Νεοελληνισμοί 2, ὄρεξη νὰ ὑπάρχει

alexis_zorbas

Μόνο γιὰ ὅσους ἀντέξουν, βέβαια. Σὲ ἀπάντηση αὐτοῦ τοῦ ἄρθρου. Τὰ μαῦρα καὶ πλάγια δικά μου.

Α. Ξεμπερδέψαμε λοιπὸν διὰ τοῦ ἔρωτα μὲ τὴν Ἰρλανδέζα στὸ ξωκλήσι μὲ τὰ ἄλλα. Ἀφοῦ ὁ Ἀποστολίδης τόλμησε κι ἔκανε τέτοια κριτική, φῶς φανάρι ὅτι ὀ Παλαμᾶς δὲν εἶναι ἄσχετος κοσμοθεωρητικά (ἐκτὸς ἀπ’ ὅταν ἐθνοπατριωτίζει) μὲ τὴν ἑλληνικὴ κοινωνία τῆς ἐποχῆς του, κ.ο.κ.. ΟΕΔ.

Β. Δεν έχω πληροφόρηση αν ήθελε ο Π.Κ. να είναι Έγελος, οπότε μάλλον ο συνομιλητής μου θα ξέρει. Για την αναγνώριση του Π.Κ. στη Γερμανία, υπήρξε σε έναν βαθμό και αυτή σχετική. Για τους «τρίτης διαλογής», είναι μία αξιολόγηση, υποκειμενική. 

Φαντάζομαι ὅτι ἂν μποροῦσε, θὰ ἔκανε καρριέρα ἀνάμεσα στὰ ἄλλα ἑκατομμύρια Ἑλλήνων μαρξιστῶν στὰ ἑλληνικὰ ΑΕΙ. Τοῦ ἔφαγε κι ὁ Ἄντονυ Κουὶν τὴ δόξα τοῦ σημαντικότερου Ἕλληνα στὸ ἐξωτερικό (Καζαντζάκης). Ἑλληνικὸς σοσιαλισμός, Ζαχαριάδης, Πουλιόπουλος καὶ Κορδάτος, τρεῖς ἀστέρες τῆς οἰκουμένης. Ὁ Γιαννιὸς μετρᾶ; ὁ αὐτόχειρας;

Γ. Οι εθνοπατριώτες που κάνουν αφιερώματα στον Κονδύλη, τον διαβάζουν a la carte. Κρατάνε τα περί υστέρησης και μειονεξίας του νεοελληνικού πολιτισμού, και πετάνε στο καλάθι τα περί υστέρησης του βυζαντινού παρελθόντος έναντι της Δύσης. Ανάλογα, και οι «νεο-φιλελεύθεροι» επαινούν τον Κονδύλη γιατί τα έβαζε με τον νεοελληνικό κρατισμό και πελατειασμό. One fits all!

Περίεργο, ἐγὼ βλέπω τὸ ἀντίθετο: Ὅσους ἀρνοῦνται τὰ κονδυλικὰ περὶ ὑστέρησης τοῦ νεοελληνικοῦ Διαφωτισμοῦ νὰ ἔχουν ἴδια κι ὅμοια ἄποψη μὲ ὅσους τοὺς κοροϊδεύουν. Πότε μίλησε ὁ Κονδύλης γιὰ τὸν βυζαντινὸ πολιτισμὸ καὶ τὸ Βυζάντιο πέρα ἀπὸ τὴν (στὴν οὐσία μακρινή του καὶ μεταβυζαντινή) νεοελληνικὴ Ὀρθοδοξία καὶ τὴ βαλκανικότητα τῆς ἑλληνικῆς κοινωνίας, ἢ τὸν ἑλληνοχριστιανισμὸ ὡς κατασκευὴ τοῦ 19ου αἰ.; Ἔτσι κι ἀλλιῶς, ἀνεξάρτητα τῶν παραπάνω, ἡ δική μου θέση ἦταν ἐξαρχῆς δεδομένη π.χ. γιὰ τὸ ἀπὸ πότε ὑπῆρχε τὸ Βυζάντιο στὴν νεοελληνικὴ ἰδεολογία (ἐξαρχῆς, ἀπὸ τὸ 1821, κι ὄχι ἀπὸ τὴν Παλινόρθωση), γιὰ τὸ πῶς ἀντιλαμβάνονται τοὺς Ἀρχαίους Ἕλληνες κ.λπ..Συνεπῶς τὸ τί θεωρεῖ κάποιος ὀρθὸ ἱστορικὰ ἢ φιλοσοφικὰ δὲν εἶναι ποδοσφαιράκι, «ἀντι-Καραμπελιᾶς» καὶ whataboutism ὅπου λέμε «ναί, ἀλλὰ γιατί δὲν λέτε καὶ ὅτι βρίζει καὶ τὸ Βυζάντιο ὁ Κ.»

