Ρήγας ἢ ἀσυνέπειες

Μὲ ἀφορμὴ αὐτό

Ὅπως σωστὰ παρατηρεῖ ἕνας ἀνθέλληνας, ὁ Σ. Μάνγκο*, ὁ Ρήγας ἀπὸ τὴ μιὰ ἔλεγε στοὺς Μουσουλμάνους νὰ συναγωνιστοῦν μὲ τοὺς Ἕλληνες κατὰ τοῦ τυράννου Σουλτάνου μὲ σκοπὸ τὴν ἰσότητα-ἐλευθερία, κι ἀπὸ τὴν ἄλλη τοὺς προέτρεπε νὰ ὑποταχθοῦν στὴ σημαία τοῦ Σταυροῦ. Μὲ ἄλλα λόγια εἴτε τοὺς κορόιδευε εἴτε δὲν ἤξερε τί νὰ προτείνει γιὰ τὴν τύχη τῶν Μουσουλμάνων κατοίκων τῆς χερσονήσου τοῦ Αἵμου, καὶ κατὰ συνέπεια ἀντέφασκε -συνειδητὰ ἢ ἀσυνείδητα. Δὲν μπορεῖς νὰ ζητᾶς καὶ τὴν ἰσότητα-ἰσοπολιτεία καὶ τὴν ἀνωτερότητα τοῦ Σταυροῦ. Ἄλλωστε, μόνο ἂν κορόιδευε τὸν ἑαυτό του, καὶ ὅλους μας, θὰ μποροῦσε ὁ Ρήγας νὰ ὑποστηρίξει ὅτι ἡ «τυραννία τοῦ Σουλτάνου πάνω στοὺς Μουσουλμάνους» ἦταν κατὰ τὴ γνώμη τῶν τελευταίων σοβαρότερο καὶ χειρότερο ἀπὸ τὴν ἐξίσωσή τους -ὅταν θὰ καταλυόταν τὸ σουλτανικὸ καθεστῶς- μὲ τοὺς βρωμεροὺς Γκιαούρηδες. Ὅπως ἀναφέρει ἐμπεριστατωμένα καὶ μὲ πολλὰ παραδείγματα ὁ Νεοκλῆς Σαρρῆς, μὲ βάση τὴν ἐπίσημη ἀντίληψη ποὺ εἶχε τὸ ὀθωμανικὸ Χαλιφάτο, καὶ ὁ τελευταῖος Μουσουλμάνος ἦταν πολιτικά, ἀνθρώπινα κ.ἄ. ἀνώτερος ἀκόμη καὶ τοῦ ὑψηλότερα ἱστάμενου ραγιᾶ. Συνεπῶς, ἡ κατάρρευση τοῦ Χαλιφάτου (καὶ τοῦ ἰσλαμικοῦ νόμου) γιὰ ἕναν ἁπλὸ Μουσουλμάνο δὲν θὰ συνεπαγόταν κάποια «ἐλευθερία» ἀλλὰ τὸν ὑποβιβασμό του διὰ τῆς ἐξίσωσής του (πολιτικῆς, ἀνθρώπινης) μὲ τοὺς Ἀπίστους.

Ἀκόμη καὶ ἡ χρήση τοῦ Ἕλληνας εἶναι ἀντιφατική, ἀφοῦ ἄλλοτε σημαίνει ὅλους τοὺς πληθυσμοὺς τοῦ Αἵμου κι ἄλλοτε τοὺς Ρωμηούς. Ὁ Κοραῆς ἢ ὁ Ἀθανάσιος Πάριος ἢ ὁ Καταρτζῆς εἶχαν πολὺ πιὸ συνεπὴ ἀντίληψη γιὰ τὸ ποιὸς εἶναι δικός μας καὶ ποιὸς ὄχι.  Στὸ ἄρθρο 7 τῆς Νέας Πολιτικῆς Διοίκησης ἀναφέρονται «Ἕλληνες, Ἀλβανοί, Βλάχοι, Ἀρμένιδες, Τοῦρκοι καὶ κάθε ἄλλο εἴδος γενεᾶς» ἐνῶ παραπάνω (ἄρθρο 2): «ὁ ἑλληνικὸς λαός, τουτέστιν ὁ εἰς τοῦτο τὸ βασίλειον κατοικῶν χωρὶς ἐξαίρεσιν θρησκείας καὶ γλώσσης». Ἀπὸ τὴ μιὰ Ἕλληνες εἶναι ὅλοι, ἐνῶ ἀπὸ τὴν ἄλλη Ἕλληνες εἶναι οἱ ἀλλιῶς λεγόμενοι Ρωμηοί.

