Ἡ μελαγχολία μπροστὰ στὰ ἐρείπια τῶν Ἀρχαίων Ἑλλήνων

Ἐννοῶ ἡ δική μας μελαγχολία, ὄχι τῶν Δυτικῶν καὶ τῶν ἐμφυτευμένων μὲ Δύση Ἑλλήνων: Δὲν εἶναι  πρόσφατη, οὔτε ἀναγεννησιακὴ οὔτε νεωτερική-μοντέρνα (ἑνὸς καινούργιου ἔθνους-κράτους ἀπέναντι στὰ πρότυπά του).

Ὁ Θεόδωρος Β’ Λάσκαρις, αὐτοκράτορας στὴ Νίκαια, ἐπισκέφτηκε τὴν Πέργαμο καὶ γράφει σὲ ἐπιστολή του:

Ἡ Πέργαμος μᾶς ὑποδέχτηκε […] Εἶναι γεμάτη θέατρα, ἀλλὰ μοιάζουν μὲ γερασμένα καὶ μαραμένα ἀπὸ τὸν χρόνο καὶ εἶναι σὰν νὰ βλέπεις μέσα ἀπὸ θαμπὸ γυαλὶ τὴν λαμπρότητα ποὺ θὰ εἶχαν κάποτε καὶ τὴν μεγαλοπρέπεια αὐτῶν ποὺ τὰ ἀνήγειραν. Γιατὶ εἶναι γεμάτα ἀπὸ ἑλληνικὴ μεγαλοφροσύνη, καὶ εἰκόνες τῆς σοφίας της. Ἡ πόλη μᾶς τὰ ἐπιδεικνύει σὰν νὰ θέλει νὰ μᾶς κάνει νὰ αἰσθανθοῦμε ντροπή, ὡς ἀπόγονοι, μὲ τῆς πατρικῆς δόξας τὸ μεγαλεῖο. Γιατὶ σὲ σύγκριση μὲ τὰ σύγχρονα κτίσματα αὐτὰ εἶναι ἐκπληκτικά […] Τὸ ἔργο αὐτὸ …σὲ ἐκπλήττει καὶ μόνο νὰ τὸ βλέπεις.

Παρακάτω, ὁ Θεόδωρος Λάσκαρις γράφει ὅτι ἐν μέσῳ τῶν ἀρχαίων κτισμάτων βρίσκονται τὰ ταπεινὰ τοτινά του (τοῦ 13ου αἰ.) κτίσματα, κι ὅτι ἡ θέα τους προκαλεῖ πόνο καὶ χαρὰ μαζί:

Μέσων δὲ τῶν οἰκοδομῶν κελλύδρια χθαμαλὰ …. ὡς γὰρ εἰς τοὺς νῦν οἴκους αἱ τῶν μυῶν ἔχουσι τρῶγλαι, ούτως ἂν εἴποι τις καὶ ταύτα πρὸς τοὺς ἀφανιζομένους. εἰ δὲ καὶ ἡ τῶν οἰκητόρων ἀναλογία τοιαύτη, φεῦ τῆς τῶν ζώντων κακοτυχίας […] ταύτην ὁρῶντες ἡμεῖς πὼς μὲν ἀθυμοῦμεν, πὼς δὲ σκιρτῶμεν, καὶ ὥσπερ ἐν χαρμολύπῃ καὶ κλαυσογέλωτί τινι διάγομεν

Ἐπιστολὴ 32 (σσ. 107-108)

Στὸ λεγόμενο Βυζάντιο δὲν ὑπῆρξε ποτὲ Ἀναγέννηση ἀκριβῶς ἐπειδὴ πάντοτε ἡ Ἀρχαιότητα βλεπόταν λίγο-πολὺ μὲ τὰ μάτια ἑνὸς Θεόδωρου Β’ Λάσκαρι. Ἡ ἀνακάλυψη τοῦ μεγαλείου της δὲν ἔγινε ποτέ. Πρέπει νὰ ξε-χάσεις κάτι γιὰ νὰ τὸ ἀνακαλύψεις κατόπιν. Ὁ ρομαντισμός μας εἶναι ἄλλου εἴδους. Εἶναι σὰν κι αὐτὸν τοῦ Χωνιάτη, ποὺ βλέπει ἐκείνη τὴ στιγμή, μπροστά του, νὰ καταστρέφεται ἡ Ἀρχαιότητα ἀπὸ τοὺς Σταυροφόρους ποὺ λειώνουν τὰ ἀγάλματα τῆς Κωνσταντινούπολης. Ἀφορᾶ τὴν ἀπώλεια στὸ παρόν. Ὄχι τὴν ἀνακάλυψη τοῦ τάφου τοῦ ἀγνοούμενου πατέρα μας.