Δ. Δεν μπερδευόμαστε. Aπλά, τονίζουμε ότι η κριτική στη Δύση πάντοτε έχει τα «εργαλεία» της από τη Δύση δανεισμένα. Κριτική σημαίνει διανόηση, στοχασμός, τέχνη. Δεν είναι κριτική στη Δύση η φουστανέλα και τα σταυροκοπήματα. Αυτά «είναι». Συμβαίνουν. Οι νεοέλληνες διανοούμενοι με δυτικά «εργαλεία» ασκούσαν την κριτική τους. 

Βέβαια, ὑπάρχει κι ἕνας Μακρυγιάννης, ὁ ὁποῖος χωρὶς τὴ λογοτεχνικὴ προπαιδεία ἀσκοῦσε κριτική. Ἐκτὸς πιὰ κι ἂν δὲν τοῦ ἀναγνωρίζουμε οὔτε τὴν κριτική του ὡς πραγματικὴ κριτική, παρὰ ὡς ἀκαταλαβίστικη θολούρα, γιὰ νὰ ἐπιβεβαιώσουμε  τὸ δυτικὸ θέσφατο ὅτι ἡ σκέψη καὶ ἡ κριτικὴ ἀνακαλύφθηκε στὴ Δύση. Οὔτε κριτικὴ στὴ Δύση ἀσκοῦν οἱ Πατριαρχικὲς Σύνοδοι, τὰ ἀντιδυτικὰ κηρύγματα κ.ἄ., μὲ νοητικὰ ἐργαλεῖα κι ὄχι μουγκρίσματα. Οἱ μετὰ τὸν Μακρυγιάννη, προφανῶς ὅσο πέρναγε ὁ καιρός, ἦταν ἐκδυτικισμένοι λιγότερο ἢ περισσότερο -δὲν ἀναιροῦν τὴν παραπάνω θέση. Αὐτὸ ὅμως ποὺ ἔχει σημασία εἶναι ὅτι τὸ «πάντοτε» δὲν ἰσχύει. Ἀλλὰ ὄχι: ἐμεῖς πρέπει νὰ ὑπερασπιστοῦμε τὴν Δύση καὶ μ’ αὐτὸν τὸν τρόπο. Πανταχοῦ παροῦσα ἦταν. Γιὰ ποιὰ μὴ δυτικὴ νεοελληνικὴ τέχνη μιλᾶμε, ἄλλωστε; Γιὰ νὰ ποῦμε καὶ ὅ,τι ἔλεγαν οἱ ἕλληνες Δυτικιστὲς τοῦ 19ου αἰ., αὐτὴ ἦταν Τούρκικη!  Αὐτὰ δὲν ἔλεγαν; – Αὐτά, ἀκριβῶς. Ἡ ἀπαξίωση νὰ ἀναγνωριστοῦν πολλὰ καὶ διάφορα πράγματα ὡς τέχνη, στοχασμὸς καὶ κριτική, ἔχει νόημα μόνο στὰ πλαίσια τοῦ ἐκδυτικισμοῦ καὶ τῆς Δύσης, ὄχι ἐκτὸς τοῦ πολιτισμικοῦ κύκλου της, καὶ δὲν εἶναι περιγραφὴ τῆς πραγματικότητας. 

Ε. Τί σχέση έχουν οι αρχιτεκτονικές παρατηρήσεις με τα έργα του Θεόφιλου, Ελύτη, Σεφέρη, Παλαμά και άλλων. Αυτά και άλλα τόσα ήταν απλά και μόνο «πιθηκισμοί» και έργα νομοτέλειας. Έχουν πολλοί λαοί, ακόμα και δυτικοί, τα μεγέθη της νεοελληνικής διανόησης. Και μη μου πει κανείς για τον Χάμπερμας, τον Γκύντερ Γκρας, τον Χομπσμπάουμ και τον Σαρτρ!!!

