Χριστιανικὴ καὶ Ἰσλαμικὴ ἐξάπλωση.

Συνήθως λέγεται ὅτι τὸ Ἰσλὰμ ἀνήκει στὴν Ὕστερη Ἀρχαιότητα ἢ μάλιστα ὅτι ἔχει καὶ τὸ μερίδιό του στὸν πολιτισμὸ τῆς Ἀρχαιότητας. Εἶναι, σὰν νὰ λέμε ὅτι οἱ Βάνδαλοι καὶ οἱ Βησιγότθοι πῆραν στοιχεῖα τοῦ ἐκχριστιανισμένου ἑλληνορωμαϊκοῦ πολιτισμοῦ ἀφοῦ τὸν ξεπάτωσαν (ἅλωση Ρώμης κ.λπ.). Ἐπίσης, ὁ τερματισμὸς τῆς ἀρχαίας ἀστικῆς ζωῆς ἐπῆλθε μὲ τὶς τρομερὲς περσικὲς καὶ ἀβαροσλαβικὲς ἐπιδρομὲς σὲ Ἀνατολὴ-Μικρὰ Ἀσία καὶ Χερσόνησο τοῦ Αἵμου, ἀντίστοιχα.

Μὲ ἐνδιαφέρει ἐδῶ ἡ ἀναλογία καὶ ἡ ἔλλειψη ἀναλογίας μεταξὺ τοῦ ἐκχριστιανισμοῦ κατὰ τὴν Ὕστερη Ἀρχαιότητα καὶ τῆς τωρινῆς ἐπέλασης τοῦ Ἰσλὰμ στὴ Δύση.

 

Πρώτη ἀναλογία: Ἡ ἀντίληψη τῆς παγανιστικῆς Ρώμης γιὰ τὴ θρησκεία ἦταν διαφορετικὴ τῆς χριστιανικῆς. Ἡ παγανιστικὴ Ρώμη μποροῦσε καὶ ἐνίοτε ἤθελε-κατόρθωνε νὰ ἐνσωματώσει ξένες θεότητες καὶ λατρεῖες, ὄχι ὅμως τὴ χριστιανικὴ θεότητα καὶ λατρεία κατὰ τὸν τρόπο ποὺ οἱ Χριστιανοὶ τὶς ἐννοοῦσαν. Ἡ ἀνοχὴ τῆς παγανιστικῆς Ρώμης δὲν ἦταν «γιὰ τὰ πάντα» ἀλλὰ γιὰ ἕναν ὁρισμένο τύπο θρησκείας, ποὺ ἐνσωμάτωνε θεότητες καὶ λατρεῖες, ὄχι ὅμως λ.χ. μιὰ θεότητα τῆς ὁποίας ὁ λάτρης της δὲν ἤθελε νὰ λατρεύει τὶς ἄλλες θεότητες ποὺ κυκλοφοροῦσαν στὴ θρησκευτικὴ ἀγορά. Ἀντίστοιχα: Ἡ Δύση ἀνέχεται ὁποιαδήποτε ἰδεολογία καὶ ἄποψη ἢ τρόπο ζωῆς ἀποδέχεται τὴν πρωτοκαθεδρία τοῦ Ἀτόμου, δηλαδὴ ὅτι τὸ Ἄτομο εἶναι ὁ ἔσχατος κριτὴς τῶν Ἀξιῶν. Ἡ Δύση κατόρθωσε νὰ καθυποτάξει ἀκόμη καὶ τὸν Χριστιανισμὸ σὲ αὐτὴν τὴν ἀρχή. Τὸ Ἰσλὰμ δὲν ἀποδέχεται τὴν πρωτοκαθεδρία τοῦ Ἀτόμου (παρ’ ὅτι ἀποδέχεται τὴν ἀτομικὴ συνείδηση κι ἐπιλογή). Δὲν ἀποδέχεται τὴν ἄποψη ὅτι ἡ κοινωνία καὶ ἡ ἀξίες της διαμορφώνεται ἀπὸ Ἄτομα-Ἔσχατους Κριτὲς κάθε ἀξίας. Χρησιμοποιεῖ βέβαια τὸ δυτικὸ ὑπόστρωμα (κατορθώνει στὰ μάτια πολλῶν Δυτικῶν νὰ ἐμφανίζει ὡς ἀνθρώπινο δικαίωμα τὴν μπούργκα) ἀλλὰ δὲν πιστεύει σὲ αὐτό -ἴσως οἱ Δυτικοὶ δὲν τὸ προσέχουν ἀλλὰ ἡ δικαιολόγηση τῆς μπούργκας ἐκ μέρους τῶν γυναικῶν τοῦ Ἰσλὰμ εἶναι «γιατὶ ἔτσι προστάζει τὸ Κοράνι» κι ὄχι «γιατὶ ἔτσι μοῦ γουστάρει». Ὅταν «ἔλθει στὰ πράγματα» τὸ Ἰσλάμ, θὰ ἀλλάξει καὶ τὸ ὑπόβαθρο τῆς κοινωνίας.

