Διωγμοὶ Διοκλητιανοῦ: ἡ ἐπιχειρηματολογία

Τὶς προάλλες παρέθεσα ἀπόσπασμα τοῦ Λακτάντιου γιὰ τὸν Γαλέριο. Τώρα, μιὰ σούμα γιὰ τὴν σύγχρονη ἀντιχριστιανικὴ ἑρμηνεία τῶν διωγμῶν τοῦ Διοκλητιανοῦ. Ὅποιος θέλει τὸ προσαρμόζει στὸ δικό του διωγμό.

  1. ἄρνηση ὅτι οἱ Διωγμοὶ τοῦ Διοκλητιανοῦ ἔγιναν. Στὴν πραγματικότητα, λέει ἡ ἐπιχειρηματολογία, οἱ διώξεις ἦταν σποραδικές, λίγες καὶ δὲν συμμετεῖχε κανεὶς. Περιορίζουμε τὰ θύματα σὲ ὅσους ἀναφέρονται ἐπώνυμα, καὶ παριστάνουμε ὅτι δὲν διαβάζουμε τὶς ἀναφορὲς τῶν πηγῶν καὶ τῶν αὐτοπτῶν μαρτύρων σὲ πολυπληθέστερα, πέραν τῶν ἐπωνύμων, θύματα. Ἐπίσης παριστάνουμε ὅτι δὲν διαβάσαμε τὶς αἰτήσεις Ἐθνικῶν ἀπὸ διάφορες πόλεις πρὸς τὸν αὐτοκράτορα γιὰ ἐκδίωξη τῶν Χριστιανῶν ἀπὸ τὶς πόλεις αὐτὲς καὶ γιὰ νὰ μὴν κτίζονται ἐκκλησίες (ὅ,τι κάνει τὸ ISIS: γκρεμίζει ἐκκλησίες καὶ ἐκδιώκει Χριστιανούς).
  2. Ὅταν δὲν πείθουμε γιὰ τὴν ὕπαρξη τοῦ διωγμοῦ, τότε τὸν δικαιολογοῦμε: Οἱ διωγμοὶ καλῶς ἔγιναν, γιατὶ οἱ Χριστιανοὶ δικαίως θεωροῦνταν στασιαστὲς στὸ στράτευμα, ἀρνητὲς τῆς φιλοσοφίας, τῆς ἑλληνικῆς κοσμοθεάσεως κ.λπ., καὶ ἔπρεπε νὰ λάβουν τὰ μέτρα τους οἱ ὑπόλοιποι καὶ ἡ κυβέρνηση.
  3. Ὄταν δὲν μποροῦμε νὰ δικαιολογήσουμε θανατώσεις ἐπειδὴ κάποιοι ἀρνοῦνταν νὰ λατρέψουν τοὺς θεούς, τότε τοὺς παρουσιάζουμε ὡς ψυχοπαθεῖς: Δὲν τοὺς κυνηγοῦσε τὸ ρωμαϊκὸ κράτος, λέει ἡ ἐπιχειρηματολογία, μόνοι τους παρουσιάζονταν στὶς ἀρχὲς καὶ ὁμολογοῦσαν ὅτι εἶναι Χριστιανοί (ἐθελοντὲς μάρτυρες), κι ὡς ἀποτέλεσμα τὸ κράτος δὲν εἶχε ἄλλη ἐπὶλογὴ παρὰ νὰ ἐφαρμόσει τοὺς νόμους καὶ νὰ τοὺς θανατώσει. Πρόκειται περὶ θανατόφιλων, δηλαδή ψυχοπαθῶν. Ἀκόμη κι ἂν νίκησαν, εἶναι ἀξιοπεριφρόνητοι.

Δὲν ἔγινε ὁ Διωγμός, καλῶς ἔγινε ὁ Διωγμός, ἀκόμη κι ἂν ἔγινε κακῶς ὁ Διωγμός, ἐπροκειτο περὶ Διωγμοῦ ἀξιοπεριφρόνητων ψυχοπαθῶν, ἄρα περὶ μὴ ἄξιου μνήμης Διωγμοῦ ἀλλὰ περὶ «ὑπερβολικῆς, ἔστω ἀτυχοῦς ἀντίδρασης πρὸς τρελούς».

