Στὴν πύλη τοῦ Ῥηγίου

4298918109_e68a17703a_b

(Καλύτερη ἀνάλυση)

27z10

(Καλύτερη ἀνάλυση)

Διαβάζουμε: Στὰ ἀριστερά:

Theodosii iussis, gemino nec mense peracto, Constantinus ovans haec moenia firma locavit. tam cito tam stabilem Pallas vix conderet arc.

καί, στὴν ἐπάνω κεντρικὴ ἐπιγραφή:

Ἤμασιν ἑξήκοντα φιλοσκήπτρῳ βασιλῆι Κωνσταντῖνος ὕπαρχος ἔδείματο τείχει τεῖχος

Ὁ ἔπαρχος τοῦ πραιτωρίου τῆς Ἀνατολῆς, Φλάβιος Κωνσταντίνος (βλ. Prosopography of the Later Roman Empire, τ. 2, Fl. Constantinus 22), ἐπὶ Θεοδοσίου Β΄, τὸ 447 ἐπισκεύασε τὸ τεῖχος στὴν πύλη τοῦ Ρηγίου σὲ διάστημα λιγότερο ἀπὸ ἑξῆντα μέρες μετὰ ἀπὸ ἕνα σεισμό. Τὸ ἐνδιαφέρον βρίσκεται στὴν λατινικὴ ἐπιγραφή, στὸ τέλος της: «Οὔτε ἡ Ἀθηνᾶ ἡ ἴδια δὲν θὰ μποροῦσε νὰ ἀνεγείρει ἕνα τόσο οἰκοδόμημα σὲ τόσο μικρὸ διάστημα». Στὴ βασιλεία τοῦ χριστιανικότατου Θεοδόσιου Β΄, λοιπόν, τὸ μέτρο σύγκρισης εἶναι ἐπισήμως ἡ θεὰ Ἀθηνᾶ. Ὅσοι μὲ βάση τέτοιες ἀποδείξεις ψάχνουν γιὰ «κρυπτοπαγανιστὲς» στὴν Κωνσταντινούπολη τοῦ 5ου αἰώνα κάνουν τὸ ἴδιο λάθος μὲ ἐκείνους ποὺ πιστεύουν στὰ σοβαρὰ πὼς σύμφωνα μὲ τὴν αὐτοκρατορικὴ ἰδεολογία ἡ αὐτοκρατορία νομιμοποιεῖτο ὡς ὄργανο τοῦ Χριστιανισμοῦ καὶ πὼς ὅλοι ἤθελαν ν’ ἁγιάσουν. Στὴν πραγματικότητα, συνέβη κάτι πολὺ ἁπλό: Οἱ Ρωμαῖοι ἀποσυσχέτισαν τὴ μυθολογία ἀπὸ τὴν ἐθνικὴ λατρεία, κι ἔκτοτε μποροῦσαν νὰ ἐρωτοτροποῦν μὲ τὴν πρώτη χωρὶς νὰ νιώθουν ἁμαρτωλοὶ ἢ παγανιστές. Φυσικά, ἡ ἀποσυσχέτιση αὐτὴ δὲν ἔγινε οὔτε ξαφνικὰ οὔτε ξεκίνησε ἐξαιτίας τοῦ Χριστιανισμοῦ. Αἰῶνες φιλοσοφικῶν ἀλληγοριῶν, φιλολογικοῦ ψειρίσματος καὶ καλλιτεχνικῆς δημιουργίας εἶχαν βοηθήσει. Ὄχι ὅτι δὲν ὑπῆρχαν τὸ 447 παγανιστὲς καὶ παγανισμός. Ἀλλὰ ἡ μυθολογία δὲν συνιστᾶ ἐκδήλωση παγανισμοῦ, οὔτε ὁ παγανισμὸς εἶναι πλέον ὁ κλασσικὸς ἀρχαιοελληνικὸς καὶ αὐτοκρατορικὸς ρωμαϊκὸς δημόσιος παγανισμός.

