Καὶ πάλι γιὰ τὸ θεατρικὸ τοῦ Ξηροῦ

Ἐξαιτίας ἑνὸς ἄρθρου, ἐπανέρχομαι.

Καταρχάς, ὁ ἀρθρογράφος κάνει λόγο γιὰ τὴν ἀστοιχείωτη Δεξιά, λὲς καὶ ἡ βλακεία τῆς ἀστοιχείωτης Δεξιᾶς ἀρκεῖ γιὰ νὰ δώσουμε τὸ δημόσιο βῆμα σὲ δολοφόνους. Σὰ νὰ λέμε, «ἂν ἡ ἀστοιχείωτη Δεξιὰ πεῖ ὅτι ἡ γῆ εἶναι στρόγγυλη, τότε ἡ γῆ δὲν εἶναι στρόγγυλη γιατὶ ἁπλῶς τὸ ὑποστηρίζει ἡ ἀστοιχείωτη Δεξιά«.

Δεύτερο, μιὰ ἐλιτιστικὴ ἀντίληψη τῆς Τέχνης:

«Το θέατρο αφορά πρώτα τους δημιουργούς, μετά τους κριτικούς και τελευταία το κοινό«

Φαντάσου νὰ ἔλεγε κάποιος αὐτὰ στὴν ἀρχαία Ἀθήνα. Θὰ γέλαγε καὶ τὸ παρδαλὸ κατσίκι. Τὸ θέατρο ὡς παίξιμο ἔργου κι ὄχι ὡς ἁπλὴ συγγραφὴ δὲν εἶναι καθόλου ὑπόθεση τῶν κριτικῶν καὶ τῶν δημιουργῶν, εἶναι ὑπόθεση τοῦ κοινοῦ, τοῦ Δήμου, τὸ ὁποῖο εἶναικατεξοχὴν κριτής. Δὲν ὑπάρχει μιὰ κάστα εἰδημόνων στὴν ἀρχαία Ἀθήνα – οὔτε πρέπει νὰ ὑπάρχει τώρα. Τὸ θέατρο ἦταν ἕνα ἀπὸ τὰ πιὸ δημοκρατικὰ πράγματα κι ὄχι μιὰ «ὑπόθεση πρωτίστως τῶν δημιουργῶν καὶ τῶν κριτικῶν».

Ἐκτὸς κι ἂν ποῦν ὅτι «ἀνεβάζουν θέατρο» γιὰ τὴν παρέα τους, οἱ κριτικοὶ καὶ οἱ δημιουργοί, καὶ δὲν κόφτει τοὺς ἄλλους τί ἀνεβαίνει οὔτε ποιὸς τὸ ἀνεβάζει. Ἀλλὰ στὴν περίπτωση τοῦ Ξηροῦ δὲν ἰσχύει κάτι τέτοιο. Γιατὶ τὸ θεατρικὸ ἀνεβαίνει στὸ Ἐθνικό, μὲ ἔξοδα τοῦ πόπολου.

Ἀλλὰ ἔτσι εἶναι οἱ «δημοκράτες» Ἀριστεροί, ἔχουν κατασκευάσει τὸ σκιάχτρο τοῦ φασιστικοῦ ἢ ἠλίθιου πόπολου, καὶ νομίζουν ὅτι μὲ αὐτὸ πείθουν κάποιον.

Ἔπειτα, ὑποστηρίζεται ἔμμεσα ἡ ταύτιση μεταξὺ τῆς ἐλευθερίας τῆς καλλιτεχνικῆς ἔκφρασης καὶ τῆς συγγραφῆς ἑνὸς θεατρικοῦ ἔργου μὲ βάση καὶ ἔνα βιβλίο φυλακισμένου  (ἄρα καὶ τὴν ὁπτικὴ τοῦ βιβλίου) μὲ τὸ ἀνέβασμα ἑνὸς θεατρικοῦ ἔργου ἢ μὲ τὸ ἀνέβασμα τοῦ ἔργου σὲ κρατικὸ θέατρο. Αὐτὴ ἡ ἐντύπωση τῆς σύγχυσης προκύπτει ὅταν ὁ ἀρθρογράφος ρωτᾶ -πάλι καταφεύγοντας στὸν ἐλιτισμό- ἂν ἀπαγορεύει κάποιος τὸ δικαίωμα τῆς ἔκφρασης