Νά γιατὶ δὲν ὑπῆρχε οὔτε μία στὸ τρισεκατομμύριο περίπτωση νὰ πραγματωθοῦν ὅσα ἔλεγε γιὰ τοὺς ἰσλαμικοὺς πληθυσμοὺς ὁ Ρήγας. Ἀλλὰ δὲν ἦταν μόνο οἱ Μουσουλμάνοι ποὺ ἔπρεπε νὰ πιστέψουν ὅτι θὰ ἔπρεπε νὰ ἐξεγερθοῦν κατὰ τοῦ Σουλτάνου. Ἦταν καὶ οἱ ἄλλοι, χριστιανικοί, λαοὶ τῆς χερσονήσου τοῦ Αἵμου, τοὺς ὁποίους καλοῦσε ὁ Ρήγας νὰ ἑνωθοῦν μὲ τοὺς Ἕλληνες. Ὅμως αὐτοί, οἱ σλαβικοὶ λαοὶ τῆς χερσονήσου, διακατέχονταν -καὶ ἀκόμη διακατέχονται- ἀπὸ ἀνυπέρβλητα αἰσθήματα μειονεξίας, θαυμασμοῦ καὶ μίσους γιὰ τοὺς Ἕλληνες. Γι’ αὐτό, δὲν προχώρησαν μαζί μας τὸ 1821, καὶ ἀκριβῶς γι’ αὐτό -γιὰ κανέναν «κοραϊσμό»- ἡ ὑπερεθνικὴ ἐπανάσταση ἔγινε ἀποκλειστικὰ Ἑλληνική.

Νά γιατὶ ὁ Ρήγας ἀποτελεῖ ἕνα τραγικὸ πρόσωπο, ἀφοῦ ἤθελε νὰ κάνει κι αὐτὸ κι ἐκεῖνο, καὶ τὸ ἕνα καὶ τὸ ἄλλο, προκειμένου νὰ διασώσει τοὺς χριστιανικοὺς πληθυσμοὺς ἀπὸ τὴν ὀργὴ τῶν ἁπλῶν Μουσουλμάνων, ἀλλὰ καὶ νὰ ἀπελευθερώσει τοὺς χριστιανικοὺς πληθυσμούς. Νὰ πείσει καὶ Μουσουλμάνους καὶ Βαλκάνιους. Ἐπειδὴ εἶναι ἰδιαίτερη περίπτωση, δὲν μπορεῖ νὰ χρησιμοποιηθεῖ οὔτε ἀπὸ ἐθνικιστὲς (ἀφοῦ μίλαγε καὶ γιὰ συμμετοχὴ Μουσουλμάνων) οὔτε ἀπὸ ἑλληνοφάγους τῆς πολυπολιτισμικῆς Ἀριστερᾶς (ἀφοῦ ψευδόταν σχετικὰ μὲ τὴν μὴ προτεραιότητα τοῦ Σταυροῦ).

Κι ἐπειδὴ οἱ ἰδέες του δὲν καρποφόρησαν, δὲν μπορεῖ νὰ ἔχει συνεχιστές, ἀκριβῶς -μάλιστα- ἐπειδὴ οἱ Τοῦρκοι ὡς ἀδιάσπαστη συνέχεια μὲ τοὺς Ὀθωμανοὺς καὶ ὡς / ὅπως ὅλοι οἱ γνήσιοι Μουσουλμάνοι οὔτε ποὺ θέλουν νὰ ἀκούσουν γιὰ ἰσότητα τῶν Χριστιανῶν μὲ τοὺς Μουσουλμάνους. Οἱ μόνοι συνεχιστές, κάτι κομμουνιστὲς τοῦ ’70 στὰ Βαλκάνια καὶ τὴν Ἑλλάδα, ἔδιναν τὴ χροιὰ ποὺ τοὺς βόλευε στὴν προσωπικότητά του (παραμέριζαν τὸ θρησκευτικὸ στοιχεῖο της). Οἱ Ἀγωνιστὲς τοῦ ’21 (π.χ. Μακρυγιάννης) ἔβλεπαν τὸν Ρήγα ὡς ἐμπνευστὴ τῆς δικῆς τους ἐλευθερίας: Τὸν ἐξελλήνισαν (ὁπότε, ἡ ἀναφορὰ σημερινῶν ἑλλήνων πατριωτῶν στὸν Ρήγα δὲν εἶναι ἐκ τοῦ μηδενὸς καινοτομία τους), ὥστε νὰ μὴν ἔχει σχέση μὲ κάποια ἑλληνομουσουλμανικὴ πολιτεία (τὴν ὁποία εἶχε προκρίνει, σὲ κάποια φάση, καὶ ὁ Κολοκοτρώνης).

* Χωρὶς κάποια ἀξιολογικὴ κρίση τὸ «ἀνθέλληνας», ἀφοῦ ὁ ἱστορικὸς ἐναντιώνεται σὲ κάθε αὐτόνομη -μὴ «ἑλληνοδυτική»- ἑλληνική ὕπαρξη καὶ ἱστορικὴ συνέχεια, καὶ ἐπειδὴ ἡ ἐναντίωσή του εἶναι γεμάτη ἀπὸ πικρόχολα, εἰρωνικὰ καὶ χαιρέκακα σχόλια καὶ χαρακτηρισμούς.

Advertisements
This entry was posted in 1821, πολυπολιτισμός, Αριστερά, Ελλάδα, Τούρκοι, Χερσόνησος του Αίμου, ιστορία and tagged , , , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s