λατινικὸς ἀντιησυχασμός

Σημειώνει ευγλώττως ο μακαριστός Γέρων Θεόκλητος ο Διονυσιάτης για την λατινική άρνηση της υπάρξεως ακτίστου ενεργείας στην Αγία Τριάδα, ενεργείας που γίνεται ορατή ως φως στους Αγίους: «Δύναται κανείς να αποτολμήση μίαν εικονικήν σύγκρισιν. Ο Θεός των Ορθοδόξων, ομοιάζει με πάμφωτον ήλιον, εις του οποίου το φως και τας ακτίνας αναπαύονται εν μακαριότητι οι ποικίλης δεκτικότητος πιστοί. Ο δε Θεός των λατίνων και των φιλοσόφων, ομοιάζει με τον διαφαινόμενον δίσκον του μέσα από τα νέφη, όστις επειδή είναι, κατ’ αυτούς, ουσία, ευρίσκεται έξω της κτίσεως και επομένως αφήνεται αφώτιστος η κτίσις. Και ακριβώς αυτό είναι μία αληθής τραγωδία, η οποία εφόβιζε τον θείον Παλαμάν […] Ιδού η συνέπεια της απουσίας του Θεού από την ζωήν των πιστών. Δι’ αυτό μέσα στο πένθιμον κλίμα της ορφανίας, μέσα εις τον παγετόν της απουσίας της θείας αγάπης, μέσα εις την αίσθησιν, ότι ο Θεός ευρίσκεται έξω από την ζωήν, η Δύσις εχρειάσθη κάποιον «παράκλητον», δια να καλύψη το κενόν. Μήπως η καθιέρωσις του πάπα, – εξ ου απορρέει πάσα χάρις- δύναται να ερμηνευθή εκ των ανωτέρω προϋποθέσεων; Και μήπως η Ορθόδοξος Ανατολή ουδέποτε εχρειάσθη ένα ανθρώπινον ον ως μεσάζοντα, επειδή ευρίσκεται εις αδιάλειπτον και άμεσον σχέσιν μετά του Θεού δια των ακτίστων ακτίνων του;» 61.
        Πέραν τούτου, η υπερβολική εμπιστοσύνη του Βαρλαάμ προς την κοσμική σοφία και επιστήμη, η οποία, κατά τον Βαρλαάμ φέρνει τον άνθρωπο δια της διανοητικής εργασίας στον Θεό, καταργούσε τις παροτρύνσεις του Ευαγγελίου για λιτό και απλό βίο, προσευχή και άσκηση, και συμπόρευση με τον Χριστό στη σταυρική οδό του πολέμου κατά της αμαρτίας· παρουσιάζοντας με την «εις άτοπον απαγωγήν» την επιχειρηματολογία του Αγίου Παλαμά, γράφει ο Πρωτοπρεσβύτερος Καθηγητής π. Θεόδωρος Ζήσης: «Αν η θύραθεν παιδεία συμβάλλει όντως στην τελειότητα, τότε οι Έλληνες σοφοί θα έπρεπε να είναι θεοπτικώτεροι και τελειότεροι των προφητών, οι οποίοι εκλήθησαν από το Θεό στο αξίωμά αυτό “εξ αγροικικού βίου”, από τους αγρούς των. Ο κορυφαίος των προφητών, ο Ιωάννης ο Πρόδρομος, εξ απαλών ονύχων ζούσε στην έρημο, όπου δεν υπάρχουν βέβαια σχολεία και πανεπιστήμια. Ασφαλώς, αν ήταν απαραίτητο στοιχείο της τελειότητος η ανθρώπινη σοφία, ο Χριστός δεν θα έλεγε “ει θέλεις τέλειος είναι, τα υπάρχοντα πώλησον, διάδος πτωχοίς, τον σταυρόν άρον, ακολουθείν εμοί προθυμήθητι”, αλλά θα έλεγε “της έξω σοφίας επιλαβού [ανάλαβε την έξω σοφία], σπεύσον προς την των μαθημάτων ανάληψιν [σπεύσε  να αρχίσης τα μαθήματα], περιποίησαι σεαυτώ την επιστήμην των όντων [απόκτησε την επιστήμη που αφορά στα όντα]”. Θα εδίδασκε γεωμετρία και αστρονομία και τις άλλες επιστήμες, για να διώξει το σκοτάδι της αγνοίας. Δεν θα διάλεγε αγραμμάτους ψαράδες ως μαθητάς, αλλά σοφούς, ούτε θα εδίδασκε δια του Αποστόλου Παύλου, ότι η ανθρώπινη σοφία είναι μωρία»62.
        Και όμως, η διαστροφή αυτή του ευαγγελικού κηρύγματος από την αίρεση του Βαρλααμισμού και από τη δυτική της «έκδοση» (version), τον σχολαστικισμό, επικράτησε τελικώς στη Δύση, όπου η ελληνική φιλοσοφία και ιδίως του Αριστοτέλους, «η ελληνική μήτρα της αιρέσεως» θα λέγαμε63, έγινε κριτήριο για την αποτίμηση παντός πράγματος, ο δε ίδιος ο Βαρλαάμ ο Καλαβρός, εντάχθηκε φανερώς στον Παπισμό και ανταμείφθηκε για τον αγώνα του κατά της Ορθοδοξίας, γινόμενος επίσκοπος Ιέρακος. Ο Βαρλαάμ δια της αγάπης του στην κλασσική αρχαιοελληνική παιδεία και κυρίως τον πλατωνισμό, συνετέλεσε μαζί με τους μαθητές του, Πετράρχη και Βοκκάκιο, στην ενίσχυση του ρεύματος που οδήγησε στη δυτική αναγέννηση64. Τα Πανεπιστήμια της Δύσεως ήδη προ της ησυχαστικής έριδος στην Ανατολή ήταν Μοναστήρια που υπηρετούσαν τη διδασκαλία της κοσμικής σοφίας, ακολουθούσαν πρόγραμμα βασισμένο σχεδόν αποκλειστικώς στις ανθρώπινες σπουδές, και όπου οι φοιτητές, οι μέλλοντες κληρικοί, στελέχη της δυτικής «εκκλησίας», από τις πέντε το πρωΐ επιδίδονταν στη μελέτη της κοσμικής σοφίας, με προαιρετική την πρωϊνή προσευχή, αλλά με έμφαση – πλήν της γραφής και αναγνώσεως- , στην αριθμητική, τη γεωμετρία, την αστρονομία, τη ρητορική, την ιστορία και τη λατινική φιλολογία, αργότερα δε τη και γραμματική και τη λογική. «Υπό την επίδραση της ανανεωμένης σπουδής των κλασσικών έργων, που ήσαν αποτελεσματικώτερη κατά τον δωδέκατο αιώνα, η λογική άρχισε να εφαρμόζεται εναντικώτερα στα άρθρα της χριστιανικής πίστεως […] η λογική εχρησιμοποιείτο για να δείξη λογικώς την εγκυρότητα αυτών των ήδη παραδεδεγμένων αληθειών […]»65.

Πηγή

Προκαλῶ γιὰ ἀνθελληνο-φάγους («εἶστε ἀντιδιανοουμενιστέες!»), καὶ ἑλληνοχριστιανούς, ἀλλὰ προκύπτουν μόνο ὑποστηρικτὲς τῆς προτεσταντικῆς-ἰεχωβάδικης ἄποψης ὅτι ἡ Ὀρθοδοξία εἶναι ψευτοχριστιανισμὸς καὶ Ἑλληνικὸς Παγανισμὸς μὲ μάσκα χριστιανική. Μάλιστα, μερικοὶ τὸ θεωροῦν θετικὸ γιὰ τὴν Ὀρθοδοξία (ὑπηρέτρια τῆς προχριστιανικῆς κοσμοαντίληψης -αὐτὸ τὸ λὲν φίλοι τῆς Ὀρθοδοξίας) κι ἄλλοι ἀρνητικό (μὴ Ὀρθόδοξοι Χριστιανοὶ ἢ μὴ Χριστιανοί). Τί νὰ γίνει;

Ἂς συμπληρώσω τὴ συλλογιστικὴ τοῦ κειμένου: Ὁ Θεὸς-(καταρχήν) Οὐσία ἴσως ὁδήγησε ἀρχικὰ στὸν Πάπα, σίγουρα ὁδήγησε ὅμως στὸν ἀγνωστικισμό, τὸν ἀποχριστιανισμὸ καὶ τὸν μηδενισμό. Κι ἀπὸ αὐτὸ τὸ σημεῖο σήμερα ὁδηγεῖ στὸν ἐξισλαμισμό. Διόλου παράξενο: Ὁ ἀπρόσιτος Θεὸς-Οὐσία (κι ὄχι Πρόσωπο) θὰ ὁδηγήσει στὸν ἀπρόσιτο θεὸ τοῦ Ἰσλάμ (ποὺ δὲν εἶναι Πατέρας, οὔτε οἱ ἄνθρωποι εἶναι «κατ’ εἰκόνα καὶ καθ’ ὁμοίωσή» του). Γιὰ τὰ προβλήματα τοῦ «ἀρχαιοελληνικοῦ» σχολαστικισμοῦ βλέπε ἐδῶ καὶ ἐδῶ.

 

Advertisements
Posted in Δυτικοί, Μεσαίωνας, θρησκεία | Tagged , , , , | Σχολιάστε

Συναίνεση

Οἱ βάρβαροι ἦρθαν τὴν ἐποχὴ κατὰ τὴν ὁποία οἱ τάσεις συλλογικῆς αὐτοκτονίας θεσπίστηκαν νομικὰ ὡς δεῖγμα ἐκλεπτυσμένης Ἀνωτερότητας καὶ ὡς Ἠθικὴ ἀπὸ μιὰ ὁμάδα ὀργανωμένων ἀτόμων ποὺ μισοῦσαν τὸν ἑαυτό τους καὶ ἔνοιωθαν ἔνοχα (σὰν αἱρετικοὶ Χριστιανοί) ἀκόμη καὶ γιὰ τὸ γεγονὸς ὅτι ἀναπνέοντας ἔκλεβαν τὸν ἀέρα ἀπὸ μύγες, σαῦρες καὶ ὅλη τὴν πανίδα. Πολὺ σωστὰ στὸ τέλος τῆς ἀνάρτησης ὁ ἀναρτήσας ἔμμεσα ὑποδεικνύει τὴν πολιτισμικὴ-γεωγραφικὴ πηγὴ τῆς μανίας αὐτοεκμηδένισης, ἂν καὶ θά πρεπε ἡ πηγὴ αὐτὴ νὰ συνδυαστεῖ μὲ τὴ μεγαλύτερη ἀτυχία τοῦ δυτικοῦ πολιτισμοῦ, τὴν πολιτισμικὴ ἐπανάσταση τοῦ ’60.

Το σύμφωνο συναίνεσης για σεξ που πρότεινε η Καλογεροπούλου είναι το απόλυτο wet dream του δικηγόρου και του συμβολαιογράφου. Δυο πανίσχυρων επαγγελματικών καστών που επέχουν θέση ιεροφαντών της αστικής κοινωνίας. Η φαντασίωση τους είναι είναι ένα πυκνό, σαν περσικός τάπητας με 1 εκατομμύριο κόμβους ανά τετραγωνικό μέτρο, πλέγμα νόμων και κανονισμών που θα καλύπτει εξαντλητικά και την τελευταία ανθυπολεπτομέρεια του κοινωνικού βίου. Το συνεχές των βιοτικών σχέσεων θα κατακερματιστεί σε μια απειρία αυτόνομων μοριακών τμημάτων, το καθένα με τη δική του ξεχωριστή συμβατική ρύθμιση. Η υπογραφή συμφώνων συναινετικής συνουσίας είναι μόνο η αρχή· θα υπογράφουμε χαρτιά για να δώσουμε ένα φιλί, να χαϊδέψουμε τα μαλλιά ενός παιδιού, να προτείνουμε μια χειραψία, να χτυπήσουμε φιλικά στην πλάτη έναν συνάδελφο, να κοιτάξουμε απευθείας στα μάτια μια κοπέλα στο μετρό ή να της απευθύνουμε το λόγο για οτιδήποτε, ακόμα και για το πιο ανώδυνο και τετριμμένο πράγμα, λόγου χάριν ποιό βιβλίο διαβάζει ή σε ποιά στάση να κατέβουμε για να πάμε στο Πεδίον του Άρεως.

Ένας διεστραμμένος τζοϋσικός εφιάλτης, σαν την περίπτωση που περιγράφει ο Πασκάλ Μπρυκνέρ σε κάποιο βιβλίο του, ενός ανθρώπου που κατέγραψε με σχιζοφρενική σχολαστικότητα, σε έναν ογκώδη τόμο 1000 σελίδων, όλα όσα έκανε στη διάρκεια μιας μόνο μέρας: από τον τρόπο που φόρεσε τα ρούχα του μέχρι τις μικρές νευρικές κινήσεις των δαχτύλων του ή το πόσες φορές πέρασε τη χτένα στα μαλλιά του ή πόσο νερό ακριβώς κατανάλωσε, από ποιά βρύση, με τι ταχύτητα έτρεχε το νερό, την αναλογία ζεστού-κρύου, πόσες φουσκάλες έκανε η σαπουνάδα που έπλυνε τα χέρια του, πόσες σταγόνες έπεσαν στο μάρμαρο του νιπτήρα και πόσες στο ξύλινο έπιπλο του μπάνιου, πόσα λεπτά έκανε να εξατμιστεί και το τελευταίο ίχνος υδρατμών στον καθρέφτη του.

Όλα είναι βία, χωρίς καμιά εξαίρεση. Η ομιλία, οι χειρονομίες, τα βλέμματα, οι μηχανικές κινήσεις του σώματος, το περπάτημα που ίσως συνθλίψει κάποιο μικροσκοπικό μαμούνι, η ίδια η αναπνοή μας που με την κάψα της θα σκοτώσει χιλιάδες αδιόρατους μικροοργανισμούς. Το ίδιο το φαινόμενο της ζωής είναι βίαιο και αναπαράγεται από τη βία. Αυτές οι ιδέες δεν είναι κάτι καινούργιο. Θα ήταν μάλλον αυτονόητο να πούμε ότι όλο αυτό κατατείνει στην αρχή του Νιρβάνα, την εκμηδένιση της ύπαρξης και την ένωση με το Παν.

Posted in παλιά και νέα θεότητα, σεξουαλικότητα, Αριστερά, γυναίκες | Tagged , | 1 σχόλιο

Καθημερινὴ τρομολαγνεία

Δὲν ἐννοῶ ἐδῶ ὅτι τὸ κράτος Ἑλλάδα δὲν διαλύεται στοχευμένα καὶ εἰδικὰ ἀπὸ τὸ 2015. Οὔτε ὅτι δὲν ἀφήνονται ἀτιμώρητοι οἱ πάντες καὶ τὰ πάντα. Ἡ Ἀριστερὰ (ΣΥΡΙΖΑ καὶ τὰ κατ’ ἐπάγγελμα ἀντιφασιστικὰ παραρτήματά του) βεβαίως στοχεύει στὴν ἐνθάρρυνση τοῦ μπάχαλου ὅταν θὰ ἔχει χάσει τὴν ἐξουσία, ὥστε νὰ ἐπαναλάβει τὴν κατάρρευση τοῦ 2008 μὲ τὰ καψίματα. Προθερμαίνεται γιὰ τὸ ρόλο της ὡς ἠθικοῦ ὑποκινητῆ ἐπεισοδίων, ὅπως ἔκαναν ἐπιτυχημένα τὸ MEGA καὶ τὸ ΠΑΣΟΚ. Προθερμαίνονται καὶ οἱ ἀντιεξουσιαστές. Δὲν πιστεύω ὅτι ἡ Ἀριστερά ἀδυνατεῖ νὰ ἀντιληφθεῖ ὅτι ὅταν δὲν ὑπάρχει νόμος, τάξη καὶ τιμωρία, τότε δὲν ὑπάρχει γιὰ ὅλους καὶ ὄχι μόνο γιὰ τοὺς Ἀριστεροὺς-Ἀντιεξουσιαστές. Τὸ γνωρίζει πολὺ καλά, ἡ Ἀριστερά, ὅτι μὲ αὐτὸν τὸν τρόπο ἀπελευθερώνονται δυνάμεις ἀνομίας καὶ ἀπὸ τὴν Ἀκροδεξιὰ καὶ ἀπὸ τοὺς λαθρομετανάστες μαφιόζους ἢ τζιχαντιστές. Αὐτὸ ὅμως κρίνεται, πάλι ἀπὸ τὴν Ἀριστερά, ὡς μιὰ πολὺ θετικὴ ἐξέλιξη γιὰ μιὰ προσεχὴ διακυβέρνηση ΝΔ. Τὸ γενικευμένο μπάχαλο (ὄχι μόνο ἀριστερό, ἀλλὰ καὶ ἀκροδεξιό – προσφυγικό) θὰ συντελέσει ἀκόμη περισσότερο στὸ νὰ ἐκνευριστεῖ σύντομα ἡ κοινωνία μὲ τὴν κυβέρνηση Μητσοτάκη καὶ νὰ ἔχουμε μιὰ «δεξιὰ παρένθεση».

Ἡ Καθημερινὴ ὡστόσο, ἐμφανίζει τὴν εἰκόνα μιᾶς φαιδρῆς ψευτο-νοικοκυροσύνης. Ἐνῶ ἔχει ἀποκοπεῖ ἐδῶ καὶ χρόνια (ἀπὸ τὸ 2010) ἀπὸ τοὺς μικροαστοὺς καὶ «νοικοκυραίους», κάνει σὰν θεατρίνα παριστάνοντας ὅτι ἀνησυχεῖ γιὰ τὰ ἀλλεπάλληλα κρούσματα βίας, ἐπιθέσεων τοῦ Ρουβίκωνα κ.λπ. κ.λπ. Ἐννοεῖται, ὅμως, ὅτι ὅποιος εἶναι νεοφιλελεύθερος, δὲν δίνει δεκάρα τσακιστὴ γιὰ τὰ καθημερινὰ παθήματα τῶν μικροαστῶν-συντηρητικῶν οἰκογενειαρχῶν κ.ἄ., ἀφοῦ μπορεῖ νὰ εἰσάγει καὶ ἀλλόδοξους πρόσφυγες γιὰ ἀκόμη φθηνότερα μεροκάμματα. Δὲν χρειάζεται νὰ ὑπενθυμίσω τὸ ἀβυσσαλέο μίσος τῶν νεοφιλελεύθερων γιὰ τὸν τάχα ἀρνητικὸ οἰκονομικὸ ρόλο τῆς ἑλληνικῆς οἰκογένειας καὶ τῆς Ὀρθοδοξίας. Ἐπιπλέον, οἱ πιὸ ἀκραῖοι ἀπὸ τοὺς νεοφιλελεύθερους εἶναι δημόσια μαχητικοὶ ἀθεϊστές, δικαιωματιστὲς καὶ μὲ σεξουαλικὲς προτιμήσεις σὰν τῶν μαχητικῶν Ἀριστερῶν, ποὺ εἶναι ὑποτιθέμενοι ἐχθροί τους. Ἡ θρησκεία, ὅταν εἶναι συμπαγὲς κοινωνικὸ φαινόμενο (κι ὄχι ὅπως στὴ Δύση), ἀποτελεῖ μιὰ τεράστια ἀπειλὴ γιὰ τὰ ἐργασιακά, κοσμοθεωρητικὰ καὶ σεξουαλικὰ βίτσια τῶν νεοφιλελεύθερων, γιατὶ συνιστᾶ μιὰ βουβὴ μὰ ὀδυνηρὴ καὶ συνεχὴ κριτικὴ στὸν βαθὺ πυρήνα τοῦ ἑαυτοῦ τους, καὶ γι’ αὐτὸ πρέπει οἱ νεοφιλελεύθεροι νὰ τὴν σκοτώσουν -ὅπως καὶ οἱ Ἀριστεροί. Μόνο ἂν καταργηθεῖ ἡ κριτικὴ τῆς θρησκείας, ταυτίζεται τὸ ἠθικὸ μὲ τὸ νόμιμο, κι ἔτσι ὁ νεοφιλελεύθερος δύναται νὰ μεταβάλλει τὸ ἠθικὸ διὰ μιᾶς ἁπλῆς ψηφοφορίας στὸ κοινοβούλιο. Βέβαια, ἐννοεῖται ὅτι ἡ Καθημερινὴ δὲν εἶναι σὰν τοὺς προαναφερθέντες ἀκραίους (νεο)φιλελεύθερους. Ὡστόσο, κλαίει καὶ δερνοκοπᾶται, ἀιλί μας, μὲ τὴν ἀπαξιωτικὴ ἀναφορὰ στὰ μπάχαλα καὶ τὶς ἀριστερὲς κυβερνητικὲς ἀντιδράσεις. Καὶ στὰ σχόλια σκούζουν, λυσσᾶνε οἱ αἰωνίως ἐξαπατημένοι (ἀπὸ τὴ ΝΔ) ἐναπομείναντες συντηρητικοὶ  κι ἀντικομμουνισταὶ τῆς ΝΔ.

Ἀλλὰ τί ἀκριβῶς θὰ πράξει ἕνας Μητσοτάκης, αὐτὴ ἡ μαριονέτα ἴσης εὐφυίας μὲ τὸν ΓΑΠ, γιὰ νὰ συμμαζέψει αὐτὸ ποὺ δὲν συμμαζεύεται πλέον; Θὰ κάνει ὅ,τι τὸ 2008 ὁ σημερινὸς ΠτΔ, γιὰ τοὺς ἴδιους χίλιους-δυὸ λόγους (νὰ πάρει καλὴ διαγωγὴ ἀπὸ τὸ VICE, νὰ μὴν κατηγορηθεῖ ὡς ἀκροδεξιός, νὰ ἐπιταχύνει τὴν καταστροφὴ τῶν ὀπισθοδρομικῶν μικροαστῶν κ.λπ.). Στὰ ἀνοιχτὰ σύνορα πιστεύει κι ὁ Μητσοτάκης. Ἡ μόνη διαφορὰ εἶναι ὅτι γιὰ τὸν Μητσοτάκη οἱ «πρόσφυγες» θὰ μειώσουν τοὺς μισθοὺς ἐνῶ κατὰ τὴν Ἀριστερᾶ θὰ φέρουν τὴν Ἐπανάσταση μιὰ ὥρα ἀρχύτερα. Λὲς καὶ ἔχουμε ξεχάσει ὅτι μὲ τὸν λιγότερο «ἀνοιχτόμυαλο» Καραμανλῆ ἡ χώρα ἦταν ἀπροστάτευτη. Ἢ θὰ φυλακίσει τὸ Μητσοτὰκ 200.000 πρόσφυγες, πράκτορες, μισότρελους δικαιωματιστές, ἀντιεξουσιαστὲς καὶ λοιπούς; Μιλᾶμε γιὰ μιὰ ὁλόκληρη κοινωνία μέσα στὴν κοινωνία, κι ὄχι γιὰ 5-10 παραβατικοὺς ποὺ ἀπομονώνονται ἢ τίθενται ὑπὸ ἐπιτήρηση. Δὲν χωρᾶνε οἱ φυλακές, ὁπότε ὁ πορτοφολὰς ἀφήνεται ἐλεύθερος. Θὰ διορίσει μήπως ἀστυνόμους μὲ τὰ ἀτσαλάκωτα ὑποκάμισα ὁ Μητσοτάκης ἢ πιστολέρο ποὺ πυροβολοῦν ἐκεῖ ποὺ δὲν πρέπει; Ἢ  θὰ κάνει αὐστηρότερους τοὺς νόμους γιὰ τὴν βία τῆς καθημερινότητας; Μὲ τίποτε. Εἴπαμε, οἱ μικροαστοὶ ἐμποδίζουν τὸν ἐκσυγχρονισμὸ τῆς κοινωνίας. Ἡ Καθημερινὴ βέβαια, καλὰ κάνει τὴ δουλειά της καὶ γεμίζει τὸ μαγαζί της μὲ πονεμένους μικροαστοὺς ποὺ ἀναγνωρίζουν στὸ πρόσωπο τοῦ Κυριάκου τὸν Γ. Παπαδόπουλο ποὺ θὰ πατάξει τοὺς κομμουνιστὰς καὶ θὰ τοὺς στείλει στὶς τρύπες τους. Κορόιδα πάντα. Ὅπως κορόιδα, μεγάλα μάλιστα, εἶναι κι ἐκεῖνοι οἱ μικροαστοὶ ποὺ λοξοκοιτώντας ὀνειρεύονται χούντα (εἴτε κομματικὴ εἴτε στρατιωτική) παραβλέποντας ὄχι μόνο τὴ δημοσιοϋπαλληλοποίηση τοῦ ΕΣ ἀλλὰ καὶ τὴν ἐξατομίκευση-ἐκφυλισμὸ τῆς κοινωνίας. (Ἂς ἀφήσω κατὰ μέρους τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ χούντα διχοτόμησε τὴν Κύπρο καὶ δὲν  τὴν ἐνσωμάτωσε στὴν Ἑλλάδα.) Ποιοὶ ἀκριβῶς φαντάροι (ἕλληνες νέοι) θὰ ὑπακούσουν στὶς διαταγὲς ἑνὸς ταξίαρχου ποὺ φιλοδοξεῖ νὰ καταλάβει τὴν ἐξουσία; Οἱ Ἐρντογὰν προϋποθέτουν κολλεκτιβιστικὲς κοινωνίες. Ἔχουν οἱ Νεοέλληνες τὶς ἀρετὲς τῆς μυρμηγκοφωλιᾶς καὶ τῆς μελισσοφωλιᾶς;

Ἡ χώρα σώζεται μὲ κάτι πολὺ ὀδυνηρότερο -καὶ δὲν ἐννοῶ τὴν ἔξοδο ἀπὸ τὸ εὐρὼ καὶ τὴν Ε.Ε.

 

 

Τὸν Σαββόπουλο τὸν ἔβαλα γιὰ τὸ Μητσοτὰκ καὶ γιὰ ξεκάρφωμα. Παχειὰ λόγια, ἰδεολογικοποίηση-διαφώτιση ἀκόμη καὶ μέσα ἀπὸ τραγουδάκια τοῦ συρμοῦ. Μὴ τυχὸν δὲ διευκρινιστεῖ σὲ καμμιὰ στροφὴ ἡ κοσμοθεωρία μας.

Posted in Αριστερά, Ακροδεξιά, Δεξιά, Ελλάδα | Tagged , , , , , | Σχολιάστε

δημογραφικά

Ἡ ὑπογεννητικότητα δὲν ἀντιμετωπίζεται κατὰ κύριο λόγο μὲ αὔξηση τῶν κρατικῶν παροχῶν κάθε εἴδους (παιδικοὶ σταθμοί, ἐπίδομα τέκνου, ἐργασιακὴ κ.ἄ. προστασία τῆς μητέρας, τῶν ἀνήλικων μητέρων κ.λπ.). Οἱ παροχὲς αὐτὲς εἶναι ἀναγκαία ἀλλὰ ὄχι ἱκανὴ συνθήκη. Πρέπει, δηλαδή, νὰ παρέχονται ὁπωσδήποτε, ἀλλὰ δὲν ἀποτελοῦν πειθαναγκαστικὸ ἐπιχείρημα γιὰ κάποιον νὰ γίνει γονιός. Ἀπόδειξη γι’ αὐτὸ εἶναι ὅτι τὴν ἐποχὴ τοῦ Σημίτη τὰ οἰκονομικὰ μέτρα ὑπὲρ τῶν γονιῶν δὲν ἀπέδωσαν, καὶ τὰ παιδιὰ ἀνὰ μητέρα ἔπεσαν στὸ ἱστορικὰ χαμηλότερο 1,2. Ἕνας φιλοτομαριστὴς δὲν θὰ κάνει παιδιὰ ἀκόμη καὶ ἐὰν ζεῖ ἄνετα. Ἂν οἱ περισσότεροι γίνουν φιλοτομαριστὲς ἢ φαντάζονται ὅτι ὄντας ἄτεκνοι προσφέρουν μὲ ἀλλιώτικο τρόπο στὴν κοινωνία, ἡ κοινωνία θὰ πεθάνει.

Ὁ μέσος νέος τῶν 600€ θεωρεῖ ἀδιανόητο νὰ μείνει μὲ τὴν καλή του στὸ σπίτι τῶν γονιῶν του ἢ τῶν γονιῶν της. Καλὴ δικαιολογία, ἀλλὰ προϊὸν πολιτισμικῶν φαντασιώσεων. Ἐπειδὴ ἔχει δεῖ τόσες ταινίες (ποικίλου περιεχομένου) καὶ εἶναι ἐξαμερικανισμένος (εἰδικὰ οἱ μορφωμένοι), θεωρεῖ ἀνθρώπινο δικαίωμά του καὶ θετικὴ ἐκδίπλωση τῆς ἀτομικότητάς του τὸ σὲξ στὸ σαλόνι καὶ κουζίνα, δυνατότητα ποὺ δὲν ὑφίσταται σὲ σπίτι ὅπου ζοῦν καὶ τριγυρνᾶνε οἱ γονεῖς. Πάνω ἀπ’ ὅλα, νὰ μιμηθεῖ κάποιος τὴ φαντασίωση τοῦ Νεοϋορκέζου. Λὲς καὶ θὰ κυττάξουν ἀπὸ τὴν κλειδαρότρυπα ἢ θὰ βάλουν τὸ αὐτὶ στὸν τοῖχο τὰ γερόντια ποὺ ξημεροβραδιάζονται στὴν τηλεόραση. Ἢ λὲς καὶ οἱ παντρεμένοι σὲ δικό τους σπίτι, καὶ μὲ παιδιὰ ἀλλὰ χωρὶς γονεῖς, ζοῦν σὲ ταινία, καὶ ὅπου βροῦν κι ὅπου σταθοῦν ὁρμᾶν ὁ ἕνας στὸν ἄλλο. Ὅπως μοῦ ἔλεγε κάποιος ἐπαρχιώτης «μορφωμένος» φαντάρος, λύνοντάς μου τὴν ἀπορία μὲ ἕνα ἀκαταμάχητο ἐπιχείρημα: «Ὅταν εἶσαι μόνος σου, μπορεῖς νὰ αὐνανιστεῖς στὸ σαλόνι ὅποτε γουστάρεις«. Τὸ δωμάτιό του δὲν τοῦ ἀρκοῦσε. Ὅλα ὅσα ἔχω ἀκούσει ὅτι θὰ μποροῦσα νὰ κάνω θὰ πρέπει νὰ τὰ κάνω, μὲ ἄλλα λόγια.

Τὸ πραγματικὸ πρόβλημα, ἡ ἐπιβίωση, παραμερίζεται: Χωρὶς ἔξοδα ἐνοικίου / ΕΝΦΙΑ καὶ μὲ δύο μισθούς, ἔστω καὶ μικρούς (τοῦ νέου ζευγαριοῦ), θὰ ἦταν πολὺ εὐκολότερο νὰ γεννηθεῖ ἕνα, τουλάχιστον, παιδί. Ἐγὼ ξέρω ἀνθρώπους ποὺ πρὸ κρίσης ἐπέλεξαν νὰ ζήσουν στὸ σπίτι τῶν γονιῶν τῆς γυναίκας τους· τὸ ἴδιο γινόταν καὶ σὲ παλιότερες ἐποχές, ὅταν ὑπῆρχε ἀδυναμία νὰ χτίσει κάποιος δικό του σπίτι. Ὅπως ὑπάρχουν, μέσα στὴν κρίση, καὶ νέοι, μὴ δημόσιοι ὑπάλληλοι, ποὺ ἔκαναν τρία παιδιά. Ἀλλά, εἴπαμε: οἱ ταινίες (καὶ τριάντα χρόνια «Ἀναστασίας» / Παπακαλιατισμοῦ) δημιουργοῦν πρότυπα αὐτοεξαφάνισης. Μαζί μ’ αὐτές, καὶ ἡ Καθημερινή, ποὺ κατὰ καιροὺς εἰρωνεύεται (μαζὶ μὲ τοὺς ὑπερ-ἐπιτυχημένους οἰκονομικὰ ἀναγνῶστες της) τοὺς Ἕλληνες ἐπειδὴ μένουν μὲ τοὺς γονεῖς τους. Εἴχαμε ποὺ εἴχαμε τὸ πρόβλημά μας, ἔχουμε καὶ αὐτοὺς νὰ γελοῦν. Θὰ μποροῦσε νὰ ἀντιμετωπιστεῖ τὸ γεγονὸς τῆς διαμονῆς στὸ σπίτι ὡς εὐκαιρία: Ἀφοῦ ζῆς ποὺ ζῆς μὲ τοὺς γονεῖς, τί διαφορὰ ἔχει νὰ ζῆς ὡς ζευγάρι; Ἐννοεῖται ὅτι εἶναι ἀστεῖο νὰ βαφτίζεται αὐτοπραγμάτωση ἡ μιζέρια. Τὸ νὰ μὴν κάνεις παιδιὰ λέγεται ἀπομύζηση πόρων τῆς ἕως τώρα ἀνθρωπότητας μὲ μηδενικὸ ἀντάλλαγμα, ἐκτὸς κι ἂν ὁ ἄτεκνος ἔκανε κάτι μοναδικό. Καὶ διαστροφὴ τὸ νὰ κατευθύνεται τὸ γονικὸ ἔνστικτο ἀνθρώπου σὲ σκυλί. Καὶ κρίμα μεγάλο ἡ ὀμορφιὰ μιᾶς νέας κοπέλας, νὰ μὴν συνεχιστεῖ γιὰ τὶς ἑπόμενες γενιές, ὅπως συνεχίστηκε καθ’ ὅλους τοὺς προηγούμενους αἰῶνες ὁδηγώντας στὴ σημερινὴ ἐνσάρκωση καὶ παραλλαγὴ τῆς ὀμορφιᾶς. Δὲν ὑπάρχει βέβαια οὔτε κάποιο ἡλικιακὸ ὅριο πέρα ἀπὸ τὸ ὁποῖο οἱ νέοι εἶναι φταῖχτες.

Posted in σεξουαλικότητα, κοινωνία | Tagged , , | 3 Σχόλια

καπέλα

Μόνο ἕνα πράγμα μὲ κάνει διστακτικὸ στὸ νά ‘θελα νὰ ἤμουν βυζαντινὸς λόγιος: Τὰ βυζαντινὰ καπέλα. Ἐννοῶ ὅτι, ἐντάξει, βάρβαροι, ἐπιδημίες, πείνα, ὅλα αὐτὰ εἶναι σοβαρὰ ἀλλὰ ἀναμενόμενα, ἐὰν τὰ συνηθίσεις. Τὰ βυζαντινὰ καπέλα ὅμως;

36035122756_6f0620c48c_o

national_gallery_in_washington_d.c.2c_pisanello2c_medaglia_di_giovanni_di_bisanzio_recto

metochites_gr

niketas_choniates

Posted in Ρωμανία | Tagged , , | Σχολιάστε

«Μόνο στὴ Φουρέιρα γίνονται αὐτά»

 

Σὲ κανένα ἄλλο μέρος τῆς Γῆς.

 

68,9% Ελληνίδα και Νοτιοιταλίδα.

Αλήθεια; Ιταλίδα; Δεν είχα ιδέα! Περίμενε! Είμαι σχεδόν 70% Ελληνίδα; Θα βάλω τα κλάματα! Δεν είμαι Ελληνίδα, μεγάλωσα στην Ελλάδα. Αλλά νιώθω Ελληνίδα επειδή έχω την ίδια νοοτροπία. Από νότια Ιταλία; Τι να πω;

29,8% από Βαλκάνια.

Εγώ θα περίμενα γύρω στο 50%.

Υπάρχει και ένα ποσοστό 1,3% που λείπει, μπορείς να μαντέψεις τι είναι;

Γιατί όχι, Εβραία μπορεί.

Είσαι κατά 1,3% Εβραία της διασποράς.

Ω Θεέ μου! Αδελφή μου!

Αδελφέ μου!

 

Πέρα ἀπὸ τὸ χαζὸ τοῦ πράγματος (ἀπὸ τί ποσοστὸ καὶ πάνω DNA πρέπει νὰ ἀντιμετωπιστεῖς ὡς Ἕλληνας;), καὶ τὸ τρελὸ τοῦ πράγματος (Ἰσραηλινοὶ κάνουν τέστ «γονιδιακῆς ἐθνότητας»!).

Posted in επιστήμη | Tagged , , | Σχολιάστε

Δράση

Ὁ Μητσοτάκης εἶναι ὁ τύπος τοῦ ἀνθρώπου ποὺ νοιώθει ὅτι σὲ λίγο θὰ ἀποκτήσει δύναμη* καὶ γι’ αὐτὸ δὲν χρειάζεται νὰ σφίγγεται πλέον γιὰ νὰ μὴν ἀποκαλύψει τὰ φιλελεύθερα μυστικά του. Ὄντας κομπλεξικὸς ὡς τελευταῖο παιδὶ τῆς οἰκογένειάς του, εἶναι πάντα μικρότερος ἀπὸ τοὺς προγόνους του. Ἔτσι εἶναι τὰ σόγια καὶ οἱ δυναστεῖες, ἀκόμη καὶ ἀρχοντοχωριατῶν, παρακμάζουν. Ἐκεῖ στὴ ΝΔ θὰ πρέπει νὰ εἶναι πολὺ ἠλίθιοι ποὺ ἔχουν ἀφήσει σὲ μιὰ σέκτα τρελῶν παρασίτων – νεοφιλελεύθερων (καὶ χριστιανοφάγων) νὰ κάνει κουμάντο, καὶ πιστεύουν στὴ μαγικὴ δύναμη τοῦ ὀνόματος Μητσοτάκης. Τὸ παράδειγμα τοῦ ΓΑΠ δὲν τοὺς διαφώτισε καθόλου, καὶ οἱ ΝΔ στέκονται σούζα στὸν Κούλη ἢ δικαιολογοῦν ὅλες του τὶς δημόσιες κοτσάνες. Δὲν ἔχουν δεῖ πῶς διέλυσε τὸ ΠΑΣΟΚ ὁ Παπανδρέου. Ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς ἔχει καταφέρει νὰ μειώσει τὴ διαφορὰ ΝΔ-ΣΥΡΙΖΑ ἀπὸ 12%+ τὸ 2017 σὲ 6-7% τώρα. Δίχως ἄλλο, ἂν σκεφτοῦμε καὶ τὶς παροχὲς ΣΥΡΙΖΑ, οἱ ἐκλογὲς θὰ εἶναι σχεδὸν ντέρμπι. Ἀλλὰ οἱ ΝΔκράτες ἐκεῖ. Ὁ  ἀρχηγὸς ἔχει πάντοτε δίκαιο. Κι ὅλα αὐτὰ δὲν τὰ λέω γιατὶ ἀγαπῶ τὴ ΝΔ ἀλλὰ γιατὶ μισῶ τὸ ΣΥΡΙΖΑ κι ὅ,τι συμφωνεῖ μαζί του σὲ ὁτιδήποτε.

* Ἀποκλείω τὴν περίπτωση, ἀκόμη, νὰ σκέφτεται ὅτι εἶναι πολὺ μικρὸς γιὰ νὰ σηκώσει τὸ βάρος τῆς χώρας κι ἔτσι νὰ προσδοκεῖ σὲ μιὰ συγκυβέρνηση.

Posted in πολιτικά, φιλελεύθεροι, Δεξιά | Tagged , | Σχολιάστε

ἄγρια φύση

Τὰ ζῶα ἔχουν χρησιμεύσει στοὺς ἀνθρώπους γιὰ διάφορους ἠθικοπλαστικοὺς σκοποὺς ποὺ πρέπει νὰ ἐπιβληθοῦν σὲ ἄλλους ἀνθρώπους. Ἀπὸ τὴν ἐποχὴ τοῦ Αἰσώπου, τοὺς ἐκκλησιαστικοὺς Πατέρες, τὸν (σχεδὸν ζῶον) Εὐγενὴ Ἄγριο τοῦ Διαφωτιστῆ, τοὺς κοινωνικοὺς δαρβινιστὲς καὶ τοὺς καλοκάγαθους ἀναρχικούς, ὁ ἀνθρωπομορφισμὸς κυριαρχεῖ. Τελευταῖα λέξη τῆς μόδας, τὰ ντοκιμανταίρ. Ἓως τὸ ’70, νομίζω ὅτι προβαλλόταν ἡ ἀγαθὴ πλευρὰ τῆς Ἄγριας Ζωῆς, μὲ τὰ σκέρτσα τῶν μαϊμούδων καὶ τοὺς ἐλέφαντες νὰ καταβρέχουν ὁ ἕνας τὸν ἄλλον. Ἀπὸ τὸ ’80-’90 (ὅταν μιὰ ὁλόκληρη γενιὰ εἶχε ἤδη μεγαλώσει ἀπὸ βρέφος παρέα μὲ τὸν κόσμο τῆς τηλεόρασης, καὶ χάθηκε ἢ θόλωσε ἡ ἔννοια τῆς ἐκτὸς τηλεοράσεως Πραγματικότητας), πλημμυρίσαμε ἀπὸ ντοκυμανταὶρ ποὺ δείχνουν μιὰ φρικιαστικὴ ὄψη τῆς ζωικῆς δραστηριότητας. Ἡ θαλάσσια χελώνα ποὺ ἁρπάζει ἀπ’ τὸ πόδι του τὸ περιστέρι ποὺ πάει νὰ πιεῖ νερό, καὶ βλέπουμε τὶς τελευταῖες μπουρμπουλῆθρες ποὺ βγάζει αὐτό -γιὰ νὰ φέρω ἕνα παράδειγμα. Δὲν εἶναι μόνο ἡ κοινωνία ποὺ πλήττει μὲ τόση γαλήνη καὶ θέλει νὰ νοιώσει τὴ βία ποὺ τῆς ἔχει λείψει πολιτισμικά (ποτὲ ἄλλοτε δὲν προβλήθηκε τόση βία στὴν τηλεόραση καὶ τὰ ΜΜΕ ὅσο σήμερα), ἀφοῦ διανύουμε τὴ μεγαλύτερη εἰρηνικὴ περίοδο στὴ Δύση. Εἶναι καὶ οἱ φιλελεύθεροι ποὺ ξαναφέρνουν τὸ μοτίβο τοῦ κοινωνικοῦ δαρβινισμοῦ: Ὅποιος φάει τὸν ἄλλον, δὲν ὑπάρχει Γιατὶ. Οἱ ἀριστεροὶ ὅπως πάντα τὰ ἔχουν χαμένα: Ὅταν θέλουν νὰ ἐναντιωθοῦν στὸν χριστιανικὸ ἠθικισμό, ὑποστηρίζουν ὅτι εἴμαστε κι ἐμεῖς ζῶα (ἀχαλίνωτο σέξ, φαῒ καὶ γλέντι, «καὶ τί σᾶς πειράζει;» κ.ο.κ.), ἐνῶ ὅταν ἔρχονται ἀντιμέτωποι μὲ τὴ χαρὰ τῆς θανάτωσης καὶ τοῦ βασανισμοῦ, τονίζουν τὴν ἀνθρωπιά, τὰ μὴ-ἔνστικτά μας, τὴν «ξεχωριστή μας φύση», τὰ «ἅμα νοιώθω κρεμμύδι, εἶμαι κρεμμύδι» καὶ ἄλλα τέτοια κατευθείαν προερχόμενα ἀπὸ τὸν κόσμο τῶν Ἰδεῶν. Ἡ παρακάτω προσέγγιση εἶναι πιὸ ἀληθοφανής: Ἡ βία ὑπάρχει, τόσο σὲ ζῶα ὅσο καὶ σὲ ἀνθρώπους, ἀλλὰ διαρκεῖ τόσο λίγο, ὥστε νὰ σὲ φάει τὸ θηρίο. Μετά, ἀνεμελιά, ζουζούνια στὴ μύτη μας. Ἡ προβολὴ τῆς βίας εἶναι ποσοτικὰ λανθασμένη. Ὡστόσο, ἡ σύγχυση τῆς βίας μὲ τὴν ἐπιθετικότητα εἶναι (γιὰ ὅποιον τὴν κάνει -ὄχι τὸ ἄρθρο) ἐσφαλμένη. Ἡ ἔχθρα καὶ ἡ φιλία εἶναι μόνο ἀνθρώπινα, καὶ ἀξερίζωτα.

Ενώ δεν θεωρώ τα shoot’em all παιχνίδια προαγωγους βίας,δεν θα έλεγα το ίδιο για τα «αθώα», «περιβαλλοντικά», «σκληρά μέσα στο παιχνίδι της φύσης» ντοκιμαντέρ ,απο αυτά που συνηθίζουν όλα τα κρατικά και ένα ιδιωτικό κανάλι. Παρακολούθηση του βίου και της πολιτείας σαρκοβόρων αρπακτικών. Με τέτοια οικειότητα ,ώστε συχνά τα ζώα διαθέτουν ονόματα! Ο Πάτρικ τεμπελιάζει, η Δεββώρα κυνηγάει το Ιμπάλα της.Ο μικρός Ζάκ είναι ατακτουλης, η ασυναγώνιστη μάνα Σαρλόττα θρηνεί το κουτάβι της που το έπνιξε η σκύλα η ύαινα.Οπου η επιλογή του θέματος,βασίζεται πάνω στα στερεοτυπα του κλασικου φίξιον.Οπου η επιλεκτική χρήση νυκτερινών πλανων και «τραγικότητας» ή δραματικότητας στην αφήγηση, γιγαντώνει σε όλους, όχι μόνον στα παιδουδια, πως έξω στην φύση, αυτήν που μας παινεύουν οι οικολόγοι και οι χίπιδες, επικρατεί ο νόμος της ζούγκλας. Μα, όταν επικεντρώνεις το μάτι ή το αφτί σου σε επιλεγμένο στόχο ,ο στόχος διογκώνεται και κατακτά το μυαλό σου. Είναι η πανάρχαια συνταγή της πίστης.Αν ήθελαν να δείξουν την φύση, πολύ πιό κοντά στην αλήθεια θα ήταν αμέτρητα, ακίνητα πλανα, όπου καμιά φορά πετάει ένα ζουζούνι ή γλύφεται μιά γάτα. Ο χρόνος της φύσης είναι ατέρμων, όπως και η Ιστορία: ακόμη και η πιό ζοφερή βία κατά λαών, εθνών και επι πολεμου, δεν είναι παρά λεπτά της ώρας σε ολοκληρα χρόνια όπου βασιλεύει η ακινησία. «Μακρά διάρκεια» το έλεγε ένας ιστορικός που φροντίσαμε, κι αυτόν την σχολη του ,να τον κάνουμε καριέρες και να τον ξεχάσουμε.

Πηγή

Posted in φιλελεύθεροι, οικολογία | Tagged , , , | Σχολιάστε

Ἔργα καὶ ἡμέρες τοῦ Μ. Κωνσταντίνου στὴ Θεσσαλονίκη

Ἕνα τεχνικῶς ἐντυπωσιακὸ τεχνητὸ λιμάνι, τὸ Ὀκτάγωνο τοῦ Γαλέριου, ἡ πρώτη Ἁγία Σοφία, ἐνίσχυση τῆς ὑδροδότησης τῆς πόλης, λουτρά. Ὅλα αὐτὰ στὸ διάστημα τῶν δύο χρόνων παραμονῆς του στὴν πόλη.

Ε. Μαρκῆ, Ἔργα καὶ ἡμέρες τοῦ Μ. Κωνσταντίνου στὴ Θεσσαλονίκη, στό: Σέμογλου Ἀ. – Ἀρβανιτίδου Ἰ .Π. – Γούναρη Ἐ. Γ. (ἐκδ.), Λεπέτυμνος. Μελέτες ἀρχαιολογίας καὶ τέχνης στὴ μνήμη τοῦ Γεωργίου Γούναρη. Ὕστερη Ρωμαϊκή, Βυζαντινή, Μεταβυζαντινὴ περίοδος, Θεσσαλονίκη 2018, σσ. 77 – 90.

Posted in Θεσσαλονίκη, Ρωμανία, βυζαντινή αρχιτεκτονική | Tagged , | Σχολιάστε

Κινητά

Ἐνδιαφέρουσα ἡ διαμάχη μεταξὺ Γοογλε (ΗΠΑ) καὶ Κινέζικων κινητῶν. Οἱ πρῶτοι μπορεῖ νὰ καθυστερήσουν τὴν κινεζικὴ κυριαρχία, ἀλλὰ τὰ κινέζικα κινητὰ θὰ βροῦν ἄλλους τρόπους «ἀναβάθμισης» (μαγικὴ λέξη). Αὐτὸ ἕως ποῦ θὰ τραβήξει, εἶναι ἐπίσης ἐνδιαφέρον. Σὲ χωριστὸ διαδίκτυο; σὲ μιὰ συμφωνία μοιράσματος; Ὅσο γι’ αὐτοὺς ποὺ παίρνουν τὸ μέρος τοῦ ἑνὸς ἢ τοῦ ἄλλου, ἰδίως μὲ βάση πολιτισμικὰ ἢ πολιτικὰ κριτήρια, εἶναι γραφικοί. Ἡ Γοογλε (κι ὅλα τὰ προϊόντα) σίγουρα γνωρίζουν γιὰ τὸν καθένα μας περισσότερα ἀπὸ ὅσα ξέρει ἡ μάνα μας. Ἐνῶ οἱ Κινέζοι θὰ φτάσουν σὲ ἄπιαστα ὕψη τὴν τυραννία, ἀλλὰ μὲ τὸν ἐθνικό τους αὐθεντικὸ τρόπο.

Posted in πολυπολιτισμός, Δύση, Κίνα | Σχολιάστε

Αὐτοάνοσο

Το αυτοάνοσο της Αριστεράς είναι ο υλισμος. Προσπαθεί να εμπνευσει ανωτερες αξίες (ποιές;) όταν εκπαιδεύει τους πιστούς της να αρκούνται στην ικανοποίηση υλικών αναγκών, όπως και τα κτήνη. Αντε, και ολίγο παντεσπάνι με βάση τις αξίες της μπουρζουαζιας από την οποία προήλθαν οι ταγοί της. Γαλλικά, πιάνο και κανα μπαλέτο.

Η κατάσταση της χώρας όπως και της ίδιας της Αριστεράς ήταν χρονικό προδιαγεγραμμενου θανάτου. Προσπαθεί να αντιμετωπίσει το Κοιτάω την Πάρτη μου των φιλελεδων, υιοθετώντας το δικό τους αξιακο σύστημα, φορώντας στο κούτελο την ταμπέλα του «εργάτη» και διεκδικώντας μεγαλύτερα ποσοστά επί του τζίρου από τους διαχειριστές του μαντριου.

Δεν είναι τυχαίο ότι από τον Κοκκαλη και τον Γερμανό ως την Τρεμη και το μισό Mega Chanel δεκάδες αρπαχτικα προηρθαν από τον χώρο της Αριστεράς. Διότι η ταξική τους προέλευση ήταν μόνο συγκυριακή και ζητούμενο τους να εξελιχθούν σε γουρούνια της Κίρκης.

Πηγή

Τὸ «γιατί, οἱ ἄλλοι εἶναι καλύτεροι;» εἶναι καθαρὰ συριζαίικο.

Posted in Αριστερά, Αναδημοσιεύσεις | Tagged , | Σχολιάστε

Debunking Myths On Arab Invasion Of Roman Levant

johannes-von-damaskus-large-280x400

After our post on the surrender of Jerusalem many friends wrote to us to say that «Christianity prospered under Islamic caliphs» and «Islam provided shelter for these Christians against the tyranny of the Empire». Actually, it was not the case, we see it necessary to write this very short post for a subject that has become an archetype of bias and lies about the Roman Empire. In this short post, we will principally depend on primary sources. Here we need to point out to an important fact: no Arabic primary sources survived of that time. Simply, Arabic was not much written (except very rare documents in Roman Syria where Arabic was «invented» as a language). Thus no «Arabic sources» could be written contemporaneously with the Invasion. Sources are mostly in Greek and Syriac.

MYTH 1: LOCAL PEOPLE SIDED WITH THE INVASION.

Actually no. First it is impossible to generalise on millions of people: as in every war many people had conflicting interests. Second: the Levant was just out of the bloodiest war between Romans and Persians, thus people were «tired». And this population certainly thought that the Arab invasion is a phenomenon similar to the Persian one: that it will come to an end. The common denominator between all contemporaneous writers is that they saw an apocalyptic omen in the Invasion and considered it as a punishment to the Empire: and as we know describing some entity as a punishment is no flattery at all.

Sophronius and others did assure that «it was a punishment because of our sins» and laments the killings and atrocities committed by the invaders. One of the earliest sources on Islam, John bar Penkaye (an eastern Syriac monk and writer), also says that the Empire fell in heresy, thus the invasion as a punishment. We find something very interesting by Jon bar Penkaye: he calls the Muslims «Mhagray» «Migrants.» But he does not say that they had a new religion, and never makes references to the Coran: invading Arabs were «not yet» in the phase of codifying a religion. Thus all contemporaneous writers consider them as some Christian heresy or some close monotheist faction.

Thus many locals remained where they are, already exhausted by the long war of 602-628, hoping that the Empire will come back. Others migrated to the the lands still under the Empire. For example popes Theodore I (642-649), John V (685-686), Sergius I (687-701), Sisinius (708), Constantine (708-715), and Gregory III (731-741) were all from the Levant. This frequency is not out of coincidence. Also Emperor Leo III, founder of the Isaurian house, was from Germaniceia in northern Syria. Later, Emperor Nicephorus I the Logothete came from a great Christian Arab clan presided by Jabala (Gabalas), and whose ancestors refused to stay and took refuge in Cappadocia. The examples of these Arabo-Arabic clans fleeing their homeland to the Empire is not a rarity. Later, Arabic chroniclers count many examples who «left Syria to follow Heraclius beyond the Taurus Mountains». Many others chose to remain: wars have always been the same, some choose to remain, others to leave, and neither choice is right or wrong.

MYTH 2: THE INVASION PROVIDED SHELTER FOR DISSIDENT THEOLOGIANS

No. It did not. For centuries after the Invasion Melkite (that is, Rhomioi) patriarchs did not dare have any communication with Constantinople: in some times they were even banned from mentioning the pope and the patriarch of Constantinople in their diptychs. But theological movement continued to be shaped by the Universal Church. Thus Theodore Abu Qurrah and John Damascene became whole-Church-known theologians. But their writings were adopted by Oecumenical councils and Church fathers everywhere. Thus it was the «normal» ecclesiastical debates that continued. Even then, it is clear from the writings of John Damascene and Theodore Abu Qurrah that they considered themselves citizens of the Empire. John Damascene is the father of criticism of Islam, and we can say that he was not at all complicit, nor happy with it.

For non-Chalcedonian Churches, of what we know, the first chroniclers of the Invasion, Syriacs, spoke about killing monks and villagers and destruction near Gaza, and later in Mardin. And the martyrology of the Church speaks about 40000 martyrs of the conquest of Damascus alone. Their theologians were already «dissident» and were not banned from the Empire. And they continued the same way. This time as dhimmis who had to pay the jizya.

MYTH 3: THE INVASION «MADE IT BETTER» FOR LOCALS.

No. The myth says that «locals were fed up with the Empire’s tyranny». And this is wrong. Locals were like all other citizens of the Empire. As we already said, they were represented in the highest circles of the Politeia/Respublica (the Empire) and were full citizens, not «colonised» nor anything similar (Clearly, projecting the 20th-Century colonialism and «Enlightenment» erroneous ideas about «decadence of the Empire» on the poor citizens of the Seventh Century AD is not a good idea). One cannot but remember that the Severans, Philip the Arab, and Theodora hailed from the Levant, and that innumerable senators, army leaders, state dignitaries, patriarchs and bishops and archbishops, abbesses and historians and authors came from that part of the Empire, and its dominant religion was born here.

After the Invasion, the Jizya was even higher than the Imperial taxes: the difference is that with Imperial taxes local citizens could become emperor and strategos and army leader and prefect and governor. After the Invasion they became second-class inhabitants who theoretically could not have a say in things political even if they paid heavy taxes.

At the same time the invaders did need locals: invaders didn’t know how to cultivate land. They had not whatsoever clue about art, and didn’t know how to administer in a territorial way, and knew nothing about industry and knowledge industry. Thus the Muslim culture was born out of these local non-Muslims before anything else, Christians of all factions and Jews. Plus the jizya tax was very valuable for the state treasury and constituted its most important source of money. Thus this population was a necessity for the nascent state and later for the nascent religion.

THE INVENTION OF THE FRIENDLY INVASION

A famous Lebanese historian, Asad Rustum, himself of a Rhomioi family, did show, in his study of the Empire and of the Church of Antioch, by historical proof that what was written in Arabic sources about locals siding with the invaders was the invention of the Ninth Century, when the Roman Empire was striking back and when caliphs and Saracens lords needed their Christians subjects. Rustum shows that all early contemporaneous sources, in Greek and Syriac, of the Invasion show it in a negative way.

We do not deny that some locals sided with the Invasion and that after all it could have had some minor advantages (like every invasion in history, there are always locals for some reason or another to side with the invader!) But this is still the exception.

Πηγή

Βλέπε κι ἐδῶ, γιὰ τὸ κατὰ πόσο ὁ κόπτης (μὴ Χαλκηδόνιος) Ἰωάννης ἐπίσκοπος Νικίου συμφωνεῖ ἢ ὄχι μὲ τὰ παραπάνω.