 

Δεύτερη (μή) ἀναλογία. Ὁ Χριστιανισμὸς ἦρθε ἀπὸ τὰ μέσα, τὸ Ἰσλὰμ ἦρθε κι ἔρχεται ἀπὸ τὰ ἔξω. Εἶναι ἀλήθεια ὅτι στὸ ξεκίνημά του ὁ Χριστιανισμὸς ἀφοροῦσε ὅσους Ἰουδαίους πίστεψαν ὅτι ἡ σωστὴ ἐκδοχὴ τοῦ Ἰουδαϊσμοῦ συνεπαγόταν τὴν πίστη στὸν Ἰησοῦ Χριστό. Ἀλλὰ αὐτὸ ἐπικαλύφθηκε ὣς τὶς ἀρχὲς τοῦ 4ου αἰ. ἀπὸ πολλὰ ἄλλα πράγματα, ὅπως τὸν ἐκχριστιανισμὸ τῶν ἐθνικῶν, τὴν φιλοσοφικὴ ἐπεξεργασία τοῦ (μὴ ἑλληνικοῦ) δόγματος μὲ βάση ἑλληνικὰ πρότυπα, ἀπὸ ἀνθρώπους διαποτισμένους μὲ ἑλληνικὲς κατηγορίες σκέψης ἢ ἐκπαιδευμένους μὲ αὐτὲς σὲ βαθμὸ τέτοιο ὥστε νὰ μὴν μποροῦν νὰ σκεφτοῦν ἀλλιώτικα (π.χ. περσικά). Ἐπίσης, τὰ κέντρα τοῦ Χριστιανισμοῦ δὲν ἦταν ἐκτὸς Αὐτοκρατορίας, οἱ Χριστιανοὶ δὲν «ἦρθαν» ὡς ξένος στρατὸς (π.χ. περσικός). Ὑπῆρξε μεταστροφὴ τοῦ πληθυσμοῦ δίχως εἰσβολὴ καὶ ἀποκοπὴ τμημάτων τῆς Ρωμαϊκῆς Αὐτοκρατορίας ὥστε λ.χ. νὰ ὑπάρχει ἕνα παγανιστικὸ κι ἕνα χριστιανικὸ κομμάτι. Ἀντίθετα, τὸ Ἰσλὰμ δὲν θὰ μποροῦσε ποτὲ νὰ ἐξισλαμίσει τὴν ἀνατολικὴ Ρωμανία δίχως νὰ εἰσβάλει σὲ αὐτήν. Τὸ κέντρο του βρίσκεται ἐκτὸς τῶν συνόρων της. Τὸ ἴδιο συμβαίνει καὶ σήμερα. Τὸ κέντρο τοῦ Ἰσλὰμ εἶναι ἡ Μέση Ἀνατολή. Ἐκτὸς τῆς Δύσης. Ἀπὸ ἐκεῖ ἀποστέλλει εἰρηνικὲς στρατιές, μεταναστῶν, φτωχῶν κ.λπ. Δὲν φύτρωσε στὸ Παρίσι τὸ Ἰσλάμ, ὡς γηγενὲς ἄνθος. Αὐξάνεται καὶ πληθύνεται χάρη στὴ μετανάστευση καὶ τὴν ἀνοχὴ σὲ αὐτὴν ἢ στὴν «διαφορετικότητα». Διαφορετικά, ἔχουμε ἕναν κάκτο στὸ Βόρειο Πόλο: μαραίνεται.

