Ἄστρα καὶ Ὅραμα…

Γιὰ τὰ ἄστρα ἡ διάλεξη στὸ Ἀστεροσκοπεῖο Ἀθηνῶν. Μετά, εἴδαμε τὸν Κρόνο καὶ τὸν Δία. Στὸ μεσοδιάστημα, ὅλα τὰ ἐπιστημολογικά, κι ὁ ἔπαινος τῆς Ἐπιστήμης. Ὅ,τι μπόρεσα συγκρατῶ, φυσικά:

«Παλιὰ δὲν ἦταν καλύτερα, ὅπως λέει ὁ φίλος ποὺ θυμᾶται τὴ γιαγιά του στὴν αὐλὴ κάτω ἀπὸ τὴν κληματαριά, γιατὶ ἐμένα ἡ γιαγιὰ ἦταν φτωχὴ καὶ δὲν εἶχε νὰ φᾶμε, ἐνῶ τώρα κ.λπ., ἄρα ἡ ἐπιστήμη…».

«Σὲ κάθε περίπτωση ἡ Ἐπιστήμη εἶναι καλὴ; – Σὲ κάθε περίτπωση».

«Εἴτε τὶς αἱματολογικὲς ἐξετάσεις στὶς κάνει Μουσουλμάνος εἴτε Χριστιανὸς γιατρός, τὸ ἴδιο κάνει».

«Ἅμα [βρέξει, χιονίσει κ.λπ. πρόβλημα], τώρα δὲν κάνουν λιτανεῖες ἀλλὰ συμβουλεύονται τὴν Ἐπιστήμη».

Ἀντιανθρωποκεντρικὲς νύξεις μὲ ἀφορμὴ τὴν ἐπιστημονικὴ διαπίστωση ὅτι ἡ Γῆ δὲν εἶναι τὸ κέντρο τοῦ κόσμου ἀλλὰ ἕνα μικρὸ κομματάκι του.

Σημασία, φυσικά, δὲν ἔχει ὁ δικός μου χαρακτηρισμὸς γιὰ κάτι τέτοιες ἀπόψεις (νεοθετικιστικὲς νεοαθεϊστικές) ἀλλὰ ἀφενὸς ὅτι τέτοιες ἀπόψεις εἶναι ἐσφαλμένες. Γιὰ παράδειγμα, ἐνάντια στὴν ἐσφαλμένη νεοαθεϊστικὴ πεποίθηση πὼς στὶς προνεωτερικὲς κοινωνίες δὲν ἔκαναν τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ προσεύχονται γιὰ νὰ βρέξει, ἡ χρήση τῶν προσευχῶν δὲν ἀπέτρεπε τὴν χρήση κάθε διαθέσιμου τεχνικοῦ μέσου γιὰ τὴν ἐπίτευξη τοῦ σκοποῦ· καὶ τὰ δύο γίνονταν ταυτόχρονα (λιτανεῖες καὶ χρήση τῆς ἐπιστήμης ὅπως αὐτὴ εἶχε ἐξελιχθεῖ ὣς τὴν περίοδο ἐκείνη), ἄλλο ἂν οἱ ἐπιστημονιστὲς δὲν τὸ ἔχουν πάρει εἴδηση γιατὶ ἀγνοοῦν τὴν Ἱστορία. Ἢ ἡ πυρηνικὴ ἐνέργεια, τὴν ὁποία ἐπίσης ἐπαίνεσε ὁ ἀστρονόμος μας, ἔχει μολύνει σὲ τεράστιο βαθμὸ τὸ περιβάλλον στοῦ ὁποίου τὴν προστασία ὁ ἴδιος περηφανεύεται ὅτι συμβάλλουν ἡ ἐπιστήμη καὶ οἱ γνώσεις μας· φυσικά, στὴν ἱστορία δὲν ὑπάρχουν ὅπλα ποὺ νὰ μὴν χρησιμοποιήθηκαν κάποια στιγμή -καὶ ἡ πιθανότητα πυρηνικοῦ πολέμου δὲν μηδενίστηκε μὲ τὴ λήξη τοῦ Ψυχροῦ Πολέμου, ἀλλὰ θὰ μεγαλώνει ὅσο περισσότερες χῶρες ἀποκτοῦν πυρηνικὰ ὅπλα, ποὺ κάποτε ἦταν προνόμιο τῶν λίγων «πεφωτισμένων».

