Μεγάλοι σύγχρονοι νεορθόδοξοι θεολόγοι

«Προκαλώ τον οποιονδήποτε να μου βρει θεολογική τεκμηριώση της σύνδεσης της ελληνικής παράδοσης με την Ορθοδοξία»

Ὅταν ἡ νεορθόδοξη-γιανναρικὴ «προσέγγιση» τῆς Ὀρθοδοξίας τελικὰ λέει ἀκριβῶς τὰ ἴδια μὲ τὸν Ἰουλιανὸ καὶ τὸν Νεοπαγανισμό. Ἡ τελευταία λέξη τῆς ὀρθόδοξης θεολογικῆς ἔρευνας, λέμε.

Υ.Γ. «θεολογικὴ«(!) τεκμηρίωση. Ἐγὼ λέω νὰ ἀρχίσουμε μὲ τὴν Θάλεια τοῦ Ἄρειου καὶ τὴν Ἀντιθάλεια τῶν Ὀρθόδοξων προκειμένου νὰ δείξουμε ἱστορικοὺς τρόπους συσχετισμοῦ θεολογίας καὶ (λαϊκῆς καὶ λόγιας) ἑλληνικῆς παράδοσης (μουσικῆς, φιλοσοφικῆς κ.λπ.). Νὰ μὴν πιάσουμε τὰ «νυνὶ δὲ χρησίμη πρὸς θεοσέβειαν γίνεταιπροηγουμένως τοῖς Ἕλλησιν ἐδόθη τότε πρὶν ἢ τὸν κύριον καλέσαι καὶ τοὺς Ἕλληνας· ἐπαιδαγώγει γὰρ καὶ αὐτὴ τὸ Ἑλληνικὸν ὡς ὁ νόμος τοὺς Ἑβραίους εἰς Χριστόν. Προπαρασκευάζει τοίνυν ἡ φιλοσοφία προοδοποιοῦσα τὸν ὑπὸ Χριστοῦ τεκειούμενον» καὶ ὅλα τὰ σχετικά.

Τουλάχιστον, γιὰ νὰ σπάσουμε πλάκα μὲ τοὺς Νεορθόδοξους, ἀντιπουριτανούς, ἀντισυντηρητικούς, ἀντιαρτηριοσκληρωτικούς Ἀντιαντιαντιαντι…

This entry was posted in παράδοση, Ελλάδα, θρησκεία and tagged , . Bookmark the permalink.

6 Responses to Μεγάλοι σύγχρονοι νεορθόδοξοι θεολόγοι

  1. Ο/Η Ανώνυμος λέει:

    Μὴν τοὺς κακολογεῖτε, κύριε, τοὺς σκαπανεῖς τῆς θεολογικῆς μας ἐπιστήμης!
    Δίνουν μὲ περισσὴν ἐπιστημοσύνη «τὴν μαρτυρία τους», ὅπως μὲ σεμνότυφο καὶ λαγνοβλακῶδες ὕφος διαβεβαιοῦν, ὅποτε τοὺς ἀμφισβητήσης τὴν ἐπάρκεια τῶν γνώσεών τους, τὴν λογικὴ συνοχὴ τῶν διανοημάτων τους καὶ τὴν ἐν γένει διανοητική τους ἐντιμότητα.
    Νὰ τοὺς φέρεστε μὲ στοργὴ καὶ ΠΡΟΔΕΡΜ, κύριε, διότι δὲν φταῖνε τὰ καημένα. Ἡμιαγράμματοι καθὼς εἶναι καὶ ἀπόφοιτοι πασοκικῶν σχολειῶν τῆς παρακμῆς, οἱ κάτω τῶν 45 ἐτῶν, δὲν «τό ᾽χουν» καὶ πολὺ «τὸ ἀρχαῖο ἑλληνικό». Κακούργα κενωνία, ποὺ ἄλλους τοὺς ἀνεβάζεις κι ἄλλους τοὺς κατεβάζεις!
    Ποῦ νὰ διαβάσουν, oἱ κακόμοιροι, ἀπ᾽ τὸ πρωτότυπο καὶ νὰ μπορέσουν ν᾽ ἀντιπαραβάλουν
    Ἀντιγόνη τοῦ Σοφοκλῆ καὶ ἁγ. Ἰάκωβο Ἀδελφόθεο,
    Αἰσχύλο καὶ Ἰ. Δαμασκηνό κττ.
    Ψιλὰ γράμματα ὁ Μ. Φώτιος, ἡ «Ἀντιθάλεια», ποὺ ἀναφέρετε, ἡ ὁ ἁγ. Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς.
    Ὁ Ἠλ. Μηνιάτης κι ὁ Εὐγένιος Βούλγαρις, terra incognita γι᾽ αὐτοὺς.
    (Τρέμω στὴ σκέψη πόσο ἀκατάρτιστοι θά εἶναι καὶ σὲ θέματα ἑβραϊκῆς γραμματείας, ποὺ εἶναι δύσκολο – μὰ ἀπολύτως ἀπαραίτητο – τὴν κατέχη κανεὶς μὲ ἐπάρκεια, ἂν θέλη νὰ μιλᾶ ἔγκυρα ὡς θεολόγος).