«Ποιος είπε στον κάθε αστοιχείωτο ότι ο κρατούμενος δεν έχει δικαίωμα έκφρασης και δημιουργίας, που ξεπερνούν τα δέκα τετραγωνικά του κελιού του; «

Εἶναι ἄλλο πράγμα ἡ ἐλευθερία καλλιτεχνικῆς ἔκφρασης τοῦ καθενός, φυλακισμένου ἢ ἐλεύθερου, κι ἄλλο πράγμα ἡ δημόσια-κρατικὴ προβολὴ τῆς συγκεκριμένης καλλιτεχνικῆς ἔκφρασης ἐπειδὴ εἶναι φυλακισμένος, καὶ μάλιστα φυλακισμένος ἐπειδὴ σκότωσε ἢ ἐπειδὴ κατάφερε νὰ ἐξασφαλίσει παράσταση στὸ Ἐθνικὸ Θέατρο.

Τί θέλει νὰ πεῖ ὁ ἀρθρογράφος; Ὅτι ὅποιος συγγραφέας «ἔχει σκοτώσει πέντε» (ἢ  τρεῖς) διαθέτει δυνατότητα ἀνώτερης καλλιτεχνικῆς ἔκφρασης ἢ ὅτι τὰ βιώματά του ἀξίζουν περισσότερο ἀπὸ ὅποιου δὲν ἔχει σκοτώσει ἢ δὲν ἔχει γίνει γνωστὸς γιὰ τέτοιους λόγους ἢ δὲν διαθέτει σύλλογο θαυμαστῶν, καὶ πρέπει νὰ δοθεῖ (μέσω τοῦ θεατρικοῦ, σὲ κρατικὸ θέατρο) προτεραιότητα στὸν πρῶτο, χρόνος, χρῆμα καὶ δημόσιο βῆμα; Ἔχει κάποιος τὰ κότσια νὰ πεῖ ὅτι ἂν ὁ Ξηρὸς δὲν ἦταν φονιὰς γιὰ ἰδεολογικοὺς λόγους, θὰ παιζόταν τὸ σχετικὸ μὲ αὐτὸν ἔργο στὸ Ἐθνικὸ Θέατρο;  Ἂν ἰσχύει ὅτι μόνο λόγω μὴ καλλιτεχνικῶν ἰδιοτήτων τοῦ Ξηροῦ ἀνεβάζεται τὸ θεατρικό «του», τότε ἔχουμε μὴ καλλιτεχνικὰ κριτήρια καὶ παρακάμπτουμε κάθε ἀποδεκτὸ κριτήριο ἀξιολόγησης.

Ὑπερασπίσου πρῶτα, ἀρθρογράφε, τὸ δικαίωμα τοῦ τυχαίου ἄσημου νέου συγγραφέα νὰ ἀνεβάσει στὸ Ἐθνικὸ Θέατρο -μὲ τὰ λεφτὰ ὅσων κακολογεῖς- τὸ ἔργο του, καὶ μετὰ ἂς κόπτεσαι γιὰ τὸ δικαίωμα στὴν ἐλευθερία τῆς ἔκφρασης τοῦ Ξηροῦ.

Ἀκόμη πιὸ ἀπαράδεκτες ἀπόψεις διαβάζουμε παρακάτω: Ὁ Ξηρός, ποὺ σκότωσε 2-3 καὶ νομίζει (ὅπως καὶ οἱ φίλοι του) ὅτι σκότωσε τὸ Τέρας τοῦ ἰμπεριαλισμοῦ ἢ τοῦ καπιταλισμοῦ μὲ τὴν τρομοκρατία ἀντὶ μὲ τὴν ἐπανάσταση, ὁ Ξηρὸς λοιπόν, συγκρίνεται μὲ τὸν Ρεμπώ, τὸν Μπωντλαίρ, τὸν Τσελίνι καὶ ἄλλους:

«Μήπως πρέπει να πέσουν στα πόδια της πολιτιστικά ρακένδυτης δεξιάς, ο Μπωντλαίρ, που έβαλε τους επαναστάτες να πυροβολήσουν τον πατριό του; Ο Ρεμπό, που κατηγορήθηκε για σειρά εκτρόπων ως μέλος των ατάκτων της Κομμούνας;»

Κόψτε κάτι. Ποὺ θὰ ὑποβιβάσετε τοὺς παραπάνω στὸ ἴδιο ἐπίπεδο μὲ κάποιον ὁ ὁποῖος πῆρε τὴν πιστόλα του καὶ πίστεψε ὅτι «ἀπέδωσε κοινωνικὴ δικαιοσύνη». Τὸ ἴδιο εἶναι  ἡ Κομμούνα μὲ τὴ γελοιότητα ποὺ ἐκπροσωποῦσε ἡ 17Ν; Ἀλλά, τί ρωτάω; Προφανῶς νομίζουν ὅτι εἶναι τὸ ἴδιο -ὅτι ἡ Ἱστορία θὰ τοὺς τοποθετήσει μαζὶ μὲ τὴν Κομμούνα.

Θὰ ἀρχίσουν κάποιοι ἄλλοι τὰ ἐλιτιστικὰ «δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ κρίνετε ἐσεῖς ἀλλὰ ἡ Ἱστορία». Σωστά· ὡστόσο, ὁ ἀρθρογράφος ἔχει ἤδη ἀποφανθεῖ, ἀφοῦ συγκρίνει τὸν Ξηρὸ μὲ τὴν Κομμούνα. Δὲν περίμενε τὴν μελλοντικὴ ἀπόφανση τῆς Ἱστορίας. Τί νόημα ἔχει, λοιπόν, νὰ ἔχουμε ἀντίθετη ἄποψη, ἐμεῖς οἱ ἀστοιχείωτοι; Ἐδῶ, μίλησε ἡ Ἱστορία.

Ὅπως μὲ τὸν ἔμμεσο παραλληλισμὸ τοῦ ἔργου τοῦ Ξηροῦ μὲ τὸ ἔργο τοῦ Καραβάτζιο καὶ τοῦ Τσελίνι, μένει κανεὶς ἐνεός -ἀλλὰ ἀμέσως ξεσπᾶ σὲ γέλια:

«Πιθανόν, βέβαια, αν περνούσε από το χέρι όλων αυτών των πολιτιστικά αγράμματων, σήμερα να μην θαυμάζαμε τα έργα του Καραβάτζιο, επειδή σκότωσε τον Τομασόνι και καταδικάστηκε σε θάνατο. Ή ακόμα, να είχε διαγραφεί από την Ιστορία της Τέχνης, ο Μπενβενούτο Τσελίνι, επειδή διέπραξε τέσσερις δολοφονίες»

Ὁ Ξηρὸς σκότωσε 4, ὁ Τσελίνι σκότωσε 4, ἄρα ἡ σύγκριση τοῦ ἔργου τους εἶναι εὔλογη, κι ἄρα ὅποιος δέχεται ὅτι τὸ ἔργο τοῦ Τσελίνι εἶναι ἀξιοθαύμαστο παρ’ ὅλο ποὺ αὐτὸς σκότωσε 4, εἶναι ἀπαράδεκτο νὰ μὴν δεχτεῖ ὅτι μποροῦμε νὰ θαυμάσουμε τὸ ἔργο τοῦ Ξηροῦ καὶ νὰ τὸ χρηματοδοτήσουμε.

Ὁ Ξηρὸς προτοῦ σκοτώσει καὶ φυλακιστεῖ, δὲν ἦταν κάποιος μεγάλος καλλιτέχνης, συγγραφέας ἢ ζωγράφος, ἦταν ἕνας ἐσκεμμένα ἀνώνυμος κι ὄχι ἁπλῶς καλλιτεχνικὰ ἀνύπαρκτος, σὲ ἀντίθεση μὲ τοὺς συγκεκριμένους ζωγράφους.

