Ἐπὶ πώλου ὄνου, μιὰ λεπτομέρεια

Στὶς δυτικὲς ἀναπαραστάσεις τῆς εἰσόδου στὰ Ἱεροσόλυμα, ὁ Χριστὸς φαίνεται νὰ κάθεται σὰν καβαλάρης πάνω στὸν γάιδαρο, μὲ κάθε πόδι του σὲ διαφορετικὴ πλευρὰ τοῦ ζώου. Τὸ μοτίβο αὐτὸ προέρχεται ἀπὸ τὴν αὐτοκρατορικὴ εἴσοδο τοῦ θριαμβευτῆ αὐτοκράτορα (adventus). Ἀντίθετα, στὶς βυζαντινὲς ἀπεικονίσεις, ὁ Χριστὸς κάθεται ἔχοντας καὶ τὰ δυὸ πόδια στὴ μιὰ πλευρὰ τοῦ ζώου. Εἶναι μιὰ ὁλοφάνερη ὑπενθύμιση ὅτι δὲν σχετίζεται μὲ τὸν αὐτοκράτορα. Αὐτὸ ἐξηγεῖται καὶ θεολογικὰ καὶ πολιτικά. Θεολογικά, ἀφοῦ ὁ Χριστὸς ἔχει βασίλειο ποὺ δὲν εἶναι τοῦ κόσμου αὐτοῦ, ἡ ταπεινότητά του σὲ σχέση μὲ τὴν ἀλαζονεία τῶν βασιλιάδων κ.λπ. Πολιτικά, ἀφοῦ οἱ Χριστιανοὶ γνώριζαν πολὺ καλὰ ποιὲς ἦταν οἱ καθιερωμένες εἰκονογραφίες στὶς ἀπεικονίσεις τοῦ αὐτοκράτορα, καὶ δὲν ἤθελαν νὰ ἀντιπαραθέσουν τὸν Χριστὸ ὡς αὐτοκράτορα. Μάλιστα, ἡ προσήλωση τῶν πρώτων αὐτοκρατόρων (Κωνστάντιος Β’, Βάλης) στὸν Ἀρειανισμό, ἀπέτρεπε ἀκόμη περισσότερο τοὺς Χριστιανοὺς ἀπὸ τὴν υἱοθέτηση αὐτοκρατορικῶν εἰκονογραφιῶν γιὰ τὸν Χριστό. Στὴ Δύση, ὅπως φάνηκε καὶ μετά, ὅταν ὁ Πάπας πῆρε τὸν αὐτοκρατορικὸ τίτλο τοῦ Ποντίφηκα (ἀφότου ὁ Γρατιανὸς ἀρνήθηκε νὰ τὸν ἀποδεχθεῖ), ὁ Χριστιανισμὸς γινόταν ἀλλιώτικα κατανοητός.

13295717985_d085c99335

This entry was posted in τέχνη, Δυτικοί, Δύση, βυζαντινή τέχνη, θρησκεία and tagged , , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s