Τέτοια στρατηγικὴ δὲν εἶναι δημιούργημα τῆς φαντασίας τοῦ ἱστολόγιου. Εἶναι παραδεδομένη χρήση καὶ ἐπεξεργασία τῶν πηγῶν ἀπὸ τοὺς ἐρευνητὲς τοῦ 20οῦ αἰ. Γιὰ παράδειγμα, ὁ μαρξιστὴς De Ste Croix, ἀναφέρει ὅτι οἱ θανατούμενοι Χριστιανοὶ ἦταν -ὅλοι τους- ἐθελοντὲς μάρτυρες (δηλαδή, θανατόφιλοι ψυχοπαθεῖς, ἄρα κανεὶς δὲν δίωξε κανέναν) βασιζόμενος σὲ ἀπόσπασμα τῆς Ἐκκλησιαστικῆς Ἱστορίας τοῦ Ευσέβιου. Σὲ αὐτό, ὅμως, δὲν ἀναφέρεται ὅτι ὅλοι ἢ οἱ περισσότεροι ἢ ἕνα ποσοστὸ ἦταν ἐθελοντὲς μάρτυρες. Ἀναφέρει ὁ Ευσέβιος ὅτι ὅταν στὸ δικαστήριο καταδικάζονταν οἱ -ἀναζητηθέντες καὶ προσαχθέντες σὲ δίκη- Χριστιανοί, μετὰ τὸ ἄκουσμα τῆς καταδικαστικῆς ἀπόφασης, ἀπὸ τὸ ἀκροατήριο ξεπηδοῦσαν Χριστιανοὶ ποὺ ἔλεγαν ὅτι κι αὐτοὶ εἶναι Χριστιανοί, καὶ συνεπακόλουθα θανατώνονταν. Δὲν ἦταν ὅλοι οἱ μάρτυρες ἐθελοντές, λοιπόν, οὔτε οἱ περισσότεροι -ὅπως ἰσχυρίζεται ὁ ἐρευνητὴς τοῦ 20οῦ αἰ., ὁ De Ste Croix. Κι ἂς μὴ νομίσει ὅτι αὐτὴ ἡ στάση ὀφείλεται στὸν μαρξισμὸ τοῦ De Ste Croix. Φιλελεύθεροι καὶ Δεξιοὶ ἐρευνητὲς προχωρᾶν ἀκόμη περισσότερο, δικαιολογώντας τὸν Διωγμό.

Στην Ἑλλάδα, ἡ Πολύμνια Ἀθανασιάδη κάνει λόγο γιὰ τὴν ἀντίδραση τῶν συντηρητικῶν Ἐθνικῶν, ποὺ ἔβλεπαν νὰ προσβάλλεται ἀπὸ τοὺς Χριστιανούς ἡ παραδοσιακὴ ταύτιση θρησκείας-φιλοσοφίας. Καταρχάς, ἡ ταύτιση θρησκείας-φιλοσοφίας εἶναι παραμύθι, γιατὶ ἐνάντια στὴ θρησκεία (λατρεία ἢ πίστη) εἶχαν ταχθεῖ πολλοὶ ἀρχαῖοι Έλληνες φιλόσοφοι 700 χρόνια πρὶν ἀπὸ τοὺς Διωγμοὺς τοῦ Διοκλητιανοῦ. Γιὰ ποιὰ «παράδοση» λοιπόν, τὴν ὁποία «ἀμφισβήτησαν πρῶτοι οἱ Χριστιανοὶ» μπορεῖ νὰ γίνει λόγος; Ἔπειτα, ἡ Ἀθανασιάδη δὲν ἀναφέρεται σὲ Διωγμούς (μιλῶ γιὰ τὸ ἔργο της γιὰ τὸν Ἰουλιανό), ἀποσιωπᾶ ὅμως τὸ γεγονὸς ὅτι αὐτοὶ οἱ συντηρητικοὶ Ἐθνικοὶ ποὺ «ἀντιστάθηκαν» δικαιολόγησαν ἔμμεσα ἢ ἄμεσα τοὺς Διωγμούς, ὅπως ὁ Πορφύριος, ἐνῶ ἄλλοι συντηρητικοὶ Ἐθνικοὶ ποὺ συνέγραφαν ἀντιχριστιανικὰ κείμενα, ὅπως ὁ Ἱεροκλῆς, συμμετεῖχαν ὡς κυβερνῆτες ἐπαρχιῶν στοὺς Διωγμούς. Ἔτσι ἀποσιωπᾶται κι ἐξιδανικεύεται ἡ «ἀντίδραση» (ἡ βία) τῶν τοτινῶν Ἐθνικῶν στοὺς Χριστιανούς, ἐκ μέρους τῶν σημερινῶν ἀντιπαθούντων τὸν Χριστιανισμό. Συνεπῶς, ὄχι μόνο οἱ «συντηρητικοὶ Ἐθνικοὶ διανοούμενοι» τῆς Ἀθανασιάδη δὲν συνέχιζαν καμμία ἀδιάσπαστη παράδοση, ἀλλὰ ἦταν ἠθικοὶ αὐτουργοὶ σὲ ἐγκλήματα -ἄλλο ἂν ἀπὸ τὸν 20ὸ αἰ. παριστάνονται ὡς «σοβαροὶ στοχαστές». Στὴν Ἑλλάδα, ἐπίσης, βρίσκουμε νεώτερους «διανοούμενους» μὲ διδακτορικά, ποὺ ψάχνουν γιὰ ἀ(ντι)χριστιανοὺς στὸ βυζαντινὸ Μεσαίωνα καὶ τὴν Τουρκοκρατία -προκειμένου νὰ βροῦν κάπου νὰ πατήσουν ἱστορικὰ ὥστε νὰ ἀρνηθοῦν ἐμμέσως ἀλλὰ ἔμπρακτα τὸ γεγονὸς τοῦ μαζικὰ καὶ συνειδητὰ ἐκχριστιανισμένου Ἑλληνισμοῦ ἐξαιτίας 5-10 ἀτόμων μέσα σὲ 1.500 χρόνια. Τί δέκα ἄτομα, τί ἑκατομμύρια Χριστιανοὶ καὶ χιλιάδες Νεομάρτυρες, τὸ ἴδιο κάνει κατ’ αὐτοὺς τοὺς ἐρευνητές.

