ΗΠΑ-Ρωσσία (Κ. Κουτσουρέλης)

Εὐτυχῶς, ὑπάρχουν καὶ σοβαρὲς ἀναλύσεις τοῦ φαινομένου Τράμπ στὴν Ἑλλάδα:

Ισχύει όχι μόνο στον πόλεμο, αλλά και στην πολιτική. Εμπρός σ’ έναν αντίπαλο που προσώρας πλεονεκτεί, δεν επιτίθεσαι κατά μέτωπον αλλά τον πλαγιοκοπείς. Η υπονόμευση των βασικών στηριγμάτων του είναι το πρώτο βήμα. Όταν εκείνα βγουν απ’ τη μέση, είναι θέμα χρόνου να ακολουθήσει κι εκείνος. Υπ’ αυτό το πρίσμα, η απομάκρυνση από τον Λευκό Οίκο του Μάικλ Φλυν, συμβούλου εθνικής ασφαλείας, δείχνει ότι η προεδρία Τραμπ κινδυνεύει να φτάσει στο πέρας της προτού καλά καλά ξεκινήσει.

Χωρίς την αποκατάσταση των σχέσεων με τη Ρωσσία, επιδίωξη την οποία συμβόλιζε με την παρουσία του ο Φλυν, κανένας στόχος της εξωτερικής πολιτικής του νέου προέδρου δεν είναι εφικτός. Ούτε η μεταρρύθμιση του ΝΑΤΟ, ούτε η εξουδετέρωση της ισλαμικής απειλής, ούτε η μεσομακροπρόθεσμη ανάσχεση του κινεζικού ηγεμονισμού στην Ανατολική Ασία. Διαιώνιση της ψυχροπολεμικής έντασης σημαίνει άλυτο ουκρανικό, τριβές στη ρωσσονατοϊκή μεθόριο, διατήρηση της πολυδάπανης αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ανατολική Ευρώπη, εμπόδια στην ειρήνευση της Συρίας και τη συνεννόηση με το Ιράν, αποδυνάμωση του αντισλαμιστικού μετώπου, έμμεση επιδότηση της σινορωσσικής ενεργειακής και άλλης προσέγγισης.

Τίποτε απ’ αυτά δεν μπορεί να είναι προς το συμφέρον των ΗΠΑ που όχι μόνο επί Τραμπ αλλά ήδη από τη θητεία Ομπάμα επιχειρούν να απεμπλακούν από τον ρόλο του παγκόσμιου χωροφύλακα και την ηγεμονική υπερεπέκταση που τις εξάντλησε, ιδίως μετά την 11η Σεπτεμβρίου. Αν Άγγλοι και Γάλλοι έθεσαν κατά μέρος μια αντιπαράθεση που διήρκεσε αιώνες, γιατί είναι τόσο δυσχερής η σύμπηξη μιας ρωσσοαμερικανικής Entente Cordiale θα ρωτήσει κανείς – όταν μάλιστα τόσα πολλά συνηγορούν υπέρ αυτής;

Η απάντηση είναι σύνθετη. Όπως έγραφα παλιότερα, η κατάρρευση της ΕΣΣΔ άφησε χωρίς δουλειά έναν τεράστιο κύκλο επαγγελματιών του Ψυχρού Πολέμου – σοβιετολόγων, κρεμλινολόγων, ρωσσομαθών, ειδικευμένων αναλυτών, διπλωματών και πρακτόρων κ.ο.κ. Για όλους αυτούς η συντήρηση της ρωσσικής απειλής, η δαιμονοποίηση της Μόσχας και του Πούτιν, ήταν ζήτημα βιοπορισμού αλλά και αγώνας για τη διατήρηση της επιρροής τους στα κέντρα των πολιτικών αποφάσεων. Για να επιτευχθεί αυτό, η δημογραφικώς φθίνουσα, οικονομικώς μονίμως καχεκτική και διεθνοπολιτικά παγίως μετριοπαθής και προσεκτική Ρωσσία «κληρονόμησε» από την εκλιπούσα ΕΣΣΔ τον ρόλο του… υπ’ αριθμόν 1 γεωπολιτικού κινδύνου.

Παραβιάζοντας όλες τις υποσχέσεις που είχαν δώσει αρχικά στον Γέλτσιν, αγνοώντας τις συστάσεις ακόμη και των δικών τους ειδημόνων, όπως του κορυφαίου Τζωρτζ Φ. Κένναν, Ευρωπαίοι και Αμερικανοί προκάλεσαν τη Μόσχα επανειλημμένα: με την υποστήριξη των ολιγαρχών, με τον πόλεμο στη Γιουγκοσλαβία, με τη διεύρυνση του ΝΑΤΟ («strategic blunder of potentially epic proportions», την είχε αποκαλέσει ο Κένναν), με τη σκηνοθεσία των πορτοκαλόχρωμων επαναστάσεων, με την απόπειρα των Γερμανών και Αμερικανών να επεκτείνουν τη σφαίρα επιρροής τους στην Ουκρανία και τον Καύκασο, με τα συνεχή μαθήματα περί δημοκρατίας και ανθρωπίνων δικαιωμάτων προς τη Μόσχα.

