Εἰκόνες κι ἱστορία

ἁγία Βαρβάρα

Ἁγία Βαρβάρα, παλιὰ μητρόπολη Βέροιας, 13ος αἰώνας. Ἂν σκεφτοῦμε ὅτι κάθε λαὸς ζωγράφιζε τοὺς ἁγίους καὶ τὸ Θεὸ / τοὺς θεούς του σύμφωνα μὲ τὴ φυσιογνωμία καὶ τὰ ροῦχα τῆς κοινωνίας του καὶ τῆς ἐποχῆς του, τότε ἔχουμε μπροστά μας ἐμμέσως μιὰ βυζαντινὴ ἀρχόντισσα τῆς Βέροιας, τροποποιημένη φυσικά ἐπὶ τὸ ἱερότερο καὶ ἱεροπρεπέστερο.

Μπορεῖ νὰ παρατηρήσει κανεὶς πόσο στενὰ συνδέεται ἡ τέχνη μὲ τὴν ἱστορία. Μετὰ τὴν ἀπελευθέρωση τῆς Κωνσταντινούπολης στὰ 1261 καὶ χάρη στὴν αἰσιοδοξία ποὺ κυριαρχοῦσε, βλέπει κανεὶς τὴν ἐμφάνιση καὶ ἐπικράτηση τῆς «ὀγκηρῆς τεχνοτροπίας» (volume style), ὅμοιας μὲ ἐκείνη τῆς Μιλέσεβα (Σερβία),

Meister_von_Mileseva_001

ὅπου οἱ μορφὲς στὶς τοιχογραφίες ἔχουν κάτι ἀπὸ τὰ ἀγάλματα θά λεγε κανείς, τρισδιάστατο καὶ συνάμα θριαμβευτικό, μεγαλοπρεπές. Ἡ τεχνοτροπία αὐτὴ χάνεται ἢ ὑποχωρεῖ μετὰ τὰ στραπάτσα τῶν μακροχρόνιων βυζαντινῶν ἐμφυλίων πολέμων, τὶς σερβικὲς καὶ ἔπειτα ὀθωμανικὲς εἰσβολὲς ποὺ βουλιάζουν στὸ χάος καὶ τὸ μηδὲν τὸ Βυζάντιο. Καὶ βλέπει κανεὶς στὶς λαϊκὲς ἁγιογραφίες τῆς Τουρκοκρατίας τὶς μορφὲς νὰ χαμογελοῦν ὁμαδικὰ λὲς κι ἔχουν κάποιο ψυχολογικὸ πρόβλημα (κι ἔχουν, φυσικά, τὸ ἰσλαμικὸ μπουντρούμι-κι ἂς ἔχει τὴ χάρη της ἡ μεταβυζαντινὴ ζωγραφική).

Στὴν ἀνάμνηση τῆς χαμένης ἐκείνης εὐκαιρίας, λοιπόν…

 

 

Advertisements
This entry was posted in τἐχνη, Ρωμανία, Σέρβοι, Τούρκοι, βυζαντινή τέχνη, θρησκεία, ιστορία and tagged , , , , , , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s