    Γιὰ δὲ τοὺς 50-κάτι καὶ ἄνω, ὅσοι τσαμπουνᾶνε τέτοια πράγματα
    καὶ οἱ ὁποῖοι κατὰ τεκμήριο ἔχουν μάθει καλύτερα γράμματα,
    δύο ἐρωτήσεις ΚΑΙ ΜΟΝΟ, δυνάμενες καὶ νὰ συνδυασθοῦν :
    «‘᾽Ἀπὸ ποῦ ψωμίζεσαι τὰ πρὸς τὸ ζῆν; («ἐρευνητικὰ» προγράμματα, «οἰκουμενικοὶ διάλογοι», ἀρθρογραφία, συνέδρια, ἐκδόσεις, διδασκαλία σ᾽ ἑτερόδοξα ἐκπ/κὰ ἱδρύματα κλπ.) »
    καὶ
    «Πέρασες καλὰ στὴν ΕΚΟΝ Ρήγας Φεραῖος;»

    Οὔτε ξέρω οὔτε θέλω νὰ μάθω ποιὸς ἦταν αὐτὸς/-ὴ ποὺ διετύπωσε αὐτὴν τὴν οὐρανομήκη μπούρδα. Ἀνάγομαι στὸ κατ᾽ ἰδέαν καὶ διαπιστώνώ ἀμετάκλητα τὸ γενικώτερο κατάντιο τῶν ταγῶν στὸ χῶρο τῆς διανόησης …

    Αρέσει σε 1 άτομο

  2. Ο/Η philalethe00 λέει:

    Καλησπέρα, αγαπητέ και XV ανέστη°
    από όσο μακριά και αν το δει κανείς το θέμα, δεν είναι εύκολο να
    αποφανθεί κανείς μονοσήμαντα.

    Ο Σαράντος Καργάκος, που οπωσδήποτε δεν ήταν «νεορθόδοξος» π.χ.,
    έλεγε ότι μπορούμε να μιλήσουμε για ελληνικότητα στην ορθόδοξη παράδοση,
    μόνο από την άποψη της μορφής, που για τον ίδιο -ως φιλόλογο- είναι και περιεχόμενο.