 

Τρίτη (μή) ἀναλογία. Ὁ Χριστιανισμὸς ἀποδέχτηκε ἑκούσια ἢ ἀκούσια τὸ ρωμαϊκὸ δικανικὸ σύστημα καὶ τὴ φιλοσοφία, ὡς ξεχωριστὲς σφαῖρες. Τὶς χρησιμοποίησε, τὶς ἐκχριστιάνισε-μεταμόρφωσε, τήρησε ἐκλεκτικὴ στάση ἀπέναντι στὴ φιλοσοφία κ.λπ., ἀλλὰ τὶς βρῆκε ἕτοιμες καὶ δὲν τὶς κατάργησε γιὰ χάρη π.χ. μιὰς καθαρὰ χριστιανικῆς δικαιοσύνης καὶ φιλοσοφίας βασισμένων στὶς Γραφές (ποὺ δὲν ὑπάρχουν), γιὰ τὸν ἁπλὸ λόγο ὅτι οἱ Γραφὲς δὲν διεκδίκησαν τὴν οἰκοδόμηση ἀπὸ τὸ μηδὲν τοῦ κράτους καὶ τῆς κοινωνίας. Ἀκόμη καὶ τάσεις ὅπως ἡ ἀντιπάθεια γιὰ τὰ λουτρά, τὰ θέατρα καθὼς καὶ ἡ σεξουαλικὴ ἁγνότητα ὑπῆρχαν σὲ Νεοπλατωνικούς. Τὸ Ἰσλὰμ οὔτε ἀποδέχτηκε οὔτε ἀποδέχεται κάτι τέτοιο. Ὅραμά του ἦταν τὸν 7ο αἰ. καὶ παραμένει, τὸν 21ο αἰ., ἡ κατάργηση τῆς δυτικῆς-ρωμαϊκῆς νομοθεσίας ὅπως καὶ τῆς φιλοσοφίας ὡς αὐτόνομης σφαίρας ἀπὸ τὴν ὁποία νὰ μπορεῖ κάποιος νὰ δανείζεται ἢ νἀ ἀπορρίπτει πράγματα, νὰ δέχεται ὅμως ὅτι καλῶς ὑπάρχει τέτοιο αὐτόνομο πεδίο. Ὅ,τι δὲν προέρχεται ἀπὸ τὰ ἀραβικὰ ἔθιμα τοῦ 7ου αἰ. καὶ τὴν ἀποκρυστάλλωσή τους πρέπει νὰ ἐξαφανιστεῖ. Τὸ Κοράνιο ὑπάρχει προαιωνίως στὸν Οὐρανὸ γραμμένο στὴν ἀραβικὴ γλώσσα. Πράγματα ποὺ οὔτε οἱ Ἰουδαῖοι λόγιοι τόλμησαν νὰ ὑποστηρίξουν.

