Λεξικὸ περιττῶν ἑλληνισμῶν

Το «Λεξικό περιττών αγγλισμών» (Wörterbuch überflüssiger Anglizismen) του γλωσσολόγου Reiner Pogarell, διευθυντή του Institut für Betriebslinguistik του Πάντερμπορν, και των συνεργατών του Rudolf Bartzsch και Markus Schröder πρωτοκυκλοφόρησε το 1999. Σήμερα βρίσκεται στην 9η αναθεωρημένη έκδοσή του. Περιέχει 3.500 όρους «που όπως εντυπωσιακά καταδεικνύεται μπορούν να αντικατασταθούν εύκολα ή πάντως απολύτως κατανοητά από αντίστοιχους γερμανικούς και βελτιώνουν σχεδόν σε κάθε περίπτωση την αναγνωσιμότητα του κειμένου».

Ιστορικά, το «Λεξικό περιττών αγγλισμών» συνιστά γέννημα αλλά και κορύφωση της μεγάλης αντιπαράθεσης για τους αγγλισμούς (Anglizismenstreit) που έχει ανοίξει στις γερμανόφωνες χώρες από τα μέσα της δεκαετίας του 1990 και συνεχίζεται έκτοτε σχεδόν αδιάπτωτα με τεράστιο όγκο δημοσιευμάτων και εκδηλώσεων αλλά και πολιτικών και κοινωνικών πρωτοβουλιών σε όλα τα επίπεδα: από το Ομοσπονδιακό Κοινοβούλιο ώς τη διοίκηση μεγάλων εταιριών όπως η Deutsche Telekom. Η επίδρασή του «Λεξικού» στον προβληματισμό για το μέλλον της γερμανικής γλώσσας είναι αναμφισβήτητη, οδήγησε δε σε μια σειρά ανάλογα λεξικογραφικά και δοκιμιακά έργα που θέτουν στο στόχαστρό τους τα «Denglisch», τα αντίστοιχα greeklish του γερμανόφωνου κόσμου.

Στη Γερμανία οι αγγλισμοί, όπως και εδώ σε μας, περνούν κυρίως μέσα από τις εταιρείες, τους διαφημιστές και το μάρκετινγκ, όχι επομένως από κάποια «φυσική» ανάγκη ή επιλογή των ομιλητών. Αυτό αρχίζει να αλλάζει τη δεκαετία του 1990 λόγω των αυξημένων αντιδράσεων του ίδιου του αγοραστικού κοινού. Ενδεικτική εδώ είναι η επιλογή της Deutsche Telekom το 1996 (αν θυμάμαι καλά) να αναβαπτίσει τις αστικές κλήσεις (Ortsgespräch) σε CityCall. Προκλήθηκε θύελλα διαμαρτυριών και η εταιρεία αναγκάστηκε εν μέρει να πάρει πίσω την απόφασή της.

Σήμερα υπάρχουν ισχυρές οργανώσεις πολιτών, όπως η Verein Deutsche Sprache, με δεκάδες χιλιάδες ενεργά μέλη και υποστήριξη από ειδικευμένους γλωσσολόγους, που διεξάγουν εκστρατείες ενημέρωσης προς αυτή την κατεύθυνση. Η πλειοψηφία των Γερμανών, όπως δείχνουν οι μετρήσεις, τάσσεται συνειδητά κατά των αγγλισμών.

Πηγή

Στὴν Ἑλλάδα, βέβαια, ὁ Σαραντάκος πιστεύει ὅτι ἐφόσον λέγεται καὶ γράφεται τὸ «γκουγκλάρω», πρέπει νὰ λάβει καὶ καθεστὼς λόγιας λέξης στὸν γραπτὸ λόγο (ὡς ἰσότιμο μὲ τὰ ψάχνω κ.λπ. ἢ ἀντικαθιστώντας τα) – τὴν ἴδια στιγμὴ ποὺ οἱ ὁμόφρονές του διαμαρτύρονται γιὰ τὴν ἀνυπαρξία τοῦ «πρόκειτο», λέξης ἡ ὁποία, ὡστόσο, ἐπίσης λέγεται καὶ γράφεται. Ἡ εὐαισθησία τους εἶναι μόνο κατὰ τῆς καθαρεύουσας καὶ ὄχι κατὰ τῆς Ἀγγλικῆς.

This entry was posted in παλιά και νέα θεότητα, Αριστερά, Αναδημοσιεύσεις, Γερμανία, Ελλάδα, γλώσσα and tagged , . Bookmark the permalink.

2 Responses to Λεξικὸ περιττῶν ἑλληνισμῶν

  1. Ο/Η sarant λέει:

    Καλημέρα. Τα έχετε κάπως μπερδέψει. Καταρχάς, εγώ δεν έχω γράψει τίποτα τέτοιο για τη λέξη «γκουγκλάρω» την οποία, επιπλέον, δεν χρησιμοποιώ, διότι λέω «γκουγκλίζω» και έχω γράψει και σχετικό άρθρο. Αν θα μπει στα λεξικά το γκουγκλάρω/γκουγκλίζω είναι δουλειά των λεξικογράφων, όχι δική μου ή δική σας. Πάντως οι λεξικογράφοι του ΜΗΛΝΕΓ (γκουγκλίστε το αν δεν το ξέρετε) έχουν συμπεριλάβει λήμμα «γκουγκλάρω».

    Κατά δεύτερο λόγο, δεν ξέρω ποιοι ομόφρονές μου διαμαρτύρονται για το «πρόκειτο» αλλά εγώ χρησιμοποιώ συνήθως το «επρόκειτο», που οπωσδήποτε υπάρχει στα λεξικά.

    Μου αρέσει!

    • Ο/Η Χρονογραφίες λέει:

      Μπορεῖ νὰ σᾶς εἶδα νὰ χρησιμοποιεῖτε τὸ γκουγκλίζω καὶ ὄχι τὸ γκουγκλάρω, καὶ νὰ ἔκανα λάθος. Ὄχι πὼς ἔχει καὶ μεγάλη διαφορά -γιὰ μένα, ἀλλὰ καὶ γιὰ ὅσους δὲν χρησιμοποιοῦν τὴν ἀναζήτηση μὲ τὸ google.
      Τὴν καλημέρα μου.

      Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s