Posted in Άραβες, Ισλάμ, Ρωμανία | Tagged , , , , | Σχολιάστε

Γιατί στὰ τούρκικα ἡ ποντιακὴ γενοκτονία;

tx1tyensx4imhx2whoke

Κάτι τέτοια πανὼ ἀκόμη κι ἂν οἱ προθέσεις ὅσων τὰ σηκώνουν εἶναι καλές, προάγουν τὴν ἰδέα μιᾶς ξεχωριστῆς ποντιακῆς ἐθνότητας στὴν ὁποία μετέχουν καὶ ὁρισμένοι ἀπὸ τοὺς σημερινοὺς Τούρκους ἐκτὸς ἀπὸ τοὺς πόντιους Ἕλληνες. Δὲν ὑπάρχει ποντιακὴ ἐθνότητα. Οἱ ἐξισλαμισμένοι ποντιόφωνοι δὲν εἶναι Πόντιοι-ἀδέρφια μας, εἶναι Ἐρντογάνηδες, καὶ ὄχι ἀδέρφια τῶν μόνων ὑφιστάμενων Ποντίων, τῶν Ἑλλήνων Ποντίων (Ἑλλάδα, πρώην ΕΣΣΔ, λοιπὸς κόσμος). Ἡ ποντιακότητα δὲν εἶναι ἡ λύρα, ἡ διάλεκτος καὶ τὰ φαγητά. Ὅποιος Πόντιος ἐξισλαμίστηκε καὶ δὲν εἶναι σήμερα κρυπτοχριστιανός, αὐτὸς δὲν εἶναι Πόντιος, εἶναι σύμμαχος ἐκείνων ποὺ κατέσφαξαν τοὺς Πόντιους. Ὁμοίως (γιὰ νὰ μὴν ἀρχίσει κανένας τὰ περὶ ἀντιπροσφυγισμοῦ): Ὅποιος «Βαλαὰς» Τοῦρκος ὑπήκοος παριστάνει τὸν συγγενὴ τῶν Ἑλλήνων Δυτικομακεδόνων ψεύδεται, κι αὐτὸς κι ὅσοι Ἕλληνες Δυτικομακεδόνες τὸν ἀποδέχονται ὡς ἡμιἕλληνα ἢ Ἑλληνικῆς καταγωγῆς ἀδερφό μας. Οἱ Βαλαάδες, ὅμοια μὲ τοὺς «ἐρντογανισμένους» πρώην Πόντιους, κατὰ τὸ 1912 χτυποῦσαν πισώπλατα τοὺς Ἕλληνες Μακεδόνες καὶ τὸν Ἑλληνικὸ Στρατὸ ποὺ ἀπελευθέρωνε τὴ Δ. Μακεδονία. Ὁμοίως: Οἱ Τουρκοκρητικοὶ ἦταν ἐπίσης ἄνθρωποι ποὺ τούρκεψαν γιὰ νὰ καλοπερνᾶνε, καὶ πού, ὅταν οἱ Κρητικοί, δηλαδὴ οἱ Ἕλληνες, ἐπαναστατοῦσαν, ἐκεῖνοι ἔπαιρναν τὸ μέρος τῶν Ὀθωμανῶν. Γιὰ ποια ποντιακότητα, μακεδονικότητα καὶ κρητικότητα τῶν τουρκεμένων κάνει λόγο ὁ κάθε ἀνιστόρητος; Οἱ ἰδιότητες αὐτὲς εἶναι ἀποκλειστικὰ ἑλληνικές.

Ὅσοι ἐξισλαμίστηκαν πῆραν ἔμπρακτα καὶ διαχρονικὰ τὸ μέρος τῶν Ὀθωμανῶν, τῶν Νεότουρκων καὶ τῶν Κεμαλικῶν, κι ἂς μάθουν ἱστορία κάποτε οἱ ἄθρησκοι ἐκεῖνοι Ἑλληναράδες ποὺ ὑποτιμοῦν τὴ θρησκεία γιὰ χάρη τῶν κλαπατσίμπανων κάθε τόπου. Σκασίλα μας καὶ ἡ ποντιακὴ λύρα καὶ τὰ βαλαάδικα ἑλληνικὰ καὶ οἱ κρητικὲς βράκες τῶν Τούρκων ποὺ ζοῦσαν στὸν Πόντο, τὴ Μακεδονία καὶ τὴν Κρήτη. Οἱ ἐξισλαμισμένοι εἶναι συνένοχοι τῶν γενοκτόνων καὶ τῆς ὀσμανικῆς τυραννίας, ὅσο παραμένουν ἐξισλαμισμένοι κι ὄχι κρυπτοχριστιανοί. Εἶναι πιὸ Τοῦρκοι κι ἀπὸ τοὺς Τούρκους ἀπὸ τὴν κεντρικὴ Ἀσία. Ἡ Ρωμανία κι ἂν πέρασεν ἀνθεῖ καὶ φέρει κι ἄλλο, τραγουδοῦσαν οἱ Πόντιοι. Ὄχι κάποιος «Πόντος» ποὺ συμπεριλαμβάνει ὅσους πρώην Πόντιους συντάχθηκαν μὲ τοὺς ἐχθροὺς τῆς Ρωμανίας.

Οὔτε δικαιολογεῖται γιὰ χάρη λίγων τουρκόφωνων κρυποχριστιανῶν ἡ ἀνάρτηση στὸ κέντρο τῆς Θεσσαλονίκης συνθημάτων γιὰ τὴ Γενοκτονία στὴν γλώσσα-σύμβολο μιᾶς  τυραννίας 10 αἰώνων. Νὰ πείσουμε τοὺς Τούρκους (ποὺ θὰ διαβάσουν τὰ τουρκικά) εἶναι βλακῶδες καὶ ὡς σκέψη. Δὲν ὑπάρχουν καλοὶ Τοῦρκοι ἀγωνιστές, ἔχουμε χορτάσει ἀπὸ δαύτους. Στὰ τσακίδια καὶ ἡ τουρκικὴ ψυχασθενὴς-ἐπαναστατικὴ Ἀριστερὰ καὶ τὰ ἑκατομμύρια Κούρδων ποὺ αὔριο-μεθαύριο θὰ πολεμήσουν στὸ πλευρὸ τοῦ τουρκικοῦ στρατοῦ. Ὑπάρχουν μόνο ἄνθρωποι, τοῦρκοι πολίτες, μὲ συνείδηση τῆς ἑλληνικῆς καταγωγῆς τους οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ ἀποδιώξουν ἀπὸ πάνω τους κάθε τί τουρκικό (γλώσσα, θρησκεία). Ὅσοι ἐγκλωβισμένοι στὴν Τουρκία τουρκόφωνοι νοιώθουν Πόντιοι, δηλαδὴ Ἕλληνες, δὲν ἀρκεῖ νὰ διακηρύσσουν τὴν ποντιακότητά τους (δὲν φταῖν οἱ ἴδιοι γιὰ τὸ ὅτι δὲν ἀρκεῖ, ἀλλὰ ἡ ψευδοποντιακότητα ποὺ ἀνταγωνίζεται τὴν ἑλληνικότητα), μὰ καὶ τὴν ἑλληνικότητά τους. Ἐπίσης, ὀφείλουν ἀργὰ ἢ γρήγορα νὰ ξεριζώσουν τὴν πιὸ ἀξερίζωτη μορφὴ καταπίεσης τοῦ λαοῦ τους, τὴν τουρκικὴ γλώσσα -νὰ τὴ χρησιμοποιοῦν ἀποκλειστικὰ χάριν συνεννοήσεως μόνο μέσα στὴν Τουρκία. Ἢ τουλάχιστον νὰ μὴν μᾶς τὴν ἐπιβάλλουν ὅσοι φίλοι τους ἐπιλέγουν αὐτὸν τὸν τρόπο ἐπικοινωνίας μὲ τοὺς ἐν Ἑλλάδι Πόντιους (ὄχι οἱ ἴδιοι) σὲ ἐκδηλώσεις γιὰ τὸν Πόντο ποὺ γίνονται στὴν Ἑλλάδα. Ἂς μιλᾶν κι ἂς μάθουν τὰ ποντιακὰ ἢ τὴν δημοτική, δὲ μὲ πειράζει. Δὲν ζοῦμε στὰ 1900 ὅπου ὑπῆρχαν τουρκόφωνοι μέν, Πόντιοι=Ἕλληνες δέ. Οἱ τουρκόφωνοι πρόσφυγες τοῦ 1923 ξαναγύρισαν στὰ ἑλληνικά, ἀπὸ τὰ ὁποῖα οἱ Ὀθωμανοὶ τοὺς εἶχαν ἀποκόψει.

Posted in Ελλάδα, Θεσσαλονίκη, Τούρκοι | Tagged , , | 6 Σχόλια

θρησκεῖες πατέρα – υἱοῦ

Μιὰ μεγάλη ἀντίθεση ὑπάρχει ὅσον ἀφορᾶ τὴ σχέση πατέρα – γιοῦ στὴν ἀρχαία μυθολογία καὶ τὴ βιβλικὴ παράδοση. Στὴν ἀρχαία μυθολογία, ὁ Πατέρας ἐξοντώνεται ἀπὸ τὸν Υἱό. Στὴ βιβλικὴ παράδοση, ὁ Υἱὸς ἀκολουθεῖ τὸ θέλημα τοῦ Πατέρα στὰ πάντα. Στὴν μυθολογία, ἔχουμε μιὰ θρησκεία τοῦ Υἱοῦ βασισμένη σὲ μιὰ ἐπανάσταση κατὰ τοῦ Πατέρα (ἂς μὴν ξεχνᾶμε ὅτι καὶ ὁ γιὸς Δίας ἀπέκτησε γιούς, ποὺ ποτὲ ὅμως δὲν ἐπαναστάτησαν). Ἀντίθετα, παρ’ ὅλο ποὺ καὶ στὴ βιβλικὴ παράδοση ἔχουμε μιὰ παραλλαγὴ θρησκείας τοῦ Υἱοῦ (ἡ ὁποία βέβαια συμπεριλαμβάνει τὸν Πατέρα τὸν ὁποῖο θεωρεῖ ἀρχή -γι’ αὐτό, δὲν εἶναι «θρησκεία τοῦ Υἱοῦ ἐνάντια στὸν Πατέρα»), ὡστόσο δὲν εἶναι ἡ ἐπανάσταση ἡ αἰτία της, ἀλλὰ ὁ Πατέρας στέλνει τὸν Υἱό. Ὁπωσδήποτε, στὴ βιβλικὴ παράδοση ὁ Πατέρας παραμένει ἀνεξιχνίαστος, «στὸ παρασκήνιο»: ὁ Υἱὸς εἶναι αὐτὸς ποὺ σχετίζεται περισσότερο μὲ τὴν Ἱστορία.

00d307abbb9a731e76ad905e826ddf95

Max Klinger, Ὁ Χριστὸς στὸν Ὄλυμπο (1889–1897).

Ὑπ’ αὐτὴ τὴν ἔννοια, ἡ πατροκτονία ὡς μοτίβο τοῦ νεότερου πολιτισμοῦ μετὰ τὸ 1800, εἶναι καθαρὰ παγανιστική -στὸ Χριστιανισμὸ ἡ ἐνσάρκωση τοῦ Υἱοῦ δὲν γίνεται ὡς πατροκτονία ἢ ἐξέγερση. Ἐνῶ ὅμως στὸ παγανιστικὸ ἀρχέτυπο ὁ Υἱὸς γίνεται Πατέρας κι ἡ ἐξουσία του δὲν ἀμφισβητεῖται ἀπὸ τοὺς γιούς του (ἐπανάληψη τοῦ Πατέρα-Θεοῦ), στὸ νεοτερικὸ ἔχουμε τὸ χάος, τὴν ἀναρχία ἤ, ὅλο καὶ πιὸ διακρινόμενα, τὸν μαθητευόμενο μάγο. Μιὰ ἄλλη παράμετρος, ἡ Πατριαρχία, εἶναι κι αὐτὴ παγανιστική: Ὁ Θεὸς τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης δὲν διστάζει νὰ παρομοιάσει τὸν ἑαυτό του μὲ μητέρα (Ἠσαΐας, 66.13), ὁ Χριστὸς τῆς Κ. Διαθήκης παρομοιάζει τὸν ἑαυτό του μὲ κλώσσα ποὺ προσπαθεῖ νὰ μαζέψει τὰ κλωσσόπουλά της (Κατὰ Ματθαῖον, 23.37). Κατὰ διαβολικὴ σύμπτωση ὅμως, σύμφωνα μὲ τὴν ἄποψη τῶν νεοτερικῶν πατροκτόνων εἶναι ὁ Χριστιανισμὸς αὐτὸς ποὺ ἐκπροσωπεῖ τὴν Πατριαρχία.

Posted in παλιά και νέα θεότητα, γυναίκες, θρησκεία | Tagged , , , , , , , | Σχολιάστε

νεανικὴ ἀμφισβήτηση

η Πατρίτσια Γερακοπούλου ανοίγει την «αυλαία» με κείμενο που τιτλοφορείται: «Αμφισβήτηση και αμερικανικό fandom στην μεταπολεμική Ελλάδα: πρωτόλεια παγκοσμιοποιημένης χειραφέτησης μέσω της συστηματικής κατανάλωσης αμερικανικών κόμικς και τηλεοπτικών σίριαλ». Η συγγραφέας υποστηρίζει, μεταξύ άλλων, όσον αφορά την μεταπολεμική γενιά, ότι όσοι μεγάλωσαν τότε γνωρίζουν (από εμπειρία ή παρατήρηση) ότι «τα πιο σημαντικά ψυχοκοινωνικά «εργαλεία» για τις νεανικές ταυτότητες και ομάδες ήταν το ροκ και η επιστημονική φαντασία».

Η Γερακοπούλου εξηγεί, επίσης, ότι «στο παρόν κείμενο η ‘‘εργαλειοθήκη’’ αυτή διευρύνεται ώστε να συμπεριλάβει παραπλήσια πεδία λιβιδινικής επένδυσης και φαντασιακής (όσο και οικονομικής) νεανικής κατανάλωσης: αμερικάνικα υπερ-ηρωικά κόμικς και τηλεοπτικές σειρές (και δη επιστημονικής φαντασίας) έφτασαν στην Ελλάδα τις δεκαετίες μετά τον πόλεμο για να αφήσουν ένα καινοφανές αποτύπωμα του κοινωνικού κόσμου».

Πηγή

Δανεικὲς ἐξεγέρσεις, μὲ βιώματα ἄμεσα, ἄλλων κόσμων. Τὸ μεταπολεμικὸ χαρτζιλίκι ἦταν οἰκονομικὰ σημαντικό (λίγο ἀλλὰ καλό), καὶ οἱ ἑταιρεῖες ἀνακάλυψαν τὴ νεολαία. Μαζὶ μὲ τὶς ἑταιρεῖες, ἀνακάλυψαν τὴ νεολαία καὶ οἱ ἀπογοητευμένοι ἀντισταλινικοὶ – ἐξαπατημένοι διανοούμενοι.

Posted in κοινωνία | Tagged , , | Σχολιάστε

«Μάλθους και Μαθουσάλας»

Ὑπάρχουν ἄτεκνοι πατριῶτες, ἀλλὰ ὑπάρχουν καὶ ἄτεκνοι μὴ πατριῶτες ποὺ κοροϊδεύουν τοὺς πολύτεκνους. Πιὸ ἀστεῖο εἶναι νὰ διαβάζει κάποιος τὴν ἄποψη:

Στα μεσαιωνικά χρόνια κανένας διοικητής δεν είχε πρόβλημα να δεχθεί στην επικράτειά του αλλογλώσους,εξωτικούς, ακομη και αλλόφρονες!

Ἀμέσως, ἔρχεται κατὰ νοῦ καθενὸς μελετητῆ τοῦ Βυζαντίου τὸ γραικώσας τοῦ Βασίλειου Μακεδόνα. Ἀλλὰ καὶ οἱ ἀναγκαστικὲς μετοικεσίες Σλάβων στὴ Μικρασία καὶ Ἑλλήνων στὴ Μακεδονία μὲ σκοπὸ τὸν ἐξελληνισμὸ τῶν πρώτων καὶ τὴ διάσπαση τῶν σλαβικῶν μαζῶν στὴ χερσόνησο τοῦ Αἵμου. Ὅπως καὶ οἱ ἐποικισμοὶ στὴν Κρήτη συνοδευόμενοι ἀπὸ ὑποχρεωτικὸ ἐκχριστιανισμὸ τῶν ἐξισλαμισθέντων καὶ τῶν Ἀράβων τῆς Κρήτης. Μόνο «ἀλλόφρονες» δὲν ἀνέχτηκαν στὴν Κρήτη οἱ Βυζαντινοί, καὶ μόνο ἀλλόφρονες Παυλικιανοὺς δὲν ἀνέχτηκαν στὰ σύνορα μὲ τοὺς Ἄραβες. Βυζαντινομάθεια δημοτικοῦ, στοιχειώδης.

Ἐπίσης χτυπᾶ στὸ μάτι ὅτι ὁ ἀρθρογράφος δὲν διακρίνει ἢ ἀποσιωπᾶ τὴ διαφορὰ μεταξὺ μιᾶς ἐπίσημα πολυπολιτισμικῆς χώρας ὅπου ὅλοι οἱ πολιτισμοὶ εἶναι ἴσοι καὶ κανεὶς δὲν κυριαρχεῖ ἐπὶ τῶν ἄλλων, καὶ τῶν Μακεδόνων ἢ τῶν Ὀθωμανῶν, ποὺ «ἐπέβαλαν» τὴ γλώσσα τους (ἀπόδειξη, τὰ τουρκο-νεοελληνικὰ τοῦ 1821) καὶ τὸ παιδομάζωμα, καὶ ποὺ ἐπέτρεψαν (οἱ Μακεδόνες) μόνο ἕναν λόγιο πολιτισμό νὰ ἀνθίσει στὶς «κατοικούμενες ἀπὸ Ἰλλυριοὺς ἐποίκους» πόλεις τους: τὸν ἑλληνικὸ-μακεδονικό. Κανεὶς δὲν ξέρει τίποτε γιὰ τὴ γαλατικὴ λογοτεχνία τοῦ μακεδονικοῦ βασιλείου, ὅμως ὁ Εὐριπίδης στὴ Μακεδονία συνέθεσε κάποιες τραγωδίες του.

Οἱ μὴ ἑλληνικοὶ πληθυσμοὶ τοῦ ἑλλαδικοῦ χώρου ἐξελληνίστηκαν ἐπὶ Βυζαντίου ἐπειδὴ ὑπῆρχε ἕνα κράτος ποὺ θεωροῦσε χαρακτηριστικὸ γνώρισμα τῆς ὕπαρξής του τὴν ἑλληνικότητά του (παιδεία καὶ γλώσσα). Ἀντίθετα, σὲ ἕνα κράτος ὅπου ὅλοι οἱ πολιτισμοί, λαοὶ καὶ γλῶσσες εἶναι καταρχὴν ἰσότιμες, δὲν ὑπάρχει κίνητρο γιὰ κανέναν ἀλλοεθνὴ νὰ ἐξελληνιστεῖ, πόσο μᾶλλον τὴ στιγμὴ κατὰ τὴν ὁποία οἱ συνθῆκες ἐπιτρέπουν τὴ διατήρηση τῆς ἐπαφῆς μὲ τὸν πατρῶο (ἀραβικὸ κ.λπ.) πολιτισμό -εἴτε μέσῳ γκέτο εἴτε μὲ τὰ ΜΜΕ. Οἱ ἄνθρωποι ποὺ ἐγκαθίστανται ἀπὸ τὸ 1991 καὶ μετὰ στὴν Ἑλλάδα δὲν εἶναι οἱ δικοί μας κτίστες καὶ πραματευτάδες ἢ Σαρακατσάνοι ποὺ δούλευαν γιὰ νὰ ἐπιστρέψουν κάθε χρόνο τὸ καλοκαίρι ἢ τὸ χειμώνα στὶς πατρίδες τους.

Ἔτσι νανουριζόταν ἡ Ἑλλάδα, μὲ κάτι τέτοια ἄρθρα, ὅτι δὲν θὰ μᾶς κατακλύσουν οἱ ξένοι πληθυσμοί. Μὲ τέτοια σαθρὰ ἐπιχειρήματα, «ἱστορικοῦ βάθους», διαπλαθόταν ἡ κοινὴ γνώμη τῶν χορτάτων Ἑλλήνων τοῦ 2000, ὥσπου μιὰ μέρα τὸ 2019 γέμισε ἡ Ροτόντα, τὸ ΑΠΘ καὶ ἡ Ἀριστοτέλους μὲ κακοποιούς, καὶ ἡ πόλη μὲ μαντῆλες. Στὶς ὡραῖες ἐποχὲς ὅπου μόνο ὀξυδερκεῖς μποροῦσαν νὰ διαβλέψουν ὅτι ἡ εἰσαγωγὴ ξένων μεταναστῶν-ἐργατῶν ὁδηγεῖ σὲ μιὰ κοινωνία μὲ δουλοκτητικὴ νοοτροπία, βαλτώδη, καθὼς καὶ στὴν ἐπίταση τῆς νεανικῆς ἀεργίας, ὁ Θεοδωρίδης ἀντιθέτως ἰσχυριζόταν ὅτι εἴμαστε γραφικοὶ ἀνησυχοῦντες κι ὅτι ὅλα πᾶνε καλά ὅπως ἐπὶ Μακεδόνων. Γιὰ νὰ μὴν ἀποροῦμε, ἔπειτα, πῶς διαπλάθονται οἱ κοινωνίες, γιὰ νὰ μὴν διαπιστώνουμε (τί εὔκολο..) «παρακμὴ» χωρὶς νὰ κατονομάζουμε καὶ τὰ αἴτιά της, καὶ προπαντὸς γιὰ νὰ μὴ ἀσπαζόμαστε πολιτισμικὰ τὸ «μαζὶ τὰ φάγαμε».

Posted in πολυπολιτισμός, φιλελεύθεροι, Αριστερά, Ελλάδα | Tagged , , , | Σχολιάστε

Μπλὲ μάτια

Ἀναρτᾶ κάποιος σὲ σελίδα ἀρχαιολογικοῦ ἐνδιαφέροντος μαρμάρινες κεφαλὲς ἀρχαίων ἀγαλμάτων ἀπὸ τὶς ὁποῖες λείπουν τὰ μάτια (προφανῶς, ἀπὸ πολύτιμο ὑλικὸ διάφορο τοῦ μαρμάρου). Καὶ παραθέτει κείμενο ἀπὸ ἀντιχριστιανικὸ ἱστότοπο (βλ. μιὰ κριτικὴ ἐνάντια σὲ αὐτόν), πὼς οἱ Χριστιανοὶ τῶν πρώτων αἰώνων ἀποσποῦσαν τὰ μάτια γιατὶ, λέει, πίστευαν ὅτι ἔχουν μαγικὲς ἰδιότητες, καὶ κατόπιν ἢ σὲ μεταγενέστερες ἐποχὲς τὰ φοροῦσαν ὡς φυλακτά. Τὸ παρατιθέμενο κείμενο ἰσχυρίζεται ἐπίσης, χωρὶς ἀρχαιολογικὲς ἢ φιλολογικὲς ἀποδείξεις, ὅτι τὰ μάτια τῶν ἀγαλμάτων ἦταν γαλανά, κι ὅτι ἀπὸ αὐτὰ προέρχονται τὰ σημερινὰ φυλακτὰ μὲ τὸ μάτι. Πέραν τῆς ἀναπόδεικτης εἰκασίας γιὰ τὸ χρῶμα τῶν ματιῶν ὅλων ἢ τῶν περισσότερων ἀγαλμάτων, ἔχουμε στὴν περίπτωση αὐτὴ μιὰ ἔμμεση ἐπαναφορὰ τῆς γερμανικῆς ψευδοεπιστημονικῆς θεωρίας τῶν νορδικῶν (ἐκ Βορρᾶ) Ἑλλήνων -ποὺ ἐντελῶς τυχαῖα ἔμοιαζαν τῶν Γερμαναράδων τοῦ 19ου αἰ. καὶ τοῦ Γ΄ Ράιχ, οἱ ὁποῖοι διέδιδαν τέτοιες θεωρίες γιὰ ξανθοὺς γαλανομάτηδες Ἀρχαίους. Σαφῶς, δὲν ἀποκλείεται κάποια ἀγάλματα νὰ εἶχαν γαλανὰ μάτια ἢ καστανὰ κ.λπ.. Δὲν ξέρουμε ὅμως τί ἀκριβῶς ἴσχυε.

Ὅμως, τὸ κυριότερο ποὺ δὲν πρόσεξε κανεὶς ἀπὸ ὅσους ὑπερασπίζονται τὰ χαϊμαλιὰ εἶναι τὸ ἑξῆς: Ἕνας πραγματικὸς Χριστιανός, ὅπως τὸν θέλει ἡ Ἐκκλησία, ποτὲ δὲν θὰ πίστευε ὅτι τὰ χάντρινα μάτια τῶν ἀγαλμάτων ἔχουν μαγικὴ δύναμη. Ὅσοι Χριστιανοὶ τὰ φορᾶνε ἢ τὰ φοροῦσαν εἶναι λίγο εἰδωλολάτρες, ἀκόμη κι ἂν ἰσχυρίζονται ὅτι πιστεύουν στὸ Χριστό: Ἀφοῦ ἐμμέσως πιστεύουν σὲ μαγικὲς δυνάμεις, τῶν πετρωμάτων ἢ τῶν ἀγαλμάτων ἀρχαίων θεῶν. Ἂς τονιστεῖ ὅτι τὸ ποιὸς εἶναι σωστὸς Χριστιανὸς δὲν τὸ καθορίζει, ὅπως στὸν Παγανισμό, ἡ πρακτική τῶν πολλῶν (π.χ. λαϊκὴ θρησκεία τῶν Ἀρχαίων), ἀλλὰ ἀποκλειστικὰ ἡ Ἐκκλησία μέσα ἀπὸ τὰ δόγματα καὶ τὶς τελετές της. Ἐντέχνως ἀποσιωπᾶται ὅτι τὰ πολύτιμα ὑλικὰ τῶν ματιῶν θὰ μποροῦσαν ἐξίσου ἰσοπίθανα νὰ εἶχαν ἀφαιρεθεῖ ἀπὸ κυνηγοὺς πολύτιμων λίθων μὴ ἐμφορούμενους ἀπὸ ἀντιπαγανιστικὴ διάθεση. Τοτινοὶ Χριστιανοὶ ποὺ ἔσπαζαν τὰ ἀγάλματα γιατὶ τὰ φοβόντουσαν ἐμπίπτουν στὴν κατηγορία τῶν κατ’ ὄνομα Χριστιανῶν, γιατὶ ἁπλούστατα ἕνας πραγματικὰ Χριστιανὸς δὲν φοβᾶται τοὺς δαίμονες καὶ δὲν μποροῦσαν νὰ τοῦ κάνουν τίποτε κακὸ τὰ λατρευτικὰ ἀγάλματα. (Βλ. ἐδῶ γιὰ τὰ ἔμψυχα ἀγάλματα, γιὰ τὰ ὁποῖα μερικοὶ Νεοτερικοὶ νομίζοντας ὅτι γνωρίζουν γιὰ τὴν Ἀρχαιότητα περισσότερα ἀπ’ ὅ,τι οἱ Χριστιανοὶ εἰρωνεύονται τὴν ἄποψη τῶν τοτινῶν Χριστιανῶν γιὰ ὕπαρξη τέτοιων ἀγαλμάτων) Ἀποτελεῖ ἐπίσης γεγονὸς ὅτι ὅσοι φορᾶνε σήμερα τέτοια φυλακτὰ εἴτε δὲν ξέρουν τί πρεσβεύει σχετικὰ ἡ Ἐκκλησία (καὶ δὲν τοὺς νοιάζει, συχνά) εἴτε δὲν εἶναι Χριστιανοί. Τὸ πιὸ κωμικὸ ἔγκειται στὸ γεγονὸς ὅτι ἐνῶ ὅλος ὁ μορφωμένος (ἀπὸ ἕνα βαθμὸ καὶ πάνω) κόσμος κρυφογελάει μὲ τοὺς γραφικοὺς ποὺ κρεμᾶνε μανιωδῶς φυλακτὰ μὲ τὸ ἀσπρογάλαζο μάτι παντοῦ, σὲ ντουλάπες, γραφεῖα, τοίχους, αὐτοκίνητα κ.λπ., οἱ σημερινοὶ παγανιστὲς καὶ ἐπιστημονιστὲς ὑπερασπίζονται αὐτὴν τὴν συνήθεια. Τὸ ἄκρον ἄωτον τῆς ἀπατεωνιᾶς ἔγκειται στὸ νὰ παρουσιάζουν οἱ ἀρχαιολάτρες τὰ ἄτομα ποὺ παθιάζονται μὲ τὰ φυλακτὰ-χαϊμαλιὰ ὡς βέρους Χριστιανούς, ὡς παραδείγματα χριστιανικοῦ ἄτόμου. Ἐνῶ πρόκειται γιὰ δικούς τους ἀνθρώπους, εἰδωλολάτρες ἢ γιὰ ἀνθρώπους μιᾶς ἐνδιάμεσης ζώνης ἀπροσδιόριστων πεποιθήσεων. Ὄχι γιὰ Χριστιανούς. Δὲν μποροῦμε νὰ βοηθήσουμε ὅσους δὲν μποροῦν νὰ ξεχωρίσουν τὴν παράδοση τῶν χαϊμαλιῶν ἢ τοῦ μαγιάτικου στεφανιοῦ ἀπὸ τὴν ἐκκλησιαστικὴ παράδοση.

filaxto1

Posted in παλιά και νέα θεότητα, Αρχαιότητα, θρησκεία | Tagged , , , , , | Σχολιάστε

Γελᾶτε μαζί τους

Εἴπαμε, ἐγὼ δὲν γελάω. Ἐννοεῖται κι ὅτι δὲν θαυμάζω. Ἀηδιάζω, κάνω, πολιτισμικά, ἐμετό. Καὶ δὲν καταλαβαίνω γιατί γελᾶνε μαζί τους, ὅπως ἡ γνωστὴ σελίδα ποὺ ἀνάρτησε τὴ φωτογραφία αὐτήν, ἀπὸ τὸ ἀεροδρόμιο τῆς Κωνσταντινούπολης:

60342523_2133940096661032_453984300954550272_n

Εσείς τρώτε και πίνετε
κι εσείς εδώ γλεντάτε
μα οι Τούρκοι κατεβήκανε
στην Πόλη και ρημάζουν

Ἐν τῷ μεταξύ, νά οἱ τούρκικες ὄπερες:

 

Posted in Τούρκοι | Tagged , | Σχολιάστε

Ροτοντισμοί

Ἀναρωτιέται, πάλι ὁ ἴδιος ἐμφατικὰ ἀντιφασίστας δάσκαλος τοῦ Γένους, γιὰ τὸ πῶς κατάντησε ἡ Ροτόντα ἀπὸ «χῶρος ἔκφρασης τῶν καλῶν κἀγαθῶν ἐναλλακτικῶν νέων» καὶ γέμισε μὲ ἐμπόρους ναρκωτικῶν. Τὸ μόνο ποὺ δὲν ἀναρωτήθηκε εἶναι πῶς καὶ γιατί ἐπέτρεψαν νὰ συμβεῖ κάτι τέτοιο οἱ ἀντιφὰ καὶ τὰ τάγματα ἀσφαλείας τῶν ἀναρχικῶν, τὰ ὁποῖα ἔλυναν κι ἔδεναν στὸ ΑΠΘ (ὅπου τσάκιζαν ὅποιον ἔκανε ἐκδήλωση γιὰ ἐθνικὰ θέματα) καὶ τὴν Καμάρα: Πῶς συνέβη, δηλαδή, καὶ δὲν ὑπερασπίστηκαν τὸ χῶρο τους (Ροτόντα καὶ ΑΠΘ) μὲ τὴν ἴδια θέρμη μὲ τὴν ὁποία τὸν ὑπερασπίζονται ἀπὸ τὶς ἐπιθέσεις τῶν λοῦμπεν ἀκροδεξιῶν; Ὁ λόγος γιὰ τὸν ὁποῖον δὲν τὸ ἀναρωτήθηκε εἶναι ἁπλούστατα ὅτι οἱ μὲν ἔμποροι καὶ κλεφτρόνια εἶναι στὴν πλειονότητά τους «ἀδικημένα προσφυγόπουλα», οἱ δὲ ἀντιφὰ καὶ ἀναρχικοὶ εἶναι φιλοπρόσφυγες. Πῶς, λοιπόν, οἱ τελευταῖοι νὰ ἐκδιώξουν τὰ πτωχὰ προσφυγάκια; οἱ καλοί, ἐναλλακτικοὶ νέοι; Καὶ πῶς νὰ λύσει ὁ δάσκαλός μας τὸ πρόβλημα τῶν ναρκωτικῶν χωρὶς νὰ κάνει λόγο γιὰ τὰ δύσμοιρα προσφυγάκια; Νὰ τὸ ρίξει στὶς ἀντιεξουσιαστικὲς θεωρίες συνωμοσίας, κατὰ τὶς ὁποῖες ἡ κακιὰ Ἐξουσία «σμπρώχνει» τὸ ἐμπόριο ναρκωτικῶν ἀπὸ τὴ μιὰ περιοχὴ στὴν ἄλλη; Μὰ ἔτσι, θὰ ἦταν σὰ νὰ ζητοῦσε νὰ μετατεθεῖ τὸ ἴδιο πρόβλημα σὲ ἄλλη περιοχὴ ἀπὸ τὴ Ροτόντα. Ἂς κάθεται λοιπόν, κι ἂς βράζει στὸ ζουμί του. Ἀφοῦ τοῦ προκαλοῦσαν πονοκέφαλο οἱ Ἕλληνες (πλὴν τῶν ἀριστεροφιλελεύθερων Ἑλλήνων, ποὺ δὲν εἶναι «θρησκόληπτοι» καὶ «χριστόδουλοι» καὶ -ἀηδία!- ἀμόρφωτοι) νοικοκυραῖοι, ἂς ζήσει τώρα μὲ τοὺς ἀλλοδαποὺς μὴ νοικοκυραίους. Κι ἂς προτείνει συναυλίες φρικιῶν ἐναλλακτικῶν νέων «μὲ ἐνδιαφέροντα, σκεπτόμενων Ἀνθρώπων» ὡς τὸν τρόπο «γιὰ νὰ ξαναζωντανέψει ἡ περιοχὴ τῆς Ροτόντας». Γελῶ τώρα, γιατὶ τέτοιες θεραπεῖες (λ.χ. ἐπιδοτούμενες ἢ αὐτοργανωμένες συναυλίες κι ἐκθέσεις ζωγραφικῆς στὴν Κολοπετεινίτσα πρὸς ἐπιμόρφωση τῶν ζώων) δείχνουν πόσο ἐπιφανειακοὶ εἶναι οἱ ἄνθρωποι, πόσο ἔξω ἀπὸ τὴ ζωὴ καὶ τὴν πραγματικότητα βρίσκονται. Νομίζουν ὅτι ἡ καθημερινότητα εἶναι μιὰ Γκαλερί, μιὰ φιλολογικὴ βραδιά. Κάθε βράδι, πὰνκ συναυλία, ἅμα λάχει νὰ ‘οῦμε! Ἡ καλύτερη (σαδιστικῶς) τιμωρία γιὰ μερικοὺς ἀνθρώπους, τελικά, εἶναι νὰ τοὺς δώσεις ὅ,τι ζητοῦσαν: Τὴν ἀπαλλαγὴ ἀπὸ τοὺς σιχαμένους Ἕλληνες.

Posted in πολυπολιτισμός, Αριστερά, Θεσσαλονίκη | Tagged , , | Σχολιάστε

Ἡ κοινωνικὴ κινητικότητα

Βοήθεια, χάνεται ἡ κοινωνικὴ κινητικότητα τοῦ ’60, τοῦ ’70 καὶ τοῦ ’80, γράφει ἕνας ἀντιεθνολαϊκιστὴς δάσκαλος τοῦ γένους μὲ ἀφορμὴ τὶς γνωστὲς σοφίες τοῦ Μητσοτάκη. Διαπιστώνει μάλιστα ὅτι τὸ ἐκπαιδευτικὸ σύστημά μας κόβει τὰ φτερὰ τῶν «ὑποτελῶν τάξεων». Καίρια διαπίστωση, μόνο ποὺ ἔτσι γινόταν ἀπὸ πάντα. Οἱ διαλεχτοὶ τῶν κατώτερων τάξεων προβιβάζονται στὶς ἀνώτερες καὶ ἐνσωματώνονται ἀλλὰ τὸ σχῆμα κατώτεροι-ἀνώτεροι δὲν ἀλλάζει.

Δὲν μπορεῖ ν’ ἀντιληφθεῖ ὁ δημοδιδάσκαλος τοῦ γένους ὅτι μέρος τῆς παρακμῆς ἦταν ἡ ἀναντιστοιχία μεταξὺ σπουδῶν καὶ ἐπαγγέλματος. Στὴν Ἑλλάδα βγαίνουν παραπάνω ψυχολόγοι, μηχανικοὶ καὶ φιλόλογοι ἢ ὅ,τι ἄλλο λαχταρᾶ ἡ καρδιά σας. Προσοχή, δὲν λέω ὅτι πρέπει νὰ μειωθοῦν οἱ θέσεις τῶν εἰσακτέων, κάθε ἄλλο. Λέω ὅτι πρέπει νὰ καταργηθεῖ ἡ πίστη τῶν εἰσακτέων καὶ τῶν γονιῶν τους ὅτι ἡ «ἀνώτερη» μορφὴ μόρφωσης σοῦ παρέχει μεγαλύτερο εἰσόδημα ἢ μιὰ καλύτερη θέση στὴν κοινωνία. Τὸ ἐκπαιδευτικὸ σύστημα παραμένει προσηλωμένο στὴν Ἑλλάδα τοῦ ’70, ὅπου χρειαζόταν προσωπικὸ ΑΕΙ γιὰ τὶς βιομηχανίες…ποὺ ἔχουν κλείσει ἀπὸ τὸ ’80. Μὲ ἀποτέλεσμα, νὰ μὴν ἔχουμε καλοὺς ὑδραυλικούς, ἠλεκτρολόγους, ψυκτικούς. Κανεὶς δὲν κατάλαβε ὅτι σὲ ὅλες τὶς βιομηχανικὲς κοινωνίες ἀπαραίτητη προϋπόθεση γιὰ τὴν ἀνάπτυξη βαριᾶς βιομηχανίας στάθηκε ἡ ὕπαρξη πολὺ καλῶν μηχανικῶν, ἠλεκτρολόγων, ψυκτικῶν, ὑδραυλικῶν καὶ ἄλλων τέτοιων «παρακατιανῶν». Ἐνῶ, ἂς ποῦμε, σύμφωνα μὲ τὴ λογικὴ τοῦ Ἀριστεροῦ, ἅμα τὸ παιδὶ στὸ Περιστέρι διαβάζει Λακάν, τότε θἔχει ἀντιληφθεῖ τὴν πραγματικότητα στὴ σωστή της βάση. Ἄλλωστε, οἱ φτωχοὶ εἶναι ἐκ γενετῆς προοδευτικοὶ ἄνθρωποι, πονόψυχοι, Ἀριστεροί. Ἢ ὄχι; Ἄσε ποὺ ὑπάρχει κάποιος φόβος, ὅτι οἱ ἀμόρφωτοι (ὅσοι δὲν σπουδάζουν κοινωνιολογία καὶ Λακάν, ἀλλὰ ξέρουν ἀπὸ ψύξη-θέρμανση) τείνουν πρὸς τὴν δεξιά.

Καὶ ἂς ἀποτελεῖ παράδειγμα κρατικοδίαιτης οἰκογένειας φιλελεύθερων (πάντα τέτοιοι εἶναι οἱ φιλελεύθεροι) τὸ Μητσοτακαίικο. Κι ἂς πιστεύει ὁ Μητσοτάκης πὼς ὁ ἠλεκτρολόγος κι ὁ ψυκτικὸς ποὺ βγάζει (χωρὶς ἀποδείξεις..) περισσότερα λεφτὰ ἀπὸ τὸν ἄνεργο πτυχιοῦχο ΑΕΙ εἶναι κατώτερος κοινωνικὰ κι ἔχει στάτους πιθηκάνθρωπου. Γιατὶ, κατὰ βάθος, καὶ ὁ Μητσοτάκης καὶ ὁ Δάσκαλος τοῦ Γένους (ὅπως καὶ ὁ ἠλεκτρολόγος καὶ ὁ ΑΕΙτζῆς) πιστεύουν στὸ μαγικὸ ξόρκι τοῦ μικροαστισμοῦ: Τὴ μόρφωση. Ὁ ἕνας τὴ θέλει μὲ βάση κάποια ταξικὴ διαίρεση τοῦ κοτζαμπασισμοῦ του -κοτζαμπασισμοῦ τὸν ὁποῖο ἐκλαμβάνει ὡς ἀριστοκρατικότητα καὶ δικαίωμα διακυβέρνησης τῆς χώρας: Κάποιοι θὰ σπουδάζουν τὰ δουλικὰ ἐπαγγέλματα ἐνῶ κάποιοι ἄλλοι θὰ σπουδάζουν τὶς ἀνώτερες τέχνες. Ὁ ἄλλος φαντασιώνεται μιὰ ἀέναη ἀνακύκλωση τοῦ ’60 καὶ τοῦ ’80 μὲ τὴν «κοινωνικὴ κινητικότητά» του. (Ἐννοεῖται ὅτι ἡ κινητικότητα δὲν εἶναι μαρξιστικὸ ἀλλὰ κλιντονικὸ / σοσιαλδημοκρατικὸ δόγμα.) Καθένας κολλημένος μὲ τὴν κάστα του ἢ τὰ ἀνήσυχα νειάτα του (τοῦ ’60-’80). Πράγματι, σὲ ἄλλες ἐποχές, ἡ μόρφωση σὲ ἀποσποῦσε ἀπὸ τὶς λάσπες τοῦ χωραφιοῦ. Τώρα, εἶναι ὅλοι μορφωμένοι, καὶ ἀναρωτιοῦνται πῶς γίνεται νὰ παραμένουν φτωχοὶ παρὰ τὸ γεγονὸς ὅτι μορφώθηκαν. Ὁ Μητσοτάκης δὲν ἔχει δίκαιο, ἔχει ἄδικο γιατὶ ἀντιλαμβάνεται τὴν ἀλήθεια μὲ τὸν τρόπο τοῦ κοτζαμπασισμοῦ του. Ἄλλωστε, ὁ ἴδιος πῆρε 2-3 πτυχία μέσα σὲ 2-3 χρόνια. Φοιτητὴς-θαῦμα.

Posted in παιδεία, φιλελεύθεροι, Αριστερά | Tagged , , , | 22 Σχόλια

Θὰ μᾶς δικάσουν οἱ ἀγέννητοι; Ναί, καλά!

Εἶχα καιρὸ νὰ ἀκούσω τὸ περίφημο ἐρώτημα ποὺ θὰ τεθεῖ στὸ Μέλλον: Στὸ μέλλον, τὰ παιδιά μας θὰ μᾶς ρωτήσουν: «Ἐσύ, μπαμπά, τί ἔκανες ὅταν γινόταν αὐτὸ κι ἐκεῖνο, (ποὺ γίνεται τώρα);», κι ἐμεῖς δὲν θὰ ξέρουμε πῶς ν’ ἀπολογηθοῦμε καὶ πῶς νὰ κρυφτοῦμε ἀπὸ τὸ βλέμμα τῶν παιδιῶν ποὺ τὰ πάνθ’ ὁρᾶ. Τουλάχιστον ἀπὸ τὸν ἀντιμνημονιακὸ «ἀγώνα» τοῦ 2011 καὶ μετά.

Ὁ λόγος ποὺ τὸ ἐρώτημα κατέστη ντεμοντέ, κι ἔχει πάψει νὰ ἠχεῖ τρομοκρατικὰ ἡ καταδικαστικὴ ἀπόφανση τῶν μελλοντικῶν παιδιῶν εἶναι, πολὺ ἁπλά, ὅτι τότε δὲν θὰ ὑπάρχουν παιδιά, δικά μας, ἑλληνόπουλα, οὔτε ἀγέννητοι νὰ μᾶς δικάσουν. Οἱ ἀγέννητοι θὰ μείνουν ἐσαεὶ βουβὰ ἀγέννητοι, κομμάτια ἔκτρωσης στὴν κλινική, φρίσκις τοῦ σκύλου στὰ ὁποῖα ξοδεύεται τὸ μητρικὸ καὶ πατρικὸ ἔνστικτο. Οἱ πεθαμένοι χειραγωγοῦνται εὔκολα· στὴν Κόλαση ὑποφέρουν μόνο ὅσοι ἔχουν εὐαίσθητη συνείδηση καὶ δὲν εἶναι χοντρόπετσοι. Ἡ ζωὴ δὲν ἔχει ἀδιέξοδα.

Posted in Ελλάδα, κοινωνία | Tagged , | 1 σχόλιο

Γυναῖκες καὶ ἐκχριστιανισμὸς τῆς Σουηδίας

Given what seems like a relatively powerful position women had in pagan Norse society, we may wonder why they would be willing to convert to Christianity. Possibly the new faith offered more to women than the old one. For example, the Christian heaven was seen as a great reward for all women, whereas the pagan Valhalla, where female Valkyries constantly served male warriors, was not accessible to most women after death. Anne-Sofie Gräslund summarizes the reasons why the new religion might be a positive change for women:

• Conditions in the afterlife were much better. Of course it sounded preferable to go to «light and paradise,» compared to the dark, dreary and depressing Hell

• The Christian message was less violent.

• The Christian attitude to small children, who were usually the responsibility of women. Infanticide was forbidden. . . .

• Christianity stressed the individual instead of the collective, the family.

Judith Jesch also observes that Christianity provided an opportunity for women in the Viking Age to «commission runic memorials, for their daughters as well as husbands and sons, build and repair bridges and causeways, and go on pilgrimage.» Jenny Jochens presents a more pessimistic view of the new religion’s opportunities for women; nonetheless, she also concludes that «Christianity’s most original contribution to the feminine condition was the insertion of gender equality into marriage and sexual relations,» including «forbidding the killing not only of boy babies, but also of girls.» The number of women’s burials discovered at Birka may partly reflect the influence of the clergy in gradually limiting selective female infanticide, but it may also indicate the important role played by women during the earliest stage of the Christianization process in Sweden

 

N. L. Wicker, Christianization, Female Infanticide, and the Abundance of Female Burials at Viking Age Birka in Sweden, Journal of the History of Sexuality 21.2 (2012), 245-262.

Birka ἦταν μιὰ ἀπὸ τὶς σκανδιναβικὲς πόλεις στὶς ὁποῖες ἀνιχνεύεται ἡ πιὸ πρώιμη χριστιανικὴ ἱεραποστολὴ κι ἐμφάνιση τοῦ Χριστιανισμοῦ (9ος αἰ.). Ἔτσι, ἡ διαδικασία τοῦ ἐκχριστιανισμοῦ τῶν βορειοευρωπαϊκῶν χωρῶν δὲν συνίσταται ἁπλῶς στὸν βασιλιὰ ποὺ ἐκχριστιάνισε βίαια τὴ χώρα του ὑπὸ τὴν ἐπίδραση κάποιου φανατικοῦ κληρικοῦ. Εἶχε προηγηθεῖ κάποιο διάστημα στὸ ὁποῖο κυρίως οἱ γυναῖκες τῆς χώρας υἱοθέτησαν τὸν Χριστιανισμό, καὶ ἔμμεσα ἢ ἄμεσα τὸν πρότειναν στοὺς ἄντρες τους.

Πράγματι, ἕνα ἀπὸ τὰ κοινὰ σημεῖα Παγανισμοῦ καὶ Ἰσλὰμ εἶναι τὸ μίσος γιὰ τὶς γυναῖκες, ποὺ γίνονται ἀποδεκτὲς ὡς ἀπρόσωπα σκεύη ἡδονῆς, εἴτε σ’ αὐτὸν τὸν κόσμο (ἐὰν δὲν προτιμηθοῦν ἐρωτικῶς τὰ ἀγόρια) εἴτε στὸν ἑπόμενο ὡς «παρθένες στὸν Παράδεισο». Γι’ αὐτὸ κι ὁ Κέλσος θεωροῦσε ἀξιόμεμπτο τὸ γεγονὸς ὅτι στὸ Χριστιανισμὸ πιστεύουν οἱ γυναῖκες. Στὸ Πακιστάν, πετᾶν τὰ κορίτσια στοὺς σκουπιδότοπους. Οἱ γυναῖκες τῆς Εὐρώπης πρῶτες ἀγκάλιασαν τὸ Χριστιανισμό. Τώρα ποὺ τὸν ἀποκηρύττουν ὡς καταπιεστικό, γιὰ νὰ κάνουν συνειδησιακὰ ἀνενόχλητες «τὴ ζωή τους», καὶ τώρα ποὺ πιστεύουν ἀφελῶς ὅτι δὲν ὑποτροπιάζουν στὸν Παγανισμὸ ἀλλὰ δημιουργοῦν μιὰ πιὸ ἀνθρώπινη κοινωνία, θὰ πεταχτοῦν κι αὐτὲς στὰ σκουπίδια.

Posted in παλιά και νέα θεότητα, Δύση, γυναίκες, θρησκεία | Tagged , , , , , | Σχολιάστε

σεφερικά

Χτὲς εἴδαμε τὸν Ζορμπᾶ, τὸ φὶλμ τοῦ Κακογιάννη – Καζαντζάκη. Μὲ δηλητηρίασε ὅλη νύχτα καὶ σήμερα πρωί. Ὄχι ἀπὸ συναίσθημα ἐθνικῆς προσβολῆς, ποὺ ὕστερα ἀπὸ βροντερὲς τυμπανοκρουσίες καὶ παρασημοφορίες γιὰ τὴν πρεμιέρα του στὸ Παρίσι, ἀνακαλύπτουν τώρα οἱ Ἕλληνες χωρὶς νά ’χουν τὸ θάρρος ν’ ἀντιμετωπίσουν τὴν πραγματικότητα. Ἀλλὰ γιὰ τὴν ἀνυπόφορη ἀναισθησία αὐτοῦ τοῦ ἀνθρώπου, τοῦ Κάζ., ποὺ νομίζει πὼς εἶναι εὐαίσθητος, ποὺ νομίζει πὼς εἶναι ἐρευνητὴς τῆς ἀλήθειας, γιὰ νὰ μὴν πῶ φιλόσοφος.

Δὲν μὲ πειράζει ὁ σκοτωμὸς τῆς χήρας -οὔτε τὸ πλιάτσικο στὸ σπίτι τῆς ἑτοιμοθάνατης Ὁρτάνς. Ὅλα μπορεῖ νὰ τὰ πῇ κανείς. Ἂν ἕνα χωριὸ στὴν Κρήτη ἦταν κάποτε βάρβαρο, ἦταν βάρβαρο· ποιὸς δὲν ἦταν βάρβαρος κάποτε —ὅλα μπορεῖ νὰ τὰ πῇ κανείς— ἀλλὰ σ’ ἕνα ἔργο ποὺ διεκδικεῖ τὴν ἀνθρωπιὰ τὸ θέμα δὲν εἶναι ἐκεῖ.
Τὸ θέμα εἶναι πῶς ἐξαγοράζει κανεὶς αὐτὰ ποὺ γράφει κι ἂν δὲν τὰ λέει στὸ βρόντο. Ψεύτικη γλῶσσα, ψεύτικες πόζες, ἀπομιμήσεις αἰσθημάτων μοῦ φαίνεται εἶναι ὁ Καζαντζάκης. Καὶ δὲν βρέθηκε ἄνθρωπος νὰ τὸν κρίνει, τόσα χρόνια ποὺ ἁλωνίζει ἀνάμεσά μας. Ἔχω τὴν ἐντύπωση πὼς εἴμαστε συνηθισμένοι στὴν ψευτιὰ χρόνια καὶ αἰῶνες. Μᾶς ἀρέσει. Δὲν ἔχουμε δύναμη ν’ ἀντιδράσουμε

«Μέρες Θ’»

Ὧρες-ὧρες, οἱ καβγάδες τῶν διανοούμενων φαίνεται νὰ εἶναι τὸ μόνο ἀληθινὸ ποὺ ἔχει βγάλει ὁ Νεοελληνισμὸς στὰ 200 χρόνια Δύσης του. Καὶ δὲν τὸ λέω εἰρωνικά. Ἐννοῶ καβγάδες ποὺ χτυποῦν τὰ βάθη τῆς ψυχῆς τοῦ ἄλλου. Ἀλλὰ προσοχή, πραγματικοὶ καβγάδες. Ὑπαρξιακοί. Ὄχι κομμουνιστικοί σὰν χτυπήματα ραπτομηχανῆς καὶ κομπρεσέρ.

Posted in παλιά και νέα θεότητα, Ελλάδα | Tagged , | Σχολιάστε

Συνωστισμὸς στὴν Κόλαση

hqdefault

678

 

12742472_630668577086750_3151808316071448145_n

Posted in Ελλάδα | Σχολιάστε

βυζαντινὰ πλοῖα

Γ. Μακρής, Πλοῖα, στό: Ἀ. Λαΐου (ἐκδ.), Οἰκονομικὴ ἱστορία τοῦ Βυζαντίου ἀπὸ τὸν 7ο ἕως τὸν 15ο αἰώνα, τ. 1, Ἀθήνα 2006, 171 – 180:

Ο δρόμων, πρωτοαναφέρεται τον 6ο αιώνα κωπήρες με βοηθητική μόνο ιστιοφορία. Οι δρόμωνες συνέχιζαν μεν τη ρωμαϊκή ναυπηγική παράδοση, ήταν όμως τόσο εξελιγμένοι ώστε να αποτελούν καθαρά βυζαντινούς τύπους. Ενώ τον 6ο αιώνα ο δρόμων ήταν μονήρες πλοίο, τον 9ο αιώνα ο όρος περιλαμβάνει όλα τα μακρά πολεμικά σκάφη με κύριο τύπο εκατοντάκωπες διήρεις. Μερικές δεκαετίες αργότερα, στα χρόνια του Κωνσταντίνου Ζ’ (913-959), μαρτυρούνται δρόμωνες με ερετικό 230 κουπιών που έφεραν ως κύριο όπλο το σίφωνα, τον εκτοξευτήρα του υγρού πυρός. Το μήκος αυτών των μεγάλων δρομώνων του 10ου αιώνα υπολογίζεται πως έφτανε τα 60 μ., το πλάτος τα 10 μ., το ύψος τους από την τρόπιδα μέχρι την κορυφή των πύργων, της πλώρης και της πρύμνης τα 5-6 μ., και το βύθισμά τους το 1,5 μ. Με εκτόπισμα πάνω από εκατό τόνους, τα πλοία αυτά θα μπορούσαν να καλύψουν 5 ναυτικά μίλια την ώρα και να αναπτύξουν ταχύτητα μάχης 7 μιλίων…. Υπήρχαν επίσης και ελαφρότεροι δρόμωνες…Τα πλοία μάχης συνοδεύονταν από βοηθητικά, μεταγωγικά, ιππαγωγά και μεικτά, όπως τα χελάνδια και οι βαρείς πάμφυλοι. …Ενώ τα χελάνδια αναφέρονται από τον Κωνσταντίνο Ζ’ ως πολεμικά (ίδια σημασία έχει και ο παράγωγος όρος shalandi στα αραβικά), στα έγγραφα της Πάτμου η λέξη χρησιμοποιείται για πλοία κάθε λογής. Άλλοι προσδιορισμοί που χρησιμοποιούνται στις πηγές είναι σανδάλιον (από βάρκα μέχρι μικρό σκάφος), πλατίδιον (μικρό εμπορικό), κουτρούβιον (πλοίο για μεταφορά υγρών), γρίππος (αλιευτικό πλοιάριο). […]

Η ευρεία διαφοροποίηση στα καθαρά πολεμικά σκάφη του 10ου αιώνα, εποχή που στη Δύση τα μεταγωγικά πλοία δεν διακρίνονταν από τα πολεμικά, πιστοποιεί την υψηλή στάθμη του βυζαντινού ναυτικού γενικά…. Ριζική αλλαγή στην τεχνολογία των θαλάσσιων μεταφορών επέφερε η αντικατάσταση του πήλινου αμφορέα από το ξύλινο βαρέλι, που έκανε τα υγρά φορτία κατά 30% ελαφρύτερα, επιτρέποντας έτσι και τη μείωση του μεγέθους των πλοίων, δεν είναι όμως ακόμα γνωστό πότε γενικεύτηκε η χρήση των ξύλινων δοχείων στα βυζαντινά πλοία.