Ἐρχόμαστε ἀπὸ πολὺ παλιά, ἀλλὰ ἀπὸ τὸν ἴδιο τόπο. Δὲν εἶναι -ἐπιστημονικά…- σωστὸ νὰ κατηγοριοποιηθοῦμε οὔτε νὰ ψυχαναλυθοῦμε μόνο ἀπὸ τὸ 1821 καὶ μετά. Κυρίως δέ, δὲν μποροῦν νὰ μᾶς καταλάβουν οἱ δυτικοὶ πολὺ καλοὶ ἐρευνητὲς τοῦ παρελθόντος μας.

Advertisements
This entry was posted in Αρχαιότητα, Ελλάδα, Ιστορίες, Μικρά Ασία, Ρωμανία, Σαν παραμύθια and tagged , , , , , . Bookmark the permalink.

6 Responses to Ἡ μελαγχολία μπροστὰ στὰ ἐρείπια τῶν Ἀρχαίων Ἑλλήνων

  1. Ο/Η Ν λέει:

    Κι άφησαν τον άνθρωπο να ζεί σε τέτοια πλάνη;Δε βρέθηκε κανείς φιλαλήθης να τον ενημερώσει πως στα ίδια αυτά θέατρα πήγαινε τις παλλακίδες και τα μοιράκια του ο τάδε αρχαίος βασιλευς;Οτι έξω απ τα θέτρα σύχναζαν οι μάγοι;Οτι κι ο ίδιος ο Διόνυσος ήτανε ξένος θεός εβραίος-φοίνικας κατι τέτοιο ;Κρίμα, πολύ αφιλότιμοι οι συγκαιρινοί του.Να δείς που θα πολέμησαν κιόλας γι αυτές τις τιποτένιες πλάνες…

    Μου αρέσει!

    • Ο/Η Χρονογραφίες λέει:

      Ἕτερον ἑκάτερον. Ἐπιλογὴ ἀπὸ τὴν κλασσικὴ Ἀρχαιότητα ἔκαναν, καὶ μὲ ἠθικιστικὰ κριτήρια, τόσο οἱ παγανιστὲς τῆς Ὕστερης Ἀρχαιότητας ὅσο καὶ οἱ χριστιανοί. Ὅποτε αὐτὸ ξεχνᾶται ἀπὸ ἀντιχριστιανούς, τοὺς τὸ ὑπενθυμίζουμε. Ὑπὸ αὐτὲς τὶς προϋποθέσεις (μου), συμφωνῶ μαζί σου.

      Μου αρέσει!

  2. Ο/Η Χρονογραφίες λέει:

    Δὲν ξέρω ἂν δὲν σὲ κατάλαβα, πρέπει νὰ γίνεις πιὸ σαφής. Γιὰ μένα, δὲν ὑφίσταται μία Ἀρχαιότητα. Φυσικὰ καὶ ὁ Διόνυσος ἦρθε ἀπὸ τὴν Ἀσία. Καὶ φυσικά, ὅπως κι ὁ Ἰουλιανὸς παρατηρεῖ, τὸ θέατρο κάποτε ξέπεσε κι ἔγινε αὐτὸ ποὺ λὲς ὅτι λένε κάποιοι. Ὡστόσο,
    τὸ σημαντικὸ ἔγκειται στὸ τί πράγματα θέλεις νὰ ὑπερασπιστεῖς ἀπὸ τὴν Ἀρχαιότητα, τί θεωρεῖς τὴν οὐσία της. Ἂν θεωρηθεῖ ἡ παρακμὴ ὣς ἡ οὐσία, τότε καλὸ εἶναι νὰ ὑπενθυμίζονται ὅσα λὲς πὼς λένε κάποιοι. Ἐἀν ὅμως ὅλα αὐτὰ θεωρηθοῦν τριτευόντα καὶ ὄχι ἡ ἀπαραίτητη (γιὰ τὴν ἀρχαιογνωσία) οὐσία της Ἀρχαιότητας, τότε δὲν ὑπάρχει πρόβλημα γιὰ μένα μὲ τὴν Ἀρχαιότητα καὶ μὲ τὰ τριτεύοντά της.
    Ἔχει σημασία σὲ ποιὲς περιστάσεις λέγονται κάποια πράγματα, καὶ ἐναντίον ποίων λέγονται.
    Γιὰ παράδειγμα:
    Κατὰ ἑνὸς ἀρχαιόθρησκου νεοπαγανιστῆ, θὰ πῶ κι ἐγὼ ὅσα λὲς ὅτι λένε. Κατὰ ἑνὸς (κρυφο)σλαβοπράκτορα «ἀντιεθνικιστῆ», ὅμως, θὰ ὑπερασπιστῶ τὴν Ἀρχαιότητα.

    Μου αρέσει!

  3. Ο/Η Ν λέει:

    Ἐννοῶ ἡ δική μας μελαγχολία Ἀφορᾶ τὴν ἀπώλεια στὸ παρόν. https://chronographiae.wordpress.com/2017/02/15/%ce%b3%ce%ba%ce%bf%e1%bd%bb%cf%84%cf%83%ce%b9/

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s