Πολυκατοικίες

Περπατᾶς στὸ κέντρο, καὶ κυττᾶς τὶς βρωμερὲς πολυκατοικίες, τὴν ἔλλειψη χώρων στάθμευσης, τὴν ἀπουσία δέντρων, παιδικῶν χαρῶν κ.λπ. κ.λπ. Μπορεῖ ὅμως τὸ παρὸν νὰ κρίνει τὸ παρελθόν; Μπορεῖ τὸ δυτικὸ πρότυπο νὰ ἐφαρμοστεῖ παντοῦ;

Πῶς θὰ μποροῦσαν οἱ ἀνάγκες τοῦ 1949 νὰ προσαρμοστοῦν στὶς ἀνάγκες τοῦ 2019; Φανταζόταν κάποιος, ὄχι πολιτικὸς ἀλλὰ «μορφωμένος», ὅτι θὰ γέμιζε ὁ πλανήτης μὲ αὐτοκίνητα; Ἀπαίσια ἡ πολυκατοικία, ἀλλὰ ἐὰν ἡ ἀνοικοδόμηση τῆς ὑπαίθρου κρινόταν (ὀρθὰ ἢ ἐσφαλμένα) ἀδύνατη, τὰ πανέμορφα παλιὰ σπίτια ἔπρεπε νὰ γκρεμιστοῦν γιὰ νὰ στεγαστοῦν ἑκατομμύρια ἐσωτερικοὶ μετανάστες. Μόνο στὴν Ἑλλάδα εἴχαμε 10 χρόνια πόλεμο, ὄχι στὴν Ἰταλία οὔτε στὴν Οὐγγαρία οὔτε στὴ Γαλλία οὔτε πουθενά. Καὶ ὁ «Καραμανλῆς»; Δέχομαι ὅλα τὰ ἄλλα, ὁπαδός του δὲν ἤμουν, ἀλλὰ ἐδῶ ξεχνᾶμε ὅτι ἡ ἀντιπαροχὴ ξεκίνησε πολὺ νωρίτερα· οἱ σχετικοὶ νόμοι προϋπῆρχαν, ἁπλῶς «βελτιώθηκαν». Ἔχουμε τὸν μπαμπούλα τῆς κακιᾶς Δεξιᾶς, λὲς καὶ στὴν Ἀνατολικὴ Εὐρώπη δὲν ἔφτειαξαν ἐργατικὲς κατοικίες καὶ ἀντιαισθητικὰ κουτιά. (Ἢ μοντέρνο κὶτς στὴ Δυτική.) Ἕναν Δραγούμη εἴχαμε, ποὺ ἔγραφε ὅτι ἡ ἀστικὴ ἀρχιτεκτονικὴ θὰ πρέπει νὰ ξεκινήσει ἀπὸ τὸ χωριάτικο ἀρχοντικὸ σπίτι, τὸ βυζαντινὸ παλάτι καὶ τὴν ἐκκλησία, καὶ κανεὶς δὲν τὸν ἄκουσε. Λὲς καὶ εἶναι ἄγνωστο ὅτι οἱ ἀποκλεισμένοι ἀπὸ τὸ μετεμφυλιακὸ Δημόσιο (ἀλλὰ ἐκτὸς Μακρονήσου) Ἀριστεροὶ διέπρεψαν στὸν ἰδιωτικὸ τομέα, ἔγιναν (ἐκτὸς τῶν ἄλλων) ἐργολάβοι καὶ ὕψωσαν τὶς πολυκατοικίες τοῦ ’50 καὶ ’60. Ἕνα πραγματικὰ αὐταρχικὸ καθεστὼς σίγουρο γιὰ τὸν ἑαυτό του, τὸ 1950 θὰ ἔστελνε τοὺς χωρικοὺς στὰ χωριά τους, θὰ ἔβαζε ἐσωτερικὰ σύνορα στὶς πόλεις, θὰ μετακινοῦσε πληθυσμούς, θὰ τιμωροῦσε καὶ θὰ ἔδινε κίνητρα. Μιλᾶμε βέβαια, ἀντιθέτως, γιὰ γερμανοτσολιάδες ποὺ νίκησαν χάρη σὲ ξένη βοήθεια κι ὄχι μόνοι τους, κι ἔπρεπε νὰ ἀσχολοῦνται μὲ τὴν ἐπιτήρηση καὶ τιμωρία τοῦ μισοῦ πληθυσμοῦ· πῶς μετὰ νὰ ἐπιβάλουν κανόνες, καὶ νὰ ἀνοικοδομήσουν τὴ χώρα μὲ ἀπόλυτη αὐτοπεποίθηση κι ἐλευθερία ὅπως π.χ. στὶς ἀνατολικοευρωπαϊκὲς χῶρες;