[…] Ένα από τα πρώτα μέτρα των αυτοκρατόρων μετά την ανάκτηση της Κρήτης (960/961) ήταν να απαγορεύσουν την εξαγωγή ξυλείας προς τους Άραβες…. Μέχρι πρότινος πιστευόταν πως η μέθοδος ναυπήγησης κατά την οποία οι νομείς (στραβόξυλα, τα καμπύλα πλευρά του σκελετού του πλοίου) τοποθετούνται εγκάρσια στην τροπίδα, για να στερεωθεί με καρφιά επάνω τους το εξωτερικό περίβλημα, είχε αναπτυχθεί στην Ιταλία τον 10ο/11ο αιώνα και πως το ναυτικό των ιταλικών πόλεων όφειλε μάλιστα την υπεροχή του κατά ένα μέρος σε αυτόν τον νεωτερισμό, που επέτρεπε να κατασκευάζονται ασφαλέστερα πλοία με χαμηλότερο κόστος από όσο με την παλαιότερη μέθοδο, όπου τα τοιχώματα, κυρίως με τις διαδοκίδες και τις συνδεόμενες περίτεχνα μεταξύ τους σανίδες τους, αποτελούσαν τον φέροντα σκελετό των σκαφών, όπως προκύπτει από το ναυάγιο στη νησίδα Γιασί Αντά ενός βυζαντινού εμπορικού πλοίου του 7ου αιώνα, που έχει μελετηθεί και δημοσιευτεί υποδειγματικά. Χάρη όμως στην ενάλια και υποβρύχια αρχαιολογία γνωρίζουμε τώρα πως η αναφερθείσα εξέλιξη στη ναυπηγική συντελέστηκε βαθμιαία σε όλη τη Μεσόγειο, αρχίζοντας από τον πρώιμο Μεσαίωνα. Ένα βυζαντινό πλοίο του 11ου αιώνα, του οποίου τον ναυάγιο βρέθηκε στο Σερτσέ Λιμανί, είχε κατασκευαστεί με μεικτή μέθοδο˙ εγκοίλια (υποτυπώδεις, μικροί και ελαφρώς λυγισμένοι νομείς) εναλλασσόμενου μεγέθους, τοποθετημένα αμφίπλευρα στην τρόπιδα, συναποτελούν με αυτήν και με τα τοιχώματα το πήγμα. Πόσο εξειδικευμένες ήταν οι ανάγκες σε ναυπηγήσιμη ξυλεία συνάγεται από το ότι στο εσωτερικό του πλοίου οι σανίδες της γάστρας ήταν από κυπαρίσσι, όπως και η τρόπιδα και το ποδόστημα, και των τοιχωμάτων από κουκουναριά˙ τα εγκοίλια ήταν από το εύκαμπτο ξύλο της φτελιάς, ενώ οι λοιπές δοκοί στα ύφαλα ήταν δρύινες, από ξύλο δηλαδή που δεν σήπεται εύκολα»

[…] Τη ναυπηγική παράδοση των ελληνικών χωρών αξιοποίησαν και οι Βενετοί, όπως δείχνει η περίπτωση των Παλοπάνων, μιας δυναστείας ναυπηγών. Όταν το 1407 πέθανε ο πρώτος τους, ο Θεόδωρος Βάσος (Theodoro Baxon των βενετικών πηγών), ο ικανότερος κατασκευαστής γαλέρας της εποχής τους, η Γαληνοτάτη κατάφερε, ύστερα από προσπάθειες δεκαεφτά χρόνων και με αδρότατη αντιμισθία, να φέρει από τη Ρόδο για διάδοχό του τον ανεψιό του Νικόλαο Παλοπάνο (Nicolo il Greco), που διηύθυνε τα ναυπηγεία ως το 1437, αφήνοντας συνεχιστή τον γιο του Γεώργιο (Giorgio il Greco). Ο τίτλος του αρχιναυπηγού στη Βενετία ήταν proto (> πρώτος = αρχιμάστορας)

Posted in Ρωμανία | Tagged , , , , , , | Σχολιάστε

Μητροπολίτης Χίου

Τὸ γεγονὸς ὅτι οἱ συριζοχριστιανοὶ καὶ λοιπὲς χριστιανοκομμουνιστικὲς καὶ δημοκρατικὲς δυνάμεις ἀδυνατοῦν νὰ ἐξηγήσουν τὸ ἑξῆς φαινόμενο, ὁ ἴδιος μητροπολίτης ποὺ χαρακτηρίζει λαθρομετανάστες τοὺς «πρόσφυγες» νὰ ἐκδιώκει χρυσαυγίτη βουλευτὴ ὑπενθυμίζοντάς του τὴ γερμανοναζιστικὴ Κατοχή, ἀποδεικνύει ἁπλὰ ὅτι εἶναι ἄσχετοι μὲ τὸ Χριστιανισμὸ καὶ τὴ χριστιανικὴ ἀγάπη. Ἡ Ἐκκλησία δὲν μπορεῖ νὰ ἀποδεχτεῖ νεοπαγανιστικὰ καὶ ἀνθρωποκτόνα ἰδεολογήματα τῆς νεοτερικότητας, ἀλλὰ οὔτε μπορεῖ νὰ ἀφήσει ἀπροστάτευτο τὸ ποίμνιό της ἀπὸ τὸν προσφυγισμὸ καὶ τὸν ἐξισλαμισμὸ τῆς χώρας του, οὔτε καὶ ἐκλαμβάνει ὡς ἀνθρωπισμὸ τὸν καταναγκαστικὸ ἀνθρωπισμὸ σὲ βάρος τρίτων. Τελικά, ὅλοι αὐτοὶ οἱ ψευτο-πρωτοχριστιανοὶ «δημοκράτες» (θεωροῦν «δημοκρατία» τὸ νὰ ἀλλάξει ὁ «δῆμος»= λαὸς ποὺ «κρατεῖ», καὶ νὰ ἀντικατασταθεῖ ἀπὸ ἄλλον λαό, τὸν μουσουλμανικό) καταφεύγουν σὲ σοφιστεῖες εἴτε περὶ ἀντίφασης τοῦ μητροπολίτη (λιγάκι χαζός, δηλαδή) εἴτε περὶ θετικῆς ἀλλαγῆς ἀπόψεών του.

Posted in Αριστερά, Ακροδεξιά, θρησκεία | Tagged | Σχολιάστε

Νὰ φτιάξεις καφὲ στὸ σπίτι

Ἡ μόνοκόμματη λογικὴ δὲν μπορεῖ νὰ ἀναγνωρίσει ὅτι ἀκόμη κι ὁ μισητὸς ἐχθρὸς μπορεῖ νὰ λέει μερικὲς φορὲς τὴν ἀλήθεια. Κι ὅτι στὴ ζωὴ ἰσχύει τὸ «ἕτερον ἑκάτερον», καὶ τὸ «αὐτὸ εἶναι ἄσχετο». Ὅταν / Ἐπειδὴ ἡ JP Morgan γράφει τὸ παρακάτω, δὲν εἶναι ἀνάγκη συνολικὰ νὰ τὴν ἀγαπήσουμε, οὔτε σημαίνει ὅτι τὴν ἀγαποῦμε τὸ νὰ παραδεχτοῦμε ὅτι τὸ παρακάτω ἰσχύει:

«- Εσύ: Γιατί ξεμένω διαρκώς από χρήμα;

– Τραπεζικός σύμβουλος: Να φτιάχνεις καφέ στο σπίτι. Να τρως το φαγητό που έχεις στο ψυγείο. Δεν χρειάζεσαι ταξί για να πας τρία τετράγωνα μακριά.

– Εσύ: Φαντάζομαι ότι ποτέ δεν θα μάθουμε το γιατί.

– Τραπεζικός σύμβουλος: Μπα; Μιλάς σοβαρά;»

Οὔτε πρέπει νὰ βάλουμε σὲ ζυγαριὰ τὰ καλά της καὶ τὰ κακά της ὥστε, ἐπειδὴ τὰ κακὰ προφανῶς ὑπερτεροῦν, νὰ ἀρνηθοῦμε ὅτι σὲ συμφέρει νὰ τρῶς φαγητὸ ἀπὸ τὸ ψυγεῖο, νὰ φτιάχνεις τὸστ στὸ σπίτι, νὰ πηγαίνεις κάπου μὲ τὰ ΜΜΜ ἢ τὰ πόδια κι ὄχι μὲ τὸ ταξάκι.

Πραγματικὴ εὐφυΐα εἶναι νὰ κρατᾶς τὰ καλὰ τοῦ ἐχθροῦ σου χωρὶς νὰ φαντάζεσαι ὅτι παύει νὰ εἶναι ἐχθρὸς ἢ ὅτι ἔχει πάψει νὰ εἶναι συνολικὰ σιχαμερὸς καὶ Κακός.

Υ.Γ.  Ὁ καπιταλισμὸς δὲν πέτυχε γιὰ κάποιο ἄλλο λόγο παρὰ γιὰ τὸ ὅτι βασίστηκε σὲ στοιχειώδη ἀνθρώπινα χαρακτηριστικὰ ὅπως τὴ μιμητικὴ ἐπιθυμία ἢ τὴν ἀπληστία. Μιλᾶ στὰ «ἀνθρώπινα ἔνστικτα». Αὐτὸ ἔχει ὡς ἀποτέλεσμα ὅτι ὅσοι πᾶνε νὰ τὰ καταπολεμήσουν (ἐπικαλούμενοι τὴν «ἀδελφωσύνη» ἢ τὴν «ἀγάπη») ἐνῶ ταυτόχρονα ἐξυμνοῦν τὸν «ἀθεο-παγανιστικὸ» ἀναγεννησιακὸ «Ἄνθρωπο», ἐντέλει ἀρνοῦνται αὐτὸ τὸ ὁποῖο ἐξυμνοῦν. Γιατὶ οὔτε ὁ κομμουνισμὸς ἦταν ἐνάντιος σὲ ὅλα αὐτά, ἤθελε μόνο νὰ τὰ ἔχουν ὅλοι. Δὲν εἶναι ὁ καπιταλισμός, ἠλίθιε, εἶναι κάτι πιὸ εὐρὺ καὶ διαχρονικό.

Posted in φιλοσοφίες, κοινωνία | Σχολιάστε

Epilohias Hoaxes

Τελείως τυχαῖα, ἀφοῦ ἕνας ἀπὸ τοὺς συντελεστὲς τῶν Ellinika Hoaxes «ξεσκέπασε» τὸ θαῦμα τοῦ Ἁγίου Φωτός, ἡ ἑταιρεία τοῦ Facebook τὰ διόρισε ὡς λογοκριτὲς ψευδῶν εἰδήσεων, δηλαδὴ ὡς τὴν ἁρμόδια ὁμάδα ποὺ θὰ ἀποφασίζει τί εἶναι ἀλήθεια καὶ τί ψέμμα στὸ facebook. Ἀκόμη καὶ τὸ Documento ὅμως, παραθέτει περιπτώσεις κωμικοτραγικῆς γελοιότητας, στὶς ὁποῖες τὰ Ellinika Hoaxes ἰσχυρίζονταν ἀρχικῶς ὅτι μιὰ εἴδηση εἶναι ψευδὴς ὥσπου ὑποχρεώθηκαν νὰ ἀναγνωρίσουν τὸ ἀντίθετο. Βεβαίως, στὴν ὁμάδα τῶν E.H. μόνο ἕνα μέλος  κατέχει πτυχίο δημοσιογραφίας (ἂν ἔχει..): Αὐτοὶ θὰ καθορίζουν ποιὰ εἴδηση εἶναι ψευδής. Ὄχι τὸ ΕΣΡ, ὄχι κάποιο ἄλλο θεσμικὸ ὄργανο τῶν δημοσιογράφων.

Μιλᾶμε βέβαια, γιὰ κάποιον (ἂς ἀναφέρω ἐπαινετικὰ τὴν πηγή) ὁ ὁποῖος ἔχει ἀναλάβει ρόλο καὶ χριστιανοῦ θεολόγου, κι ἔχει ἄποψη γιὰ τὸ ἂν καὶ πότε ἕνας ἄνθρωπος δικαιοῦται νὰ εὐχαριστεῖ τὸ Θεὸ σὲ περιπτώσεις στὶς ὁποῖες μόνο αὐτὸς γλίτωσε ἀπὸ ἀτύχημα, μὲ ἀφελεῖς ρητορικὲς ἐρωτήσεις: «καὶ ποιὸς εἶσαι σύ, ποὺ σ’ ἔσωσε ἡ Παναγία;», «καὶ γιατί δὲν ἔσωσε καὶ τοὺς ἄλλους;», λὲς καὶ εἶχε ὑποχρέωση ἡ Παναγία νὰ σώσει καὶ τοὺς ἄλλους ἤ, γενικότερα, λὲς καὶ ἡ ἀτελής (ὑποτίθεται ὅτι ἕνας Θεὸς ἐπειδὴ εἶναι Θεὸς ξέρει καὶ καλύτερα τὸ ποιὸν τοῦ καθενός, κατὰ πόσο καὶ ἕως πότε ἀξίζει ἔλεος, καὶ πότε εἶναι ὥρα του καθένα νὰ πεθάνει -καλύτερα ἀπὸ ὅ,τι ξέρει ὁ Ἀλικάκος, ἐννοῶ) ἀνθρώπινη γνώση καὶ ἠθικὴ θὰ μποροῦσε νὰ ἀποτελεῖ κριτήριο γιὰ τὸ πῶς θὰ φέρεται ὁ Θεός.

 

Posted in αθεϊσμός | Tagged | Σχολιάστε

Κάστρα τῆς Ἑλλάδας

χάρτης

Posted in Ελλάδα, Μεσαίωνας, Ρωμανία, βυζαντινή αρχιτεκτονική | Tagged | Σχολιάστε

φιλοσοφίες καὶ ἱστορία

Τὸ μάταιο τῆς φιλοσοφίας, κι ἐδῶ συμπεριλαμβάνω καὶ τὶς λεγόμενες πολιτικὲς ἐπιστῆμες καθὼς  καὶ τὴν κοινωνιολογία, ἢ ἀκόμη καὶ τὰ νεοφιλελεύθερα τοῦ μάνατζμεντ (κι ὅλη τὴν Ἀριστερά, φυσικά), βρίσκεται στὸ γεγονὸς ὅτι τὰ πορίσματά τους δὲν εἶναι ἱστορικὰ ἀποδείξιμα, ἀλλὰ θεωρίες. Θὰ συμφωνοῦσα ὅτι καὶ στὴν ἱστορία μπορεῖ νὰ ὑπεισέλθουν ὑποκειμενικὲς κρίσεις. Ὅμως κι αὐτὴ ἡ συμφωνία μου εἶναι ἀποτέλεσμα ἱστορικῆς ἀπόδειξης: Ἀπὸ τότε ποὺ θέριεψαν οἱ πολιτικὲς ἐπιστῆμες, οἱ κοινωνιολογίες καὶ τὰ λοιπά, ἡ ἱστορία ἔγινε (ἀκόμη περισσότερο) προβληματική. Εἶναι ὡστόσο μάταιο νὰ ἀντεπιχειρηματολογήσουμε ἱστορικὰ σὲ κάποιον ποὺ ἐπιχειρηματολογεῖ φιλοσοφικὰ ἢ κοινωνιολογικά. Γιατὶ ὁ δεύτερος κάνει κοινωνικὴ στατιστικὴ καὶ ὄχι ἱστορία, ἢ βρίσκει μιὰ ἰδέα γοητευτικὴ καὶ καμμία ἱστορικὴ ἀπόδειξη δὲν μπορεῖ νὰ τοῦ τὴν βγάλει ἀπὸ τὸ κεφάλι του. Ὅσοι, πάλι, ἔχουν μιὰ κάποια ἰδέα ἀπὸ στατιστικὴ ἀναγνωρίζουν τὰ ὅριά της, τὶς παραμέτρους της κ.λπ.· δὲν λέει τίποτε σὲ κανένα τὸ γεγονὸς ὅτι εἶναι κατὰ 99 ἢ κατὰ 98% ἀσφαλὴς ὁδηγώντας τὸ ἁμάξι του. Ἡ ἱστορία δὲν εἶναι πιθανολογίες, εἶναι ὅ,τι συνέβη κι ὄχι πῶς θὰ πείσουμε (σὰν ψεῦτες διαφημιστές) γιὰ τὸ α ἢ τὸ β. Ὑπὸ αὐτὴ τὴν ἔννοια, ἀκόμη καὶ ἡ περιφρονημένη θεολογία εἶναι ἀνώτερη τῆς φιλοσοφίας (κοινωνιολογίες, μάνατζμεντ κ.λπ.), γιατὶ ἐξαρχῆς δηλώνει ὅτι ἡ θεμελίωσή της εἶναι ἄλλου τύπου -ἂν καὶ πάλι, διακηρύσσει ὅτι βασίζεται σ’ ἕνα κατ’ αὐτὴν ἱστορικὸ γεγονός (Ἀνάσταση κ.λπ.) κι ὄχι σὲ ὑποκειμενικὰ γοῦστα περὶ προόδου.

Posted in φιλοσοφίες | Tagged , | 1 σχόλιο

Δὲν θέλουμε θλιμμένους στὸ Μάη μας

Τὸ πῶς μιὰ λαϊκὴ μέρα χαρᾶς καὶ ἕνα σύμβολο τῆς ἀναγέννησης τῆς φύσης κατάντησε στὸ ἀντίθετό της, πένθιμη «μέρα Μαγιοῦ μοῦ μίσεψες καὶ τώρα ἐσβήστης» καὶ σφιχτὲς γροθιὲς καὶ «μίσος ταξικό» καὶ δόντια ποὺ τρίζουν, εἶναι κάτι ποὺ θὰ ἔπρεπε νὰ διδάσκεται στὰ σχολεῖα ὡς παράδειγμα πολιτισμικοῦ παρασιτισμοῦ. Λὲς καὶ δὲν ὑπῆρχαν ἄλλες ἡμέρες γιὰ νὰ μνημονεύει ἡ Ἀριστερὰ ἐργατικοὺς ἀγῶνες καὶ αἵματα καὶ σκοτωμούς. Ἔπρεπε καὶ νὰ ἀναποδογυρίσουν τὸ νόημα συμβόλων τὰ ὁποῖα στὸ κάτω-κάτω ὑπάρχουν ἐδῶ καὶ χιλιετίες, πρὸ καὶ ἀσχέτως Χριστοῦ. Ὥστε νὰ μένουν στὴ λαϊκὴ μνήμη οἱ ἀγῶνες τῆς Ἀριστερᾶς παραμερίζοντας τὸ ἀρχικὸ νόημα τῆς ἡμέρας. Βεβαίως, δὲν χάλασα ἐγὼ τὸ ἐργατικὸ κίνημα, μόνο του χάλασε.

Posted in παράδοση, Αριστερά | Tagged , , | Σχολιάστε

Ἡ ζωὴ τῶν ραγιάδων: Ἑπτὰ ὀθωμανικὰ ἔγγραφα τῆς Μακεδονίας (1601 – 1844)

Παρακάτω, παρατίθενται ἑπτὰ ἔγγραφα ποὺ ἀφοροῦν ὁρισμένες πτυχὲς τῆς ζωῆς τῶν Χριστιανῶν τῆς Μακεδονίας. Σύμφωνα μὲ τὸ πρῶτο ἔγγραφο, ὅσοι Χριστιανοὶ γονεῖς ἀντιστέκονταν στὸ παιδομάζωμα ἀπαγχονίζονταν. Ἡ κατάλληλη ἀπάντηση σ’ ὅσους θεωροῦν ὅτι τὸ παιδομάζωμα ἐκλαμβανόταν θετικὰ ἀπὸ τοὺς Χριστιανοὺς γονεῖς τῶν ὑποψήφιων γενιτσάρων, ὡς μία εὐκαιρία κοινωνικῆς ἀνέλιξης. (Κάτι τέτοιο ἴσχυε μόνο γιὰ τοὺς Μουσουλμάνους γονεῖς ποὺ ἔδιναν τὰ παιδιά τους γιὰ γενίτσαρους, σύμφωνα μὲ ἄλλο φιρμάνι.) Σύμφωνα μὲ τὸ δεύτερο ἔγγραφο, ὁ ἐξισλαμισμὸς καθίσταται τὸ βασικὸ κριτήριο γιὰ τὴν ἀπόδοση τῆς περιουσίας ἑνὸς ἀποβιώσαντος στὸν ἕνα ἢ τὸν ἄλλο συγγενή του. Στὸ τρίτο ἔγγραφο, ἡ ἀπόπειρα τῆς χριστιανῆς μητέρας νὰ προστατέψει ἀπὸ τὸν ἐξισλαμισμὸ τὸ σπλάγχνο της συνιστᾶ αἰτία φυλάκισής της στὸ διηνεκές. Σύμφωνα μὲ τὸ τέταρτο ἔγγραφο, ἡ παραγωγὴ κρασιοῦ εἶναι μεγάλο ἀδίκημα. Σύμφωνα μὲ τὸ πέμπτο ἔγγραφο, ἡ ἀποκήρυξη τῆς ἰσλαμικῆς θρησκείας (ὀρθὰ ἀποδιδόμενης στὰ σωστὰ ἑλληνικὰ τοῦ 1952 ὡς ἰσλαμισμοῦ -σὲ πεῖσμα τῆς σημερινῆς πολιτικῆς ὀρθότητας κι ὀνειροφαντασίας) συνιστᾶ αἰτία φυλάκισης στὸ διηνεκές. Στὸ ἕκτο ἔγγραφο, φαίνεται πόσο εὔκολα κάποιος Μουσουλμάνος μποροῦσε νὰ ἀπαγάγει μιὰ Ἑλληνίδα, νὰ τὴ νυμφευθεῖ χωρὶς τὴ θέλησή της καὶ κατόπιν νὰ καλέσει ὡς μάρτυρες τοὺς μουσουλμάνους φίλους του, γιὰ νὰ ἀποδείξει στὸ δικαστήριο ὅτι τὴν παντρεύτηκε μὲ τὴ θέλησή της, χωρὶς νὰ κληθοῦν χριστιανοὶ μάρτυρες. Ρώτα καὶ τὸν φίλο μου τὸν ψεύτη -ποὺ λένε. Στὸ ἕβδομο, τέλος, ἔγγραφο, μαθαίνουμε γιὰ τὸν ἐποικισμὸ μὲ Μουσουλμάνους τῶν ἑλληνικῶν περιοχῶν οἱ ὁποῖες ἐπαναστατοῦσαν καὶ ἐπανυποδουλώνονταν. Πέρα ἀπὸ τὰ παραπάνω, παρουσιάζουμε καὶ μιὰ πολὺ μικρὴ λίστα (ἕνα ἐλαχιστότατο κλάσμα) μὲ ἔγγραφα γιὰ τὸ δράμα τῶν ἐξισλαμισμῶν στὴ Μακεδονία. Σὲ αὐτὰ πληροφορούμαστε γιὰ ἄτομα ὀκτώ (8) ἐτῶν τὰ ὁποῖα κατὰ τὸ ἰσλαμικὸ ἱεροδικεῖο θεωροῦνται ἱκανὰ νὰ ἀλλαξοπιστήσουν αὐτόβουλα· γιὰ χριστιανοὺς ὑπηρέτες Μουσουλμάνων ποὺ «αὐτόβουλα» κι αὐτοὶ ἐξισλαμίσθηκαν· γιὰ τὰ ὑποχρεωτικὰ διαζύγια ὅταν ὁ χριστιανὸς σύζυγος δὲν ἐξισλαμιζόταν μετὰ τὸν ἐξισλαμισμὸ τῆς γυναίκας του.

Ἂν οἱ Ὀθωμανοὶ ἦταν τόσο ἀξιοθαύμαστοι, τότε οἱ σημερινοὶ ἀπόγονοί τους θὰ εἶναι ἀκόμη πιὸ καλοὶ ἄνθρωποι. Γιὰ κάποιους ἀπὸ ἐμᾶς, πάντως, ἰσχύει τὸ ἄκρως ἀντίθετο: Οἱ σημερινοὶ Τοῦρκοι ἔχουν τὰ «πολιτισμικὰ γονίδια» τοῦ δειλοῦ / φοβούμενου γιὰ τὸ σαρκίο του ἐξισλαμισθέντα, τοῦ βιαστῆ-ἅρπαγα, τοῦ προδότη, τοῦ φιλοχρήματου καιροσκόπου, τὰ ὁποῖα τοὺς κληροδότησαν (μαζὶ μὲ τὸ μίσος τοῦ ἐξωμότη προγόνου τους πρὸς ὅσους δὲν ἐξώμοσαν, τῶν ὁποίων καὶ μόνη ἡ ὕπαρξη, αὐτὴ καθεαυτήν, φαντάζει γιὰ τὸν ἐξωμότη ὡς διαρκὴς ἔλεγχος καὶ ἐπιτίμησή του) οἱ πρόγονοί τους ποὺ ἐξισλαμίστηκαν εἰσερχόμενοι στὴν οἰκογένεια τοῦ τουρκικοῦ ἔθνους. Ὑπάρχουν καὶ σοβαρὰ κριτήρια ἀξιολόγησης τῶν ἐθνῶν -καὶ τῶν ἀξιῶν τους-, ὅπως τὰ παραπάνω. Κι ὄχι τὸ ἂν εἶναι πιὸ παραδοσιακοὶ ἢ πιὸ ἰσχυροί. Ὅσοι Ἕλληνες ἐπαναλαμβάνουν ὁποιοδήποτε ἐπιχειρήμα τῶν Ὀθωμανῶν ἢ τῶν Νεοθωμανῶν ἢ ἀκόμη υἱοθετοῦν τὴν ὀθωμανικὴ καὶ τουρκικὴ κοσμοεικόνα, στὴν πραγματικότητα καὶ ἀνεπίγνωστα βρίσκονται σὲ πορεία ἐκτουρκισμοῦ ἢ ἐπανεκραγιαδισμοῦ. Ποὺ δὲν διαφέρει λ.χ. ἀπὸ τὴν προσωπικότητα ἡ ὁποία διαμορφώνεται βάσει τῆς λοῦμπεν τηλεθέασης τουρκικῶν σειρῶν. Ἂς ἀφήσουμε ὅμως τοὺς προγόνους τῶν σημερινῶν Τούρκων νὰ μιλήσουν γιὰ τὸν πολιτισμό τους.

Ἰ. Βασδραβέλλης, Ἱστορικὰ ἀρχεῖα Μακεδονίας, τ. 1-2 [Μακεδονικὴ Βιβλιοθήκη 13, 19], Θεσσαλονίκη 1952 – 1954.

Πρὸς τὸν ἐνδοξότατον καὶ κραταιότατον μπεηλέρμπεην τῆς Ρούμελης […]

Ἅμα τῇ ἀφίξῃ τοῦ παρόντος αὐτοκρατορικοῦ φιρμανίου Μου καθίσταται γνωστὸν ὅτι ἀπὸ τῆς συστάσεως τοῦ μεγάλου Ὀσμανικοῦ κράτους καὶ τοῦ θεοφρουρήτου χαλιφάτου τοῦ θεοπέμπτου προφήτου τῶν πιστῶν, εἴθισται ὅπως διὰ τὴν σύστασιν καὶ ὀργάνωσιν τῶν γενναίων γενιτσαρικῶν μου ταγμάτων στρατεύωνται καὶ ἀποστέλλωνται εἰς τὰ ὀτζάκια τῶν γενιτσάρων οἱ ἀπὸ 15 ἕως 20 ἐτῶν καλλίμορφοι, ἀρτιμελεῖς καὶ πρὸς πόλεμον κατάλληλοι νέοι τῶν ἀπίστων.

Ἔχοντες τὴν ὑψηλὴν ἐπιθυμίαν, ὅπως καὶ ἐφέτος ἐφαρμοσθῇ τὸ ἔθιμον τοῦτο πρὸς ἐνίσχυσιν τῶν γενιτσαρικῶν ὀτζακίων, διατάσσομεν καὶ παραγγέλλομεν ὅπως ἅμα τῇ ἀφίξῃ τοῦ παρόντος φιρμανίου διορίσητε καὶ ἀποστείλητε ἀμέσως ἱκανὸν ἀριθμὸν μουμπασίρηδων, ἵνα δι’ αὐτῶν ἐπιληφθῆτε τὸ ταχύτερον τῆς ἐπιλογῆς καὶ ἀποστολῆς τῶν νέων γενιτσάρων.

Γνωρίσατε ἐπίσης ὅτι οἱ ἀποσταλησόμενοι μουμπασίρηδες καθ’ ὑψηλὴν Μου ἐντολὴ θὰ ἔχουν τὸ δικαίωμα, ὅπως, ἐφ’ ὅσον παρίσταται ἀνάγκη, ἐφαρμόζουν τὰς διατάξεις τοῦ γνωστοῦ ἱεροῦ φετφᾶ τοῦ σεϊχουλισλαμάτου, συμφώνως πρὸς τὸν ὁποῖον, ὅταν τις ἐκ τῶν ἀπίστων γονέων ἢ ἄλλος τις ἀντιστῇ εἰς τὴν παράδοσιν τοῦ γενιτσάρου υἱοῦ του, θ’ ἀπηγχονίζηται εὐθὺς εἰς τὸ κατώφλιον τῆς θύρας του, τοῦ αἵματός του θεωρουμένου ἄνευ ἀξίας.

Ἐν τέλει ἐντελλόμεθα ὅπως καταστήσητε γνωστὸν εἰς τοὺς κατοίκους τὸ παρὸν αὐτοκρατορικόν Μου φιρμάνιον, μεταδίδοντες τὸ περιεχόμενον αὐτοῦ διὰ κηρύκων ἀνὰ τὰς σουλτανικὰς ὁδοὺς τῆς μεγάλης Μου ἐπικρατείας.

Οὕτως, ἐκτελοῦντες ἀπαρεγκλίτως τὸ περιεχόμενον τοῦ παρόντος φιρμανίου Μου, βεβαιωθῆτε ὅτι ἐκτελεῖτε ὑψηλὴν αὐτοκρατορικήν Μού ἐπιθυμίαν.

Οὕτως εἴη βοηθὸς ὑμῖν ὁ προφήτης καὶ τὸ ἱερὸν αὐτοῦ κοράνιον.

Ἐγράφη ἐν τῷ στρατοπέδῳ Ἁδριανουπόλεως

[φιρμάνι τῆς 29-3-1601]

 

Ὁ ἐκ τῶν κατοίκων τῆς συνοικίας …. τῆς πόλεως Βεροίας Μουσταφᾶ Μελέκ, υἱὸς Μεχμέτ, ἐμφανισθεῖς ἐνώπιον τοῦ ἱεροδικείου παρουσίᾳ καὶ τῆς ὑποτελοῦς Σμαράγδας, θυγατρὸς Κωνσταντίνου, ἀδελφῆς τοῦ ἀποβιώσαντος ἀνεψιοῦ αὐτοῦ ἐξ ἀδελφῆς Ἀλὴ μπέη, υἱοῦ Ἀμπντουλλάχ, τιμηθέντος πρὸς τριμήνου διὰ τῆς τιμῆς τοῦ ἐξισλαμισμοῦ, ἤγειρεν ἀγωγὴν κατ’ αὐτῆς, λέγων ὅτι, ἐνῶ ὁ ρηθεὶς Ἀλὴ μπέης πρὸ τριμήνου καὶ πλέον τιμηθεὶς διὰ τῆς ἐξισλαμίσεως καὶ ἀποθανὼν ἐκληρονομήθη κατὰ τὸν ἱερὸν νόμον ὑπ’ αὐτοῦ ἀποκλειστικῶς, περιελθοῦσης τῆς περιουσίας του εἰς αὐτόν, νῦν ἡ ἀδελφὴ αὐτοῦ Σμαράγδα ἔλαβεν εἰς τὴν κατοχήν της ἐναντίον τοῦ ἱεροῦ νόμου τὴν κληρονομηθεῖσαν περιουσίαν, δι’ ὃ αἰτεῖται νὰ ἐρωτηθῇ αὕτη καὶ ν’ ἀπαγορευθῇ εἰς αὐτὴν τὸ τοιοῦτον. Ἐρωτηθεῖσα ἡ εἰρημένη ἀδελφὴ Σμαράγδα ἠρνήθη ὅτι ὁ ἀδελφός της ἠσπάσθη τὸν ἰσλαμισμὸν ἀπαγγείλας τὴν ὁμολογίαν πίστεως. Διαταχθείσης ἀποδείξεως συμφώνως πρὸς τὴν ἀγωγήν του, προσῆλθεν ὁ ἐκ τῶν ἐπιφανῶν ἱεροκηρύκων καὶ μουσουλμάνων Σεῒτ Μεχμὲτ ἐφέντης, υἱὸς Ἀχμέτ, καὶ οἱ Μουμὶν Τσελεμπῆ, υἱὸς Ἀμπντουλλάχ, καὶ Σεφὲρ Χαλιφέ, υἱὸς Ἰμπραχήμ, οἵτινες ἐξετασθέντες κατέθεσαν τὰ ἑξῆς: Πράγματι τρεῖς μῆνας πρὸ τῆς συντάξεως τῆς παρούσης ὁ εἰρημένος Ἀλῆ μπέης ἀπήγγειλεν ἐνώπιον ἡμῶν τὴν ὁμολογίαν πίστεως, ἀπαρνηθεὶς τὴν πεπλανημένην θρησκείαν του διὰ τῶν λέξεων «Λὰ ἰλάχι Ἲλ ἀλὰχ Μουχαμέτουν ρουσοὺλ  οὐλλάχ», ἀσπασθεὶς τὴν μουσουλμανικὴν θρησκείαν, ἡμεῖς δὲ ὠνομάσαμεν αὐτὸν Ἀλῆ. Ταῦτα μαρτυροῦμεν περὶ αὐτοῦ. Ἀποδειχθείσης τῆς ἀξιοπιστίας τῶν μαρτύρων τούτων, διεπιστώθη ὅτι ὁ εἰρημένος Ἀλῆς τυγχάνει μουσουλμάνος καὶ ὅτι δὲν ὑπάρχει ἕτερος κληρονόμος πλὴν τοῦ εἰρημένου Μουσταφᾶ μπέη, διαταχθείσης ἱεροδικαστικῶς τῆς καταλήψεως τῆς ἐγκαταλειφθείσης περιουσίας ὑπ’ αὐτοῦ.

[ἔγγραφο τῆς 3ης Μαρτίου 1623]

 

Ὁ ἐκ τῶν κατοίκων τῆς συνοικίας Χατζῆ Καραγκιὸζ τῆς Βεροίας Σουνουλλὰχ Τσελεμπῆ, υἱὸς Ὀσμάν, προσαγαγὼν ἐνώπιον τοῦ ἱεροδικείου τὴν Γιάννων, θυγατέρα Γεωργίου, κατοίκου τοῦ χωρίου Σελίου, ἤγειρε κατ’ αὐτῆς ἀγωγὴν ἐκθέτων ὅτι· ἡ ρηθεῖσα Γιάννω πρὸ ἓξ ἡμερών ἀπὸ σήμερων ἐπεχείρησε νὰ παρασύρῃ εἰς ἀλλαξοπιστίαν δι’ ἀπαγωγῆς καὶ ἀποκρύψεως τὸν παρ’ ἐμοὶ εὑρισκόμενον καὶ τιμηθέντα διὰ τῆς ἐξισλαμίσεως νόμιμον υἱόν της Μεχμέτ. Αἰτοῦμαι νὰ ἐρωτηθῇ αὕτη καὶ νὰ προσαχθῇ ὁ μνημονευθεὶς Μεχμέτ, ἐπὶ τῷ τέλει ὅπως σωθῇ οὗτος ἀπὸ τὴν ἀλλαξοπιστίαν. Ἐρωτηθεῖσα ἡ εἰρημένη Γιάννω, ἠρνήθη ὅτι ἀπήγαγε καὶ ἀπέκρυψε τὸν Μεχμέτ. Ζητηθεισῶν ἀποδείξεων παρὰ τοῦ ἀνωτέρω Σουνουλλὰχ συμφώνως πρὸς τοὺς ἰσχυρισμούς του, προσῆλθον οἱ ἐκ τῶν ἀξιοτίμων μουσουλμάνων Ἀμπντοὺλ Μπακῆ καὶ Μεχμέτ, οἵτινες κατέθεσαν ἐξετασθέντες ὅτι πράγματι πρὸ ἓξ ἡμερῶν εἶδον τὴν μνημονευθεῖσαν Γιάννων ἀπάγουσαν τὸν Μεχμὲτ εἰς τὸ χωρίον Σέλιον καὶ ὅτι εἶναι μάρτυρες τοῦ γεγονότος τούτου. Τῆς καταθέσεώς των ταύτης γενομένης δεκτῆς ἱεροδικαστικῶς, διετάχθη ἡ Γιάννω ὅπως προσαγάγῃ τὸν Μεχμὲτ εἰς τὸ δικαστήριον. Ταύτης ἀρνηθείσης καὶ μὴ προσαγαγούσης αὐτόν, διετάχθη ἡ φυλάκισις αὐτῆς μέχρι τῆς προσαγωγῆς τοῦ υἱοῦ της.

[27 Ἰανουαρίου 1671]

 

(Ἰσλαμικὸ ἱεροδικεῖο Θεσσαλονίκης)

Κατέστη ἡμῖν γνωστὸν ὅτι μερικοὶ τῶν κατοίκων τῆς Θεσσαλονίκης συνηθίζουν ἀνέκαθεν νὰ κατασκευάζουν καὶ πωλοῦν οἶνον, προκαλοῦντες οὕτω τὴν συγκέντρωσιν τῶν κακοποιῶν, μεταφέρουν δὲ ἐντὸς τῶν τειχῶν τῆς πόλεως καὶ εἰς τὰς οἰκίας των τὰς σταφύλας, αἵτινες παράγονται εἰς τοὺς ἔξω τῆς Θεσσαλονίκης καὶ εἰς τὰ γειτονικὰ αὐτῆς χωρία ἀμπελῶνας μὲ τὴν πρόφασιν, ὅτι θὰ τὰς πωλήσουν εἰς τὰς ἀγορὰς αὐτῆς, ἐνῶ κατασκευάζουν ἐξ αὐτῶν οἶνον.

Ἐπειδὴ εἶναι ζήτημα σπουδαιότατον νὰ παρεμποδισθῇ ἡ κατασκευὴ οἴνου, ὅστις εἶναι μήτηρ πάσης κακίας, ἐξεδόθη ἡ παροῦσα διαταγή…νὰ διατάξητε αὐστηρῶς τοὺς εἰς ἑκάστην πύλην σταθμεύοντας φύλακας καὶ γενιτσάρους νὰ μὴ ἐπιτρέπουν νὰ χορηγῶνται εἰς οἱονδήποτε περισσότεραι σταφυλαὶ ἀπὸ ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι ἐπαρκοῦν πρὸς πώλησιν εἰς τὰς ἀγοράς.

[1-10-1714]

 

(ΙΘ)

Δύο γυναῖκες, κάτοικοι τῆς Θεσσαλονίκης, εἶχον ἀσπασθῇ πρό τινος χρόνου τὸν ἰσλαμισμόν, τοῦτο δὲ ὡμολόγησαν κατὰ τὸ ἔτος 1138 ἐνώπιον τοῦ τότε ἱεροδίκου τῆς πόλεως ταύτης…καί, ἀποδειχθέντος κατὰ τὸ ἱερὸν δίκαιον τοῦ γεγονότος τούτου, εἶχεν ἐκδοθῆ καὶ χοτζέτιον. Κατόπιν ὅμως αὗται ἠρνήθησαν τὸν ἰσλαμισμὸν καὶ συμφώνως πρὸς τῷ ἱερῷ δικαίῳ ἐφυλακίσθησαν. Ἐπροτάθη ἐκ νέου εἰς αὐτὰς νὰ γίνουν μουσουλμανίδες, ἀλλ’ ἐπειδὴ ἠρνήθησαν, ἐφυλακίσθησαν καὶ πάλιν κατὰ τὸ ἱερὸν δίκαιον. Ἡ μία ἐκ τῶν ἀρνησιθρήσκων τούτων ἦτο ἔγκυος καὶ ἐγέννησεν ἐν τῷ δεσμωτηρίῳ. Μετὰ ταῦτα, καθ’ ὃν χρόνον ἦτο ἱεροδίκης Θεσσαλονίκης ὁ …, ἐπρότεινεν εἰς αὐτὰς νὰ ἀσπασθοῦν τὸν ἰσλαμισμὸν καί, ἐπειδὴ δὲν ἐδέχθησαν, ἐρρίφθησαν καὶ πάλιν εἰς τὸ δεσμωτήριον. Ἀργότερον καὶ ὁ ἀναπληρωτὴς τοῦ ἀποβιώσαντος ἱεροδίκου Θεσσαλονίκης Ἰσμαὴλ ἐφέντης ἐπρότεινε καὶ πάλιν εἰς αὐτὰς νὰ γίνουν μουσουλμανίδες, ἀλλ’ ἠρνήθησαν καὶ ἐφυλακίσθησαν ἐκ νέου. Ἐπειδὴ καὶ σύ, ὁ ρηθεὶς ἱεροδίκης Θεσσαλονίκης, ἐπρότεινες εἰς αὐτὰς νὰ γίνουν μουσουλμάνίδες, ἀλλ’ ἠρνήθησαν καὶ ἐφυλακίσθησαν καὶ πάλιν. Ἐνῶ ἤδη ἀπὸ τριετίας αὗται εὑρίσκονται εἰς τὰς φυλακάς…

[13-1-1728]

Τελικά, οἱ δυὸ κρατούμενες ἀπέδρασαν χάρη σὲ ἕναν νεοεξισλαμισθέντα ποὺ ἐκτελοῦσε χρέη φύλακα. Ἄγνωστο ἂν τὶς συνέλαβαν μετά. Στὸ ἑξῆς, διατάσσει τὸ φιρμάνι, τέτοια καθήκοντα δὲν θὰ ἀνατίθενται σὲ νεοφώτιστους Μουσουλμάνους ἀλλὰ σὲ παλιούς…

 

(ΙΘ)

Ἐνεφανίσθη ἐνώπιον τοῦ ἱεροῦ καὶ ἐκλάμπρου ἱεροδικείου τῆς πόλεως Θεσσαλονίκης ἡ ἐκ περιγραφῆς κατὰ τὸ ἱερὸν δίκαιον γνωστὴ Τρυγώνα, θυγάτηρ Ἀναστασίου, κάτοικος τοῦ χωρίου Ζαγκλιβερίου τοῦ δήμου Παζαρούδας περιφερείας Θεσσαλονίκης, κατ’ ἀντιμωλίαν δὲ τοῦ προκαλοῦντος τὴν ἔκδοσιν τοῦ παρόντος Σουλεϊμὰν Μπέσε, υἱοῦ Χουσεΐν, κατοίκου τοῦ χωρίου τούτου, ὑπέβαλεν ἀγωγὴν καὶ λαβοῦσα τὸν λόγον ἐδήλωσε καὶ κατέθεσε τὰ ἑξῆς: Ὁ ρηθεὶς Σουλεϊμὰν μετὰ τῶν συντρόφων του μὲ συνέλαβεν ἐπιστρέφουσαν ἐκ τοῦ ἀγροῦ, ἀσκήσας βίαν, ἵνα τὸν νυμφευθῶ, μὲ ὡδήγησε δὲ εἰς τὸν ναΐπτην τοῦ ρηθέντος δήμου, ὅστις παρὰ τὴν ἄρνησίν μου μὲ ὑπεχρέωσεν ἐνώπιον τοῦ κοινοῦ νὰ νυμφευθῶ τὸν Σουλεϊμάν. Ἐπειδὴ ὁ γάμος οὗτος συνήφθη ἄνευ τῆς συγκαταθέσεως καὶ τῆς ὁμολογίας μου, ζητῶ τὴν διάλυσιν τοῦ ἄνευ τῆς συγκαταθέσεως ἀμφοτέρων συναφθέντως γάμου καὶ ὅπως ὑποχρεωθῇ ὁ Σουλεϊμὰν καὶ παραιτηθῇ αὐτοῦ.

Ἐρωτηθεὶς ὁ ρηθεὶς Σουλεϊμὰν ἀπεκρίθη ὅτι πρὸ δεκαημέρου ἀπὸ τῆς ἡμερομηνίας τοῦ παρόντος μετέβημεν ὁμοῦ μετὰ τῆς ἐναγούσης χριστιανῆς Τρυγώνας ἐνώπιον τοῦ ναΐπη τοῦ ρηθέντος δήμου, ὁπότε συγκαταθέσει αὐτῆς ἐνώπιον μαρτύρων καὶ ἔναντι μεταγαμιαίας δωρεᾶς ἑκατὸν πεντήκοντα γροσίων ἐδέχθη νὰ γίνῃ σύζυγός μου, ἐγὼ δὲ ἀποδεχθεὶς ἐνυμφεύθην αὐτὴν καὶ οὕτως ἡ ρηθεῖσα χριστιανὴ Τρυγώνα κατέστη νόμιμος σύζυγός μου. Μετὰ τὴν τοιαύτην ἀπάντησιν αὐτοῦ καὶ τὴν ἄρνησιν τῆς ἐναγούσης ἐκλήθη ὁ ρηθεὶς Σουλεϊμὰν νὰ προσαγάγῃ ἀποδείξεις συμφώνως πρὸς τὴν ἀγωγήν του ταύτην. Ἐκλήθησαν οἱ παριστάμενοι μάρτυρες μουσουλμάνοι ἰμάμης τοῦ χωρίου τούτου Ἀχμέτ, υἱὸς Ἀμπντουλλάχ…., οἵτινες κατέθεσαν ὅτι πράγματι ὁ Σουλεϊμὰν Μπέσε κατὰ τὸν ὡς εἴρηται χρόνον ὁμοῦ μετὰ τῆς συζύγου του χριστιανῆς Τρυγώνας ἐνεφανίσθη ἐνώπιον τοῦ ναΐπη τοῦ δήμου, ἡ δὲ Τρυγώνα οἰκειοθελῶς καὶ παρουσίᾳ μαρτύρων μετὰ τὸν καθορισμὸν τῆς μεταγαμιαίας δωρεὰς ἐξ ἑκατὸν πεντήκοντα γροσίων συνῆψε συγκαταθέσει τῶν δύο μερῶν καὶ παρουσίᾳ ἡμῶν τὸν γάμον της μετὰ τοῦ Σουλεϊμὰν Μπέσε, ὅστις ἀπεδέχθη αὐτόν, οὕτω δὲ ἡ χριστιανὴ Τρυγώνα κατέστη νόμιμος σύζυγος τοῦ Σουλεϊμὰν Μπέσε. Ἡμεῖς οὕτω γνωρίζομεν καὶ μαρτυροῦμεν.

Μετὰ τὴν τοιαύτην κατάθεσιν τῶν μαρτύρων, ἀποδειχθέντος ὅτι ἐγκύρως καὶ νομοτύπως συνήφθη ὁ γάμος, ἐξεδόθη ἱεροδικαστικὴ ἀπόφασις, κηρύττουσα τὸν γάμον ὑφιστάμενον. Ἐφ’ ᾧ συνετάχθη κατόπιν αἰτήσεως τὸ παρόν, κηρυχθὲν ἐκτελεστόν.

[8-7-1797]

 

Σοφολογιώτατοι ναΐπται τῶν καζάδων Βεροίας καὶ Ναούσης…Καθίσταται γνωστὸν ὅτι κατὰ τὴν γνωστὴν ἑλληνικὴν ἐπανάστασιν ἅπαντα τὰ κτήματα, αἱ γαῖαι, αἱ ἄμπελοι καὶ οἱ κῆποι τῶν Ρωμιῶν Ναούσης ἐδημεύθησαν ὑπὸ τοῦ δημοσίου. Ἀνεγερθέντων βραδύτερον ἱερῶν τεμενῶν καὶ σχολείων, παρεχωρήθη μέρος τῶν κτημάτων τούτων, γαιῶν, ἀμπέλων καὶ κήπων εἰς τοὺς ἐλθόντας καὶ ἐγκαταστηθέντας ἐκ τῶν πέριξ μουσουλμάνους δι’ αὐτοκρατορικῶν παραχωρητηρίων…ἔναντι μισθώματος ἐπὶ προθεσμίᾳ, τῶν ὑπολοίπων κρατηθέντων διὰ τοὺς μέλλοντας νὰ ἐποικισθοῦν ἐν τῇ πόλει ταύτῃ μουσουλμάνους, καθορισθέντος ὅπως μὴ παραχωρῶνται κτήματα καὶ γαῖαι εἰς τοὺς ραγιᾶδες. Ἐν τούτοις οἱ ἐκ τῶν μουσουλμάνων λαβόντες διὰ παραχωρητηρίων κτήματα καὶ λοιπὰ ἀκίνητα ἤρχισαν νὰ πωλοῦν ταῦτα εἰς τοὺς ραγιᾶδες, ὡς ἐπληροφορήθημεν θετικῶς. …δέον ὅπως ἀπαγορευθῇ καὶ δοθῇ τέλος εἰς τὴν ὑπόθεσιν ταύτην. Ὅθεν…νὰ ἀποτρέψητε αὐστηρῶς τοὺς μουσουλμάνους, τοὺς ἐπιθυμοῦντας νὰ ἀπαλλοτριώσουν ὑπὲρ τῶν ραγιάδων τὰς ἀκινήτους περιουσίας των, καί, ἐὰν ὑπάρχουν τοιοῦτοι, πωλήσαντες τὰ ἀκίνητά των εἰς ραγιᾶδες, νὰ ἐπαναφέρητε ταῦτα πάραυτα εἰς τὴν ἰδιοκτησίαν των καὶ νὰ μὴ ἐπιτρέψητε ἐφεξῆς τὴν ὑπὲρ τῶν ραγιάδων ἀπαλλοτρίωσιν τῶν κτημάτων τούτων, γαιῶν, ἀμπέλων καὶ κήπων τῆς πόλεως ταύτης, ἑκάστου μουσουλμάνου διατηροῦντος τὴν δυνάμει παραχωρητηρίου κτηθεῖσαν ἀκίνητον περιουσίαν του…

[25-12-1844]

 

Ἐξισλαμισμοί:

Ὁ ἔφηβος ὑπηρέτης τοῦ Τσοκαντὰρ Ζαδέ, κατοίκου της συνοικίας Τζαμὴ Ἀτὴκ τῆς Βεροίας, ὀνόματι Κώστας, ἀπαγγείλας τὰς λέξεις τῆς ὁμολογίας πίστεως, ἐσώθη ἀπὸ τὰς ψευδεῖς θρησκείας καὶ ἠσπάσθη τὸν ἰσλαμισμόν, ὀνομασθεὶς Ἀχμέτ.

[3-7-1720]

 

Ἡ χριστιανὴ Μάρω ἐτιμήθη διὰ τοῦ ἰσλαμισμοῦ ἐγκαταλιποῦσα τὴν ψευδῆ θρησκείαν καί, ἀφοῦ ἀπήγγειλε τὰς λέξεις ὁμολογίας τῆς πίστεως, ὠνομάσθη Ραμπιά

[21-11-1722]

 

Ὁ πρώην σύζυγός της Κώστας Δήμου ὠμολόγησεν ἐνώπιον τοῦ ἱεροδικείου ὅτι διεζεύχθη τὴν μνημονευθεῖσαν Μάρω πρὸ τριῶν μηνῶν ἀπὸ τῆς συντάξεως τῆς παρούσης πράξεως

[18-11-1722]

 

(ΙΘ)

Ὁ ἐκ τοῦ χωρίου Ἀρακλὶ τοῦ δήμου Λαγκαδᾶ Μῆτρος, ἡλικίας ὀκτὼ ὡς ἔγγιστα ἐτῶν καὶ ἑπομένως ἰδέαν περὶ θρησκείας σχηματίσας, ἀποδεχθεὶς τὸν ἰσλαμισμὸν ὠνομάσθη Ὀσμάν.

[1752]

 

Ἐμφανισθεὶς ἐνώπιον τοῦ ἱεροδικείου ὁ νεανίας ὀνόματι Γεώργιος Φρεγκάλος, κάτοικος τοῦ χωρίου Ντόλιανης τῆς Βεροίας, ἐδήλωσε τὰ ἑξῆς: Μέχρι τοῦδε ἤμην ἄπιστος. Τώρα ἀπηρνήθην τὴν ψευδῆ θρησκείαν καὶ ἠσπάσθην τὸν ἰσλαμισμὸν ὀνομασθεὶς Ἀχμέτ.

[30-11-1781]

 

Ἡ χριστιανὴ Μαρία, θυγάτηρ Τριανταφύλλου, κάτοικος τοῦ χωρίου Ἀσωμάτων, ἐμφανισθεῖσα ἐνώπιον τοῦ ἱεροδικείου ἐδήλωσεν ὅτι οἰκειοθελῶς ἀπαρνεῖται τὰς ψευδεῖς θρησκείας καὶ ἀσπάζεται τὴν μωαμεθανικὴν, ἀπαγγείλασα δὲ καθ’ ὑπαγόρευσιν τὴν ὁμολογίαν πίστεως, ὠνομάσθη τῇ αἰτήσει της Οὔμμι Γκιουλσούμ. Σημειοῦται ὧδε ὅτι ἡ εἰρημένη ἔχει σύζυγον ἐκ τοῦ αὐτοῦ χωρίου ὀνόματι Κυριάκον, ὅστις ἤδη εἶναι φυγάς.

[6-5-1781]

 

Ὁ ἀνήλικος Δῆμος Πολύζος, κάτοικος τῆς πόλεως Βεροίας, ἀπαρνηθεὶς οἰκείᾳ βουλήσει τὰς ψευδεῖς θρησκείας ἐνώπιον τοῦ ἱεροδικείου, ἠσπάσθη τὸν μωαμεθανισμὸν καί, ἀφοῦ ἀπήγγειλε καθ’ ὑπαγόρευσιν τὴν ὁμολογίαν πίστεως, τῇ αἰτήσει του ὠνομάσθη Ἀχμέτ

[20-12-1795]

 

Ὁ ὑποτελὴς Γιάννης, υἱὸς…, διατελῶν ἀπό τινος χρόνου εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ προκρίτου τῆς πόλεώς μας Ἄγκο ἀγᾶ, ἐνώπιον τοῦ ἱεροδικείου ἀπαρνηθεῖς τὰς ψευδεῖς θρησκείας, ἠσπάσθη τὸν ἰσλαμισμόν, ἀπαγγείλας δὲ τὰς λέξεις τῆς ὁμολογίας πίστεως, ὠνομάσθη

Μεχμέτ [31-5-1836]

 

Ἡ ἐκ τῆς συνοικίας Ἁγίας Σωτείρας τῆς Ναούσης καταγομένη Ἀγγελικούλα, θυγάτηρ Ἰωάννου, ἐμφανισθεῖσα ἐνώπιον τοῦ ἱεροδικείου, οἰκειοθελῶς ἐδήλωσεν ὅτι ἀπαρνεῖται τὰς ψευδεῖς θρησκείας καὶ ἀσπάζεται τὸν μωαμεθανισμόν, ἀφοῦ δὲ ἀπήγγειλε τὰς λέξεις τῆς ὁμολογίας πίστεως, ὠνομάσθη Ζαριφέ. Ὁ σύζυγος τῆς ὡς ἄνω ἀναφερομένης Ζαριφέ, Νικόλαος Ἰωάννου ἐκ Ναούσης, κληθεὶς ὑπὸ τοῦ ἱεροδικείου νὰ ἀσπασθῇ τὴν ἀληθῆ θρησκείαν καὶ ἀρνηθείς, ἐχωρίσθη ἀπὸ τὴν σύζυγόν του.

[4-12-1839]

 

…Ἡ ἐκ τοῦ χωρίου Λυκοβίστα τῆς Βεροίας χριστιανὴ ὀνόματι Σοφία, προσελθοῦσα ἐνώπιον τοῦ ἱεροδικείου, οἰκειοθελῶς ἐδήλωσεν ὅτι ἠσπάσθη τὸν ἰσλαμισμὸν καὶ ὠνομάσθη Ἀϊσὲ Ζιμπά. Ἐπροτάθη εἰς τὸν σύζυγον αὐτῆς Δημήτριον Στογιάνον νὰ δεχθῇ τὸν ἰσλαμισμόν, ἀλλ’ οὗτος ἠρνήθη. Δι’ ὃ διετάχθη ὁ χωρισμὸς αὐτῶν.

