ἐξελικτικά τῶν Διαφωτιστῶν

Ο Maupertuis, προκειμένου να εξηγήσει την δημιουργία ζωής από την ανόργανη ύλη, αρχικά δεχόταν ότι η επιγένεση ανάγεται στην έλξη, έπειτα χαρακτηρίζει την ένθετη στην ύλη «αρχή της νόησης» ως «επιθυμία», από τη μια, και «αποστροφή», από την άλλη, για να προσθέσει κατόπιν και τη «μνήμη»· σε άλλα χωρία γίνεται λόγος για «ένστικτο» ή για κάποια «σκοτεινή και άναρθρη αίσθηση». Λέει βέβαια αλλού κι ότι τα πρώτα οργανικά άτομα διαμορφώθηκαν με τρόπο θαυματουργό, αν και φροντίζει να αφήσει ρευστά τα όρια ανάμεα σε θαύμα και σε σύμπτωση. Ο Buffon ισχυρίζεται ότι τα οργανικά κύτταρα προκύπτουν από τη συνεργία θερμότητας και έλξης· αργότερα όμως θεωρεί τη δημιουργία των κυττάρων ως χημική διαδικασία. Σύμφωνα με τον (άθεο) La Mettrie, το οργανικό προήλθε από τη σύμμιξη του εδάφους με σπέρματα ωριμασμένα στον αέρα, χάρη στην ενέργεια της θερμότητας. Για τον Ντιντερώ, η μεταμόρφωση της «αδρανούς ύλης» σε «αισθανόμενη» εμφανίζεται ως προϊόν μιας «ζύμωσης», χάρη στην οποία π.χ. ένα κονιορτοποιημένο κομμάτι μάρμαρο μεταβάλλεται πρώτα σε χώμα και κατόπιν, διαμέσου της αφομοίωσής του από φυτά, σε κάτι βρώσιμο και οργανικό, αν και ξεχνά ότι και τα φυτά είναι ζωντανή ύλη. Ο Hollbach παράγει την οργανική ζωή από μια «ζύμωση», που πραγματοποιείται υπό την επίδραση της θερμότητας.

Κονδύλης, Εὐρωπαϊκὸς Διαφωτισμός, I, 334-338.

Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ παρατεθοῦν περισσότερα. Ἦταν ἡ (ἀντιχριστιανικὴ) πολεμικὴ τῶν Διαφωτιστῶν καὶ ὄχι ἐπιστημονικὲς ἀποδείξεις αὐτὰ ποὺ τοὺς ὁδηγοῦσαν στὴ μία ἢ τὴν ἄλλη ἄποψη γιὰ τὴν ἐμφάνιση τῆς ζωῆς. Ἔγραφαν ἔχοντας κατὰ νοῦ τὸν χριστιανικὸ ἀντίπαλο καὶ τὸ κατὰ πόσο ἀπὸ τὰ γραπτά τους θὰ ἔβγαινε τὸ συμπέρασμα ὅτι περιττεύει κάθε ἀναφορὰ (κι ἀνάγκη) σὲ ὑπερφυσικὸ θεὸ ποὺ ἐπεμβαίνει (εἰδικότερα, σὲ τακτὰ χρονικὰ διαστήματα ἢ κάθε στιγμή). Ἦταν ἡ ἀπαρχὴ τῆς βιολογίας (καὶ τῆς Ἐξέλιξης), δηλαδή, γεμάτη ἀπὸ φιλοσοφικὲς προϋποθέσεις καὶ ἀπόψεις γιὰ τὶς ἰδιότητες καὶ δυνατότητες τῆς ἀνόργανης ὕλης, καὶ ὄχι χειροπιαστὲς ἀποδείξεις. Καὶ σήμερα, τὸ ἴδιο ἰσχύει, ἁπλὰ εἶναι καταχωνιασμένο ὡς αὐτονόητο. Ποὺ δὲν εἶναι. Ὅμως ὅσοι δὲν ἔχουν παρατηρήσει ἀκόμη νὰ προκύπτει ζωὴ ἀπὸ τὸ ἀνόργανο, νοιώθουν τόσο ἀσφαλεῖς μὲ τὴν ἄποψη ὅτι Ἐπιστήμη δὲν ξεκινᾶ ἀπὸ φιλοσοφικὴ-μεταφυσικὴ πάρλα (ὅπως οἱ θεωρίες τῶν παπάδων καὶ τῶν μὴ θετικῶν ἐπιστημῶν). Ὅτι εἶναι «καθαρὰ γεγονότα» μὲ τὴ θεωρία νὰ βασίζεται σὲ σκέτα καθαρὰ γεγονότα. Τί νὰ γίνει, καθένας πρέπει νὰ ἔχει κάτι ποὺ νὰ τὸν καθησυχάζει ὅτι ἀκολουθεῖ τὴν ἀλήθεια.

This entry was posted in επιστήμη and tagged , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s