Παλαιὰ Διαθήκη: Ἀντιγραφὴ ἄλλων μυθολογιῶν;

Εἶναι τόσο κουραστικό, ἀλλὰ ἀκούγεται: Ἡ Παλαιὰ Διαθήκη εἶναι ἀντιγραφὴ τῶν βαβυλωνιακῶν καὶ αἰγυπτιακῶν μυθολογιῶν καὶ θεολογιῶν. Τὸ πρόβλημα μὲ τέτοιες ἀπόψεις εἶναι ὅτι ὑπάρχουν οὐσιώδεις διαφορὲς σὲ πολλὰ ζητήματα.

Σκοπὸς τῆς δημιουργίας τῶν ἀνθρώπων:

Στοὺς σουμεριακοὺς μύθους καὶ στὸ βαβυλωνιακὸ ἔπος τῆς δημιουργίας ἔχουμε τὰ ἑξῆς: Ἀρχικά, οἱ θεοὶ ἐργάζονταν, μετὰ ἀνέθεσαν τὴν ἐργασία σὲ κατώτερες θεότητες, τοὺς Igigi, καὶ ὅταν αὐτοὶ ἐπαναστάτησαν, τότε πλάθεται ἀπὸ τοὺς θεοὺς ὁ ἄνθρωπος γιὰ νὰ ὑπηρετεῖ τοὺς θεοὺς καὶ νὰ καλλιεργεῖ τὰ χωράφια, ὥστε οἱ θεοὶ νὰ μὴν ἔχουν ἔγνοια γιὰ τὴν ἐπιβίωσή τους πλέον, διότι (στὸ σουμεριακὸ μύθο) οἱ θεοὶ ἀρχικὰ παραπονιοῦνται ὅτι δὲν βρίσκουν  νὰ φᾶνε. Σὲ ἕναν ἄλλο μύθο, ἐπειδὴ δυὸ θεοὶ μαλώνουν καὶ μεθᾶνε, οἱ θεοὶ γιὰ νὰ ἐξασφαλίσουν τὰ ἀναγκαῖα δημιουργοῦν τὸν ἄνθρωπο. Λείπει ἀπολύτως τέτοια ἀδυναμία στὸ Θεὸ τῆς Γένεσης. Φτιάχνεται, ἀλλοῦ, ἀπὸ τὸ αἷμα τοῦ Κινγκοὺ ὁ ἄνθρωπος, γιὰ «νὰ ξεκουράζει τοὺς θεούς», γιὰ νὰ ὑπηρετεῖ τὰ ἱερά, τὶς θυσίες, ἀκόμα καὶ νὰ χορεύει μπροστά τους. Ἡ μόνη «κοπιαστικὴ» ἐντολὴ τοῦ Θεοῦ ἦταν νὰ καλλιεργεῖ καὶ νὰ φυλάσσει τὸν Παράδεισο, ὄχι ὅμως γιὰ νὰ παρέχει τροφὴ στὸ Θεό. Ἀκόμη καὶ ἡ μεταπτωτικὴ κατάρα γιὰ τὴν ἐργασία (ἱδρώτας τοῦ προσώπου) δὲν ἀποσκοπεῖ στὴν παραγωγὴ τροφῆς χάριν τοῦ Θεοῦ.

Ἡ κατασκευὴ τοῦ ἀνθρώπου:

Ὁ Ἐνκί, στὸ σουμεριακὸ μύθο, φτιάχνει ἕνα ἀνθρώπινο ὂν ἀδύνατο σωματικὰ καὶ πνευματικά. Ζητᾶ τὴ βοήθεια μιᾶς ἄλλης θεότητας, τῆς Νινμάχ. Οὔτε αὐτὴ καταφέρνει νὰ διορθώσει τὰ πράγματα, καὶ καταριέται τὸν Ἐνκὶ γιὰ τὸ δημιούργημά του. Ὁ Θεὸς τῆς Γένεσης, ἀντίθετα, εὐλογεῖ τὸν λίαν καλὸ ἄνθρωπο, κι ὅταν βλέπει τὴ μοναξιά του, τοῦ δημιουργεῖ βοηθό.

