«Ὁ Χριστὸς ποὺ ἦταν ἕλληνας»

Ὁ Χριστός, ὡς σημεῖο φιλοσοφικὰ ἀντιλεγόμενο, μαζὶ μὲ τὸν περίφημο «ἀρχέγονο Χριστιανισμό», ἀναμενόμενο εἶναι νὰ διεκδικεῖται ἀπὸ μερικοὺς ἢ, ἀπὸ ἄλλους, νὰ καταδικάζεται. Ὡς γνωστόν, ἄλλοτε ὁ «ἀρχέγονος Χριστιανισμὸς» θεωρεῖται ἑβραϊκὸ ἢ ἰουδαϊκὸ παραπροϊόν, κι ἄλλοτε προϊὸν τῆς ἑλληνιστικῆς οἰκουμένης. Φυσικά, οἱ ἑρμηνεῖες καὶ παρερμηνεῖες αὐτὲς δὲν ἀφοροῦν μόνο τὸν «πρωτοχριστιανισμό», ἀλλὰ ἀκόμη καὶ τὸν μεταγενέστερο βυζαντινὸ Χριστιανισμό. Οἱ Δυτικοὶ π.χ. Προτεστάντες θεωροῦν τὴν βυζαντινὴ Ὀρθοδοξία «χριστιανοφανὴ Παγανισμό», ἐνῶ οἱ Ἕλληνες ἀρχαιοκεντρικοὶ θεωροῦν τὴ βυζαντινὴ Ὀρθοδοξία «ἑβραϊκή». Προφανὲς εἶναι ὅτι τέτοιες ἑρμηνεῖες ξεκινοῦν ἀπὸ τὴν γηπεδικὴ πολεμική.

Στὴν Ἑλλάδα, λόγῳ τοῦ ἰσχυροῦ μίσους πρὸς τοὺς Ἑβραίους (ἰσχυρότερου κι ἀπὸ ἐκεῖνο πρὸς τὸ Ἰσλάμ) ἐξαιτίας τῶν ἀντιιμπεριαλιστῶν Ἀριστερῶν μὰ καὶ τῶν καρα-βέρων Δεξιῶν, ἡ ἰδέα πὼς ἡ Ὀρθοδοξία εἶναι ἁπλὰ ἡ Καινὴ Διαθήκη μαζὶ μὲ τὸ ψητὸ ἀρνὶ τοῦ Πάσχα εἶναι κοινοτοπία. Ἀκοῦμε γιὰ τὸν «Χριστὸ ποὺ ἦταν Ἕλληνας», ἢ γιὰ τὸν ἐξελληνισμένο (θρησκευτικά) προχριστιανικὸ Ἰσραήλ, καὶ ὅλο αὐτὸ τὸ πράμα δὲν ἔχει τελειωμό, ἀκόμη καὶ μὲ διατυπώσεις παραπλήσιων ἢ λίγο διαφορετικῶν θέσεων. Γιὰ αὐτοὺς τους «φιλοχριστιανοὺς» δὲν ἀρκεῖ τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ Ὀρθοδοξία εἶναι γιὰ 1.600 χρόνια στοιχεῖο τῆς ἑλληνικῆς ταυτότητας, ἀλλά (σὲ ἕνα ἑπόμενο στάδιο) πρέπει νὰ βγεῖ καὶ ὑποχρεωτικὰ «ἑλληνικὸς» ὁ Πρωτοχριστιανισμός, καὶ εἰ δυνατὸν κι ὁ Χριστός. Μὴν τυχὸν χάσουν τοὺς «αὐτοχθονιστὲς» φίλους τους, καὶ δὲν προκόψουνε.

Στὴν πραγματικότητα ἡ Π. Διαθήκη εἶναι ἄρρηκτα συνδεδεμένη μὲ τὴν ἀναμονὴ γιὰ τὸ Χριστό-Μεσσία, κι ἔτσι τὸ φαινόμενο «Χριστὸς» καὶ «Χριστιανισμὸς τοῦ 1ου αἰώνα» ἐξηγεῖται θρησκευτικὰ ὄχι ἀπὸ τὸν ἑλληνιστικὸ καὶ κυρίως τὸν ἑλληνορωμαϊκὸ περίγυρο ἀλλὰ ἀπὸ τὴν Π.Δ. Ὅσοι μπερδεύουν τὸ θρησκευτικὸ μὲ τὸ κυρίαρχο καλλιτεχνικὸ – φιλοσοφικὸ πλαίσιο καὶ περίγυρο, ἀδυνατοῦν νὰ καταλάβουν τί συνιστᾶ μιὰ θρησκεία καὶ τί ὄχι, ποιὰ εἶναι τὰ κεντρικὰ καὶ ποιὰ τὰ περιφερειακὰ χαρακτηριστικά της.

