Documenta ξανά

Ἐδῶ ἔχουμε μιὰ ἀριστερὴ κριτικὴ ὑπεράσπιση τῆς Documenta14, ποὺ ἀναφέρεται καὶ στὸ ἐπικριτικὸ ἄρθρο τοῦ Κουτσουρέλη.

Στὴν πραγματικότητα, μαλώνει γιὰ ἕνα ἀδειανὸ πουκάμισο, ἀφοῦ ἀναφέρεται στὴν σταδιακὴ ἅλωση-ἀλλοτρίωση τῆς διοργάνωσης καὶ στὶς προτάσεις ἀντιστροφῆς, ἐνῶ ὑπερασπίζεται ἐπιλεκτικὰ ὅσα ἔργα ἔχουν «ἀντι-» χαρακτήρα. Καὶ ναί, καὶ ὄχι. Βασικά, ἕνας πολτὸς ἀπὸ ὅλα, ἀπόλυτα ταιριαστὸς μὲ τὸν μεταμοντερνισμὸ καὶ ὅλα τὰ κακὰ τῆς ἀγορᾶς.

Ἐνδεικτικά, ἡ στάση τοῦ ἀρθρογράφου στὴν ἀντιγερμανικὴ κριτικὴ καθὼς καὶ στὰ τῶν ὁμοφυλόφιλων. Σὰν νὰ ἦταν τροτσκυστής, μᾶς λέει ὅτι ἄλλο ἡ Γερμανία κι ἄλλο οἱ ἐργαζόμενοί της. Στὴν Κατοχή, ὁρισμένοι κομμουνιστὲς στὴν Ἑλλάδα ἔλεγαν ὅτι μόνος σωστὸς κι ἐφικτὸς δρόμος ἀντίστασης εἶναι ἡ συμφιλίωση μὲ τοὺς γερμανοὺς ἐργάτες-Στρατιῶτες. Τέτοιος δρόμος, φυσικά, ἐκτὸς τοῦ ὅτι συνιστᾶ  τοτεμοποίηση-ἱεροποίηση τοῦ Ἐργάτη, ὡς μόνο πρακτικὸ ἀποτέλεσμα θὰ εἶχε νὰ ἐγκαθιδρυθεῖ στὴν Εὐρώπη τὸ χιλιετὲς Γ’ Ράιχ, ἀφοῦ οἱ γερμανοὶ ἐργαζόμενοι-ἀδέρφια τῶν ἑλλήνων Τροτσκυστῶν κώφευαν καὶ κώφευσαν σὲ τέτοιες ἐκκλήσεις. Ἐπίσης, ἀναφέρεται στὴν «ἐπίθεση στὰ δικαιώματα τῶν ΛΟΑΤ» λὲς καὶ εἶναι ἤδη ἠθικὰ ἀναγνωρισμένο ἀπὸ τὸν κόσμο, τὴν κοινωνία –κι ὄχι ἀπὸ κονκλάβια κι Ἐπιτροπές– ὡς φυσιολογικὸ «δικαίωμα» τὸ νὰ παντρεύονται ὁμόφυλοι ἢ νὰ υἱοθετοῦν παιδιά. Ἢ λὲς καὶ ἡ μὲ νύχια καὶ μὲ δόντια ὑπεράσπιση τοῦ ἀστικοῦ γάμου (διὰ τῆς ἐπέκτασής του καὶ στοὺς ὁμοφυλόφιλους) εἶναι μιὰ ἀπόλυτη κομμουνιστικὴ προτεραιότητα. Ἔπειτα, ἀναφερόμενος στὸν «ἀντι-» χαρακτήρα ὁρισμένων ἔργων ὑπερασπίζεται τὴν «ἀντισεξιστικὴ» ὁπτική τους. «Ἔστω καὶ μερικὰ ἀπὸ αὐτά, ἀντιφασιστικοῦ / ἀντισεξιστικοῦ χαρακτήρα, δείχνουν ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀπορρίψουμε ὅλη τὴν Ἔκθεση» εἶναι σὰν νὰ λέει.