    Εάν αναζητήσουμε ελληνικά στοιχεία στην ελλην-ορθόδοξη παράδοση, ασφαλώς θα βρούμε πολλά. Αυτό έχει να κάνει με τη φύση της Ορθοδοξίας, που «δεν διαστρέφει, δεν καταστρέφει, αλλά στρέφει», για να θυμηθώ τον π. Γεώργιο Μεταλληνό: ο ρυθμός της βασιλικής, η στροφή προς την Ανατολή, τα νεκρικά δείπνα, η απεικόνιση του Χριστού ως καλού Ποιμένος είναι πράγματα που
    προσλήφθηκαν στην Ορθοδοξία. Τα υπόλοιπα χρησιμοποιούνται ως παίδευση, εφόσον
    όπως είχε πει και ο δάσκαλος του Γρηγόριου του Παλαμά Θεόδωρος Μετοχίτης για κάποιο αριστοτελικό πρόβλημα, «ούτε ο Αριστοτέλης ο ίδιος (δεν θεωρώ ότι) θα το έλυνε καλύτερα».

    Αλλά όπως μας λέει το Συνοδικόν της Ορθοδοξίας, και πολλές απόψεις πάρα πολλών μεγάλων Πατέρων, εάν κανείς πάρει αυτά και τα κάνει «Ελληνοχριστιανικές συνθέσεις» και «Ελληνοχριστιανικό πολιτισμό», πέφτει σε κακοδοξία παρόμοια με αυτές των ελληνιστικών αιρέσεων.

    Και βέβαια να πούμε ότι όπως υπάρχει ελληνορθοδοξία, έτσι υπάρχει σερβική, ρώσικη κ.λπ., εφόσον κάθε έθνος(όπως και κάθε πρόσωπο) μεταμορφώνει τον πολιτισμό του και τα ήθη του σε ορθόδοξα με διαφορετικό τρόπο. Έτσι, έχουμε το βυζαντινό λειτουργικό μέλος, τη ρωσική τετραφωνία, τις βυζαντινές βασιλικές, την ρωσική φυσιοκρατίζουσα αγιογραφία κ.λπ.

    Ευχαριστώ για τη φιλοξενία!

    Αρέσει σε 1 άτομο

    • Ο/Η Χρονογραφίες λέει:

      Ἀληθῶς ἀνέστη
      Ἀναφέρομαι στὸν Νίκο Ματσούκα, ποὺ δὲν ἦταν κάποιος ὀργανωσιακὸς ἢ συντηρητικός, καὶ γράφει ὅτι ναί, μέν, τὸ δόγμα εἶναι βιβλικό, ἀλλὰ δὲν μπορεῖ νὰ ξεχωριστεῖ μορφὴ καὶ περιεχόμενο:

      «Πολύ σωστά επισημαίνεται καταρχήν ότι το δόγμα μορφολογικά αναπτύσσεται με τη φιλοσοφική γλώσσα του περιβάλλοντος˙ ότι οι πατέρες στοχαζόμενοι δεν παράγουν το δόγμα συλλογιστικά και διαλεκτικά, αλλά το διατυπώνουν μ’ έναν τέτοιο τρόπο˙ ότι επομένως ο πυρήνας κατά βάση και κατ’ ουσία είναι χριστιανικός. Ωστόσο τούτη η σωστή τοποθέτηση, αν εξεταστεί προσεκτικότερα μπορεί να οδηγήσει σε αδιέξοδο. Με άλλα λόγια, πώς είναι δυνατόν να χωρίσει κανείς τη μορφή από το περιεχόμενο και να εντοπίσει του καθενός πράγματος τα όρια; Πρόκειται για συγκόλληση δύο πραγμάτων; Εξάπαντος η απάντηση σ’ αυτά τα ερωτήματα, αν όχι αδύνατη, είναι πολύ δύσκολη. Οι τεχνικοί φιλοσοφικοί όροι και το περιρρέον πολιτιστικό κλίμα, που μπολιάζονται στην πείρα της εκκλησιαστικής κοινότητας, δεν είναι απλώς κάποια μορφολογικά στοιχεία. Και η φιλοσοφική γλώσσα καθεαυτή έχει ένα περιεχόμενο. […] η ελληνική φιλοσοφία μεταπλάσσεται, γίνεται οργανικό στοιχείο της διδασκαλίας. Δεν μπορεί κανείς να ξεχωρίσει μορφή ή ένδυμα από το περιεχόμενο της χριστιανικής διδασκαλίας. Και το πράγματι δημιουργικό γεγονός σ’ αυτή τη μετάπλαση βρίσκεται στο ίδιο το αποτέλεσμα, όπου η μορφή δεν ξεχωρίζει από το περιεχόμενο, είναι οργανικό στοιχείο του όλου, και συνάμα το περιεχόμενο της χριστιανικής διδασκαλίας παραμένει ατόφιο, ακέραιο και πλήρως αποσαφηνισμένο. Αν τούτο δυσκολεύεται κανείς να το καταλάβει πώς συντελείται στη θεολογία, και πώς δεν αλλοιώνει το χριστιανικό δόγμα κανένας υποστηριζόμενος εξελληνισμός, είναι μπορετό να βοηθηθεί καλύτερα, αν λόγου χάρη, μελετήσει μια μορφή της βυζαντινής τέχνης, την εικόνα. Ενώ η ελληνική τεχνοτροπία και ιδιοφυΐα, στο φώς και στα χρώματα, με στοιχεία ανατολικά καθορίζει τη μαστοριά των αγιογράφων, θα ‘ταν αδιανόητο να υποστηρίξει κανείς ότι στην προκειμένη περίπτωση έχουμε απομίμηση ή εξελληνισμό μιας υπάρχουσας χριστιανικής ζωγραφικής. Μήτε μπορεί κανείς να ξεχωρίσει το ελληνικό στοιχείο από το χριστιανικό. Γιατί πρόκειται για μια πρωτότυπη δημιουργία με δύναμη άκρως αφομοιωτική και μεταπλαστική»

      Φυσικά, ἔχω ὑπόψη καὶ τὸν Φλωρόφσκυ καὶ ὅσα εἶπε γιὰ τὶς ἑλληνικὲς κατηγορίες τῆς σκέψης, χωρὶς τὶς ὁποῖες δὲν ὑπάρχει Χριστιανισμός: «Ο ελληνισμός έχει αποκτήσει αιώνιον χαρακτήρα μέσα εις την Εκκλησίαν˙ έχει ενσωματωθεί εις την σάρκα της˙ έχει γίνει αιώνια κατηγορία της χριστιανικής υπάρξεως. Ο ελληνισμός δεν είναι απλώς μια φάσις της εκκλησιαστικής ιστορίας, ένας σταθμός εις την πορείαν της Εκλλησίας. Όταν ο θεολόγος αρχίζει να πιστεύει ότι αι ελληνικαί κατηγορίαι» έχουν ξεπερασθεί, αυτό σημαίνει απλούστατα ότι ο ίδιος έχει εξέλθει από τον ρυθμόν της εκκλησιαστικής κοινωνίας, ότι ο ίδιος έχει χάσει το αίσθημα της εκκκλησιαστικής ζωής. Ένας μόνον τρόπος υπάρχει δια να είναι η θεολογίας μας καθολική: να είναι ελληνική. »

      Ἀκόμη κι ὁ Θανάσης Παπαθανασίου, ποὺ δυσανασχετεῖ μὲ κάτι τέτοια καὶ τὰ θέτει στὴ «σωστή τους βάση» (τὸ εἶχε κάνει πρῶτος ὁ ἴδιος ὁ Φλωρόφσκυ, βέβαια), βλέποντας ἕνα σωρὸ ἀπὸ λ.χ. Ἀπωανατολίτες «χριστιανοὺς» «θεολόγους» οἱ ὁποῖοι ἀρνοῦνται τελικὰ τὴν θεότητα τοῦ Χριστοῦ(ἐπειδὴ ἀπορρίπτουν τὶς «ἑλληνικὲς κατηγορίες σκέψης» θεωρώντας τες ἁπλὸ ἔνδυμα), σὰν νὰ τὸ μετανοιώνει καὶ νὰ γίνεται προσεκτικότερος (μιλῶ γιὰ ἄρθρο του).