Advertisements
This entry was posted in Ύστερη Αρχαιότητα, Ρωμανία, θρησκεία and tagged , , , . Bookmark the permalink.

4 Responses to Στὴν πύλη τοῦ Ῥηγίου

  1. Ο/Η Ἀνώνυμος λέει:

    Καλό!
    Καὶ καλὰ ντοκουμενταρισμένο!
    Μπράβο!

    Μου αρέσει!

  2. Ο/Η Ἀνώνυμος λέει:

    Ἀλήθεια,
    γιὰ ἐκείνη τὴ βανδαλισμένη ἐπιγραφή,
    ἀπὸ πάνω,
    [῾῾ .. ζεις … ψεα, ΙΣ ΧΕ, ὁ μ … νος πόνος … ου … αὐτὸν ο … ἐπ᾽ ἀρρήκτοισι … κοίρανον ε … (ὤ;)πασε μητέρι”],

    ποῦ μπορῶ νὰ βρῶ δημοσίευση
    (χρονολόγηση, ἱστορικὸ contexte, προσπάθεια ἀνασύστασης τοῦ κειμένου);

    Μὲ ἰντρίγκαρε!

    Μου αρέσει!

  3. Ο/Η Ἀνώνυμος λέει:

    Θερμὲς εὐχαριστίες
    καὶ γιὰ τὴν ἔγνοια καὶ γιὰ τὸ χρόνο σας καὶ γιὰ τὴν ταχύτητα τῆς ἀπάντησης!

    Ἀνέτρεξα τώρα μόλις στὸν Πασπάτη.
    Φανερὸ εἶναι ὅτι ὁ συντάκης τῆς ἐπιγραφῆς χρησιμοποιεῖ ἀρχαιοπρεπῆ γλώσσα χορικοῦ τραγωδίας («κοίρανον», «ἀρρήκτοισι»). Ὁ τύπος τῶν γραμμάτων ἄρα γε μᾶς προσανατολίζει στὸν Ε´. μ.Χ. αἰ.;
    Ἀποτολμῶ τὴν εἰκασία, ὅτι πρὶν ἀπὸ τὴν (συντομογραφικὴ) κλητικὴ προσφώνηση «Ἰησοῦ Χριστέ»
    κάτι πάλι, σὲ β´ ἑνικό, ἀπευθύνει πρὸς τὸν Χριστό, ὁ ὁποῖος «ἕζει » (;) στὰ «ὕψεα» (;),
    ὅπου ἀναγκαστικὰ στρἐφει τὸ βλέμμα ὁ εἰσερχόμενος.
    Καὶ μετὰ τὸν παρακαλεῖ κάτι καλὸ νὰ κάνη στὸν ἡγεμόνα, τὸν «κοίρανον» ἣ στὸν/στοὺς ὑπ᾽αὐτὸν ἀξιωματούχους, ποὺ χτίσανε τέτοια ἄρρηκτα τείχη …

    Τολμῶ καὶ μιὰν εἰκασία γιὰ τὸ βάρβαρο καλέμι ποὺ πῆγε κι ἐνεκόλαψε τὴν τετράγωνη ἐσοχή. Σίγουρα κἄνα φανάρι θὰ εἶχαν βάλει, ὅπως φαίνεται ἀπὸ τὴν πατούρα καὶ τὰ τρήματα, τριγύρω. Τόση σιγουριά, ὅμως, γιὰ ἀσφαλῆ φρούρηση τῆς θρακικῆς buffer zone, γιὰ παντελῆ ἔλλειψη καὶ ὑποψίας ἀκόμα ἐπιδρομῶν, ὥστε νὰ μπῆ φωτισμὸς (πολυτέλεια μεγάλη), καὶ συνάμα τόση καταφρόνηση στὰ χαράγματα (οὔτε Εἰκονομάχους οὔτε Φράγκους, ἀλλὰ) Τούρκους μᾶς δείχνει τοὺς αὐτουργούς, ἐπὶ Pax Ottomana.

    Καὶ πάλι εὐχαριστίες καὶ μπράβο!

    Αρέσει σε 1 άτομο

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s