Ἂν κάτι δείχνει ἡ μετριοπαθὴς ὑπεράσπιση τῆς ἔκθεσης αὐτῆς εἶναι τὴν ἐνσωμάτωση τῶν κομμουνιστῶν ποὺ νομίζουν ὅτι θὰ ἐκμεταλλευτοῦν τοὺς καπιταλιστές: Νομίζουν ὅτι πατώντας στὸν «ἀντι-ὁμοφοβισμὸ» καὶ συσχετιζόμενοι μὲ αὐτόν, ἢ πιστεύοντας ὅτι αὐτὸς ἔχει ἐγγενῶς ἀριστερὰ χαρακτηριστικά, θὰ φέρουν τὴν περιπόθητη Ἐπανάσταση. Φυσικά, οὔτε ἡ ὁμοφυλοφιλία οὔτε ὁ ἀντιφασισμὸς ἔχουν ἐγγενῶς ἀριστερὰ χαρακτηριστικά, ἀφοῦ εἶναι γνωστοὶ τόσο ναζιστὲς καὶ ἀκροδεξιῶν πεποιθήσεων ὁμοφυλόφιλοι (καὶ ἁπλὰ συντηρητικοί) ὅσο καὶ καπιταλιστὲς ἀντιφασίστες (ΗΠΑ, Βρετανία στὸν Β’ Π.Π.). Δὲν ἐνσωματώνει οὔτε οἰκειοποιεῖται ἡ Ἀριστερὰ τὸν ἀντισεξιστικὸ λόγο, ἀντίθετα, ὁ ἀντισεξιστικὸς καὶ ἀντι-«ὁμοφοβικὸς» λόγος ἐνσωματώνουν τὴν Ἀριστερά, ὡς ἀπαραίτητο ἀξεσουάρ, κάτι σὰν τὸ ὑπερσύγχρονο κινητὸ ποὺ διαθέτουν οἱ Μουσουλμάνοι «δύστυχοι πάμπτωχοι πρόσφυγες» καθὼς καὶ οἱ Ἀριστεροί, «καλωσοριστές» τους καὶ μή.

Ἡ πρακτικὴ αὐτὴ τῶν Ἀριστερῶν εἶναι τόσο παλιὰ ὅσο ὁ Μάρξ, ποὺ ἤθελε νὰ τσιγκλίσει τὴν ἰμπεριαλιστικὴ Ἀγγλία καὶ τὸν ἀγγλικὸ λαὸ κατὰ τῆς τσαρικῆς Ρωσίας ἐπειδὴ ἡ τελευταία ἀποτελοῦσε γιὰ τὸν Μὰρξ κίνδυνο γιὰ τὴν Ἐπανάσταση: Στρέφοντας τὴν Ἀγγλία κατὰ τῆς Ρωσίας θὰ ἀπενεργοποιοῦσε ἕνα ἐμπόδιο γιὰ τὴν Ἐπανάσταση. Ὅ,τι ἀκολούθησε, βέβαια, δὲν ἦταν ἡ ἐπιτυχὴς χρήση τῆς Ἀγγλίας χάριν τῶν σκοπῶν τῆς Ἐπανάστασης ἀλλὰ ἡ ἐπιτυχὴς χρήση τῶν δυτικοευρωπαίων Ἀριστερῶν χάριν τοῦ ψυχροπολεμικοῦ ἀντιρωσισμοῦ, καθὼς καὶ ἡ ἐμπέδωση τῆς ἀγγλοσαξωνικῆς κοσμοκρατορίας. Αὐτὰ ἡ διάνοια ποὺ λεγόταν Μὰρξ δὲν μποροῦσε νὰ τὰ προβλέψει ἔστω ὡς πιθανότητες.

Λόγῳ τῆς ἐγγενοῦς ἀδυναμίας της δὲν ἐνσωματώνει ἡ ἀσθενέστερη Ἀριστερὰ τὸ Σύστημα ἀλλὰ τὸ Σύστημα τὴν Ἀριστερά μέσῳ συνθημάτων τὰ ὁποῖα τάχα εἶναι ἀπελευθερωτικά, ἐνῶ ἁπλὰ εἶναι ἀστικὰ τοῦ 19ου αἰ. Ὡστόσο, οἱ Ἀριστεροὶ καὶ Κομμουνιστὲς συνεχίζουν νὰ ἔχουν μεγάλη ἰδέα γιὰ τὴν τακτική τους. Αὐτὰ δὲν τὰ λέω ἀπὸ ἀγάπη ἢ μίσος γιὰ τὴν Ἀριστερά, νομίζω ὅτι ἰσχύουν ἔτσι κι ἀλλιῶς.