[29-10-1844]

Posted in Ισλάμ, Μακεδονία, Τούρκοι, θρησκεία | Tagged , , , , , , , , , , , | 1 σχόλιο

Μάχες μὲ νύχια καὶ μὲ δόντια στὴν πολυπολιτισμικὴ Θεσσαλονίκη

Στὰ ὀθωμανικὰ ἔγγραφα τοῦ ἰσλαμικοῦ ἱεροδικείου τῆς Θεσσαλονίκης μπορεῖ κανεὶς νὰ πληροφορηθεῖ γιὰ τὸν ἐμπορικὸ ἀνταγωνισμὸ μεταξὺ τοῦ ἑλληνορθόδοξου καὶ τοῦ ἑβραϊκοῦ στοιχείου τῆς πόλης. Προκειμένου νὰ μετακυλήσουν οἱ Ἑβραῖοι στοὺς Ἕλληνες τὸ βάρος πληρωμῆς του 12,5% (0,5/4) τῶν συνολικῶν φόρων ποὺ ἀπέδιδε ἡ πόλη στὸ σουλτανικὸ ταμεῖο καὶ τὸ ὁποῖο (12,5%) ἀρχικὰ εἶχε ὁριστεῖ νὰ πληρώνουν οἱ ἴδιοι (καὶ κατόπιν, προκειμένου οἱ Ἕλληνες νὰ τὸ ξαναρίξουν στοὺς Ἑβραίους), ἔγιναν ἀλλεπάλληλες αἰτήσεις καὶ ἐκδόθηκαν τουλάχιστον ὀκτὼ φιρμάνια σὲ διάστημα 60 ἐτῶν (1715-1775· ἐκ τῶν ὁποίων τὰ ἑπτὰ πρῶτα φιρμάνια στὰ πρῶτα 16 χρόνια), τὰ ὁποῖα συχνὰ ἀνέτρεπαν τὸ ἕνα τὶς ἀποφάσεις τοῦ προηγούμενου. Κάθε φορά, ἡ κάθε πλευρὰ προσεταιριζόταν διάφορους τούρκους ἀξιωματούχους (πιθανόν, ἔπειτα ἀπὸ δωροδοκία), ποὺ εἰσηγοῦνταν ἀντίστοιχα στὸν Σουλτάνο ὑπὲρ τῆς φορολογικῆς ἐλάφρυνσης τῶν Ἑβραίων ἢ τῶν Ἑλλήνων. Οἱ Μουσουλμάνοι τῆς πόλης ἀπὸ νωρὶς εἶχαν δηλώσει εὐθαρσῶς ὅτι δὲν μποροῦν νὰ τὰ βγάλουν πέρα μὲ μιὰ τόσο δυσβάστακτη φορολογία, καὶ κατάφεραν ἔκτοτε νὰ πληρώνουν λιγότερο ἀπὸ Ἑβραίους ἀλλὰ καὶ Ἕλληνες. Τὸ βασικὸ στὴν ἀνάρτηση αὐτὴν δὲν εἶναι κανένας -σὲ μένα ἀνύπαρκτος- ἀντιεβραϊσμός (οἱ Τοῦρκοι φταῖγαν, ποὺ ὄντας κυρίαρχοι ἐπέτρεπαν διάφορα ἔκτροπα), ἀλλὰ ἡ διαπίστωση γιὰ τὴν ἀντιπάθεια μεταξὺ τῶν ἐθνοτήτων τῆς Θεσσαλονίκης: Ἐδῶ, δὲν περισσεύει χῶρος γιὰ χαριεντισμοὺς τοῦ πέρα μαχαλᾶ καὶ γλοιώδεις ρομαντικὲς ἀναπολήσεις: Ὅ,τι γλίτωνε ὁ ἕνας, τὸ φορτωνόταν ὁ Ἄλλος, μὲ συνέπειες γιὰ τὴ ζωή του, τὴ ζωή τῶν παιδιῶν του κ.ο.κ.  Ἕνας παράδεισος ἁρμονικῆς συνύπαρξης ἐθνῶν, φυλῶν καὶ θρησκειῶν, πού, κανονικά, θὰ ὑπῆρχε μόνο στὰ παραμύθια ἐὰν δὲν εἶχε ἤδη ἐνσαρκωθεῖ ἱστορικὰ στὴν ὀθωμανικὴ Θεσσαλονίκη…

Ὡς ἐπιχειρήματα ὑπὲρ τῆς φοροελάφρυνσης χρησιμοποιήθηκαν ἡ πληθυσμιακὴ σύνθεση τῆς πόλης, τὸ πλῆθος τῶν φτωχῶν καὶ τῶν πλουσίων σὲ κάθε μία ἐθνότητα, ἡ μόνιμη ἢ προσωρινὴ ἐγκατάσταση μελῶν κάθε ἐθνοθρησκευτικῆς κοινότητας στὴν Θεσσαλονίκη, τὰ φορολογικὰ προνόμια κάθε κοινότητας κ.ἄ. Πάντως, σύμφωνα μὲ στοιχεῖα διάφορων πληθυσμιακῶν ἐκτιμήσεων στὸ διάστημα 1714-1777 (τὸ ὁποῖο ἀντιστοιχεῖ χονδρικὰ στὴν περίοδο 1715-1775), οἱ Ἑλληνορθόδοξοι ἀφενὸς ἦταν σταθερὰ λιγότεροι τῶν Ἑβραίων, ἀφετέρου ἀποτελοῦσαν ἕνα ποσοστὸ τοῦ πληθυσμοῦ κυμαινόμενο μεταξὺ 10% – 30%. Ὡστόσο, ὅπως εἴπαμε, γιὰ τοὺς Ὀθωμανοὺς μόνη ἡ πληθυσμιακὴ σύνθεση δὲν ἦταν ἱκανὴ συνθήκη γιὰ τὴν παραχώρηση φοροελάφρυνσης. Παρακάτω, μιὰ περίληψη τῶν ἐγγράφων αὐτῶν, ποὺ βρίσκονται στὸ Ἰ. Βασδραβέλλης, Ἱστορικὰ ἀρχεῖα Μακεδονίας, τ. 1 [Μακεδονικὴ Βιβλιοθήκη 13], Θεσσαλονίκη 1952:

Σύμφωνα μὲ τοὺς Χριστιανοὺς τῆς Θεσσαλονίκης, σὲ αἴτησή τους, ἀρχικὰ ὁ φόρος ποὺ ἔδινε ἡ πόλη μοιραζόταν σὲ τρία ἴσα μερίδια, Μουσουλμάνων, Χριστιανῶν καὶ Ἑβραίων. Οἱ Μουσουλμάνοι κάποια στιγμὴ δήλωσαν ὅτι δὲν ἔχουν οἰκονομικὴ ἀντοχή, ὁπότε οἱ φόροι τῆς πόλης διαιρέθηκαν σὲ τέσσερα μερίδια, ἀπὸ τὰ ὁποία τὸ ¼ πλήρωναν οἱ Μουσουλμάνοι καὶ ἀπὸ 1,5/4 οἱ Χριστιανοὶ καὶ οἱ Ἑβραῖοι. Οἱ τελευταῖοι, ὅταν ἐγκαταστάθηκε στὴν πόλη ἡ ἐξ Ἀγράφων χριστιανικὴ ὁμάδα τῶν «Σκούρτα», ὑποστήριξαν ὅτι οἱ Χριστιανοὶ ἔγιναν περισσότεροι καὶ πρέπει νὰ πληρώσουν αὐτοὶ τὸ 0,5/4. Παρὰ τὶς δύο συνεχόμενες αἰτήσεις τους, ἀπέτυχαν, καὶ μὲ τὸ παρὸν ὀθωμανικὸ ἔγγραφο διατηρήθηκε ἡ ἀναλογία φόρου 1 Μουσουλμάνοι, 1,5 Χριστιανοί, 1,5 Ἑβραῖοι.

[Φιρμάνι τῆς 20-6-1715]

 

Νέο ἔγγραφο, μὲ βάση τὸ ὁποῖο ἂν καὶ ζητήθηκε, καὶ ὁρίστηκε, καταρχὰς νὰ πληρώνουν οἱ Χριστιανοὶ τὰ 2/4 τῶν φόρων (1/4 οἱ ντόπιοι καὶ ¼ οἱ ἐξ Ἀγράφων Ἕλληνες), οἱ Μουσουλμάνοι τὸ ¼ καὶ ὁμοίως οἱ Ἑβραῖοι τὸ ¼, τελικὰ ἡ ἀναλογία ἀποφασίστηκε νὰ εἶναι 1 Μουσουλμάνοι, 1,5 Χριστιανοὶ καὶ 1,5 Ἑβραῖοι.

[24-8-1718]

 

Σὲ τρίτο ἔγγραφο ὑποστηρίζεται ὅτι οἱ Χριστιανοὶ εἶναι διπλάσιοι τῶν ἄλλων ἀπίστων (δηλαδή, τῶν Ἑβραίων) καὶ ὅτι οἱ Ἑβραῖοι ὄντας ταγμένοι στὴν κατασκευὴ τῆς τσόχας τῶν στολῶν τῶν γενιτσάρων, εἶναι ἀπαλλαγμένοι ἀπὸ τὶς λοιπὲς εἰσφορὲς πλὴν τοῦ κεφαλικοῦ φόρου. Ἔτσι, ἀποφασίζεται ὅτι ἡ ἀναλογία πρέπει νὰ ἀλλάξει ξανὰ σέ: ¼ Μουσουλμάνοι, 2/4 Χριστιανοί, ¼ Ἑβραῖοι.

[31-12-1720]

 

Σὲ τέταρτο φιρμάνι, ἀνακαλεῖται ἡ ἀπόφαση μὲ τὴν ὁποία οἱ Χριστιανοὶ θὰ πληρώνουν τὰ 2/4 τῶν φόρων, καὶ ἐπανέρχεται ἡ ἀπόφαση γιὰ τὸ 1,5/4 τῶν φόρων ἀπὸ Χριστιανοὺς καὶ Ἰουδαίους, γιατὶ «ἡ ὁμὰς τῶν Ἑβραίων ρέπουσα πρὸς τὴν κακίαν καὶ διαρκῶς φιλονικοῦσα, ἠλλοίωσε τὴν δοθεῖσαν λύσιν».

[8-6-1721]

 

Σὲ πέμπτο φιρμάνι, ὑποστηρίζεται ὅτι οἱ Ἑβραῖοι τῆς Θεσσαλονίκης εἶναι πτωχοὶ καὶ ἀπαλλαγμένοι ἀπὸ τὶς συνηθισμένες καὶ ἀναγκαστικὲς εἰσφορές, ἐνῶ οἱ Ἕλληνες εἶναι πλούσιοι καὶ κτηματίες. Κατὰ συνέπεια, ἐπανέρχεται ἡ ἀπόφαση: Πρέπει οἱ Ἕλληνες νὰ πληρώνουν τὰ 2/4 τῶν φόρων καὶ οἱ Ἑβραῖοι τὸ ¼.

[10-2-1722]

 

Σὲ ἕκτο φιρμάνι, ὑποστηρίζεται ὅτι οἱ ἐξ Ἀγράφων Ἕλληνες ἐπανῆλθαν στὶς πατρίδες τους κι ὅτι ἑπομένως πρέπει νὰ ἐπανέλθει ἡ ἀναλογία φόρων: 1 Μουσουλμάνοι, 1,5 Ἕλληνες, 1,5 Ἑβραῖοι.

[27-4-1731]

 

Σὲ ἕβδομο φιρμάνι, ὑποστηρίζεται ὅτι οἱ Ἑβραῖοι εἶναι φτωχοὶ καὶ ἀσχολούμενοι μὲ τὴν γενιτσαρικὴ τσόχα, ἐνῶ οἱ Ἕλληνες στηριζόμενοι σὲ πολὺ πλούσιους ἐμπόρους καὶ ἰσχυρὰ πρόσωπα, καὶ χάρη σὲ ψευδεῖς εἰσηγήσεις, ἄλλαξαν ὑπὲρ αὐτῶν τὴν ἀναλογία φόρου, ἡ ὁποία ὅμως τώρα ἐπανέρχεται στό: 1/4 Μουσουλμάνοι, 2/4 Ἕλληνες, ¼ Ἑβραῖοι.

[15-7-1731]

 

Σὲ ὄγδοο σχετικὸ φιρμάνι, ὑποστηρίζεται ὅτι ἐξαιτίας τῆς ἀπόφασης ποὺ ἐκδόθηκε ἔπειτα ἀπὸ παρακλήσεις τῶν Ἑλλήνων καὶ μὲ βάση τὴν ὁποία οἱ Ἑβραῖοι θὰ πλήρωναν τὸ ἴδιο ποσὸ μὲ τοὺς Ἕλληνες, ἐπῆλθε χαλάρωση στὴν ἐργασία τῆς ὕφανσης τῆς τσόχας τῶν γενιτσάρων ἀπὸ τοὺς Ἑβραίους καὶ ὑπῆρχε φόβος γιὰ διακοπὴ τῶν ἐργασιῶν. Κατὰ συνέπεια, λέει τὸ φιρμάνι, ἐπανέρχεται ἡ ἀναλογία τῶν φόρων στό: 1/4 Μουσουλμάνοι, 2/4 Ἕλληνες, ¼ Ἑβραῖοι.

[19-8-1775]

 

Ἡ ἀναλογία αὐτὴ παρέμεινε σταθερὴ ἕως τὸ 1825, ὁπότε μὲ νέο φιρμάνι διαπιστώθηκε ὅτι οἱ Ἕλληνες εἶναι πολὺ λίγοι ἐνῶ οἱ Ἑβραῖοι κατὰ πολὺ περισσότεροι καὶ πλουσιότεροι, καὶ ὅτι κατὰ συνέπεια πρέπει νὰ ἀλλάξει ἡ φορολογία τους.

 

Πέρα ἀπὸ τὸ ποσοστὸ τοῦ δημοτικοῦ φόρου, διαμάχες ὑπῆρξαν καὶ σὲ ἐπιμέρους ζητήματα:

Μὲ ἔγγραφό τους οἱ χριστιανοὶ γουναράδες τῆς Θεσσαλονίκης παραπονιοῦνται ὅτι παρὰ τὰ συνηθισμένα, οἱ Ἑβραῖοι ἀγόραζαν τὰ λαγοδέρματα καὶ τὰ μεταπωλοῦσαν στοὺς Ἕλληνες γουναράδες σὲ μεγαλύτερη τιμὴ ἀπὸ τὴν κανονική. Ἡ ἀπόφαση τοῦ φιρμανίου εἶναι ὅτι μέχρι νὰ ἀγοραστεῖ ἀπὸ τοὺς χριστιανοὺς γουναράδες ἐπαρκὴς ποσότητα λαγοδερμάτων, οἱ Ἑβραῖοι ἀπαγορεύεται νὰ ἀγοράζουν καὶ νὰ μεταπωλοῦν τὰ λαγοδέρματα· καὶ ὅτι μόνο μετὰ τὴν ἀγορὰ ἐπαρκοῦς ποσότητας ἀπὸ τὴ συντεχνία τῶν γουναράδων θὰ ἐπιτρέπεται στοὺς Ἑβραίους νὰ ἀγοράζουν τὰ δέρματα.

[27-7-1767]

 

Σὲ φιρμάνι γίνεται λόγος γιὰ διαμάχη μεταξὺ Ἑβραίων τυροπωλῶν καὶ Ἑλλήνων παντοπωλῶν σχετικὰ μὲ τὸ ποιὸς ἀπὸ τοὺς δύο θὰ ἀγοράζει ἀποκλειστικὰ τὸ νωπὸ τυρὶ ἀπὸ τὶς μάνδρες στὸ χωριὸ Σχοινᾶς. Ἡ ἀπόφαση εἶναι ὑπὲρ τῶν Ἑλλήνων, μὲ τὸ σκεπτικὸ ὅτι ἀπὸ παλιὰ οἱ Ἕλληνες ἦταν ποὺ ἀγόραζαν τὸ τυρὶ ἀπὸ ἐκείνη τὴν περιοχή.

[26-3-1792]

 

Σὲ νέο φιρμάνι γίνεται λόγος σχετικὰ μὲ διαμάχη ἑλλήνων καὶ ἑβραίων κρεοπωλῶν. Σύμφωνα μὲ τοὺς Ἕλληνες, ἐνῶ οἱ Ἑβραῖοι κρεωπώλεις προμηθεύονταν τὰ πρὸς σφαγὴ πρόβατα ἀπὸ τὸ Λαγκαδᾶ καὶ τὴν Καλαμαριά (περιοχὴ ποὺ ἀντιστοιχοῦσε στὴν ἔκταση ἀπὸ τὴν Ἀν. Θεσσαλονίκη ὣς τὴν Ποτίδαια), πέτυχαν νὰ τοὺς δοθεῖ ἄδεια νὰ ἀγοράζουν πρόβατα καὶ ἀπὸ δύο δήμους τοῦ Βαρδαρίου. Τὸ φιρμάνι καταλήγει ὅτι αὐτὸ ἀπαγορεύεται καὶ ὅτι καταργεῖται ἡ παραπάνω ἄδεια.

[10-4-1802]

Posted in πολυπολιτισμός, Εβραίοι, Θεσσαλονίκη, Τούρκοι | Tagged , , , , | Σχολιάστε

Ἀνέγερση καὶ ἐπισκευὴ ἐκκλησιῶν στὴν Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία (17ος – 18ος αἰ.)

Δώδεκα ὀθωμανικὰ κρατικὰ ἔγγραφα τῶν ὀθωμανικῶν ἱεροδικείων Βέροιας καὶ Θεσσαλονίκης σχετικὰ μὲ τὴν ἀνέγερση νέων ἐκκλησιῶν καὶ τὴν ἐπισκευὴ τῶν ἤδη ὑφισταμένων ἐκκλησιῶν στὴ Μακεδονία. Ὅπως μπορεῖ νὰ διαπιστωθεῖ, διαχρονικὰ σταθερὸς νόμος τῶν Σουλτάνων ἦταν ἡ ἀπαγόρευση γιὰ ὁποιονδήποτε λόγο τῆς ἀνέγερσης νέων ἐκκλησιῶν στὴν ὀθωμανικὴ ἐπικράτεια. Εὔκολα μπορεῖ καθένας νὰ συμπεράνει τί σήμαινε αὐτὸ σὲ περίπτωση αὔξησης τοῦ πληθυσμοῦ τῶν Ἑλληνορθόδοξων: Οἱ τελευταῖοι ὄφειλαν νὰ ἀρκεσθοῦν στὶς παμπάλαιες ἐκκλησίες ποὺ εἶχαν κατὰ τὴν ἐποχὴ τῆς ὀθωμανικῆς κατάκτησης τοῦ τόπου τους, δηλαδὴ δύο, τρεῖς καὶ τέσσερις αἰῶνες πρίν, χωρὶς νὰ λογαριάσουμε ὅσες ἐκκλησίες μετατρέπονταν σὲ τζαμιά. Ἐπίσης, μπορεῖ νὰ διαπιστωθεῖ ὅτι σύμφωνα μὲ τὰ ἐπίσημα ὀθωμανικὰ ἔγγραφα ἡ διαδικασία τῆς ἁπλῆς ἐπισκευῆς τῶν ἐκκλησιῶν καὶ τῶν μονῶν, ἀκόμη καὶ ὅσων βρίσκονταν σὲ χωριὰ καὶ στὰ  βουνά, ἦταν ἰδιαίτερα δύσκολη: Ὄχι μόνο ἀπαιτεῖτο ἄδεια ἀπὸ τὴν σουλτανικὴ γραμματεία στὴν Κωνσταντινούπολη, ἀλλὰ ἀπαγορευόταν καὶ ἡ ἐλάχιστη ἀλλαγὴ στὶς διαστάσεις τῆς ὑφιστάμενης καὶ πρὸς ἐπισκευὴ ἐκκλησίας. Ἀξίζει νὰ σημειωθεῖ ὅτι γιὰ τοὺς ἴδιους τοὺς Τούρκους ἡ ἀπαγόρευση τῆς ἀνέγερσης νέων ἐκκλησιῶν δὲν ὀφειλόταν σὲ κάποιο κατακτητικὸ καπρίτσιο τοῦ Τουρκισμοῦ, δηλαδὴ εἰδικὰ-ἀποκλειστικὰ τῶν Τούρκων καὶ ὄχι τῶν Ἀράβων, ἀλλὰ σὲ πανάρχαιο κανόνα τοῦ Ἰσλὰμ καὶ τοῦ Κορανίου.

Ἔπειτα ἀπὸ τὰ παραπάνω, ἀπορεῖ κανεὶς μὲ τὴν ἐλαφρότητα μὲ τὴν ὁποία γίνεται λόγος γιὰ θρησκευτικὴ ἐλευθερία στὴν Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία: Οἱ ἐκκλησίες διαρπάζονταν ἀργὰ ἀλλὰ σταθερὰ ἡ μία μετὰ τὴν ἄλλη, καὶ ταυτόχρονα ἀπαγορευόταν ἡ ἀνέγερση καινούργιων ἐκκλησιῶν ἢ ἡ αὔξηση τῆς χωρητικότητας σὲ ἄτομα τῶν παλαιῶν. Ἂς ἀφήσουμε ὅμως τοὺς ἴδιους τοὺς Τούρκους νὰ περιγράψουν τὸ καθεστὼς τῶν ἐκκλησιαστικῶν κτηρίων. Ἂς προσεχθεῖ ἰδιαίτερα ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖο περιγράφουν τὶς ἐκκλησίες καὶ τὶς χριστιανικὲς τελετές τὰ ὀθωμανικὰ ἔγγραφα.

Ἰ. Βασδραβέλλης, Ἱστορικὰ ἀρχεῖα Μακεδονίας, τ. 1-2 [Μακεδονικὴ Βιβλιοθήκη 13, 19], Θεσσαλονίκη 1952 – 1954:

Ἐπειδὴ κατὰ τὸ προσαχθὲν ὑπὸ τοῦ μουμπασίρη Ἀχμὲτ ἀγᾶ ἱερὸν φιρμάνιον δέον νὰ κατεδαφισθῇ τὸ ἐπὶ πλέον τῆς παλαιᾶς οἰκοδομῆς τῆς ἐν τῇ κατοικίᾳ τοῦ μητροπολίτου ἀνακαινισθείσης ἐκκλησίας, μετέβημεν μετὰ τῶν κάτωθι ἀναφερόμενων μουσουλμάνων εἰς τὴν μνημονευθεῖσαν κατοικίαν τοῦ μητροπολίτου, ἔνθα καὶ συνεκροτήσαμεν ἱερὸν δικαστήριον ἀναγνώσαντες τὴν ἱερὰν διαταγήν, ἥτις διατάσσει τὴν κατεδάφισιν τοῦ προστεθέντος εἰς τὴν παλαιὰν οἰκοδομὴν τμήματος τῆς ἀνακαινισθείσης ἐκκλησίας κατὰ τὰς δοθείσας πρὸς τὸν ἀνωτέρω μουμπασίρην διαστάσεις. Ὁ μουμπασίρης οὗτος, λαβὼν τὸν λόγον, ἠτήσατο νὰ ἐρωτηθοῦν οἱ παρόντες περὶ τῆς προηγουμένης καταστάσεως τῆς ἐκκλησίας. Δι’ ὃ προσῆλθον οἱ παρόντες μάρτυρες ἐν τῷ δικαστηρίῳ γέροντες κάτοικοι τῆς πόλεως Βεροίας Ἰμὰμ Φετχουλλὰχ ἐφέντης καὶ Χατζῆ Ραμαζὰν καὶ σερδάρης τῶν γενιτσάρων Ἀχμὲτ ἀγᾶς καὶ Ἀμπντουλμακῆ Δεδές, οἵτινες κατέθεσαν ὅτι ἡ παροῦσα ἐκκλησία εἶχε προηγουμένως τοῖχον πρὸς τὴν νοτιοανατολικὴν πλευρὰν μήκους μόνον ἐννέα πήχεων, τὸ δὲν ὑπόλοιπον εἶναι πρόσφατον καὶ πρόσθετον. Ταῦτα δηλωσάντων τῶν μαρτύρων καὶ ἀποδειχθέντος ὅτι ἡ νοτιοανατολικὴ πλευρὰ τοῦ τοίχου τῆς ἐκκλησίας ταύτης εἶναι νεόκτιστος κατὰ τὸ ἐπὶ πλέον τῶν ἐννέα πήχεων τμῆμα αὐτοῦ, διετάχθη ὁ μουμπασίρης ὅπως προβῇ εἰς τὴν κατεδάφισιν τοῦ ἐπὶ πλέον τμήματος.

[13 Νοεμβρίου 1668]

 

Οἱ κάτοικοι τοῦ χωρίου Νεοκάστρου Νικόλαος Παπαστεργίου, ὁ ἔμπορος Ἀντώνιος καὶ Γεώργιος καὶ Μόσχος καὶ λοιποί, ἐμφανισθέντες ἐνώπιον τοῦ ἱεροδικείου, ἐδήλωσαν τὰ ἑξῆς: Τὸ σατανικὸν καὶ ἀπαίσιον οἴκημα τοῦ ὡς ἄνω χωρίου, ὅπερ χρησιμεύει παρ’ ἡμῖν ὡς τόπος προσευχῆς καὶ ὀνομάζεται ἐκκλησία, ἔχει ἀνάγκην ἐπισκευῆς, διότι ἡ στέγη αὐτοῦ καὶ ἓν τμῆμα τοῦ προστώου του ἔχουν καταστραφῆ ἐκ πυρκαϊᾶς καὶ τοιουτοτρόπως δὲν παρέχει ἄσυλον κατὰ τοῦ δυνατοῦ ψύχους και τῆς βροχῆς, καὶ αἰτούμεθα ὅπως γίνῃ ἐπὶ τόπου αὐτοψία καὶ μᾶς ἐπιτραπῇ ἡ ἐπισκευὴ αὐτῆς. Δι’ ὃ ἀπεστάλη παρὰ τοῦ ἱεροδικείου ὁ Ἀλῆ ἐφέντης, ὅστις συνοδείᾳ τῶν κάτωθι ἀναφερομένων μουσουλμάνων μαρτύρων, μεταβὰς ἐπὶ τόπου, προέβη εἰς αὐτοψίαν, καθ’ ἣν διεπίστωσεν ὅτι τῆς μὲν στέγης τῆς ἐν λόγῳ ἐκκλησίας τμῆμα μήκους δέκα τεσσάρων καὶ ἡμίσεως πήχεων καὶ πλάτους ἓξ καὶ ἡμίσεως πήχεων, τοῦ δὲ προστώου τμῆμα μήκους δέκα καὶ ἑνὸς τετάρτου πήχεων καὶ πλάτους τριῶν καὶ ἑνὸς τετάρτου πήχεων ἔχουν καταστραφῆ ἐκ πυρκαϊᾶς, συντάξας καὶ σχετικὴν ἔκθεσιν, ἣν ἐπανελθὼν ἀνέγνωσεν ἐνώπιον τοῦ δικαστηρίου καὶ τῶν εἰρημένων μαρτύρων. Δι’ ὅ, ἔχοντες ὑπ’ όψει τὰ σχετικὰ ρητὰ τοῦ Κορανίου, ἐπετρέψαμεν εἰς τοὺς κατοίκους τοῦ ἀνωτέρω χωρίου ὅπως ἐπισκευάσουν τὴν στέγην καὶ τὸ προστῶον τῆς ἐκκλησίας ταύτης χωρὶς νὰ ὑπερβοῦν τὰ ὅρια τῆς προϋφισταμένης καταστάσεως.

[29 Σεπτεμβρίου 1671]

 

Ὁ ἐκ τῶν κατοίκων τῆς συνοικίας Κυριώτισσας τῆς πόλεως Βεροίας Καλούδης Μάγγος, προσελθὼν ἐνώπιον τοῦ ἱεροδικείου, ἐδήλωσεν ὅτι ἡ στέγη τοῦ ληστρικοῦ οἰκήματος τῆς συνοικίας ταύτης, ἣν χρησιμοποιοῦν ὡς τόπον προσευχῆς καὶ περ ὀνομάζεται ἐκκλησία, καταστραφεῖσα, ἔχει ἀνάγκην ἐπισκευῆς, διότι τυγχάνει ἀδύνατος ἡ ἐν αὐτῇ παραμονὴ ἐν καιρῷ βαρέως χειμῶνος καὶ βροχῆς, καὶ αἰτεῖται ὅπως παρασχεθῇ ὑπὸ τοῦ ἱεροδικείου ἄδεια ἐπισκευῆς ταύτης. Δι’ ὃ ἀπεστάλη ἐπὶ τόπου ὁ γραμματεὺς τοῦ δικαστηρίου Ἀλῆς, ὅστις, ἐνεργήσας αὐτοψίαν, διεπίστωσεν ὅτι τμῆμα τῆς πρὸς δυσμὰς στέγης αὐτῆς μήκους τεσσάρων πήχεων καὶ πλάτους τριῶν καὶ ἡμίσεως πήχεων, ὡς ἐπίσης καὶ ὁ πρὸς τὴν πλευρὰν ταύτην τοῖχος τῆς ἐκκλησίας μήκους ἓξ πήχεων καὶ πλάτους δύο καὶ ἡμίσεως πήχεων, ἔχουν καταστραφῆ καὶ ἔχουν ἀνάγκην ἐπισκευῆς, συνέταξε δὲ σχετικὴν ἔκθεσιν, ἥν, ἐπανελθών, ἀνέγνωσεν ἐνώπιον τοῦ δικαστηρίου. Βεβαιωθείσης οὕτω τῆς ἀνάγκης τῆς ἐπισκευῆς τῆς ὡς εἴρηται ἐκκλησίας, παρεσχέθη ἄδεια ὑπὸ τὸν ὅρον, ὅτι ἡ γενησομένη ἐπισκευὴ δὲν θὰ ὑπερβῇ τὰ ὅρια τῆς προϋφιστάμένης καταστάσεως.

[31 Δεκεμβρίου 1671]

 

Ἐμφανισθεὶς ἐνώπιον τοῦ ἱεροδικείου ὁ Ἀντώνιος Κωνσταντίνου, πληρεξούσιος τοῦ ἱερέως Ἰωακείμ, ἐπιτρόπου τῆς ἐν Βεροίᾳ καὶ ἐν τῇ συνοικίᾳ Μητροπόλεως κειμένης ἐκκλησίας τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων, ἐξέθεσεν ὅτι ὁ πρὸς δυσμὰς τοῖχος τοῦ κολασμένου οἰκήματος, ὅπερ χρησιμεύει ἀνέκαθεν ὡς τόπος προσευχῆς ἐν τῇ συνοικία ταύτῃ καὶ ὀνομάζεται ἐκκλησία, καταρρεύσας ἐκ τῆς παρόδου τοῦ χρόνου, ἔχει ἀνάγκην ἐπισκευῆς. Δι’ ὃ αἰτεῖται ὅπως χορηγηθῇ ἄδεια ὑπὸ τοῦ ἱεροδικείου, ἵνα ἐπισκευασθῇ οὗτος ὡς εἶχε προηγουμένως, ἀφοῦ γίνῃ αὐτοψία καὶ ἐξακριβωθῇ ἡ κατάστασίς του. Ἕνεκα τούτου, διορισθείς, ἀπεστάλη ὁ Σεῒτ Μεχμὲτ ἐφέντης, ὅστις παραλαβὼν τοὺς κάτωθι ἀναφερομένους μουσουλμάνους, ὡς καὶ τοὺς ἀρχιτέκτονας Μᾶρκον Γεωργίου καὶ Μᾶρκον Θεοδώρου, μετέβη ἐπὶ τόπου πρὸς αὐτοψίαν. Ἐξακριβώσας ἐκ τῆς γενομένης καταμετρήσεως ὅτι ὁ πρὸς τὴν δυτικὴν πλευρὰν τῆς ἐκκλησίας ταύτης τοῖχος μήκους ἕνδεκα πήχεων, πλάτους ἑνὸς πήχεως καὶ ὕψους ἓξ καὶ ἡμίσεως πήχεων, ὡς καὶ ἡ πρὸς τὴν πλευρὰν ταύτην μικρὰ θύρα μήκους ἑνὸς καὶ ἡμίσεως πήχεως καὶ ὕψους ἑνὸς πήχεως, ἔχουν ἀνάγκην ἐπισκευῆς, συνέταξεν ἐπὶ τόπου σχετικὴν ἔκθεσιν, ἣν ἐπανελθὼν ἀνέγνωσεν ἐνώπιον τοῦ ἱεροδικείου. Δι’ ὃ ἔχοντες ὑπ’ ὄψει καὶ τὴν ρῆσιν τοῦ Κορανίου, καθ’ ἣν ἐπιβάλλεται ἡ ἐπισκευὴ τῶν καταδαφισθέντων, ἐξεδώσαμεν ἱεροδικαστικὴν ἄδειαν ἐπισκευῆς τῆς μνημονευθείσης ἐκκλησίας καὶ ἐπαναφορᾶς ταύτης εἰς τὴν προτέραν αὐτῆς κατάστασιν ἄνευ δικαιώματος ἐπεκτάσεως καὶ ἀνυψώσεως.

[11 Ἰανουαρίου 1686]

 

(Ἱεροδικεῖο Θεσσαλονίκης)

Οἱ φόρου ὑποτελεῖς ραγιᾶδες κάτοικοι τῆς ἐν Θεσσαλονίκῃ συνοικίας Ἁγίου Δημητρίου ὑπέβαλον εἰς τὴν Ὑψηλήν Μου πύλην ἀναφορὰν ἐκθέτοντες ὅτι ἡ στέγη καὶ οἱ τοῖχοι τῆς ἀπὸ τῆς αὐτοκρατορικῆς ἔτι κατακτήσεως εἰς χεῖρας αὐτῶν παραχωρηθείσης ἀρχαίας ἐκκλησίας των διὰ τῆς παρελεύσεως τοῦ χρόνου ἤρχισαν νὰ καταστρέφωνται καὶ νὰ καταρρέουν, ἕνεκα δὲ τούτου πρό τινος χρόνου ἐγένετο ὑπὸ τοῦ ἱεροδικείου αὐτοψία, καθ’ ἣν διεπιστώθη ὅτι πράγματι ἡ στέγη καὶ οἱ τοῖχοι αὐτῆς εἶναι ἑτοιμόρροποι καὶ χρήζουν ἐπισκευῆς. Διὰ τὴν ἐπισκευὴν ταύτην ἐξεδόθη ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἱεροδικαστικὸν χοτζέτιον. Παρεκάλεσαν δὲ ὅπως ἐπιτραπῇ ἡ ἐπισκευὴ  συμφώνως μὲ τὸ ἐκδοθὲν ἱεροδικαστικὸν χοτζέτιον τῶν χρησζόντων ἐπισκευῆς μερῶν αὐτῆς εἰς βαθμὸν ἐπιτρπόμενον ὑπὸ τοῦ δικαίου καὶ χωρὶς νὰ γίνῃ παραβίασις τοῦ παλαιοῦ ρυθμοῦ ἢ διεύρυνσις καὶ ὕψωσις αὐτῆς. …Διέταξα ὅπως…μὴ ἐπιτρέψητε εἰς οὐδένα νὰ ἐμποδίσῃ ὅπως ἐπισκευασθῇ ἡ στέγη καὶ οἱ τοῖχοι τῆς….ἐκκλησίας των…ἀλλὰ…νὰ ἐπιτρέψητε τὴν ἐπισκευὴν τῶν χρηζόντων ἐπισκευῆς μερῶν εἰς βαθμὸν ἐπιτρεπόμενον ὑπὸ τοῦ ἱεροῦ δικαίου χωρὶς νὰ μεταβληθῇ ὁ παλαιὸς ρυθμός· νὰ μὴ γίνῃ εὔρυνσις καὶ ὕψωσις αὐτῆς, ἀλλὰ νὰ προσέξητε, ἵνα μὴ μὲ τὴν πρόφασιν τῆς ἐπισκευῆς παραβιασθῇ ὁ ἀρχαῖος αὐτῆς ρυθμός

[Ἀδριανούπολη 29-6-1699]

 

(ΙΘ)

…Ἂν καὶ οὐδεμία ἐπισκευὴ ἐπετρέπετο ἄνευ ὑψηλοῦ φιρμανίου, ἀνεκοινώθη ὅτι οἱ Ἑβραῖοι καὶ οἱ Χριστιανοὶ παρὰ τὰ ἐθιζόμενα ἐν τῷ καζᾷ Θεσσαλονίκης καὶ εἰς τοὺς δήμους αὐτοῦ προέβησαν ἄνευ φιρμανίου εἰς τὴν ἐπισκευὴν τῶν ἐκκλησιῶν τῶν ὑψώσαντες αὐτὰς ἐπὶ πλέον· προσθέσαντες δὲ καί τινα σύμβολα ἀπετόλμησαν νὰ ἐκτελέσουν τὰς βλασφημίας των. Διὰ τὴν ἐξέτασιν καὶ ἀνακάλυψιν τῶν ἀποτολμησάντων νὰ ἐπισκευάσουν τὰς τοιαύτας ἐκκλησίας ἄνευν ὑψηλοῦ φιρμανίου καὶ ἐκτελέσουν τὰς βλασφημίας των […] νὰ ἀναφέρητε εἰς τὸ διβάνιον τῆς Ρούμελης ἐκτενῶς καὶ ἐπακριβῶς τοὺς ἀποτολμήσαντες ταῦτα Ἑβραίους καὶ Χριστιανοὺς καὶ νὰ συμμορφωθῆτε μὲ τὴν παροῦσαν διαταγήν.

[2-1-1709]

 

(ΙΘ)

…Νὰ ἐξετάσητε καὶ ἐπιθεωρήσητε διὰ τοῦ ἀπεσταλμένου ὑπαλλήλου τὰς εἰς τοὺς ρηθέντες καζᾶδες, κωμοπόλεις καὶ χωρία ἐκκλησίας τῶν ἀπίστων, αἵτινες ἐπεσκευάσθησαν ἄνευ φιρμανίου ἤ, ἐκδοθέντος φιρμανίου διὰ τὴν ἐπισκευήν των, ἐπεξετάθησαν καὶ ὑψώθησαν καθ’ ὑπέρβασιν τοῦ παλαιοῦ αὐτῶν ρυθμοῦ, καὶ νὰ ἀναφέρητε ἐπακτριβῶς τὰ νεωστὶ κτισθέντα καὶ ἐπισκευασθέντα τμήματα αὐτῶν.

[16-10-1714]

 

(ΙΘ)

Ἀναφέρεται ὅτι ἡ ἐντὸς τοῦ φρουρίου Θεσσαλονίκης ἐκκλησία τοῦ Ἁγίου Νικολάου εἶχε ὑποστῆ βλάβην, διὰ τὴν ἐπιδιόρθωσιν δὲ τῶν χρηζόντων ἐπισκευῆς μερῶν αὐτῆς χωρὶς νὰ ἐπέλθῃ τροποποίησις τοῦ ἀρχαίου αὐτῆς ρυθμοῦ καὶ εὐρυνθῇ ἢ ὑψωθῇ, οἱ φόρου ὑποτελεῖς Θεσσαλονικεῖς….ἐπιτυχόντες ἐπιτηδείως τὴν ἔκδοσιν ὑψηλοῦ φιρμανίου, κατεδάφισαν ἐκ θεμελίων τῆν ἐκκλησίαν ταύτην καὶ ἐπανέκτισαν αὐτὴν ἐπεκτείναντες τὸ παλαιὸν πλάτος καὶ ὕψος καὶ προσθέσαντες πολλὰ παραρτήματα. Ταῦτα ἀνεκοινώθησαν ὑπὸ τοῦ ὑψηλοῦ κράτους εἰς τὸ διβάνιον τῆς Ρούμελης καὶ ὅτι αἱ ἐργασίαι εὑρίσκονται εἰς τὸ τέλος των. Εἶναι ἄξιον ἀπορίας πῶς οὗτοι ἀπετόλμησαν νὰ διαπράξουν τοῦτο εἰς μίαν μεγάλην πόλην, ὡς ἡ Θεσσαλονίκη, ἡ ὁποία συγκεντρώνει πολλοὺς μουσουλμάνους. Ἐξεδόθη ἤδη διαταγή, ὅπως οἱ φόρου ὑποτελεῖς οὗτοι συλληφθοῦν ὅλοι μετὰ τῶν ἐγγράφων των, χωρὶς νὰ δραπετεύσῃ οὐδείς, καὶ παραδοθοῦν εἰς τὸν ἀπεσταλμένον ὑπάλληλον, ἵνα προσαχθοῦν εἰς τὸ διβάνιον τῆς Ρούμελης. […] νὰ συλλάβητε ὁπωσδήποτε ὅλους τοὺς φόρου ὑποτελεῖς.

[7-10-1722]

 

Κατηγγέλθη ἡμῖν ὅτι οἱ ραγιᾶδες τοῦ χωρίου Ἐπανωμῆς…ὑποστηριζόμενοι ὑπὸ τοῦ τιμαριούχου Ντάρογλου Ἀχμέτ, κατεδάφισαν ἄνευ ὑψηλοῦ φιρμανίου τὴν εἰς τὸ χωρίων των ἐκκλησίαν καὶ ἀνωκοδόμησαν αὐτήν, ἐπεκτείναντες πέραν τοῦ ἀρχαίου ρυθμοῦ της, δι’ ὃ ἐξεδόθη ἡ παροῦσα διαταγή. Ὅταν σὺν Θεῷ φθάσῃ, νὰ διορίσητε ἐκ μέρους τοῦ ἱεροδικείου ἀντιπρόσωπον, ὁ ὁποῖος νὰ μεταβῇ ἐπὶ τόπου μετὰ τοῦ ἀπεσταλμένου ὑπάλληλου καὶ νὰ ἐνεργήσῃ τὴν δέουσαν αὐτοψίαν καὶ ἔρευναν, παραδίδων τοὺς δημογέροντας τοῦ χωρίου τούτου μετὰ τοῦ τιμαριούχου των Ντάρογλου Ἀχμὲτ εἰς τὸν ἀπεσταλμενον τοῦτον, ὅστις νὰ τοὺς προσαγάγῃ μετὰ τῶν ἐγγράφων των εἰς τὸ διβάνιον τῆς Ρούμελης, μὴ ἀκούων οὐδεμίαν δικαιολογίαν καὶ αἰτιολογίαν αὐτῶν, ἀλλὰ συμμορφούμενος μὲ τὴν διαταγὴν ταύτην.

[23-11-1724]

 

Πρὸς τοὺς σοφολογιωτάτους ἱεροδικαστάς […] Ἅμα φθάσῃ τὸ παρὸν ὑψηλόν Μου αὐτοκρατορικὸ φιρμάνιον, ἔστω γνωστὸν ὅτι κατὰ τὰ ἀνέκαθεν καὶ ἔκπαλαι κρατοῦντα ἐν ταῖς χώραις τοῦ θεοφρουρήτου κράτους τοῦ Ἰσλὰμ ἡ ἀνέγερσις εἴς τινα πόλιν ἢ χωρίον νέων ἐκκλησιῶν ἢ μονῶν, ἀνηκουσῶν εἰς ἀπίστους, ἀπαγορεύεται ἀπολύτως καὶ ὅτι μόνο ἡ ἐπιδιόρθωσις καὶ ἐπισκευὴ τῶν ἤδη ὑπαρχουσῶν παλαιῶν ἐπιτρέπεται καὶ αὕτη κατόπιν εἰδικῆς ἀδείας, χορηγουμένης παρὰ τῆς γραμματείας τοῦ ὑψηλοῦ χαλιφάτου Μου. Παρ’ ὅλα ταῦτα παρετηρήθη εἴς τινα μέρη τῆς ἐπικρατείας ὅτι οἱ ἄπιστοι κατ’ ἐπανάληψιν ἐπεχείρησαν νὰ ἀνεγείρουν νέας ἐκκλησίας καὶ μονάς, πρᾶγμα ὅπερ τελείως ἀπαγορεύεται, ἢ νὰ ἐπισκευάσουν παλαιὰς τοιαῦτας ἄνευ ἀδείας. Ὅθεν διατάσσομεν καὶ παραγγέλομεν ἵνα ἐφεξῆς ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ ἐπιτρέπητε εἰς τοὺς ἀπίστους νὰ ἀνεγείρουν νέας ἐκκλησίας ἢ μονὰς ἢ ἐπισκευάζουν καὶ ἐπιδιορθώνουν παλαιὰς ἄνευ εἰδικῆς ἀδείας. Ἐν πάσῃ περιπτώσει πρέπει νὰ προσέχητε, ὅπως κατὰ τὴν γενησομένην ἐπισκευὴν εἰς παλαιάν τινα ἐκκλησίαν ἢ μονὴν τηρῆται ἀπαρεγκλίτως ἡ ἀρχή, ὅπως μὴ ὑπερβαίνῃ αὕτὴ τὰς ἀρχικὰς διαστάσεις εἰς ὕψος καὶ πλάτος, ἀλλὰ νὰ ἐφαρμόζωνται αἱ ἐν τῇ σχετικῇ ἀδείᾳ ρητῶς ἀναφερόμεναι λεπτομέρειαι. Ἐπιπροσθέτως διατάσσομεν ὅπως ἐπιστήσητε ἐφεξῆς τὴν προσοχήν σας και προβῆτε εἰς γενικὸν ἔλεγχον καθ’ ὅλην τὴν περειφέρειάν σας μήπως ἐκ νέου ἐπισκευάζωνται ἄνευ ἀδείας ἢ κατὰ παράβασιν τῶν λεπτομερειῶν τῆς σχετικῆς ἀδείας, ὁπότε θέλετε ἀπαγορεύσει τελείως τὴν ἐξακολούθησιν τῶν ἐργασιῶν, τοὺς δὲ ἐπιχειρήσαντας τὴν τοιαύτην ἀνομία καὶ ἀσέβειαν θὰ συλλαμβάνητε καὶ θὰ τιμωρῆτε παραδειγματικῶς. Ἐγράφη… ἐν τῇ εὐδαιμόνι πόλει τῆς Κωνσταντινουπόλεως.

[25 Μαρτίου 1723]

 

Σοφολογιώτατοι ἱεροδίκαι τῶν καζάζων… Καθίσταται γνωστὸν ὅτι ἡ ἀνέγερσις νέων ἐκκλησιῶν ἐν ταῖς Ὀθωμανικαῖς χώραις τυγχάνει ἀπηγορευμένη. Πλὴν ὅμως ἡ ἐπισκευὴ τῶν κατὰ τὴν ἅλωσιν ἀφεθεισῶν εἰς χεῖρας τῶν ραγιάδων καὶ καταστραφεισῶν ἐκ τῆς παρόδου τοῦ χρόνου ἐπετράπη ὑπὸ τὸν ὅρον νὰ μὴν εἰσάγωνται ἔξωθεν ξυλεία καὶ λίθοι καὶ νὰ μὴν ἐπεκτείνωνται ἢ ἀνυψῶνται περισσότερον τοῦ προηγουμένου καὶ τοῦτο μετὰ αὐτοψίαν καὶ ἐξέτασιν τῆς ἐπισκευασθησομένης οἰκοδομῆς ὑπὸ τῶν λοιπῶν βαλήδων καὶ ἱεροδικῶν, τὴν καταμέτρησιν τῶν διαστάσεων αὐτῶν καὶ τὴν λεπτομερῆ περιγραφὴν τῶν δεομένων ἐπισκευῆς μερῶν αὐτῶν, ὡς καὶ τὴν ἔκδοσιν αὐτοκρατορικοῦ φιρμανίου κατόπιν αἰτήσεως τῶν ἐνδιαφερομένων, τῶν γενομένων ἐπισκευῶν ἐξεταζομένων καὶ μετὰ τὴν ἀποπεράτωσίν των διὰ τὸν σχετικὸν ἔλεγχον κατὰ τὰ εἰωθότα. Πλὴν ὅμως ἐσχάτως ὁ νόμος οὗτος δὲν τηρεῖται, παρατηρεῖται δὲ ὅτι οἱ ραγιάδες εἰς τὰς πόλεις καὶ τὰ χωρία, ὡς καὶ οἱ μοναχοὶ τῶν μονῶν εἰς τὰς πεδιάδας καὶ τὰ ὅρη, βασιζόμενοι εἰς τοὺς ἀγιὰν καὶ τοὺς ἀξιωματούχους τοῦ βιλαετίου καὶ μὲ τὴν προστασίαν καὶ ὑποστήριξιν αὐτῶν εἰσάγοντες ἔξωθεν λίθους καὶ ξυλείαν ἐπισκευάζουν τὰς ἐκκλησίας των ἐπετείνοντες καὶ ἀνυψοῦντες αὐτὰς ἐναντίον τοῦ ἱεροῦ νόμου καὶ ἔστιν ὅτε ἀνεγείρουν καὶ νέας ἐκκλησίας.

Ἐπειδὴ οἱ τολμῶντες νὰ διαπράξουν τοιαύτας παρανόμους πράξεις ραγιᾶδες καὶ οἱ ὑποστηρίζοντες αὐτὰς ἀγιὰν καὶ ἀξιωματοῦχοι ἀνακαλυπτόμενοι δέον νὰ συλλαμβάνωνται καὶ νὰ τιμωρῶνται πρὸς παραδειγματισμὸν τῶν ἄλλων, συνετάχθη καὶ ἀπεστάλη ὑμῖν διὰ τοῦ ἀπεσταλμένου…ἡ παροῦσα διαταγή, ἅμα τῇ λήψει τῆς ὁποίας ὀφείλετε νὰ ἐξετάσετε εἴτε ἱεροδικαστικῶς εἴτε διὰ τοῦ ἀπεσταλμένου ἐντὸς τῶν πόλεων καὶ τῶν χωρίων τῆς περιφερείας σας, ἐὰν ἀνηγέρθησαν, ὡς ἐλέχθη ἀνωτέρω, νέαι ἐκκλησίαι ἄνευ ἀδείας ἢ ἐπεσκευάσθησαν ἄνευ ἀδείας ἢ ἐξεδόθησαν μὲν αὐτοκρατορικαὶ ἄδειαι, ἀλλ’ ἐγενοντο ὑπερβάσεις αὐτῶν δι’ ἐπεκτάσεως ἢ ἀνυψώσεως, ἵνα ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει προβῶμεν εἰς τιμωρίαν τῶν ἀποτολμησάντων νὰ διαπράξουν τὰς κολασίμους ταύτας πράξεις ραγιάδων, ἀποστέλλοντες αὐτοὺς εἰς Θεσσαλονίκην διὰ τοὺ μνημονευθέντος ἀπεσταλμένου καὶ ἀναφέροντες ἡμῖν τὰ ὀνόματα τῶν συνηργησάντων ἐν προκειμένῳ ἀγιὰν καὶ ἀξιωματούχων.

[19 Αὐγούστου 1728]

 

Σοφολογιώτατε ἱεροδίκα Βεροίας…Καθίσταται γνωστὸν ὅτι, ἀνέκαθεν αἱ διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ματαίων θρησκευτικῶν τελετῶν των ἀνεγειρόμεναι ἐκκλησίαι τῶν χριστιανῶν δύνανται νὰ ἐπισκευάζωνται μόνον δι’ ὑψηλῆς διαταγῆς, μὴ ἐπιτρεπομένης τῆς ἀνεγέρσεως νέων ἐκκλησιῶν, καὶ μολονότι αἱ τοιαῦται ἀπαγορεύσεις διετυπώθησαν δι’ ἐπανειλημμένων διαταγῶν καὶ οὐδεὶς ἐτόλμα μέχρι τοῦδε νὰ παραβῇ τὴν ἐν προκειμένῳ ὑφισταμένην ἀπαγόρευσιν, ὡς πληροφορούμεθα θετικῶς ὁ ἐκ τῶν θυρωρῶν τῶν αὐτοκρατορικῶν ἀνακτόρων καὶ πρόκριτος τῆς πόλεως Κατερίνης Μεχμὲτ ἀγᾶς πρὸ δύο ἐτῶν, λαβὼν παρὰ τοῦ ἱεροδίκου Βεροίας μίαν ἱεροδικαστικὴν ἄδειαν ἐπισκευῆς, ἐπέτρεψε τὴν ὁλοσχερῆ κατεδάφισιν τῆς ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Βεροίας καὶ ἐντὸς του τσιφλικίου του ὀνόματι Στουπὶ κειμένης κατεστραμμένης παλαιᾶς ἐκκλησίας καὶ τὴν ἐκ νέου ἀνέγερσιν αὐτῆς. Ὅθεν οἱ δημογέροντες καὶ οἱ ἱερεῖς τοῦ χωρίου τούτου ἀνεγείραντες τὴν ἐκκλησίαν ταύτην ἐναντίον τῆς βουλήσεως τοῦ σουλτάνου ἡμῶν κατέστησαν τημωρητέοι διὰ ποινῆς, ἁρμοζούσης εἰς τοιούτους παραβάτας. Διὰ ταῦτα σύ, ἱεροδίκα, διόρισον ἀντιπρόσωπον, ἵνα ἐξετάσῃ καὶ διαλευκάνῃ τὴν ὑπόθεσιν ταύτην μεταβαίνων ἐπὶ τόπου μετὰ τοῦ διορισθέντος παρ’ ἡμῶν ἀπεσταλμένου καί, ἐὰν πράγματι ἀνηγέρθη αὕτη, ὡς ἀνεφέρθη ἡμῖν, προσάγαγε τοὺς δημογέροντας καὶ τοὺς ἱερεῖς τοῦ χωρίου τούτου εἰς Θεσσαλονίκην συνοδείᾳ τοῦ εἰρημένου ἀπεσταλμένου, ἵνα ὑποστοῦν τὴν δέουσαν τιμωρίαν, ἀναφέρων ἡμῖν καὶ ἐὰν πράγματι ὁ ἐπιτρέψας τὴν παράνομον ταύτην πρᾶξιν τυγχάνῃ ὁ ἀγᾶς οὗτος, ἵνα προβῶμεν εἰς τὴν διόρθωσιν τοῦ τυχὸν λανθασμένου ὀνόματος τοῦ ἐπιτρέψαντος. Δι’ ὃ συνετάχθη καὶ ἀπεστάλη ἡ παροῦσα διαταγὴ ἐκ τοῦ διαβανίου Θεσσαλονίκης, ἅμα τῇ ἀφίξει τῆς ὁποίας δέον νὰ συμμορφωθῆτε ἀπέχοντες πάσης ἀντιθέτου ἐνεργείας

[1-11-1795]

 

Εἰδικά, γιὰ τὴ Θεσσαλονίκη, ἡ Θ. Σ. Μαντοπούλου – Παναγιωτοπούλου, Θρησκευτική αρχιτεκτονική στη Θεσσαλονίκη κατά την τελευταία φάση της Τουρκοκρατίας (1839-1912) Εκκλησίες – Συναγωγές – Τζαμιά. Διδακτορική Διατριβή, Θεσσαλονίκη 1989, σ. 438, σημειώνει:

Η ανέγερση ναών στη θέση προγενέστερων και η επισκευή παλιών εκκλησιών επιτρεπόταν μετά από έκδοση ειδικού φιρμανιού· η διαδικασία όμως της έκδοσης ήταν εξαιρετικά δύσκολη, πολύπλοκη και δαπανηρή. Επιπλέον η άδεια δινόταν με τον ρητό όρο να μην επεκταθεί ή ανυψωθεί το παλιό οικοδόμημα, ούτε να τροποποιηθεί ο αρχικός του ρυθμός. Για την τήρηση των όρων αυτών γινόταν διαρκείς έλεγχοι. Παρ’ όλα αυτά μερικές φορές οι χριστιανοί, αφού κατόρθωναν να πάρουν την άδεια επισκευής (συχνά δωροδοκώντας), κατεδάφιζαν κρυφά την παλιά εκκλησία και στη θέση της έκτιζαν καινούργια. Φαίνεται όμως ότι οι διαστάσεις της τελευταίας δεν υπερέβαιναν αυτές της προηγούμενης. Σε πολλές περιπτώσεις οι Τούρκοι υποχρέωναν τους χριστιανούς να τελειώσουν τις εργασίες επισκευής σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα. Υπάρχουν παραδείγματα εκκλησιών που κτίστηκαν ολόκληρες σε σαράντα μόλις μέρες […] Οι χριστιανοί ήταν υποχρεωμένοι να μην τοποθετούν σταυρούς στις όψεις και στις στέγες των εκκλησιών τους

 

Posted in Θεσσαλονίκη, Ισλάμ, Μακεδονία, Τούρκοι, θρησκεία | Tagged , , , , , , , , , | 1 σχόλιο

Ὅταν ὁ βήγκαν ἀντισπισιστὴς συνάντησε τὸν ἄθεο τοῦ Φανεροῦ Δείπνου

ἀντὶ νὰ τὸν πλακώσει στὸ ξύλο, ὡς ἐχθρός του (ὁ ἕνας τρώει κρέας ἀπάνθρωπα σφαγιασμένων ὑπάρξεων, κι ὁ ἄλλος ἐπιτίθεται στὰ κρεοπωλεῖα), συνάντησε τὸν δίδυμο ἀδελφό του. Τί; ψέμματα;

Ἑλλάδα, ἡ μοναδικὴ χώρα στὸν πλανήτη ὅπου Ἄθεοι σχηματίζουν μὲ τὰ δάκτυλά τους τὸ λεγόμενο σύμβολο τοῦ Διαβόλου:

dnsaahexoaukkgg

Ὁ καθήμενος ἀσπρομάλλης μὲ τὸ μαῦρο μπλουζάκι δὲν γνωρίζει τὴ διαφορὰ μεταξὺ Στίγμα ( = 6 ) καὶ Σίγμα ( = 200), καὶ ἡ μπλούζα του γράφει 860 ἀντὶ γιὰ 666.

Posted in αθεϊσμός, θρησκεία | Tagged , , , , | Σχολιάστε

Ἰωάννης Συκουτρῆς, Ἔρως καὶ Ἀγάπη

Δεῖτε πόσο ὁ Ἰωάννης Συκουτρῆς, ἕνας, μᾶλλον ἄσχετος μὲ τὸ Χριστιανισμό, μεσοπολεμικὸς φιλόλογος εἶχε τὴν ὀξύνοια ποὺ δὲν διαθέτουν ὅλοι τους μαζὶ οἱ μεταπολιτευτικοὶ καὶ μεταπολεμικοὶ διανοούμενοι τῆς Ἑλλάδας, καὶ πόσο καλύτερα ἀπὸ αὐτοὺς καταλαβαίνει τὸν Χριστιανισμὸ συγκρίνοντάς τον μὲ τὴν Ἀρχαία Ἑλλάδα. Ὁ πιθανότατα καλύτερος φιλόλογος ποὺ ἔχει βγάλει ἡ νεότερη Ἑλλάδα εἶχε γιὰ τὸ Χριστιανισμὸ διαφορετικὴ ἄποψη ἀπὸ τοὺς ἄθεους ἢ τέλος πάντων τοὺς μὴ Χριστιανοὺς οἱ ὁποῖοι τὸν μνημονεύουν.

