Στὸ βυθὸ τῆς ΕΣΣΔ

9

τῆς Κριμαίας.

Ὡραῖα ἦταν (ἐκτὸς ἀπὸ τὰ τῆς θρησκείας, ποὺ ἦταν ἐξαιρετικὰ χάλια). Πολύ. Ἐννοῶ γιὰ ὅσους  δὲν περιμέναμε καὶ πάρα πολλά, δηλαδὴ ὅσους δὲν φάγαμε ποτὲ τὸ κουτόχορτο τῆς κατάργησης τῆς Πολιτικῆς καὶ τῆς Ἐξουσίας μέσῳ τῆς ἁπλῆς κοινοκτημοσύνης τῶν μέσων παραγωγῆς, καθὼς καὶ τῆς ἔλλειψης ὁρατῆς ἐξουσίας καὶ θεσμικῶν ἢ ἀόρατων μηχανισμῶν σὲ σοβιὲτ ἢ ἀναρχικὲς κολλεκτίβες, καὶ γιὰ ἐμᾶς ποὺ δὲν εἴμαστε ἀφελεῖς γιὰ νὰ πιστέψουμε ὅτι ἡ ΕΣΣΔ θὰ μποροῦσε νὰ ἀκολουθεῖ ἐξωτερικὴ πολιτικὴ ριζικὰ ἀντίθετη ἀπὸ αὐτὴν ποὺ εἶχε ἡ τσαρικὴ Ρωσία. Τί νὰ κάνουμε, ἡ Πολιτικὴ κι ἡ Ἐξουσία εἶναι πολὺ πιὸ πολύπλοκα φαινόμενα ἀπὸ τὴν οἰκονομικὴ ἰσχὺ καὶ τὴν κατοχὴ τῶν μέσων παραγωγῆς.

Ἦταν καλὰ ποὺ δὲν εἶχες ἄγχος τί αὐτοκίνητο ἢ μάρκα κέτσαπ θὰ διαλέξεις κι ἂν θὰ μείνεις ἄνεργος, ἄστεγος καὶ χωρὶς περίθαλψη. Γιατὶ εἶναι φανερὸ τί καὶ πόσο ἀξίζει ἡ ἐλευθερία τοῦ λόγου στὴν Ὕστερη Νεοτερικότητα (εἴτε πνίγεται ἡ φωνή σου δίπλα στὶς φωνὲς τῶν δισεκατομμυρίων, εἴτε ἐπεμβαίνει ἡ πολιτικὴ ὀρθότητα) μὲ τὴν ἰσλαμικὴ καὶ ἀριστεροφιλελεύθερη ἀστυνομία τῆς σκέψης, καὶ δὲν ἀξίζει νὰ ἀποδέχεται κάποιος αὐτὲς τὶς φιλελεύθερες μελὼ ἀντιλήψεις, τῆς μὼβ-ρὸζ-φούξια ἐπανάστασης, καὶ τοῦ συναισθηματισμοῦ τῶν πόσων ἔσφαξε ὁ Στάλιν. Ἡ ἱστορία δὲν γράφεται ἀπὸ Κοκκινοσκουφίτσες. Ὅσοι καταπίνουν τὴ γενοκτονία τῶν Ἰνδιάνων, μποροῦν νὰ σπαράζουν γιὰ τὰ γκουλάγκ καὶ τὰ στρατόπεδα συγκέντρωσης. Στὴ δική μου προοπτική, γιὰ τὴν ὁποία δὲν εἶναι δίκαιο ἢ φιλάνθρωπο ἀκόμη κι ἕνας Μουσουλμάνος «πρόσφυγας» νὰ εἰσέλθει στὸ κράτος μας, τὸ γεγονὸς ὅτι οἱ Σοβιετικοὶ ἔχτισαν τὸ Τεῖχος στὸ Βερολίνο ἢ βάραγαν ὅσους ἰδιῶτες μπαινόβγαιναν ἐτσιθελικῶς ἀπὸ τὰ σοσιαλιστικὰ κράτη τους, δὲν εἶναι διόλου ἀπάνθρωπο, φρικτὸ ἢ ἀντιδημοκρατικό, δηλαδὴ ὅσο δὲν συμφωνῶ μὲ τοὺς τοτινοὺς Ἀριστεροὺς ποὺ δὲν καταδίκαζαν τὸ Τεῖχος ἀλλὰ σήμερα καταδικάζουν τὴν πάσῃ θυσίᾳ ἀπαγόρευση εἰσόδου Μουσουλμάνων, ἄλλο τόσο δὲν συμφωνῶ μὲ ὅσους καταγγέλλουν ἢ κατήγγειλαν τὰ Τείχη καὶ τὰ λοιπὰ ἀλλὰ σήμερα εἶναι κατὰ τῆς εἰσόδου Μουσουλμάνων.

Ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα, κάθε σοβαρὴ ἐξέταση τοῦ φαινομένου Σοβιετικὴ Ἕνωση πρέπει νὰ ξεχωρίζει τὸ ἐσωτερικὸ μοντέλο ἀπὸ τὴν ἐπίδραση τῆς ΕΣΣΔ στὴν Ἑλλάδα. Εἰδάλλως, δὲν εἶναι σοβαρή. Ἡ μία πτυχὴ πρέπει νὰ ἐξετάζεται ἀνεξάρτητα ἀπὸ τὴν ἄλλη.

Γιὰ τὸ ἐσωτερικὸ μοντέλο, ἡ ἐκτίμηση δὲν μπορεῖ παρὰ νὰ εἶναι θετική. Εἴτε ὡς ἐναντίωση σὲ αὐτὸ ποὺ κυριαρχεῖ σήμερα («Τὰ πάντα εἶναι Ἀγορά καὶ Τὰ Πάντα εἶναι Κατασκευή») εἴτε ὡς μπαμπούλας ποὺ ἐξανάγκασε τὴ Δύση νὰ προχωρήσει μαζικὰ καὶ συνολικὰ στὸ κοινωνικὸ κράτος μετὰ τὸν Β’ Π.Π. Βεβαίως, ἡ εἰρωνεία γιὰ τὴν ἡγεσία τῆς ΕΣΣΔ εἶναι ὅτι αὐτὴ ἀκριβῶς ἡ κίνηση τῆς Δύσης, νὰ φτειάξει κοινωνικὸ κράτος γιὰ νὰ ἀποτρέψει τοὺς Δυτικοὺς ἀπὸ νὰ ἐλπίζουν στὸν κομμουνισμό, πράγματι ἔκανε τοὺς Δυτικοὺς νὰ ἀδιαφορήσουν γιὰ τὸν κομμουνισμό. Δυστυχῶς, τοὺς κατέστησε εὐεπίφορους στὸν ἀριστεροφιλελευθερισμό, ποὺ σήμερα κυριαρχεῖ. Πάντως, ἐξασφάλισε μισοῦ αἰώνα κοινωνικὴ γαλήνη καὶ κάποιας μορφῆς δικαιοσύνη στὴ Δύση. Βεβαίως, ἦταν ἐξίσου θετικὸ τὸ γεγονὸς ὅτι πολὺ σύντομα, προπολεμικά, ἡ σοβιετικὴ ἡγεσία ἐγκατέλειψε τὶς δυτικὲς ἰδεοληψίες ὑπὲρ τῆς ὁμοφυλοφιλίας καὶ τῆς διάλυσης τοῦ γάμου. Θετικὸ εἶναι ὅτι, ἐπίσης πολὺ σύντομα, ἀπέρριψε ὅλες τὶς λενινικὲς ἀθλιότητες γιὰ κατάργηση τοῦ κυριλλικοῦ ἀλφαβήτου, πράγμα ποὺ ἀποτελεῖ παράδειγμα κι ἐπιχείρημα ἐναντίον τῶν μονοτονιστῶν Ἀριστερῶν τῆς Ἑλλάδας. Στὰ πολὺ ἀρνητικά, ἡ ἐναντίωση στὴν Ὀρθοδοξία, ποὺ εἶναι ἀνεξίτηλο στίγμα γιατὶ ἔδωσε πρότυπο στοὺς ἐν Ἑλλάδι μανιακοὺς τῆς Μεταπολίτευσης. Ὅταν τὰ χρειάστηκαν, βέβαια, κατὰ τὸν Β’ Π.Π., οἱ Σοβιετικοὶ ἀνέχτηκαν τὴν Ἐκκλησία καὶ συνεργάστηκαν μαζί της. Πράγματι, ὑπῆρχε ἔλλειμα δημοκρατίας στὴν ΕΣΣΔ, κι αὐτὸ συναριθμεῖται στὰ ἀρνητικά. Δὲν εἶναι δημοκρατία ὁ ἐθνομπολσεβικισμός. Ὅμως, στὸ ζήτημα αὐτὸ δὲν ἔχει δώσει κανεὶς ὣς τώρα μιὰ ἱκανοποιητικὴ ἀπάντηση: Πῶς, δηλαδή, νὰ αὐτοκυβερνηθεῖ ἕνα ἔθνος (τὸ ρωσικό, ὅπως καὶ ἄλλα εὐρωπαϊκὰ καὶ μή, μὲ ἴσο ἢ παρόμοιο πληθυσμό) δημοκρατικὰ χωρὶς νὰ διαλυθεῖ. Ἡ πρόταση λ.χ. τοῦ Καστοριάδη καὶ τῶν ἀναρχικῶν-ἀμεσοδημοκρατῶν, νὰ πάψουμε νὰ πιστεύουμε στὸ φαντασιακὸ τοῦ ἔθνους, εἶναι ἡ ἄποψη «Τὰ πάντα εἶναι Κατασκευή» μὲ ἄλλα λόγια.