Δὲν θὰ ἀσχοληθῶ τώρα μὲ τὴν καταγγελία τῆς ἐμπορευματοποίησης, λὲς καὶ ἀπὸ αὐτὴ τὴν ἔκθεση περιμέναμε νὰ ἀποφανθοῦμε σχετικά. Κι αὐτὸ γιατὶ ἡ μόνη κριτικὴ ποὺ ἀποδέχεται ὁ ἀρθρογράφος, ἡ ἀριστερὴ κριτικὴ τῶν ἐργαζόμενων κ.ἄ. κατὰ τῆς ἐμπορευματοποίησης, εἶναι τμῆμα τῶν παραπάνω. Μά, ἀναπόφευκτα ἡ Ἀριστερὰ γίνεται θέαμα. Προφανῶς ὁτιδήποτε μαζικὸ θὰ συνδεθεῖ μὲ τὸν τουρισμό καὶ τὰ λεφτά, ἀφοῦ ὁ οἰκονομισμὸς εἶναι κοινὴ βάση τοῦ ἀριστεροῦ καὶ δεξιοῦ ἀναγωγισμοῦ (οἰκονομία=βάση), ποὺ ἀντιλαμβάνεται μονόπλευρα τὴν ὕπαρξη τῆς Ἀγορᾶς, καπιταλιστικά, ἐνῶ ἡ Ἀγορὰ ὑπάρχει ἀπὸ τὴν Ἀρχαιότητα (οἱ ἀγορὲς τῶν πόλεων ἦταν καὶ ἐμπορικὰ κέντρα, καὶ τὸ ἀντίστοιχο ρῆμα εἶχε ἀπὸ τότε καὶ ἐμπορικὴ σημασία). Ἡ μόνη ἐναλλακτικὴ τῆς Ἀριστερᾶς εἶναι νὰ κάνει vegan πάρτυ pride στὰ γρασίδια τοῦ Πανεπιστημίου μὲ μουσικὴ κάφρων, στὰ safe spaces-ὀχυρά της. Σὲ κάθε περίπτωση, ἔχει χάσει: Εἴτε διαδίδει τὸ μήνυμά της ἀλλοιώνοντάς το σὲ βαθμὸ ἀνεπίτρεπτο, γιὰ νὰ ἀποδείξει θέλοντας καὶ μὴ ὅτι δὲν εἶναι παρὰ τὸ ἰδεολογικὸ «ὑπερσύγχρονο κινητὸ τηλέφωνο» τοῦ Συστήματος. Εἴτε ὀχυρώνεται στὶς κολλεχτίβες της. Σχέση μὲ τὴν πραγματικότητα ὅπως ἡ ἴδια ἡ Ἀριστερὰ θέλει νὰ ἔχει, πάντως, δὲν μπορεῖ νὰ ἔχει.

Ἀπὸ τὴ στιγμὴ ποὺ κόπηκε καὶ ἔπεσε ἡ περίφημη βελανιδιά, καθένας κάνει ὅ,τι θέλει. Ἡ Τέχνη στὴν ὑπηρεσία τῆς Ἐπανάστασης εἶναι μιὰ ἀπαίτηση ποὺ ἀντιστρέφεται εὔκολα στὸ ἡ Ἐπανάσταση στὴν ὑπηρεσία τῆς Τέχνης. Ἡ αἰσθητικοποίηση δὲν ἀφορᾶ μόνο τὴ χριστιανικὴ τέχνη, ἀλλὰ ὁποιαδήποτε.

Κριτική, βέβαια, γιὰ τὸν ἐλιτισμὸ τοῦ καλλιτέχνη καὶ γιὰ τὴν ἀσχετοσύνη του μὲ τὴν λαϊκὴ πραγματικότητα (ἰδιότητες ποὺ χαρακτηρίζουν τὴ σύγχρονη τέχνη ἐδῶ κι αἰῶνες) δὲν εἶδα. Προέχει ὁ ἀντιφασισμός, κι ὁ λαὸς εἶναι δυνάμει φασίστες (ἐνῶ, ἂς ποῦμε, οἱ γκαίη δὲν εἶναι). Δῶσε τους ἀντιτρανσφοβία καὶ γίναν δικοί σου. Ἡ Ἀριστερὰ ὅταν εἶναι νὰ ὑπερασπιστεῖ κάποιον ἐπιλέγει ὅσους δὲν εἶναι λαός, ὅσους διαφέρουν ἀπὸ τὸ λαό. Ἐκ γενετῆς ἡ ἴδια ἄλλωστε, δὲν ἀνήκει στὸ λαὸ ἀλλὰ στὰ σαλόνια, διάβαζε καὶ γνώριζε ἀπέξω κι ἀνακατωτὰ τὸν Χέγκελ, καὶ οἱ Ἀριστεροὶ δὲν εἶναι ἐργάτες εἶναι καταρχὴν διανοούμενοι. Τὸ τελευταῖο δὲν ἀποτελεῖ μομφὴ πρὸς τὴν Ἀριστερὰ παρὰ μόνο ἂν στανικῶς θεωρηθεῖ ὅτι πρέπει νὰ ξεπεραστεῖ τὸ ἀξεπέραστο διιστορικὸ χάσμα μεταξὺ λόγιου καὶ λαϊκοῦ (ἢ ἂν ὡς μαοϊκὸς σιχαίνεσαι τοὺς λόγιους ποὺ ἔχουν διαφορετικὴ ἄποψη). Κατὰ τοὺς ἴδιους τοὺς Ἀριστερούε, φυσικά, εἶναι μομφή.

Καί Ναί, καὶ Ὄχι, λοιπόν.

 

Advertisements
This entry was posted in τέχνη, Αριστερά, Χωρίς κατηγορία and tagged , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s