Βαλκανικὴ συνεννόηση…

…στὸ χωριό μου:

«Περὶ τὰ μέσα Μαΐου 1902 παρουσιάστηκε μιὰ ὁμάδα 8 [Βουλγάρων] ἀνταρτῶν στὸ τυροκομεῖο τοῦ Παπαφώτη. Ἀπ’ αὐτοὺς οἱ δυὸ ὁμιλοῦσαν τέλεια τὰ ἑλληνικά. Ὁ ἕνας (προφανῶς ὁ ἀρχηγός) ζήτησε τὸ Γούλια τὸν Μπάτζιο … ἀπάντησε τότε ὁ ἀρχικομιτατζῆς, «θὰ πᾶς στὸ χωριὸ γιὰ νὰ βρεῖς τὸ ἀφεντικό σου καὶ θὰ εἰδοποιήσεις τὸν παπά, τὸ μουχτάρη σας καὶ τὸ δάσκαλο ὅτι θὰ τοῦς καρτεροῦμε στὸ μοναστήρι σας (ἐννοοῦσε τὸν Ἅγιο Ἀθανάσιο). Τοὺς θέλουμε νὰ ἔρθουν τὸ δίχως ἄλλο». Πράγματι ὁ Γούλιας κατέβηκε στὸ χωριό, βρῆκε τὸ ἀφεντικό του καὶ τοῦ διηγήθηκε τὰ καθέκαστα. Εἰδοποίησαν καὶ τὸ μουχτάρη, τὸ γιατρὸ καὶ τὸν παπα-Γιώργη. Ὁ Μπάτζιος βρῆκε στὸ δρόμο τυχαῖα τὸ Γιάννη Βιλιανώτη καὶ τοῦ εἶπε τὸ σκοπὸ τοῦ ἐρχομοῦ του στὸ χωριό. Ἔτσι ὁ Βιλιανώτης ἔφτασε πρῶτος στὸν Ἅγιο Ἀθανάσιο. Κοντὰ στὸν Ἅγιο Νικόλαο βρῆκε τὰ πρόβατα τοῦ μοναστηριοῦ μὲ τοὺς τσοπάνηδες Κων/νο Κορμᾶ καὶ Μηλιόκα Μήλιο, τοὺς ἐνημέρωσε σχετικὰ καὶ παριστάνοντας κι αὐτὸς τὸν τσομπάνο ὁδήγησαν τὰ πρόβατα κοντὰ στὸ μοναστήρι, γιὰ νὰ βοηθήσουν κι αὐτοὶ ἂν παρουσιαζόταν ἀνάγκη. Σημειώνουμε ὅτι τὴν ἐποχὴ αὐτὴ οἱ τσοπάνηδες ὁπλοφοροῦσαν νόμιμα…

Ἡ παρέα ἔφτασε στὸν Ἅγιο Ἀθανάσιο τὸ ἀπόγευμα. Βρῆκε πράγματι τρεῖς ἀπὸ τοὺς ὀκτὼ κομιτατζῆδες στὴν παλιὰ Κούλια [=κελλιὰ τῆς μονῆς] ποὺ τοὺς περιποιοῦνταν ὁ γέροντας ἡγούμενος. Οἱ ἄλλοι πέντε εἶχαν πάρει θέσεις κρυφὰ γύρω ἀπὸ τὸ μοναστήρι καὶ παραφύλαγαν. Οἱ δυὸ μάλιστα παρακολουθοῦσαν τοὺς τσοπάνηδες τοῦ κοπαδιοῦ. Στοὺς τρεῖς κομιτατζῆδες παρουσιάστηκαν μόνον οἱ πέντε …καὶ Παπαχαντζιάρας, ὁ ὁποῖος κάτω ἀπὸ τὸ ράσο του εἶχε πάντοτε κρυμμένη μιὰ χαντζάρα γι’ αὐτὸ καὶ τοῦ κόλλησαν τὸ παρατσούκλι αὐτό. Ἡ ἔνοπλη ὁμάδα του χωρὶς νὰ γίνει ἀντιληπτὴ ἀκόμα καὶ ἀπὸ τὰ σκυλιὰ τοῦ κοπαδιοῦ, κρύφτηκε στὰ κελιὰ καὶ στὶς ἀποθῆκες τοῦ μοναστηριοῦ περιμένοντας τὸ σύνθημα τοῦ Παπαχαντζιάρα.

