«Η απόφαση για την επέκταση της ελληνικής κυριαρχίας στη Μικρά Ασία»

Τοῦ Κ. Δ. Σβολόπουλου. Βιβλιοπαρουσίαση τοῦ ἱστορικοῦ Βλάση Ἀγτζίδη

Ἀποσπάσματά της:

η ευνοϊκή συγκυρία που δόθηκε το Μάϊο του 1919, όταν η Ελλάδα ανταποκρίθηκε στην πρόταση των πρωθυπουργών Μ. Βρετανίας, Γαλλίας και ΗΠΑ, Λόιντ Τζορτζ, Κλεμανσό και Ουίλσον αντίστοιχα, να καταλάβει  η Ελλάδα τη Σμύρνη ώστε να αποτραπεί η κάτληψή της από τους Ιταλούς. Το γεγονός ότι οι Ιταλοί ετοιμάζονταν ήδη για πραξικοπηματική κατάληψη της πόλης οδήγησε στην πρόταση των συμμάχων προς την ελληνική κυβέρνηση. Ο Βενιζέλος άδραξε τη μοναδική αυτή ευκαιρία και κατέλαβε την περιοχή ως εντολοδόχος της Αντάντ.

Ἄρα (;), στόχος τῶν Ἀγγλογάλλων -τουλάχιστον, ἀρχικά- δὲν ἦταν νὰ χρησιμοποιηθοῦν οἱ Ἕλληνες γιὰ τὰ πετρέλαια τῆς Μοσούλης, ὅπως ἀκοῦμε μονότονα καὶ διαρκῶς. Ἦταν νὰ μὴν ἁπλωθεῖ ἡ Ἰταλία πέρα ἀπὸ ὅσο «ἐδικαιοῦτο».

Η ανάπτυξη του κεμαλικού κινήματος θα οδηγήσει σε σύνταξη ενός τολμηρού υπομνήματος προς τον Λόιδ Τζορτζ στις 5 Οκτωβρίου τα 1920, ώστε να ληφθούν από κοινού στρατιωτικά μέτρα. Επιπλέον ζητείται η οριστική εκδίωξη των Τούρκων από την Κωνσταντινούπολη και η δημιουργία ενός νέου κράτους στον Πόντο από τους Έλληνες γηγενείς, στο οποίο θα επέστρεφαν και όσοι είχαν εκδιωχθεί και εγκατασταθεί στη νότια Ρωσία. Ο Πόντος θα περιλάμβανε το βιλαέτι της Τραπεζούντας, εκτός του Σαντζακίου του Λαζιστάν, καθώς και τα αντίστοιχα της Σινώπης, της Αμάσειας, της Τοκάτης και του Καραχισάρ. […]

Παρότι οι υπηρεσιακοί παράγοντες του βρετανικού υπ. Εξ. διατύπωναν σοβαρές επιφυλάξεις που επικεντρώνονταν κυρίως στην αναίρεση των πρόσφατα συμβατικά συνομολογημένων εδαφικών όρων. Όμως ο Βρετανός στρατιωτικός εκπρόσωπος στη Σμύρνη θεωρούσε ότι «Η απόφαση αναμένεται να είναι καταφατική» και άρα θα άρχιζαν οι πολεμικές επιχειρήσεις. Ο Σβολόπουλος παρουσιάζει μια εξαιρετικής σημασίας τηλεγραφική εντολή του Βρετανού υπουργού Εξωτερικών Λόρδου Κώρζον προς τον ύπατο εκπρόσωπό του στην Τουρκία ναύαρχο ντε Ρόμπεκ, με την οποία επισημαινόταν ότι η πρόκληση  «ισχυρών αντιτουρκικών αισθημάτων… είναι δυνατόν να απολήξει σε σοβαρό αίτημα για την αναθεώρηση της συνθήκης με έννοια δυσμενή προς την Τουρκία… Ο κίνδυνος αυτός για την Τουρκία θα επιταθεί αν καθυστερήσει η επικύρωση της συνθήκης υπό τη μορφή που έχει υπογραφεί, εφόσον η παρέλκυση αυτή θα συνεπάγεται στην πραγματικότητα την παράταση της εμπόλεμης κατάστασης».

Ἂν εἶναι ἔτσι, τότε τὸ σφάλμα τοῦ Βενιζέλου ὅσον ἀφορᾶ τὸν Πόντο δὲν εἶναι μιὰ γενικὴ καὶ πλήρης ἀδιαφορία γιὰ τὸν Πόντο, ἀλλὰ ὅτι δὲν ἔστειλε στρατιωτικὴ βοήθεια ἀνεξάρτητα ἀπὸ τὴν συμμαχικὴ ἔγκριση τοῦ παραπάνω ὑπομνήματος.

This entry was posted in Αναδημοσιεύσεις, Ελλάδα, Μικρά Ασία, Τούρκοι, ιστορία and tagged , , , , , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s