λοχίας York

Ὁ Ἄλβιν Γιὸρκ, καλὸς καθαρόαιμος Ἀγγλοσάξωνας, πάμπτωχος καὶ σκληρὰ ἐργαζόμενος, ἔχει μετανοήσει γιὰ τὸν πρότερο βίο του (ποτὸ καὶ καβγάδες στὰ μπάρ σὲ μιὰ κωμόπολη τοῦ Ἰλλινόις) καὶ ἔχει ἐνταχθεῖ σὲ μία φιλειρηνιστικὴ προτεσταντικὴ ἐκκλησία, ξαφνικὰ μαθαίνει ὅτι πρέπει νὰ καταταγεῖ στὸν ἀμερικανικὸ στρατὸ τὸ 1917. Κάνει αἴτηση γιὰ νὰ ἀπαλλαχθεῖ ὡς ἀντιρρησίας συνείδησης (ἡ Βίβλος δὲν τοῦ ἐπιτρέπει νὰ σκοτώνει), ἡ ὁποία ἀπορρίπτεται, ὅπως καὶ οἱ ἐφέσεις ποὺ κάνει. Πηγαίνει στὸ στρατό, ὅπου κατὰ τὴν ἐκπαίδευση (σὲ ἀμερικανικὸ ἔδαφος) ἀποδεικνύεται δεινὸς σκοπευτής. Τοῦ προτείνεται νὰ γίνει δεκανέας, ἀλλὰ προβάλλει τὶς θρησκευτικές του ἀντιρρήσεις. Οἱ διοικητές του τοῦ δίνουν ἄδεια 10 ἡμερών νὰ τὸ σκεφτεῖ στὴν πατρίδα του. Ἐκεῖ βασανίζεται ἀνάμεσα στὶς δυὸ ἐπιλογές. Τελικά, ὅπως φυσᾶ ὁ ἄνεμος, ἡ Βίβλος γυρνᾶ στὴ σελίδα ὅπου γράφει ἀπόδοτε τὰ Καίσαρος τῷ Καίσαρι καὶ τὰ τοῦ Θεοῦ τῷ Θεῷ. Αὐτὸ τοῦ λύνει τὸ πρόβλημα. Ἀργότερα, δικαιολογεῖ τοὺς φόνους του στὴ μάχη μὲ τοὺς Γερμανοὺς ὡς προστασία τῶν συνανθρώπων του κι ὄχι γιὰ χάρη τῆς δόξας ἢ ὁποιουδήποτε ἄλλου ἐγκόσμιου ἀγαθοῦ. (Θὰ ἔλεγα, ἀκόμη καὶ τῆς πατρίδας.). Ἡ ταινία βασίζεται σὲ πραγματικὰ γεγονότα καὶ σὲ πραγματικὸ ὁμώνυμο Ἀμερικάνο.

Εἶναι ἀκριβῶς (ἢ περίπου) ἡ βυζαντινὴ καὶ πρωτοχριστιανικὴ δικαιολόγηση τοῦ πολέμου. Ἀγαπᾶμε τὴν εἰρήνη ἀλλὰ πολεμᾶμε ὄχι γιὰ τὸν ἑαυτό μας («γιὰ νὰ μὴ μᾶς σκοτώσουν») μὰ γιὰ νὰ μὴν πάθουν κακὸ οἱ συνάνθρωποί μας ἀπὸ ἄλλους ἀνθρώπους, ἐνῶ, ὅσον ἀφορᾶ τὴν βλάβη στὸν ἑαυτό μας, πρέπει νὰ γυρίζουμε ἀπὸ τὸ ἄλλο μάγουλο. Ὄχι ἡ σκέτη ἐπιβίωση (ἡ κορωνο-ἐπιβίωση, θὰ ἔλεγα σήμερα) αλλὰ ἡ ἐπιβίωση καὶ ἡ δράση γιὰ χάρη τοῦ συνανθρώπου ἀξιολογεῖται ὡς ὕψιστη ἀξία. Οἱ καλοί μας ἐκπροτεσταντισμένοι Νεορθόδοξοι, ποὺ ἀντιγράφουν ὅ,τι ξένο διαβάζουν βρίσκονται στὴ δυσάρεστη θέση νὰ βλέπουν ἄσχετους μὲ τὴν Ὀρθοδοξία νὰ εἶναι πιὸ κοντὰ σὲ αὐτὴν ἀπὸ τοὺς ἴδιους τοὺς Νεορθόδοξους σὲ ἕνα ἐπιμέρους θέμα χριστιανικῆς πολιτείας καὶ συμπεριφορᾶς. Βέβαια, ἡ ταινία εἶναι ἀρχαία, καὶ ἡ τρέχουσα ἄποψη εἶναι ἡ ἀγαπησιάρικη. Αὐτὸ πάλι, δείχνει τὸν μικρὸ ἱστορικὸ ὁρίζοντα τῶν Νεορθόδοξων καὶ τῶν Ἀριστερῶν Χριστιανῶν, τὴν ἀπουσία ἱστορικοῦ βάθους στὴ σκέψη τους.

