Πίστη στὸ Μουσεῖο

 

Δὲν μπορεῖς νὰ ἐπικαλεῖσαι κάτι παρὰ μόνο ἂν τὸ πιστεύεις. Δὲν μπορεῖς νὰ ἐπικαλεῖσαι τὴν Ὀρθοδοξία παρὰ μόνο ἂν τὴν πιστεύεις, κουτσὰ ἢ στραβά. Ἂν δὲν τὴν πιστεύεις, ἤδη τὴν ἔχεις νεκρώσει στὸν ἑπόμενο χρόνο (ἔστω, ἄθελα). Ἡ μουσειακὴ χρήση τοῦ παρελθόντος, βέβαια, δὲν εἶναι ἀπαραίτητα ἀποτυχημένη. Ἡ συμβολικὴ ἀξία τῶν ἰδεῶν διόλου δὲν ἀποτελεῖ μονοπάτι γιὰ τὴν παρακμή. Τὰ σύμβολα ἔχουν τεράστια δύναμη.

Ὡστόσο, ἂν δὲν συμμετέχεις ὁλόκληρος σὲ μιὰ ἀντίληψη, τότε τὴν ὁδηγεῖς στὸ μουσεῖο καὶ στὸ θάνατο στὴν ἑπόμενη γενιά. Γιατὶ στὴν ἑπόμενη γενιὰ δὲν θὰ ὑπάρχουν οἱ ἐκπρόσωποι-πιστοὶ τοῦ συμβόλου, παρὰ αἰσθητικιστές καὶ λάτρεις τῆς καλλιτεχνικῆς ἀξίας τῶν εἰκόνων. Αὐτοακυρώνεσαι, πράγμα παράδοξο: νὰ νεκρώνει ἕνα σύμβολο ὅποιος τὸ ὑψώνει ὡς λάβαρο. Προσοχή: Ὄχι γιατὶ τάχα τὰ σύμβολα καὶ οἱ πίστεις «δὲν πρέπει νὰ εὐτελίζονται» συσχετιζόμενα μὲ τὴν «πρόσκαιρη πραγματικότητα» καὶ τοὺς ἀγῶνες της (ὅπως λένε οἱ Νεορθόδοξοι, ἐναλλακτικὰ περιορίζοντας μονόπλευρα τὸν συσχετισμὸ). Ἀλλὰ γιατὶ πρέπει νὰ συσχετίζονται μὲ τὴν κοσμικὴ πραγματικότητα ὡς λάβαρα μόνο ἂν δὲν γίνονται κατανοητὰ καὶ ἂν δὲν βιώνονται (ἀπὸ ὅσους τὰ χρησιμοποιοῦν) ὡς σκέτα λάβαρα, ἐκκοσμικευμένα τελείως. Τὸ ν τοτ Νκα εἶναι ἕνα σύμβολο, ἀλλὰ δίχως κάτι ζωντανὸ ἀπὸ πίσω του δὲν θὰ ἔφερνε γιὰ 1.000 χρόνια νίκες. Οἱ Ρῶσοι δὲν ἔγιναν Ὀρθόδοξοι ἐπειδὴ εἶδαν μιὰ γκαλερὶ μὲ εἰκόνες οὔτε γιατὶ ἔμαθαν γιὰ τὸ περιεχόμενο τῆς Ὀρθοδοξίας καὶ τὴ φιλανθρωπία της, ἀλλὰ ἁπλῶς ἐπειδὴ ἦταν παρόντες στὴ θ. λειτουργία στὴν Ἁγία Σοφία, καὶ πίστεψαν ὅτι ο Θεὸς ἦταν παρὼν ἐκεῖ*. Τὸ σύμβολο εἶναι κάτι ἄλλο ἀπὸ τὸ περιεχόμενό του, ὡστόσο ἡ ὁμολογία πίστης στὸ σύμβολο ἀναγκαστικὰ συνεπάγεται, μακροπρόθεσμα τουλάχιστον, τὴν ὁμολογία πίστης στὸ περιεχόμενο πίσω ἀπὸ τὸ σύμβολο, ἀλλιῶς συνεπάγεται τὴν ἀκύρωση τῆς δύναμης τοῦ συμβολισμοῦ.

