Φιλ-ελευθερισμός

Δὲν μπορῶ νὰ εἶμαι φίλος τῆς ἐλευθερίας, ἂν μὲ τὴν ἐλευθερία ἐννοεῖται ἡ ἀπόφαση χωρὶς προκαταλήψεις, γιατὶ τέτοιο πράγμα κατ’ ἐμὲ δὲν ὑπάρχει. Ὄχι «δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχει» ἀλλὰ «δὲν ὑπάρχει».

Δὲν ὑπάρχει ἐλεύθερη προαίρεση στὸ μαθηματικὸ κενό, δὲν ὑπάρχει ἡ κατάσταση στὴν ὁποία κάποιος ἐπιλέγει μεταξὺ δυὸ ἢ περισσότερων πραγμάτων ἀπέναντι στὰ ὁποῖα εἶναι ἐξίσου ἐξοικειωμένος, φιλικὸς καὶ ἐχθρικός. Κάθε ἀπόφαση λαμβάνεται ἀπὸ ἕναν ἤδη προδιαμορφωμένο ἄνθρωπο (ἀπὸ τοὺς γονεῖς, τοὺς φίλους καὶ τοὺς ἐχθρούς, τὴν ἱστορικὴ ἐποχή, τὸν τόπο κ.λπ.). Ἡ ἐλευθερία ἐπιλογῆς σὲ ἕνα συγκεκριμένο ἰδεολογικὸ ζήτημα δὲν μπορεῖ μπορεῖ νὰ σημαίνει αὐτὸ ποὺ κάποτε ἄκουσα ἀπὸ ἕναν γονιό, ὁ ὁποῖος ἔλεγε γιὰ τὸ παιδί του «δὲν θὰ τοῦ λέμε τίποτα, καὶ στὰ 18 θὰ ἀποφασίσει τί νὰ διαλέξει»: Ὄχι μόνο γιατὶ τὸ γονικὸ παράδειγμα-πρότυπο δὲν ἐξαντλεῖται (στὰ μάτια τοῦ παιδιοῦ) στὰ λόγια τοῦ γονιοῦ ἀλλὰ καὶ στὸ τί δὲν κάνει καὶ στὸ τί κάνει ὁ γονιός, μὰ καὶ γιατὶ στὰ 18 ἔχει ἤδη διαμορφωθεῖ ἕνας ἄνθρωπος ποὺ δὲν ἀποφασίζει «ἐλεύθερα» -ἂν ἐλευθερία ἐννοοῦμε τὴν ἀπαλλαγὴ ἀπὸ προκαταλήψεις. Στὰ 18 ἀποφασίζει (λ.χ. ψηφίζει κ.ο.κ.) ἕνας ἄνθρωπος ποὺ ἔχει ἤδη προγραμματιστεῖ νὰ σκέφτεται μὲ τὸν α, β, γ τρόπο.

Ὅσο γιὰ τὰ περὶ καταπίεσης ποὺ συνεπάγεται μιὰ τέτοια στάση, πρέπει ἡ κοινωνία νὰ ἀπαλλαχτεῖ ἀπὸ τὴ φοβία αὐτή. Καταπίεση εἶναι καὶ ἡ κοινωνικοποίηση, καὶ ἡ ἐκμάθηση τῆς γλώσσας (καὶ τῆς μητρικῆς), τῆς ἱστορίας, τῆς βιολογίας, τῶν μαθηματικῶν, τῶν καλῶν τρόπων ἀπέναντι σὲ ἕναν ἄγνωστο, γενικὰ τῶν πάντων. Ἀλλὰ δίχως τὰ παραπάνω δὲν μπορεῖ νὰ ὑπάρξει ἄνθρωπος –ὑπάρχει ἕνα ζῶο, ἕνας Μόγλης. Δὲν ὑπάρχει τίποτα πιὸ ἐξωανθρώπινο, μὴ ἀνθρώπινο καὶ πιὸ κενὸ περιεχομένου ἀπὸ τὸν ἀντιεξουσιασμό, ποὺ λέει ὅτι «δὲν πρέπει νὰ καταπιέζουμε τὰ παιδιὰ γιατὶ θὰ ἀντιδράσουν». Ἂς ἀντιδράσουν τὰ παιδιά. Δὲν εἶναι κακὸ ἡ ἀντίδραση. Καλὸ εἶναι. Τὰ καλύτερα πράγματα προέκυψαν ἀπὸ τὴν ἀντίδραση σὲ κάτι.

Δὲν εἶμαι ἐχθρὸς τῆς ἐλευθερίας ἀλλὰ οὔτε καὶ ὑπέρμαχος τῆς ἄποψης ὅτι ὑπάρχει ἐλευθερία ὅπως τὴν φαντάζονται μερικοὶ ποὺ τὴν μιὰ στιγμὴ διακηρύττουν ἀφελῶς τὴν ὕπαρξη περιορισμῶν καὶ προκαθορισμῶν στὴν ἀνθρώπινη δράση προκειμένου ἀμέσως μετὰ νὰ διακηρύξουν τὴν πίστη τους στὴν ἀνεξάντλητη διανοητικὴ ἐλευθερία.

Advertisements
This entry was posted in φιλοσοφίες and tagged , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s