Ἀφήνω κατὰ μέρους τὶς «ἀταξικὲς» ἀντιλήψεις γιὰ τὴν βοήθεια ποὺ προσφέρει ἡ ἐπιστήμη στὴ ζωὴ τοῦ «μέσου ἀνθρώπου». Ἢ μιὰ σοβαρὴ ἱστορικὴ – φιλοσοφικὴ συζήτηση γιὰ τὸ πείραμα στὴ διαχρονία του (ἀπὸ τὸν 16ο αἰ.) καὶ τὸ κατὰ πόσο ὑφίσταται ἀντικειμενικὴ ἀναπαράσταση τῆς πραγματικότητας σὲ συνθῆκες ἐργαστηρίου, ἢ κατὰ πόσο ἡ ἀπαρέγκλιτη τήρηση τοῦ κανόνα τῆς διαψευσιμότητας θὰ ἐπέτρεπε διατύπωση νόμων καὶ θεωριῶν. Ὁ ἀντιανθρωποκεντρισμὸς μὲ τὶς ἀντιθεολογικὲς νύξεις του εἶναι ἀκόμη πιὸ ἀβάσιμος. Μὴ ἀνθρωποκεντρικοὶ ἦταν καὶ οἱ Ἀρχαῖοι, αὐτὸ δὲν τοὺς ἐμπόδιζε νὰ ἀσχολοῦνται μὲ τὴν ἐπιστήμη ἢ νὰ κάνουν θυσίες σὲ θεότητες. Ἡ αἴσθηση ἀνθρώπινης ἀσημαντότητας τοῦ «ματαιότης ματαιοτήτων…» δὲν χρειάστηκε ἐπιστημονικὲς ἀνακαλύψεις γιὰ νὰ διατυπωθεῖ.

Ἀφετέρου, καὶ κυρίως, σημασία ἔχει ὅτι τέτοιες σαθρὲς ἀπόψεις διαδίδονται ὡς ἐπιστημονικὴ γνώση. Δηλαδή, μὲ τὴν πρόφαση τῆς ἐπιστήμης διαδίδεται ὁ ἐπιστημονισμός, ἡ φαντασίωση περὶ καλῆς γνώσης -κι ὄχι ἀξιολογικὰ οὐδέτερης καὶ ἄσχετης μὲ τὴν ἔννοια τῆς καλῆς καὶ κακῆς χρήσης τῆς ἰδίας. Τὸ γεγονὸς ὅτι ταυτίζονται ἀπὸ ἐπιστήμονες ἡ ἐπιστήμη μὲ ντωκινικὲς ἀντιλήψεις γιὰ τὸν κοινωνικὸ ρόλο της δείχνει ὅτι ἡ μετατροπὴ μιᾶς μεθόδου σὲ ἰδεολογία εἶναι πανεύκολο πράγμα ἀκόμη καὶ σήμερα. Οἱ ἴδιοι θεωροῦν μονόπλευρα ὅτι τὸ πρόβλημα εἶναι μόνο οἱ «δεισιδαιμονίες» (μιὰ λέξη στὴν ὁποία μποροῦν νὰ ἐντάσσουν ὅ,τι κρίνουν οἱ ἴδιοι πὼς τὸ ἀξίζει). Τὸ πρόβλημα εἶναι καὶ ἡ ἐπιστημονίστικη κοσμοθεωρία τους. Μιὰ θρησκειοεπιστήμη, ποὺ τάχα μᾶς δείχνει νὰ ἀποφεύγουμε τὶς κακοτοπιές. Τὸ ἐντυπωσιακὸ εἶναι ὅτι κατ’ αὐτὴν τὴν θρησκειοεπιστήμη ὀφείλουμε καὶ νὰ διδάξουμε τέτοια ἰδεολογήματα στὸ σχολεῖο. Ἐπιστήμη καὶ ἀμπελοφιλοσοφία χαρακτηριζόμενη ὡς Ἐπιστήμη. Καταπατοῦμε τὰ ἀνθρώπινα δικαιώματά τους ἂν δὲν τὸ πράξουμε. Τοὺς προσβάλλουμε τὴν ἐπιστημονικὴ κατάρτιση. Οἱ ὁπαδοὶ μιᾶς τέτοιας θρησκείας δὲν κατανοοῦν ὅτι κάποιες φιλοσοφικὲς – μεταφυσικὲς ἀντιλήψεις, λ.χ. ἀκόμη καὶ τὸ ὅτι ὑπάρχει ἐξέλιξη ἢ «εἴμαστε ἀστερόσκονη» δὲν καταρρίπτονται ἀλλὰ οὔτε καὶ ἐπιβεβαιώνονται ἀπὸ τὶς ἐπιστημονικὲς ἀνακαλύψεις. Πράγματι, ὁ Κονδύλης θὰ ἔνοιωθε πολὺ μόνος ὅταν ἔγραφε ὅτι ἡ ἐπιστήμη, ἡ γνώση (δηλαδὴ ἡ Πραγματικότητα) δὲν μπορεῖ νὰ προτείνει Δέον καὶ ὅτι ἡ εὐχαρίστηση ἢ ἡ ἐνασχόληση μαζί της δὲν ἀποτελεῖ παρὰ ζήτημα ἀτομικοῦ γούστου -καὶ τέτοιο θὰ μείνει. Ντωκινικοὶ καὶ Μαρξιστὲς διαφωνοῦν μαζί του.

