Ὁ αὐτοκράτορας θεός

…Κατὰ κάποιο τρόπο, ὁ Αὐτοκράτορας ἦταν ταυτόχρονα ἀνθρώπινος καὶ θεῖος, ὥστε ἀνάλογα μὲ τὴν περίσταση νὰ χρησιμοποιεῖται ἡ μία ἢ ἡ ἄλλη ταυτότητα. […] …τὰ ὅρια μεταξὺ τοῦ θείου καὶ τοῦ ἀνθρώπινου στὴν ἑλληνορωμαϊκὴ παράδοση δὲν ἦταν τόσο ξεκάθαρα, ἀφοῦ εἶχε ἀναπτυχθεῖ μιὰ μυθολογία ποὺ προσέγγιζε τὴν ὅποια διαφορά, ἐνῶ πολλοὶ φιλόσοφοι μιλοῦσαν περὶ ἀθανασίας τῆς ἀνθρώπινης ψυχῆς, μὲ ἀποτέλεσμα ἡ παρουσίαση τοῦ Αὐτοκράτορα… μὲ θεϊκὰ χαρακτηριστικὰ νὰ μὴν ἦταν τόσο προκλητικὴ καὶ περίεργη. Ἐπίσης, ὁ θρησκευτικὸς ρόλος τοῦ Αὐτοκράτορα ἐνεῖχε τὰ χαρακτηριστικὰ τοῦ ἐνδιάμεσου μεταξὺ τῆς θείας καὶ ἀνθρώπινης σφαίρας, καθὼς ὁ Αὐτοκράτορας παρουσιαζόταν νὰ θυσιάζει στοὺς θεοὺς καὶ νὰ προβάλλεται ὅτι ἐνεργεῖ ἐκ μέρους τῆς Αὐτοκρατορίας. Οὐσιαστικά, ὁ Αὐτοκράτορας ἦταν τὸ σύμβολο τῆς εὐημερίας καὶ προόδου τῆς αὐτοκρατορίας, μὲ ἀποτέλεσμα οἱ ἄνθρωποι νὰ προσεύχονται στοὺς θεοὺς γιὰ τὴν ὑγεία του, καθὼς μέσῳ τοῦ Αὐτοκράτορα θὰ εὐημεροῦσαν καὶ οἱ ἴδιοι.

Γ. Γαϊτάνος, Ἡ ἔννοια τοῦ ὅρου «θρησκεία» στὴν πρωτοχριστιανικὴ γραμματεία, [Collecta Academica 27] Θεσσαλονίκη 2017.

Ἀλλὰ καὶ αὐτό:

A. Momigliano, How Roman Emperors Became Gods, The American Scholar, 55.2 (1986), 181 – 193:

But there is one aspect of the imperial cult that must be stressed because it is essential. An element of its strength was paradoxically the fact that it was not universally accepted. Indeed it was often imposed on indifferent or reluctant subjects by zealous governors. The Acts of the Christian Martyrs will soon remind us that there was an element of brutal imposition in the imperial cult. Not everybody liked it. […] There is a characteristic absence of evidence that prayers were offered to emperors to perform a miracle (or even to induce a dream) […] To make things worse, there is some evidence that the boyfriend of Hadrian, Antinous, who was deified to please Hadrian, did accomplish miracles after his death […] We learn from Libanius that worshippers were given miracles by Julian after his death

Ὅπως ὁ κόσμος λέει σήμερα γιὰ κάποιον ἀθλητή: «Εἶσαι θεός». Αὐτὴ ἀκριβῶς ἡ λοῦμπεν ἀντίληψη τοῦ κοσμάκη γιὰ τὴ θεϊκότητα ἦταν ἡ ἐπίσημη κρατικὴ ἀντίληψη τῆς Ἀρχαιότητας ἀπὸ τὸν Ἀλέξανδρο ὣς τὸν Κωνσταντίνο. Σὲ αὐτὴ τὴ θολὴ φιλοσοφικὴ κατάσταση καὶ μὲ τὴν ἐννοιολογικὴ σύγχυση, τὴν ἀτελείωτη κολακεία καὶ τὸν δημόσιο ἐξαναγκασμό, μπορεῖ κάποιος νὰ θυσίαζε στὸν Αὐτοκράτορα ἀπὸ καθῆκον ἢ μπορεῖ νὰ μὴν πίστευε ὅτι ἦταν θεὸς ὅπως ὁ Δίας ἢ ἡ Ἴσιδα, ποιὸς ξέρει ὅμως; -μπορεῖ ὅμως καὶ νὰ τοῦ τύχαινε τὸ θαῦμα. Ἂν τὰ παραπάνω δὲν σοῦ φαίνονται ὡς ἡ προχριστιανικὴ ἐποχὴ τοῦ ὀρθολογισμοῦ, ἀλλὰ ὅμοια μὲ τοὺς περσικοὺς Μεγάλους Βασιλεῖς καὶ Ἰάπωνες θεοὺς – Αὐτοκράτορες, τότε μᾶλλον εἶσαι ἕνας θρησκόληπτος -ὅπως συμπεραίνουν πολλοί.

This entry was posted in παλιά και νέα θεότητα, Αρχαιότητα, Ρωμαίοι, θρησκεία and tagged , , , , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s