Ἑλλάδα καὶ Εἰκονομαχία

(μὲ ἀφορμὴ τὸ ἄρθρο αὐτό)

Οἱ ἀνεικονικὲς τοιχογραφικὲς διακοσμήσεις τῆς περιόδου τῆς Εικονομαχίας, ἢ λίγο ἀργότερα, ἀκολουθοῦν ἑνιαῖο πρόγραμμα, ποὺ περιορίζεται κυρίως στὴν ἀψίδα τοῦ ἱεροῦ, ὅπου δεσπόζει τὸ σύμβολο τοῦ σταυροῦ, καὶ ἄλλοτε ἐκτείνεται καὶ στὸν κυρίως ναό. Ἐντοπίζονται […] στὴν Κύπρο, στὴν ἠπειρωτικὴ Ἑλλάδα (Μαρώνεια, Μάνη, Ευρυτανία, ὅπου ἀνάμεσα στὶς ἀνεικονικὲς τοιχογραφίες παρεμβάλλεται καὶ ἀρχαϊκοῦ τύπου Σταύρωση) καὶ ἰδιαιτέρως στὴ νησιωτικὴ Ἑλλάδα (Κρήτη, Νάξο, ὅπου σώζονται πολυάριθμες εἰκονομαχικὲς διακοσμήσεις χρονολογούμενες στὶς ἀρχὲς τοῦ 9ου, Ρόδο καὶ Ἀμοργό). Ἡ συχνότητα μὲ τὴν ὁποία τὰ ἔργα αὐτὰ ἀπαντοῦν στὶς ἐπαρχιακὲς περιοχὲς θέτει εὐλόγως τὸ πρόβλημα τοῦ βαθμοῦ τῆς συμμετοχῆς τῶν πληθυσμῶν αὐτῶν τῶν περιοχῶν στὸ εἰκονομαχικὸ κίνημα, πρόβλημα ποὺ δὲν μπορεῖ ἀσφαλῶς νὰ λυθεῖ.

Ναυσικὰ Πανσελήνου, Βυζαντινὴ ζωγραφική. Ἡ βυζαντινὴ κοινωνία καὶ οἱ εἰκόνες της, Ἀθήνα 2010(9), σ. 133.

Οἱ εἰκόνες μὲ κοκκόρια (ἢ κάτι παρόμοιο) ἀπὸ τὸ ἱερὸ βῆμα τῆς Ἁγίας Κυριακῆς στὴ Νάξο (8ος-9ος αἰ.)

agia_kyriaki_on_naxos2c_iconoclastic_frescos2c_9th-12th_c2c_119021x

ἐπιβεβαιώνουν τὴν εἰκονόφιλη ἄποψη ὅτι οἱ εἰκονομάχοι αὐτοκράτορες μετέτρεψαν τὶς ἐκκλησίες σὲ ζωολογικὸ κῆπο καὶ ἱππόδρομο. Κοιτάξτε ὅμως, στὸ ἴδιο νησί, τὴ Νάξο, προεικονοκλαστικὲς προσωπογραφίες στὴν μονὴ τῆς Παναγίας Δροσιανῆς (7ος αἰ.):

fig-3

Ἡ Ὕστερη Ἀρχαιότητα ἔχει παραμείνει σχεδὸν ἀναλλοίωτη τὸν 7ο αἰ., μὲ τὶς γνωστὲς ἀφαιρετικὲς τάσεις. Πράγμα ποὺ φανερώνει καὶ τὴ ζημιὰ ποὺ ἔκανε ἡ Εικονομαχία, μὲ τὴν ἀραβοποίηση τῆς ἐκκλησιαστικῆς ζωγραφικῆς. Πάντως, τὸ γνωστὸ κίνημα τῶν Ἑλλαδικῶν ἀφοροῦσε στάση τῶν εἰκονόφιλων στρατευμάτων τοῦ θέματος Ἑλλάδος, χωρὶς νὰ φαίνεται ἀπὸ τὶς πηγὲς κατὰ πόσο ὁ πληθυσμός τὸ ὑποστήριξε.

This entry was posted in τέχνη, Ύστερη Αρχαιότητα, Ελλάδα, Ρωμανία, βυζαντινή τέχνη and tagged , , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s