Ἡ συνειδητοποίηση τῶν παραπάνω μαζὶ μὲ τὴ συνειδητοποίηση τοῦ διχασμοῦ (ἐχθρότητας) λόγιου καὶ λαϊκοῦ, ὁ ὁποῖος γιὰ τοὺς γνωστοὺς ἱστορικοὺς λόγους εἶναι βαθύτερος στὴν Ἑλλάδα ἀπ’ ὅ,τι στὴ Δύση καὶ τὸ Ἰσλάμ, θὰ ἔπρεπε κανονικὰ νὰ ὁδηγήσει στὸ συμπέρασμα ὅτι προσωπικὸς θεϊσμς    ε ἶ ν α ι    ἡ κδλωση το διχασμο λγιου-λαϊκο. Ἀκόμη καὶ ὁ πιὸ φιλοχριστιανικὸς ἀθεϊσμός -κι αὐτός, ὄχι γιὰ κάποιο ἄλλο λόγο παρὰ γιὰ τὸ ὅτι ἔτσι εἶναι ἡ φύση τοῦ ἀθεϊσμοῦ: Δὲν ὑπάρχουν πλειονοτικὰ ἄθεες κοινωνίες. Βέβαια, μιὰ κατάσταση συνειδητοῦ ἀθεϊσμοῦ καὶ πίστης στὸ σύμβολο χωρὶς ἵχνος πίστης στὸ περιεχόμενο τοῦ συμβόλου μόνο τραγικὴ μπορεῖ νὰ χαρακτηριστεῖ, γιατὶ δὲν γίνεται νὰ ἔχεις δύο Κυρίους.  Ἀλλὰ καὶ πρόσκαιρη, γιὰ τοὺς λόγους ποὺ εἴπαμε, ἄλλο ἂν στὴν πρώτη γενιὰ ὑπάρχει χῶρος γιὰ μιὰ κάποια σύνθεση.

Ὁ Ἅη Βασίλης δὲν μπορεῖ νὰ νικήσει τὸν Σάντα Κλάους ἂν δὲν χρησιμοποιηθεῖ ἀπὸ χριστιανούς. Κατὰ τὰ ἄλλα, προφανῶς οἱ Έλληνες βιώνουν, ὅπως κάθε τριτοκοσμικὸς λαός, τὸ διχασμὸ μεταξὺ τοῦ καταναλωτικοῦ προτύπου καὶ τῆς φτώχειας τους.

* Γι’ αὐτό, εἶναι χριστιανικῶς λαθεμένη ἡ πεποίθηση τὴν ὁποία μερικοὶ Νεορθόδοξοι ἔχουν προβάλλοντάς τὴν μάλιστα ὡς χριστιανική, ὅτι οἱ «καλοὶ ἄθεοι ἀλλὰ ἄπιστοι» εἶναι καλύτεροι ἀπὸ τοὺς «ὄχι καλοὺς ἀλλὰ πιστοὺς Ὀρθόδοξους». Ἀπὸ ἠθικιστικὴ σκοπιά, ἔχουν ἀπόλυτο δίκαιο, ὄχι ὅμως ἀπὸ χριστιανική (φυσικά, δὲν ἐννοῶ τὸν συνειδητὰ ὑποκριτὴ χριστιανό).

Advertisements
This entry was posted in παράδοση, παλιά και νέα θεότητα, Ελλάδα, θρησκεία and tagged , , . Bookmark the permalink.

7 Responses to Πίστη στὸ Μουσεῖο

  1. Ο/Η Μανώλης λέει:

    Με μπέρδεψες. Αφού λες ότι η πίστη στα σύμβολα, πρέπει να είναι πίστη στο περιεχόμενο, και διαπιστώνεις ότι οι σημερινοί χριστιανοί δεν έχουν και καμιά «φοβερή» πίστη στο περιεχόμενο των συμβόλων τους, τότε πως συμπεραίνεις ότι, έστω κι έτσι, είναι καλύτεροι από τους συνειδητούς αθεϊστές;

    Μου αρέσει!

    • Ο/Η Χρονογραφίες λέει:

      Δὲν ἔχω κατὰ νοῦ τὸν «πιστεύω στὸ Χριστὸ ἀλλὰ πιστεύω λίγο καὶ στὴ μετενσάρκωση» χριστιανό, οὔτε τὸν «πιστεύω στὸ Χριστὸ ἀλλὰ οἱ παπάδες διαστρεβλώσανε τὰ λόγια του κ.λπ. κ.λπ.».
      Λέω ὅτι ἡ πίστη στὸ σύμβολο πρέπει ἐν τέλει νὰ ὁδηγεῖ σὲ -κουτσὴ ἢ στραβή- ἀποδοχὴ / πίστη στὸ περιεχόμενο τὸ ὁποῖο τὸ σύμβολο συμβολίζει, ἀλλιῶς τὸ σύμβολο καὶ ἡ χρήση του δὲν προσφέρει καμμιὰ βοήθεια. Μπορεῖς νὰ βάλεις γιὰ σημαία σου ἕνα χαρτὶ ὑγείας, ἕνα περιτύλιγμα σοκολάτας, ποὺ δὲν ἔχει γιὰ σένα νόημα; Δὲν μπορεῖς.
      Στοὺς σημερινοὺς χριστιανοὺς ἡ μὴ μετάβαση ἀπὸ τὴν πίστη στὸ σύμβολο στὴν πίστη στὸ περιεχόμενο ποὺ αὐτὸ ἐκπροσωπεῖ εἶναι προφανῶς μικρότερη ἀπὸ ὅ,τι στοὺς συνειδητὰ ἄθεους.