Ἡ «ἑλληνικὴ» Καινὴ Διαθήκη, ἀπὸ τὰ Εὐαγγέλια ὣς τὴν Ἀποκάλυψη, περιέχει ἑκατοντάδες ἐδάφια καὶ παραφράσεις ἐδαφίων τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, μὲ μεγαλύτερη ἢ μικρότερη θεολογικὴ καὶ ἱστορικὴ βαρύτητα. Ἐπιπλέον, ἡ Κ.Δ. παρουσιάζει ὡς ἐκπλήρωση προφητειῶν τῆς Π.Δ. διάφορα περιστατικὰ τῆς ζωῆς τοῦ Ἰησοῦ. Ἐδῶ, δὲν ἔχει νόημα νὰ ἐξετάσει κάποιος τὴ σκέψη μήπως ὅλα αὐτὰ «τακτοποιήθηκαν» ἀπὸ τοὺς συγγραφεῖς τῆς Κ.Δ. ὥστε νὰ συνδέσουν τὸν ἱστορικὸ Ἰησοῦ μὲ τὴν Π.Δ., γιατὶ αὐτὸ δὲν ἀποδεικνύεται ἀρχαιολογικά – κειμενικά, καὶ παραμένει ἁπλὴ φιλοσοφικὴ ἢ «ἀστυνομικὴ» εἰκασία. Σημασία ἔχει ὅτι ἔτσι ὅπως τὴν ἔχουμε σήμερα (καὶ δὲν ἔχουν βρεθεῖ πάπυροι μὲ μιὰ «διαφορετική, ἀρχικὴ Κ.Δ.» ποὺ «ἀλλοιώθηκε στὴ συνέχεια») ἡ δῆθεν  «πολιτισμικὰ Ἑλληνικὴ Καινὴ Διαθήκη» εἶναι ἄρρηκτα συνδεδεμένη μὲ τὴν Παλαιὰ Διαθήκη καὶ τὸ θρησκευτικὸ – πολιτισμικό της περιεχόμενο. Ἔτσι, ὁ Χριστὸς τῆς «ἑλληνικῆς Καινῆς Διαθήκης» ἀκόμα καὶ γιὰ τὰ ἁπλὰ περιστατικὰ τῆς ζωῆς του βρίσκεται σὲ ἐξάρτηση ἀπὸ τὴν Παλαιὰ Διαθήκη: γεννιέται ἀπὸ παρθένο (Ἠσαΐας 7.14), στὴ Βηθλεέμ (Μιχαίας, 5.12), προερχόμενος ἀπὸ τὴ φυλὴ τοῦ Ἰούδα, προδίδεται γιὰ 30 ἀργύρια (Ζαχαρίας 11.12), αὐτὰ χρησιμοποιοῦνται γιὰ συγκεκριμένο σκοπό, βασανίζεται, καταδικάζεται σὲ σταυρικὸ θάνατο, ἀνασταίνεται κ.λπ. Ἡ Καινὴ Διαθήκη εἶναι γεμάτη ἀπὸ τὰ «ἵνα πληρωθῇ τὸ ῥηθέν» τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης. Ὁ Χριστὸς τῆς «ἑλληνικῆς Κ.Δ.» καὶ τοῦ «ἑλληνορωμαϊκοῦ πρωτοχριστιανισμοῦ» λέει ὅτι εἶναι ἕνα μὲ τὸν Θεὸ τῆς Π.Δ. (Ἰωάννης 10.30), κι ὅτι δὲν ἦρθε νὰ καταλύσει τὸ Μωυσὴ καὶ τοὺς Προφῆτες (Ματθαῖος 5.17).

