Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός: Ἑβραῖοι, Γυναῖκες

1.  Ἑβραῖοι. Ἕνα ἀπὸ τὰ ἀγαπημένα πρόσωπα τοῦ τουρκοκρατούμενου Ἑλληνισμοῦ γιὰ ἀντισημίτες καὶ (ἑλλην)ορθοδοξοφάγους εἶναι ὁ Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός. Οἱ μὲν ψάχνουν δικαιολογίες γιὰ τὸν ἔμπρακτο ἀντιεβραϊσμό τους, δηλαδὴ γιὰ διώξεις. Οἱ δὲ ψάχνουν παραδείγματα γιὰ νὰ ἀποδείξουν ὅτι ἡ Ὀρθοδοξία καὶ οἱ Νεοέλληνες εἶναι «ἐγγενῶς ρατσιστές». Καὶ οἱ δυὸ χρησιμοποιοῦν τὰ ἴδια κείμενα. Ὅ,τι ὅμως κι ἂν λέει ὁ Αἰτωλὸς γιὰ τοὺς Ἑβραίους, σημασία ἔχουν οἱ πρακτικὲς συμβουλές του, δηλαδὴ ποιὰ εἶναι ἡ δέουσα συμπεριφορὰ τὴν ὁποία συνιστᾶ στοὺς Ἕλληνες πρὸς τοὺς Ἑβραίους, τί πρέπει νὰ γίνει μὲ αὐτούς.

(Διδαχὴ Γ’):

«Διὰ τοῦτο, ἀδελφοί μου, ὅσοι ἀδικήσατε ἢ χριστιανοὺς ἢ Τούρκους ἢ Ἑβραίους ἢ Φράγκους, νὰ δώσετε τὸ ἄδικον ὀπίσω, διατὶ εἶναι κατηραμένο καὶ δὲν βλέπετε καμμίαν προκοπήν»

καί (Διδαχὴ Δ’):

«Τώρα διατί τὰ εἶπα Χριστιανοί μου. Ὄχι διὰ νὰ φονεύετε τοὺς Ἑβραίους καὶ νὰ τοὺς κακατρέχετε, ἀλλὰ νὰ τοὺς κλαίετε, πὼς ἄφησαν τὸ Θεὸ καὶ ἐπῆγαν μὲ τὸν Διάβολον»

Εἶναι κάτι ποὺ δὲν μποροῦν νὰ ἀντιληφθοῦν οἱ ἐθνικιστὲς καὶ οἱ ἑλληνοφάγοι, ἀλλὰ καὶ οἱ «ἀντιεθνικιστές»: Εἶναι ἄλλο πράγμα ἡ συλλογικὴ ξεκάθαρη ἐναντίωση στὸν ἀποχριστιανισμό, καὶ ἄλλο πράγμα ἡ ἀτομικὴ στάση δικαιοσύνης ἀνεξαρτήτως θρησκεύματος. Ἡ ἐναντίωση στὸν ἀποχριστιανισμὸ λ.χ. μὲ τὴ συμβουλὴ τοῦ Κοσμᾶ γιὰ μεταφορὰ τῶν παζαριῶν ἀπὸ Κυριακὴ τὸ Σάββατο δὲν σημαίνει ἔμπρακτο προσωπικὸ μίσος. Ὅποιος μπορεῖ νὰ μεταφέρει τὴν προτροπὴ αὐτὴ ὅσον ἀφορᾶ τὸ Ἰσλάμ, θὰ μποροῦσε νὰ ἰσχυριστεῖ: Εἶναι ἄλλο ὅτι δὲν πρέπει νὰ θέλουμε νὰ χιμήξουμε σὲ κανέναν Μουσουλμάνο μὲ μαχαίρια, ὅπως αὐτοί, ἢ νὰ τοῦ πάρουμε τὸ ψωμί, καὶ ἄλλο ὅτι ὀφείλουμε νὰ ἐναντιωθοῦμε σὲ πολιτικὲς ἢ ἰδεολογίες ποὺ μὲ τὸν α ἢ β τρόπο καθιστοῦν ἰσλαμικὴ χώρα τὴν Ἑλλάδα καὶ συνιδιοκτῆτες τοὺς Μουσουλμάνους. Ὁ Αἰτωλὸς δὲν ἦταν Νεορθόδοξος, οὔτε ἑβραιοφάγος οὔτε «συντηρητικὸς» ὅπως θὰ δοῦμε.

2. Γυναῖκες.