…Ἐννοεῖται ἡ σύγκρισις δὲν πρόκειται νὰ γίνῃ μὲ τὴν πρόθεσιν νὰ καταδειχθῇ ἀπόλυτος ἀντίθεσις μεταξὺ τῶν δύο τούτων ἀντιλήψεων, πολὺ ὀλιγώτερον νὰ μετρηθῇ ἡ ἀξία τῆς μιᾶς ἐν σχέσει πρὸς τὴν ἄλλην [Προσπάθεια ματαία καὶ παιδαριώδης· τὰ μεγάλα τοῦ ἀνθρωπίνου πνεύματος δημιουργήματα δὲν μετροῦνται]· μήτε ἀφ’ ἑτέρου νὰ συγχυθοῦν αἱ διαφοραὶ μεταξὺ τοῦ Πλατωνισμοῦ, ποὺ εἶναι φιλοσοφία καὶ ζωή, καὶ τοῦ Χριστιανισμοῦ, ποὺ εἶναι θρησκεία καὶ ζωή. Δὲν πρόκειται νὰ δικαιωθῇ ὁ Πλάτων διὰ τοῦ Χριστιανισμοῦ ἢ καὶ τἀνάπαλιν [Οὔτε ὁ Πλατωνισμὸς οὔτε ὁ Χριστιανισμὸς χρειάζονται οἱανδήποτε δικαίωσιν], μήτε ν’ ἀποδειχθῇ ὁ Πλάτων ἕνας πρόδρομος τῶν πατέρων τῆς Ἐκκλησίας ἢ ὁ Χριστιανισμός, ὅπως τὸν ἐχαρακτήρισεν ὁ Nietzsche, Πλατωνισμὸς εἰς χρῆσιν τοῦ λαοῦ. […]

Καὶ τὸ τέταρτον στάδιον τῆς Ἀγάπης, ἡ ἀγάπη πρὸς τὸν πλησίον, εἶναι μίμησις τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ πρὸς τὸν ἄνθρωπον. Κατ’ ἀκολουθίαν δὲν εἶν’ ἀγάπη ἐμπνεομένη ἀπὸ οἱανδήποτε ὑστεροβουλίαν ἢ κοινωνικὴν σκοπιμότητα, ὅπως ἡ ἀλληλεγγύη. Οὔτε ἀπὸ ὡρισμένην κοινωνικὴν ἢ προσωπικὴν σχέσιν… […] Ἔπειτα ἡ ἀγάπη αὐτὴ δὲν εἶναι πλουτισμὸς τοῦ ἐγώ σου, ὅπως ὁ Ἔρως, ἀφοῦ τὸ ἐρώμενον δὲν εἶν’ ἀνώτερο τοῦ ἐρῶντος· εἶναι κένωσις αὐτοῦ χάριν ἄλλου, ἔκχυσις εἶναι ἀπὸ τὸν ἰδικόν σου πλοῦτον. Δὲν εἶν’ ἀνάβασις, ἀλλὰ συγκατάβασις μέχρι τοῦ κατωτάτου βαθμοῦ, ταπείνωσις καὶ ἄρνησις κάθε ἀξιοπρεπείας· εἶναι ἀπάρνησις τῆς ὀντότητος, ἐνῶ ἡ ἀρχαία ἠθικὴ στηρίζεται εἰς τὸν ἐσωτερικῶς καὶ ἐξωτερικῶς ἐλεύθερον ἄνθρωπον.

Καὶ ὅμως, εἰς τὴν ἀντίθεσιν μεταξὺ Ἔρωτος καὶ Ἀγάπης ἔχομεν τὴν ἀντίθεσιν τοῦ ἀντικειμενικοῦ πνεύματος τῆς ἑλληνικῆς διανοήσεως πρὸς τὴν ἀρχὴν τῆς ἐσωτερικῆς ἐλευθερίας, ποὺ χαρακτηρίζει τὸν Χριστιανισμόν. Ὁ Ἔρως εἶν’ ἕνα φυσικὸν φαινόμενον καὶ ἔχει τὴν λογικὴν ἀναγκαιότητα φυσικοῦ φαινομένου. Στρέφεται πρὸς τὸ ὡραῖον, ὅπως τὸ φυτὸν πρὸς τὸν Ἥλιον, καὶ τὸ ἀγαπᾶ ὅπως ἡ μητέρα (ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχει διαστραφῆ ἡ φύσις της) ἀγαπᾶ, θέλει δὲν θέλει, τὸ παιδί της. Ἠμπορεῖ φυσικὰ ἡ ψυχὴ νὰ μὴν ἰδῇ τὰς ἀξίας, νὰ σταματήσῃ κουρασμένη ἢ θαμβωμένη εἰς κατωτέρας βαθμίδας –ἐδῶ κεῖται ἡ διαφορὰ τῶν ἀνθρώπων– ἀλλ’ ἀρκεῖ νὰ τῆς ἀποκαλυφθοῦν κάποτε, καὶ τότε πρέπει, εἶναι ὑποχρεωμένη ἀπὸ τὴν φύσιν της, νὰ τὰς ποθήσῃ. Τοὐναντίον ἡ ἀγάπη πρὸς τὸν πλησίον εἶναι προσταγὴ ἀντίθετος πρὸς τὴν φύσιν· διότι φυσικὸν δὲν εἶναι ν’ ἀγαπᾶς ἕναν ἄνθρωπον χωρὶς δόλον, ἢ μᾶλλον ὅταν ἔχῃς λόγους σοβαροὺς νὰ μὴν τὸν ἀγαπᾶς. Προϋποθέτει ἑπομένως τὴν αὐτόβουλον ἀπόφασιν νὰ συμμορφωθῇς πρὸς τὸ θεῖον παράδειγμα, ὄχι πρὸς τὴν φυσικὴν τάξιν, πρὸς τὴν ὁποίαν πιστὸς νὰ μείνῃς ζητεῖ ἡ ἀρχαία ἠθική. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἡ Ἀγάπη ἀποδεικνύεται ὡς ἡ κατ’ ἐξοχὴν ἐλευθέρα ἀγάπη, διότι εἶναι ἀπόλυτος δημιουργία τοῦ ἐγώ, ὄχι ἕνας κρίκος ἁλύσεως αἰτιωδῶν ἢ τελολογικῶν σχέσεων.

Ἐντεῦθεν τῆς Ἀγάπης ἡ ἠθικὴ σημασία κεῖται ὄχι εἰς τὸ ἐρώμενον καὶ τὴν ἀξίαν του…ἀλλ’ εἰς τὸ ἐρῶν, εἰς αὐτὴν ταύτην τὴν ἐνέργειαν τοῦ ἀγαπᾶν, ὄχι εἰς τὸ τί ἀγαπᾶς. Τὸ ἀγαποῦσα ν’ ἀγαπῶ τοῦ Αὐγουστίνου κανένας ἀρχαῖος Ἕλλην δὲν θὰ ἠμποροῦσε νὰ εἰπῇ. Διότι εἰς τὴν βάσιν κάθε ἑλληνικῆς ἠθικῆς ὑπάρχει ἕνα τέλος, πρὸς τὸ ὁποῖον τείνει, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ τὸ ἰδεῶδες, ἀλλὰ καὶ τὸ τέρμα μαζὶ τῶν προσπαθειῶν της. […] Ἂν ἦτο δυνατὸν νὰ πραγματοποιηθῇ αὐτὸ τὸ τέλος, ὁ ἔρως θὰ ἦτον ἀπολύτως περιττός -ἄλλωστε εἰς τὸν ὕψιστον βαθμὸν εὐδαιμονίας ὑπάρχει ὄχι πλέον ὁ ἔρως, ἀλλ’ ἡ θέα καὶ γνῶσις τοῦ καλοῦ. Δι’ αὐτὸ οἱ θεοὶ δὲν αἰσθάνονται ἔρωτα, καὶ εἶναι κατωτερότητος σημεῖον ἐν ὄψει τοῦ ἀπολύτου ὁ ἔρως. Ὁ Ἔρως εἶναι δαίμων ὄχι θεός. Διὰ τὴν χριστιανικὴν ὅμως ἠθικὴν τέλος δὲν ὑπάρχει, οὔτε δύναται νὰ νοηθῇ κἂν (πολὺ ὀλιγώτερον νὰ πραγματοποιηθῇ) σταμάτημα τῆς Ἀγάπης. Διότι καὶ δὲν ὑπάρχει βαθμὸς τελειότητος, κατὰ τὸν ὁποῖον νὰ εἶναι περιττὴ ἡ Ἀγάπη. Τελειότερον τοῦ Θεοῦ ὂν δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ· καὶ ὅμως ὁ Θεός, παρ’ ὅλην τὴν τελειότητα ἢ μᾶλλον χάρις εἰς αὐτήν, εἶναι ἡ ἀένναος καὶ ἀνεξάντλητος ἐκδήλωσις καὶ πηγὴ τῆς Ἀγάπης.

Ἰ. Συκουτρῆς, Πλάτωνος Συμπόσιον, σσ. 230*-245*

 

Posted in Αρχαιότητα, θρησκεία | Tagged , , , , | 2 Σχόλια

Λόγια περὶ δύο δρόμων τῆς Δεξιᾶς

Αὐτὸ ποὺ συνέβη εἶναι ὅτι οἱ Δεξιοὶ καὶ συντηρητικοὶ ξύπνησαν κι ἔγιναν διανοούμενοι. Στὴν πραγματικότητα, καὶ οἱ αὐταρχικοὶ δεξιοὶ καὶ οἱ συντηρητικοὶ δὲν κάνουν παιδιά. Εἰδικὰ στὴν Ἑλλάδα. Ἀντιγράφουν (οἱ δεύτεροι) τὴν πάρλα τῶν Ἀριστερῶν, ποὺ εἶναι ἱκανοὶ ἀκόμη καὶ γιὰ τὴν περιγραφὴ μιᾶς σβήστρας νὰ γράψουν διδακτορικό. Ἀντιγράφουν ἐπίσης (οἱ πρῶτοι) τὸν ἀναρχικὸ-ἀριστερὸ ἀκτιβισμό. Ἀντὶ νὰ ἀντιγράψουν τοὺς παπποῦδες τους ἢ τοὺς Μουσουλμάνους, ποὺ ἔκαναν ἀπὸ τέσσερα παιδιά. Ἡ μίμηση ξένων προτύπων εἶναι πάντα ἀποτυχημένη καὶ καταστρεπτική, ἐνῶ τῶν ἡμέτερων εὐεργετική. Δὲν βλέπουν οἱ μὲ «κοινωνικὲς εὐαισθησίες» Δεξιοὶ καὶ συντηρητικοὶ ὅτι ὁ λόγος ποὺ δὲν κυριαρχοῦν στὶς χῶρες τους δὲν εἶναι ἡ «δεξιὰ ἔλλειψη κοινωνικῆς εὐαισθησίας» (ἄλλο ἂν ἡ Ἀριστερὰ πουλάει εὐαισθησία) οὔτε ὁ ἀντιδιανοουμενισμός τους, ἀλλὰ ἀκριβῶς τὸ γεγονὸς ὅτι στάσεις ζωῆς τῆς Ἀριστερᾶς ταιριάζουν ἀπόλυτα μὲ τὴ μαζικοδημοκρατικὴ κοινωνία τῶν τελευταίων 100-80 χρόνων (εἰδικὰ μετὰ τὸ 1960) -ἄρα, (δὲν βλέπουν, οἱ Δεξιοὶ καὶ συντηρητικοί) ὅτι μόνος δρόμος γιὰ τὴν κυριαρχία τους εἶναι νὰ πετάξουν στὰ μοῦτρα τῆς μαζικοδημοκρατικῆς κοινωνίας 4 παιδιὰ κάθε ζευγάρι (στὰ ὁποῖα παιδιὰ τὸ ζευγάρι θὰ κάνει τρελὴ προπαγάνδα ἐνάντια στὴν τηλεόραση ἢ καὶ στὸ σχολεῖο), καὶ ἕναν χριστιανικὸ ἀσκητισμό, γιὰ νὰ τῆς ἀλλάξουν τὰ φῶτα. Κι ὄχι νὰ κάνουν σεμινάρια χριστιανικῆς μαζικῆς δημοκρατίας οὔτε ἀριστεροχριστιανικῆς συμμαχίας (νεροῦ καὶ λαδιοῦ) οὔτε δεξιᾶς ἀντιγραφῆς (λοῦμπεν-αὐταρχικῆς ἢ διανοουμενίστικης) τῆς Ἀριστερᾶς.

Ἡ ἄποψη, μάλιστα, τοῦ ἄρθρου ὅτι ὑφίσταται ἀντιστοιχία τάσεων μεταξὺ τῶν Γάλλων Καθολικῶν καὶ τῆς Ἀνατολικῆς Εὐρώπης δημιουργεῖ ψεύτικες ἐλπίδες. Ἡ Εὐρώπη εἶναι διχασμένη, ὄχι μόνο ἀπὸ τὸ 1054 ἀλλὰ καὶ τώρα. Δὲν ὑπάρχει Εὐρώπη. Οἱ Δεξιοὶ βέβαια καὶ οἱ συντηρητικοί, θὰ τὸ σκέφτονται βαθύτερα, θὰ ἐπιμορφώνονται, θὰ διαβάζουν Γκράμσι «γιὰ νὰ βροῦν τὰ ἐργαλεῖα ἔκφρασής τους», ὁ χρόνος θὰ κυλᾶ εὐχάριστα, ἐφηβικά, καὶ μιὰ μέρα θὰ πληρώσουν κεφαλικὸ φόρο. Ἡ ἀναισθησία τους ἔγκειται στὸ γεγονὸς ὅτι ἤδη, ἐδῶ καὶ χρόνια, ἔχουν προβλέψει διὰ τῆς λογοτεχνίας τὴν τελευταία τούτη ἐξέλιξη. Καί; καὶ τίποτα. Ἀπὸ τὴ σκοπιὰ τοῦ διανοούμενου ὡστόσο, εἶναι παντογνῶστες. Ἔμοιαξαν τῆς Ἀριστερᾶς.

 

Posted in Δύση, Δεξιά | Tagged , | 1 σχόλιο

European Churches: Vandalized, Defecated On, and Torched “Every Day”

Πηγή

gbn-1024x528

In France, two churches are violated every day. According to PI-News, 1,063 attacks on Christian churches or symbols (crucifixes, icons, statues) were registered in France in 2018.  This represents a 17 percent increase compared to the previous year (2017), when 878 attacks were registered

Posted in Γερμανία, Δυτικοί, Ισλάμ, θρησκεία | Tagged , , , , | 1 σχόλιο

γενοκτονίες ἀφελληνισμένες

Ἕνα ἀπὸ τὰ λιγότερο καλὰ εἴδη ἀγάπης εἶναι αὐτὴ ἡ ἀποστασιοποίηση, ὁ ἰδεολογικὸς ἀφελληνισμός, ποὺ θεωρεῖ τὸν ἑαυτό του ὡς ἐκδήλωση «ἁγνοῦ πατριωτισμοῦ». Τὸ νὰ μὴν βλέπουμε λ.χ. τὴ γενοκτονία τῶν Ποντίων ὡς Ἕλληνες ἀλλὰ ὡς ἄνθρωποι ἢ ὡς πολίτες τοῦ κόσμου.

Π.χ. Κάποιους δὲν τοὺς ἐνδιαφέρει κανένας πατριωτισμός. Μόνο τὸ νὰ μὴ γίνονται γενοκτονίες. Δὲν ὑπάρχει λόγος γιὰ συναισθηματισμό. Τοὺς εἶναι τὸ ἴδιο εἴτε ἡ γενοκτονία ἀφορᾶ Πόντιους εἴτε Ἐσκιμώους. Κάποιοι πιστεύουν ὅτι κανένας λαὸς δὲν ὑστερεῖ σὲ ἀνθρωπισμό. Οὔτε ὑφίστανται γενετικῶς ἔθνη-σφαγεῖς. Ἀντιθέτως φταίει ἡ ἰδεολογία.

Κάποιοι ἄλλοι ὡστόσο, δὲν παίρνουμε τὸ ψωμὶ τοῦ παιδιοῦ μας ἀπὸ τὸ τραπέζι γιὰ νὰ τὸ δώσουμε στὸ σκυλάκι. Δὲν πονᾶμε τὸ ἴδιο τὸ παιδί μας μὲ «τὰ παιδιὰ ὁλάκερου τοῦ κόσμου», γιατὶ τὰ παιδιὰ δὲν εἶναι πανομοιότυπα κοτόπουλα (ποὺ εἴτε βάλουμε τὸ Α στὴ θέση τοῦ Β εἴτε τὸ ἀντίθετο, τὸ ἴδιο κάνει), εἶναι ξεχωριστὰ ἄτομα, ἀλλὰ καὶ γιατὶ δὲν ἔχουμε τὴν αὐταπάτη ὅτι μποροῦμε νὰ βοηθήσουμε τὸ ἴδιο ἢ σχεδὸν τὸ ἴδιο «τὰ παιδιὰ ὁλάκερου τοῦ κόσμου» ὅπως τὸ παιδί μας. Αὐτὸ τὸ ξέρουν κυρίως ὅσοι ἔχουν παιδιά -οἱ ἄλλοι ἂς πιστεύουν ὅτι εἶναι ἀνιδιοτελεῖς καὶ πιὸ καλοί. Μιλᾶνε ἔξω ἀπ’ τὸ χορό. Κι ἐπειδὴ δὲν ἔχουμε αὐτὴν τὴν ἀκτιβιστικὴ αὐταπάτη, γνωρίζουμε ὅτι συχνὰ ἡ πρόταξη τῆς ἀγάπης γιὰ «τὰ παιδιὰ ὁλάκερου τοῦ κόσμου» (ἀντίστοιχα, ἡ καταδίκη γιὰ τὶς «γενοκτονίες») πέρα ἀπὸ πατρίδες καὶ ἔθνη κ.λπ. εἶναι ἀσυναίσθητα ἡ δικαιολογία γιὰ νὰ μὴν κάνει κάποιος παιδιὰ ἢ γιὰ νὰ παραμελεῖ τὰ δικά του (ἀγωνιζόμενος γιὰ «τὰ παιδιὰ ὁλάκερου τοῦ κόσμου»). Ἀγαπᾶμε τοὺς ἄλλους μὲ τὸ μέτρο τῆς ἀγάπης μας πρὸς τὸν ἑαυτό μας κι ὄχι τὸ ἀντίστροφο (ἡ ἀγάπη μας πρὸς τοὺς ἄλλους νὰ ἀποτελεῖ αἰτία τῆς ἀγάπης μας πρὸς τὸν ἑαυτό μας). Λυπόμαστε τὴ γιαγιάκα στὸ δρόμο γιατὶ σκεφτόμαστε ὅτι θὰ μποροῦσε νὰ ἦταν ἡ δική μας συγγενὴς ἡλικιωμένη (μάνα, γιαγιά, θείτσα). Κι ὄχι γιατὶ εἴμαστε Καντιανοί.

Ὅσο γιὰ τὸ δεύτερο, δὲν εἶναι σωστὸ νὰ θεωροῦμε ὅτι κανεὶς λαὸς δὲν ὑστερεῖ σὲ ἀνθρωπισμὸ καὶ ὅτι δὲν ὑπάρχουν ἔθνη-σφαγεῖς. Φυσικὰ καὶ ὑπάρχουν λαοὶ ποὺ ὑστεροῦν σὲ ἀνθρωπισμὸ ὅπως ὑστεροῦν στὰ γράμματα ἢ στὸ ἐμπόριο ἢ στὴ μουσική, σὲ σχέση μὲ ἄλλους λαούς. Δὲν ἔχει καμμία σημασία ἐὰν ἡ τάση πρὸς τὶς σφαγὲς ἢ τὰ γράμματα καὶ τὸ ἐμπόριο εἶναι γενετικὴ ἢ «κοινωνική». Τὸ μόνο κοινό, ποὺ ὑπάρχει σὲ ὅλους τοὺς λαούς, εἶναι ἡ δυνατότητα νὰ ἀπαρνηθοῦν καὶ νὰ κατακρίνουν τὸ κακὸ παρελθόν τους.

Δὲν ὑπάρχει ἄνθρωπος οὔτε πολίτης τοῦ κόσμου. Ἡ ἀνθρώπινη ἰδιότητά του ἀποδεικνύεται διὰ τῆς ἑλληνικότητάς του, τῆς κινεζικότητάς του, τῆς ἀμερικανικότητάς του κ.ο.κ., καὶ ταυτοχρόνως διὰ τῆς ἀνδρικότητάς του ἢ θηλυκότητάς της, τῆς ἠλικίας του κ.ο.κ. Ὄχι διὰ τῆς ἁπλῆς κατοχῆς 2 ποδιῶν, 2 χεριῶν, τῆς ἱκανότητας γιὰ ὁμιλία (οὔτε κάθε γλώσσα εἶναι ἐξίσου ἱκανὴ γιὰ νὰ περιγράφει κάθε πτυχὴ τῆς πραγματικότητας) καὶ τῆς χρήσης τῆς Λογικῆς. Αὐτὰ εἶναι μόνο ἕνα πλαίσιο. Γι’ αὐτὸ καὶ τὸ «παιδί μου» δὲν εἶναι ἴδιο μὲ τὸ διπλανὸ παιδί, οὔτε τὸ διπλανὸ ἴδιο μὲ τὸ παραδιπλανό. Εἶναι ἕνας ἄλλος κόσμος. Ὅσο καλὸ κι ἂν κάνω στὸ διπλανὸ παιδί, πάντα θὰ μπορῶ καὶ θὰ θέλω νὰ κάνω περισσότερο καλὸ στὸ παιδί μου. Τὴν ἴδια ἀκριβῶς ἀποανθρωποποίηση ἐκφράζει ἡ ἐπίκληση γιὰ ἀποφυγὴ τοῦ συναισθηματισμοῦ. Χέρι χέρι ὁ ἀφελληνισμὸς τῶν κριτηρίων καὶ ἡ ἀποφυγὴ τοῦ συναισθηματισμοῦ. Σὰν ἕναν ἄλλον (δυστυχῶς, Πόντιο) ποὺ ἀντιπαθοῦσε τὸν Κεμὰλ γιατὶ, λέει (ἐμφατικά), ἦταν πρωτο/φασίστας. Μήπως ἐννοοῦσε (ὁ ἴδιος) ὅτι ἐὰν ὁ Κεμὰλ ἦταν δημοκράτης (κι ὄχι ἁπλὰ ἀριστερός -ἔχουν διαπράξει καὶ οἱ δημοκράτες γενοκτονίες, ξέρετε) τότε δὲν θὰ ὑπῆρχε κανένα πρόβλημα μὲ τὶς γενοκτονίες;

Εἰδικά, ὅταν πρόκειται γιὰ Χριστιανούς, δὲν μπορεῖ νὰ ἐπικαλοῦνται τὴν ἀνθρώπινη ἰδιότητά τους, ἀλλὰ τὴ χριστιανική. Ὁ ἀνθρωπισμὸς τῆς σημερινῆς ἐποχῆς, ἄλλωστε, εἶναι τὸ νὰ δικαιολογεῖς τὸν θύτη μὲ γενικὲς αἰτίες, νὰ καταπιέζεις σὲ ἕνα ἄλλο ἐπίπεδο τὸ θύμα, ποὺ ξέρει ὅτι ὁ πορτοφολὰς θὰ ἀφεθεῖ ἐλεύθερος τὴν ἑπόμενη ἡμέρα, ὁ δολοφόνος θὰ ἀπελευθερωθεῖ σὲ λίγα χρόνια κ.λπ. Ὅταν ὁ Θεὸς ὁρίσει αὐτοὺς τοὺς Χριστιανοὺς πλανητάρχες ἢ κηδεμόνες κι ἄλλων παιδιῶν, ἡ εὐθύνη τους γιὰ ἴση μεταχείριση λαῶν, παιδιῶν, ἀνθρώπων, θὰ εἶναι δεδομένη. Πρὸς τὸ παρόν, ἔχουν εὐθύνη γιὰ συγκεκριμένα ἄτομα καὶ λαό. Ἂς μὴ χρησιμοποιοῦν τὰ ἀριστερίστικα ἀντιιμπεριαλιστικὰ ἐπιχειρήματα, ὅτι στείλαμε στρατιῶτες στὸ Ἀφγανιστάν ἄρα εἴμαστε ὑπόλογοι -ἡ τελευταία τρύπα τοῦ ζουρνᾶ. Αὐτά, στὴ γιάφκα τους.

Δὲν μᾶς ἀρκεῖ ἡ συμπόνια γιὰ τὴν γενοκτονία τῶν Ποντίων κ.λπ. ἀπὸ Ἕλληνες ποὺ δὲν θέλουν νὰ βλέπουν τὸν ἑαυτό τους πρώτιστα ὡς Ἕλληνα, ἀλλὰ πρῶτα ὡς ἀνθρωπιστή, δημοκράτη, ἀριστερό, (ἢ «σκέτα Πόντιο κι ὄχι Ἕλληνα»),  πολίτη τοῦ κόσμου καὶ τοῦ Γαλαξία. Ἔχουμε ἀρκετοὺς τουρίστες στὴν Ἑλλάδα κάθε καλοκαίρι, καὶ ἀρκετοὺς φιλέλληνες στὸ ἐξωτερικό. Δὲν χρειαζόμαστε κι ἄλλους. Ἕλληνες χρειαζόμαστε, ὄχι πολίτες τοῦ κόσμου καὶ «ἀνθρώπους». Ὅσοι λιγότεροι Ἕλληνες ἀποστασιοποιοῦνται ἀπὸ τὴν ἑλληνικότητά τους, τόσο τὸ καλύτερο.  Οἱ ἄλλοι ἂς γυρίσουν στὶς πατρίδες τους. Ἡ πατρίδα αὐτὴ εἶναι τοῦ ἑλληνικοῦ ἔθνους κι ὄχι ὅλων. Ἂν θέλουν νὰ ἀποκαλοῦν τὴν ὑπεράσπιση τοῦ ἑλληνικοῦ ἐθνο-κράτους ἀκροδεξιὸ ἐθνικισμό, κάνουν λάθος.

Posted in ανθρωπισμός | Tagged , , | Σχολιάστε

Νὰ προσέχουμε λίγο ὅμως,

…γιατὶ ὁ Θεοδώρητος, ποὺ λὲς ὅτι σὲ ἀντιγράφει, καταδικάστηκε ἀπὸ Οἰκουμενική.

Κάποιος με αντιγράφει

.:BiblioNet : Ελληνικών παθημάτων θεραπευτική / Θεοδώρητος, Επίσκοπος Κύρου

Ελληνικών παθημάτων θεραπευτική / Θεοδώρητος, Επίσκοπος Κύρου Είναι…

 

Ὁ ἀντιπαγανιστὴς φίλος μας ἀγανακτεῖ ποὺ οἱ «πατριῶτες» (εἰρωνικὰ τοὺς χαρακτηρίζει ἔτσι) βλέπουν νὰ «καίγεται μια εκκλησία στην Φραγκιά και προκύπτει το θέμα των ιερών κειμηλίων που κλάπηκαν από την Κωνσταντινούπολη το 1204 από τους Σταυροφόρους και φυλάγονται εκεί…Βέβαια δεν είναι τα μάρμαρα του Παρθενώνα να συγκινήσουν κάποιον… Ορισμένοι είναι λιγότερο Έλληνες από άλλους….»

Ὄχι ὅτι δὲν ἔχει διαβάσει Καλδέλλη γιὰ νὰ μάθει γιὰ τὴ φήμη τοῦ Παρθενώνα στὰ βυζαντινὰ χρόνια. Οἱ Βυζαντινοὶ ἦταν θαυμαστὲς τῆς ἀρχαίας Ἑλλάδας, ἀλλὰ ὁ ἀντιπαγανιστὴς εἶναι μᾶλλον ἀντιβυζαντινὸς παρὰ ἀντιπαγανιστής, ἀφοῦ δὲν λέει ὅπως οἱ Βυζαντινοὶ κάτι ἀξιέπαινο γιὰ τὴν ἀρχαία Ἑλλάδα. Τουλάχιστον, ἔχει τὴ θέληση νὰ ζητήσει τὰ βυζαντινὰ κλοπιμαῖα τῆς Νὸτρ Ντὰμ καὶ τῆς Βενετίας, ἢ θὰ παριστάνει τὸν ἀντιπαγανιστή;

Posted in Αρχαιότητα | Tagged , , , | Σχολιάστε

vegan-goodies

Ἔκαναν διαμαρτυρία οἱ χορτοφάγοι στὰ goodies. Ἔχει τὴν πλάκα του, ὄχι μόνο ἀπὸ τὴν πλευρὰ τοῦ ὅτι οἱ χορτοφάγοι δὲν θὰ τολμοῦσαν ποτὲ νὰ διακόψουν τὴν ἱεροτελεστία τῆς κρεοφαγίας σὲ ἕνα λαϊκὸ γυράδικο: Ἂν τὸ ἔκαναν, πιθανότατα θὰ ἔβγαιναν ἀπὸ ἐκεῖ μὲ μαυρισμένο τὸ μάτι. Δηλαδή, οἱ βήγκαν ἀπευθύνονται στοὺς «φλώρους», τῆς ἴδιας ἐκλεπτυσμένης κοινωνικῆς τάξης, ποὺ δὲν γουστάρουν κρεμμύδι καὶ βρώμα γύρου. Ἔχουν πάει καὶ σὲ μεμονωμένα χασάπικα, ἀλλὰ στὰ χασάπικα δὲν πᾶνε ὑπέρβαροι τῶν γυράδικων, πᾶνε γυναικοῦλες γιὰ νὰ ψωνίσουν τὸ φαγάκι τῆς οἰκογένειας. Ἡ μεγαλύτερη πλάκα εἶναι ὅτι τὰ goodies ἐδῶ καὶ καιρὸ λανσάρουν στὶς διαφημίσεις τους τὸ πολυπολιτισμικὸ πρότυπο νέου, μὲ ἀρκετὴ δόση (ἐνδυματολογικὴ – κομμωτικὴ τουλάχιστον) ἀπὸ ἀμφιφυλοφιλία. Κι αὐτὸ τὸ ὕφος ξερόλα. Δηλαδή, τὴν τελευταία λέξη τοῦ πολιτισμοῦ -ὅ,τι ἀκριβῶς εἶναι καὶ ὁ βηγκανισμός, τελευταία λέξη τοῦ πολιτισμοῦ. Ὁ πολιτισμὸς τῆς ὕστερης Δύσης ἀλληλοσπαράσσεται. Κάποιος πρέπει νὰ ἔρθει, καὶ θὰ ἔρθει, γιὰ νὰ ἐπιβάλλει τὴν τάξη καὶ νὰ ἠρεμήσει τὰ πνεύματα.

Posted in κοινωνία | Tagged , , , | Σχολιάστε

ἀγάλματα ἀλεξανδρινά

Ο Μεγαλέξαντρος του γλύπτη Παππά, που τοποθετήθηκε σήμερα στη λεωφόρο Αμαλίας, είναι τυπικό δείγμα μιας ντεκαφεϊνέ γλυπτικής, μνημειακής μόνο κατ’ όνομα. Μιας γλυπτικής χωρίς «γωνίες», πραγματικές και μεταφορικές, που έχει συλληφθεί αμυντικά, με το φόβο μήπως προσβάλει το κυρίαρχο εκθηλυσμένο πνεύμα της εποχής μας. Ουδέτερης και σχηματοποιημένης, που προσπαθεί να κρύψει την ιδεολογική πλαδαρότητα της πίσω από το μανδύα ενός δήθεν ανθρωπιστικού κλασικισμού. Ένας Μεγαλέξαντρος άοπλος και πασιφιστής, χωρίς καμιά επιθετική οπλική εξάρτυση, σαν κομψευάμενος νεανίας που πήγε χαλαρή βολτούλα με το πόνυ του. Κανένα ξίφος, κανένα δόρυ, καμιά ασπίδα: ένας στρατηλάτης από τα Lidl. […] Υπάρχει όμως και ο μέσος δρόμος, αν δεν μας αρέσει ο νιτσεϊκός μυώδης υπεράνθρωπος: ο Αλέξανδρος του Ευάγγελου Μουστάκα στην παραλία της Θεσσαλονίκης είναι μια ισορροπημένη σύνθεση, που αποδίδει δικαιοσύνη στον πολεμικό δυναμισμό του στρατηλάτη χωρίς να αποστέργει τις πάγιες «ανθρωπιστικές» ποιότητες του μέτρου και της προσήνειας. […]

Πηγή

Τὸ ἄλογο δὲν εἶναι ἁπλὰ πόνυ: Εἶναι πιὸ ἀφύσικο κι ἀπὸ παιδικὸ πλαστικὸ ἀλογάκι μικροῦ μεγέθους.

malex_img_93402b-2bcopy

Ἀφήνω τὰ περὶ σπαθιῶν. Θὰ μποροῦσε νὰ κρατᾶ κάτι ἄλλο, ὄχι σπαθί. Ὅπως στὴν Ἀλεξάνδρεια, μιὰ Νίκη:

befba80b012c90d5a0a337f72e65f344

Ἀλλὰ ὅταν δὲν κρατᾶ τίποτα, μπορεῖ νὰ εἶναι πρωτότυπο (γιὰ ἥρωα καὶ πολεμιστή), δὲν παύει ὅμως νὰ δημιουργεῖ μιὰ αἴσθηση ἠλίθιας ἀμηχανίας. Πιὸ ἠλίθια κι ἀπὸ τὸ ἂν κρατοῦσε κομπολόι ἢ κινητό. Ἄσε ποὺ τὸ δεξί του χέρι μοιάζει σὰν νὰ κρατοῦσε σπαθὶ ἀλλὰ τὸ ξέχασε στὸ παλάτι. Ἀκόμη πιὸ γελοῖο. Τὸ νὰ μὴν ἔχεις νὰ κάνεις τίποτε μὲ τὰ χέρια σου καὶ νὰ κρέμονται δὲν δείχνει σοβαρότητα, πόσο μᾶλλον ἡγετικὴ νοοτροπία.

Ἔχει ἀπέραντο δίκαιο τὸ κείμενο γιὰ τὴν αἰσθητικὴ τοῦ Ἀλέξανδρου τῆς Θεσσαλονίκης: Τὸ ἄγαλμα τῆς Θεσσαλονίκης εἶναι χωρὶς τὰ χιτλερικὰ ἢ τὰ σοβιετικὰ ἀφύσικα μπράτσα, χωρὶς ὅμως καὶ τὸ κενὸ νοήματος τῆς Μεταπολίτευσης. Τὸ ἄγαλμα τῆς Ἀθήνας θὰ μποροῦσε νὰ ἀπεικονίζει τὴ δειλία ὅλων (χουντικῶν, δημοκρατῶν, ἀριστερῶν) τὸ 1974.

Posted in τέχνη | Tagged , | 2 Σχόλια

Τὸ μέλλον ἔφτασε

Βάζει κάποιος μιὰ φωτογραφία τῆς παλιᾶς σοῦπερ ὑπέρλαμπρης Θεσσαλονίκης μὲ Μουσουλμάνες ποὺ φοροῦν μπούργκα μπροστὰ ἀπὸ ἕνα τζαμὶ τὸ ὁποῖο πλέον δυστυχῶς δὲν ὑφίσταται. Τοῦ γράφει κάποιος ὅτι στὴ φωτογραφία βλέπουμε μιὰ εἰκόνα ἀπὸ τὸ μέλλον. Καμώνεται ὁ ἀναρτήσας τὴ φωτογραφία ὅτι δὲν καταλαβαίνει. «Τί ἐννοεῖτε ἄραγε; Ὅτι θὰ ξαναχτίσουμε τὸ τζαμί; Μακάρι νὰ ξανακτιστεῖ στὸ ἀρχικό του σχέδιο». Τοῦ ἀπαντᾶ ξερὰ ὁ σχολιαστής, «Ὄχι. Ἐννοῶ τὶς γυναῖκες μὲ τὴν μπούργκα». Πάλι, τὸ ρίχνει στὴν πολιτικὴ ὀρθότητα ὁ ἀναρτήσας. «Τὸ ἐνδυματολογικὸ στὺλ εἶναι προσωπικὴ ὑπόθεση, τουλάχιστον φοβᾶμαι γιὰ ὅσους ἀσχοληθοῦν μ’ αὐτό. Ὅσο γιὰ τὸ μέλλον, θὰ ἔρθει στὴν ὥρα του». Γιὰ νὰ λάβει τὴν πρέπουσα ἀπάντηση ἀπὸ ἕναν ἄλλο σχολιαστὴ τῆς ἀνάρτησης, ποὺ ἀναρτᾶ σύγχρονη φωτογραφία, σὲ σχόλιο, μὲ Μουσουλμάνες μὲ μπούργκα σὲ ἑλληνικὸ δρόμο, μὲ τὴν σημείωση: «Τὸ μέλλον ἔφτασε». Τὸν δίκασαν -ποὺ λένε καὶ στὴ λαϊκὴ γλώσσα.

Μῶκο ὁ ἀναρτήσας. Εἶναι κι αὐτὴ ἡ καταραμένη μαζικότητα τοῦ τεχνολογικοῦ μέσου, ποὺ ἀργὰ ἢ γρήγορα ἔχει ὡς ἀποτέλεσμα νὰ καταλάβουν τὸν διαδικτυακὸ χῶρο μιᾶς διαδικτυακῆς ὁμάδας οἱ τῆς ἀπέναντι ὄχθης. Μὲ ἀποτέλεσμα τὸ ἄλλοτε κλὰμπ τῶν μορφωμένων καὶ ἔξυπνων νὰ γίνει σὰν τὴν πραγματικὴ κοινωνία, καὶ νὰ ἀκούγονται οἱ πλειονοτικὲς γνῶμες τῆς κοινωνίας –καὶ γιὰ τὸ Ἰσλάμ. Τὸ παλιὸ δίλημμα τοῦ ΚΚΕ, νὰ γίνουμε πολλοὶ καὶ νὰ χάσουμε τὸν ἔλεγχο ὑποφέροντας τὸν καθημερινὸ συγχρωτισμὸ ἢ νὰ μείνουμε λίγοι; Εἶναι ποὺ ἔλεγε κι ὁ μακαριστὸς εὐγενικὸς ἀντιφασίστας Οὐμβέρτος Ἔκο, ὅτι ἡ τεχνολογία ἐπιτρέπει στοὺς ἀμόρφωτους τενεκέδες (ποὺ θὰ τοὺς λέγαμε νὰ βγάλουν τὸ σκασμό) νὰ ἐκφέρουν ἄποψη. Ἄποψη!

Posted in παλιά και νέα θεότητα, Θεσσαλονίκη, Ισλάμ | Tagged , | Σχολιάστε

Κουασιμόδοι

Ὑπάρχουν δύο θεολογικὲς ἑρμηνεῖες τῶν συμφορῶν. Ἡ μία ὅτι σὲ τσιγκλάει ὁ Θεὸς καὶ ἡ ἄλλη ὅτι σὲ ἐγκατέλειψε ὁριστικά. Δηλαδή: Εἴτε ὅτι ὁ Θεὸς ἐπέτρεψε νὰ καεῖ ἡ αἱρετικὴ ἐκκλησία ὥστε νὰ συγκινηθοῦν κάποιοι Γάλλοι καὶ νὰ θυμηθοῦν τὶς χριστιανικές τους ρίζες ξαναγινόμενοι Χριστιανοί, εἴτε ὅτι τοὺς παράτησε ὁριστικὰ καὶ ἀμετάκλητα στὴ μοίρα τους, καὶ σύντομα θὰ στηθεῖ ἐκεῖ ἕνα τζαμί, ὅπου θὰ περιτμηθοῦν. Ἀφοῦ δὲν ξέρουμε ποιὰ ἀπὸ τὶς δύο ἑρμηνεῖες ἰσχύει, καλύτερα νὰ ἐγκαταλείψουμε τὴν ἀδιέξοδη θεολογικὴ συλλογιστικὴ καὶ νὰ ἀσχοληθοῦμε μὲ τὰ τεχνικὰ αἴτια τοῦ ἀτυχήματος. Ἤδη βέβαια τὸ (μὲ πλάγια γραφή) συμπέρασμα τῆς προηγούμενης φράσης, περὶ τῆς ἀνάγκης γιὰ ἐνασχόληση μόνο μὲ τὰ γνώσιμα, τὸ συμμερίζεται μόνο ὅποιος ἔχει ἤδη ἀποχριστιανιστεῖ (Νέοι Χρόνοι κ.ἑ.) καὶ βρίσκεται στὸ πεδίο ἐφαρμογῆς τῆς δεύτερης θεολογικῆς ἑρμηνείας.

Προσπαθῶ νὰ σκεφτῶ τοὺς Μουσουλμάνους ποὺ ἐκδήλωναν στὰ ΜΚΔ αὐθορμήτως τὴ χαρά τους τὴν ὥρα ποὺ καιγόταν ἡ ἐκκλησία. Καὶ πάλι, δὲν μὲ συγκινεῖ ἡ γοτθικὴ ἀρχιτεκτονική (καθαρὰ μὴ ἑλληνικὴ στὴ σύλληψη, ὡς γοῦστο, καὶ πρόδρομος ἐκείνης τοῦ 20οῦ), δὲν ἔχω διαβάσει τὴν Παναγία τῶν Παρισίων, κι ὅλος ὁ ρομαντισμὸς μ’ ἀφήνει ἀδιάφορο. Εἶναι χαρακτηριστικὸ αὐτοῦ τοῦ «ρομαντισμοῦ» ὅτι τὰ τέρατα gargoyle δὲν εἶναι μεσαιωνικὰ γλυπτὰ ἀλλὰ τοῦ Viollet-le-Duc, ποὺ «ἐπισκεύασε» τὴν Notre Dame κατὰ τὸν ἀθεϊστικὸ 19ο αἰ. σὲ βάρος ἑνὸς χριστιανικοῦ τόπου καὶ τοῦ συμβολισμοῦ του. (Γι’ αὐτό, θὰ διαβάσατε διάφορους ἀθεοπαγανιστὲς στὰ ΜΜΕ νὰ τοὺς τρέχουν τὰ σάλια μὲ «τὰ ἀποκρυφιστικὰ σύμβολα» τοῦ ναοῦ.) Αὐτὸς ὁ φοιτητο-ἐφηβικὸς ρομαντισμὸς τοῦ «γκόθικ», ἕνα ψέμμα. Δὲν συμμερίζομαι τὴν κοσμικιστικὴ λύπη γιὰ ἕνα σύμβολο κι ἕνα μνημεῖο. Ἐντάξει, εὐχαριστοῦμε γιὰ τὴ λύπη τους, ἀλλὰ ἐντάξει, λυπόμαστε γιὰ διαφορετικὰ κτήρια. Ἐγὼ λυπᾶμαι ὅταν ἕνα κτήριο χάνει τὴν ἀρχική του σημασία / χρήση, ἢ ὅταν καταντᾶ μουσεῖο, ποὺ κλείνει στὶς 3 τὸ μεσημέρι. Τὰ σύμβολα χωρὶς νόημα εἶναι ἤδη ἐρείπια. Πιὸ πολὺ μοῦ ἔρχεται ἡ περιγραφὴ τοῦ Τεταρτο-σταυροφόρου, ὅτι ὑπῆρχαν στὴν καιγόμενη Κωνσταντινούπολη περισσότερα καμμένα σπίτια ἀπ’ ὅσα ὑπῆρχαν στὶς τρεῖς πιὸ μεγάλες πόλεις τῆς Γαλλίας -τῆς Γαλλίας, προσθέτω, ποὺ τὴν ἴδια ἐποχὴ ἔκτιζε γοτθικὲς ἐκκλησίες παντοῦ. Ἀδύνατον νὰ ξεφύγει κανεὶς ἀπὸ τὴ Δίκη. Προτείνω λοιπόν, ἀφοῦ ὁ Χριστιανισμὸς στὴ Γαλλία εἶναι χαμένη ὑπόθεση, μετὰ τὴν ἀποκατάστασή του νὰ γίνει ὁ μισὸς τζαμὶ καὶ ὁ ἄλλος μισὸς ναὸς τῆς Λογικῆς ἢ τοῦ Ὑπέρτατου Ὄντος, ὅπως εἶχαν ἀσελγήσει πάνω του κατὰ τὴ Γαλλικὴ Ἐπανάσταση οἱ πρόγονοι τῶν σημερινῶν κλαιγόντων.

Posted in Δύση, Μεσαίωνας, δυτική μεσαιωνική τέχνη, θρησκεία | Tagged , , , | Σχολιάστε

Στὴν Τουρκία, ἀδελφές μου, στὴν Τουρκία

Ἐκεῖ θὰ βροῦμε βαρβάρους μέν, ἀλλὰ ζωντανούς, καζαντζακικοὺς ἀνθρώπους. Ποὺ λέει ὁ λόγος.

Ἂν μιὰ μερίδα Ἑλλήνων ἐνθουσιάζεται μὲ τὴν ἐξωτικὴ Ἀσία (βλ. Ἰαπωνίες καὶ Ἰνδο-Κίνες καὶ εὐτυχισμένο κολλεκτιβισμὸ καὶ γιόγκες), οἱ πιὸ κανονικοὶ Ἕλληνες ἔχοντας ἐσωτερικεύσει τὸ ραγιαδισμὸ ποὺ παλιότερα εἶχαν λίγοι (Φαναριῶτες κ.λπ.) θαυμάζουν εἴτε τὴν παλαιότερη Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία εἴτε τὸ Νεοθωμανικὸ κακέκτυπό της. Συμμεριζόμενοι ἀνεπίγνωστα τὶς μεταφυσικὲς ἀξίες τοῦ λύκου τῆς στέπας καὶ τῆς ἀραβικῆς ἐρήμου (κτηνώδης βία κι ἐπικράτησή της), πετᾶν ἀνεπίγνωστα στὰ σκουπίδια τὶς δικές τους (χριστιανικές) ἀξίες τὶς ὁποῖες κατὰ τὰ ἄλλα θεωροῦν ἀντικειμενικὰ ὀρθὲς καὶ ὑπεριστορικές. Καί, ἔτσι, ἀντιφάσκουν ὅταν βάσει αὐτῶν (τῶν χριστιανικῶν ἀξιῶν) ἀπαξιώνουν τοὺς σύγχρονους Ἕλληνες. (Ἐκτὸς κι ἂν τοὺς ἀπαξιώνουν λόγω μὴ χριστιανικῶν ἀξιῶν, ὁπότε τὸ πράγμα ἀλλάζει.) Ὄχι ὅτι εἶναι εὔκολο νὰ ἀντιληφθοῦν τὴν τεράστια ἀντίφασή τους (π.χ. ἀπαιτεῖς δείγματα πολιτισμοῦ ἀπὸ τὸν ἐκφυλισμένο Νεοέλληνα, ἀλλὰ ἐκστασιάζεται μὲ τὴν ἐκλέπτυνση τοῦ μαχαιροβγάλτη ποὺ ἱστορικῶς «τὰ κατάφερε»). Οὔτε βέβαια προχωρᾶν τὴν ἀνάλυσή τους (π.χ. πόσο φταίει ἡ κυρίαρχη ἰδεολογία στὴ Μεταπολίτευση;). Εἶναι εὐκολότερο, ἀφενὸς νὰ γενικεύεις κι ἀφετέρου νὰ θαυμάζεις τὸ θύτη ὅτι «ὅπως καὶ νά ‘χει (δὲν μᾶς νοιάζει πῶς), πέτυχε». Ὄχι· ἐμᾶς μᾶς νοιάζει τὸ πῶς. Γιὰ ἐμᾶς εἶναι ἀλλιῶς: Δὲν παύει νὰ εἶναι ἀνήθικο τὸ νὰ κρίνεις μὲ τὸ κριτήριο τῆς ἐπιβίωσης-ἰσχύος, καὶ ἀντιφατικὸ τὸ νὰ ἀποδέχεσαι τέτοια κριτήρια ὡς τὰ σημαντικότερα. Σίγουρα, ἀναγνωρίζουμε θάρρος καὶ δύναμη σὲ ἕναν κλέφτη, ἕναν ληστή, ἕναν φονιά. Μπορεῖ, μάλιστα, νὰ ἔχει ταλέντο στὸ μαγείρεμα ἢ νὰ διαβάζει. Ἀλλὰ αὐτὰ εἶναι λεπτομέρειες, εἶναι ἀσήμαντα γιὰ τὴν συνολικὴ εἰκόνα ποὺ σχηματίζουμε, καὶ ἡ ὁποία σχηματίζεται ἀπὸ τὸ βρωμερὸ ἠθικὸ ποιόν του. Διαφορετικά, συμμεριζόμαστε τὴν κοσμοθεωρία του. Δὲν θὰ ποῦμε μπράβο λοιπόν, γιὰ κανέναν λόγο, στοὺς Τούρκους, ποὺ «τὰ κατάφεραν», ξεγλίστρισαν μέσα ἀπὸ ξένους στρατούς, Παγκόσμιους Πολέμους, ἔμειναν ἀτιμώρητοι γιὰ γενοκτονίες ποὺ διέπραξαν, γιὰ ἐξισλαμισμούς, παιδομάζωμα κ.λπ. καὶ γιὰ εἰσβολές -καὶ τώρα μυρίζουν τὰ λουλούδια στὴν Ἰστανμπούλ. Δὲν θὰ ξεγελαστοῦμε ἀπὸ τὴν «ἁπλὴ ἔντιμη ἀγριότητά» τους μόνο καὶ μόνο ἐπειδὴ «τὸ λέει ἡ καρδιά τους». Ἀλλιῶς, συμμεριζόμαστε τὶς ἀξίες τους. Τὸν πυρήνα τῶν ἀξιῶν τους.

Ἐντάξει, σήμερα οἱ Τοῦρκοι δὲν πατᾶνε τὶς τουλίπες, ἐνῶ ὣς χτὲς-προχτὲς πατοῦσαν μόνο τὰ κομμένα τμήματα τοῦ προσώπου κάποιου Χριστιανοῦ, ἔτσι ὥστε τὸ τούρκικο παπούτσι νὰ μοιάζει φοδραρισμένο μὲ γούνα. Δὲν τὸ λὲς καὶ μεγάλη πρόοδο. Ἂν ὑπάρχει πραγματικὴ ἀπόδειξη παρακμῆς τοῦ Ἕλληνα, αὐτὴ δὲν εἶναι τόσο ἡ ἔκθεση τῶν νεοελληνικῶν σφαλμάτων ὅσο ὁ θαυμασμὸς καὶ τὰ μπράβο γιὰ τοὺς Τούρκους καὶ τὰ «καλά τους». Ὅπως ἔλεγε ὁ ἱστορικὸς Κώστας Κύρρης τὸ 1990 «Στὴν Οὐκρανία, στὰ Βαλκάνια, στὸ Λίβανο κ.ἀ. ἡ φράση ‘Τούρκικη κεφαλὴ’ σημαίνει ‘βάρβαρο εἰσβολέα’«, καὶ δὲν ἄλλαξε ἔκτοτε κάτι γιὰ νὰ ἀλλάξουμε ἄποψη. Ἂν νομίζουμε ὅτι ὁ νεοελληνικὸς ἐκφυλισμός (τὰ αἴτια τοῦ ὁποίου θεωροῦμε δευτερευούσης σημασίας) εἶναι κάτι διαφορετικὸ ἀπὸ τὴν ἐξύμνηση τῆς «ζωτικότητας» (κάτι μοῦ θυμίζει) καὶ «ὑγείας» τῶν Τούρκων, καὶ ἄσχετο μὲ αὐτήν, γελιόμαστε οἰκτρά. Πόσο μᾶλλον ὅταν χάβουμε τὴ βιτρίνα τῆς Τουρκίας, τὴν Κωνσταντινούπολη ἀντὶ γιὰ τὴν ἄλλοτε φημισμένη Καισάρεια τοῦ Μ. Βασιλείου ὅπου μεταφέρουν τὶς γυναῖκες σὲ κλουβιά, σὰν τὰ κοτόπουλα. Νὰ μὴν εἶναι καὶ ἡ ἀντιστροφὴ τῶν ἀξιακῶν προτεραιοτήτων (τουλίπες-βαρβαρότητα) δεῖγμα τοῦ νεοελληνικοῦ ἐκφυλισμοῦ, τῆς ἀδυναμίας νὰ δοῦμε τί ἔρχεται πρῶτο καὶ τί τελευταῖο; Ναί, λοιπόν, οἱ Τοῦρκοι τὰ κατάφεραν καὶ σφάζοντας τοὺς πάντες, ἐπικράτησαν. Δὲν θὰ τοὺς ποῦμε καὶ μπράβο. Θὰ ποῦμε ὅ,τι οἱ ἀγωνιστὲς τοῦ ’21. Καὶ μακάρι νὰ ἔρθει ἡ στιγμὴ ποὺ οὔτε στὴ μνήμη μας δὲν θὰ βρίσκονται.

Posted in Τούρκοι | Tagged , , , | Σχολιάστε

νεοδημοκρατικὰ προβλήματα

Ἐπειδὴ

ο ΣΥΡΙΖΑ … κάνει ό,τι μπορεί για να ενισχύσει το εθνικο-λαϊκιστικό μπλοκ στα δεξιά της Νέας Δημοκρατίας, το οποίο λειτουργεί ως παραφυάδα του.

Γι’ αὐτό, μᾶς λέει ἐμμέσως ὁ Καιρίδης, ἡ Νέα Δημοκρατία (σωστὰ κάνει καί) μεταμορφώνεται σὲ ΣΥΡΙΖΑ. Ἡ Νέα Δημοκρατία τοῦ Καιρίδη ὑποστηρίζει ἀκριβῶς ὅ,τι καὶ ἡ Ἀριστερά: τζαμιά, ἑλληνοποιήσεις, πράιντ, ἀποεθνικοποίηση καὶ ἀποδέχεται τό (καὶ ἀκροδεξιὸ καὶ ἀριστερό) «πιστεύω» ὅτι ἡ προσήλωση στὰ συμφέροντα τοῦ ἐθνοκράτους (κι ὄχι στὰ δικαιώματα ἢ στὴν Ε.Ε.) συνιστᾶ ἐθνολαϊκισμό. Μόνο στὰ οἰκονομικὰ λίγο διαφωνοῦν, ἀλλὰ εἶναι ἀσήμαντες οἱ διαφορές: σημασία ἔχει νὰ παταχθεῖ ὁ φασισμός. Συμφωνῶ ὅτι μιὰ ἀπὸ τὶς γνωστὲς διαχρονικὲς τακτικὲς τῆς ΠΑΣΟΚο-Ἀριστερᾶς ἦταν νὰ δημιουργεῖ καὶ νὰ ὑπερπροβάλλει ΛΑΟΣ καὶ ΧΑ, γιὰ νὰ χάσει ψήφους ἡ ΝΔ. Ὅμως, τὰ δυὸ αὐτὰ ἀκροδεξιὰ κόμματα δὲν θὰ εἶχαν μεγάλη ἀπήχηση ἀκόμη καὶ νὰ τὰ ὑπερπρόβαλλε τὸ MEGA καὶ τὸ ΠΑΣΟΚ, ἐὰν ἡ ΝΔ παρέμενε σταθερὴ ὑπὲρ τοῦ ἐθνοκράτους καὶ ὄχι τῆς Ε.Ε., ἢ ἐὰν ἦταν ὑπὲρ τῆς πολύτεκνης χριστιανικῆς οἰκογένειας κι ὄχι τῶν πράιντ, ἢ ἐὰν ἦταν ὑπὲρ τῆς πολιτισμικῆς συνοχῆς τῆς κοινωνίας ἀντὶ τοῦ πολυπολιτισμοῦ. Δηλαδή, δὲν εἶναι μόνο ἡ Ἀριστερὰ ποὺ ὑπερπροβάλλει ΧΑ καὶ ΛΑΟΣ ὥστε νὰ χάσει ψήφους ἡ Νέα Δημοκρατία: Εἶναι καὶ ἡ ἴδια ἡ Νέα Δημοκρατία ποὺ μετατρέπεται αὐτόβουλα σὲ ΑΝΤΑΡΣΥΑ καὶ κατὰ συνέπεια ἀηδιάζει τοὺς παραδοσιακὰ ψηφοφόρους της, ποὺ ἀναζητοῦν κάτι τὸ ὁποῖο νὰ μοιάζει στὴν «παλιότερη Νέα Δημοκρατία», καὶ δυστυχῶς ἀλλὰ ἀναμενόμενα καταλήγουν σὲ κόμματα-ὑμνητὲς τοῦ Χίτλερ ἢ σὲ ψεκασμένους. Ὁ Καιρίδης ἀποκρύβει τὴν δεύτερη ἐξέλιξη γιατὶ εἶναι ἕνας νεοδημοκράτης συριζαῖος ποὺ μᾶλλον δὲν ἀντιλαμβάνεται κἂν ὅτι εἶναι ἕνας νεοδημοκράτης συριζαῖος. Βέβαίως, τὰ προβλήματα τῶν Δεξιῶν εἶναι παμπάλαια, ἀφοῦ ἡ «παλιότερη ΝΔ» τους ἤδη ἐνεῖχε τὸ σπέρμα τῆς καταστροφῆς (ἤτοι τῆς μετατροπῆς σὲ δεξιὰ ΑΝΤΑΡΣΥΑ), τὸν καραμανλικὸ εὐρωπαϊσμό, ὁ ὁποῖος μὲ τὴ σειρά του δημιουργήθηκε ἐξαιτίας τοῦ χουντικοῦ πριαπισμοῦ καὶ ἀμετροέπειας, ὡς ὑποκατάστατό του ὅταν αὐτὸς κατέρρευσε ἐξαιτίας τοῦ δυσλειτουργικοῦ (βλ. Κύπρος) πριαπισμοῦ του.