Εἶχα καιρὸ καὶ νὰ δῶ μιὰ καλὴ πολεμικὴ ταινία. Τόσα χρόνια, μόνο μεταμοντέρνες ἀηδίες -ἀπὸ τότε ποὺ τὰ ἔργα μὲ θέμα τὸν Β’ Π.Π. ἔπαψαν νὰ προβάλλονται στὴν τηλεόραση.

This entry was posted in Δυτικοί, θρησκεία and tagged . Bookmark the permalink.

4 Responses to λοχίας York

  1. Ο/Η bfo λέει:

    > Εἶναι ἀκριβῶς (ἢ περίπου) ἡ βυζαντινὴ καὶ πρωτοχριστιανικὴ δικαιολόγηση τοῦ πολέμου. Ἀγαπᾶμε τὴν εἰρήνη ἀλλὰ πολεμᾶμε ὄχι γιὰ τὸν ἑαυτό μας («γιὰ νὰ μὴ μᾶς σκοτώσουν») μὰ γιὰ νὰ μὴν πάθουν κακὸ οἱ συνάνθρωποί μας ἀπὸ ἄλλους ἀνθρώπους, ἐνῶ, ὅσον ἀφορᾶ τὴν βλάβη στὸν ἑαυτό μας, πρέπει νὰ γυρίζουμε ἀπὸ τὸ ἄλλο μάγουλο.

    Μα αν δε μας πειράζει η «βλάβη στον εαυτό μας» τότε γιατί να πειράζει η βλάβη των άλλων; Η βλάβη είναι βλάβη σε όποιον και να συμβεί (ως ζημιά και ως αδικία). Άρα είτε πειράζει γενικά, είτε δεν πειράζει γενικά.

    Έτσι απλά μεταφέρουμε την ευθύνη για τη βια που θα ασκήσουμε από τον έναν στον άλλο σα γαϊτανάκι (εγώ το κάνω για τον άλλο, o άλλος το κάνει για μένα, κοκ), το οποίο μοιάζει φτηνό κόλπο από μεταφυσικής πλευράς.

    Πιο συνεπές νομίζω το σκέτο «δε δεχόμαστε να επιβάλλονται σε εμάς και την κοινοτητά μας, οπότε δεν θα βιαιοπραγήσουμε εμείς πρώτοι, αλλά θα υπερασπιστούμε τον εαυτό μας και την κοινοτητά μας αν μας επιτεθούν».

    Πως δένει αυτό με το «γυρνάμε το άλλο μάγουλο»; Δεν δένει ― ο 100% αυθεντικός Χριστιανισμός δεν κάνει για να στήσεις κράτος. Γι’ αυτό και το νερώσανε με ρεαλιστικότερες προσθήκες (όπως το «πολεμάω για να μην πάθουν κακό οι συνάνθρωποι» κλπ).

    Αρέσει σε 1 άτομο

    • Ο/Η Χρονογραφίες λέει:

      «Μα αν δε μας πειράζει η «βλάβη στον εαυτό μας» τότε γιατί να πειράζει η βλάβη των άλλων; Η βλάβη είναι βλάβη σε όποιον και να συμβεί (ως ζημιά και ως αδικία). Άρα είτε πειράζει γενικά, είτε δεν πειράζει γενικά.»
      Γιατὶ δὲν πιστεύουμε στὰ ἀνθρώπινα δικαιώματα: παραιτούμαστε ἀπὸ τὸ δικό μας δικαίωμα στὴν ἐκδίκηση-δικαιοσύνη, ἀλλὰ ὄχι ἀπὸ τὸ δικαίωμα νὰ προστατεύσουμε τοὺς πλησίον μας.

