Τείχη Θεσσαλονίκης: Γιὰ λόγους ὑγιεινῆς…

Ὅταν τὰ φιλαράκια τῆς ὀθωμανικῆς Σελανὶκ ἀπολογοῦνται ὅτι τὰ βυζαντινὰ θαλάσσια τείχη γκρεμίστηκαν γιὰ λόγους δημόσιας ὑγείας, γιὰ νὰ παίρνει ἀέρα ἡ πόλη, νὰ θυμάστε τί λέει ἕνας ἄγγλος περιηγητὴς στὰ 1809, δηλαδή πρὸ τοῦ γκρεμίσματος τῶν τειχῶν, ὁ John Galt:

Κατὰ τὸν περίπατό μας γύρω ἀπὸ τὴν πόλη μᾶς δόθηκε ἡ εὐκαιρία νὰ περάσουμε μὲς ἀπὸ κάποιο νεκροταφεῖο. Ἀλλὰ οἱ φριχτὲς ἀναθυμιάσεις ἀπὸ τοὺς τάφους μᾶς ανάγκασαν νὰ ἀλλάξουμε διαδρομή. Οἱ Τοῦρκοι δὲν χρησιμοποιοῦν φέρετρα. Ἀφοῦ ἀποθέσουν τὸν νεκρὸ στὸν τάφο, τοποθετοῦν πάνω ἀπὸ τὴ σορὸ μερικὰ λεπτὰ κομμάτια ξύλου καὶ στὴ συνέχεια τὴ σκεπάζουν μὲ χῶμα. Οἱ ἔντονες βροχοπτώσεις συχνὰ ἀνοίγουν διόδους πρὸς τὸ ἀποσυντιθέμενο σῶμα προξενώντας αὐτὴ τὴν ὀλέθρια καὶ φρικτὴ ὀσμὴ ποὺ αισθανθήκαμε καὶ ἐμεῖς, στὴν ὁποία μπορεῖ νὰ ἀποδοθεῖ, ὣς ἕνα βαθμό, ἡ συχνότητα τῶν λοιμωδῶν ἀσθενειῶν στὴν Τουρκία.

(Στό: Ἀ. Χ. Γρηγορίου – Εὐάγγελος Ἀ. Χεκίμογλου, Ἡ Θεσσαλονίκη τῶν περιηγητῶν 1430-1930, Ἀθήνα 2008, σσ. 108-109).

Δηλαδή, τὸ πρόβλημα δὲν ἦταν τὰ τείχη, ἦταν οἱ Τοῦρκοι. Ὑπόψιν, ἡ Σελανὶκ ἦταν χολερούπολη καὶ «πανουκλούπολη», ἂν μετρήσετε τὶς ἐπιδημίες στὰ χρόνια ἀπὸ τὸ 1430 ἢ τὸ 1492 ὣς τὸ 1911 (τελευταία ἐπιδημία χολέρας). Ἀλλὰ γιὰ τοὺς ἀπολογητὲς τοῦ Σουλτάνου, τὰ τείχη τῶν Βυζαντινῶν ἔφταιγαν (γι’ αὐτὸ καὶ φρίκαραν μὲ τὴ φωτογραφία μὲ τὰ θαλάσσια τείχη, καὶ ἄρχισαν τὴν ὑποτίμησή τους. Ἄσε ποὺ αὐτὰ τὰ τείχη θύμισαν ὅτι ἡ Θεσσαλονίκη ἦταν βυζαντινὴ πόλη κι ὄχι Σελανίκ, καὶ γι’ αὐτὸ ἀγανάκτησαν διπλὰ μὲ αὐτὰ οἱ ἑλληνοφάγοι). Τί νὰ κάνουμε, τελικὰ ἡ αὐτογελοιοποίηση δὲν ἔχει τὰ ὅριά της

Ἐννοεῖται ὅτι ἡ αἰτία γιὰ τὸ γκρέμισμα δὲν ἦταν νὰ ἀνασάνει ἡ Θεσσαλονίκη:

Τῷ 1873 ἐπὶ διοικητοῦ τῆς πόλεως Μιδὰτ ἤρξατο καὶ κατόπιν κατὰ ποικίλα διαλείμματα ἐξετελέσθη ἡ καθαίρεσις τῶν μερῶν α’ καὶ β’ καὶ τοῦ τείχους γ’, τούτου μὲν χάριν προσαυξήσεως τῆς γῆς καὶ κατασκευῆς τῆς προκυμαίας, ἐκείνων δὲ χάριν τῆς ἔξω τοῦ περιβόλου ἐπεκτάσεως τῆς πόλεως

Πέτρος Π. Παπαγεωργίου, Ἐργατῶν σήματα καὶ ὀνόματα ἐν τῷ θεάτρῳ τῆς Θεσσαλονίκης, Ἀρχαιολογικὴ Ἐφημερίς. Περιοδικὸν τῆς Ἀρχαιολογικῆς Ἑταιρείας 3-4 (1911) 168

Δηλαδή, τὸ γκρέμισμα ἔγινε γιὰ νὰ δημιουργηθοῦν νέα οἰκόπεδα τὰ ὁποῖα θὰ πωλοῦσε στοὺς ἐνδιαφερόμενους ἡ Ὀθωμανικὴ Αύτοκρατορία, ὁ τουρκικὸς Δῆμος Θεσσαλονίκης. Γιὰ ποιὸν ἐξωραϊσμὸ κάνουν λόγο ὁρισμένοι;

This entry was posted in Θεσσαλονίκη, Τούρκοι and tagged , , , , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s