«Αυτή είναι η επιστήμη. Δεν έχεις την επιλογή να πεις «δεν πιστεύω ότι E=mc^2». Γιατί είναι η αλήθεια, είτε το πιστεύεις είτε όχι», γράφει στὰ ΜΚΔ ὁ ἴδιος. Ἡ ὀφθαλμαπάτη τοῦ «ἐξαναγκασμοῦ» δὲν συνεπάγεται κάτι στὴν πράξη. Κανόνια χρησιμοποιοῦσε καὶ ὁ Διαφωτιστὴς ἀλλὰ καὶ ὁ Μουσουλμάνος· ἡ ἐπιστημονικὴ ἀνάλυση τοῦ σύμπαντος δὲν ἄλλαζε κι οὔτε θὰ μποροῦσε νὰ ἀλλάξει τὶς κοινωνικὲς ἀπόψεις ἑνὸς Σαλαφιστῆ, γιατὶ κατ’ αὐτὸν ὁ Ἀλλὰχ ἔφτιαξε τὸ  E=mc^2 -κι ὅμως, αὐτὸ φαντασιώνονται οἱ ἐπιστημονιστὲς ἐπιστήμονες ὅτι θὰ γίνει: Πὼς θὰ ἀλλάξουν οἱ ἀπόψεις τοῦ Σαλαφιστῆ.

Ἐξαιτίας τοῦ συγκρουσιακοῦ ἐπιστημονισμοῦ ποὺ τοὺς διακατέχει (Carl Sagan καὶ Dawkins) νομίζουν πὼς ἡ θὲς-δὲ-θὲς πίστη στὸν παραπάνω νόμο εἶναι ἴδιου ἐπιπέδου πίστη μὲ λ.χ. τὴν πίστη ὅτι πρέπει νὰ κάνεις τὸ Καλὸ ἢ ὅτι ὑπάρχουν πνεύματα ἢ ὅτι Ἠθικὸ εἶναι ἐτοῦτο ἢ τὸ ἄλλο. Προσοχὴ ἀπαιτεῖται στὴν ἐπιλογὴ τῆς λέξης «πίστη» γιὰ τὴν ἀποδοχὴ τοῦ φυσικοῦ νόμου, ἐπιλογὴ ἡ ὁποία δείχνει τὸ συγκρουσιακὸ στοιχεῖο τοῦ ἐπιστημονισμοῦ. Βασίζονται, δηλαδή, στὴν σκέτη γραμματική, γιὰ νἀ ἀποδείξουν τὴν δῆθεν ἀνωτερότητα τῆς κοσμοαντίληψής τους. Πίστη τὸ ἕνα, πίστη καὶ τὸ ἄλλο, ἄρα…. Βρίσκουν (ἐκτὸς ἀπὸ δημιουργιστὲς καὶ ψεκασμένους) καὶ μιὰ ὁμάδα ἠλιθίων ποὺ πιστεύουν ὅτι δὲν ἔγινε προσελήνωση τὸ 1969 ἢ ὅτι τὰ ἐμβόλια προκαλοῦν κακὸ καὶ μᾶς τὸ κρύβουν, καὶ μὲ τέτοιους τρόπους ἔχουν βρεῖ τὸν ἀχυράνθρωπο μὲ βάση τὸν ὁποῖο κατηγοροῦν τὸ Χριστιανισμό. Οἱ ἑπτὰ τύποι ἀθεϊσμοῦ εἶναι ὅ,τι καλύτερο ὡς ἀρχὴ γιὰ νὰ καταπιαστοῦμε μὲ ἐπιστήμονες ὁπαδοὺς τέτοιων προκαταλήψεων.

This entry was posted in παλιά και νέα θεότητα, φιλοσοφίες, αθεϊσμός, επιστήμη and tagged , , , , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s