Αυτό το τελευταίο σημείο έχει ειδικό βάρος καθώς οι Ρώσσοι χρησίμευαν και ιδεολογικά ως σάκκος του μπόξ. Καθώς η Δύση παρουσίαζε την νίκη της στον Ψυχρό Πόλεμο ως αποτέλεσμα της ανωτερότητας των «ηθικών της αξιών» (και όχι λ.χ. ως την εξ αρχής φυσικότερη έκβαση μιας σύγκρουσης όπου η μία πλευρά, η δυτική, υπερτερούσε συντριπτικά σε όλους σχεδόν τους κρίσιμους δείκτες, από τη δημογραφία και τις συμμαχίες ώς την τεχνολογική και βιομηχανική παράδοση – για λόγους ανάλογους είχε άλλωστε νικηθεί και η εθνικοσοσιαλιστική Γερμανία, και όχι επειδή ο Χίτλερ και οι ναζί ήταν τέκνα του Σατανά), βρέθηκε μετά τη λήξη του χωρίς αντίπαλον δέος. Κάτι τέτοιο όμως της ήταν αναγκαίο, για λόγους εσωτερικής νομιμοποίησης των οικουμενιστικών δικαιωματολογικών ιδεολογημάτων της.

Χώρες άλλες περισσότερο κατάλληλες για να αναλάβουν τον ρόλο του ηθικώς μιαρού, του οιονεί απάνθρωπου αντιπάλου υπήρχαν βέβαια: η Κίνα προπάντων, με το μακρύ ιστορικό που την βαραίνει, αλλά και κράτη όπως η Σαουδική Αραβία, τα εμιράτα του Κόλπου, η σημερινή Τουρκία. Όμως η Κίνα γρήγορα αναδείχθηκε στον μεγαλύτερο εμπορικό εταίρο και δανειστή των Ευρωπαίων και Αμερικανών και τα φανταχτερά πρωτοσέλιδα από την εξέγερση της Τιέν Αν Μεν ξεχάστηκαν – μαζί με την κινεζική αντιπολίτευση. Ανάλογα, οι πετρελαϊκοί πόροι αλλά και η πολιτική ορθοέπεια έναντι της θρησκείας του Προφήτη κράτησαν τις περισσότερες ισλαμικές χώρες, ακόμη και τους εκτροφείς του τζιχαντισμού, στο απυρόβλητο.

Με τη συνέργεια των Δυτικών ΜΜΕ και των ιδεολόγων opinion makers που κυριαρχούν σ’ αυτά («όσα ωφελούν τους ιδιοτελείς, τα προπαγανδίζουν οι αφελείς» γράφει ο Π. Κονδύλης…), η εξ αντικειμένου αμυνόμενη πλευρά, η Ρωσσία, παρουσιαζόταν στα μάτια της παγκόσμιας κοινής γνώμης πάντοτε ως η επιτιθέμενη. Και κάθε αντίδραση της Μόσχας στις προκλήσεις, ως απρόκλητη ωμότητα.

Σήμερα ξέρουμε ότι εξαιτίας της αναπάντεχης αντοχής της Ρωσσίας, εξαιτίας των ενεργειακών πόρων της, της στρατιωτικής της βιομηχανίας αλλά και των ικανοτήτων της πολιτικοδιπλωματικής ηγεσίας της η πολιτική αυτή της σστρατηγικής περικύκλωσης απέτυχε. Η επιθυμία του Τραμπ (όπως και του Ομπάμα άλλωστε, προτού υποκύψει πλήρως στη γραμμή του κλιντονισμού) να βελτιωθούν οι ρωσσοαμερικανικές σχέσεις είναι ομολογία αυτής της αποτυχίας προ πάντων. Αλλά και δίδαγμα αντλημένο από την ιστορική πείρα. Και αυτή υποδεικνύει ότι μόνο αν η Ρωσσία γίνει δεκτή ως ισότιμος εταίρος, μόνο δηλαδή αν ξαναλάβει τη θέση που είχε στο διεθνές σύστημα ασφαλείας πριν από την ανάρρηση στην εξουσία των Μπολσεβίκων, είναι δυνατό να διασφαλιστούν η ειρήνη και η σταθερότητα στην Ευρώπη και στις δύο αναπεπταμένες της γεωπολιτικές πτέρυγες: την αγγλοσαξωνική Αμερική και τη ρωσσική Ευρασία. Μόνο αν η Δύση αποκαταστήσει τη βαθύτερη ιστορική και πολιτισμική της ενότητα, από το Λος Άντζελες ώς το Βλαδιβοστόκ, θα καταφέρει να αντιμετωπίσει τις μεγαλύτερες προκλήσεις του 21ου αιώνα: το ζηλωτικό Ισλάμ και την αναθεωρητική Κίνα.

Η εκπαραθύρωση Φλυν δείχνει ότι το αντιρωσσικό λόμπυ παραμένει σθεναρός και υπολογίσιμος αντίπαλος. Η ταύτιση της ρωσσοαμερικανικής συνεννόησης με το απεχθές πρόσωπό του Τραμπ άλλωστε δίνει πρόσθετα επιχειρήματα στους εχθρούς της – εν μέρει το ρωσσικό σκιάχτρο επισείεται επί τούτου για να ναρκοθετηθεί ο Τραμπ. Αλλά και η υπονόμευση του Φιγιόν στη Γαλλία, του Γκάμπριελ στη Γερμανία (και των δύο οπαδών της ευρωρωσσικής προσέγγισης), το όψιμο ενδιαφέρον για τα εγκλήματα του καθεστώτος Άσαντ στη Συρία, η συνεχιζόμενη υστερία για τους Ρώσσους χάκερ, δεν είναι άσχετα με τα τεκταινόμενα στην άλλη ακτή του Ατλαντικού.

 

Advertisements
This entry was posted in Δύση, Ρωσία and tagged , , , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s