Δυὸ περιγραφὲς βυζαντινῆς ὀμορφιᾶς

Ἀπὸ τὴν Κομνηνή, ὅπου διαβάζουμε γιὰ ἀγάλματα, γιὰ Ἀπελλῆ, γιὰ Φειδία, γιὰ Ἀθηνᾶ ποὺ ἐνσαρκώθηκε ξανά. Ἀκόμη καὶ ἡ Καυκάσια Μαρία (σύζυγος αὐτοκράτορα) ἐξελληνίζεται καὶ παρουσιάζεται ὡς ἄγαλμα τῆς ἀρχαιότητας. Ἀκόμη καὶ τὰ κριτήρια τῆς ὀμορφιᾶς, ἡ ἁρμονία μέρους-συνόλου, ἀνάγονται σὲ προκωνσταντίνειες ἀντιλήψεις. Στὸ Βυζάντιο, ἔμπαινες ξένος κι ἔβγαινες Ἀρχαῖος Ἕλληνας, ἦταν μια τεράστια (χρονικὰ καὶ χωρικά) μηχανὴ ἐξελληνισμοῦ. Ἡ ἑλληνικότητα ἦταν τὸ πεπρωμένο τοῦ Βυζαντίου, καὶ τὸ Βυζάντιο ἦταν τὸ πεπρωμένο τοῦ Νέου Ἑλληνισμοῦ. Ὁτιδήποτε ἄλλο εἶναι ψέμμα κι ἀποτυχία, ἀντίστοιχα.

Μετάφραση: Ἀ. Σιδέρη.

1. Μαρία ἡ Ἀλανή (Γεωργία):

…Οὔτε ὁ Ἀπελλῆς οὔτε ὁ Φειδίας οὔτε ἄλλος γλύπτης κανεὶς ἔπλασε ποτὲ τέτοιο ἄγαλμα. Στὴ θέα τῆς κεφαλῆς τῆς Γοργῶς πέτρωναν, κατὰ τὸν μύθο, οἱ ἄνθρωποι, ἀλλὰ ὅποιος ἔβλεπε ἐκείνην νὰ βαδίζει ἢ νὰ ἐμφανίζεται ξαφνικά, ἔμενε μὲ τὸ στόμα ἀνοιχτὸ καὶ μαρμάρωνε στὸ σημεῖο ὅπου τύχαινε νὰ βρεθεῖ σὰν χαμένος, σὰν νὰ τοῦ εἶχαν πάρει διαμιᾶς καὶ νοῦ καὶ ψυχή. Τέτοια ἀναλογία μεταξὺ τῶν μελῶν καὶ τῶν μερῶν, τοῦ ὅλου πρὸς τὰ μέρη καὶ τῶν μερῶν πρὸς τὸ ὅλο, κανεὶς ποτὲ δὲν εἶδε σὲ σῶμα ἀνθρώπου· ἄγαλμα ἦταν ἔμψυχο καὶ ποθητὸ γιὰ τοὺς ἀνθρώπους ποὺ ἀγαποῦν τὸ ὡραῖο.

2. Εἰρήνη, σύζυγος τοῦ Ἀλέξιου Α΄:

…Ὑπῆρξε ἄραγε στ’ ἀλήθεια ἡ Ἀθηνᾶ ποὺ ἔχουν περιγράψει οἱ παλιοὶ συγγραφεῖς καὶ ποιητές; Ἐγὼ τουλάχιστον δὲν ξέρω· ἀκούω μόνο τὸ μύθο νὰ διαδίδεται καὶ νὰ παραδίδεται· ἂν ὅμως ἔλεγε κανεὶς πὼς ἡ βασίλισσα ἐκείνη ἦταν ἡ Ἀθηνᾶ ποὺ παρουσιάστηκε ἀκόμα μιὰ φορὰ στὸ γένος τῶν ἀνθρώπων ἢ πὼς σχίστηκε τὸ στερέωμα καὶ φάνηκε μὲς σὲ οὐράνια αἴγλη καὶ πρωτόφαντη μαρμαρυγή, δὲν θὰ ἦταν μακριὰ ἀπ’ τὴν ἀλήθεια

This entry was posted in Ρωμανία, γυναίκες and tagged , , , , , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s