      Ἡ «ἑλληνορθοδοξία» δὲν εἶναι λοιπὸν κάτι παρόμοιο μὲ τὴν «ρωσορθοδοξία». Τὸ πρῶτο διαμόρφωσε τὴν Ὀρθοδοξία, τὸ δεύτερο παρέλαβε ὅ,τι διαμόρφωσε τὸ πρῶτο κρατώντας τὰ ἐθνικά του χαρακτηριστικά.

      Μου αρέσει!

      • Ο/Η philalethe00 λέει:

        Καλησπέρα, και ευχαριστώ για την εμπεριστατωμένη απάντηση.

        Συμφωνώ οπωσδήποτε ως προς το ότι -αναφορικά προς τον εκκλησιαστικό λόγο- υπάρχει χρήση των φιλοσοφικών κατηγοριών της ελληνικής φιλοσοφίας. Παραταύτα, όπως είναι εύκολο να δει κάποιος και όπως έχει παρατηρηθεί και παλαιότερα (λ.χ. από τον π. Γεώργιο Μεταλληνό), οι φιλοσοφικές κατηγορίες μεταπλάσσονται, ανασημασιοδοτούνται, προκειμένου να χρησιμοποιηθούν.

        Για να δώσω ένα πρόχειρο παράδειγμα παρόμοιας ανασημασιοδότησης, ο όρος «φιλόσοφος» ή «φιλοσοφία» σημαίνει πλέον τον ασκητή ή την άσκηση, η «ακραία/ακραιφνής» φιλοσοφία είναι ο μοναχισμός. Αντιθέτως, ο όρος «σοφιστής» σημαίνει πλέον τον παλαιό (αρχαιοελληνικό/ελληνιστικό) φιλόσοφο. Παρόμοια ισχύουν για όλους τους φιλοσοφικούς όρους που εισάγονται.

        Ασφαλώς δεν είναι τυχαίο ότι εισάγονται ελληνικοί όροι και ότι χρησιμοποιείται η ελληνική γλώσσα. Ταυτόχρονα, δεν μπορούμε αυτό να το δούμε ως ένα γενικευμένο εγκώμιο της ελληνικής φιλοσοφίας ή του ελληνισμού, εφόσον κάτι τέτοιο θα τελούσε σε αντίθεση με τις κατά περίπτωση πολύ αυστηρές (χωρίς να είναι άδικες) κριτικές που της έγιναν από μεγάλους Πατέρες (Μ. Αθανάσιο, άγ. Ιωάννη Χρυσόστομο κ.λπ.). Περισσότερο νομίζω θα έπρεπε κανείς να το δει ως χρήση μιας γλώσσας διαδεδομένης και πλούσιας, με μεγάλες εκφραστικές/σημαντικές δυνατότητες.

        Ευχαριστώ!

        Μου αρέσει!

  3. Ο/Η Χρονογραφίες λέει:

    Ἡ μετάλλαξη τῶν φιλοσοφικῶν ὅρων δὲν εἶναι κάτι τὸ γενικό, οὔτε ἐξαλείφει τὴν προϋπάρχουσα σημασία τους. Συνυπῆρχαν παράλληλα. Ὅπως ὁ ὅρος Ἕλληνας: ἄλλοτε σημαίνει τὸν ἐθνικὸ καὶ ἄλλοτε τὸν ἐθνοτικὰ Ἕλληνα, καὶ πρέπει νὰ δεῖς κάθε φορὰ τί σημαίνει. Αὐτὸ συνέβη ἐπειδὴ ἡ ἐκπαίδευση στὴ βυζαντινὴ κοινωνία δὲν τερματίστηκε ποτὲ οὔτε ἀπεῖχαν ἀπὸ αὐτὴν ὅσοι ἀργότερα ὀνομάστηκαν ἐκκλησιαστικοὶ Πατέρες οὔτε ἀντικαταστάθηκε μὲ ἐκκλησιαστικὴ ἐκπαίδευση ἡ ἑλληνική.