Ὁ Θεόφιλος φόραγε φουστανέλλα, δὲν μετράει λέμε (τὸν κορόιδευαν κιόλας, ἀφοῦ), γιατὶ ἡ Σκέψη εἶναι δυτικὴ ἐφεύρεση. Γιὰ τοὺς ἄλλους, βλ. προηγούμενα. Τὸ ὅτι ὅπου πᾶς κι ὅπου σταθεῖς στὴν Ἑλλάδα βλέπεις πολυκατοικίες καὶ τὴν ὀδυνηρὴ καταστροφὴ τῆς τοπικῆς μὴ δυτικῆς ἀρχιτεκτονικῆς, εἶναι πολὺ γενικὸ φαινόμενο γιὰ νὰ τὸ ξεπερνᾶμε ὡς «πολὺ εἰδικό καὶ ἄσχετο» χωρὶς ἐπιχειρήματα. Δὲν μπορεῖ νὰ ὑποστηριχθεῖ στὰ σοβαρὰ ὅτι «δὲν εἶναι πεδίο ἀναμέτρησης Ἐντόπιου – Δυτικοῦ», καὶ σαφῶς εἶναι ἡ ἐπιβεβαίωση σὲ ἄλλο πεδίο, συμπερασμάτων ποὺ μποροῦν νὰ ἐξαχθοῦν καὶ ἀπὸ τὰ γράμματα καὶ τὴ φιλοσοφία. Δυστυχῶς, δὲν μποροῦμε νὰ βάλουμε λ.χ. τὴν Τσεχία στὴν ἴδια μοίρα μὲ τὴν Ἑλλάδα, γιατὶ π.χ. ἡ Τσεχία ἦταν ὀργανικὸ κομμάτι τῆς «δυτικῆς κοινοπολιτείας», ἡ Πράγα ἦταν ἕδρα τῆς Γερμανικῆς Ρωμαϊκῆς Αὐτοκρατορίας κ.λπ. Ἡ Ἑλλάδα δὲν ἦταν τίποτε τέτοιο. Φυσικά, τὸ ὅτι ἡ Νορβηγία δὲν ἦταν Γερμανία δὲν λέει τίποτε ἐνάντια στὴ θέση τοῦ Κ. γιὰ τὴν Ἑλλάδα.

Στ. Πεντζίκης, Χριστιανόπουλος, Πικιώνης, Καβάφης, Τσίρκας…κλπ κλπ!

Ὁ Καβάφης Νεορθόδοξος;; Ὁ Καβάφης διάβαζε τοὺς Πατέρες καὶ τὰ συναξάρια ὅταν οἱ ἄλλοι ἦταν τῆς Ζωῆς (ἂν ὑπῆρχε). Καὶ ἂς ἐπικεντρωθοῦμε στὸ βασικό: Θεολογικά, ἀπὸ ποῦ πῆραν ὅλα αὐτὰ τὰ πράγματα οἱ Νεορθόδοξοι τοῦ ‘60, ἂν ὄχι ἀπὸ τοὺς Σλαβορθόδοξους τῆς Δύσης, καὶ σὲ β’, τωρινή, φάση ἀπὸ τοὺς Δυτικούς;