Ἐπιπλέον, ὁ ἄνθρωπος τῶν μυθολογιῶν φτιάχνεται ἀπὸ αἷμα φονευμένου θεοῦ, ἀναμεμειγμένο μὲ πηλό. Ἔτσι, θανατώνεται ὁ θεὸς Κινγκού, καὶ ἀπὸ τὸ αἷμα του φτιάχνουν τὸν ἄνθρωπο. Ἡ διήγηση αὐτὴ ταιριάζει μὲ τὴν ἀρχαιοελληνικὴ ὀρφική, ἀφοῦ μὲ τὸ αἷμα τῶν Τιτάνων φτιάχνεται ὁ ἄνθρωπος. Ὄχι ὅμως καὶ μὲ τὴ βιβλική, ὅπου ὁ Θεὸς φυσᾶ στὸν πηλό.

Στὴν αἰγυπτιακὴ μυθολογία, ὁ Χνοὺμ φτιάχνει τὸν ἄνθρωπο μὲ πηλὸ ἀλλὰ σὲ τροχό. Τὸ τελευταῖο ὑποδηλώνει μεταγενέστερη δημιουργία τοῦ μύθου, ἀλλὰ καὶ σχετικὴ ἀδιαφορία γιὰ τὴ δημιουργία τοῦ ἀνθρώπου.

Ὑπερπληθυσμός, τὸ πρόβλημα τῶν θεῶν:

Ὁ Θεὸς τῆς Γενέσεως (1.28) προτρέπει στὸν πολλαπλασιασμὸ τῶν ἀνθρώπων. Στὴ διήγηση τοῦ Ἀτραχάση, οἱ θεοὶ προκαλοῦν διαδοχικὰ πανούκλα, ξηρασία καὶ κατακλυσμό, προκειμένου νὰ ἀντιμετωπίσουν τὴν αὔξηση τοῦ πληθυσμοῦ τῶν ἀνθρώπων.

Διάρκεια ζωῆς τῶν πρώτων ἀνθρώπων:

Ἂν ὁ Μαθασούλας ἔζησε 969 χρόνια, οἱ βασιλεῖς τῆς Μεσοποταμίας βασίλευσαν 43.200 χρόνια (Ἐνμενλουάννα), 18.600 χρόνια (Οὐμπαρατούτου), 18.000 χρόνια (Ντουμούζι). Μετὰ τὸν Κατακλυσμό, ἡ πιὸ μακρόχρονη βασιλεία κρατᾶ 1.560 χρόνια (Ετάνα). Οἱ διαφορὲς εἶναι τεράστιες. Πάντως, ἀνεξάρτητα ἀπὸ τὸ ἐὰν ὁ βασιλιᾶς Ἐνμεμπαραγκίσι βασίλευσε 900 ἔτη, εἶναι ὑπαρκτό πρόσωπο (ἄφησε τὶς πρῶτες ἐπιγραφὲς στὴ σουμεριακὴ γραφή), καὶ κάπως ἀλλιῶς θὰ πρέπει νὰ ἑρμηνευτεῖ ἡ βασιλεία τῶν 900 ἐτῶν. Ἀντίστοιχα θὰ πρέπει νὰ σκεφτοῦμε καὶ γιὰ τὰ πρόσωπα τῆς Γένεσης.

Κατακλυσμός:

Αἴτία του, στὴ Γένεση, ἡ κακία τῶν ἀνθρώπων. Στοὺς βαβυλωνιακοὺς μύθους, ὁ θόρυβος τῶν ἀνθρώπων ποὺ ἐνοχλεῖ τοὺς θεούς, εἶναι ἡ αἰτία τοῦ κατακλυσμοῦ. Ἐναλλακτικά, αἰτία εἶναι ὅτι οἱ ἄνθρωποι δὲν θέλουν νὰ δουλέψουν προκειμένου νὰ παράγουν τροφὴ γιὰ τὴν ἐπιβίωση τῶν θεῶν. Στοὺς Σουμέριους, ὁ ἀντίστοιχος τοῦ Νῶε, ὁ Ζιουζούντρα, μετὰ τὸν κατακλυσμὸ γίνεται ἀθάνατος. Τὸ ἴδιο κι ὁ βαβυλωνιακὸς Νῶε, ὁ Οὐτναπιστίμ, ποὺ ἐπιπλέον γίνεται θεός. Ὄχι ὅμως κι ὁ βιβλικὸς Νῶε.