Γιὰ τὴν ἄπιστη σύζυγο:

«Καὶ ἂν τύχη καὶ ξεπέση ἡ γυναίκα μὲ  ἄλλον ἄνδρα ἢ ὁ ἄνδρας μὲ ἄλλην γυναίκα, ἔχουν χρέος νὰ πηγαίνουν εἰς τὸν ἀρχιερέα νὰ τοὺς χωρίζει. Μὰ πάλιν ἐκεῖνος ὁποῦ ἀδικηθῇ ἀπὸ τὴν γυναίκα του καὶ δὲν τὴν χωρίση, ἔχει μισθὸν εἰς τὴν ψυχήν του. Ἀμὴ εἶνε τρόπος νὰ πορνεύση ἡ γυναίκα σου μὲ ἄλλον καὶ νὰ τὴν συγχωρήσης; Εἶνε»

Γιὰ τὴν ἰσοτιμία ἀνδρῶν καὶ γυναικῶν (Διδαχὴ Β’):

«Πολλὲς γυναῖκες εὑρίσκονται εἰς τὸν κόσμον ὁποῦ εἶνε καλύτερες ἀπὸ τοὺς ἄνδρας. Τί σὲ ὠφελεῖ νὰ καυχᾶσαι πὼς εἶσαι ἄνδρας, καὶ εἶσαι χειρότερος ἀπὸ τὴν γυναίκα καὶ πηγαίνεις εἰς τὴν κόλασιν καὶ καίεσαι πάντοτε, καὶ ἡ γυναίκα σου νὰ πηγαίνη εἰς τὸν παράδεισον νὰ χαίρεται πάντοτε;»

Γιὰ τοὺς γονεῖς ποὺ ἀποκτοῦν κορίτσια:

«Νὰ μὴν προτιμᾶτε τὰ ἀρσενικὰ παιδιά σας ἀπὸ τὰ θηλυκά, διότι ὅλα τὰ πλάσματα τοῦ Θεοῦ εἶναι»

Γιὰ τὴν ἐλεύθερη ἐπιλογὴ συζύγου ἀπὸ τὴν κοπέλα:

«Ὁμοίως ρώτα [ἀπευθύνεται στὸν παπά] καὶ τὴν νύμφη: Θέλεις, ἐσύ, Μαρία, τὸν Ἰωάννη διὰ ἄνδρα;…. καὶ ὡσὰν εἰπῇ πὼς δὲν τὸν θέλει, ὁ παπὰς νὰ μὴ βάλη χέρι νὰ τοὺς στεφανώση, διατὶ κολάζονται. Ἂν εἶναι μὲ τὸ θέλημα καὶ τῶν δύο, ἐτότες νὰ τοὺς στεφανώση»

 

Ἐπειδὴ τὰ παραπάνω φαίνονται ξεπερασμένα κι αὐτονόητα, δὲν σημαίνει ὅτι δὲν ἔχουν ἀξία. Δείχνουν ὅτι αἰτήματα κι ἀπόψεις ποὺ ἐπικράτησαν 150 καὶ 200 χρόνια ἀργότερα ὑπῆρχαν στὴ διδασκαλία κάποιου γιὰ τὸν ὁποῖο οἱ ἄσχετοι δὲν θέλουν οὔτε νὰ ἀκοῦνε, καὶ θέλουν νὰ παριστάνουν τοὺς πρωτοπόρους, ποὺ εὐτυχῶς ἔφεραν νέες φρέσκιες ἀντιλήψεις. Ἀξία, βεβαίως, ἔχουν καὶ γιὰ δύο ἄλλα πράγματα. Πρῶτα, δείχνουν ποῦ θὰ μπορούσαμε νὰ φτάσουμε ἂν… Καὶ δεύτερο, γιατὶ ἀποστομώνουν τοὺς ἀντιεθνολαϊκιστὲς οἱ ὁποῖοι δὲν μποροῦν νὰ διακρίνουν συνιστῶσες τοῦ ἑλληνορθόδοξου πολιτισμοῦ. Ἐπειδὴ εἶναι τελείως ἀποκομμένοι ἀπὸ κάθε παράδοση, τὴν ὁποία ἐκλαμβάνουν ὡς ζωώδη ἀσυνείδητα τελετουργικὰ καὶ τὰμ-τὰμ χωρὶς κανένα στοχασμό, τὸ μόνο λαϊκὸ ἑλληνικὸ στοιχεῖο ποὺ ἀντιλαμβάνονται εἶναι τὸ καφενεῖο τῆς γειτονιᾶς τους ἢ τὸ πρωινάδικο τῆς ἰδιωτικῆς τηλεόρασης.

Advertisements
This entry was posted in παράδοση, Εβραίοι, Ελλάδα, Τούρκοι and tagged , , , , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s