Φεντερασιόν ἢ μυθολογία

Ἀπὸ τὸ Σουκρού Ιλιτζάκ, «Εβραϊκός σοσιαλισμός στην οθωμανική Θεσσαλονίκη» στό: Σουκρού Ιλιζάκ – Μαρίνα Αγγελοπούλου, Έλληνες και Εβραίοι εργάτες στη Θεσσαλονίκη των Νεότουρκων, εκδ. Ισνάφι, Ιωάννινα 2004.

σελ. 29

«Η Φεντερασιόν δεν ήταν διατεθειμένη να αποτελέσει μια εβραϊκή οργάνωση όμως η σύνθεση των μελών της την καθιστούσε τέτοια….Όταν αποχώρησαν οι Βούλγαροι το φθινόπωρο του 1909, η Φεντερασιόν παρέμεινε εβραϊκή οργάνωση»

σελ. 31

«Σύμφωνα με ένα Θεσσαλονικιό, «αυτοί οι σοσιαλιστές ηγέτες ήταν αντι-σιωνιστές, εναντίον της θρησκείας και αγωνίζονταν εναντίον των θεσμών της κοινότητας». Τα μέλη (οι εργάτες), γενικώς, ήταν καλοί Εβραίοι, θρησκευόμενοι και εθνικιστές. Ήταν με την πλευρά των σοσιαλιστών μόνο για να προστατεύσουν τα δικαιώματά τους. Ο σοσιαλισμός ήταν ακόμα για την Εβραϊκή ιντελλιγκέντσια ένας αρκετά εξυπηρετικός τρόπος συμμετοχής στην πολιτική, με τον οποίο επεδίωκε να διατηρήσει και την ιουδαϊκή της ταυτότητα και ειρηνικές σχέσεις με τις άλλες εθνότητες. …Οι φεντεραλιστές χρησιμοποιούσαν τους θρησκευτικούς τους δεσμούς για την προώθηση των λαϊκών τους ενδιαφερόντων. […] οι χαμηλότερες τάξεις δυσανασχετούσαν με την κοσμικότητα της Εβραϊκής αστικής τάξης και τόνιζαν την ταξική τους διαφορά μέσω θρησκευτικών συναισθημάτων. Συνεπώς, οι φεντεραλιστές επέτρεψαν στους πιστούς του Sabbath στο κτίριο της Φεντερασιόν»

σελ. 37

«Ο Μπεναρόγια κήρυσσε συνεχώς τα οφέλη και την αναγκαιότητα των διεθνικών συνδικάτων, αλλά μόνο οι Εβραίοι εργάτες ενδιαφέρονταν για τα σχέδια αυτά. Σύμφωνα με τους Έλληνες εργάτες, οι ελληνικοί εθνικοί σύνδεσμοι είχαν ήδη ικανοποιήσει τις ανάγκες τους και έτσι «σε τι θα χρησίμευε ένας εργατικός σύνδεσμος;»»

σελ. 39

«Βλέποντας τον αριθμό των μελών που η Φεντερασιόν μπορούσε να στρατολογήσει και το φύλο των βιομηχανικών εργατών της Θεσσαλονίκης, μπορούμε να πούμε ότι μεγάλος αριθμός Εβραίων της Θεσσαλονίκης διατήρησε τους κοινοτικούς του δεσμούς»

σελ. 40

«…κάτω από την Ελληνική διοίκηση, όπου οι Εβραίες απεργοί το 1914 αγωνίστηκαν στους δρόμους της Θεσσαλονίκης εναντίον των μουσουλμάνων (Τούρκων) απεργοσπαστών, οι οποίοι υποστηρίζονταν από την Ελληνική αστυνομία»

σελ. 47

«Στην Οθωμανική πρωτεύουσα οι Έλληνες σοσιαλιστές ήταν αρκετά δραστήριοι, όπως και οι Αρμένιοι και μερικοί Τούρκοι, ενώ στη Θεσσαλονίκη οι εθνικιστικές προκαταλήψεις των Ελλήνων αποτέλεσαν σημαντικό εμπόδιο στο ταξικό κίνημα. Μια πιθανή εξήγηση για τη δεκτικότητα της Θεσσαλονίκης όσον αφορά το σοσιαλισμό, βρίσκεται στην «εβραϊκότητά» της. Με μια αρκετά μεγάλη πλειοψηφία και μια εδραιωμένη εβραϊκή παράδοση στην πόλη, οι Εβραίοι αυτοπαρουσιάζονταν περισσότερο ως «ιδιοκτήτες» της Θεσσαλονίκης περισσότερο από ό,τι κάθε άλλη εθνότητα, ενώ στην Κωνσταντινούπολη ή τη Σμύρνη οι Εβραίοι αποτελούσαν μόνο μια μικρή μειονότητα. […] Ο σοσιαλισμός ήταν προτιμητέος, όχι επειδή προσέφερε λύσεις στο Εβραϊκό ζήτημα, αλλά επειδή ανταποκρινόταν στο πρόβλημα της εθνότητας μέσα σε μια πολυεθνική Οθωμανική Αυτοκρατορία»

