Μὰ ποιὸς τὰ γκρέμισε;

Παλιὲς φωτογραφίες τῆς Θεσσαλονίκης. Ἡ διαδικτυακὴ ὁμάδα ποὺ ἔχει ἄπειρες φωτογραφίες (μὲ… δισεκατομμύρια ὄψεις μιναρέδων σὲ ἁρπαγμένες ἐκκλησίες) τῆς «ἀνώτερης, πολυπολιτισμικῆς» Σελανὶκ σὲ σύγκριση μὲ τὴν βαρετή, κακομούτσουνη καὶ στενόμυαλη Θεσσαλονίκη μετὰ τὸ 1912.

ποιὸς καλέ;B

Ρωτᾶ ὁ ἄνθρωπος, ποιὸς γκρέμισε τὰ τείχη μεταξὺ 1908-1912, καὶ ἡ απάντηση εἶναι ἕνα τεράστιο βουβὸ λατινικὸ Ἐρωτηματικό. Κανεὶς δὲν ξεύρει στὶς Παλιὲς Φωτογραφίες τῆς Θεσσαλονίκης (χιλιάδες τὰ μέλη), ποὺ ὅλα τὰ ξέρουν, π.χ. πῶς λεγόταν τὸ τάδε τζαμὶ καὶ πῶς ὁ χότζας του.

Μήπως τὰ γκρέμισαν οἱ Βησιγότθοι, τὰ βυζαντινὰ τείχη; Μήπως οἱ Ἀπάτσι; οἱ Ζουλού; Μήπως οἱ Βυζαντινοὶ ὥστε νὰ ρίξουν τὸ φταίξιμο στοὺς φιλεύσπλαγχνους Τούρκους; Γιατὶ, εἴτε ὁ Χασὰν πασὰς τὰ γκρέμισε εἴτε ὁ Ἀμπντούλ, δὲν τὰ γκρέμισε ὡς ἄτομο-Χασὰν ἢ ἄτομο-Ἀμπντούλ, ἀλλὰ ὡς Ὀθωμανικὴ Ἐξουσία, δηλαδή σὲ κάθε περίπτωση Τοῦρκοι Μουσουλμάνοι τὰ γκρέμισαν. Ἀλλὰ αὐτὸ εἶναι κοινότοπο μυστικό.

Ψάχνει κάποιος νὰ βρεῖ ἀναρτήσεις μελῶν στὴν Ὁμάδα γιὰ τὴ ἀρχιτεκτονικὴ-καλλιτεχνικὴ συμφορὰ τοῦ γκρεμίσματος τῶν βυζαντινῶν τειχῶν τῆς Θεσσαλονίκης, παραλιακῶν καὶ ἀνατολικῶν-δυτικῶν, καὶ δείγματα θλίψης (ξέρετε, τὰ προσωπάκια, σχόλια…): Ἐλάχιστες ἢ καμμία. Ὅ,τι ἔκαμαν οἱ Ὀθωμανοὶ ἦταν καλῶς καμωμένο. Συμπεριλαμβανομένου τοῦ γκρεμίσματος τῶν τειχῶν τῆς Ὕστερης Ἀρχαιότητας. Σκασίλα τους. Καλὰ νὰ πάθετε κι ἐσεῖς καὶ τὰ μνημεῖα σας, ὁρισμένοι θὰ μονολογήσουν.

Ὅ,τι ἔγινε μετὰ τὸ 1912 εἶναι ἡ ἀπόδειξη τῆς βαρβαρότητας καὶ τοῦ ἐγγενοῦς ρατσισμοῦ τῶν Ἑλλήνων. Μὲ τὸ γκρέμισμα τῶν τειχῶν (καὶ τὴν καταστροφὴ ἐπιγραφῶν, πυλῶν, καλλιτεχνημάτων) ἡ πόλη ἀνάσανε, καὶ ἦρθε φρέσκος ἀέρας, ἐνῶ μὲ τὴν ἀπομάκρυνση ἑνὸς νεκροταφείου (= πηγῆς ἀσθενειῶν στὸ διηνεκές) ἀπὸ τὴ μέση τῆς πόλης (τὸ 1930, ἡ πόλη ἤδη εἶχε ἐπεκταθεῖ ἀνατολικότερα) ἡ πόλη ἔπαθε μεγάλο κακό.

Ἄλλο ἂν ὄντως ἡ ἀπομάκρυνση δὲν ἔπρεπε νὰ γίνει ἔτσι, βάρβαρα, ἀπάνθρωπα, κι ἀπὸ Κατακτητές.

Πείραζε πολὺ τοὺς Ὀσμανοὺς νὰ ἄφηναν ἥσυχα τὰ ἀνατολικὰ καὶ δυτικὰ τείχη, λὲς καὶ δὲν εἶχε ἀρκετὴ ἅπλα ἡ πόλη γιὰ νὰ ἐπεκταθεῖ. Βεβαίως, δὲν γκρέμισαν κανένα ἄθλιο κι ἀσήμαντο ἀρχιτεκτονικὰ κατασκεύασμά τους. Τὰ βυζαντινὰ τείχη, ὅμως.. μόλις 4 χρόνια προτοῦ προλάβουμε νὰ τὰ διασώσουμε, τὰ γκρέμισαν.  Δὲν θὰ ἦταν πολὺ ὄμορφο ἂν ὑπῆρχαν αὐτὰ τὰ τείχη, οἱ πύλες κ.λπ.; Δὲν θὰ ἦταν ὡραῖα, ὅπως στὴν Ἄνω Πόλη; Τέτοια ἐρωτήματα γιὰ ἀρκετοὺς ἀπὸ τοὺς νοσταλγοὺς τῶν μιναρέδων στὶς ἐκκλησίες μας εἶναι ἀδιανόητα.

Ποιὸς τὰ γκρέμισε, λοιπόν; Μὰ ποιός; Ἀναπάντητο τὸ ἐρώτημα γιὰ τὶς Παλιὲς Φωτογραφίες τῆς سلانیك. Ὁπότε, περνᾶμε σὲ ἄλλα, πιὸ ἐνδιαφέροντα ζητήματα.

Καί, πρὸς ἀποφυγὴ παρεξηγήσεων, δὲν ἀποδίδω κἂν κακὲς προθέσεις. Ἀναφέρομαι σὲ μιὰ ἀφέλεια μέχρι τύφλωσης καὶ μιὰ ἐξιδανίκευση λόγῳ ἄγνοιας. Οἱ Ἕλληνες βλέπουν τὸ παρελθόν τους καὶ τὸν τόπο τους ὄχι ὡς Ἕλληνες, ἀλλὰ σὰν νὰ ἦταν δυτικοὶ περιηγητὲς τοῦ 19ου αἰ., παθιασμένοι μὲ τὴν λάγνα κι ἐξωτικὴ ὀσμανικὴ Ἀνατολή.

Advertisements
This entry was posted in πολυπολιτισμός, Θεσσαλονίκη, Ρωμανία, Τούρκοι, βυζαντινή αρχιτεκτονική and tagged , , , , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s