Φυσικά, ἂν θέλουμε νὰ μάθουμε τί πίστευε γιὰ τὸν ἑαυτό του ὁ ἀρχέγονος Χριστιανισμός, καὶ ὄχι τὰ «τί πραγματικὰ λέει…» τῶν σημερινῶν, σημασία ἔχουν οἱ ἑρμηνεῖες τῶν ἴδιων Χριστιανῶν τῆς ἐποχῆς τοῦ «πρωτοχριστιανισμοῦ» γιὰ τὸ Χριστὸ καὶ τὴν Π.Διαθήκη, γιατὶ ἁπλούστατα τὸ ἀντικείμενο τῆς μελέτης εἶναι τὰ πιστεύω τοῦ πρωτοχριστιανισμοῦ, καὶ ὄχι ὁ 21ος αἰώνας. Ἀκόμη κι ἂν ἀντιπαραβάλλει κάποιος στὴν καινοδιαθηκικὴ ἑρμηνεία τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης τὴν τοτινὴ ἰουδαϊκὴ ἑρμηνεία της, δὲν ἀποδεικνύει ὅτι ὁ πρώιμος-καινοδιαθηκικὸς Χριστιανισμὸς καὶ Χριστὸς ἦταν ἢ ἐθεωρεῖτο θρησκευτικὸ δημιούργημα τῆς ρωμαϊκῆς-ἑλληνικῆς περιρρέουσας πνευματικῆς ἀτμόσφαιρας καὶ κοσμοαντίληψης (οὔτε κἂν οἱ Ἰουδαῖοι ἔλεγαν κάτι τέτοιο, τότε*), ἀλλὰ τὸ ἀντίθετο: Ὅτι οἱ πρῶτοι Χριστιανοί, καὶ ὄχι μόνο οἱ ἐξ Ἑβραίων πιστοί, ἔβλεπαν στὴν Κ.Δ. καὶ τὸν Χριστὸ τὴν ἐκπλήρωση τῶν ὑποσχέσεων τῆς Π.Δ. Ἀκόμη καὶ ὁ καινοδιαθηκικὸς «Λόγος» τοῦ Θεοῦ νὰ εἶναι ἀλεξανδρινός – ρωμαϊκός, χρησιμοποιεῖται γιὰ νὰ δειχτεῖ ὅτι ὁ Χριστὸς ἦταν ἀπὸ πάντα Θεός. Ἄλλο εἶναι τὸ μεταγενέστερο ἐπίπεδο τῆς φιλοσοφικῆς ἐπεξεργασίας, διατύπωσης κ.λπ. μιᾶς  θρησκείας, κι ἄλλο ἡ ρίζα της καὶ ἡ συνέχειά της.

Ἄλλος, ἐπίσης, εἶναι ὁ πραγματικὰ ὑφιστάμενος Ἑλληνισμὸς στὸν Χριστιανισμό, καὶ ἄλλα, τελείως ἐξωπραγματικά, πράγματα ἔχουν κατὰ νοῦ οἱ «Ὁ Χριστὸς / ὁ Πρωτοχριστιανισμὸς ἦταν [πολιτισμικὰ-θρησκευτικά, ἢ καὶ φυλετικά] Ἕλληνας / Ἑλληνικός». Ἡ ἑβραϊκὴ – ἰουδαϊκὴ παράδοση, προχριστιανικὴ ἀλλὰ καὶ τῆς ἐποχῆς τοῦ Χριστοῦ, εἶχε ὑποπαραδόσεις, π.χ. Φαρισαῖοι, Σαδδουκαῖοι κ.ἄ, ὅπως ἔχει –καὶ εἶχε– καὶ ἡ ἑλληνικὴ παράδοση, καὶ κάθε ἐθνικὴ παράδοση. Δὲν ἦταν μονοκόμματο πράγμα. Ἀντὶ νὰ φανταστοῦμε, ἐνάντια στὴν κοσμοπλημμύρα τῶν δεδομένων τῆς Κ. Διαθήκης καὶ τῆς συσχέτισής της μὲ τὴν Π. Διαθήκη, ἕναν «ἀποϊουδαιοποιημένο» αὐθεντικὸ Ἰησοῦ, θὰ ἦταν λογικότερο νὰ ὑποθέσουμε ὅτι ἕνα προφητικὸ ρεῦμα (τῶν προφητῶν τῆς Π.Δ.) καὶ μιὰ ἑρμηνεία τῆς Π.Δ., ὄντας θρησκευτικὴ ὑποπαράδοση (Ματθαῖος 23.30-31, 37) συνεχιζόταν καὶ ἀπὸ αὐτὴν προέρχεται θρησκευτικὰ ὁ ἀρχέγονος Χριστιανισμός.

* Ἄλλωστε, οἱ ἴδιοι ἐγκατέλειψαν τὴν μετάφραση τῶν Ο΄ πολὺ μετά, καὶ ὄχι πρίν, ἀπὸ τὴν ἐμφάνιση τοῦ Χριστιανισμοῦ.

This entry was posted in παλιά και νέα θεότητα, Αρχαιότητα, Εβραίοι, θρησκεία and tagged , , , , , , , , , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s