      Συγκρίνω ἕναν «ὄχι καὶ τόσο ἀκτιβιστή / φιλάνθρωπο» κ.λπ. χριστιανὸ ποὺ πιστεύει στὸ σύμβολο καὶ στὸ περιεχόμενο ποὺ συνοψίζεται ἀπὸ τὸ σύμβολο μὲ ἕναν συνειδητὰ ἄθεο ποὺ ἔχει πλούσια κοινωνικὴ καὶ ἀκτιβιστικὴ δράση (ὅπως τὴν ὁρίζει ὁ ἴδιος). Λοιπόν, ὅσο κι ἂν δὲν ἀρκεῖ οὔτε πίστη χωρὶς ἔργα οὔτε ἔργα χωρὶς πίστη, τὸ πρῶτο δὲν ἀποτελεῖ συνειδητὴ ἄρνηση τοῦ Χριστιανισμοῦ ὅπως τὸ δεύτερο. Πρέπει νὰ ὑπάρχουν καὶ τὰ τρία στάδια, τὸ σύμβολο, τὸ περιεχόμενο, ἡ πράξη. Ἀπὸ ἠθικιστικὴ σκοπιά, προφανῶς σημασία ἔχουν τὰ καλὰ ἔργα (ἀφοῦ δὲν ὑπάρχει κάτι ἄλλο ἁπτό). Γι’ αὐτό, ἀκούγεται συχνὰ ἡ ἐπικριτικὴ σύγκριση τοῦ ὀρθόδοξου μοναχισμοῦ (ποὺ δὲν «ἔκανε ἔργα») σὲ σχέση πρὸς τὸν δυτικὸ μοναχισμό. Ἀπὸ χριστιανικὴ πλευρά, προέχει ἡ σχέση μὲ τὸ Θεό, κι αὐτὴ καθορίζει τὸ πλαίσιο τῆς σχέσης μὲ τοὺς ἄλλους ἀνθρώπους ὅσο κι ἂν αὐτὴ ἡ σχέση γίνεται μόνο μέσα σὲ μιὰ ἀνθρώπινη κοινωνία τὴν ὁποία προϋποθέτει. Δὲν μπορεῖς νὰ πίνεις τὸ νερὸ καὶ νὰ ἀγνοεῖς τὴν πηγή του, ὅποιον τὸ δίνει. Ἄρνηση τῆς σχέσης αὐτῆς εἶναι περιορισμὸς στὸ ἐπίπεδο τῶν ΜΚΟ καὶ τῆς ΕΣΣΔ, ἄντε καὶ τοῦ σ/μάρκετ. Ἀπὸ τὴν ἀθεϊστικὴ σκοπιά, χρειάζεται μιὰ ταχυδακτυλουργικὴ ἀπόδοση ἔμφυτων καὶ καλῶν ἠθικῶν ἰδιοτήτων στὴν ὕλη καὶ στὸν ἄνθρωπο.

      Μου αρέσει!

      • Ο/Η Μανώλης λέει:

        Δεν λύνεται η απορία μου. Το πρόβλημα μου δεν είναι ο ακτιβισμός και οι χριστιανοί χορτοφάγοι ή «λίγο απ’ όλα». Το ερώτημα που δεν μου απαντάς είναι: αφού οι σημερινοί χριστιανοί «δεν τρελαίνονται και τόσο» για το περιεχόμενο των συμβόλων τους, σε τι είναι καλύτεροι από τους συνειδητά άθεους- που δεν θέλουν καθόλου τα σύμβολα; (simple!)

        Μου αρέσει!

      • Ο/Η Χρονογραφίες λέει:

        Αὐτοὶ οἱ «δὲν τρελαίνομαι» εἶναι οἱ «Ναί, ἀλλὰ οἱ παπάδες τὰ διαστρέβλωσαν»;; Οἱ «ἐντάξει, ὅ,τι πεῖς, ἀλλὰ παράτα μας λίγο γιατὶ κλείνω τὸ ὢλ ἰνκλούσιβ»; Δὲν κατάλαβα ἀκριβῶς.

        Βασικα, ἂν «δὲν τρελαίνονται καὶ τόσο» γιὰ τὸ περιεχόμενο τῶν συμβόλων τους, εἶναι χριστιανοί; Ἀμφιβάλλω ἂν δηλώνουν χριστιανοὶ κάτι τέτοιοι.

        Μου αρέσει!

  2. Ο/Η Χρονογραφίες λέει:

    βλ. κι ἐδῶ γιὰ τοὺς «ἡμιχριστιανούς» τῆς ὕστερης ἀρχαιότητας στὴν Αἴγυπτο (στὰ μαρκαρισμένα)

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s