τζοκερικά

Δὲν μπορεῖς νὰ πατᾶς σὲ δύο βάρκες, ἀπὸ τὴ μία νὰ προτιμᾶς τὸ καλλιτεχνικὸ κριτήριο μιᾶς ταινίας τὸ περιεχόμενο τῆς ὁποίας μὲ βάση ἕνα ἄλλο κριτήριο (τὸ πατερικὸ ἀλλὰ καὶ ἐν μέρει τὸ ἀρχαῖο) εἶναι γιὰ πέταμα.

Τὸ καλλιτεχνικὸ κριτήριο, π.χ. ἅμα παίζει καλὰ τὸ ρόλο του, ἂν τὰ σκηνικὰ εἶναι καλά, ἂν ἡ δράση ἐναλλάσσεται μὲ τρόπο ποὺ συναρπάζει τὸ θεατή, τὰ ἐφὲ κ.λπ. εἶναι δευτερεῦον μπροστὰ στὸ «πατερικὸ κριτήριο»· εἶναι ὅμως καὶ ἄλλου ἐπιπέδου. Τὸ «πατερικὸ κριτήριο» δὲν ἀποκλείει τὸ καλλιτεχνικό, γιατὶ ἁπλούστατα δὲν μπορεῖ νὰ ὑπάρχει ταινία χωρὶς σκηνικά, ἐφέ, δράση, ἑρμηνεία κ.ἄ. Ἀποκλείει συγκεκριμένα περιεχόμενα, ὅμως. Ἕνα ἀπὸ αὐτὰ εἶναι ἡ προβολή (ἐμπορικὴ ταινία ἄλλωστε) τῆς βίας. Ἀθωώνεται τὸ περιεχόμενο (ἡ βία) ἐξαιτίας τοῦ θαυμασμοῦ μας γιὰ τὸ καλλιτεχνικὸ κριτήριο. Ὅμως, εἴτε θὰ εἶσαι μὲ ὅ,τι (ἀπὸ τὸ 500 π.Χ.) ὣς τὸ «1789» λεγόταν «πολιτισμός» εἴτε μὲ τὴν καταστροφὴ τοῦ «πολιτισμοῦ». Ἐδῶ δὲν ἔχουμε μιὰ νέα ματιά, τὴν ἐξέταση τοῦ προβλήματος τοῦ Κακοῦ ὅπως αὐτὸ ἐκδηλώνεται στὶς παροῦσες συνθῆκες: Ἔχουμε τὴν προβολή του, ποὺ προκαλεῖ τὴ ἐπιθυμία γιὰ μίμησή του στὰ ἑκατομμύρια ποὺ σίγουρα δὲν μποροῦν νὰ ἀντιληφθοῦν τὰ «βαθιὰ νοήματα» τῆς κάθε τέτοιας ταινίας ἢ τοῦ καθενὸς βιβλίου. Ἡ προβολὴ τῆς βίας ταιριάζει μὲ τὴν ἀποστειρωμένη (μὴ βίαιη) ζωὴ τῶν (κατὰ δύναμιν) εὐκατάστατων ἑκατοντάδων ἑκατομμυρίων Δυτικῶν: Τὴν χρειάζονται, ἔστω καὶ νὰ τὴν βλέπουν, γιατὶ τοὺς λείπει. (Δὲν ἔχω καταλάβει γιατί θὰ ἔπρεπε νὰ τοὺς λείπει.) Μὲ αὐτὸν τὸν τρόπο θρέφουν τὸ θηρίο ποὺ δὲν χορταίνει ποτέ, κι ὁ λόγος εἶναι ὅτι πολλοὶ ἐξ αὐτῶν δὲν τὴν βλέπουν κι ἡσυχάζουν ἁπλῶς, μὰ καὶ τὴν ἐνσωματώνουν στὴ ζωή τους, ἔστω καὶ σὲ μικροδόσεις.

Ἄλλωστε, ἂν ὁ κάθε Ἐρντογὰν ἐπικρατεῖ καὶ προχωρεῖ, εἶναι γιατὶ (μεταξὺ ἄλλων) μεταξὺ πατερικοῦ κριτηρίου καὶ καλλιτεχνικοῦ, δίνεται ἡ προτεραιότητα στὸ δεύτερο. Μὴ χτυπιόμαστε μετὰ γιατὶ οἱ Δυτικοὶ ἔχουν γίνει πολτὸς καὶ τὸ μυαλό τους κιμάς (σὲ ἀντίθεση μὲ τοὺς Τούρκους) κι εἶναι ἀνίκανοι γιὰ ὁτιδήποτε, ἐνῶ ταυτόχρονα ὑπερασπιζόμαστε αὐτὸ ποὺ τοὺς κάνει πολτό: τὴν προβολὴ τῆς βίας «ἐπειδὴ ἡ πλοκὴ δείχνει τὰ σύγχρονα ἀδιέξοδα κ.τ.λ.».

Ἔ, θὰ μοῦ πεῖς, καὶ τί νὰ κάνουμε, δηλαδὴ νὰ καταργήσουμε τὴ μοντέρνα ἐποχὴ/τέχνη ποὺ γουστάρει «αἰσθητικὴ» καὶ ἀναζήτηση τῆς «ἐλευθερίας» (ὄχι ἡμῶν ἀλλὰ αὐτοῦ ποὺ ἔχοντας τὰ λεφτά, σοῦ πετᾶ στὰ μοῦτρα καθημερινὰ «σὲξ γυμνὸ καὶ βία») καὶ καθόλου τῆς ἀλήθειας, ἀντὶ γιὰ τὰ πρωτοχριστιανικὰ (ἢ καὶ τὰ κλασσικά) πρότυπα; Πολὺ καλὴ ἰδέα· γιατί νὰ ἐπιτρέπεται τὸ κέρδος ἀπὸ τὴν ἐμπορικὴ προβολὴ τῆς ψυχασθένειας; Γιατί νὰ ὑπάρχουν (ὑπῆρχαν) θρίλερ τῆς Παρασκευῆς, ποὺ μόλυναν κι ἄλλους ἐκτὸς ἀπὸ ἕνα δεδομένο ποσοστὸ πληθυσμοῦ, τοὺς ψυχασθενεῖς; Ἂς ὑπάρχει μόνο Ταρκόφσκυ· ἐννοεῖται, ἂς μὴν ὑπῆρχε Survivor. Δὲ βλέπω ἄλλο τρόπο νὰ σωθεῖ κάποιος ἀπὸ τὸν κάθε «Ἐρντογάν». Ἀκόμη κι ἂν πρέπει νὰ ἀρνηθεῖ τὸν καρυωτακισμό.

Υ.Γ. Στὴν ἔσχατη, δὲν γίνεται ἀπὸ τὴ μιὰ νὰ εἴμαστε μὲ τὸ ἐναλλακτικό, κι ἀπὸ τὴν ἄλλη νὰ παραδεχόμαστε τὸ ἐμπορικό, καὶ μάλιστα νὰ τὸ ἀποδεχόμαστε ἐπειδὴ ἰδιοποιεῖται τὴν «ἐπανάσταση» ἢ ἐπειδὴ «ἡ Δεξιὰ ἔστειλε τοὺς μπάατσους νὰ πιάσουν ἀνήλικα».

This entry was posted in τέχνη. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s