[…]

«Για να αυξήσουν την πολιτική τους δύναμη, οι Έλληνες έπρεπε να καταπολεμήσουν την οικονομική εξουσία των Εβραίων και να επανακτήσουν τις οικονομικές τους θέσεις που έχασαν μετά τον Ελληνικό Πόλεμο της Ανεξαρτησίας»

σελ. 52

«Στις τελευταίες δεκαετίες του 19ου αιώνα δημοσιεύονταν αισχροί λίβελοι κάθε χρόνο σε διάφορες πόλεις της Αυτοκρατορίας, που, κατά κανόνα, ακολουθούνταν από μποϋκοτάζ των Ελλήνων σε βάρος των Εβραίων. Τα αντι-εβραϊκά συναισθήματα ανάμεσα στους Έλληνες μετά την προσάρτηση της Θεσσαλονίκης το 1912 έπεισαν μερικούς Εβραίους ότι ο σοσιαλισμός ήταν η μόνη μη εθνικιστική εναλλαγή»

σελ. 53

«…θεωρούσαν την παραμονή τους κάτω από την Οθωμανική εξουσία ως την καλύτερη επιλογή και δήλωναν ότι η μοίρα τους είναι η ίδια με αυτή των Τούρκων. Αν και η Φεντερασιόν πάντα επικέντρωνε την προπαγάνδα της στο προλεταριάτο της Θεσσαλονίκης ανεξάρτητα από εθνο-θρησκευτικές διαφορές, μπούμε να πούμε, ότι ο εβραϊκός της χαρακτήρας υπερίσχυε του σοσιαλιστικού της χαρακτήρα»

[…]

«Οποιαδήποτε ιδεολογία και αν έλεγαν ότι υποστήριζαν, οι αγωνιστές και οπαδοί της Φενταρασιόν ήσαν Εβραίοι και στη Θεσσαλονίκη των αρχών του 20ού αιώνα ο Ιουδαϊσμός ήταν το τελευταίο συστατικό της ταυτότητάς τους από το οποίο θα παραιτούνταν….Η Φεντερασιόν ενδιαφερόταν για τη διατήρηση των παραδοσιακών εβραϊκών αξιών εναντίον της επίδρασης των μοντέρνων ιδεών της Εβραϊκής ελίτ και οργάνωσε τις «παραδοσιακές ομάδες» εναντίον της «φιλελεύθερης» κοινοτικής ηγεσίας»

σελ. 55

Η Θεσσαλονίκη «απείχε πολύ από το να διαθέτει αποτελεσματικό βιομηχανικό προλεταριάτο το οποίο θα επεδίωκε την ταξική πάλη…Το να είναι κάποιος μέλος της Φεντερασιόν δεν σήμαινε ότι ήταν και σοσιαλιστής. Σήμαινε απλώς ότι αγωνιζόταν για να προστάτεψε τα δικαιώματά του και, το πλέον πιθανό, να περιφρουρήσει τις αυξήσεις των μισθών που αποκτήθηκαν μετά τις απεργίες του 1908»

σελ. 56

«Η επίδραση της Φεντερασιόν ιστορικά έχει μεγαλοποιηθεί για πολλούς λόγους. Πρώτον, Έλληνες μαρξιστές ιστορικοί αφιερώθηκαν στο ζήτημα αυτό επειδή η Φεντερασιόν ήταν ένα από τα πιο σημαντικά ιδρυτικά συστατικά μέρη του Σοσιαλιστικού Εργατικού Κόμματος το 1918. Δεύτερον, η επίσημη αναγνώριση της Φεντερασιόν από τη Σοσιαλιστική Διεθνή και τα ντοκουμέντα που βρέθηκαν στα αρχεία της Διεθνούς, καθιστούν την πρώτη αρκετά ενδιαφέρον αντικείμενο για τους ιστορικούς. Τέλος οι Νεότουρκοι υπερέβαλαν όσον αφορά τη δύναμη της Φεντερασιόν, παίρνοντας μέτρα για να την καταστείλουν, «διαφημίζοντάς» την κατά μία έννοια.

[…]

Η σπουδαιότητα της Φεντερασιόν έγκειται στο γεγονός ότι, για πρώτη φορά, διαφωνούντες από τη μεσαία και εργατική τάξη ανέλαβαν δράση εναντίον της ολιγαρχικής γραμμής της Εβραϊκής κοινοτικής ηγεσίας, και αυτή αποδείχθηκε επιτυχημένη. Μέσω της Φεντερασιόν, η χρόνια διαμάχη ανάμεσα σε πλούσια και άπορα μέλη της Εβραϊκής κοινότητας απέκτησε όνομα και ιδεολογία και, για πρώτη φορά, ταξικά ζητήματα έγιναν ισάξια με αυτά των millet»

Advertisements
This entry was posted in Εβραίοι, Θεσσαλονίκη and tagged , , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s