Τσελίνι καὶ Καραβάτζιο, οἱ κοινωνικοὶ ἐπαναστάτες ποὺ ζωγράφιζαν σκηνὲς ἀπὸ τὸν ἐπαναστατικὸ ἀγώνα τους: Αὐτὸ λέει τὸ ἄρθρο.

Τὸ μπουζούκι εἶναι ὄργανο, ὁ ἀστυνόμος ὄργανο, ἄρα ὁ ἀστυνόμος εἶναι μπουζούκι – συνεχίζεται, βέβαια, ἐμμέσως καὶ σ’ αὐτὸ τὸ ἐπιχείρημα ἡ ἀβάσιμη ταύτιση τῆς «συγγραφῆς θεατρικοῦ ἔργου» μὲ τὸ «δημόσια ἐπιχορηγούμενο ἀνέβασμα τοῦ ἔργου».

Σταματῆστε τὸ κάρβουνο.

Ἐννοεῖται ὅτι οἱ παρεμβάσεις τῆς Πρεσβεῖας εἶναι ἀπαράδεκτες. Ἀλλὰ οὔτε αὐτὲς εἶναι ἀρκετὸς λόγος, ἀπὸ ἀντίθεση σ’ αὐτές, νὰ ἀγανακτήσει κανεὶς μὲ τὴν τύχη τοῦ θεατρικοῦ τῆς Π. Δ. Ἕτερον ἑκάτερον.

Ὅπως ἔγραψα καὶ πρίν: Ἑλλάς, ἡ χώρα ὅπου Πρεσβεῖες, δολοφόνοι καὶ φίλοι τῶν δολοφόνων διαμορφώνουν τὶς θεατρικὲς προτιμήσεις.

Τὰ δεξιά -μὲ τὴν αἱγίδα τῶν ΗΠΑ- καὶ τὰ ἐπαναστατικὰ κουβαδάκια σας (περὶ «ἑλληνοχριστιανισμοῦ»), νὰ τὰ πάρετε καὶ νὰ παίξετε ἀλλοῦ. Ἡ χώρα κουράστηκε 70 χρόνια μὲ τὸ θέατρό σας.

Συνοψίζοντας:

-Τὸ ἐπιχείρημα τῆς «ἀστοιχείωτης Δεξιᾶς» δὲν ἀξίζει τίποτε, δὲν ἔχει κανένα βάρος. Εἶναι ἴδιο μὲ τῶν ἀντικομμουνιστῶν ποὺ μιλᾶνε γιὰ «κουμμούνια» καὶ «ἀναρχοάπλυτους». Εἶναι ἀπίστευτης κενότητας.

-Τὸ θέατρο, ὡς δημόσια διαδικασία (κι ὄχι ὡς ἁπλὴ συγγραφή) δὲν εἶναι σὲ καμμία περίπτωση ἁρμοδιότητα πρώτιστα εἰδικῶν καὶ τοῦ συγγραφέα.  Ἡ ἀντίθετη ἄποψη εἶναι ἐλιτισμός τῆς συμφορᾶς.

-Ὁ Ξηρὸς δὲν ἀξίζει κάποια εἰδικὴ καλλιτεχνικὴ μεταχείριση, γιατὶ δὲν ἦταν λ.χ. ὁ Ἄκης Πάνου. Ἦταν ἕνας ἀνώνυμος μὲ μηδενικὸ καλλιτεχνικὸ ἔργο, ποὺ ἐκμεταλλεύτηκε τὴν ἐξωκαλλιτεχνικὴ «δράση» του. Νὰ περιμένει τὴ σειρά του, μετὰ ἀπὸ ὅλους τοὺς ἀνθρώπους ποὺ ἀσχολοῦνται στὰ σοβαρὰ μὲ τὴν τέχνη.

-Μόνο ὑποτίμηση τῶν ἐπαναστατῶν τοῦ 19ου αἰ. καὶ παλαιότερων καλλιτεχνῶν συνεπάγεται ἡ σύγκρισή τους μὲ τὸν Ξηρό.