Ὥστε ἡ ἀδυναμία νὰ ὑπάρξει (ὅπως στὴν Τουρκία τὸ 1919 ἢ ἀλλοῦ) ἄμεση καὶ γρήγορη ἐπικράτηση τῆς μιᾶς ἢ τῆς ἄλλης μεριᾶς στὸν Ἐμφύλιο, ὁδήγησε σὲ ἀπέραντες καταστροφές, καὶ ἀστυφιλία ποὺ δὲν μποροῦσε νὰ τεθεῖ ὑπὸ ἔλεγχο ἀπὸ ὁποιοδήποτε μετεμφυλιακὸ κράτος-μαριονέτα. Μπορεῖ κάποιος νὰ βρεῖ παρόμοια περίπτωση στὴν Εὐρώπη, ὥστε νὰ συγκρινόμαστε μὲ τὴν Εὐρώπη; Τὸ ἔχουμε πανεύκολο νὰ κρίνουμε μὲ σημερινὰ κριτήρια καὶ νὰ λέμε «Γιατί δὲν ἔκανε ἕνα νόμο γιὰ τὴν προστασία τῆς ἀρχιτεκτονικῆς κληρονομιᾶς ὅταν τὰ πράγματα ἠρέμησαν;». Γιατὶ ὅταν μιὰ κατάσταση πραγμάτων ἀρχίσει νὰ δουλεύει, καὶ ὅταν ἔχει δημιουργηθεῖ μιὰ κανονικότητα, αὐτὴ δὲν σταματᾶ παρὰ μὲ μιὰ μεγάλη καταστροφή.

Κι αὐτὸ μὲ τὰ ξένα πρότυπα ποὺ υἱοθέτησε ἢ δὲν υἱοθέτησε ἡ χώρα ἔχει κάποια προβλήματα. Ἡ Ἑλλάδα εἶναι sui generis πολιτισμικά. Οἱ ἐλὶτ ἤθελαν μόνο τὴν πλήρη μεταφορὰ τῶν δυτικῶν προτύπων: Οὔτε «σύνθεση» οὔτε «παίρνω πέντε δυτικὰ πράγματα καὶ κρατῶ τὰ ὑπόλοιπα ἑλληνικά», εἴτε τὸ τελευταῖο γινόταν (ὅπως πιστεύω) εἴτε ὄχι. Δὲν ἀσχολήθηκαν οἱ ἐλὶτ μὲ τὸ τί νόμιζαν οἱ ὑπόλοιποι, τί πολιτισμικὲς δυνατότητες ἔχει ἡ χώρα. Ἂν ὑπῆρχαν διανοούμενοι-σύμβουλοι τῆς ἐξουσίας βασισμένοι σὲ μιὰ πιὸ ἑλληνικὴ ἀνάγνωση τῆς Ἀρχαιότητας καὶ στὴ βυζαντινὴ ἐμπειρία, τὰ πράγματα ἴσως ἦταν διαφορετικά· ἀλλὰ δὲν ὑπῆρχαν τέτοιοι διανοούμενοι. Εἶχαν ἐξολοθρευτεῖ ἤδη ἀπὸ τὸν Κοραϊσμό. Οἱ «φιλολαϊκοὶ» δημοτικιστὲς ἦταν ἄθρησκοι ἢ παγανιστὲς νιτσεϊκοὶ καὶ σοσιαλιστές –πανάσχετοι μὲ τὸ «λαό». Τὸ πρόβλημα λοιπὸν δὲν ἦταν οὔτε ὁ λαός, ποὺ ἔτσι κι ἀλλιῶς ποτὲ καὶ σὲ καμμιὰ κοινωνία δὲν ἔχει τὴ δύναμη νὰ ἐπιβάλλει «ἀδιαμεσολάβητα» καὶ συνεχῶς τήν (μία καὶ μοναδική) «ἄποψή του»· οὔτε οἱ «ἀνάγκες τοῦ λαοῦ» οὔτε τὰ ρουσφέτια ποὺ ζητοῦσε ὁ λαός, καὶ τοῦ δινόταν, ἦταν τὸ πρόβλημα. Μιὰ συσσωρευμένη πείρα ὀρθολογισμοῦ στὴν διαχείριση τῆς κοινωνίας δὲν χάνεται ἐπειδὴ ἡ Γερμανία βομβαρδίστηκε ἀνηλεῶς τὸ 1944-1945 οὔτε ἐπιτυγχάνεται στὴν Ἑλλάδα μὲ ἀναγνώσεις ἐπιστημονικῶν καὶ φιλοσοφικῶν ἐγχειριδίων συνδυασμένες μὲ εἰσροὴ ἄφθονου χρήματος.

Ἡ ἀπόλυτη πεποίθηση τῶν Γιανναρικῶν καὶ τῶν δῆθεν παραδοσιοκρατῶν ὅτι δὲν τρέχει καὶ τίποτε, γιατὶ ἐμεῖς ἔχουμε Μακρυγιάννη καὶ Κόντογλου, συναντᾶ τὴν πεποίθηση τῶν Γερμανοτραφῶν, ποὺ ζοῦν στὴ χώρα αὐτὴ γιὰ νὰ τὴν χλευάζουν ἀγνοώντας παλαιότερες ἀνάγκες καὶ προτεραιότητες.

This entry was posted in Αριστερά, Δεξιά, Ελλάδα, κοινωνία and tagged . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s