      Έτσι απλά μεταφέρουμε την ευθύνη για τη βια που θα ασκήσουμε από τον έναν στον άλλο σα γαϊτανάκι (εγώ το κάνω για τον άλλο, o άλλος το κάνει για μένα, κοκ), το οποίο μοιάζει φτηνό κόλπο από μεταφυσικής πλευράς.
      Τὰ πάντα μποροῦν νὰ παρεξηγηθοῦν καὶ νὰ διαστρεβλωθοῦν. Τὸ οὐσιῶδες εἶναι νὰ μὴν προσθέσεις ἀκόμη μία αἰτία προστριβῆς: τὸ δικό σου ἐγώ (ποὺ εἶναι καὶ τὸ πιὸ σπουδαῖο Ἐγὼ τοῦ πλανήτη, καὶ ἡ μεγαλύτερη αἰτία προστριβῆς). Κι αὐτὸ δὲν μοιάζει φθηνὸ μεταφυσικὸ κόλπο, γιατὶ εἶναι μιὰ ἀπόπειρα αὐτοπεριορισμοῦ.

      Πιο συνεπές νομίζω το σκέτο «δε δεχόμαστε να επιβάλλονται σε εμάς και την κοινοτητά μας, οπότε δεν θα βιαιοπραγήσουμε εμείς πρώτοι, αλλά θα υπερασπιστούμε τον εαυτό μας και την κοινοτητά μας αν μας επιτεθούν».
      Κι αὐτὸ ὡς φθηνὸ μεταφυσικὸ κόλπο μπορεῖ νὰ ἰδωθεῖ, γιατὶ μπορεῖ νὰ ἑρμηνευθεῖ ὅπως γουστάρουμε ὁ ὁρισμὸς τοῦ «μᾶς ἐπιτίθενται», «μᾶς προσβάλλουν» κ.λπ.
      Ἐμᾶς θὰ μᾶς ὑπερασπιστοῦν οἱ ἄλλοι, τῆς κοινότητας. Ἂν δὲν μᾶς ὑπερασπιστοῦν, εἶναι θέλημα Θεοῦ, ἂς ποῦμε, καὶ σκασίλα μας.

      Πως δένει αυτό με το «γυρνάμε το άλλο μάγουλο»; Δεν δένει ― ο 100% αυθεντικός Χριστιανισμός δεν κάνει για να στήσεις κράτος. Γι’ αυτό και το νερώσανε με ρεαλιστικότερες προσθήκες (όπως το «πολεμάω για να μην πάθουν κακό οι συνάνθρωποι» κλπ).
      Γυρνᾶμε τὸ ἄλλο μάγουλο ὅσον ἀφορᾶ τὸν ἑαυτό μας, ἀλλὰ δὲν ἀνεχόμαστε νὰ βαρᾶνε τοὺς ἄλλους: Ἔτσι δένει.
      Τὸ πρόβλημα εἶναι στὸ πῶς ἀντιλαμβάνεται κάποιος τὸν αὐθεντικὸ Χριστιανισμό. Τὸ νὰ πολεμήσεις γιὰ νὰ μὴν πάθουν κακὸ οἱ συνάνθρωποί σου δὲν εἶναι ρεαλιστικότερη προσθήκη, γιατὶ ὑπάρχει ἐξαρχῆς: «μείζονα ταύτης ἀγάπην οὐδεὶς ἔχει, ἵνα τις τὴν ψυχὴν αὐτοῦ θῇ ὑπὲρ τῶν φίλων αὐτοῦ». (Κατὰ Ἰωάννη 15.13)
      Ὁ Χριστιανισμὸς οὔτε στήνει οὔτε ξεστήνει κράτος. Μπορεῖ νὰ ὑπάρξει καὶ μὲ Βυζάντιο, ἀλλὰ καὶ μὲ Διοκλητιανὸ καὶ Ὀθωμανούς. Εἶναι πέρα ἀπὸ τοὺς νόμους, κι ὄχι «πῶς νὰ φτιάξουμε μιὰ θεωρία καὶ ἕνα σύστημα νόμων», καὶ λειτουργεῖ εὐεργετικὰ πάνω σὲ αὐτοὺς χωρὶς νὰ τοὺς ἀντικαθιστᾶ ὅπως π.χ. στὸ Ἰσλάμ. ΥΓ Δηλαδή, ὁ Χριστιανισμὸς ἔκανε τὸ Βυζάντιο νὰ κρατήσει 1.000 χρόνια κι ὄχι ὁ ρωμαϊσμὸς τῆς βυζαντινῆς πολιτείας. [Τέλος ΥΓ]

      Μου αρέσει!