Ὅσον ἀφορᾶ τὴν Ἑλλάδα, ἡ ἐπίδραση εἶναι κυρίως ἀρνητική, ἀλλὰ καὶ μὲ ἕνα θετικὸ μεσοδιάστημα. Ἀρνητικὴ εἶναι ἡ συμμαχία ΕΣΣΔ-Τουρκίας, γιατὶ ἐξαιτίας της νίκησαν οἱ Τοῦρκοι τὸ ’22. Ἀρνητικὴ εἶναι ἡ βοήθεια σὲ ἀπόψεις γιὰ αὐτονόμηση τῆς Μακεδονίας καὶ τῆς Θράκης. Μετὰ τὸ 1935, θετικὸ εἶναι ὅτι ἡ ΕΣΣΔ πολέμησε τοὺς κατακτητὲς τῆς Ἑλλάδας, ἀφοῦ προφανῶς ἡ μόνη αἰτία γιὰ τὴν ὁποία ἀποσύρθηκαν οἱ Γερμανοὶ ἀπὸ τὴν ἀνατολικὴ Εὐρώπη καὶ τὰ Βαλκάνια ἦταν ἡ προέλαση τοῦ Ἐρυθροῦ Στρατοῦ. Ἕως τὶς ἀρχὲς τοῦ ’60 ἡ ΕΣΣΔ ὑποστήριζε τὴν Ἕνωση τῆς Κύπρου. Ἀπὸ τὰ μέσα τοῦ ’60 καὶ μετά, ἡ ΕΣΣΔ δὲν ἔχει θετικὴ ἐπίδραση, δὲν ὑποστηρίζει τὴν Ἕνωση, καὶ εἰδικὰ τὸ 1974 ἦταν ἀρνητική, ὅπως καὶ οἱ ἄλλες Δυνάμεις φυσικά. Τέλος, τὸ ’80 ἦταν χρήσιμη στὴν Ἑλλάδα μόνο καὶ μόνο γιατὶ ὁ Παπανδρέου μποροῦσε νὰ τὴν χρησιμοποιεῖ ὡς ἀπειλὴ (κατὰ φαντασίαν, βεβαίως) στοὺς Δυτικούς, ποὺ κανάκευαν τὴν Τουρκία.

Εἶναι φανερὸ ὅτι στὴν ὀπτική μου δὲν ὑπάρχουν ἀπόψεις τοῦ τύπου «Ἀφοῦ ἡ ΕΣΣΔ ἔβλαψε τὴν Ἑλλάδα, τὸ σύστημά της ἦταν κακό» ἢ «ἀφοῦ τὸ σύστημα τῆς ΕΣΣΔ ἦταν καλό, δὲν μᾶς νοιάζει ἂν ἡ ΕΣΣΔ ἔβλαψε τὴν Ἑλλάδα». Εἶναι λανθασμένες.

Advertisements
This entry was posted in Αριστερά and tagged , , , , . Bookmark the permalink.

2 Responses to Στὸ βυθὸ τῆς ΕΣΣΔ

  1. Ο/Η Ανώνυμος λέει:

    Ἡ συμβολὴ ποὺ εἶχε (ἐξ ἀντανακλάσεως) ἡ «δικτατορία τοῦ προλεταριάτου» στὴν οἰκοδόμηση τοῦ Κοινωνικοῦ, λεγομένου, Κράτους καθὼς καὶ στὴν χαλιναγώγηση τοῦ Καπιταλισμοῦ σ᾽ ὅσες χῶρες δὲν στέναξαν ὑπὸ κομμουνιστικὸ ζυγό, εἶναι ὑπαρκτὴ μέν, ἀλλ᾽ ὑπερτιμημένη.
    Ἀκόμα καὶ στὰ καθ᾽ ἡμᾶς ἂν ἀποβλέψη κανείς, στὴν καταφρονεμένη Ἑλλαδίτσα μας,
    ὅλη ἡ (βενιζέλεια) κοινωνικὴ νομοθεσία τῆς περιόδου 1910-1917, ποὺ ἀπετέλεσε ἀληθινὴ τομὴ σὲ σχέση μὲ τὰ τότε κρατοῦντα (ἀλλὰ καὶ βάση, πάνω στὴν ὁποία συνέχισε ἡ 4η Αὐγούστου κι οἱ μεταπολεμικὲς μας κυβερνήσεις), δὲν περίμενε, ἀσφαλῶς, τὴ θεία ἔμπνευση ἀπὸ τὰ σοβιὲτ τῶν ἐργατῶν, τῶν ἀγροτῶν καὶ τῶν φαντάρων. Ὑπῆρχαν εὐφυεῖς ἀστικὲς τάξεις καὶ πρὶν ἀπὸ τοὺς μπολσεβίκους …
    Καὶ ἀντίστροφα, ὅπως σωστὰ τὸ ἐπισημαίνετε :
    Ἡ Δύση τράβηξε πολὺ μακριὰ στὸν δρόμο αὐτόν, τῆς (ἐξ ἀντανακλάσεως) ἐπιρροῆς ποὺ ἄσκησε πάνω της ὁ «ὑπαρκτὸς» κι ὁ φόβος μιᾶς κομμουνιστικῆς ἐκτροπῆς. Κρατικοποίηση εὐρυτάτων τομέων τῆς οἰκονομίας, ἐγγύηση de facto ἑνὸς βιοτικοῦ ἐπιπέδου γιὰ τοὺς πάντες, φορολογία καὶ κρατικὲς δαπάνες σφιχταγκαλιασμένες σ᾽ ἕνα ἀνοδικὸ σπιρὰλ θανάτου. Ἀκραῖο παράδειγμα, ἡ Μ. Βρεττανία μετὰ τὸ 1945 κι ἕως τὸ 1979. Ἱκανὸ μερίδιο εὐθύνης γιὰ τὸν εὐνουχισμὸ τῶν κοινωνιῶν μας, γιὰ τὴν ἀποστράγγισή τους ἀπ᾽ ὅποιον βιταλισμὸ τὶς εἶχε κάνει νὰ ἐπιβιώσουν (πρῶτα) καὶ νὰ μεγαλουργήσουν (ἔπειτα), φέρει τὸ ὑπερανεπτυγμένο Etat-Providence τῆς μεταπολεμικῆς ἀφθονίας.
    Περιορίζομαι στὸ πιὸ πάνω θέμα. Δὲν συζητῶ ἐδῶ γιὰ τὶς ΕΥΘΕΙΕΣ ἰδεολογικὲς ἐπιδράσεις, ὅπως ὁ (κατευθυνόμενος) πασιφισμὸς καὶ ντεφαιτισμός, ἡ λαγνεία μὲ τοὺς τριτοκοσμικοὺς καὶ ἡ αὐτομαστίγωση γιὰ τὸ ἰμπεριαλιστικὸ παρελθόν, ἡ ἐθνοαποδόμηση καὶ ἡ μαχητικὴ ἀθεΐα, ποὺ ἐξέθρεψαν γενεὲς γενεῶν («Μάηδες τοῦ ᾽68», «Ρηγάδες» καὶ ΚΝίτες τῶν ᾽70’s καὶ 80’s, e tutti quanti).

    Μου αρέσει!

    • Ο/Η Χρονογραφίες λέει:

      Πράγματι, ὑπῆρχαν στὴν Ἑλλάδα προσπάθειες γιὰ κοινωνικὸ κράτος καὶ κάποιας μορφῆς δικαιοσύνη πρὶν ἀπὸ τὴ Ρωσικὴ Ἐπανάσταση. Ἐπειδὴ ἡ ἑλληνικὴ ἀστικὴ τάξη, ὅμως, δὲν ἦταν τόσο ἀνεπτυγμένη ὅσο στὴ Δύση, μποροῦμε νὰ διακρίνουμε στὶς προσπάθειες αὐτὲς ἕναν ἀπόηχο τοῦ κοινοτισμοῦ καὶ τοῦ πνεύματος ἀλληλεγγύης μέσα στὶς κοινότητες. Μόνο ἔτσι ἐξηγεῖται ἡ ὕπαρξη τόσων ἐθνικῶν ζάμπλουτων εὐεργετῶν κατὰ τὸν 19ο καὶ τὶς ἀρχὲς τοῦ 20οῦ αἰ. Δὲ θὰ διαφωνήσω καὶ γιὰ τὶς ὑπερβολές, ποὺ οὐσιαστικὰ βαλτώνουν τὴν κοινωνία σὲ ἐπιδόματα (τὰ ὁποῖα θὰ ἔπρεπε νὰ ὑπάρχουν ἀλλὰ σὲ ἄλλο πλαίσιο καὶ μὲ ἄλλη ἀντίληψη)

      Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s