Ὅταν βρέθηκαν ὅλοι μαζί, ὁ ἀρχηγὸς τῆς τσέτας εἶπε τὸ λόγο τῆς ἐπίσκεψής του, ἔδωσε τὸ σημείωμα στὸν Παπαφώτη κι ἔπειτα μὲ τρόπο ποὺ ἔδειχνε καλὰ δασκαλεμένο ἄνθρωπο, γύρισε τὴν κουβέντα στὸ συμφέρον ποὺ ἔχουν ὅλοι οἱ Μακεδόνες νὰ ἐπαναστατήσουν ἐναντίον τῶν Τούρκων γιὰ νὰ ἐλευθερωθοῦν καὶ συνεπῶς ὅλοι οἱ σκλαβωμένοι Μακεδόνες εἶναι ἀδέλφια καὶ πρέπει νὰ ἀγωνιστοῦν ἐναντίον τοῦ κοινοῦ ἐχθροῦ. Ἔπειτα γυρίζοντας στὸν Παπαχαντζιάρα εἶπε ὅτι ἂν δεχτεῖ Ἐξαρχικὸ ἱερέα στὸ χωριὸ θὰ εἰσπράττει ἀπὸ τὴν Ἐξαρχία 30 λίρες τὸ μήνα (ποσὸ ἀρκετὰ μεγάλο). Ἐπίσης εἶπε ὅτι ἐπειδὴ ἀπὸ τὸ χωριὸ ὑποχρεωτικὰ πρέπει νὰ περάσουν οἱ ἀγωγιάτες, ἡ ἐπαναστατικὴ ὀργάνωσή του (τὸ βουλγαρικὸ Κομιτάτο δηλαδή) ἦταν πρόθυμη νὰ πληρώσει ὄχι μόνο τοὺς ἀγωγιάτες τοῦ χωριοῦ ἀλλὰ καὶ ὅλους τοὺς ἄλλους κατοίκους τοῦ χωριοῦ ποὺ θὰ βοηθοῦσαν στὴ μεταφορὰ καὶ τὴν ἀπόκρυψη τῶν ὅπλων καὶ τῶν πολεμοφοδίων.

Στὴν ἀρχή, σύμφωνα μὲ τὰ λεγόμενα τοῦ μπαρμπα-Γιάννη, ἡ παρέα τῶν χωρικῶν προβληματίστηκε ἔντονα. Τὰ ψευτοκηρύγματα περὶ ἐπανάστασης καὶ ἐλευθερίας τῆς Μακεδονίας τοὺς ἄρεσαν γιατὶ ἄγγιζαν τοὺς πόθους καὶ τὰ ὁράματά τους. Ἀπὸ τὴ στιγμὴ ὅμως, ποὺ ὁ ἀρχικομιτατζῆς ἄρχισε νὰ ἐκτοξεύει φοβέρες λέγοντας ὅτι ὅποιος δὲν ἀκολουθήσει τὸν ἀγώνα μὲ τὸ καλὸ θὰ μετανιώσει πικρά, ὅτι πίσω ἀπ’ αὐτοὺς βρίσκονται χιλιάδες ἄλλοι ποὺ ἔχουν τὴν ὑποστήριξη τῶν Μεγάλων Δυνάμεων καὶ κυρίως τῆς Ρωσίας καὶ πολλὰ ἄλλα, ὁ Παπαχαντζιάρας πρῶτος μὲ νόημα ἔδωσε νὰ καταλάβουν οἱ ἄλλοι ὅτι πῆρε τὴν ἀπόφαση νὰ τοὺς ἐξοντώσει. Στὸ μεταξύ, εἶχε ἀρχίσει νὰ σουρουπώνει κι ἔτσι βρῆκαν τὴν εὐκαιρία νὰ τρυπώσουν κρυφὰ στὴν Κούλια ὁ Νικ. Κόλιας καὶ ὁ Βασ. Χειμάρας. Αὐτὸ προέβλεπε τὸ σχέδιο. Ὁ Παπαχαντζιάρας σὲ μιὰ στιγμὴ σηκώθηκε καὶ προφασίστηκε ὅτι θέλει νὰ πάει στὴν τουαλέτα. Κατέβηκε κάτω κι ὅταν βεβαιώθηκε ὅτι σύμφωνα μὲ τὸ σχέδιο ἦταν στὴ θέση τους τὰ δύο παλλικάρια του, ἀνέβηκε ξανὰ ἐπάνω καὶ εἶπε πρὸς τὸν ἀρχηγό «Καπετάνιε, συμφωνῶ μὲ ὅσα εἶπες ἀλλὰ θέλω νὰ κουβεντιάσουμε κάτι οἱ δυό μας ἰδιαίτερα, πρὶν σοῦ πῶ τὴν τελική μου ἀπάντηση». Καὶ πρὶν καλὰ-καλὰ βγοῦν ἀπὸ τὴν Κούλια, ὁ Παπαχαντζιάρας, ποὺ ἦταν, κατά πως μολογοῦσαν οἱ παποῦδες μας, πολὺ ψηλὸς καὶ πολὺ χειροδύναμος καὶ εὐκίνητος, ἅρπαξε ἀπὸ τὸ λαιμὸ τὸν ἀρχικομιτατζῆ καὶ πρὶν ἐκεῖνος προλάβει νὰ ἀντιδράσει ἔπεσε νεκρὸς μὲ μιὰ μαχαιριὰ τοῦ Κόλια.