  2. Ο/Η bfo λέει:

    > Τὰ πάντα μποροῦν νὰ παρεξηγηθοῦν καὶ νὰ διαστρεβλωθοῦν. Τὸ οὐσιῶδες εἶναι νὰ μὴν προσθέσεις ἀκόμη μία αἰτία προστριβῆς: τὸ δικό σου ἐγώ (ποὺ εἶναι καὶ τὸ πιὸ σπουδαῖο Ἐγὼ τοῦ πλανήτη, καὶ ἡ μεγαλύτερη αἰτία προστριβῆς). Κι αὐτὸ δὲν μοιάζει φθηνὸ μεταφυσικὸ κόλπο, γιατὶ εἶναι μιὰ ἀπόπειρα αὐτοπεριορισμοῦ.

    Το κόλπο έγκειται ότι και πάλι είναι στη διακριτική σου ευχαίρεια να αποφασίσεις πότε «θίγεται ο πλησίον» σε βαθμό που να δικαιολογεί πόλεμο, κλπ. Απλά βγάζεις τον εαυτό σου απέξω («Εγώ; Δεν το κάνω για μένα, για τον πλησίον το κάνω»), αλλά ο εαυτός σου είναι που παίρνει τις αποφάσεις και πάλι.

    Και δεδομένου ότι ποτέ δεν έγινε πόλεμος με στόχο μόνο ένα άτομο ενός κράτους ― πάντα ο πόλεμος αφορά ένα κράτος απέναντι σε ένα άλλο ― πάντα θα δικαιολογείται ο πόλεμος από το έκαστο χριστιανικό μέλος ενός κράτους, αφού πάντα είναι στόχος οι πλησίον του.

    Οπότε το «για μένα», «για τον πλησίον» δεν έχει πρακτική διαφορά.

    > Κι αὐτὸ ὡς φθηνὸ μεταφυσικὸ κόλπο μπορεῖ νὰ ἰδωθεῖ, γιατὶ μπορεῖ νὰ ἑρμηνευθεῖ ὅπως γουστάρουμε ὁ ὁρισμὸς τοῦ «μᾶς ἐπιτίθενται», «μᾶς προσβάλλουν» κ.λπ.

    Αρκεί μια μικρή αλλαγή τότε, και χάνει κάθετι το μεταφυσικό ― πάει σε επίπεδο Θουκυδίδη: «Ναι, εμείς ερμηνεύουμε όπως γουστάρουμε το «μᾶς ἐπιτίθενται», και όταν θεωρήσουμε ότι συμβαίνει, θα πολεμήσουμε».

    Μου αρέσει!

    • Ο/Η Χρονογραφίες λέει:

      Το κόλπο έγκειται ότι και πάλι είναι στη διακριτική σου ευχαίρεια να αποφασίσεις πότε «θίγεται ο πλησίον» σε βαθμό που να δικαιολογεί πόλεμο, κλπ. Απλά βγάζεις τον εαυτό σου απέξω («Εγώ; Δεν το κάνω για μένα, για τον πλησίον το κάνω»), αλλά ο εαυτός σου είναι που παίρνει τις αποφάσεις και πάλι.

      Αἴ, κι ἅμα τὶς ἔπαιρνε κάποιος ἄλλος γιὰ σένα, θὰ τὸ ἔλεγες καταπίεση. Ἀλτρουισμὸς ὑπὸ καταναγκασμὸ δὲν λέγεται ἀλτρουισμός. Ποιὸ τὸ νόημα τοῦ νὰ ὑποδεικνύεις ὅτι ἕνα κάποιο ἐγὼ ἀναγκαστικά (κι ὄχι τὸ τίποτε) παίρνει τὴν ἀπόφαση νὰ ὑπερασπιστεῖ ἢ ὄχι κάποιον ποὺ (τὸ ἴδιο κρίνει) ὅτι ἀδικεῖται; Ὅτι ὅλα εἶναι ἕνα ἀσπρόμαυρο δίπολο «καταπίεση-ἐγωισμός»;
      Δὲν εἶναι ὅμως, γιατὶ καὶ τὰ κριτήριά σου γιὰ τὸ ποιὸς ἀδικεῖται δὲν εἶναι δικά σου, ἀτομικά. Ἂν ἦταν, θὰ μιλάγαμε γιὰ ἀνθρωπισμό, κι ὄχι Χριστιανισμό.