Ζ. Ὑπάρχουν ἐπίπεδα στὰ ὁποῖα ὁ λαὸς ἔχει ρόλο, καὶ ἄρα εἶναι ὑπεύθυνος, καὶ ἄλλα ἐπίπεδα στὰ ὁποῖα δὲν ἔχει νόημα νὰ τὸν κατηγορεῖς. Ἡ πολιτικὴ δὲν εἶναι Ἀγορὰ καὶ Πνύκα, ὅπου σὲ ἐξοστρακίζει ἄμεσα ὁ λαὸς ἐπειδὴ ὑποσχέθηκες Α καὶ ἔκανες -Α, καὶ δὲν εἶναι πλέον πρόσωπο μὲ πρόσωπο πολιτική. Εἶναι τηλεφωνήματα ἀπὸ τρίτες χῶρες, μυστικὲς συνεννοήσεις, εἶναι ἄγνοια γιὰ τὸ ποιὸν τοῦ ἀνθρώπου ποὺ κυβερνᾶ, εἶναι ἀπουσία ἰσηγορίας (ΜΜΕ). Σὲ αὐτὸ τὸ πλαίσιο, ἡ τυπικὴ ψῆφος ἀκόμα καὶ οἱ διαμαρτυρίες (εἴδαμε ἐπὶ Κρίσης) δὲν ἔχουν κανένα ἀποτέλεσμα. Γι’ αὐτὸ καὶ ὁ λαὸς δὲν εὐθύνεται γιὰ τὸ τί ὑπογράφει ὁ κάθε Τσίπρας μὲ τὰ Σκόπια. Καὶ τὰ συλλαλητήριά του τὰ ἔκανε, μιὰ φορά. Μὴ κάνουμε τώρα ξαφνικὰ ὅτι δὲν καταλαβαίνουμε τοὺς περιορισμοὺς τῆς σημερινῆς δημοκρατίας, ὅπου καθένας κυβερνήτης μπορεῖ νὰ νομοθετήσει ἄσχετα πράγματα μὲ ὅσα ἔλεγε τὸ προεκλογικό του πρόγραμμα καὶ ὅπου (σὲ κάθε χώρα) δὲν τιμωρεῖται ποινικὰ ἡ ἀπόκλιση μεταξὺ νόμων κι ἐργων, καὶ προεκλογικοῦ προγράμματος. Ἀντίθετα, στὸ μέτρο ποὺ ὁ λαὸς ἀποδέχεται στὴν καθημερινότητά του πράγματα, ἰδέες, ἀντιλήψεις, ναί εἶναι ὑπεύθυνος σὲ μεγάλο βαθμό. Κι ἐδῶ, ὅμως, δὲν εἶναι αὐτὸς ποὺ τὶς εἰσάγει. Εἶναι ἄλλοι.

Η. Να κατατεθούν οι νεοελληνικές πρωτοπορίες και αυθεντικότητες, που είναι υπεράνω των «πιθηκιζόντων» Παλαμά, Καζαντζάκη, κα,

διότι εγώ για την ώρα βλέπω Άνθιμο, Πειραιώς, Καραμπελιά, και τα συναφή…Α, ξέχασα Κονδύλη, Παπαδιαμάντη, Κονδύλη, Παπαδιαμάντη κ.ο.κ.

Ναί, ἔτσι ἁπλὰ ξεμπερδέψαμε μὲ τὸν ἐλιτισμὸ καὶ κοπαδισμὸ τῶν δυὸ πρώτων: δὲν εἶναι πιθηκισμός, εἶναι μιὰ προσπάθεια ἐναγώνια καὶ μὲ μεράκι, γιὰ νὰ συνταιριστεῖ πολιτισμικὰ τὸ Ἐντόπιο μὲ τὸ Δυτικό, ὁ ἀτομικιστὴς πορνόγερος Ζορμπᾶς μὲ τὴν ἀδιάλυτη ἀκόμα τότε ἑλληνικὴ οἰκογένεια, καὶ ἡ χριστιανικὴ πίστη τῶν βοσκῶν κι ἀγροτῶν μὲ τὴν ἀθεϊα ποὺ βλέπει κυρίαρχη τριγύρω του, πάνω στὴ νιτσεϊκὴ κάβλα του, ὁ Παλαμᾶς. Αὐτὴ εἶναι ἡ περίφημη «σύνθεση», γι’ αὐτὸ καὶ τὰ σημερινά χάλια μας. Βεβαίως, τὸ ὅτι ὑπάρχει ἑλληνικὴ παρακμὴ (ἀσχέτως ἐποχῆς ποὺ ἄρχισε) τὸ ἔχουν πεῖ κι αὐτὸ οἱ ἐθνοπατριῶτες, ἀλλὰ ἡ ἄγνοια τῆς βιβλιογραφίας εἶναι πηγὴ πρωτοτυπίας. Ἂς πῶ κι ἐγώ, λοιπόν: Σώτη, Τσαγκαρουσιανός, Χειμωνάς, καὶ ἡ Ἑλλάδα λάμπει. Ἄντε καὶ λίγο ἄρωμα λιβανιοῦ μὲ Χριστιανόπουλο καὶ κολομπαράδικα.

This entry was posted in παράδοση, παλιά και νέα θεότητα, Δυτικοί, Δύση, Ελλάδα, κοινωνία and tagged , , , , , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s