Καταλήγει

Η χώρα όμως δεν μπορεί να διαιρεθεί μεταξύ «προδοτών» και «φασιστών» για να περιθωριοποιηθεί η μεγάλη πλειονότητα των σκεπτόμενων Ελλήνων που θέλουν την πρόοδο.

Εἶμαι τῆς ἄποψης ὅτι οἱ κατηγορίες άληθεύουν, ἀλλὰ μόνο γιὰ ὅσους τὶς ἐκτοξεύουν. Δηλαδή, αὐτοὶ ποὺ κατηγοροῦνται ὡς προδότες καὶ κατηγοροῦν τοὺς ἄλλους ὡς φασίστες εἶναι προδότες. Καὶ παρομοίως: αὐτοὶ ποὺ κατηγοροῦνται ὡς φασίστες καὶ κατηγοροῦν τοὺς ἄλλους ὡς προδότες, εἶναι φασίστες. Ὄχι νὰ κουκουλώσουμε, σὲ ἕνα κλίμα ὁμόνοιας καὶ τάχα ἐθνικῆς ἑνότητας, τοὺς προδότες καὶ τοὺς φασίστες. Ὑπάρχουν προδότες, ὑπάρχουν φασίστες, ὑπάρχουν καὶ οἱ ὑπόλοιποι, ποὺ δὲν γουστάρουν οὔτε Μεταξᾶ καὶ ΤΑ οὔτε ὅμως ΔΣΕ, κουλτούρα καὶ ἀναρχισμό, καὶ μισοῦν καὶ τοὺς προδότες καὶ τοὺς φασίστες. Μὴν κοροϊδευόμαστε, τώρα, τὴν ὕστατη στιγμή.

Ἄ, καὶ κάτι ἄλλο: Δὲν θέλουμε τὴν Θεὰ πρόοδο. Δὲν ἔχουμε dt ἀπόκλισης ἀπὸ τοὺς Εὐρωπαίους, ὅπως ὁ Καιρίδης καὶ οἱ συν αὐτῷ, γιατὶ ξέρουμε -ὅπως κι οἱ Εὐρωπαῖοι- ὅτι ἡ Θεὰ πρόοδος εἶναι ἐπικίνδυνη.

Τέλος πάντων, δὲν εἶμαι δῶ γιὰ νὰ προτείνω λύσεις στοὺς παραδοσιακοὺς Νεοδημοκράτες, τοῦ πατρὶς-θρησκεία-οἰκογένεια, ποὺ θὰ ψηφίσουν Τσατσόπουλο καί (οἱ δεξιοὶ Πόντιοι) Καιρίδη. Ἂς πρόσεχαν, καὶ καλὴ τύχη.

 

Posted in Ακροδεξιά, Δεξιά | Tagged , , | Σχολιάστε

μυστικὰ τῆς ἀειζωίας

…Ἄλλωστε οι Ἰάπωνες δὲν πιστεύουν στὴ σύνταξη. Πολλοὶ δουλεύουν μέχρι τὰ 90 τους. Καὶ ἀξίζει νὰ σημειωθεῖ ὅτι ἡ περιοχὴ τοῦ Ναγκάνο ἔχει τὸ μεγαλύτερο ποσοστὸ ἡλικιωμένων ἐργαζομένων στὴ χώρα

eab29d0c8fbfd1f5459d03731334a5ab

Σὲ κυριακάτικο περιοδικὸ γιὰ κοτοειδή (ὑψηλοῦ –ἔστω καὶ κατὰ φαντασίαν ὑψηλοῦ– εἰσοδήματος σαραντάρες ποὺ ἀρχίζουν νὰ νοιώθουν ὅτι δὲν περνᾶ πιὰ ἡ μπογιά τους, καὶ ψάχνουν γιὰ συνταγὲς ἀειζωίας, ἐπιστροφῆς κι αἰώνιας παραμονῆς στὰ 20), ὁ ἐργασιακὸς φιλελευθερισμὸς πλασάρεται ὡς ἐξωτικὴ ἀνατολίτικη πνευματικότητα. Στὴν ἴδια τὴν χώρα αὐτῆς τῆς ἀνατολίτικης πνευματικότητας βεβαίως, οἱ ἄνθρωποι πεθαίνουν ἀπὸ τὴν ὑπερβολικὴ ἐργασία (γραφείου) καὶ δὲν προλαβαίνουν λόγῳ ὡραρίου νὰ γυρίσουν στὸ σπίτι τους, καὶ γι’ αὐτὸ κοιμοῦνται τὴ νύχτα σὲ ὁμαδικὲς κυψέλες – τάφους. Ὅμως ὁ συντάκτης τοῦ ἄρθρου περνᾶ τὸ μήνυμα: «Μὰ γιατί ζητᾶτε νὰ ὑπάρχει ὅριο συνταξιοδότησης στὰ 65 καὶ τὰ 67 χρόνια; Ἀφοῦ ὄχι μόνο μπορεῖτε νὰ δουλεύετε ὣς τὰ 90, ἀλλὰ εἶναι καὶ δεῖγμα ἀνωτερότητας, καὶ σᾶς κάνει καλό». Ὁρισμένες πληθυσμιακὲς ὁμάδες πείθονται γιὰ τὴν ἀνάγκη τῆς ἐργασιακῆς δουλείας μὲ τὶς ἀπειλὲς καὶ τὶς ὕβρεις («Δὲν ὑπάρχουν λεφτά, εἶστε τεμπέληδες»). Ἄλλες ὁμάδες πείθονται μὲ τὰ ἀγγούρια στὸ μάτι, τὴν ἀποτοξίνωση, τὴν ψυχοθεραπεία, τὴν χαρούμενη πνευματικότητα τῆς Ἀσίας. Καθένας ἔχει τὸ κλειδί του.

Posted in φιλελεύθεροι, γυναίκες, κοινωνία | Tagged , | 1 σχόλιο

Ἰωάννης Γεωμέτρης, ἰαμβικὰ ποιήματα

Κριτικὴ ἔκδοση καὶ μετάφραση 236 ποιημάτων τοῦ Ἰωάννη Γεωμέτρη (10ος αἰ.) ἀπὸ τὴν Μαρία Τωμαδάκη. ΑΠΘ – Φιλοσοφικὴ Σχολή, Θεσσαλονίκη 2014.

Τὸ κείμενο τῆς ἐργασίας. Τὸ α΄ ποίημα βρίσκεται στὴ σελ. 42.

Posted in ποίηση, Ρωμανία | Tagged , , , | Σχολιάστε

Νὰ θυμᾶσαι τὴ Νάουσα: Ἀπρίλιος 1822

Νάουσα 1822: μιὰ προϊδέαση γιὰ τὸ 1922 στὴ Σμύρνη.

B. Nicolaidy, Les Turcs et la Turquie contemporaine, τ. 2, Paris 1859, σσ. 285 – 288 (ἑλλην. μετ. Δ. Νάτσιου – Μπακαλιοῦ στό: Θ. Μπλιάτκας, Νάουσα, Νιάουστα ἀπὸ τὴν ἵδρυση μέχρι καὶ τὸ ὁλοκαύτωμά της, Νάουσα 2009, σσ. 296-299):

Τὰ πάντα λεηλατήθηκαν, κάηκαν, καταστράφηκαν. Δέκα χιλιάδες Ἕλληνες σφαγιάστηκαν, οἱ γυναῖκες καὶ τὰ παιδιὰ αἰχμαλωτίστηκαν γιὰ νὰ γίνουν σκλάβοι. Ὅπως καὶ στὴν Κασσάνδρεια, ἡ πρώτη σφαγὴ ἔγινε ἀπὸ τοὺς Τούρκους μέσα στὴν ὁρμὴ τῆς νίκης, ἀλλὰ μετὰ ἀπὸ αὐτοὺς ἦρθαν οἱ Ἑβραῖοι (*) οἱ ὁποῖοι τοὺς ξεπέρασαν σὲ φρικαλεότητες, ἔσφαζαν σὰ μοσχάρια τοὺς αἰχμαλώτους οἱ ὁποῖοι ἦταν ἄοπλοι καὶ ἀνυπεράσπιστοι. Χτυποῦσαν τὰ θύματα μὲ ρόπαλο καὶ στὴ συνέχεια τοὺς ἔκοβαν τὸ λαιμό. Οὔτε οἱ γυναῖκες γλίτωσαν, τὶς μεταχειρίστηκαν ὅπως τοὺς ἄντρες. Κάποιες βρῆκαν τὸ θάνατο στὶς φλόγες, οἱ Ἑβραῖοι ἔβαζαν φωτιὰ στὰ ροῦχα τους […] Ἐπινοοῦσαν ἀπίστευτα μαρτύρια: Ἔβαζαν τὴ μητέρα κάτω ἀπὸ τὸ δένδρο στὸ ὁποῖο ἔκαιγαν τὸ δεμένο της παιδί, ἔπειτα ἄναβαν φωτιὰ στὰ ροῦχα της λέγοντάς της: «Ἄντε, ἁγία μάρτυρα, πήγαινε νὰ βρεῖς τὸ παιδί σου κοντὰ στὸν Ἰησοῦ σας». Εἶναι ἀνώφελο νὰ ἀπαριθμήσουμε ὅλα τὰ βασανιστήρια. […] Στον Παλιόπυργο, μιὰ μεγάλη λίμνη ποὺ ἀπὸ τότε ὀνομάζεται ἡ μαύρη λίμνη, προσφέρει στὰ θύματα τὸν τρόπο νὰ γλιτώσουν ἀπὸ τὴν ἀτίμωση καὶ τὸ μαρτύριο. Ἄντρες καὶ γυναῖκες σπεύδουν κατὰ ἑκατοντάδες, ἕνας τέτοιος θάνατος τοὺς φαίνεται εὐεργετικός. Τρεῖς γυναῖκες «γλιτώνουν»: Οἱ γυναῖκες τῶν ἀρχηγῶν Καρατάσου, Λογοθέτη καὶ Γάτσου, στάλθηκαν  στὸ βεζίρη τῆς Θεσσαλονίκης, ὁ ὁποῖος τὶς κάρφωσε ζωντανὲς στὴν πόρτα τοῦ χαρεμιοῦ, ὁ θάνατός τους ἦταν ἀργὸς καὶ βασανιστικός. Οἱ Τουρκάλες τὶς ἔβαζαν στὰ πρόσωπα δάδες ἀναμμένες, τὶς τσιμποῦσαν μὲ καρφίτσες καὶ τὶς πετοῦσαν σκουπίδια στὸ πρόσωπο, τὰ παιδιὰ τὶς προσέβαλαν, οἱ εὐνοῦχοι τὶς μαστίγωναν, ὁ βεζίρης ἐρχόταν κι αὐτὸς γιὰ νὰ τὶς βρίσει. Τελικῶς, ἦρθε ὁ θάνατος καὶ πέταξαν τὰ σώματα στὴ θάλασσα. Συγκέντρωσε 1.500 ἕλληνες κρατούμενους καὶ ἔχοντάς τους δεμένους τοὺς ὁδήγησε σὲ ἕνα μεγάλο χῶρο, ποὺ βρίσκεται στὴν πόλη, καὶ ὀνομάζεται Κιόσκι. Καθισμένος στὴ σκιὰ τῶν πλατανιῶν, καπνίζοντας ἥσυχα τὴν πίπα του, ἔβαλε νὰ τοὺς ἀποκεφαλίσουν καὶ αὐτὸ ἔγινε μὲ τὴν παρουσία 5.000 στρατιωτῶν τῆς μεγαλειότητάς του. Τὸ αἷμα ἔβαψε τὸ χῶμα σὲ τέτοιο σημεῖο, ὥστε μετὰ ἀπὸ πέντε χρόνια, σύμφωνα μὲ τὰ λεγόμενα τῶν κατοίκων, τὸ χορτάρι δὲν εἶχε ἀκόμη φυτρώσει σὲ αὐτὸ τὸ σημεῖο. Τὰ σώματα τῶν θυμάτων ἐγκαταλείφθηκαν στὰ πουλιά, ἀλλὰ τὰ κεφάλια, προσεχτικὰ διατηρημένα καὶ ταριχευμένα, στάλθηκαν στὴν μεγαλειότητά του, στὸ σουλτάνο, ὡς τεκμήριο καὶ ὡς τρανὴ ἀπόδειξη τῆς νίκης ἀπὸ τὸν δοξασμένο του στρατό.

 

Ἀπὸ βιβλίο ποὺ πρωτοεκδόθηκε τὸ 1924: Ἐ. Ἰ. Στουγιαννάκης, Ἱστορία τῆς πόλεως Ναούσης ἀπὸ τῆς ἱδρύσεώς μέχρι τῆς καταστροφῆς τοῦ 1822, Θεσσαλονίκη 19933, σσ. 216-229:

Εἶχον κομίσει δὲ ἐκ τῆς Βεροίας καὶ δημίους Ἀθιγγάνους, ὧν προεξῆρχον ὡς ἀρχιδήμιοι Πάντσιος τις καὶ Καρᾶ Χασάν. Ἀλλὰ προθυμότεροι, ὠμότεροι καὶ θηριωδέστεροι ἐδείχθησαν οἱ ἐκ Θεσσαλονίκης αὐθορμήτως ἐλθόντες Ἑβραῖοι, οὓς εἰς 600 ἀναβιβάζουσί τινες. […] Δύο ἐκ τούτων τῶν θηρίων Ἀβραὰμ καὶ Ἰωσὲφ ἔζων ἐν Θεσσαλονίκῃ μέχρι τοῦ 1865. Ὁ τελευταῖος μάλιστα ἐκαυχᾶτο ὅτι ἐν μιᾷ ἡμέρᾳ ἐκαρατόμησεν 64 Ναουσαίους!!! Ἡ ἀποτρόπαιος διαταγὴ τοῦ αἱμοβόρου στρατάρχου ἐξετελέσθη πιστῶς. Εἰς 1241 ἀνέρχονται οἱ τότε καρατομηθέντες ἐν Ναούσῃ. Οἱ εἰς θάνατον ἀπαγόμενοι ἠρωτῶντο κατ’ ἀρχὰς περὶ τοῦ ὀνόματός των, τῆς ἡλικίας καὶ τοῦ ἐπαγγέλματός των, πρὸς δὲ καὶ ἄν ἔχωσιν ἢ γνωρίζουσι πουθενὰ χρήματα καὶ πράγματα, τελευταῖον, ἂν θέλωσι νὰ ἐξομόσωσι δεχόμενοι τὸν Ἰσλαμισμόν. Ἐπὶ τῇ ἀρνήσει των δὲ παρεδίδοντο αὐθωρεῖ εἰς τοὺς δημίους, οἵτινες ἀπογυμνοῦντες αὐτοὺς ἀπεκεφάλιζον ἐνώπιον τοῦ στρατάρχου. […]

Ἐπειδὴ δὲ ἐκ τῆς θερμότητος τῆς φυσικῆς καὶ τῆς πυρκαϊᾶς τὰ πτώματα ἀποσυντιθέμενα ἤρχισαν νὰ ὄζουν, ἔφερε καὶ ἄλλους χωρικοὺς ἀγγαρεύσας αὐτοὺς τὰ μὲν ἐν τῇ πόλει νὰ ῥίψουν εἰς τὸ πῦρ, τὰ δὲ ἐν τῷ Κιοσκίῳ ὀρύξαντες λάκκους βαθεῖς αὐτοῦ νὰ ῥίψουν ἐντὸς αὐτῶν καὶ νὰ καλύψουν μὲ λίθους καὶ χώματα. […]

Οἱ στρατιῶται καὶ μάλιστα τὰ ἄτακτα στίφη, ἰδιαιτέρως δὲ οἱ Βαλαάδες καὶ Νοτιαλῆδες οὐδενὸς τῶν συλληφθέντων ἐφείσθησαν. Παρθένους πρὸ τῶν γονέων ἠτίμαζον, ἐγκύων τὰς κοιλίας ἔσχιζον ἵνα ἴδωσιν ἂν τὸ βρέφος εἶναι ἄρρεν ἢ θῆλυ, νήπια ἁρπαζόμενα ἀπὸ τῶν μητέρων των ἐδιχοτομοῦντο. Τεσσάρων νέων ἀφοῦ ἀπέκοψαν τὰς χεῖρας ἔστησαν αὐτοὺς ἐπὶ σωροῦ πτωμάτων καὶ τοὺς προέτρεπον εἰς ἐξομοσίαν. Ἀρνουμένων δὲ ἐκείνων καὶ ὑβριζόντων τοὺς δημίους ἔκοψαν ἀλλολοδιαδόχως τὰς ῥίνας, τὰ ὦτα, τὰ χείλη καὶ τελευταῖον ἐξορύξαντες τοὺς ὀφθαλμοὺς των ἀφῆκαν αὐτοὺς ἡμιθανεῖς. Εἰς τοὺς ἀπαγομένους εἰς τὰς σφαγὰς εἰς τὸ Κιόσκι, προετείνετο, ὡς εἴπομεν, ἡ ἐξόμοσις καὶ ἡ τοῦ Ἰσλαμισμοῦ ἀποδοχή. Οἱ προσαγόμενοι ἠρνοῦντο τοῦτο καὶ ὡς ἐκ τούτου παρεδίδοντο εἰς τοὺς δημίους. Οἱ Ἑβραῖοι…λακτίζοντες καὶ κολαφίζοντες τὰ θύματα, ὑβρίζοντες δὲ Ἰησοῦν καὶ Παναγίαν, ἔλεγον ἐμπαικτικῶς εἰς αὐτά, «Γίνου Οὑβρῃὸς νὰ πεθάνῃς ‘ς τὴν καλὴ πίστη». Πολλὰ τῶν δυστυχῶν τούτων θύματα θεώμενα ταῦτα καὶ βέβαια ὄντα περὶ τὶς ἀναμενούσης αὐτὰ τύχης προέβαινον αὐθορμήτως καὶ μετὰ ψυχραιμίας πρὸς τοὺς δημίους πρὸς οὓς καὶ ἔλεγον «κόψε με καὶ μένα ἀγᾶ γληγορώτερα» […]

Νεᾶνίς τις Λεμονιὰ καλουμένη, ἐκ τῆς συνοικίας τοῦ Ἁγ. Γεωργίου, καταδιωκόμενη ὑπὸ στίφους ἱππέων ἔφθασεν εἰς τὸ παρὰ τὸν καταρράκτην τοῦ Τεκὲ μέρος τῆς Ἀραπίτσης, ὅπου ἐστενοῦτο ὀλίγον ὁ ποταμὸς καὶ εἶχον ὕψος μέγα αἱ ὄχθαι του. Ἐν τούτοις ἡ νεᾶνις ὑπερεπήδησε τὸν ποταμὸν καὶ ἐσώθη τότε κατελθοῦσα κατωφέρειάν τινα, διότι οἱ ἱππεῖς ἰδόντες τοῦτο καὶ νομίσαντες ὅτι ἦτο ὑπερβατὸς ὁ ποταμὸς ἐκεῖ ὥρμησαν ἵνα τὸν ὑπερπηδήσουν καὶ αὐτοί· ἀλλ’ ἐπειδὴ ἡ ἀπέναντι δεξιὰ ὄχθη ἦτο ἀνώμαλος καὶ ὑψηλοτέρα, οὗτοι δὲ σωρηδὸν ἔσπευδον νὰ ὑπερπηδήσουν κατεκρημνίσθησαν εἰς τὸν ποταμόν, ὅπου εὗρον τὸν θάνατον. Ἡ νεᾶνις ὅμως βραδύτερον ἐζωγρήθη καὶ ἐθανατώθη ὑποστᾶσα φοβερὸν μαρτύριον. Λάκης τις ἢ Γυφτολάκης ἐπικαλούμενος παρὰ τὴν μητρόπολιν κατοικῶν, ἀκούσας θόρυβον καὶ πυροβολισμοὺς ἔξωθεν τῆς οἰκίας του προέκυψε τοῦ παραθύρου ἵνα ἴδῃ τὸ συμβαῖνον μὴ προσδοκῶν εἰσέλασιν τῶν Τούρκων εἰς τὴν οἰκίαν του. Πέντε μόνο πυροτοβολαὶ τῷ εἶχον ἐναπολειφθῆ. Ἰδὼν δὲ 12-14 στρατιώτας προσπαθοῦντας νὰ παραβιάσουν τὴν θύραν του καὶ τὴν τοῦ γείτονός του, ἐπυροβόλησε πεντάκις κατ’ αὐτῶν· ἤδη πέντε Τοῦρκοι ἐκυλίοντο εἰς τὸ αἷμα των. Ἀκολούθως ἁρπάσας ξύλον τι ἐκεῖ παρατυχὸν κατέβαλε δι’ αὐτοῦ ἄλλους τρεῖς πρὶν ἐκεῖνοι προφθάσουν νὰ γεμίσουν τὰ ὅπλα των καὶ πυροβολήσουν κατ’ αὐτοῦ. Μετὰ ταῦτα ἀτάραχος εἰσῆλθεν εἰς τὴν οἰκίαν του, ἔκλεισε τὴν θύραν καὶ παραλαβὼν τὴν σύζυγόν του καὶ διετὲς τέκνον ἐπήδησεν εἰς τὸ χάσμα τοῦ παρὰ τὴν οἰκίαν του ποταμοῦ καὶ ἐκρύβη ἕν τινι σπηλαίῳ.

Τοὺς πρὸς τὰ ὄρη διευθυνθέντας φυγάδας ἄνδρας αἱ ἀκολουθήσασαι σύζυγοι κατὰ τὸ πλεῖστον ἔφερον εἰς τὰς ἀγκάλας των βρέφη. Ἀδυνατοῦσαι ὅμως νὰ ἀκολουθήσουν τοὺς ἄνδρας ἕνεκα τοῦ βάρους καὶ τῆς φυσικῆς ἀδυναμίας των, ἢ συνηθέστερον, ἵνα μὴ προδίδωνται ὅτε ἔφευγον διωκόμεναι ἢ ὅτε ἐκρύπτοντο, ἀπὸ τοὺς κλαυθμηρισμοὺς τῶν βρεφῶν, προετίμων νὰ θανατώνωσιν ἐκεῖνα, αὐτοὶ οἱ γονεῖς, καταπνίγοντες στοργὴν καὶ φίλτρα, ἢ οἱ συνοδοί των, παρὰ νὰ τὰ ἐγκαταλίπωσιν εἰς τὴν διάκρισιν τῶν Τούρκων καὶ τὸν ἐξισλαμισμόν. Οὑτως ἡ Αἰκατερίνη, σύζυγος τοῦ Ἀγγελάκη Γκουντύλη ἀκολουθοῦσα τὸν σύζυγόν της μὲ διετὲς νήπιον πρωτότοκον καὶ κλαῖον διετάχθη νὰ ἐγκαταλίπῃ αὐτό, ὅπερ ἔπραξεν ἐκείνη ἂν καὶ μετά τινος δισταγμοῦ. Ἐπειδὴ ὅμως τὸ νήπιον διαρκῶς ἔκλαιε καὶ ἦτο κίνδυνος νὰ προδοθοῦν, εἷς τῶν ὁπλιτῶν ἐπιστρέψας ἐφόνευσεν αὐτό. […]

Πολλαὶ γυναῖκες, νεανίδες καὶ παιδία περιτμηθέντα ἐσώθησαν οὕτως ἄλλα μὲν ἐξαγορασθέντα, ἄλλα δὲ εἴτε ὑπὸ συγγενῶν ἀπαχθέντα ἀπὸ τὰς οἰκίας τῶν δεσποτῶν των, εἴτε δραπετεύσαντα. Βραδύτερόν τινες τῶν νέων βίᾳ νυμφευθέντες καταλιπόντες συζύγους καὶ τέκνα ἐδραπετευσαν καὶ ἐσώθησαν εἰς τὴν ἐλευθέραν Ἑλλάδα. [Νεανίας τις 18ετὴς Μᾶρκος Τάση Τσιώμη αἰχμαλωτισθεὶς παρὰ τινος ἀγᾶ υἱοθετήθη παρ’ αὐτοῦ ἐν Τούλτσᾳ καὶ ἐξηναγκάσθη νὰ λάβῃ ὡς σύζυγον τὴν μονογενῆ θυγατέρα του, ἐξ ἧς ἐγέννησε καὶ 3 τέκνα. Ἐπιθυμήσας ὅμως τὸν ἐλεύθερον καὶ χριστιανικὸν βίον νύκτα τινὰ σφάξας τὸ πενθερικὸν ζεῦγος, τὴν σύζυγον καὶ τὰ τέκνα του κατέφυγεν εἰς τὴν Βλαχίαν]…Νεανίδά τινα Μαρουσίαν Ἰωάννου Πασχαλίτσας ἐξαισίου καλλονῆς καὶ εὐμελείας ἐζήτει ὡς σύζυγον ὁ τριτότοκος υἱὸς βέη τινὸς ἐν Μοναστηρίῳ. Ἐπειδὴ δὲ αὕτη ἀπεποιήθη τοῦτο, τῇ ἀνετέθησαν αἱ βαναυσότεραι ὑπηρεσίαι τῆς οἰκογενείας. Πρὸς ἀπαλλαγήν της ὅμως ἀπὸ τούτων προσεποιήθη τὴν παράλυτον καὶ ἐπὶ μῆνας ὁλοκλήρους τὴν ἐβασάνιζον καίοντες  τοὺς πόδας καὶ τὰς χεῖρας διὰ πεπυρακτωμένων βελονῶν καὶ σιδήρων χωρὶς νὰ δείξῃ ὅτι αἰσθάνεται πόνους, μέχρις οὗ ἐκ τῶν βασάνων καὶ τῆς ἐκ τῆς πολυχρονίου κατακλίσεως ῥυπαρότητος καὶ φθειρίασης κατέστη πραγματικῶς πάσχουσα καὶ δυσειδής. Ἐν τοιαύτῃ καταστάσει οὖσα ἐπώλησε τότε αὐτὴν ὁ βέης ἀντὶ 150 γροσίων. Ἀπαλλαγεῖσα οὕτω τῶν βασάνων καὶ τοῦ τουρκικοῦ περιορισμοῦ ἡ νεᾶνις καὶ ἐπανελθοῦσα εἰς Νάουσαν ἀνέκτησε τὴν προτέραν της ὑγείαν καὶ ἀνθηρότητα. […]

 

F. C. H. Pouqueville, Ἱστορία τῆς ἑλληνικῆς ἐπαναστάσεως. Ἤτοι ἡ ἀναγέννησις τῆς Ἑλλάδος, τ. 3, (μετ. Ἰ. Ζαφειρόπουλος), σσ. 332-333, γιὰ τὶς αἰχμάλωτες Ναουσαῖες στὴ Θεσσαλονίκη:

Πλεῖσται ἐξ αὐτῶν γυμναὶ ἐκλείσθησαν μέχρι τοῦ τραχήλου ἐν σάκκοις πληρωθεῖσι τοῖς μὲν γαλῶν ἑτέροις δὲ μυῶν οὓς ἐξηρέθιζον, ὅπως δαγκάσωσι τὰς δυστυχεῖς γυναῖκας· ὅτε δὲ μετ’ ὁλίγον, νήστεις καταληφθέντες ἐπὶ ἡμέρας, ἐξηγριώθησαν, κατέτρωγον βραδέως τὰς σφριγώσας ἐκείνας σάρκας.

Μὴ ἐπιτευχθέντος διὰ τῶν μέσων τoύτων τοῦ ποθουμένου –τοῦ ἐξαναγκασμοῦ δηλαδὴ τῶν Χριστιανῶν εἰς ἀρνησιθρησκείαν,–  ἐνέκλεισαν ἐν σάκκῳ πλήρει ὄφεων τὴν σύζυγον τοῦ Τάσου, ἣν ὁ ὁπλαρχηγὸς τῶν γενναιόψυχων Μακεδόνων δὲν εἶχε κατορθώσει ν’ ἀποσπάσῃ τῶν χειρῶν τῶν Τούρκων. Ὁ Ἀβουλουβοὺδ ἤλπιζεν ὅτι τὰ ἑρπετὰ ταῦτα εἰσδύοντα ἐν τοῖς σπλάγχνοις τῆς ταλαιπώρου γυναικός, ἤθελον ἐν φρικώδῃ ἀγωνίᾳ προκαλέσει τὸν θάνατον αὐτῆς. Τὸ ἐκ τῶν δηγμάτων ὅμως ἐν ταῖς φλεψὶ τῆς μάρτυρος διαχυθὲν ὀξύ δηλητήριον, ἐφόνευσεν αὐτὴν ἐν γλυκείᾳ ληθαργίᾳ […]

Εἶχον ἐξαγάγει ὑπογείου τινὸς εἱρκτῆς ἓξ γυναῖκας καταδικασθείσας ν’ ἀποθάνωσιν ἐκ πείνης, ἐπὶ δεκαπενθήμερον δι’ ὅλον βασανισθείσας ἐν αὐτῇ. Ἔζων πᾶσαι· ἐξ αὐτῶν δὲ τῶν χειλέων των ἐγνώσθη ὅτι καθ’ ὅλας τὰς ἡμέρας ἐκείνας ἔτρωγον ἄνθρακας ἐν γωνίᾳ τινὶ ἀνακαλυφθέντας […] διέταξε νὰ καταξεσχίσωσι διὰ μαστιγώσεων τὰς σάρκας τῶν μαρτύρων ἐκείνων, νὰ ἀφαιρέσωσι τοὺς ὑπολειπομένους ἄνθρακας καὶ νὰ ρίψωσιν ἐκ νέου τὰς αἰχμαλώτους ἐν τῇ εἱρκτῇ.

 

 

Μᾶς χάλασαν κι ἀιμὰν ἀμὰν τὴν Νιάουστα, ποὺ ἦταν κεφαλοχώρι μά τὸν οὐρανό, κορμὶ ποὺ τυραννῶ. / Ἕναν μιλῶ ἀμὰν κι ἄλλον μιλῶ ἀμάν, βράδιασε καὶ ποῦ θὰ μείνω. / Πηρᾶν μανί- κι ἀιμὰν ἀμὰν -τσις μὲ πιδιά, κι πιθιρὲς μὶ νύφες μὰ τὴ θάλασσα, κορμὶ ποὺ ἀγκάλιασα / Ἕναν μιλῶ ἀμὰν κι ἄλλον μιλῶ ἀμάν, βράδιασε καὶ ποῦ θὰ μείνω. / Πηρᾶν τὴ Ζαφειρόνυφη, τριῶν ἡμερῶν νυφούλα, Μακρυνίτσα* μου, καημὸ πο ‘χει ἡ καρδίτσα μου / Ἕναν μιλῶ ἀμὰν κι ἄλλον μιλῶ ἀμάν, βράδιασε καὶ ποῦ θὰ μείνω. /

* Κατ’ ἄλλους: μαρ’ Κρινίτσα μου

 

Δημοτικὸ τραγούδι, ὅπως τὸ κατέγραψε ὁ Ἰ. Βασδραβέλλης ἀπὸ γηραιὰ γυναίκα στὴ Νάουσα πρὸ τοῦ 1940:

Σηκώθηκεν ἡ Νιάουστα μαζὶ μὲ τὴν Κασσάντρα,

χαλάστηκεν ἡ Νιάουστα καὶ ρήμαξ’ ἡ Κασσάντρα.

Λουμποὺτ πασιᾶς τὶς χάλασε, τὶς ἅρπαξαν Κονιάροι,

πῆραν μανοῦλις μὲ παιδιὰ καὶ πεθερὲς μὲ νύφις,

πῆραν καὶ μιὰ νυφόπουλη, τοῦ Ζαφειράκ’ τὴν κόρη.

Πέντε πασιᾶδες τὴν βαστοῦν καὶ τρεῖς τὴν παραστέκουν

κι’ ἕνα μικρὸ μπεόπουλο τὴν σέρν’ ἀπὸ τὸ χέρι.

«Περπάτα, μῆλο μ’ κόκκινο καὶ ρόϊδο μου γραμμένο,

μήνα ν’ τὰ ροῦχα σὲ βαροῦν, μήνα ν’ ἡ φορεσιά σου,

ποὖναι γεμᾶτ’ ἀπὸ φλουριὰ κι ἀπὸ μαργαριτάρια;

– Οὔτε τὰ ροῦχα μὲ βαροῦν οὔτε ἡ φορεσιά μου,

μόν’ μὲ βαρεῖ τὸ ντέρτι μου, ποὺ ἔχω στὴν καρδιά μου.

Τὸν ἄντρα μου τὸν σκότωσαν, τὸν κόψαν τὸ κεφάλι,

στὴ Σαλονίκ’ τὸν πήγανε μὲ τοὺς καπεταναίους

καὶ τώρα σκλάβα θὰ γενῶ καὶ στὸ χαρέμ’ θὰ ζήσω».

 

Σ. Τρικούπης, Ἱστορία τῆς ἑλληνικῆς ἐπαναστάσεως, τ. 2, Λονδίνο 18612, σσ. 173-174:

Πεντακισχίλιοι ἐφονεύθησαν καὶ ἠχμαλωτίσθησαν ἐν τῇ Ναούσῃ, καὶ ἄλλοι τόσοι ἔπεσαν εἰς χεῖρας τῶν ἐχθρῶν περὶ τὸν Παλαιόπυργον· πολλοὶ τῶν συλληφθέντων ἀνηλεῶς ἐβασανίσθησαν, πολλαὶ γυναῖκες εἰς τὰς φλόγας ἐρρίφθησαν, ἔγκυοι ἐξεκοιλιάσθησαν, τέκνα ἔμπροσθεν τῶν γονέων ἐσφάγησαν, βρέφη ἀπὸ τῶν τραχήλων τῶν μητέρων ἐκρεμάσθησαν, παρθένοι καὶ μητέρες ἀγκαλοφοροῦσαι τὰ τέκνα των ἔπεσαν αὐθόρμητοι εἰς τὴν πλησίον τοῦ Παλαιοπύργου λίμνην, τὸ Μαῦρον νερόν, καὶ ἐπνίγησαν εἰς ἀποφυγὴν ἀτιμίας καὶ βασάνων· τόσον θηριώδεις ἐφάνησαν οἱ νικηταί. Πάμπολλοι δὲ Ἑβραῖοι ἔνοπλοι καὶ πολύδιψοι χριστιανικοῦ αἵματος παρηκολούθουν τὸν τουρκικὸν στρατὸν ὡς ἑκούσιοι δήμιοι. Οὗτοι ἕλκοντες ἔξω τῆς πόλεως τοὺς Χριστιανοὺς τοὺς ἐρροπάλιζαν κατακέφαλα, καὶ πίπτοντας κατὰ γῆς τοὺς ἔσφαζαν ὡς βόας. Αἱ δὲ ἐν Ναούσῃ συλληφθεῖσαι γυναῖκες τοῦ Καρατάσου τοῦ Γάτσου καὶ τοῦ Ζαφειράκη μετεκομίσθησαν εἰς Θεσσαλονίκην, ὅπου ἡ μὲν τοῦ Γάτσου ἐτούρκευσεν ἀποδειλιάσασα ἐνώπιον τῶν βασάνων, αἱ δὲ δύο ἄλλαι μὴ ἀλλαξοπιστήσασαι προσηλώθησαν ἀπέναντι ἀλλήλων ὄρθιαι ἐπὶ τοῦ τοίχου μιᾶς τῶν αἰθουσῶν τοῦ παλατίου τοῦ θηριώδους βεζίρη, καὶ ἀπέθαναν πολυειδῶς βασανιζόμεναι

 

Ἰ. Βασδραβέλλης, Οἱ Μακεδόνες κατὰ τὴν ἐπανάστασιν τοῦ 1821, Θεσσαλονίκη 19673, σ. 196:

Ἐν τῷ μεταξὺ εἰς τὴν Βέροιαν εἶχον συγκεντρωθῆ κινητὰ ἐκ Ναούσης καὶ ἄλλων χωρίων μεγάλης ἀξίας, διαρπαγέντα κυρίως ἀπὸ τὸν ὄχλον. Ἄθλιον ρόλον ἔπαιξαν ἐνταῦθα καὶ πάλιν οἱ Ἑβραῖοι, οἵτινες ἐπρωτοστάτησαν εἰς τὴν λαφυραγωγίαν καὶ ἐγύμνωσαν τὰς ἑλληνικὰς κωμοπόλεις, τὰ χωρία καὶ τὰ μοναστήρια. Ἐκ τοῦ αὐτοῦ καταλόγου προκύπτει ὅτι τὸ τουρκικὸν δημόσιον, ἐκπροσωπούμενον ἐν Βεροίᾳ ἀπὸ τὸν ναζίρην Ἐμὶν ἐφέντην καὶ τὸν ταμίαν τοῦ διαβανίου Θεσσαλονίκης Ἀμπντοὺλ Βεχάπ, εἰσέπραξε τὰ κατωτέρω κονδύλια ἀπὸ ἑλληνικὰς περιουσίας:

  1. Ἀπὸ Ἰουδαίους ἀξίαν λαφυραγωγηθέντων ἀντικειμένων ἐκ Ναούσης, γρόσια χρυσᾶ 284.000
  2. Ἀπὸ Ἰουδαίους ἀξίαν ἀντικειμένων τοῦ προύχοντος Ζαφειράκη Λογοθέτη, γρόσια χρυσᾶ 9.000
  3. Ἀπὸ Ἰουδαίους ἀξίαν ἀντικειμένων τῶν ἀρματολῶν Γάτσου καὶ Μαλάμου, γρόσια χρυσᾶ 7.700
  4. Ἀπὸ Τούρκους ἀξίαν ἀντικειμένων τοῦ ἀρματολοῦ Καρατάσιου καὶ τῶν Μαρκοβίτση καὶ Βλαχοδήμου, γρόσια χρυσᾶ 7.900.
  5. Ἀπὸ Ἰουδαίους ἀξίαν ἀργυρῶν καὶ χρυσῶν σκευῶν τῶν μοναστηρίων τῆς Ναούσης, γρόσια χρυσᾶ 24.500
  6. Ἀξία ἀντικειμένων ἐκ τῶν χωρίων Χωροπανίου καὶ Ἀρκουδοχωρίου, γρόσια χρυσᾶ 18.800.

Ἄλλο θλιβερὸν γεγονὸς ὑπῆρξεν ἡ παραχώρησις εἰς Τούρκους πλουσίους τῆς Βεροίας μικρῶν παίδων ἐκ Ναούσης δι’ ἀνομολογήτους σκοπούς. Ἐκ τῆς ἐπισήμου ταύτης ὑπὸ τοῦ τουρκικοῦ δημοσίου γενομένης σωματεμπορίας εἰσεπράχθησαν 22.000 χρυσᾶ γρόσια.

 

Πολυπολιτισμὸς ἤ: Ἡ ἀδελφικὴ ἀγάπη μεταξὺ τῶν μιλέτ. Ὁ θρύλος λέει ὅτι ἡ σφαγὴ σταμάτησε μόνο ὅταν ἔκοψαν τὸ κεφάλι ἑνὸς Ἕλληνα, τοῦ ράφτη Νίκου Κοκοβίτη, ἁγίου τῆς Ἐκκλησίας σήμερα, καὶ τὸ ἀκέφαλο πτῶμα του συνέχισε νὰ περπατάει μέχρι τὴ σκηνὴ τοῦ Λουμποῦτ πασᾶ, μετὰ ἄλλαξε πορεία καὶ προχώρησε πρὸς μία γέφυρα. Ὅταν ἕνας Τουρκαλβανὸς τὸ ἄγγιξε, αὐτὸ ἔπεσε στὸ χῶμα. Τότε, ὁ Τοῦρκος διέταξε νὰ σταματήσουν οἱ σκοτωμοί. Μόνο μὲ ἕνα τέτοιο θεϊκὸ σημεῖο μποροῦσε νὰ σταματήσει ἡ μανία τῆς σφαγῆς.

Ὁρισμένα τουρκικὰ ἔγγραφα τοῦ 1822:

Ἀρχιστράτηγος Μεχμὲτ Ἐμίν, πρὸς τὸν ἱεροδικαστὴ Βεροίας καὶ λοιποὺς ἰσχυροὺς καὶ προκρίτους τοῦ τόπου, 12-3-1822, στό: Ι. Κ. Βασδραβέλλης, Οἱ Μακεδόνες εἰς τοὺς ὑπὲρ τῆς ἀνεξαρτησίας ἀγώνας 1796 – 1832 [Μακεδονικὴ Βιβλιοθήκη 1], Θεσσαλονίκη 1940, (17) σ. 262:

…Φέρω εἰς γνῶσιν ὑμῶν πάντων ὅτι ἀπὸ τῆς ἐκρήξεως τῆς ἐπαναστάσεως τῶν βρωμερῶν ἑρπετῶν Ἑλλήνων [«Ρούμ»] οἱ ἄπιστοι κάτοικοι τῆς Ναούσης καί τινων  χωρίων τῶν πέριξ ποικιλοτρόπως ὑπονομεύοντες καὶ ὑποσκάπτοντες τὴν ὕπαρξιν τοῦ ἱεροῦ Χαλιφάτου τοῦ Ἰσλὰμ καὶ τῆς μεγάλης ἐπικρατείας τοῦ κραταιοτάτου ἡμῶν ἄρχοντος Σουλτάνου ἐξακολουθοῦν νὰ ἐνισχύωσι τὰ ἐπαναστατικὰ σώματα χορηγοῦντες εἰς αὐτὰ ἄνδρας, ὅπλα, τρόφιμα καὶ λοιπὰ μέσα πρὸς ἐπίτευξιν τοῦ βδελυροῦ των σκοποῦ. […] …ἐφαρμόζοντες ἀμειλίκτως κατ’ αὐτῶν τὸν γνωστὸν ἱερὸν φετφᾶν τοῦ πανσόφου Σεϊχουλισλαμάτου, ἤτοι  αὐτοὶς μὲν τοὺς ἰδίους νὰ διαπεράσωμεν ἐν στόματι ρομφαίας, τὰς γυναῖκας καὶ τὰ τέκνα των νὰ ἐναδραποδίσωμεν, τὰ ὑπάρχοντα καὶ τὰς περιουσίας των νὰ διανείμωμεν μεταξὺ τῶν πιστῶν Μουσουλμάνων, τὰς δὲ ἑστίας των καὶ τὰς πόλεις των νὰ παραδώσωμεν εἰς τὸ πῦρ καὶ τὴν τέφραν, εἰς τρόπον ὥστε φωνὴ ἀνθρωπίνη νὰ μὴν ἀκουσθῇ πλέον ἐν αὐταῖς.

 

Μεχμὲτ Ἐμίν, πρὸς τὸν ἱεροδικαστὴ Βεροίας, 26-3-1822,  στό: Ι. Κ. Βασδραβέλλης, Οἱ Μακεδόνες εἰς τοὺς ὑπὲρ τῆς ἀνεξαρτησίας ἀγώνας 1796 – 1832 [Μακεδονικὴ Βιβλιοθήκη 1], Θεσσαλονίκη 1940, (21) σσ. 266-267:

…Ἐπέμψαμεν ἀπεσταλμένους καὶ ἐκαλέσαμεν κατ’ ἐπανάληψιν τοὺς ἐν λόγῳ ἀπίστους [«Ροὺμ κιαφιελερί»] ἐπαναστάτας νὰ παραδώσουν τὰ ὅπλα των καὶ νὰ ἐπανέλθουν εἰς ὑπακοὴν καὶ ὑποταγὴν ὑποσχεθέντες εἰς αὐτοὺς ὅτι θέλομεν συγχωρήσει πάσας τὰς ἁμαρτίας τῶν […] Οἱ ἄπιστοι οὗτοι ἐμμένοντες εἰς τὰς ἐπαναστατικὰς σκέψεις των ἀπετόλμησαν ν’ ἀπαντήσουν εἰς το ὑψηλόν μου διβάνιον δι’ ἀνιέρων βλασφημιῶν, εἰπόντες εἰς τοὺς ἀπεσταλμένους ἡμῶν. Ἡμεῖς δὲν δίδομεν πίστιν εἰς λόγους Μουσουλμάνων. Εἴμεθα καὶ θὰ παραμείνωμεν ἐπαναστάται. Ἡ τοιαύτη αὐθάδης ἀπάντησις τῶν μυσαρῶν τούτων ἀπίστων εὐλόγως ἐπέσυρε τὴν μῆνιν καὶ τὸν θυμὸν ἐναντίον των εἰς τοιοῦτον βαθμόν, ὥστε ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν σὺν Θεῷ ὁπόταν ἐπιστῇ ἡ στιγμὴ ἔχω στερρὰν καὶ ἀμετάκλητον ἀπόφασιν, ἐφαρμόζων αὐστηρότατα τὸν ἱερὸν φετφᾶν, νὰ τιμωρήσω τούτους ἀμειλίκτως καὶ ἀνηλεῶς καὶ νὰ ἐξαφανίσω τὰ βρωμερά των σώματα ἀπὸ προσώπου τῆς γῆς.

 

Μεχμὲτ Ἐμίν, πρὸς τὸν ἱεροδικαστὴ Βεροίας καὶ πάντας ἐν γένει τοὺς ἄρχοντας καὶ ἰσχυροὺς τοῦ τόπου, 14-4-1822, στό: Ι. Κ. Βασδραβέλλης, Οἱ Μακεδόνες εἰς τοὺς ὑπὲρ τῆς ἀνεξαρτησίας ἀγώνας 1796 – 1832 [Μακεδονικὴ Βιβλιοθήκη 1], Θεσσαλονίκη 1940, (28) σσ. 275 – 276:

Διὰ τῆς παρούσης ὑψηλῆς ἡμῶν διαταγῆς φέρομεν εἰς γνῶσιν ὑμῶν ὅτι ἐμφανισθέντες ἐνώπιον τοῦ ὑψηλοῦ μου Διβανίου οἱ ἐκ τῶν μεγαλεμπόρων Θεσσαλονίκης Σαλομὼν Μπασαριὰ καὶ Ἀελιὼν Σιακῆ, Ἰουδαῖοι, ὑπέβαλον τὴν παράκλησιν ὅπως ἐπιτραπῆ εἰς αὐτοὺς καὶ μεταβοῦν εἰς Βέροιαν ἵνα ἐκλέξουν μεταξὺ τῶν δημευθέντων καὶ ἐκεῖσε ἀποσταλέντων καὶ συγκεντρωθέντων κινητῶν πραγμάτων τῶν ἀπίστων ἐπαναστατῶν, διάφορα πράγματα τῆς ἀρεσκείας των ἐπὶ τῷ σκοπῷ ν’ ἀγοράσουν ταῦτα ἔναντι κανονισθησομένου ἀντιτίμου καὶ μεταφέρουν ἐκεῖθεν εἰς Θεσσαλονίκην. Οἱ εἰρημένοι Ἰουδαῖοι τυγχάνουν ἐγνωσμένων φρονημάτων ἐπιδείξαντες καὶ παράσχοντες ἀπὸ τῆς ἐκρήξεως τῆς ἐπαναστάσεως τῶν βρωμερῶν Ἑλλήνων πρὸς τὸ μέγα κράτος τῶν πιστῶν τοῦ Ἰσλάμ, πολλὰς καὶ μεγάλας ἐκδουλεύσεις καὶ ὑπηρεσίας τόσον κατὰ τὰς ἐκστρατείας τῆς Κασσάνδρας καὶ τοῦ Ἁγίου Ὄρους καὶ καθ’ ἃς οὗτοι μεσολαβήσαντες εἰς τὰς μεταξὺ τοῦ στρατηγείου ἡμῶν καὶ τῶν ἀπίστων ἐπαναστατῶν περὶ εἰρηνεύσεως καὶ συμβιβασμοῦ διαπραγματεύσεις κατώρθωσαν νὰ πείσουν τοὺς τελευταίους τούτους ὅπως ἐπανέλθουν εἰς τὴν ὁδὸν τῆς ὑποταγῆς καὶ μετανοίας, ὅσον καὶ κατὰ τὴν παροῦσαν ἐκστρατείαν καθ’ ἣν πολλαπλῶς καὶ μετ’ αὐταπαρνησίας ὑπεστήριξαν τὰ στρατεύματα ἡμῶν πρὸς κατατρόπωσιν καὶ ἐξόντωσιν τῶν ἀχαρίστων καὶ μυσαρῶν ἐπαναστατῶν τῆς Ναούσσης. […] ἐξεχωρήσαμεν εἰς αὐτοὺς ἐνταῦθα μέρος τῶν δημευθέντων πραγμάτων τῶν ἐξοντωθέντων ἀπίστων ἔναντι ὡρισμένου τιμήματος, ηὐδοκήσαμεν δὲ νὰ εἰσακούσωμεν καὶ τὴν παράκλησίν των ταύτην ὅπως ἐπιτραπῆ αὐτοῖς καὶ μεταβοῦν εἰς Βέροιαν διὰ τὸν αὐτὸν σκοπόν. Παραγγέλλομεν καὶ διατάσσομεν συνεπῶς ὑμᾶς ὅπως ἅμα ὡς φθάσουν οὗτοι εἰς Βέροιαν μετὰ τῶν ὑπ’ αὐτοὺς πεντήκοντα πέντε Ἑβραίων ὑπηρετῶν, ἐπιτρέψητε ὅπως ἐκλέξουν καὶ ἐξαγοράσουν ὅσα πράγματα ἤθελον ἀρέσει ἐκ τῶν ἐκεῖσε συγκεντρωθέντων λαφύρων, κανονίζοντες τὸ καταβλητέον παρ’ αὐτῶν ἀντίτιμον. Ὡσαύτως παραγγέλλομεν εἰς ὑμᾶς καὶ πάντας τοὺς ἀξιωματικοὺς ὅπως ὑποβοηθήσητε καὶ ἐπιτρέψητε ἵνα μεταφέρουν οὗτοι εἰς Θεσσαλονίκην τὰ παρ’ αὐτῶν ἐξαγορασθέντα καὶ ἐξαγορασθησόμενα λάφυρα διευκολύνοντες τὴν ἐλευθέραν μεταφορὰν καὶ διάβασιν τῶν ἐν λόγῳ πραγμάτων εἰς τοὺς ὑπ’ αὐτοὺς ἀχθοφόρους καὶ ὑπηρέτας

 

Μεχμὲτ Ἐμίν, πρὸς τὸν ἱεροδικαστὴ Βεροίας καὶ πάντας τοὺς κραταιοὺς προκρίτους καὶ ἄρχοντας τοῦ τόπου, 6-4-1822, στό: Ι. Κ. Βασδραβέλλης, Οἱ Μακεδόνες εἰς τοὺς ὑπὲρ τῆς ἀνεξαρτησίας ἀγώνας 1796 – 1832 [Μακεδονικὴ Βιβλιοθήκη 1], Θεσσαλονίκη 1940, (29) σσ. 277-278:

…Ὅσοι ὅμως ἐκ τῶν κατηραμένων ἀπίστων δὲν κατώρθωσαν νὰ δραπετεύσουν ἀλλ’ ἐκρύβησαν ἐντὸς τῆς πόλεως, ἐκ τούτων, μὰ τὸν ὕψιστον Ἀλλάχ, οὐδεὶς θέλει διαφύγῃ τὸν φοβερὸν θάνατον τῆς σπάθης καὶ τῆς ὀργῆς μου. Οὕτως μέχρι τῆς στιγμῆς κατωρθώθη νὰ συλληφθοῦν ὑπὸ τῶν πιστῶν νικητῶν πλέον τῶν δύο χιλιάδων ἀπίστων κατὰ τῶν ὁποίων ἐφηρμόσθησαν ἀμέσως καὶ ἀμειλίκτως τὰ παραγγέλματα τοῦ ἱεροῦ φετφᾶ ἤτοι ἅπαντες μὲν οὗτοι ἀπηγχονίσθησαν ἢ ἐθανατώθησαν διὰ τῆς σπάθης παραδώσαντες τὰς βδελυρὰς ψυχὰς εἰς τὴν κόλασιν, αἱ γυναῖκες καὶ τὰ τέκνα των ἐξηνδραποδίσθησαν καὶ ἠχμαλωτίσθησαν, αἱ περιουσίαι καὶ τᾶ ὑπάρχοντά των διενεμήθησαν μεταξὺ τῶν Μουσουλμάνων στρατιωτῶν, αἱ δὲ ἑστίαι των κατεστράφησαν παραδοθεῖσαι εἰς τὸ πῦρ καὶ τὴν τέφραν. […] εὐθὺς ὡς λάβητε γνῶσιν τῆς παρούσης ἡμῶν ὑψηλῆς διαταγῆς, διαλαλήσατε διὰ κηρύκων ἀνὰ τὰς Σουλτανικὰς ὁδοὺς τῆς πόλεως καὶ τῶν πέριξ ταῦτα πάντα καὶ καλέσατε ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ πάντας τοὺς ἰμάμηδες καὶ χοτζάδες, σεΐχας, οὐλεμάδες καὶ ἐν γένει πάντας τοὺς πιστοὺς ὅπως τελέσουν δοξολογίας καὶ δεήσεις εἰς τὰ ἱερὰ τεμένη ἀναμέλποντες ἀπὸ τῶν μιναρέδων τὴν δόξαν καὶ ἰσχὺν τοῦ Μωάμεθ καὶ ἀναπέμποντες εἰς τὸν ὕψιστον Ἀλλὰχ ἀπείρους εὐχαριστίας καὶ εὐχάς ὑπὲρ μακροημερεύσεως καὶ διαφυλάξεως τοῦ Μεγάλου ἡμῶν Χαλίφου καὶ Κραταιοτάτου Ἄρχοντος τοῦ Ἰσλάμ. Καλέσατε ὡσαύτως ἅπαντας τοὺς πιστοὺς τῆς καθ’ ὑμᾶς περιφερείας ἵνα ἑορτάσουν καὶ πανηγυρίσουν τὸ χαρμόσυνον τοῦτο γεγονὸς τῆς κατατροπώσεως καὶ ἐξοντώσεως τῶν ἀπίστων ἐπαναστατῶν καὶ τῆς ἐπικρατήσεως τῶν πιστῶν τοῦ Μωάμεθ. Οὕτως εἴη βοηθὸς μεθ’ ὑμῶν ὁ Ἀλλὰχ καὶ ὁ ἀπεσταλμένος αὐτοῦ προφήτης Μωάμεθ.

 

Μεχμὲτ Ἐμίν, πρὸς τὸν ἱεροδικαστὴ Βεροίας καὶ πάντας τοὺς προκρίτους καὶ ἰσχυροὺς τοῦ τόπου, 21-4-1822, στό: Ι. Κ. Βασδραβέλλης, Οἱ Μακεδόνες εἰς τοὺς ὑπὲρ τῆς ἀνεξαρτησίας ἀγώνας 1796 – 1832 [Μακεδονικὴ Βιβλιοθήκη 1], Θεσσαλονίκη 1940, (32) σ. 283:

…ἀποστέλλομεν ἐκεῖσε τὰ αἰχμαλωτισθέντα γυναικόπαιδα τῶν μυσαρῶν ἀρχιεπαναστατῶν Ζαφειράκη προέδρου, Γάτσου, Καμπίτη, Καρατάσιου, Μαλάμου καὶ τοῦ κατηραμένου καλογήρου Γερασίμου ἵνα ταῦτα μεταφερθῶσιν ἀργότερον εἰς τὸ διβάνιον τῆς Θεσσαλονίκης

 

Μεχμὲτ Σαΐτ, Μουφτῆς τοῦ Καζᾶ, Ὁμὲρ Λουτφῆ, Ἱεροδικαστὴς Ναούσσης, Ἐμὶν ἐφέντης ἐκ τῶν προὐχόντων, Χασὰν Χουσείν, Γραμματεὺς τοῦ Ἱεροδικαστηρίου, Σερὶφ Ἀλῆ Ζαμπὶτ καὶ λοιποὶ ἄλλοι πρὸς τὸν Μεχμὲτ Ἐμὶν Πασᾶν Βεζύρην καὶ Διοικητὴν τοῦ Διβανίου Θεσσαλονίκης, 14-8-1822, στό: Ι. Κ. Βασδραβέλλης, Οἱ Μακεδόνες εἰς τοὺς ὑπὲρ τῆς ἀνεξαρτησίας ἀγώνας 1796 – 1832 [Μακεδονικὴ Βιβλιοθήκη 1], Θεσσαλονίκη 1940, (37) σσ. 289 – 290:

…συνεκαλέσαμεν ἔκτακτον ἱεροδικαστικὴν ὁμήγυριν κατὰ τὴν ὁποίαν κατεδείχθη καὶ ἐβεβαιώθη δημοσίᾳ ὅτι ὁ συλληφθεὶς οὗτος κακοῦργος ὁ τόσα σὲ βάρος τῶν Μουσουλμάνων πιστῶν διαπράξας ἀνοσιουργήματα καὶ φόνους εἶναι αὐτὸς οὗτος ὁ διαβόητος ἐκ Ναούσσης ἀρχιεπαναστάτης καὶ ὁπλαρχηγὸς Καμπίτης ὅστις ἐκείνην τὴν στιγμὴν ἀπετόλμησε καὶ ἐξετόξευσε δημοσίᾳ κατὰ τοῦ ἱεροῦ Κορανίου καὶ τοῦ θεοπέμπτου Προφήτου ἡμῶν ὕβρεις καὶ βωμολοχίας λέγων σὺν τοῖς ἄλλοις. Ἐγὼ εἶμαι ἄπιστος υἱὸς ἀπίστου καὶ δὲν ἀναγνωρίζω τὸν Προφήτην σας. Ἐφ’ ᾧ ἀμέσως παρεδώκαμεν αὐτὸν εἰς τὸν δήμιον Ζαμπὶτ Σερὴφ ἀγᾶν, ὅστις διαταχθεὶς ἐξετέλεσε κατ’ αὐτοῦ τὴν θανατικὴν ποινὴν τῆς ἀγχόνης συμφώνως πρὸς τὰ παραγγέλματα τοῦ ἱεροῦ φετφᾶ τοῦ πανσόφου Σεϊχουλισλαμάτου. Οὕτω ἀμέσως ἐνώπιον ἡμῶν ὁ ἐν λόγῳ ἄπιστος ἀρχιεπαναστάτης ἀπαγχονισθεὶς ὑπὸ τὰ ὄμματα καὶ τὰς ἀρὰς τοῦ ὄχλου εἰς τὸν παρακείμενον πλάτανον, παρέδωκε τὴν ἀκάθαρτον ψυχήν του εἰς τὸν σατανᾶν τῶν ἀπίστων.

