μεταμοντερνισμοί;

In the 1960s, economic history was highly fashionable, because it played an integral part in Marxist interpretations of the past. When the attraction of Marxist theory declined, as it did with the demise of Communism, most historians, and the reading public, seem to have withdrawn from economic history altogether, rather than seek out different ways of studying it and of understanding its importance. […] It may be that our modern age has helped shape the particular way in which the religion of Late Antiquity is now studied, above all in the USA. The approach that is currently fashionable is not the traditional one, still practised, for instance, in parts of Catholic Europe, and characterized by the painstaking reconstruction of authoritative texts, and by the study of religious institutions (like the papacy) and of orthodox structures and beliefs. The religious figures who characterize the new Late Antiquity are not popes and bishops in council, determining doctrine or developing the liturgy, but charismatic ascetics and intellectuals, in isolation or in small communities, finding their path to God in a highly individualistic, rather than an institutional and formalized, way. Modern ‘new-age’ spirituality has perhaps had a profound impact on the way that late-antique religion is studied and presented.

B. Ward-Perkins, The fall of Rome and the end of civilization, Oxford 2005, σσ. 179-180.

Τὸ πρόβλημα εἶναι ὅτι οἱ θεωρίες γιὰ τὸν «ἅγιο ἄνθρωπο» πρωτοδιατυπώθηκαν ἐνόσῳ ἀκόμη δὲν εἶχε καταρρεύσει ἡ ΕΣΣΔ καὶ ἀπαξιωθεῖ ὁ Μαρξισμός. Δὲν μπορεῖ λοιπὸν νὰ συσχετιστεῖ ἡ κατάρρευση τῆς ΕΣΣΔ (1991) μὲ τὴν ἐμφάνιση ἑρμηνειῶν (1971) ποὺ ἀδιαφοροῦν γιὰ τὰ οἰκονομικὰ δεδομένα τῆς Ὕστερης Ἀρχαιότητας καὶ ποὺ τονίζουν τὴ σπουδαιότητα ἄλλων παραγόντων. Προβληματικὴ εἶναι καὶ ἡ ἄποψη ὅτι τὸ σύγχρονο ἐνδιαφέρον γιὰ τὸν μὴ «θεσμικὸ Χριστιανισμό» τῆς Ὕστερης Ἀρχαιότητας (ἐρημίτες, «ἅγιοι ἄνθρωποι», ἀντὶ γιὰ ἐκκλησιαστικὴ ἱεραρχία) συνιστᾶ ἐκδήλωση τοῦ μεταμοντερνισμοῦ καὶ τῆς νεοεποχίτικης ἀτομικιστικῆς θρησκευτικότητας. Μὲ τὴν ἄποψη αὐτὴν ἀφήνεται τελείως ἀνερμήνευτο τὸ γεγονὸς ὅτι καὶ στὴν Ὕστερη Ἀρχαιότητα (κι ὄχι τώρα, μόνο) πλήθη Χριστιανῶν «θρησκευτικῶν τουριστῶν» ἔτρεχαν στὶς ἐρημιὲς τῆς Αἰγύπτου καὶ τῆς Συρίας (ἐρχόμενοι ἀπὸ τὴν ἄλλη ἄκρη τῆς Αὐτοκρατορίας), γιὰ νὰ γνωρίσουν ἀσκητὲς καὶ νὰ λάβουν συμβουλὲς γιὰ τὴ ζωή τους. Ἦταν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ κατὰ οἱονδήποτε τρόπο μεταμοντέρνοι; Ὄχι. Ἄρα, ὁ μεταμοντερνισμὸς καὶ ἡ «νέα ἐποχὴ» δὲν μποροῦν νὰ ἐξηγήσουν σύγχρονα φαινόμενα τὰ ὁποῖα ὑπῆρχαν καὶ πολὺ παλαιότερα. Ὁ «Γεροντισμὸς» δὲν εἶναι τωρινὸ φαινόμενο, εἶναι φαινόμενο τοῦ 4ου αἰώνα. Ἁπλά, μερικὲς λέξεις νομίζεται ὅτι ἐξηγοῦν τὰ πάντα.

 

This entry was posted in Ύστερη Αρχαιότητα, θρησκεία and tagged , , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s