Ὕστερα ἀνέβηκε ἀτάραχος πάλι στὸ δωμάτιο ποὺ ἦταν οἱ ἄλλοι καὶ εἶπε στὸν ὑπαρχηγὸ νὰ κατεβεῖ κάτω γιατὶ τὸν θέλει ὁ ἀρχηγός του. Ἐκεῖνος σηκώθηκε ἀνυποψίαστος καὶ μόλις βγῆκε ἀπὸ τὴν πόρτα αἰφνιδιάστηκε ἀπὸ τὸ Χειμάρα ποὺ μὲ τὸ ἕνα χέρι τοῦ ἔκλεισε τὸ στόμα καὶ μὲ τὸ ἄλλο τοῦ κάρφωσε τὸ μαχαίρι. Σχεδὸν ταυτόχρονα οἱ ἄλλοι μὲ πρωτοστάτη τὸν Παπαφώτη ἔκαναν τὸ ἴδιο στὸν τρίτο κομιτατζῆ-φύλακα, ποὺ καθόταν δίπλα τους καὶ εἶχε τὸ ὅπλο ἀνάμεσα στὰ σκέλη του. Ὅλα ἔγιναν μὲ τέτοιο τρόπο ὥστε οἱ ἔξω ἀπὸ τὴν Κούλια δὲν ἀντελήφθησαν τὸ παραμικρό. Εἶχε σχεδὸν νυχτώσει ὅταν ὁ Γούλιας ὁ Μπατζιος βγῆκε καὶ φώναξε τοὺς τσοπάνους νὰ πᾶνε γιὰ φαγητό. Στοὺς κομιτατζῆδες εἶπε ὅτι ὁ ἀρχηγός τους ἔδωσε ἐντολὴ νὰ πᾶνε πρῶτα οἱ τρεῖς νὰ φᾶνε κι ἔπειτα οἱ ἄλλοι δυὸ γιὰ νὰ μὴ μείνει τὸ μοναστήρι δίχως σκοπούς.

Μόλις οἱ τρεῖς μπῆκαν στὴν Κούλια αἰφνιδιάστηκαν ἀπὸ τοὺς χωρικοὺς καὶ πρὶν προλάβουν νὰ ἀντιδράσουν, βρέθηκαν νεκροί. Τὴν ἴδια τύχη εἶχαν καὶ οἱ ἄλλοι δυὸ ποὺ πῆγαν κατόπι. Τέλος, ἀφοῦ ἔπλυναν τὰ αἵματα καὶ ἔριξαν ἀσβεστόνερο, ἔβαλαν τὰ πτώματα σὲ «κουσιόργια» (μεγάλα κοφίνια πλεγμένα μὲ βέργες ἰτιᾶς), τὰ φόρτωσαν σὲ τέσσερα μουλάρια καὶ τὰ ἔριξαν στὴ «Σκασμάδα» (μεγάλη σχισμὴ μεγάλου βάθους στὶς πλαγιὲς τοῦ βουνοῦ)».

Στὸ λάκκο τοῦ χωριοῦ μου ἡ ἐνδοβαλκανικὴ συνεννόηση (ἔβαλαν καὶ κάτι συγγενεῖς τὸ χεράκι τους, ἀπὸ ὅσο βλέπω).

Ἀπὸ τότε, δὲν μᾶς ξαναεπισκέφτηκαν οἱ ἀδελφοί μας. Κρίμα.

Μιὰ καὶ σήμερα εἶναι ἡ ἐπέτειος τῆς ἀπελευθέρωσής του (14 Ὀκτωβρίου 1912).

σάρωση2817

 

This entry was posted in Βούλγαροι, Μακεδονία and tagged , , , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s