 

* Γιὰ νὰ μὴν ἀρχίσουν οἱ τρολλιὲς περὶ ἀνθελλήνων Ἑβραίων, ἡ αἰτία τῆς συμπεριφορᾶς τους δὲν εἶναι κάποια ἐγγενὴς κακία εἰδικὰ αὐτῶν, κάποιος προαιώνιος ἀνθελληνισμός τους κ.λπ. Εἶναι τὸ σύστημα τῶν μιλέτ, ποὺ ἔβαζε τὶς ὑποτελεῖς ἐθνότητες νὰ ἀνταγωνίζονται μεταξύ τους, καὶ γενικότερα ἡ φύση τῆς ἰσλαμο-ὀθωμανικῆς αὐτοκρατορίας. Διαφορετικά, οἱ Ἑβραῖοι τῆς Βυζαντινῆς Αὐτοκρατορίας θὰ ἔκαναν τὰ ἴδια πράγματα ἐναντίον τῶν Βυζαντινῶν στὴ Θεσσαλονίκη τοῦ 904 καὶ τὴν Κωνσταντινούπολη τοῦ 1204. Εἶναι κάτι παραπάνω ἀπὸ ἀνόητο νὰ μετατοπίζεται ἡ εὐθύνη ἀπὸ τοὺς Ὀσμανοὺς στοὺς Ἑβραίους, ἐνῶ οἱ δεύτεροι δὲν θὰ ἔκαναν τίποτε χωρὶς τὴν ἔγκριση τῶν πρώτων. Οἱ ψυχώσεις μὲ τοὺς Ἑβραίους εἶναι γιὰ τοὺς Παγανιστές, καὶ γιὰ Ἀριστερούς ἀντιιμπεριαλιστές, ὄχι γιὰ Χριστιανούς.

Posted in 1821, Μακεδονία, Τούρκοι, μουσική | Tagged , , , , , , , , | Σχολιάστε

Ἀνδρέας Καρκαβίτσας, Ὁ ἐκδικητής (1899)

…Ἐννιακοσίων χρόνων ἔνδοξη ζωή, τὴν ἔσβησε μ’ ἕνα του σφιχταγκάλιασμα. Ὁ Λάσκαρης, φαρμακωμένης ὥρας βασιλιας, φεύγει μακριὰ συνεπαίρνοντας τοῦ Γένους τὴν ἐλπίδα, τὴν ἀθάνατη σπορά, ποὺ θὰ γυρίσει πάλι μιὰ μέρα θεριεμένος ἐκδικητής. Καὶ ὁ καταχτητής, Φράγκοι καὶ Βενετσάνοι καὶ Γερμανοὶ ἀδέσποτοι, σὰν τὸ ἁψὺ πουλάρι, ποὺ τσαλαπατεῖ μὲ τὰ πέταλά του τ’ ἁβρὰ λούλουδα, χύνονται ἀπάνω της ἀχόρταγοι. Μὲ τὸ σταυρό τους συντρίβουν τὸ σταυρό μας· μὲ τὴ θρησκεία τους πελεκοῦν τὴ  θρησκεία μας. Γκρεμίζουν ἐκκλησίες, ποδοπατοῦν καλλιτεχνήματα, μολύνουν ἁγιάσματα, ἀποτεφρώνουν πνευματικὰ ἀριστουργήματα. Καὶ σφάζουν γέροντες, ἀτιμάζουν παρθένες, πατοῦν ἀρχόντων μέγαρα, ξαπλώνονται σὲ βασιλικὰ κλινάρια· νεκρούς γυμνώνουν ἔνδοξους, ποδοκυλοῦνε στέμματα θαυμαστά. Στενάζει ἡ Βασιλεύουσα· μοιρολογᾶ ἡ Σιών μας! […]

Γαλέρες φεύγουν καὶ γαλέρες ἔρχονται. Παίρνουν τὸν πλοῦτο μας τὸν ἀδαπάνητο, τὴ δόξα μας, τὴν ἀβασίλευτη τὴ λάμψη, τὴ σοφία, τὰ ἱερά μας. Ἡ Βενετιὰ τὰ δέχεται περίχαρη, στολίζεται καὶ καμαρώνει σὰν ξιπασμένη καὶ ἄμυαλη τσιγγάνα […] Παίρνει τὴν κολυμπήθρα, ποὺ τόσοι βαφτιστῆκαν πορφυρογέννητοι, καὶ βαφτίζει μέσα τῶν ἐμπόρων τὰ παιδιά. Μὲ τὶς χρυσόπορτες τοῦ ναοῦ μας στολίζει τὸν Ἅγιο Πέτρο της· στήνει στοὺς πύργους της τὸ Ρολόγι, θαῦμα τοῦ κόσμου… […]

Ἡ Ἁγιατράπεζα ὅμως δὲν ἀκολουθεῖ. […] Ἄνοιξε ἡ καρίνα στὰ δυὸ καὶ γλίστρησε ἡ Ἁγιατράπεζα στὰ νερὰ τοῦ Μαρμαρᾶ. […]

Προβαίνει ὁλοένα ἡ Ἁγιατράπεζα καὶ βούλεται νὰ πιάσει τὴ στεριά. Ἀργὰ ἢ γρήγορα θὰ τὴν πιάσει τὴ στεριά. Καὶ τότε σ’ ὅλη τὴν ἑλληνικὴ γῆ, ἀπὸ ἄκρη σ’ ἄκρη, ἀπὸ νότο καὶ βοριά, χαρούμενος ὁ ἥλιος θὰ πυρώσει τοὺς δούλους, καμπάνα θὰ σημάνει σὲ κάθε μιναρὲ καὶ τὰ τζαμιὰ θὰ ἠχολογήσουν τὴ χριστιανική, τὴν ἐθνική μας λειτουργία. Καὶ τότε πάλε ἡ Χρυσόπορτα θὰ στολίσει ἑλλήνων βασιλιάδων τὰ τρόπαια.

Τότε θὰ πάρουμε καὶ τὰ κουρσεμένα πίσω. Τὰ πλούτη μας, τὶς δόξες μας, τὰ ἱερά μας. Θὰ πάρουμε τὸ σπαθὶ τοῦ Κωνσταντίνου καὶ τὴν κολυμπήθρα τοῦ Πορφυρογέννητου· τὶς πόρτες τοῦ Ναοῦ μας… Καὶ θὰ μείνει πάλι φτωχὴ καὶ τεπεινὴ ψαρούδισσα ἡ Βενετιά, καὶ ἡ Πόλη μας θὰ γίνει καύχημα καὶ στόλος τῆς οἰκουμένης, ὅπως ἦταν πρὶν τὴ μαράνει τοῦ Βενετσιάνου τὸ ἀγκάλιασμα καὶ τὸ βάρβαρο ποδάρι τοῦ Τούρκου.

Ναί, θὰ ζήσουμε καὶ θὰ θεριέψουμε καὶ θὰ δοξαστοῦμε πάλι. Εἴμαστε Ἕλληνες!

 

Λόγια τῆς πλώρης, 120 χρόνια πρίν.

Posted in Δυτικοί, Ρωμανία, Σαν παραμύθια, Τούρκοι | Tagged , , , , , , , , , | Σχολιάστε

1204, οἱ περιγραφές: Ροβέρτος τοῦ Κλαρί, Γοδεφρεῖδος Βιλλαρδουίνος, Νικήτας Χωνιάτης

conquestofconstantinoplebythecrusadersin1204

Α΄

Ροβέρτος τοῦ Κλαρί, Ἡ κατάκτηση τῆς Κωνσταντινούπολης, ἑλλην. μετ. Μπ. Λυκούδης, Ἀθήνα 1990:

74. «Κι όταν ήρθε το πρωί της Δευτέρας, όλοι οι προσκυνητές ετοιμάστηκαν και αρματώθηκαν, κι οι Βενετσιάνοι το ίδιο και ξανάφτιαξαν τις γέφυρες στα μεταγωγικά τους, στα ιππαγωγά τους και στις γαλέρες τους. Τα έβαλαν έπειτα στη γραμμή και ξεκίνησαν για την έφοδο. Και ο στόλος απλωνόταν σε μέτωπο μιας ολόκληρης λεύγας. Κι όταν έφτασαν στην όχθη και τραβήχθηκαν όσο πιο κοντά στα τείχη μπορούσαν, έριξαν τότε τις άγκυρες. Κι όταν αγκυροβόλησαν άρχισαν να χτυπάνε με τους καταπέλτες και τα τόξα και να ρίχνουν υγρό πυρ στους πύργους. Η φωτιά όμως δεν έπιανε, εξαιτίας των πετσωμάτων που σκέπαζαν τους πύργους. Και οι άλλοι από μέσα αμύνονταν με πείσμα κι έριχναν βλήματα από εξήντα λιθοβόλα, όλα τα βλήματα πάνω στα καράβια. Και τα καράβια ήταν τόσο καλά σκεπασμένα με μαδέρια και κληματόβεργες ώστε δεν έπαθαν μεγάλο κακό, και οι πέτρες ήταν τόσο μεγάλες ώστε ένας άντρας δε θα μπορούσε να σηκώσει μια από αυτές από της γη. Και ο Μούρτζουφλος ο αυτοκράτορας βρισκόταν πάνω στο λόφο του και τα ασημένια του βούκινα και τα τύμπανα αντηχούσαν και μέγας σάλαγος γινόταν και ενθάρρυνε τους άντρες του και έλεγε «Πηγαίνετε εδώ! Πηγαίνετε εκεί!» και τους έστελνε εκεί που έβλεπε πως υπήρχε πιο μεγάλη ανάγκη. Και μέσα σε όλο το στόλο δεν υπήρχαν περισσότερα από τέσσερα πέντε καράβια αρκετά ψηλά ώστε να φτάνουν στους πύργους, τόσο ψηλά ήταν εκείνοι. Και όλοι οι όροφοι των ξύλινων πύργων που ήταν φτιαγμένοι πάνω στους πέτρινους, κι αν ήταν πέντε ή έξη ή εφτά, ήταν επανδρωμένοι με στρατιώτες που υπερασπίζονταν τα τείχη. Και τόσο γερή ήταν η έφοδος που το καράβι του επισκόπου του Σουασόν συγκρούστηκε με έναν από τους πύργους με θαύμα θεού, καθώς η θάλασσα που ήταν συνεχώς ταραγμένη, το έσπρωξε πάνω στον πύργο.

126f73170f6576e842372724aa901406-giudici-doge

Και πάνω στη γέφυρα του καραβιού ήταν ένας Βενετσιάνος και δυο ιππότες αρματωμένοι. Όταν το καράβι έπεσε πάνω στον πύργο αυτό, ο Βενετσιάνος πιάνεται με τα πόδια και τα χέρια όπως μπορούσε καλύτερα και μάχεται με τέτοια ορμή ώστε βρέθηκε μέσα στον πύργο. Όταν βρέθηκε μέσα, οι στρατιώτες που ήταν στον όροφο εκείνο, Άγγλοι, Δανοί και Έλληνες, κοιτάζουν, τον βλέπουν, και πέφτουν πάνω του με τσεκούρια και σπαθιά και τον κάνουν κομμάτια. Καθώς η θάλασσα ξανάφερνε μπροστά το καράβι, ξαναπέφτει αυτό πάνω στον πύργο. Τότε ο ένας από τους δυο ιππότες, Ανδρέας της Υρμπουάζ στο όνομα, τι κάνει; Αρπάζεται με χέρια και πόδια από την πολεμίστρα αυτή και χτυπιέται με τέτοια ορμή που βρίσκεται μέσα με τα γόνατα. Και όταν βρίσκεται με τα γόνατα μέσα, εκείνοι του χιμούν με τσεκούρια και σπαθιά και τον χτυπούν με λύσσα. Καθώς όμως φορούσε την πανοπλία του, δόξα τω Θεώ, δεν του έκαναν καμιά ζημιά, γιατί τον φύλαγε ο Θεός, ο Θεός που δεν ήθελε να κρατήσει πιο πολύ αυτό και να πεθάνει ο ιππότης εκεί, μόνο ήθελε, εξαιτίας της προδοσίας και του φονικού που είχε κάνει ο Μούρτζουφλος, να παρθεί  η πόλη και να ντροπιαστούν όλοι αυτοί. Γι’ αυτό και ο ιππότης κατάφερε να σταθεί στα πόδια του. Κι όταν στάθηκε στα πόδια του, τράβηξε το σπαθί του. Κι όταν εκείνοι τον είδαν να στέκεται όρθιος, τρομάξαν και φοβήθηκαν τόσο πολύ που το έβαλαν στα πόδια και κατέφυγαν στον αποπάνω όροφο.

Κι όταν οι άλλοι που ήταν στον αποπάνω όροφο είδαν ότι οι αποκάτω έφευγαν με αυτόν τον τρόπο, άδειασαν κι αυτοί τον όροφο τους και δεν τόλμησαν να μείνουν άλλο εκεί. Κι έπειτα μπήκε κι άλλος ιππότης, κι άλλοι πολλοί μετά. Κι όταν βρέθηκαν μέσα, παίρνουν γερά σκοινιά, δένουν καλά το καράβι στον πύργο, κι όταν το έδεσαν μπήκαν στον πύργο κι αρκετοί άλλοι. Κι όταν η θάλασσα ξανάριχνε το καράβι προς τα πίσω, ο πύργος έτριζε συθέμελα με τόση δύναμη, ώστε φαινόταν πως το καράβι θα το έπαιρνε μαζί του κάτω. Τόσο που από ανάγκη ή από φόβο αναγκάστηκαν να λύσουν το καράβι. Κι όταν εκείνοι των άλλων ορόφων από κάτω είδαν πως ο πύργος είχε πλημμυρίσει Φράγκους τρόμαξαν τόσο που δε τόλμησε κανείς τους να μείνει εκεί αλλά άδειασαν ολόκληρο τον πύργο. Κι ό Μούρτζουφλος που τα έβλεπε όλα αυτά, έδινε κουράγιο στους δικούς του και τους έστελνε όπου έβλεπε ότι ήταν αγριότερη η επίθεση. Κι ενώ ο πύργος εκείνος είχε αλωθεί με το θαύμα αυτό, το καράβι τους αφέντη Πέτρου του Μπρασέ πέφτει κι αυτό πάνω σε άλλο πύργο. Κι όταν έπεσε πάνω του, εκείνοι που ήταν πάνω στη γέφυρα του καραβιού αρχίζουν μια γερή επίθεση ενάντια στον πύργο, και με θαύμα θεού, ο πύργος πάρθηκε.

the-sack-of-constantinople-or-siege-of-constantinople-in-1204-during-hy1898

75. Κι όταν οι άντρες μας πάτησαν τους δυο πύργους και βρέθηκαν μέσα σε αυτούς, δεν τολμούσαν να κουνηθούν από εκεί εξαιτίας του πλήθους των ανθρώπων που έβλεπαν γύρω τους στο τείχος και μέσα στους άλλους πύργους και κάτω από το τείχος. Σάστιζε το μυαλό σου, τόσο πολλοί που ήταν. Όταν ο αφέντης Πέτρος τη Αμιένης είδε πως εκείνοι που ήταν μέσα στους πύργους δεν κινούνταν και είδε τη στάση των Ελλήνων, τι κάνει τότε; Ξεπεζεύει κι αυτός και οι άντρες του, σε ένα μικρό κομμάτι γης που ήταν ανάμεσα στα τείχη και στη θάλασσα. Κι όταν κατέβηκαν, τότε κοιτάζουν μπρος τους, και βλέπουν μια πορτούλα που της είχαν βγάλει τα πορτόφυλλα και την είχαν χτίσει ξανά. Έρχεται τότε εκεί. Και μαζί του είχε δέκα ιππότες και καμμιά εξηνταριά στρατιώτες. Ήταν εκεί κι ένας παπάς, στο όνομα Αλώμ του Κλαρί, που ήταν τόσο άξιος εκεί που τον χρειαζόντουσαν ώστε σε όλες τις εφόδους που λάβαινε μέρος ήταν ο πρώτος. Και στην κατάληψη του πύργου του Γαλατά, ο κληρικός αυτός είχε κάνει περισσότερα ανδραγαθήματα μόνος του, ένα προς ένα, από όλους τους άλλους άνδρες του στρατεύματος, εκτός από τον αφέντη Πέτρο του Μπρασέ: αυτός ήταν που ξεπέρασε όλους τους άλλους, άρχοντες και παρακατιανούς, γιατί κανένας δεν έκανε τέτοια ανδραγαθήματα και τέτοιες παλληκαριές μόνος του όπως ο Πέτρος του Μπρασέ.

Κι όταν πήγαν στην πορτούλα αυτή άρχισαν να χτυπούν με δύναμη. Κι οι πέτρες τινάζονταν με τόση δύναμη και τόσο πολύ λιθοβολισμό δεχόταν από τα τείχη ώστε έμοιαζαν θαμμένοι κάτω από τα λιθάρια, τόσα πολλά έπεφταν. Κι εκείνοι από κάτω είχαν ασπίδες μεγάλες και μικρές και σκέπαζαν αυτούς που χτυπούσαν την πόρτα. Και από τα τείχη άδειαζαν πάνω τους πιθάρια γεμάτα καυτή πίσσα, υγρό πυρ [Fu griiois «ελληνικό πυρ»] και τους έριχναν πελώριες πέτρες, έτσι από θαύμα θεού δε σκοτώθηκαν όλοι. Και ο αφέντης Πέτρος και οι άντρες του τράβηξαν τόσα βάσανα και κόπους όσα δεν τους ήταν γραμμένο να τραβήξουν. Και χτυπούσαν με τέτοια ορμή την πόρτα με τσεκούρια, με γερά σπαθιά, με σανίδες, με λοστούς και κοντάρια που στο τέλος της άνοιξαν μια μεγάλη τρύπα. Και όταν την τρύπησαν την πορτούλα αυτή κοίταξαν από την τρύπα και είδαν τέτοιο πλήθος ανθρώπων και ψηλά και χαμηλά που φαινόταν πως ο μισός κόσμος είχε μαζευτεί εκεί, και δεν τολμούσαν να κάνουν καρδιά να μπουν μέσα.

76. Όταν ο Αλώμ ο κληρικός είδε πως κανείς δεν τολμούσε να μπει μέσα, πήδησε μπροστά και είπε πως θα έμπαινε. Ήταν εκεί ένας ιππότης, ο αδελφός του Ροβέρτος του Κλαρί που του το απαγόρευσε και του είπε ότι δε θα έμπαινε. Κι ο παπάς είπε πως θα έμπαινε. Και χώνεται μέσα, με χέρια και πόδια. Όταν ο αδελφός του το είδε αυτό, τον πιάνει από το πόδι και αρχίζει να τον τραβά προς το μέρος του, όμως ο κληρικός είτε το ήθελε είτε όχι ο αδελφός του, μπήκε μέσα. Όταν βρέθηκε μέσα, πλήθος οι Έλληνες όρμησαν πάνω του και πάνω από τα τείχη άρχισαν να του πετούν μεγάλα λιθάρια. Όταν το είδε αυτό ο παπάς, βγάζει το μαχαίρι , χύνεται πάνω τους και τους βάζει μπροστά σαν ζωντανά. Και έλεγε στους άλλους απέξω: «Άρχοντες, μπείτε μέσα με θάρρος! Βλέπω ότι το βάζουν στα πόδια για τα καλά και σκορπίζονται». Όταν ο αφέντης Πέτρος το άκουσε αυτό, και οι άντρες του που ήταν έξω, μπήκε μέσα μαζί με τους άντρες του. Δεν ήταν πάνω από δέκα ιππότες και είχε κι εξήντα στρατιώτες μαζί του. Κι όλοι ήταν πεζοί εκεί μέσα. Κι όταν βρέθηκαν μέσα, κι εκείνοι που ήταν πάνω στα τείχη και σε εκείνο το μέρος τους είδαν, ένοιωσαν τέτοιο φόβο που δεν τόλμησαν να σταθούν σε εκείνο το μέρος αλλά άδειασαν ένα μεγάλο μέρος του τείχους και το έβαλαν στα πόδια όσο μπορούσε ο καθένας γρηγορότερα. Και ο αυτοκράτορας Μούρτζουφλος ο προδότης, ήταν πολύ κοντά εκεί, μιας πετριάς δρόμο περίπου, και τα ασημένια βούκινα και τα τύμπανά του αντηχούσαν με μεγάλο σάλαγο.

77. Όταν είδε τον αφέντη Πέτρο και τους άντρες του που ήταν πεζοί και μέσα στην πόλη προσποιήθηκε πως θα τους επιτεθεί, σπιρούνισε το άλογό του κι έφτασε ώς τα μισά της απόστασης. Όταν ο αφέντης Πέτρος τον είδε να έρχεται, άρχισε να εμψυχώνει τους άντρες του και να λέει: «Τώρα, άρχοντες, τώρα ήρθε η στιγμή να σταθούμε καλά! Σε λίγο θα έχουμε μάχη: να ο αυτοκράτορας που έρχεται! Κανείς να μην τολμήσει να φύγει, μόνο σταθείτε να πολεμήσετε γερά!»

78. Όταν ο Μούρτζουφλος ο προδότης είδε ότι δεν το έβαζαν στα πόδια, στάθηκε κι ύστερα γύρισε πίσω στις σκηνές του. Όταν ο αφέντης Πέτρος είδε πως ο αυτοκράτορας είχε στραφεί πίσω, έστειλε μια ομάδα από τους στρατιώτες του σε μια πύλη που ήταν εκεί κοντά με τη διαταγή να τη σπάσουν και να την ανοίξουν. Κι εκείνοι πήγαν εκεί κι άρχισαν να χτυπούν και να τσακίζουν την πύλη με τσεκούρια και σπαθιά, μέχρι που έσπασαν τις σιδερένιες αμπάρες που ήταν πολύ γερές και τα σιδερένια μάνταλα και άνοιξαν την πύλη. Κι όταν η πύλη ανοίχθηκε κι εκείνοι που ήταν απέξω το είδαν ,έφεραν πιο κοντά τα ιππαγωγά τους, έβγαλαν τα άλογα έξω, τα καβάλησαν, κι άρχισαν να μπαίνουν θριαμβευτικά στην πόλη από την πύλη. Κι όταν μπήκαν οι Φράγκοι μέσα στην πόλη και έφιπποι και τους είδε ο αυτοκράτορας Μούρτζουφλος ο προδότης, ένοιωσε τόσο μεγάλο φόβο που παράτησε τις σκηνές του, με τα χρυσαφικά του μέσα, και έφυγε προς το εσωτερικό της πόλης που ήταν πολύ μεγάλη και σε πλάτος και σε μήκος, γιατί λένε στον τόπο εκείνο ότι ο γύρος των τειχών είναι εννιά σωστές λεύγες, τόσο είναι τα τείχη που περιβάλλουν την πόλη, και η πόλη στο εσωτερικό έχει δυο φράγκικες λεύγες μήκος και άλλες δυο πλάτος. Έτσι ο αφέντης Πέτρος του Μπρασέ πήρε στην κατοχή του τις σκηνές του Μούρτζουφλου και τα σεντούκια του και τα χρυσαφικά του, που ο Μούρτζουφλος τα άφησε εκεί. Κι όταν αυτοί που αμύνονταν στα τείχη και τους πύργους είδαν πως οι Φράγκοι είχαν μπει στην πόλη και ο αυτοκράτοράς τους είχε φύγει, δεν τόλμησαν να μείνουν εκεί, αλλά το έβαλαν στα πόδια όπως όπως και έτσι η πόλη πάρθηκε.

Όταν λοιπόν πάρθηκε η πόλη και οι Φράγκοι βρέθηκαν μέσα, στάθηκαν ήρεμοι. Οι μεγάλοι ευγενείς συνάχθηκαν τότε, κι έκαναν μεταξύ τους συμβούλιο για το τι θα έκαναν. Διαλάλησαν τότε σε όλο το στράτευμα να μην προχωρήσει κανείς μέσα στην πόλη, γιατί ήταν επικίνδυνο να μπει κανείς πιο μέσα, από φόβο μήπως τους ρίξουν πέτρες από τα παλάτια που ήταν εκεί πολύ μεγάλα και ψηλά ή μήπως τους σκοτώσουν μέσα στους δρόμους που ήταν πολύ στενοί κι όπου δε θα μπορούσαν να αμυνθούν ή μήπως τους ρίχνουν φωτιά από πίσω και τους κάψουν. Εξαιτίας αυτών των περιπετειών και των κινδύνων δεν τόλμησαν να προχωρήσουν ούτε να σκορπίσουν, μόνο έμειναν εκεί ακίνητοι. Και οι ευγενείς συμφώνησαν μεταξύ τους ότι αν οι Έλληνες ήθελαν να πολεμήσουν την άλλη μέρα, ακόμη κι αν ήταν εκατό φορές περισσότεροι από όσοι ήταν οι Φράγκοι, τότε θα οπλίζονταν την άλλη μέρα το πρωί και θα παρέτασσαν το σώμα μάχης τους και θα τους περίμεναν σε θέσεις που ήταν μπροστά στην πόλη. Κι αν δε ήθελαν να παραδώσουν την πόλη, τότε θα κοίταζαν από ποια μεριά φυσούσε ο άνεμος και θα έβαζαν φωτιά προς την κατεύθυνση του ανέμου και θα τους έκαιγαν: κι έτσι θα τους έπαιρναν με τη βία. Όλοι οι  ευγενείς έμειναν σύμφωνοι σε αυτό. Κι όταν ήρθε το σούρουπο, οι προσκυνητές έβγαλαν τις πανοπλίες τους και αναπαύθηκαν, έφαγαν και κοιμήθηκαν εκεί εκείνη τη νύχτα, μπροστά στο στόλο τους, από μέσα από τα τείχη.

79. Όταν κόντευαν μεσάνυκτα, ο αυτοκράτορας Μούρτζουφλος ο προδότης, έμαθε ότι όλοι οι Φράγκοι βρίσκονταν μέσα στην πόλη, ένοιωσε φόβο μεγάλο και δεν τόλμησε να μείνει εκεί, μόνο έφυγε κρυφά από την πόλη τα μεσάνυκτα. Όταν οι Έλληνες είδαν ότι ο αυτοκράτοράς τους το είχε σκάσει, πήγαν την ίδια νύχτα σε ένα μεγάλο άρχοντα της πόλης, Λασκαρης το όνομά του, κι αμέσως τον έκαναν αυτοκράτορα. Όταν αυτός έγινε αυτοκράτορας, δεν τόλμησε να μείνει εκεί, αλλά μπήκε σε μια γαλέρα πριν ξημερώσει, πέρασε το Στενό του Αγίου Γεωργίου και πήγε στη Νίκαια τη Μεγάλη, που είναι μια καλή πόλη: εκεί στάθηκε κι έγινε αφέντης κι αυτοκράτορας.

80. Όταν ήρθε το πρωί της άλλης μέρας [Τρίτη 13 Απριλίου 1204], παπάδες και ιερωμένοι ντυμένοι με τα ιερατικά τους ενδύματα, Άγγλοι, Δανοί κι από άλλα έθνη, έρχονται σε λιτανεία στο στρατόπεδο των Φράγκων, τους ζητούν έλεος και τους λένε τι είχαν κάνει οι Έλληνες και λένε πως όλοι οι Έλληνες είχαν φύγει κι ότι μονάχα η φτωχολογιά είχε απομείνει στην πόλη. Όταν οι Φράγκοι το άκουσαν αυτό, καταχάρηκαν. Κι ύστερα διαλάλησαν σε όλο το στρατόπεδο να μην πάρει κανείς κάποιο σπίτι για κατοικία του πριν κανονιστεί το πώς θα τα έπαιρναν. Κι έπειτα μαζεύτηκαν ο άρχοντες οι πλούσιοι και τα συζήτησαν μεταξύ τους, χωρίς οι παρακατιανοί να μάθουν τίποτα, ούτε οι φτωχοί ιππότες του στρατεύματος, αποφάσισαν να πάρουν τα καλύτερα καταλύματα της πόλης. Κι από τότε άρχισαν να προδίδουν τους παρακατιανούς και να τους δείχνουν κακοπιστία και πως είναι κακοί σύντροφοι, πράγμα που κατόπιν το πλήρωσαν ακριβά, όπως θα σας το πούμε αργότερα.

Έστειλαν λοιπόν και έπιασαν όλα τα καλύτερα και πλουσιότερα οικήματα της πόλης, έτσι που τα είχαν όλα καταλάβει πριν οι φτωχοί ιππότες και το παρακατιανό στράτευμα το πάρουν είδηση. Κι όταν οι παρακατιανοί το πήραν είδηση βολεύτηκαν όπως όπως με ότι τους έπεφτε στο χέρι. Βρήκαν βέβαια πολλά, και πήραν πολλά και έμειναν και πολλά, γιατί η πόλη ήταν μεγάλη και πολυάνθρωπη. Ο μαρκήσιος πήρε το παλάτι του Βουκολέοντα και την εκκλησία της Αγίας Σοφίας και τα οικήματα του πατριάρχη. Και οι  άλλοι άρχοντες όπως και οι κόμητες πήραν τα πιο πλούσια παλάτια κα τα πιο πλούσια μοναστήρια που μπόρεσαν να βρουν, γιατί, μετά που αλώθηκε η πόλη, δεν έκαναν κακό ούτε σε φτωχό ούτε σε πλούσιο, αλλά όποιος θέλησε να φύγει έφυγε κι όποιος θέλησε να μείνει έμεινε: και οι πλουσιότεροι της πόλης έφυγαν.

81. Και όρισαν να μεταφερθούν όλα τα λάφυρα σε ένα μοναστήρι που ήταν στην πόλη. Και εκεί μεταφέρθηκαν όλα τα πλούτη και πήραν δέκα άρχοντες ιππότες από τους προσκυνητές και δέκα Βενετσιάνους που τους θεωρούσαν νομοταγείς και τους έβαλαν να φρουρούν τα πλούτη αυτά. Όταν τα πλούτη μεταφέρθηκαν εκεί, ήταν τόσα πολλά, τόσα τα χρυσά και ασημένια σκεύη, τόσα τα χρυσοκέντητα υφάσματα, τόσα τα πλούσια στολίδια που ήταν κάτι το θαυμαστό το βιός αυτό που είχε συναχθεί εκεί. Και αφότου πλάστηκε ο κόσμος, τόσο μεγάλος θησαυρός και με τόσα καλοφτιαγμένα αντικείμενα και τόσο πλούσιος δεν είχε αποκτηθεί, ούτε τον καιρό του Αλέξανδρου ούτε τον καιρό του Καρλομάγνου, ούτε πριν ούτε μετά. Και απ τη μεριά μου, δεν πιστεύω πως και στις σαράντα πιο πλούσιες πόλεις του κόσμου μπορεί να υπάρχει τόσος πλούτος όσος βρίσκεται μέσα στην Κωνσταντινούπολη. Και οι Έλληνες μαρτυρούσαν πως τα δύο τρίτα του πλούτου όλου του κόσμου ήταν στην Κωνσταντινούπολη και το άλλο ένα τρίτο είναι διασκορπισμένο στον υπόλοιπο κόσμο. […]

82. Όταν η πόλη πάρθηκε και οι προσκυνητές έπιασαν τα καταλύματά τους, όπως σας είπα, και καταλήφθηκαν και τα παλάτια, βρήκαν μέσα σε αυτά άπειρο πλούτο. Το παλάτι του Βουκολέοντα είχε την κατασκευή και τον πλούτο που θα σας πω. Μέσα σε αυτό το παλάτι που κατείχε ο μαρκήσιος υπήρχαν πεντακόσια οικήματα συνεχόμενα όλα μεταξύ τους και όλα φτιαγμένα από χρυσό μωσαϊκό, και τριάντα ακόμη παρεκκλήσια, μεγάλα και μικρά. Ήταν ένα από αυτά το Μέγα Παρεκκλήσιο το λεγόμενο, που είχε τόσο ανεκτίμητο πλούτο ώστε τα πόμολα και οι αμπάρες του και όλα τα σιδερικά ήταν από ασήμι. Κι οι κολόνες του ήταν ή από ίασπη ή από πορφυρίτη από πλούσια πολύτιμα πετράδια. Και το πλακόστρωτο του παρεκκλησιού ήταν από λευκό μάρμαρο τόσο στιλπνό και καθαρό που έμοιαζε σαν κρύσταλλο. […]

83. Και στο παρεκκλήσι αυτό υπήρχαν κι άλλα λείψανα ακόμα που ξεχάσαμε να σας πούμε: υπήρχαν δυο ολόχρυσα καράβια που κρέμονταν στη μέση της εκκλησίας από μια ασημένια αλυσίδα […]. Στο παλάτι των Βλαχερνών υπήρχαν κάπου είκοσι παρεκκλήσια και διακόσια οικήματα ή τριακόσια συνεχόμενα, όλα φτιαγμένα από χρυσό μωσαϊκό. Και το παλάτι αυτό ήταν τόσο πλούσια στολισμένο που είναι αδύνατο να το περιγράψουμε ή να το ιστορήσουμε τον πλούτο του και τα πολύτιμα που είχε. Στο παλάτι αυτό των Βλαχερνών βρήκαν ένα πολύ μεγάλο και πολύ πλούσιο θησαυρό, βρήκαν δηλαδή τα στέμματα που είχαν φορέσει οι προηγούμενοι αυτοκράτορες και τα χρυσά στολίδια και τα βαρύτιμα χρυσοκέντητα μεταξωτά και τους βαρύτιμους αυτοκρατορικούς χιτώνες και τα ατίμητα πολύτιμα πετράδια και τόσα άλλα πλούτη που δεν μπορούμε να απαριθμήσουμε το μεγάλο θησαυρό από χρυσάφι και ασήμι που βρέθηκε στα παλάτια και σε πολλούς τόπους κι άλλα μέρη της πόλης.

84. Έπειτα οι προσκυνητές περιεργάστηκαν το μέγεθος της πόλης και τα παλάτια και τα πλούσια μοναστήρια, και τις πλούσιες εκκλησίες, και τόσα και τόσα θαυμάσια που είχε η πόλη. Και θαύμασαν πολύ και την εκκλησία της Αγίας Σοφίας και τον πλούτο που είχε μέσα.

85. Θα σας πω τώρα για την εκκλησία της Αγίας Σοφίας πώς ήταν φτιαγμένη: Αγία Σοφία στα ελληνικά είναι η Αγία Τριάδα στα φράγκικα. Η εκκλησία της Αγίας Σοφίας είναι ολοστρόγγυλη. Μέσα στην εκκλησία υπήρχαν αψίδες σε κύκλο που στηρίζονταν σε χοντρές πλουσιοστόλιστες κολόνες, γιατί δεν υπήρχε κολόνα που να μην ήταν από ίασπη ή πορφυρίτη ή πολύτιμα πετράδια, […] και δεν υπήρχε πόρτα στην εκκλησία αυτή, ούτε στρόφιγγα ούτε σύρτης, ούτε άλλο σιδερικό που να μην ήταν από ασήμι. Το θυσιαστήριο της εκκλησίας ήταν τόσο πλούσιο που δεν μπορεί να εκτιμηθεί η αξία του, γιατί η τράπεζα του θυσιαστηρίου ήταν όλη από χρυσάφι κι από πολύτιμα πετράδια θρυμματισμένα και λιωμένα, χυμένα όλα μαζί, προσφορά ενός πλούσιου αυτοκράτορα. Και η τράπεζα αυτή είχε δεκατέσσερα πόδια μήκος. Γύρω από το θυσιαστήριο υπήρχαν ασημένιες κολόνες που υποβάσταζαν, πάνω από το θυσιαστήριο, έναν «ουρανό», όλον από συμπαγές ασήμι και βαρύ σαν καμπαναριό, τόσο μεγάλης αξίας που δεν μπορεί να υπολογιστεί. [Σαράντα χιλιάδες λίτρες ασήμι.] Ο χώρος που διαβάζονταν το ευαγγέλιο ήταν τόσο πλούσιος και θαυμάσια στολισμένος που είναι αδύνατο να περιγραφεί η κατασκευή του. Σε όλη την εκκλησία κρέμονταν εκατό περίπου πολυέλαιοι. Και δε υπήρχε πολυέλαιος που να μην κρέμεται από χοντρή ασημένια αλυσίδα, που το πάχος της έφτανε το μπράτσο ενός άντρα. Σε κάθε πολυέλαιο έκαιγαν εικοσιπέντε ή και περισσότερα λυχνάρια. Και δεν υπήρχε πολυέλαιος που να μην αξίζει μέχρι διακόσια ασημένια μάρκα. […]

86. Κατόπιν, μπροστά στην εκκλησία αυτή της Αγίας Σοφίας, ήταν μια χοντρή κολόνα, με πάχος τρία αντρίκια μπράτσα και ύψος πενήντα οργιές: ήταν φτιαγμένη από μάρμαρο και, πάνω από το μάρμαρο είχε χαλκό, και είχε πολύ γερές σιδεροδεσιές. Ψηλά, στην άκρη της κολόνας αυτής ήταν μια πέτρα με μήκος δεκαπέντε πόδια κι άλλο τόσο φάρδος. Πάνω στην πέτρα αυτή ήταν ένας αυτοκράτορας χυμένος σε χαλκό, πάνω σε ένα μεγάλο άλογο από χαλκό, και έδειχνε με το χέρι του προς τη χώρα των ειδωλολατρών. Και πάνω του ήταν γραμμένα γράμματα που έλεγαν πως ορκιζόταν ότι ποτέ δε θα έχουν ανάπαυλα μαζί του οι Σαρακηνοί. Και πάνω στο άλλο του χέρι κρατούσε ένα χρυσό μήλο με ένα σταυρό πάνω στο μήλο. Και οι Έλληνες έλεγαν πως ήταν ο αυτοκράτορας Ηράκλειος.[Σύμφωνα με άλλες μαρτυρίες, ήταν ο Ιουστινιανός.]

87. Έπειτα, σε ένα άλλο μέρος τη πόλης ήταν μια άλλη εκκλησία που την έλεγαν εκκλησία των Επτά Αποστόλων. [Η εκκλησία των Αγίων Αποστόλων.] Έλεγαν πως ήταν ακόμη πιο πλούσια και χρυσοστόλιστη κι από την εκκλησία της Αγίας Σοφίας. Τόσα πολλά πλούτη και στολίδια είχε που δεν περιγράφεται ο πλούτος και τα στολίδια της εκκλησίας αυτής. Εφτά σώματα αποστόλων κείτονταν στο μοναστήρι αυτό. […] Και λεγόταν πως εκεί κείτονταν κι ο Κωνσταντίνος ο αυτοκράτορας και η Ελένη, και άλλοι πολλοί αυτοκράτορες.

88. Κι αλλού στην πόλη υπήρχε μια πύλη που την έλεγαν του Χρυσού Μανδύα. [Η πύλη της Γυρολίμνης, κοντά στο παλάτι των Βλαχερνών.] Πάνω στην πύλη αυτή υπήρχε μια χρυσή σφαίρα, που ήταν φτιαγμένη με τέτοια μαγεία, ώστε, όπως έλεγαν οι Έλληνες, όσο θα βρισκόταν εκεί η χρυσή αυτή σφαίρα, ποτέ δε θα έπεφταν πάνω στην πόλη αστραπόβροντα. Πάνω στη σφαίρα αυτή υπήρχε ένα άγαλμα χυμένο σε χαλκό, ντυμένο με χρυσό μανδύα, που τον άπλωνε προς τα μπρος με το ένα του χέρι, και πάνω του ήταν γράμματα γραμμένα που έλεγαν ότι «όλοι όσοι θα μένουν ένα χρόνο στην Κωνσταντινούπολη πρέπει να αποκτήσουν ένα χρυσό μανδύα σαν κι αυτόν που έχω εγώ».

89. Αλλού στην πόλη υπάρχει μια άλλη πύλη που τη ονομάζουν Χρυσόπορτα. [Η νοτιότερη πύλη των χερσαίων τειχών της Πόλης.] Πάνω στην πύλη αυτή ήταν δυο ελέφαντες χυμένοι σε χαλκό, τόσο μεγάλοι που ήταν κάτι το θαυμαστό. […]

90. Σε ένα άλλο τώρα μέρος της πόλης υπήρχε ένα άλλο θαύμα: κοντά στο παλάτι του Βουκολέοντα ήταν ένας χώρος που τον έλεγαν Τα Παιγνίδια του αυτοκράτορα […εννοεί τον Ιππόδρομο της Κωνσταντινούπολης.] Ο χώρος αυτός έχει μήκος μιάμιση βολή βαλλιστρίδας και περίπου μια πλάτος. Ολόγυρα από το χώρο υπήρχαν τριάντα ή σαράντα κερκίδες όπου ανέβαιναν οι Έλληνες για να παρακολουθήσουν τα παιγνίδια. [O Ιππόδρομος είχε χωρητικότητα περί τους 150 χιλιάδες θεατές.] Και πάνω από τις κερκίδες αυτές υπήρχαν πολύ ωραία και ευπρεπισμένα θεωρεία, όπου κάθονταν, την ώρα του παιγνιδιού, ο αυτοκράτορας και η αυτοκράτειρα καθώς και οι άλλοι άρχοντες με τις αρχόντισσες. […] Κατά μήκος αυτού του χώρου υπήρχε τείχος δεκαπέντε πόδια ύψος και δέκα πλάτος: πάνω από αυτό το τείχος ήταν χυμένοι σε χαλκό άντρες και γυναίκες και άλογα και βόδια και καμήλες και αρκούδες και λιοντάρια και κάθε λογής ζώα, τόσο ωραία φτιαγμένα όλα και με τόση φυσικότητα που δεν υπάρχει στους τόπους των απίστων ή στη χριστιανοσύνη μάστορας τόσο επιδέξιος που να μπορεί να απεικονίσει και να σμιλέψει μορφές όπως ήταν φτιαγμένες αυτές οι μορφές. Και άλλοτε με διάφορα μαγικά έπαιζαν οι μορφές αυτές, τώρα όμως δεν παίζουν πια. Κι όταν οι Φράγκοι είδαν τα Παιγνίδια αυτά του αυτοκράτορα τα κοίταζαν σαν πράγματα θαυμαστά.

91. Σε κάποιο άλλο μέρος τη πόλης υπήρχε και κάτι άλλο θαυμαστό. Υπήρχαν δύο μορφές χυμένες σε χαλκό, σε σχήμα γυναίκας, πολύ καλά και με φυσικότητα φτιαγμένες, και πολύ όμορφες, και είχαν κι οι δυο τους ύψος είκοσι πόδια. Η μια από αυτές άπλωνε το χέρι της προς τη Δύση. Και πάνω της ήταν γραμμένα γράμματα που έλεγαν: «Από τη μεριά της Δύσης θα έρθουν αυτοί που θα κατακτήσουν την Κωνσταντινούπολη». Και η άλλη μορφή έδειχνε με το χέρι έναν βρωμότοπο και έλεγε: «Εκεί μέσα, έλεγε το άγαλμα, θα τους παραχώσουμε». Οι δυο μορφές στέκονταν μπροστά στην Αγορά, που ήταν πάντοτε πλούσιο μέρος, κι εκεί ήταν οι πλούσιοι σαράφηδες που είχαν μπροστά τους βουναλάκια τα νομίσματα και τα πολύτιμα πετράδια, πριν από την άλωση της πολης. Τώρα όμως που αλώθηκε η πόλη δεν υπάρχουν τόσα πολλά πια.

92. Και κάπου αλλού στην πόλη [Στην Αγορά του Θεοδόσιου] υπήρχε και κάτι πιο θαυμαστό ακόμη: υπήρχαν δυο κολώνες [Oι κολόνες του Ξηρόλοφου και του Ταύρου], πάχους τριών αντρίκιων μπράτσων η καθεμιά και πενήντα οργιών ύψους. Και πάνω στην κάθεμια από τις κολόνες αυτές κάθονταν κι απ’ ένας ερημίτης, πάνω ψηλά, σε μικρά κουβούκλια που ήταν εκεί. Και μέσα στις κολόνες υπήρχαν στριφογυριστές σκάλες από όπου ανέβαιναν. Στο έξω μέρος της κάθε κολώνας ήταν ζωγραφισμένες και προφητικά γραμμένες όλες οι περιπέτειες και οι κατακτήσεις που συνέβηκαν στην Κωνσταντινούπολη ή που θα συμβούν στο μέλλον. Και δεν μπορούσε κανείς να μάθει την περιπέτεια πριν αυτή συμβεί, κι όταν αυτή συνέβαινε, τότε οι άνθρωποι πήγαιναν εκεί και αερολογούσαν κι έβλεπαν τότε καθαρά εκεί την περιπέτεια που τους είχε συμβεί. Ακόμη και η κατάκτηση της πόλης από τους Φράγκους ήταν γραμμένη και εικονισμένη εκεί και τα καράβια που έκαναν την επίθεση και πάρθηκε η πόλη. Και οι Έλληνες δεν μπόρεσαν να καταλάβουν από πριν το τι θα γινόταν. Κι όταν αυτό έγινε, πήγαν και αερολογούσαν και κοίταζαν τις κολόνες και βρήκαν πως τα γράμματα που ήταν γραμμένα πάνω στα ζωγραφισμένα καράβια έλεγαν πως από τη Δύση θα ερχόταν μια φυλή ξυρισμένη και με σιδερένιες πανοπλίες που θα κατακτούσε την Κωνσταντινούπολη. Όλα αυτά τα θαυμάσια που σας ιστορώ εδώ και πάμπολλα ακόμα άλλα θαυμάσια που δεν μπορώ να σας ιστορήσω, όλα αυτά τα βρήκαν οι Φράγκοι στην Κωνσταντινούπολη, όταν την κατέκτησαν».

Β΄

Ἡ περιγραφὴ τοῦ Γοδεφρείδου Βιλλαρδουίνου, ἑλλην. μετ. Κ. Ἀντύπας, Ἀθήνα 2002:

128. «Τώρα μπορείτε να μάθετε πως κοίταζαν επίμονα την Κωνσταντινούπολη εκείνοι που δεν την είχαν δει ποτέ. [Αναφέρεται στην στιγμή όπου τα δυτικά στρατεύματα πρωτοαντίκρυσαν την Πόλη, 24 Ιουνίου 1203]. Γιατί δεν μπορούσαν καθόλου να σκεφτούν πως μπορεί να υπάρχει σε όλο τον κόσμο μια τόσο πλούσια πόλη, όταν είδαν αυτά τα ψηλά της τείχη και τους πλούσιους πύργους κι αυτά τα πλούσια παλάτια με τις ψηλές εκκλησίες, που ήταν τόσες πολλές που κανείς δεν θα το πίστευε αν δε το έβλεπε με τα μάτια του, και ακόμα το μήκος της πόλης που κυβερνούσε τις υπόλοιπες. Και μάθετε πως δεν υπήρξε άνθρωπος, άνθρωπος τόσο ασυγκίνητος, που να μην ανατριχιάσει. Κι αυτό δεν ήταν καθόλου περίεργο, γιατί ποτέ δεν ανέλαβαν άνθρωποι μια τόσο μεγάλη επιχείρηση από τότε που χτίστηκε ο κόσμος.

242. [12 Απριλίου 1204]. Έτσι κράτησε για πολύ η επίθεση μέχρι που ο Κύριος Ημών έκανε να σηκωθεί ένας αέρας που το ονομάζουν Βοριά και έσπρωξε τα καράβια προς την ακτή , περισσότερο από ότι πριν, και μαζί με αυτά και δυο πλοία που ήταν δεμένα μαζί, που το ένα λεγόταν «Η Προσκυνήτρια» [La Pelerine] και το άλλο «Ο Παράδεισος» [Li Paravis] και εκείνα πλησίασαν στον πύργο, έτσι όπως τα οδήγησε ο Θεός και ο άνεμος, μέχρι που η σκάλα της Προσκυνήτριας ακούμπησε στον πύργο. Κι αμέσως ένας Βενετός κι ένας ιππότης που λεγόταν Ανδρέας Ντυρμπουάζ μπήκαν στον πύργο και οι υπόλοιποι άρχισαν να μπαίνουν πίσω από αυτούς. Και κείνοι στον πύργο νικήθηκαν και τράπηκαν σε φυγή.

243. Μόλις είδανε τούτο οι ιππότες που ήταν μέσα στα ιππαγωγά, βγήκαν στη στεριά και στήσανε σκάλες πάνω στα τείχη και ανέβηκαν πάνω στα τείχη με ορμή και κατέλαβαν κάπου τέσσερις πύργους. Και άρχισαν να αποβιβάζονται από τα μεταγωγικά και τα ιππαγωγά και τις γαλέρες όποιος μπορούσε πρωτύτερα. Και σπάσανε κάπου τρεις πύλες και μπήκαν μέσα. Και άρχισαν να τραβάνε τα άλογα έξω από τα ιππαγωγά. Και οι ιππότες άρχισαν να ανεβαίνουν στα άλογα και προχώρησαν προς τα εκεί που είχε στρατοπεδεύσει ο αυτοκράτορας Μούρτζουφλος. Και εκείνος είχε παρατάξει τα σώματα μάχης του μπροστά απ τις σκηνές. Και όταν ήταν να έρχονται οι ιππότες πάνω στα άλογά τους υποχώρησαν και έφυγε ο αυτοκράτορας μέσα από τους δρόμους για να καταφύγει στο κάστρο του Βουκολέοντα.

244. Τότε να βλέπατε τους Γρύπες [Χρησιμοποιεί το όνομα Γρύπες περιφρονητικά για τους Έλληνες] να νικώνται και να τους παίρνουμε άλογα για μάχη και για περίπατο, μούλες και μουλάρια και άλλα λάφυρα. Και ήταν τόσοι οι νεκροί και οι πληγωμένοι που δεν είχαν τέλος ούτε αριθμό. Πολλοί από τους σπουδαίους ανθρώπους της Ελλάδας κατευθύνθηκαν προς την πύλη των Βλαχερνών. Και ήταν πια προχωρημένο απόγευμα και εκείνοι του στρατού ήταν καταπονημένοι από τη μάχη και τη σφαγή. Και άρχισαν να συγκεντρώνονται σε μια μεγάλη πλατεία, που ήταν μέσα στην Κωνσταντινούπολη. Και αποφάσισαν να στρατοπεδεύσουν κοντά στα τείχη και τους πύργους που είχαν καταλάβει. Γιατί δεν πίστευαν καθόλου πως είχαν νικήσει την πόλη μέσα σε ένα μήνα, και τις ψηλές εκκλησίες και τα ψηλά παλάτια και τον κόσμο που ήταν μέσα. Έτσι όπως ορίστηκε έτσι έγινε.

245. Έτσι στρατοπέδευσαν μπροστά από τα τείχη και μπροστά από τους πύργους κοντά στα καράβια τους. Ο κόμης Βαλδουίνος της Φλάνδρας και του Αιννώ στρατοπέδευσε στις πορφυρές σκηνές του αυτοκράτορα Μούρτζουφλου, που τις είχε αφήσει στημένες, και ο Ερρίκος ο αδελφός του μπροστά στο παλάτι των Βλαχερνών. Ο Βονιφάτιος ο μαρκήσιος του Μονφεράτου, εκείνος και οι άνθρωποί του, στην πλευρά την πιο κατοικημένη της πόλης. Έτσι στρατοπέδευσε ο στρατός, όπως ακούσατε, και η Κωνσταντινούπολη κατακτήθηκε τη Δευτέρα πριν την Κυριακή των Βαΐων.

246. Έτσι ξεκουράστηκαν οι άνθρωποι του στρατού εκείνη τη νύχτα, γιατί ήταν πολύ καταπονημένοι. Αλλά ο αυτοκράτορας Μούρτζουφλος δεν ξεκουράστηκε καθόλου, αλλά μάζεψε τους ανθρώπους του και είπε πως θα πήγαινε να επιτεθεί στους Φράγγους. Αλλά καθόλου δεν έκανε έτσι όπως είπε, αλλά πήγε από άλλους δρόμους, όσο πιο μακριά μπορούσε από εκείνους του στρατού, και ήρθε σε μια πύλη που τη λένε Χρυσή Πύλη. Από εκεί έφυγε και εγκατέλειψε την πόλη. Και πίσω του έφυγε όποιος μπορούσε να φύγει. Και για όλα τούτα εκείνοι του στρατού δεν ξέρανε τίποτα.

247. Εκείνη τη νύχτα [12η προς 13η Απριλίου 1204], μπροστά στο στρατόπεδο του Βονιφάτιου του Μονφερράτου, δεν ξέρω ποιοι άνθρωποι, που φοβόντουσαν μην τους επιτεθούν οι Έλληνες, βάλανε φωτιά στο χώρο ανάμεσα σε αυτούς και στους Έλληνες. Και η πόλη άρχισε να αρπάζει φωτιά και να καίγεται πολύ άσχημα, και καιγόταν όλη εκείνη τη νύχτα και την άλλη μέρα μέχρι το απόγευμα. Και τούτη ήταν η τρίτη πυρκαγιά στην Κωνσταντινούπολη από τότε που ήρθανε οι Φράγγοι στην χώρα. Και υπήρχαν περισσότερα καμμένα σπίτια από όσα υπήρχαν στις τρεις πιο μεγάλες πόλεις του βασιλείου της Γαλλίας.

248. Εκείνη τη νύχτα πέρασε και ξημέρωσε το πρωί της Τρίτης. Και τότε πήραν τα όπλα όλοι στο στρατόπεδο και οι ιππότες και οι απλοί στρατιώτες. Και πήγε ο καθένας στο σώμα μάχης που είχε ταχθεί. Και βγήκαν από το στρατόπεδο και πίστεψαν πως θα πηγαίνανε στην πιο μεγάλη μάχη που είχαν ποτέ κάνει: και δεν ξέρανε καθόλου πως ο αυτοκράτορας είχε φύγει εκείνη τη μέρα. Και δε βρέθηκε κανένας να τους αντιμετωπίσει.

249. Ο μαρκήσιος Βονιφάτιος του Μονφερράτου προχώρησε κατά μήκος της ακτής προς το παλάτι του Βουκολέοντα. Και σαν έφτασε εκεί, του το παρέδωσαν, για να σώσουν τη ζωή τους, εκείνοι που ήταν μέσα. Εκεί βρήκε τις περισσότερες από τις πιο σπουδαίες κυρίες όλου του κόσμου, που είχαν καταφύγει στο κάστρο. Εκεί βρισκόταν η αδελφή του βασιλιά της Γαλλίας, που ήταν κάποτε αυτοκράτειρα [Αγνή, κόρη του Λουδοβίκου Ζ΄], και η αδελφή του βασιλιά της Ουγγαρίας που ήταν κι αυτή αυτοκράτειρα, και πολλές σπουδαίες κυρίες. Για το θησαυρό που βρισκόταν σε εκείνο το παλάτι, δε πρέπει καθόλου να μιλάμε. Γιατί υπήρχαν τόσα που δεν έχουν ούτε τέλος ούτε αριθμό.

250. Όπως το παλάτι τούτο παραδόθηκε στον μαρκήσιο Βονιφάτιο του Μονφερρατου, εκείνο των Βλαχερνών παραδόθηκε στο Ερρίκο, στον αδελφό του κόμη Βαλδουίνου της Φλάνδρας και του Αιννώ, για να σώσουν τη ζωή της εκείνοι που βρίσκονταν μέσα. Εκεί βρήκαν πάλι έναν τόσο μεγάλο θησαυρό που δεν ήταν καθόλου κατώτερος από εκείνον του Βουκολέοντα. Ο καθένας έβαλε φρουρά από ανθρώπους του στο κάστρο που του είχε παραδοθεί, για να φυλάνε το θησαυρό. Και οι υπόλοιποι που είχαν σκορπιστεί στην πόλη πήρανε πολλά λάφυρα. Και τα λάφυρα ήταν τόσα πολλά που κανείς δεν ήξερε να πει τόσα, χρυσάφι, και ασήμι και σκεύη και πολύτιμα πετράδια και μετάξια και γούνινα φορέματα από γκρίζο σκίουρο και από ερμίνα, και όλα τα ακριβά πράγματα που βρέθηκαν ποτέ στη γη. Και δίνει βέβαιη μαρτυρία ο Γοδεφρίδος ο μαρεσάλης της Καμπανίας, αληθινά και έχοντας σωστά τα λογικά του, πως από τότε που χτίστηκε ο κόσμος δεν πάρθηκαν τόσα λάφυρα από μια μόνο πόλη.