Ἄλλοι, ξεκινώντας ἀπὸ τὸν Γίββωνα ὣς σήμερα, ὑποστηρίζουν ὅτι τὰ θύματα ἦταν ἐλάχιστα, ἄρα ὁ Διωγμὸς πολὺ μικρός. Οἱ ἴδιοι δὲν ἐφαρμόζουν ὡστόσο τὰ ἴδια ἀριθμητικὰ κριτήρια ὅταν ἐξετάζουν τὴν χριστιανικὴ καταπίεση ἐναντίον τῶν Ἐθνικῶν. Δὲν τολμοῦν νὰ συγκρίνουν τὰ χιλιάδες χριστιανικὰ θύματα μὲ τοὺς μετρημένους στὰ δάκτυλα ἑνὸς χεριοῦ δολοφονημένους Ἐθνικούς (ἐπειδὴ ἦταν Ἐθνικοί), ἀλλὰ κραυγάζουν -πολιτισμένα ἢ βάρβαρα- γιὰ τὴ μεγάλη ἀδικία καὶ δίωξη ποὺ ὑπέστησαν οἱ Ἐθνικοί. Ἂν εἶναι μεγάλη ἀδικία νὰ σκοτωθουν πέντε Ἐθνικοί, τότε πόσο μεγάλη ἀδικία εἶναι νὰ σκοτωθοῦν χιλιάδες Χριστιανοί; Καὶ νὰ καταστραφοῦν ὅλες τους οἱ Ἐκκλησίες (μὲ πρώτη τὴν ἐκκλησία στὴ Νικομήδεια γιὰ τὴν ὁποία διατάχθηκε τὸ 303 τὸ ἐς ἔδαφος φέρειν).

Μιὰ ποὺ ἀνέφερα τὴ φράση ἐς ἔδαφος φέρειν, μιὰ φράση-σύμβολο διαμαρτυρίας τῶν Νεοπαγανιστῶν, ἂς σημειώσω κάτι ποὺ οἱ Νεοπαγανιστὲς ἀποσιωποῦν: Πρώτη φορὰ τὸν 4ο μ.Χ. αἰ. ποὺ ἀπαντᾶ ἡ φράση «ἐς ἔδαφος φέρειν» εἶναι στὴν Ἐκκλησιαστικὴ Ἱστορία τοῦ Ευσέβιου, γιὰ τὴν καταστροφή τῶν ἐκκλησιῶν βάσει τοῦ πρώτου διατάγματος του Διοκλητιανοῦ.

Εὐσέβιος, Ἐκκλησιαστικὴ Ἱστορία, ἔκδ. E. Schwartz, 742.12-14 (8, 2, 4):

ἥπλωτο πανταχόσε βασιλικὰ γράμματα, τὰς μὲν ἐκκλησίας εἰς ἔδαφος φέρειν, τὰς δὲ γραφὰς ἀφανεῖς πυρὶ γενέσθαι προστάττοντα

Δηλαδη, οἱ Νεοπαγανιστὲς χρησιμοποιοῦν ἐδῶ καὶ 26 χρόνια, γιὰ νὰ περιγράψουν τὰ «δεινά» τους, μιὰ φράση ποὺ ἀφορᾶ τὰ δεινὰ ποὺ ὑπέστησαν οἱ μισητοί τους Χριστιανοί. Γιὰ τέτοιο θράσος μιλᾶμε.

Advertisements
This entry was posted in Ύστερη Αρχαιότητα, Ρωμαίοι, θρησκεία and tagged , , , , , , , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s