Τέταρτη (μή) ἀναλογία. Τὸ Κράτος γιὰ τὸν ἱστορικὸ Χριστιανισμὸ εἶναι κάτι τὸ ὁποῖο μπορεῖ νὰ κατακτήσει, νὰ ἐκχριστιανίσει, νὰ «κατευθύνει» πρὸς τὴ «σωστὴ κατεύθυνση» ἢ ἁπλὰ κάτι πρὸς τὸ ὁποῖο ὀφείλει νὰ πληρώνει φόρους καὶ νὰ ὑπακούει στὴ νομοθεσία του. Δὲν εἶναι κάτι τὸ ὁποῖο θὰ ἐξαφανιστεῖ ἀπὸ τὴ θρησκεία. Σὲ τελικὴ ἀνάλυση, ὑπάρχει ἡ «χριστιανικὴ οἰκονομία» ποὺ ἐπιτρέπει τὸν πόλεμο τοῦ χριστιανικοῦ κράτους, τὸ διαζύγιο, τὸν τοκισμὸ κ.λπ., γιατὶ ἀνέχεται τὸ γεγονὸς ὅτι δὲν ὀφείλουν νὰ ἐξαερωθοῦν τὰ πάντα μὲ τὴν ἐπικράτηση τοῦ Χριστιανισμοῦ. Ἀντίθετα, τὸ Ἰσλὰμ τότε καὶ τώρα θέλει τὴν ἀπορρόφηση τῶν πάντων στὴ θρησκεία. Δὲν ὁραματίζεται ἕνα ἰσλαμικὸ ἢ ἐξισλαμισμένο κράτος: Δὲν ἐπιθυμεῖ οὔτε μιὰ θρησκεία ποὺ ἁπλῶς δίνει (ἢ ἀρνεῖται) τὴ νομιμοποίηση στὴ βία τοῦ κράτους οὔτε ἁπλῶς ἕνα κράτος-βοηθὸ καὶ προστάτη τῆς θρησκείας (ὅπως κάνει τὸ χριστιανικὸ κράτος). Τὸ Ἰσλὰμ εἶναι ὑπὸ μία ἔννοια τὸ τέλος τοῦ Κράτους, ὑπὸ μία ἄλλη τὸ Ἰσλὰμ εἶναι Κράτος στὴ θέση κάθε Κράτους.

Πέμπτη (μή) ἀναλογία. Προτοῦ ὁ Χριστιανισμὸς ἐπιβάλλει τὸν ἐκχριστιανισμὸ ὅλων (κάπου στὰ μέσα τοῦ 6ου αἰ.) εἶχαν περάσει τρεῖς αἰῶνες κατὰ τοὺς ὁποίους ἐξαπλώθηκε ὄχι διὰ τῆς βίας ἀλλὰ παρὰ τὴ βία εἰς βάρος του, καὶ δυὸμισυ ἄλλοι αἰῶνες κατὰ τοὺς ὁποίους δὲν ἐπέβαλλε τὴν ὑποχρεωτικὴ βάπτιση (δὲν ἐπέπτρεπε τὴν πολυθεϊστικὴ λατρεία ἀλλὰ δὲν ζητοῦσε διὰ τῆς βίας οἱ πολυθεϊστὲς νὰ βαπτιστοῦν). Τὸ Ἰσλὰμ δὲν ὑπέστη ποτὲ διωγμοὺς ἀλλὰ πάντοτε ἐπέβαλλε διωγμούς. Δὲν ἔχει τὴν ἰδεολογία τοῦ μάρτυρα ποὺ διώκεται γιὰ τὴν πίστη του, ἢ μᾶλλον διέστρεψε τὴν ἴδια τὴ λέξη τοῦ «μάρτυρα»: Μάρτυρας κατὰ τὸ Ἰσλὰμ εἶναι ὅποιος σκοτώνεται στὸ πεδίο τῆς μάχης ὡς στρατιώτης, ὅποιος ἀνατινάζεται καὶ σκοτώνει ἄμαχους κ.ο.κ. Ὄχι ὅποιος συλλαμβάνεται καὶ τιμωρεῖται δίχως νὰ ἔχει διαπράξει τίποτε κακὸ παρὰ μόνο ἐπειδὴ εἶναι Μουσουλμάνος, ποὺ ζεῖ εἰρηνικὰ στὴν πόλη του, πληρώνει τοὺς φόρους του κ.λπ.

 

This entry was posted in Άραβες, Ύστερη Αρχαιότητα, Δύση, Ισλάμ, θρησκεία and tagged , , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s