Ἐννοεῖται ὅτι τὸ πρόβλημα δὲν έγκειται στὴν θεατρικὴ παράσταση. Ἀλλὰ στὸ ἀνέβασμά της σὲ κρατικὸ / κρατικὰ ἐπιδοτούμενο θέατρο. Δὲν μπορεῖ νὰ προάγει τὸ Κράτος ἀντιλήψεις τὶς ὁποῖες ἔχει καταδικάσει. Κανεὶς δὲν ἀπαγόρευσε τὸ βιβλίο τοῦ Ξηροῦ οὔτε ἐναντιώθηκε στὸ δικαίωμά του νὰ λέει τὴν ἄποψή του. Κρατικά, μὲ κρατικὰ μέσα (ποὺ ἐκπροσωποῦν) δὲν μπορεῖ νὰ προβάλλεται, ἐκτὸς κι ἂν ἀθωωθεῖ. Ἀλλιῶς, μιλᾶμε γιὰ Κράτος ποὺ δὲν ξέρει ἡ ἀριστερά του τί ποιεῖ ἡ δεξιά του. Δὲν πρόκειται ἐδῶ γιὰ τὸ συνταγματικὸ δικαίωμα τῆς  προβολῆς τῶν ἀπόψεων, ἀλλὰ γιὰ τὴν κρατική, δημόσια συνδρομὴ γιὰ τὴν προβολή.

Υ.Γ.

Μ’ ἀρέσει ποὺ ὁ ἀρθρογράφος κάνει δυὸ φορὲς λόγο γιὰ ἀστοιχείωτους καὶ γράφει «Η Πολιτεία και η Δικαιοσύνη λοιπόν, να κάνουν τη δουλιά τους«. Δὲν χρειάζεται νὰ εἶναι κάποιος φιλόλογος, ἀρκεῖ νὰ ξέρει νὰ χρησιμοποιεῖ τὸν διορθωτὴ τοῦ κειμενογράφου. Ἂν δὲν ξέρει οὔτε νὰ γράφει οὔτε νὰ χρησιμοποιεῖ διορθωτή, ἂς ρωτήσει γιὰ βοήθεια κάποιον μὴ ἀστοιχείωτο.

Υ.Γ. 2

Κι ἐπειδὴ δὲν πετάω τὴν μπάλα στὴ ἐξέδρα, ἂν καὶ ἡ ἀνάρτηση αὐτὴ πρωτίστως ἤθελε νὰ σχολιάσει τὴν ποιότητα τῆς ἀριστερῆς κριτικῆς στὴν ἀστοιχείωτη Δεξιά: Ὄχι, ποτὲ ἡ Τέχνη δὲν τοποθετήθηκε πάνω ἀπὸ τὴν Πολιτικὴ ἢ ἔστω τὴν Κοινωνία. Δὲν χρειάζεται νὰ μιλήσω γιὰ κοινωνίες μὲ δεξιὲς κυρίαρχες ἀντιλήψεις. Παραπέμπω σὲ ἀριστερὲς ἢ δημοκρατικὲς κοινωνίες, ὅπου ἡ Τέχνη καταστράφηκε ἀπὸ τὴν Πολιτεία ἢ καὶ τὴν κοινωνία. Εἶναι προφανὲς λοιπόν, ὅτι εἶναι καθ’ ὅλα ἠθικό, ὅταν ἡ κοινωνία τὸ κρίνει, νὰ μὴν ἔχουν καλλιτεχνικὰ δικαιώματα δημόσιας-χρηματοδοτούμενης ἔκφρασης ἄνθρωποι κι ὀργανωμένες ἰδεολογίες ποὺ -θεωροῦνται ἀπὸ τὴν κοινωνία ὅτι- στρέφονται ἐναντίον τῆς κοινωνίας.

Υ.Γ. 3

Ἕνα σχετικὸ ἄρθρο τοῦ Δ. Σταματελόπουλου, μὲ ἀφορμὴ ἄρθρο τοῦ Φ. Τερζάκη.

Advertisements
This entry was posted in πολιτικά, τέχνη, Αριστερά, Ελλάδα, κοινωνία and tagged , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s