    Τὸ γενικευμένο ἐγκώμιο τῆς ἑλληνικῆς φιλοσοφίας ὑπάρχει ἤδη στὸν Κλήμη, ὡς προπαιδείας καὶ ἀντίστοιχου τῆς Π. Διαθήκης στοὺς ἐθνικούς. Ἤδη τέτοιο ἐγκώμιο ξεχωρίζει τὴν ἑλληνικὴ φιλοσοφία ἀπὸ τὶς ἄγραφες καὶ γραπτὲς παραδόσεις τῶν ἄλλων ἐθνικῶν λαῶν. Ὁ Γρηγόριος Ναζιανζηνὸς νομίζω ὅτι ὁρίζει μιὰ καὶ καλὴ τὸ πλαίσιο τῆς ἀποδοχῆς τῆς φιλοσοφίας: Δεχόμαστε τὸ ἐρευνητικὸ καὶ τὸ θεωρητικὸ μέρος, ὅσα ὅμως σχετίζονται μὲ τὴν ἀρχαία θρησκεία ἢ ἐναντιώνονται στὸ χριστιανικὸ δόγμα τὰ ἀπορρίπτουμε. Ἡ ἴδια ἡ ἐξέλιξη τῆς θεολογίας (σύνοδοι κ.λπ.) εἶναι κάτι ποὺ δίνει βιβλικὲς ἀπαντήσεις –προφανῶς– σὲ ἀποκλειστικὰ ἑλληνικὰ φιλοσοφικὰ ζητήματα. Μόνο οἱ Ἕλληνες (καὶ ἐξελληνισμένοι φιλοσοφικά) ἀσχολήθηκαν μὲ τὸν τρόπο ἕνωσης θεοῦ καὶ ἀνθρώπου. Οὔτε τοὺς Ἰουδαίους ἀπασχόλησε οὔτε κάποιον ἄλλο ἀρχαῖο λαὸ ποὺ εἶχε γραπτὴ προχριστιανικὴ παράδοση καὶ ἦρθε σὲ ἐπαφὴ μὲ τὸ Χριστιανισμό, αὐτὸ τὸ ζήτημα ἢ π.χ. τὸ ζήτημα τῆς τριαδικότητας μὲ ἐξωβιβλικοὺς ὅρους οὐσίας-ὑπόστασης (παρ’ ὅλο ποὺ ἀναφορὲς ὕπάρχουν στὴν Π.Δ.).

    Γι’ αὐτὸ καὶ δὲν ἔχουμε ἁπλὰ τὴ χρήση μιᾶς διαδεδομένης καὶ μὲ ἐκφραστικὲς δυνατότητες γλώσσας. Ἡ φιλοσοφικὴ γλώσσα, ὅπως καὶ ἡ γλώσσα, δὲν εἶναι ὅπως φαντάζει ἁπλὸ ὄχημα ἀντιλήψεων. Συνεπάγεται ὁρισμένες ἀντιλήψεις. Δὲν εἶναι τυχαῖο ὅτι ὅποτε ξέκοψαν ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία οἱ ἀνατολικὲς ἐπαρχίες ἐγκατέλειψαν σταδιακὰ τὰ ἑλληνικά (Κόπτες, Σύριοι). Ἄλλωστε, τὰ λατινικὰ καὶ ὄχι τὰ ἑλληνικὰ ἦταν ἡ διεθνὴς γλώσσα.

    Μου αρέσει!

    • Ο/Η philalethe00 λέει:

      Καλησπέρα, Χριστός ανέστη και ευχαριστώ για την ανταπάντηση!