      Και δεδομένου ότι ποτέ δεν έγινε πόλεμος με στόχο μόνο ένα άτομο ενός κράτους ― πάντα ο πόλεμος αφορά ένα κράτος απέναντι σε ένα άλλο ― πάντα θα δικαιολογείται ο πόλεμος από το έκαστο χριστιανικό μέλος ενός κράτους, αφού πάντα είναι στόχος οι πλησίον του.
      Ἡ διαφορὰ ἔγκειται στὸ γιατί σκοτώνεις. Ἄλλο λόγο ἔχει ἐκεῖνος ποὺ θέλει νὰ ἁρπάξει, γιατὶ «ἔτσι γουστάρουμε», κι ἄλλο αὐτὸς ποὺ θέλει νὰ ὑπερασπιστεῖ. Ἄλλο αὐτὸς ποὺ γουστάρει νὰ μισεῖ κι ἄλλο αὐτὸς ποὺ θέλει νὰ ὑπερασπιστεῖ αὐτὸ ποὺ ἀγαπᾶ. Καὶ μὴν ποῦμε ὅτι κι ὁ κλέφτης ἀγαπᾶ τὴ λεία του.

      Οπότε το «για μένα», «για τον πλησίον» δεν έχει πρακτική διαφορά.
      Γιὰ μένα, δὲν μπορῶ ἔτσι κι ἀλλιῶς νὰ κηρύξω πόλεμο ἐνάντια σὲ κάποιον ἄλλον ποὺ μοῦ ἔκανε κακό, συμπολίτη ἢ ἀλλοεθνή. Ἄλλο τὸ ἐπίπεδο τοῦ ἀτόμου κι ἄλλο τοῦ κράτους-λαοῦ. Ἐκεῖ εἶναι ἡ διαφορά. Μπορῶ νὰ μὴν ἀπαντήσω στὸ κακὸ μὲ κακὸ ὅταν μοῦ κάνει κακὸ ἕνας ἢ πολλοί, γιατὶ ἀφορᾶ ἐμένα. Ὅμως δὲν ἐπιτρέπεται νὰ μὴν ἀπαντήσω στὸ κακὸ ποὺ ἐπιβάλλεται σὲ πλησίον, εἴτε ἕναν εἴτε ὅλο τὸ λαό.

      Αρκεί μια μικρή αλλαγή τότε, και χάνει κάθετι το μεταφυσικό ― πάει σε επίπεδο Θουκυδίδη: «Ναι, εμείς ερμηνεύουμε όπως γουστάρουμε το «μᾶς ἐπιτίθενται», και όταν θεωρήσουμε ότι συμβαίνει, θα πολεμήσουμε».
      Αἴ, τότε οἱ Χρυσαυγίτες ἢ ὁ Χίτλερ δὲν εἶναι ἔνοχοι γιατὶ ἔπραξαν μὲ τὸ ἔτσι γουστάρω τοῦ «ὅσο πάει μακρύτερα ἡ δύναμή τους». Γενικά, οἱ θουκυδίδειες-κονδυλικὲς ἀξιολογικὰ ἐλεύθερες θεωρίες εἶναι περιθωριακές, δηλαδὴ δὲν μποροῦν νὰ γίνουν κοινωνικὰ-μαζικὰ ἀποδεκτὲς στὴ θέση κανονιστικῶν-ἠθικιστικῶν ἀντιλήψεων. Αὐτὸ τὸ εἶχε ὑπόψι του ὁ Κονδύλης. Ὁ μηδενισμὸς (ὅ,τι γουστάρω -κι ἅμα μπορῶ, τὸ κάνω) δὲν μπορεῖ νὰ ἐπικρατήσει, καὶ δὲν κάνει τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ προετοιμάζει γιὰ τὴν βασιλεία τῆς ἑπόμενης ἰδεολογίας-κοσμοθεωρίας.

      Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s