Στὴν αἰγυπτιακὴ μυθολογία δὲν ὑπάρχει διήγηση γιὰ κατακλυσμό. Ὁ Ρὰ βλέπει ὅτι εἶχε χάσει τὸ κύρος του σὲ θεοὺς καὶ ἀνθρώπους. Στέλνει ἀρχικὰ τὴν Ἄθωρ νὰ κατασφάξει τοὺς ἀνθρώπους, στὴ συνέχεια ὡστόσο τὸ μετανοιώνει καὶ τὴν ἐμποδίζει.

Στὸ βαβυλωνιακὸ μύθο, ὁ κατακλυσμὸς κρατᾶ δεκατέσσερις μέρες, ἐνῶ στὴ Γένεση σαράντα. Τὸ πλοῖο τοῦ Οὐτναπιστὶμ εἶναι ἕνας κύβος μὲ πλευρὰ 140 πήχεων: Ἀδύνατον νὰ ἐπιπλεύσει. Ἀντίθετα, ἡ κιβωτὸς τοῦ Νῶε ἔχει ἑξαπλάσιο μῆκος ἀπὸ ὅ,τι πλάτος.

Ἡλιολατρεία τῆς Αἰγύπτου:

Στὴν Παλαιὰ Διαθήκη, ὁ ἥλιος εἶναι μιὰ λάμπα. Δημιουργεῖται στὴν τέταρτη μέρα τῆς δημιουργίας, ἐκτὸς ἄλλων καὶ γιὰ νὰ γίνει κατανοητὸ ὅτι δὲν εἶναι ἡ αἰτία τοῦ σύμπαντος καὶ τῆς ζωῆς. Ἔτσι, ἡ αἰγυπτιακὴ ἡλιολατρεία δὲν ἔχει καμμία σχέση μὲ τὸν ἥλιο στὴν Βίβλο.

Ἡ θεωρία τῆς ἀντιγραφῆς παρουσιάζει σοβαρὰ προβλήματα. Γενικά, εἶναι ἀρκετὰ τεμπέλικη θεωρία, ἀφοῦ τὰ ἀποδίδει ὅλα σὲ μιὰ ἀντιγραφή. Ὅμως, ἐνῶ ὁ Ἀβραὰμ προέρχεται ἀπὸ τὴ Μεσοποταμία, ἀντίθετα ἀπὸ ὅ,τι θὰ ἀνέμενε κάποιος οἱ διηγήσεις τῆς Γένεσης ἔχουν μεγάλη διαφορὰ ἀπὸ τὶς λοιπὲς διηγήσεις τῆς Μεσοποταμίας. Ὑπάρχει μιὰ ἀβυσσαλέα διαφορά, πέραν τοῦ μονοθεϊσμοῦ: Ὁ βιβλικὸς Θεὸς δημιουργεῖ ἀνιδιοτελῶς κι ἀπὸ καθαρὸ ἐνδιαφέρον τὸν ἄνθρωπο, ἐνῶ οἱ θεοὶ γιὰ τὴν ἐξυπηρέτηση κάποιας δικῆς τους ἀνάγκης, σὲ βάρος τῆς θέλησης τοῦ ἀνθρώπου. Εἴτε κάποιος μπερδεύει τὴν Π.Δ. μὲ τὸ Κοράνι εἴτε μὲ τὶς ἀφελεῖς διηγήσεις τῆς βαβυλωνιακῆς μυθολογίας, ἀδυνατεῖ νὰ δεῖ τὴν μοναδικότητα τοῦ κειμένου αὐτοῦ.

Advertisements
This entry was posted in θρησκεία and tagged , , , , , , , , , , , , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s