      Σε κάποια από τα λεγόμενα θα συμφωνήσω. Όμως:
      1) Ο όρος έλληνας ήδη από π.Χ. έχει ταυτιστεί με την έννοια του ειδωλολάτρη/εθνικού νοηματικά. Για αυτό και ο περίφημος λόγος του Μ. Αθανασίου άλλοτε απαντά ως «Κατά ειδώλων» και άλλοτε ως «Κατά Ελλήνων». (Προφανώς αυτά δεν έχουν καμία σχέση με ανθελληνισμό, όπως λένε ορισμένοι νεο-αρχαιόθρησκοι.) Ασφαλώς οι φιλοσοφικοί όροι που χρησιμοποιήθηκαν από τους Πατέρες μπορεί να χρησιμοποιούνταν και με άλλη έννοια από νεοπλατωνιστές, νεοπυθαγόρειους κ.λπ. Όμως, το νέο δόγμα που εμπειρικά αποκαλύφθηκε στους Αγίους είναι εμφανές και λογικά ότι πρέπει να είχε νέα νοήματα που εκφράζονταν από σε γενικές γραμμές υπαρκτούς όρους.

      2)Ο Κλήμης πράγματι εγκωμιάζει την αρχαιοελληνική φιλοσοφία, μιλάει για «ειδική κλήση» ως προς τον ελληνικό λαό κ.λπ. Βέβαια πρέπει να παρατηρήσουμε ότι ο Κλήμης δεν είναι Πατέρας της Εκκλησίας, αλλά μεγάλος Χριστιανός συγγραφέας. Οι αρχαιόθρησκοι λ.χ. επικαλούνται τον Σύρο Απολογητή Τατιανό(που σε κάποια στιγμή έγινε Εγκρατίτης), ο οποίος είχε εμφανώς μένος έναντι της ελληνικής παράδοσης και τα έβρισκε όλα στραβά γενικώς.
      Σε κάθε περίπτωση, ο άγ. Ιουστίνος λέει για όλους τους «προ Χριστού Χριστιανούς», στους οποίους εξέχουσα θέση δίνει (άλλωστε ήταν ελληνιστής φιλόσοφος πριν γίνει Χριστιανός) στους Έλληνες. Πάντως, ο σπερματικός Λόγος σε γραπτά υπάρχει σε όλα τα έθνη (με γραπτό πολιτισμό τουλάχιστον) και αυτό αποδεικνύει ακριβώς και την μη-«προσωποληπτούσα» πατρική Θ. Πρόνοια.

      3)Προφανώς οι αρχαίοι Έλληνες είχαν την περισσότερο ανεπτυγμένη φιλοσοφία. Ο Πλάτωνας λ.χ. θα μπορούσε να είναι η κορυφή. Ο άγ. Σεραφείμ του Σάρωφ λέει ότι ο Θεός φώτισε τον Πλάτωνα με κάποιες αλήθειες, διότι είχε γνήσια αναζήτηση, πάντως η τελική απάντηση που δίνει σύμφωνα με τον Χρ. Μαλεβίτση είναι: «ο Θεός ανθρώπω ου μείγνυται».

      4)Η ελληνιστική φιλοσοφία σίγουρα βοήθησε ως ένα σημείο την αποδοχή του κηρύγματος του Χριστού. Τουλάχιστον αυτό ισχυρίζονται ορισμένοι, όπως ο Παππαρρηγόπουλος αλλά όχι μόνο. Ο Απόστολος Παύλος λ.χ. είχε μεγάλη ελληνιστική μόρφωση και στις επιστολές του διακρίνεις αυτούσιες μικρές φράσεις από τον Μένανδρο. Από την άλλη, όπως μπορείς να δεις και στο κήρυγμα του Απ. Παύλου στην Αθήνα, υπήρξαν ορισμένα στοιχεία που δεν μπορούσαν να τα δεχθούν πλην ορισμένων (Διονύσιος, Δάμαρις), όπως αυτό της Ανάστασης.

      Ευχαριστώ πολύ για τον ενδιαφέροντα διάλογο και τη φιλοξενία, καλή συνέχεια στις αναρτήσεις!

      Αρέσει σε 1 άτομο

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s