β ἀντὶ b: Λεξικὸ Ἐλευθερουδάκη

Tὸ 1929 (ἢ 1927-1931), κυκλοφορεῖ τὸ ἐγκυκλοπαιδικὸν λεξικὸν Ἐλευθερουδάκη. Μία ἀπὸ τὶς καινοτομίες του ἦταν ἡ προσπάθεια νὰ ἀντικατασταθοῦν τὰ μπ/γκ/ντ τῶν μεταγραφόμενων στὸ ἑλληνικὸ ἀλφάβητο ξένων λέξεων καὶ ὀνομάτων ἀπὸ τὰ β/γ/δ μὲ μιὰ τελεία («στιγμή») πάνω ἀπὸ τὸ καθένα γράμμα, ἀντίστοιχα, ὥστε νὰ μὴ χρειάζεται σὲ κάθε ξένη λέξη (ἀποδιδόμενη μὲ τὸ ἑλλ. ἀλφάβητο) νὰ σκέφτεται ὁ ἀναγνώστης λ.χ. ἐὰν τὸ «μπ» εἶναι ἠχητικὰ b, mb, mp ἢ np. Αὐτὴ ἡ πρακτικὴ θὰ εἶχε τὸ πρόσθετο πλεονέκτημα ὅτι δὲν θὰ καταλήγαμε νὰ γράφουμε -λόγῳ τῆς παραπάνω δυσχέρειας- ἐντέλει (μόνο) στὸ λατινικὸ ἀλφάβητο τὸ ξενικὸ ὄνομα ἢ ὅρο. Ἐπιπλέον, τὰ γραπτὰ κείμενα θὰ γλίτωναν ἀπὸ τὰ πολλὰ μπ, ντ, γκ, ποὺ δὲν ταιριάζουν κατὰ τὰ ἄλλα μὲ τὴν ἑλληνική.

IMG_20200607_161242_6

Ἡ πρακτικὴ αὐτὴ εἶχε ἀρχίσει πολὺ παλιότερα, συνεχίζει ὁ Κώστας Ἐλευθερουδάκης:

IMG_20200607_161257_1

Νά καὶ τὸ ἄρθρο τοῦ Σ. Μενδωνίδη στὴν Πανδώρα τοῦ 1861. Ἐκεῖ ὅμως τὰ πράγματα περιπλέκονται μὲ τὶς πάμπολλες προσθῆκες γιὰ νὰ ἀποδοθοῦν ἠχητικὰ κάθε εἴδους λεπτομέρειες (λὲς καὶ οἱ Δυτικοὶ θὰ τροποποιοῦσαν τὸ ἀλφάβητό τους γιὰ νὰ ἀποδώσουν ὀρθότερα τὶς μὴ δυτικὲς γλῶσσες), καὶ εὐτυχῶς τὸ Λεξικὸ Ἐλευθερουδάκη ἀπὸ τὴν πρόταση τοῦ Μενδωνίδη κράτησε μόνο τὰ β, γ, δ μὲ «στιγμὴ» ἀπὸ πάνω τους. Δυστυχῶς, ἡ πρακτικὴ αὐτὴ τοῦ Λεξικοῦ δὲν υἱοθετήθηκε ἀπὸ ἄλλους.

Υ.Γ. ὑπέροχα τὰ ἑλληνικὰ τοῦ λεξικοῦ. Ὅποιος μεγάλωσε μὲ τέτοια λεξικά, γελάει μὲ τὴν «καθαρὴ» δημοτικιὰ καὶ μὲ τὸ κορδωμένο ὑφάκι τῶν δημοτικιστῶν ἀριστερῶν…

This entry was posted in γλώσσα and tagged . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s