251. Ο καθένας πήρε για να μείνει όποιο σπίτι ήθελε, και υπήρχαν πολλά. Έτσι εγκαταστάθηκε εκεί ο στρατός των προσκυνητών και των Βενετών. Και μεγάλη ήταν η χαρά για τα πλούτη και για τη νίκη που τους έδωσε ο Θεός. Γιατί εκείνοι που ήταν φτωχοί βρεθήκανε σε πλούτη και πολυτέλεια. Έτσι πέρασε η Κυριακή των Βαΐων [18 Απριλίου 1204] και μετά το Πάσχα [25 Απριλίου 1204] μέσα σε αυτά τα δώρα και τη χαρά που ο Θεός τους είχε δώσει. Και έπρεπε να δοξάσουν πολύ τον Κύριο Ημών, γιατί δεν είχαν πάνω από είκοσι χιλιάδες οπλισμένους ανθρώπους ανάμεσά τους και με τη βοήθεια του Θεού νίκησαν τετρακόσιες χιλιάδες ανθρώπους ή και περισσότερους, και μάλιστα μέσα στην πιο ισχυρή πόλη που υπήρξε  σε όλον τον κόσμο, που ήταν μεγάλη πόλη, και η πιο καλά οχυρωμένη».

 

san_marco_horses

 

Γ΄

Ὁ Νικήτας Χωνιάτης περιγράφει τὰ μνημεῖα τῆς Κωνσταντινούπολης καὶ τὴν καταστροφή τους.

Ἐδῶ, ἀξίζει μιὰ εἰσαγωγή. Ἡ παρακάτω μετάφραση ἀποτελεῖται ἀπὸ δύο τμήματα. Τὸ πρῶτο καὶ μεγαλύτερο, εἶχε βρεθεῖ σὲ βιβλιαράκι τὸ 2003 σὲ ντουλάπι τῆς Κεντρικῆς Βιβλιοθήκης μὲ τὰ περιοδικά, ἀλλὰ δυστυχῶς δὲν κράτησα τὸ ὄνομα τοῦ μεταφραστῆ ἀλλὰ οὔτε καὶ ξαναβρῆκα τὸ βιβλιαράκι. Ὅποιος τὸ γνωρίζει ἂς μοῦ τὸ πεῖ, γιὰ νὰ ἀποδώσω τὰ εὔσημα. Τὸ δεύτερο καὶ μικρότερο τμῆμα εἶναι μετάφραση τῆς Ἀ. Ν., ἀπὸ τὸ 2002, ὅταν ἔτρεχε στὴ βιβλιοθήκη τῆς Θεολογικῆς στὴν Ἀθήνα νὰ μαζέψει τὶς σχετικὲς φωτοτυπίες ἀπὸ τὴν (τότε δυσεύρετη) κριτικη ἔκδοση. Οἱ μεταφράσεις αὐτὲς εἶναι πρὸς τὸ παρὸν οἱ μόνες διαθέσιμες, ἀφοῦ οἱ μεταπολιτευτικοί μας λογοτέχνες καὶ φιλόλογοι, καθὼς καὶ οἱ ἀκαδημαϊκοί, δὲν ἔχουν χρόνο γιὰ νὰ τὸν ξοδέψουν μεταφράζοντας τέτοια περιττὰ ἀναγνώσματα ὅπως τὸν Νικήτα Χωνιάτη. Ποτὲ μέχρι σήμερα δὲν μεταφράστηκε ὁλόκληρο τὸ ἔργο τοῦ Νικήτα Χωνιάτη στὰ νεοελληνικά, σὲ μία ἔκδοση. Ἂς μὴν ἀλληλοκοροϊδευόμαστε μὲ τὴν ὑπόθεση ὅτι δὲν ὑπῆρχαν λεφτὰ γιὰ τὴ μετάφραση ἢ ὅτι ἡ Ἱστορία τοῦ Χωνιάτη εἶναι μεγάλη ἢ ὅτι ὁ ἕνας ἐκδοτικὸς οἶκος δὲν τὰ κατάφερε κ.λπ. Πρὸ τῆς Κρίσης ὑπῆρχαν λεφτά. Μὲ δεδομένο ὅτι πολλοὶ ἄλλοι βυζαντινοὶ ἱστορικοὶ μεταφράστηκαν μεταξὺ 1990 καὶ 2010 (ἀπὸ ὅσο θυμᾶμαι, κάποιοι μεταφράστηκαν ἀπὸ δύο ἐκδοτικοὺς οἴκους), ὁ λόγος ποὺ ὁ Χωνιάτης δὲν μεταφράστηκε εἶναι ἀποκλειστικὰ ἰδεολογικός. Ὅσα γράφει ὁ Χωνιάτης προσβάλλουν βαθύτατα τὴν πραγματικὴ Πατρίδα τῶν Ἀριστερῶν καὶ Δεξιῶν: τὴ Δύση. Ἀπὸ ὅσο θυμᾶμαι νὰ ἔχω διαβάσει, ὅταν πρωτοανακαλύφθηκε τὸ χειρόγραφο τοῦ Χωνιάτη, ὁ δυτικὸς ἐκδότης σκέφτηκε ἀρχικὰ νὰ μὴν συμπεριλάβει στὴν ἔκδοση τὰ παρακάτω ἀποσπάσματα μὲ τὰ λειωμένα ἔργα τέχνης. Ἐπίσης, φαίνεται ξεκάθαρα ὅτι ἡ πατρίδα τῶν ἑλλήνων Ἀριστεροδεξιῶν δὲν εἶναι μόνο ἡ καλὴ νεοτερικὴ Δύση τῶν «Φώτων» καὶ τῆς Ἀναγέννησης, ὅπως κατ’ ἐξακολούθησιν ψεύδονται, ἀλλὰ καὶ ἡ «κακιὰ» μεσαιωνικὴ Δύση: Εἰδάλλως, ποιὸς ὁ λόγος νὰ κουκουλωθεῖ (ἐννοῶ, νὰ μὴν ἐκδοθεῖ) ἡ ὀπτικὴ τοῦ Χωνιάτη καὶ τῶν Ρωμαίων, ἡ ὁποία ἐναντιώνεται στὴν μεσαιωνικὴ Δύση; Δὲν εἶναι ἄραγε ἡ τελευταία ἀρκετὰ «σκοταδιστικὴ» ὥστε οἱ πομπές της νὰ φανερωθοῦν χωρὶς λύπηση καὶ νὰ εἶναι καταδικαστέες ἀπὸ τοὺς παραπάνω μοντέρνους ἐν Ἑλλάδι Ἀριστεροὺς καὶ Δεξιούς;  Ὄχι βέβαια. Ὁ Ἐρρίκος Δάνδολος εἶναι πιὸ καλὸς ἀπὸ αὐτούς, κι αὐτοὶ οἱ ἀνθρωποι αὐτοὶ εἶναι χειρότεροι κι ἀπὸ τὸν Βοημοῦνδο, εἶναι συνεχιστές του, τὰ παιδιά του: Εἶναι ἐκ γενετῆς ἐξόριστοι Δυτικοὶ στὴν Ἑλλάδα. Μεταφράστηκαν / ἐκδόθηκαν στὰ νεοελληνικὰ μόνο οἱ δυτικὲς περιγραφὲς τοῦ 1204, καὶ τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι ὅτι ἡ ἅλωση τῆς Κωνσταντινούπολης γίνεται κατανοητὴ ἀπὸ τὸ νεοελληνικὸ κοινὸ καὶ ἀντιληπτὴ ἀπὸ τοὺς Νεοέλληνες μόνο διὰ τῆς δυτικῆς ὀπτικῆς. Ἡ μὴ ἔκδοση τοῦ Χωνιάτη βοηθᾶ ἐπιπλέον στὴν ἐπικράτηση ἑνὸς ἄλλου νεοτερικοῦ δυτικο-παγανιστικοῦ ψεύδους: Τὴν ἄποψη ὅτι οἱ Βυζαντινοὶ δὲν ἀγαποῦσαν τὴν ἀρχαία τέχνη. Ἡ παθιασμένη καὶ μὲ ραγισμένη τὴν καρδιὰ περιγραφὴ τοῦ Χωνιάτη γιὰ τὸ λειώσιμο τῶν ἀγαλμάτων ἀποδεικνύει τὸ ἀκριβῶς ἀντίθετο. Ἐὰν λοιπόν, ἀποκρυβεῖ διὰ τῆς ἀποσιώπησης ἡ ἀγάπη τῶν Βυζαντινῶν γιὰ τὰ ἀρχαῖα ἔργα τέχνης, τότε μόνο λογικὸ συμπέρασμα εἶναι ὅτι ἡ νεωτερικὴ Δύση ἀποκλειστικὰ εἶναι κληρονόμος τῆς ἀρχαίας Ἑλλάδας, καὶ ὄχι τὸ «ἀσιατικὸ καὶ ἀνατολίτικο Βυζάντιο». Γι’ αὐτὸ κι οἱ τιτανοτεράστιοι καὶ πολυβραβευμένοι στὸ ἐξωτερικὸ λογοτέχνες, καὶ οἱ μεταφραστὲς τῆς Μεταπολίτευσης, εἶναι καλοὶ μόνο γιὰ νὰ μεταφράζουν ὅποια πιασάρικη σαχλαμάρα τοὺς ὑποδειχθεῖ ἀλλὰ ὄχι κείμενα τῆς ἑλληνικῆς γραμματείας. Τὸ ἀστεῖο τῆς ὑπόθεσης εἶναι ὅτι ἐνῶ ἔτσι ἔχουν τὰ πράγματα μὲ τὴν ἐκδοτικὴ – μεταφραστικὴ ἀνυπαρξία τοῦ Χωνιάτη, κάποιοι σημερινοὶ φιλοδυτικοὶ λογοτέχνες / μεταφραστὲς διαστρέφοντας κάθε ἔννοια τῆς πραγματικότητας ὑποστηρίζουν ὅτι στὴ σημερινὴ Ἑλλάδα ὑπερτονίζεται τὸ 1204. Μᾶλλον σὲ ἄλλο σύμπαν θὰ ζοῦν οἱ ἄνθρωποι αὐτοί. Ἡ ἀποσιώπηση (μὴ ἔκδοση) τοῦ Χωνιάτη, πόσο μᾶλλον ἡ ἀνυπαρξία του στὰ σχολικὰ βιβλία ἱστορίας, βοηθᾶ σὲ ἕναν τρίτο στόχο τῆς σύγχρονης Δύσης: Νὰ αὐτομαστιγωθεῖ γιὰ ὅσα δῆθεν κακὰ ἔκανε στοὺς Ἄραβες ἀλλὰ νὰ ἀδιαφορεῖ γιὰ ὅσα ἔκανε στοὺς Ἕλληνες. Ὅπως στὸ Μεσαίωνα, Δύση καὶ Ἰσλὰμ «συμμαχοῦσαν» ἄτυπα κτυπώντας τοὺς Ἕλληνες, ἔτσι καὶ σήμερα «συμμαχοῦν» ἄτυπα σὲ βάρος τῆς δικῆς μας ἱστορικῆς μνήμης. Γιὰ ἐμᾶς, ἀντιθέτως, ἡ Ἄννα Κομνηνὴ καὶ ὁ Χωνιάτης εἶναι «our Bible», «εὐαγγέλια».

Ἡ μετάφραση λοιπόν, ἔχει ὡς ἑξῆς:

 

«Λίγο καιρό αφότου η βασιλική μας εξουσία είχε περιπέσει στα χέρια των Φράγκων, καθώς και η αρχιερατική εξουσία στα χέρια των Βενετών, εξαιτίας σφαλμάτων που γνωρίζει καλά ο δημιουργός και κυβερνήτης αυτού του κοσμικού σκάφους, ο Κύριος, έφτασε από τη Βενετία, ο νέος πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως, κάποιος ονόματι Θωμάς, μήτε μεγάλος μήτε μικρός στην ηλικία και σ’ ό,τι αφορά τη σωματική διάπλαση παχύτερος κι από γουρούνι που το θρέψανε μέσα σε λάκκο. Είχε το πρόσωπο καλοξυρισμένο, όπως και όλοι οι άλλοι με καταγωγή ίδια με τη δική του, και το στήθος άτριχο εντελώς σαν να χε αποτριχωθεί με ειδική αλοιφή. Φορούσε ράσο, που είχε ραμμένο πάνω του μικρά κομμάτια δέρματος και τα μανίκια του στενεύαν στους καρπούς. Στο χέρι του είχε δαχτυλίδι και καμμιά φορά φορούσε και γάντια από δέρμα, τα οποία εφάρμοζαν στα δάκτυλά του.

Οι αφοσιωμένοι στο Θεό ακόλουθοί του, αυτοί που παρίσταντο γύρω από την Αγία Τράπεζα, φαινόταν να έχουν την ίδια ιδιότητα και ήταν σε όλα απολύτως όμοιοι με τον προϊστάμενό τους, στα ρούχα, στη συμπεριφορά και στα θερισμένα γένια τους. Δείχνοντας ευθύς εξαρχής, καθώς λένε, το εθνικό τους γνώρισμα, τη φιλοχρηματία, επινοούν χρηματικό πόρο πρωτότυπο, πόρο που είχε διαφύγει απ’ όσους σκύλευσαν κατά καιρούς τη βασιλίδα πόλη. Ανοίγοντας τους βασιλικούς τάφους, όσους βρίσκουν στο ηρώο που είναι χτισμένο γύρω από το μεγάλο τέμενος των μαθητών του Χριστού, λωποδυτούν όλη τη νύχτα και με τον πιο ανόσιο τρόπο αρπάζουνε ό,τι βρίσκεται μέσα σ’ αυτούς, κοσμήματα χρυσά, μαργαριτάρια, λίθους πολύτιμους αστραφτερούς που ο καιρός δεν έφθειρε.

Όταν μάλιστα βρήκαν και το νεκρό του αυτοκράτορα Ιουστινιανού, εντελώς διατηρημένο, απείραχτο από τους αιώνες που πέρασαν, απέδωσαν βέβαια αυτό που είδαν σε θαύμα, ωστόσο διόλου δεν περιφρόνησαν τα ταφικά αναθήματα. Μπορεί λοιπόν, κανείς να πει ότι οι εκπρόσωποι της Εσπερίας ούτε για τους ζωντανούς ούτε καν για τους νεκρούς έδειξαν οίκτο, αλλά ξεκινώντας από το Θεό και τους θεράποντές του, δείξανε κάθε αδιαφορία για όλους, όπως και κάθε ασέβεια. Λίγο μετά κομματιάζουν και του Μέγιστου Ναού το καταπέτασμα, που ζύγισε πολλές χιλιάδες μνες του πιο καθαρού ασημιού και διέθετε παχιά επίστρωση χρυσού. Η πολύχαλκη Ήρα, που βρισκόταν στην αγορά του Κωνσταντίνου, κόβεται σε στατήρες και παραδίδεται στις καμίνους.

Η κεφαλή αυτού του αγάλματος ήταν τόσο βαριά που μόνο με τέσσερα ζευγάρια βόδια, ζεμένα σε άμαξα, κατάφεραν να τη μεταφέρουν στο μεγάλο παλάτι. Έπειτα από αυτήν, ο Πάρις-Αλέξανδρος, που στεκόταν πλάι στην Αφροδίτη, και της ενεχείριζε το χρυσό μήλο της Έριδος, ανατράπηκε από τη βάση του. Όσο για την τετράπλευρη εκείνη χάλκινη κατασκευή, που ανταγωνιζόταν στο ύψος τους πιο ψηλούς από τους κίονες που είναι στημένοι σε πολλά σημεία της πόλης μας, ποιος βλέποντάς την δεν απόρησε για την ποικιλμένη ομορφιά της; Κάθε ωδικό πτηνό ήταν εκεί ζωγραφισμένο να κελαηδεί την άνοιξη.

Των γεωργών οι εργασίες, αυλοί, καρδάρες, βελάσματα προβάτων, αρνιών σκιρτήματα εικονίζονταν  σ’ αυτή. Στο κάτω μέρος απλωνόταν το θαλάσσιο πέλαγος και στα νερά του κοπάδια ψαριών έβλεπε κανείς, άλλα να έχουνε πιαστεί κι άλλα τα δίχτυα να ξεσχίζουν κι ανάλαφρα να φεύγουν στο βυθό  ξανά. Κι οι Έρωτες, δυο δυο, τρεις τρεις μαζί, γυμνοί από ρούχα, μήλα πετούσαν ο ένας στον άλλον κι ανασκιρτούσαν από γέλιο γλυκό. Η τετράπλευρη αυτή κατασκευή κατέληγε σε σχήμα πυραμίδας και πάνω, στην κορυφή, έβλεπε κανείς μια γυναικεία μορφή, που περιστρεφόταν και με τις πιο ελαφρές πνοές του ανέμου. Γι’ αυτό και ονομαζόταν Ανεμοδούλιο. Κι αυτό, ωστόσο, το πανέμορφο έργο, το παρέδωσαν στους καμινευτές, καθώς και τον έφιππο εκείνο άνδρα, που στηριζόταν πάνω

σε τραπεζιόσχημη βάση, στην περιοχή του Ταύρου, τον άνδρα με την ηρωική μορφή και το αξιοθαύμαστο μέγεθος. Έλεγαν πολλοί ότι επρόκειτο για τον Ιησού του Ναυή και το υποστήριζαν με το γεγονός ότι έδειχνε με το προτεταμένο του χέρι στην κατεύθυνση του ήλιου, που ήδη πορευόταν κατά τη Δύση, σαν να τον διέταζε να σταθεί πάνω από τη Γαβαών. Οι περισσότεροι, όμως, πίστευαν ότι επρόκειτο για τον Βελλεροφόντη, τον γεννημένο και αναθρεμμένο στο νησί του Πέλοπα, που ίππευε τον Πήγασο. Κι αυτό γιατί το άλογο δεν είχε χαλινάρι, κι έτσι μας παραδίδεται ο Πήγασος, ελεύθερος παντού να τρέχει, δίχως να ανέχεται κανέναν αναβάτη, καθώς και να πετάει μπορούσε και τη γη να περπατεί. Αλλά,

συγχρόνως, κυκλοφορούσε στα στόματα όλων παλιά φήμη, που πέρασε και σε μας, ότι κάτω από την αριστερή μπροστινή οπλή αυτού του αλόγου ήταν κρυμμένο ένα ομοίωμα ανδρός, που κατά τη γνώμη κάποιων παρίστανε έναν Βενετό, ενώ κατά τη γνώμη άλλων παρίστανε κάποιον άνδρα δυτικού έθνους, από αυτά που υπάγονταν στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, έναν Βούλγαρο. Πολλές φορές, μάλιστα, είχε ασφαλιστεί η οπλή, ώστε να μην μπορεί κανείς, με κανένα τρόπο, να δει, ό,τι ήταν κρυμμένο κάτω της. Όταν το άλογο κατακομματιάστηκε και στάλθηκε μαζί με τον αναβάτη του στη φωτιά, βρέθηκε και το κάτω από την οπλή θαμμένο χάλκινο ομοίωμα – ήταν τυλιγμένο, μάλιστα, σε χλαίνη μάλλινη. Ωστόσο, λίγο νοιάστηκαν οι Λατίνοι για τις φήμες που το συνόδευαν. Το ρίξαν στη φωτιά κι αυτό.

Ούτε, όμως, και τα αγάλματα που βρίσκονταν στον Ιππόδρομο ούτε και άλλα θαυμαστά έργα άφησαν αβλαβή αυτοί οι βάρβαροι, που έρωτα για την ομορφιά ποτέ δε γνώρισαν. Κι αυτά τα κόψανε νομίσματα, ανταλλάσσοντας έτσι τα μεγάλα με μικρά και μετατρέποντας αυτά που με τα μεγαλύτερα έξοδα κατασκευάστηκαν σε κέρματα ουτιδανής αξίας. Γκρεμίστηκε, λοιπόν, κι ο Ηρακλής, ο μέσα σε τρεις νύχτες γεννημένος, ο μέγας μεγαλωστί, απιθωμένος μέσα σ’ ένα κοφίνι, με τη λεοντή στρωμένη από πάνω, την –έστω και χάλκινη– φοβερή στην όψη, που έμοιαζε πως θα ‘βγαζε ένα βρυχηθμό ο οποίος θα τρόμαζε το ανυπεράσπιστο πλήθος που στεκόταν εκεί πέρα. Ο Ηρακλής παρουσιαζόταν καθισμένος,

χωρίς φαρέτρα στην πλάτη του, χωρίς να κρατάει στα χέρια του τόξο, δίχως να προβάλει το ρόπαλό του, αλλά εκτείνοντας το δεξί του πόδι και το δεξί του χέρι όσο ήταν δυνατό, ενώ το αριστερό του πόδι το είχε λυγισμένο και πάνω στο γόνατο στήριζε το αριστερό χέρι με τον αγκώνα. Με το βραχίωνα του χεριού του ορθωμένο στήριζε το κεφάλι στην παλάμη, βαρύθυμος, θρηνώντας για την κακή του τύχη, δυσανασχετώντας για τους άθλους που του επέβαλε ο Ευρυσθέας, όχι από ανάγκη, μα από φθόνο περισσότερο, εκμεταλλευόμενος την περίσταση. Κι είχε το στέρνο ευρύ, τους ώμους φαρδεις, τριχοφυία πυκνή, τα μπράτσα δυνατά. Το μέγεθός του ήταν τόσο όσο και του αρχέτυπου Ηρακλή, όπως, έχω την εντύπωση, τον φαντάστηκε ο Λυσίμαχος, που φιλοτέχνησε το χαλκό άγαλμα, καλλιτέχνημα αριστουργηματικό

το πρώτο από τα χέρια του μα και το ύστατο. Και όταν ήταν τόσο μεγάλος, ώστε η κορδέλα που περιέβαλλε τον αντίχειρά του να έχει το μέγεθος ζωστήρας ανδρικής, και η κνήμη του να είναι ίση με το ανάστημα ενός άνδρα. Τέτοιος ήταν ο Ηρακλής. Και δεν τον άφησαν στη θέση του αυτοί που ξεχωρίζουν την ανδρεία από όλες τις συγγενικές αρετές και την οικειοποιούνται και πάνω από όλα την υπολογίζουν. Μαζί μ’ αυτόν γκρέμισαν και τον φορτωμένο και με μουγκρητά πεισμωμένα προχωρώντας όνο, καθώς και τον αναβάτη του. Αυτά είχε στήσει ο Καίσαρας Αύγουστος στο Άκτιο (το οποίο, κατά τους Έλληνες, ονομάζεται Νικόπολις),

γιατί, κάνοντας νυχτερινή έφοδο και κατατροπώνοντας το στράτευμα του Αντωνίου, είχε συναντήσει κάποιον να προχωράει καβάλα σε έναν γάιδαρο. Όταν τον ρώτησε ποιος είναι και κατά πού πορεύεται, πήρε την απάντηση: «Νίκων ονομάζομαι και ο γάιδαρός μου Νίκανδρος. Κατευθύνομαι προς τη στρατιά του Καίσαρα». Τα χέρια τους δεν κράτησαν μακριά μήτε από την ύαινα και τη λύκαινα, εκείνες που θήλασαν ο Ρώμος κι ο Ρωμύλος, παρά και αυτά τα παλαιά τιμημένα σύμβολα του γένους τα έκοψαν σε στατήρες μικρής αξίας, χάλκινους κι αυτούς, και τα έριξαν στο χωνευτήρι. Επιπλέον, και τον άνδρα που πάλευε με ένα λιοντάρι και τον ίππο του Νείλου, του οποίου το πίσω μέρος του σώματος κατέληγε σε ουρά καλυμμένη από λέπια, μα και εκείνον τον ελέφαντα που έσειε την προβοσκίδα του. Και επιπλέον τις Σφίγγες,

όμορφες γυναίκες στην όψη από μπροστά, αλλά θηρία φρικτά από πίσω κι ακόμη πιο παράξενες, καθώς και πεζές πορεύονταν αλλά και ανάλαφρες με τα φτερά πετούσαν, μπορώντας να συναγωνιστούν ακόμα και αυτά από τα πουλιά που ‘χαν μεγάλες φτερούγες. Και το ξεχαλίνωτο άλογο επίσης που όρθωνε τ’ αυτιά και φρούμαζε και που ζωηρό κι υπάκουο συνάμα πρότεινε το πόδι του, και το πανάρχαιο κακό, τη Σκύλλα, που μέχρι τη μέση είχε μορφή γυναίκας, μορφή ωστόσο εμπρόκλιτη με στήθος βαρύ, γεμάτη αγριότητα, ενώ από κει και κάτω χωριζόταν σε μορφές θηρίων που χιμούσαν στο πλοίο του Οδυσσέα, και καταβρόχθιζαν αρκετούς από τους συντρόφους του. Στον ιππόδρομο υπήρχε επίσης

χάλκινος αετός, αποτέλεσμα των παραδόξων μεθοδεύσεων του Απολλωνίου του Τυανέως, και της γοητείας που ασκούσε ο άνθρωπος αυτός μεγαλοπρεπέστατη απόδειξη, μαγική. Όταν κάποτε, δηλαδή, συναντήθηκε με τους Βυζαντινούς, τον παρακάλεσαν εκείνοι να πάψει τις δαγκωματιές των φιδιών, από τις οποίες κακοπάθαιναν άσχημα. Εκείνος, με κάθε τρόπο και συνολικά, όλες τις ανομολόγητες μεθόδους χρησιμοποίησε των οποίων δάσκαλοι είναι οι δαίμονες και όσοι πιστεύουν στων δαιμόνων τις οργιαστικές εκδηλώσεις, κι έστησε πάνω σε στήλη αετό, θέαμα που στάλαζε την ηδονή μες στις ψυχές, και ανάγκαζε να στέκονται όσοι το αντίκριζαν, όμοια μ’ αυτούς που ακούγαν των Σειρήνων τα τραγούδια, που δύσκολα μπορούσε κανείς ν’ αντιπαρέλθει. Είχε τα φτερά του ανοιχτά σαν να πετούσε, κι ένα φίδι κάτω από

τα πόδια του σκιρτούσε και τεντωνόταν με ελικοειδείς κινήσεις, εμποδιζοντας τον αετό να σηκωθεί στον αέρα και προσπαθώντας να φτάσει στα φτερά του και να τα δαγκώσει. Μα πουθενά δεν έφτανε το φαρμακερό φίδι. Γιατί καθώς το είχαν διαπεράσει οι αιχμές των νυχιών του αετού έσβησε η ορμή του κι έμοιαζε περισσότερο να κοιμάται, παρά να προσκολλάται στα φτερά του πουλιού, για να το αντιμετωπίσει. Έτσι, πνέοντας τα λοίσθια το φίδι, πέθαινε μαζί του και το φαρμάκι του. Μα ο αετός, περήφανα κοιτώντας, έτοιμος σχεδόν να ανακράξει για τη νίκη του, ορμούσε προς τα πάνω επιχειρώντας να συμπαρασύρει το ερπετό, και στον αέρα να βρεθούν και τα δύο. Και τα συμπέραινε κανείς αυτά απ’ τη χαρά στο βλέμμα (του αετού)

και από τη νέκρωση του φιδιού, που βλέποντάς το κανείς να έχει πάψει να συστρέφεται και να δαγκώνει με δαγκωματιά θανατηφόρα, θα πίστευε πως και τα υπόλοιπα φίδια του Βυζαντίου, έχοντας τούτο το παράδειγμα, θα λούφαζαν και θα αναγκάζονταν να μαζευτούν στις τρύπες τους και να κρυφτούνε. Ωστόσο, το γλυπτό αυτό με τη μορφή αετού δεν ήταν αξιοθαύμαστο μονάχα για όσα προαναφέραμε, αλλά και για το γεγονός ότι και τις ώρες της ημέρας ξεκάθαρα έδειχνε σε όσους με πρακτικό τρόπο το αντίκρυζαν. Και τις έδειχνε με τις αυλακιές που ήταν χαραγμένες στα φτερά του, όταν δεν σκοτείνιαζαν από τα σύννεφα οι ακτίνες του ηλίου. Αλλά και η λευκώλενη Ελένη, η καλλίσφυρη, η με τον περήφανο ψηλό λαιμό, αυτή που όλους τους Έλληνες συγκέντρωσε στην Τροία, εκείνη που κυρίεψε την Τροία και φεύγοντας από αυτήν προσάραξε στο

Νείλο κι έπειτα πάλι στων Λακώνων τους τόπους επέστρεψε για πάντα, μήπως κι αυτή ημέρωσε τους ανήμερους; μήπως μαλάκωσε τη σιδερένια βούλησή τους; Διόλου δεν κατάφερε κάτι παρόμοιο, αυτή που με την ομορφιά της υποχείριο έκανε όποιον την αντίκρυζε, κι ας ήταν ντυμένη με ρούχα φανταχτερά κι ας είχε όψη δροσερή, παρά το χαλκό, και ας παρακινούσε στον έρωτα με το χιτώνα της, με τον πέπλο της, με το στεφάνι και τον πλόκαμο των μαλλιών της. Και ήταν ο χιτώνας της λεπτότερος κι από ιστό αράχνης και αριστουργηματικός έπεφτε από πάνω του ο πέπλος, και το στεφάνι το μέτωπό της έστεφε, έχοντας τη διαύγεια του χρυσαφιού

και των πολύτιμων λίθων, ενώ η πλεξίδα της τον καταρράκτη των μαλλιών της μάζευε, αυτόν που  άνεμος εδώ κι εκεί οδηγούσε, φτάνοντας ώς τις κνήμες της. Τα χείλη είχε μισάνοιχτα, χαλαρωμένα σαν κάλυκα ενός λουλουδιού, και θα ‘λεγες πως θα ακουστεί απ’ αυτά φωνή. Όσο για το χαριτωμένο της χαμόγελο, που ευθύς κυρίευε και γέμιζε χαρά τον θεατή, το χαρωπό της βλέμμα, των φρυδιών τις καμάρες και τις υπόλοιπες του σώματός της ομορφιές, αυτά, τι λογής ήταν, αδύνατο μου είναι να περιγράψω με λόγια και να τα παραστήσω για τους κατοπινούς. Αλίμονο, Ελένη, του Τυνδάρεω κόρη, κάλλος από τη φύση του όμορφο, μόσχευμα των ερώτων, της Αφροδίτης έγνοια, της φύσης δώρο πανάριστο,

βραβείο για το οποίο έριζαν οι Έλληνες κι οι Τρώες, πού είναι το φάρμακο εκείνο που έπαυε τους πόνους κι έκανε να λησμονιούνται όλες οι συμφορές, αυτό που του Θώνου του βασιλιά η γυναίκα τού χάρισε. Πού είναι τα φίλτρα σου τα ακαταμάχητα; Γιατί δεν τα χρησιμοποίησες, όπως παλιά, και τώρα; Φοβάμαι, όμως, πως οι Μοίρες το όρισαν στη βία να πέσεις της φωτιάς, μη παύοντας ακόμα και ως εικόνα τον έρωτα ν’ ανάβεις σε όσους σ’ αντικρίζουν. Θα μπορούσε να πως ότι του Αινεία αυτοί οι απόγονοι με τη φωτιά σε τιμώρησαν ως αντίποινα για το ότι αθάλη έγινε η Τροία απ’ τη Φωτιά, μ’ αιτία τους δικούς σου έρωτες, τους αδικοκαμωμένους. Ωστόσο, η μανία αυτών των ανθρώπων για χρυσάφι δεν μου επιτρέπει μήτε να σκεφτώ, μήτε να πω κάτι παρόμοιο. Εξαιτίας αυτής της μανίας τα σπάνια σε κάθε τόπο,

τα ομορφότερα ανάμεσα στα όμορφα έργα, οδηγήθηκαν στον πλήρη αφανισμό. Εξαιτίας της πάλι, πολλές φορές αυτοί διώχνουν και χωρίζουν τις γυναίκες τους, με αντάλλαγμα λίγα χρήματα. Και δείχνουν μεγαλύτερη έφεση να στρώνονται μπροστά σ’ ένα τραπέζι κι όλη τη μέρα να παίζουνε πεσσούς, και μάλιστα με ορμή παράλογη και μανιώδη, και όχι με λογική ανδρεία. Κι ο ένας στον άλλον ορμάει έξαλλα και του Άρη ζώνονται τα όπλα, βάζοντας ως έπαθλο της νίκης όλα όσα κατέχουν, κι αυτές ακόμα τις νόμιμες συζύγους τους, χάρη στις οποίες άκουσαν τα παιδιά τους να τους φωνάζουνε «πατέρα», ακόμα και το σπουδαίο εκείνο πράγμα, που δεν το παραχωρεί κανείς σε άλλον, την ψυχή, εξαιτίας της οποίας τα πάντα κάνουν οι άνθρωποι. Άλλωστε, πώς είναι δυνατόν να

αναζητήσει κανείς σε ανθρώπους βάρβαρους, αγράμματους και πλήρως αναλφάβητους την ανάγνωση και τη γνώση των λόγων αυτών που τραγουδήθηκαν για σένα

 «ου νέμεσις Τρώας και εϋκνήμιδας Αχαιούς,

 τοιήδε αμφί γυναικί πολύν χρόνον

          άλγεα πάσχειν.

 Αινώς αθανάτησι θεαίς εις ώπα έοικεν».

Πρέπει όμως και σ’ αυτό να αναφερθούμε: πάνω σε στήλη ήταν τοποθετημένη μορφή νεαρής γυναίκας, στην ηλικία την πιο χαριτωμένη, με τα μαλλιά τραβηγμένα προς τα πίσω, να πέφτουν από τις δύο πλευρές του προσώπου της. Ήταν βαλμένη χαμηλά, κι όποιος άπλωνε το χέρι μπορούσε να την αγγίξει. Με το δεξί της χέρι, δίχως υποστηρίγματα κανένα,

βαστούσε στην παλάμη από το πόδι του αλόγου έφιππο άνδρα σαν να κρατούσε κύπελλο γεμάτο ποτό. Ο καβαλάρης είχε σώμα σφριγηλό, φορούσε θώρακα στο στήθος, στα πόδια του περικνημίδες, μορφή ολότελα πολεμική. Το άλογο τα αυτιά του έτεινε σε ήχο σάλπιγγας, τέντωνε τον ψηλό λαιμό και ήταν στην όψη φοβερό και με τα μάτια του φανέρωνε την αγριεμένη του διάθεση. Τα πόδια του υψώνονταν στον αέρα, δείχνοντας κίνηση πολεμική. Μετά τούτο το γλυπτό, πολύ κοντά στον ανατολικό αυχένα του λόγου που ονομαζόταν του Ρουσίου, ήταν στημένοι αρματηλάτες, που έδιναν υποδείξεις επιδεξιότητας στην αρματοδρομία. Με την κίνηση των χεριών τους έδειχναν, θαρρείς, στους αρματοδρόμους

πώς περνώντας τη στροφή του στίβου δεν πρέπει να χαλαρώνουν τα χαλινάρια αλλά να οδηγούν τα άλογα λοξά και διαρκώς, ολοένα πιο δυνατά, να τα χτυπούν με το μαστίγιο και να αναγκάζουν έτσι τον αντίπαλο να λοξοδρομεί και να μένει πίσω, έστω κι αν έχει άλογα ταχύτερα και κατέχει καλά την τέχνη της αρματοδρομίας. Σε ό,τι ειπώθηκε ας προστεθεί κάτι ακόμη. Είναι αδύνατο τα πάντα να καταγραφούν. Όμορφο στην όψη και στην τέχνη σχεδόν από όλα ανώτερο ήταν το ζώο το φιλοτεχνημένο από χαλκό, πάνω σε πέτρινη βάση, που ολότελα θα έμοιαζε με βόδι, αν δεν είχε κοντή ουρά, μακρύ λαιμό και νύχια στα πόδια. Στα σαγόνια του έσφιγγε κι έπνιγε άλλο ζώο, με λέπια σε ολόκληρο το σώμα τόσο τραχιά

που θα πλήγωναν ακόμη κι όποιον αρματωμένος τα άγγιζε. Έμοιαζε να είναι βασιλίσκος το ένα και ασπίδα το άλλο που συνθλίβονταν στο στόμα του πρώτου. Αρκετοί πάντως νόμιζαν πως επρόκειτο για βόδι του Νείλου και για κροκόδειλο. Για μένα, πέρα από τις διαφορετικές εντυπώσεις, το κυριότερο είναι πως είχαν εμπλακεί σε μια πάλη παράδοξη. Ταυτόχρονα έπληττε και υπέφερε καθένα τους εξαιτίας του άλλου, αφάνιζαν και αφανίζονταν, κέρδιζαν κι έχαναν και την ίδια ώρα καθένα ήταν νικητής και υπέκυπτε στο άλλο. Αυτό που έλεγαν πως είναι βασιλίσκος φούσκωνε ολόκληρο, από το κεφάλι ώς τα πέλματα των ποδιών του, λύγιζε το σώμα του και ειχε χρώμα πράσινο, πιο πράσινο κι από το βάτραχο, καθώς έτρεχε το φαρμάκι του άλλου παντού μέσα του και του έδινε το χρώμα του θανάτου.

Στα γόνατα έπεφτε λοιπόν κι έσβυναν τα μάτια του, καθώς μαραινόταν της ζωής η δύναμη. […]

Εγώ πρέπει να πω ότι το να καταστρέφει ο ένας τον άλλον κι από κοινού να παίρνουν το δρόμο του θανάτου, είναι από τις ανθρώπινες συμφορές η πιο ολέθρια και φονική. Δεν είναι κάτι που απλώς απεικονίζει κανείς, μήτε συμβαίνει μόνο στα πιο δυνατά ζώα. Συχνά συμβαίνει και σε έθνη, όπως αυτά που ήρθαν εναντίον μας.

[β΄ μετάφραση]

Κι έτσι, καθένας είχε πόνο, στα στενά θρήνος και κλάματα, στα τρίστρατα οδυρμοί, στους ναούς ολοφυρμοί, φωνές των ανδρών, κραυγές των γυναικών, απαγωγές, υποδουλώσεις, τραυματισμοί και βιασμοί σωμάτων. […] Το ίδιο και στις πλατείες, και δεν υπήρχε μέρος ανεξερεύνητο που να δώσει άσυλο σε αυτούς. Χριστέ μου, τι θλίψη και φόβος υπήρχαν τότε στους ανθρώπους […] Τέτοιες παρανομίες έκαναν οι στρατοί από τη Δύση εναντίον της κληρονομιάς του Χριστού, χωρίς να δείξουν σε κανένα φιλανθρωπία, αλλά γυμνώνοντάς τους όλους από χρήματα και κτήματα, από σπίτια και ρούχα. Αυτά έκαναν αυτοί [= οι Ευρωπαίοι] που όλα τα ξέρουν από μόνοι τους, και είναι σοφοί, και δίνουν αληθινούς όρκους, και αγαπούν την αλήθεια, και μισούν το κακό, και είναι ευσεβέστεροι και δικαιότεροι από εμάς τους Γραικούς [Χρησιμοποιεί το «Γραικός» επειδή έτσι, περιφρονητικά, μάς αποκαλούσαν οι Ευρωπαίοι], και το πιο σημαντικό, αυτοί που πήραν το σταυρό στους ώμους και πολλές φορές ορκίστηκαν σε αυτόν και στα θεία λόγια ότι θα περάσουν δίχως να πειράξουν τις χώρες των Χριστιανών, χωρίς να κοιτάξουν αριστερά ή να κλίνουν προς τα δεξιά, αλλά θα οπλιστούν κατά των Σαρακηνών και να βάψουν τα ξίφη τους με το αίμα τους. […] Οι δε Σαρακηνοί δεν έκαναν έτσι, και φέρθηκαν πολύ φιλάνθρωπα και ευγενικά όταν κυρίευσαν την Ιερουσαλήμ. Γιατί ούτε πείραξαν τις γυναίκες των Λατίνων, ούτε τον κενό τάφο του Χριστού έκαναν ομαδικό τάφο […] και αφήνοντας όλους να φύγουν με ένα ορισμένο αριθμό χρυσών νομισμάτων  και από τον καθένα έπαιρναν μερικά πράγματα αφήνοντας τα υπόλοιπα στους κατόχους τους, ακόμα κι αν αυτά ήταν σαν την άμμο. Κι έτσι φέρθηκε το γένος που μάχονταν το Χριστό [οι Άραβες] προς τους αλλόπιστους Λατίνους, ούτε με ξίφος ούτε με φωτιά ούτε με λιμό ούτε με διωγμούς ούτε με άλλα δεινά. Σε εμάς όμως τα προκάλεσαν αυτά τα παραπάνω οι φιλόχριστοι και ομόδοξοι [= οι Ευρωπαίοι της Δ΄ Σταυροφορίας], όπως είπαμε με συντομία, αν και δεν είχαμε κάνει κάποιο αδίκημα».

Posted in Δυτικοί, Δύση, Ρωμανία, ελληνορωμαϊκή τέχνη | Tagged , , , , , , , , , , , , | 2 Σχόλια

Φταῖχτες

Ὅλοι ὅσοι ἀποδίδουν τὶς συμφορὲς τῶν Ἑλλήνων (παλιὲς καὶ νέες) στὴν ἀπρονοησία καὶ τὴν ἀδιαφορία τους τους κατὰ βάση, κι ὄχι στὴν ἐπιβουλὴ τῶν ἄλλων, ἀκολουθοῦν τὸ ἀνθρωπιστικὸ πρότυπο τῆς εὐσπλαχνίας πρὸς τοὺς θύτες καὶ τοῦ μίσους πρὸς τὰ θύματα. Τὸν ἄτυχο τὸν δαγκώνουν καὶ τὰ πρόβατα, ποὺ λέγαν οἱ Βυζαντινοί. Εἶναι τῆς μοδὸς νὰ κατηγορεῖς τὸν σφαγμένο ὡς φταίχτη, καὶ εἴτε νὰ δικαιολογεῖς (ταξικά, ψυχιατρικά, κ.λπ.) τὸν θύτη εἴτε νὰ ἀποσιωπᾶς τὴν ἴδια τὴν ὕπαρξή του. Λέει τὸ ἀνθρωπιστικὸ πρότυπο αὐτό: Δὲν ἔφταιγε ὁ ληστής, μόνο τὸ πρότυπο τοῦ γρήγορου πλουτισμοῦ. Δὲν ἔφταιγε ὁ βιαστής, μόνο τὸ πρότυπο τῆς σεξουαλικότητας ποὺ σοῦ τάζει ἄμεση ἀπόλαυση χωρὶς φλέρτ, προσπάθεια κ.λπ. Δὲν ἔφταιγαν οἱ Τοῦρκοι κ.ο.κ. Ἀσφαλῶς, καὶ τὰ πρότυπα φταῖνε, ἀλλὰ ἀκόμη δὲν φτάσαμε στὴν ἐποχὴ ὅπου σοῦ τὰ ἐπιβάλλουν ἐπὶ ποινῇ φυλάκισης. Ἄλλωστε, τὰ περὶ συλλογικῆς ἐνοχῆς («γιατί δὲν διαδηλώσατε;») παραγνωρίζουν τὸ πῶς λειτουργοῦν οἱ κοινωνίες.

Ἡ ἰδιοτυπία ὁρισμένων ἀνθρωπιστῶν χριστιανικοῦ καὶ ἀριστεροῦ ὑποβάθρου μάλιστα, ἔγκειται στὴν ἀντιφατικότητά τους. Γιὰ παράδειγμα, λένε ὅτι οἱ Βυζαντινοὶ κατέρρευσαν ἀπὸ τὴ δική τους ἀνηθικότητα κι ἔλλειψη πραγμάτωσης τοῦ χριστιανικοῦ προτύπου. Πέρα ἀπὸ τὴν διαστρεβλωτικὴ – ἀποσπασματικὴ χρήση τῆς χριστιανικῆς ἠθικῆς (π.χ. μόνο ἡ ταξικὴ χριστιανικὴ ἠθικὴ τοὺς ἀρέσει, ποτὲ ὅμως καὶ σεξουαλική -εἶναι «αἱρετικοὶ» τῆς Ὀρθοδοξίας τρόπον τινά), καὶ πέρα ἀπὸ τὸ γεγονὸς ὅτι οὐσιαστικὰ ἀθωώνουν Δυτικοὺς καὶ Ἰσλάμ, δὲν εἶναι πρόθυμοι νὰ ἐφαρμόσουν τὰ ἴδια κριτήρια γιὰ τοὺς Νεοέλληνες. Φαντάζεστε τοὺς φλογεροὺς νῦν χριστιανοὺς καὶ πρώην ἀναρχικούς, μαοϊκοὺς καὶ κνίτες νὰ κατακρίνουν τοὺς Ἕλληνες ἐπειδὴ εἶναι πρωταθλητὲς στὶς ἐκτρώσεις; (Κι ἂρα, ἡ κοινωνία πεθαίνει καὶ γερνάει.) Θὰ τοὺς κοροϊδέψει τὸ ἀνθρωπιστικὸ πρότυπο τῆς ὑπεράσπισης τοῦ θύτη (ἐδῶ: τοῦ ἰσχυροῦ ἐνήλικα ποὺ ἀποφασίζει γιὰ τὸ θάνατο ἑνὸς ἀνίσχυρου ἐμβρύου, γιὰ νὰ κάνει τὴ ζωή του). Γι’ αὐτὸ πετᾶν τὴ μπάλα στὴν κερκίδα. Σὰν καλοὶ ρήτορες ἀπὸ τὰ φοιτητικά τους χρόνια ἄλλωστε.

Γι’ αὐτό, ἀπὸ ὅλες τὶς μεριές, μὲ κάθε ἰδεολογικὸ πρόσημο (ἀκόμη καὶ χριστιανικό), ὁ θύτης παρηγορεῖται ἢ ἁπλῶς ἀγνοεῖται, τοῦ ἐπιτρέπεται νὰ συνεχίσει νὰ ζῆ μεταξὺ τῶν ἀνθρώπων, μὲ μικρὲς ποινές (ἤ, ἂν σκοτωθεῖ δικαιοῦται νομικὰ δημόσια μεταχείριση ποὺ ἁρμόζει σὲ ἀνθρώπινο πτῶμα, ὥστε νὰ μὴν ἀνησυχεῖ ὁ ἐγκληματίας -καὶ ὁ ἄθεος- γιὰ τὴν «ὑστεροφημία» του), καὶ τὸ θύμα χάνει κάθε δικαίωμα ἱκανοποίησης (ἂν δὲν θέλει νὰ «τὸ περιμένουν στὴ γωνία» οἱ φίλοι τοῦ θύτη ἢ κι ὁ θύτης ὁ ἴδιος). Ὅλα εἶναι προσηλωμένα στὴ λατρεία τοῦ θύτη -ἀκόμη καὶ ἡ λογοτεχνία (ποὺ ἔμμεσα τὸν ἀποενοχοποιεῖ), ἀκόμη κι οἱ νόμοι. Ὅταν πρώην ὑπουργὸς ἔλεγε νὰ κάνουμε ὅτι κοιμόμαστε σὲ περίπτωση ποὺ μποῦνε κλέφτες, δὲν ἤθελε νὰ ξεφύγει λεκτικὰ γιὰ τὴν ἀνικανότητα τῶν ἀστυνομικῶν οὔτε παρίστανε τὸν βλάκα, ἔλεγε ξεκάθαρα τί πρεσβεύει ὁ Ἀνθρωπισμός (ἱερότητα τῆς ζωῆς τοῦ θύτη), καὶ δὲν τὸ ἔκανε γιὰ νὰ γλιτώσουν οἱ νοικοκύρηδες ἀπὸ σκοτωμούς, ἀλλὰ γιὰ νὰ ἐναρμονιστοῦν μὲ τὸν ἀνθρωπιστικὸ νόμο (καὶ νὰ τὸν ἐσωτερικεύσουν) ποὺ ἀπαγορεύει νὰ σκοτώνεις τὸν εἰσβολέα, βιαστή, μαχαιροβγάλτη κ.λπ. στὸ σπίτι σου. Ἡ χρονικὴ συγκυρία εἶναι κωμική, γιατὶ τὴν ἴδια ἐποχὴ ποὺ ἡ ἀγάπη πρὸς τὸν μαχαιροβγάλτη ἔχει φτάσει «στὸ ταβάνι» ἐμφανίζεται καὶ κυριαρχεῖ ἕνας πολιτισμὸς ποὺ δὲν καταλαβαίνει πολλὰ-πολλὰ ἀπὸ στοργή, ἰσότητα κ.λπ., κι ὅμως γίνεται ἀντικείμενο στοργῆς.

Posted in παλιά και νέα θεότητα, ανθρωπισμός | Tagged | Σχολιάστε

Στὴν πόρτα τοῦ Σαλονικιοῦ

 

Στην Πόρτα του Σαλονικιού, κάθεται ένας Γιανίτσαρος

βάσταγε και στα χέρια του μαλαματένιο ταμπουρά μαλαματένιο ταμπουρά,

γιε μ’ το βαστά, γιε μ’ και το λαλάει

– Κόρη μου Θεσσαλονικιά, ‘πο ‘χεις αράδα τα φλουριά

Έδωσα όρκο στην αυλή, πώς θα σε πάρω το φιλί.

– Βρε Αρβανίτη, βρε σκυλί δε σε το δίνω το φιλί.

Έχω άντρα ταξιδευτή και έμμορφο πραματευτή.

Στην Αλεξάνδρεια το πουλεί και καζαντίζει το φλουρί.

Στην Πόρτα του Σαλονικού κάθεται ένας Γιανίτσαρος.

Posted in Μακεδονία, μουσική | Σχολιάστε

Στὴν Πνύκα, ἀδερφές μου

pnyka_vandali

Κάποιοι διαπιστώνουν ὅτι «ξέπεσε» τὸ «κίνημα» γιατὶ παλιὰ φώναζε «Ἔξω τὸ ΝΑΤΟ» (ἡ φινλανδοποίηση ὡς πάγιος σοβιετικὸς στόχος προβαλλόμενος ὡς τάχα «ἀνεξαρτησία» -ἀκόμη κι ἂν τὸ ΝΑΤΟ πράγματι συνιστοῦσε ἐξάρτηση: Τὸ «κίνημα» ἐσκεμμένα ταύτιζε τὴ φινλανδοποίηση μὲ τὴν ἀνεξαρτησία θεωρώντας την πρῶτο βῆμα γιὰ τὴ σοβιετοποίηση) ἐνῶ τώρα φωνάζει «Ἔξω ἡ ἀρχαιολογία». Ἐγὼ ἀντιθέτως πιστεύω ὅτι ἡ ἐσωτερικὴ λογικὴ τῆς ἐπιχειρηματολογίας παρέμεινε ἡ ἴδια: Τὸ μπούγιο καὶ τὸ ντοὺ κάποιων λίγων, τάχα ὡς Φωνὴ Λαοῦ.

Posted in Αριστερά | Tagged | Σχολιάστε

στὸ ἀστικό..

Μπαίνεις στὸ ἀστικὸ στὴ γαλαρία καὶ βλέπεις αὐτὲς τὶς φάτσες μαστουρωμένων Μουσουλμάνων πρεζέμπορων μὲ τὸ ὕφος «θὰ μπορούσαμε καὶ νὰ σᾶς σφάξουμε ἀλλὰ σᾶς κάνουμε τὴ χάρη» νὰ κυκλοφοροῦν· μαχαιριὲς κάθε φορὰ ποὺ κυκλοφορεῖς νύχτα στὴν πόλη. Διάφοροι καλωσόρισαν (καί) ὅλη αὐτὴ τὴν ἀραβικὴ κοσμοπλημμύρα, νὰ ἔρθει μόνιμα στὴν πόλη, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ ἀναιρεθεῖ ἄτυπα ἡ ἀπελευθέρωση τοῦ 1912 καὶ ἡ ἐκδίωξη τῶν κατακτητῶν Μουσουλμάνων· ἀφοῦ δὲν μπορεῖ ἄμεσα νὰ ἀκυρωθεῖ ἡ συνθήκη τῆς Λωζάνης καὶ ἐκείνη τοῦ Βουκουρεστίου. Δὲν μποροῦσαν νὰ προβλέψουν ὅτι μὲ τὰ παράσημα ἐλιτιστικῆς ἀνθρωπιᾶς καὶ μὲ τὴν πλανητικὴ ντουντοὺκα «θὰ βρεῖτε σπίτια γιὰ νὰ ζεῖτε ἀνθρώπινα», καὶ τὰ «Καλῶς τους!», λὲς καὶ πρόκειται γιὰ συγγενεῖς μας στὴν Ἀμερικὴ καὶ γιὰ καρδιακοὺς φίλους μουσαφίρηδες ποὺ ἦρθαν γιὰ μιὰ ἐπίσκεψη -ὅτι μὲ ὅλα θὰ μᾶς μάθαινε καὶ τὸ τελευταῖο χωριὸ τῆς Ἀλγερίας, καὶ θὰ ἄλλαζαν ἀκόμη καὶ οἱ ροὲς τῶν ἀνθρώπινων καραβανιῶν ἀπὸ τὴν Τουρκία; Δὲν μᾶς ἔφταναν δηλαδὴ οἱ δικοί μας, Ἕλληνες, παλιάνθρωποι ἐγκληματίες· ἔπρεπε νὰ ὑποφέρουμε καὶ τοὺς κατὰ πολὺ χειρότερους ἐγκληματίες τῆς Μέσης Ἀνατολῆς, νὰ προστεθοῦν κι αὐτοί; Ὁ ἕνας μετὰ τὸν ἄλλο, οἱ δημόσιοι χῶροι μας νὰ γίνονται πεδίο διαμάχης ἀνθρωποφάγων καὶ ἄβατοι.

Κι ἀπὸ δίπλα, «ἀνοιχτόμυαλοι» Δεξιοὶ νὰ ἐξυμνοῦν νοσταλγικὰ τοὺς Ὀθωμανούς, νὰ εἰρωνεύονται τὴν μητέρα μας τὴν Ἑλλάδα, τώρα ποὺ μαχαιρώνεται ἀνυπεράσπιστη ἀπ’ ὅλες τὶς πλευρὲς σὲ στιγμὴ ἀδυναμίας (μὰ γιατί νὰ μὴν ἐξισλάμιζαν τοὺς δικούς τους προγόνους οἱ Ὀσμανοί -ὥστε νὰ ἔφευγαν ἢ νὰ μὴν ἔρχονταν τὸ ’22- ἀντὶ νὰ τοὺς ἀφήσουν νὰ ἐπιζήσουν ἕως τὶς μέρες μας στὴν Ἑλλάδα;), νὰ ἐπαινοῦν ὁποιονδήποτε, ὁτιδήποτε, κάθε τὶ ἀρκεῖ αὐτὸ νὰ εἶναι ἐχθρὸς τῆς Ἑλλάδας. Παρέα μὲ Ἀριστεροὺς ποὺ ξεσπαθώνουν κατὰ τῆς «Πατριαρχίας τῶν Ἑλλήνων», ἀλλὰ σιωποῦν γιὰ τὶς κλειτοριδεκτομὲς καὶ τοὺς ξυλοδαρμοὺς καὶ τὴν κατὰ πολὺ χειρότερη «ἰσλαμικὴ πατριαρχία». Ἢ ἐκεῖνοι ποὺ μᾶς κουνᾶν τὸ δάχτυλο γιὰ τὴν παρακμή μας, ὅσοι ἠθικιστὲς ἀνομολόγητα θεωροῦν αὐτονόητη κι ἀναμενόμενη, ἄρα φυσιολογική, αὐτὴ τὴν ἰσλαμικὴ κοινωνικὴ συμπεριφορά· καὶ ἀρχίζουν τοὺς δεκάρικους «σᾶς τά ‘λεγα ἐγώ» ἢ κυνικὰ δηλώνουν ὅτι «δὲν τοὺς πέφτει λόγος» γιὰ τὸν ἰσλαμικὸ ἀνθρωποτύπο ποὺ μεταφυτεύεται στὴν χώρα τους –μὴν πολυασχοληθοῦν, καὶ τοὺς ποῦν «ρατσιστὲς» οἱ κολλητοί τους. Γιὰ νὰ μᾶς κάνουν διπλὰ ἀφόρητη τὴ ζωή. Ἢ νὰ παραδίδουν μαθήματα Ὑψηλῆς Ἠθικῆς, ἄλλοι, ὅτι «ἁμαρτήσαμε»· σάμπως, οἱ Μουσουλμάνοι δὲν κάνουν καθημερινὰ τὰ ἑκατονταπλάσια ἁμαρτήματα ἐνάντια σὲ γυναῖκες, παιδιά, Χριστιανούς, μειονότητες. «Ἄ, οἱ Μουσουλμάνοι εἶχαν θαυμάσιο πολιτισμό, ποὺ τὸν ἀγνοοῦμε», θὰ σοῦ ποῦν οἱ ἐξυπνότεροι· «γιὰ ποιὰ ἐγκλήματά τους μιλᾶτε;».

Posted in Άραβες, φιλελεύθεροι, Αριστερά, Δεξιά, Ισλάμ | Σχολιάστε

Τὸ δὶς ἐξαμαρτεῖν

Οἱ Πόντιοι καὶ Ἀριστεροὶ ἔσφαλαν τραγικὰ μιὰ φορὰ σχετικὰ μὲ τὴ δυναμικὴ καὶ τὴν ἐξέλιξη τοῦ Ἐρντογάν -κατὰ τὴ δεκαετία τοῦ 2000. Πίστευαν πὼς ὁ Ἐρντογὰν θὰ ἀποδομήσει τὸν Κεμαλισμὸ ὁδηγώντας τοὺς Τούρκους στὴν συνειδητοποίηση τῆς Γενοκτονίας, καὶ τελικὰ στὸν ἐκδημοκρατισμὸ τῆς Τουρκίας (ὁ ὁποῖος κατὰ τὴ γνώμη τους –σὲ πεῖσμα τῶν ἱστορικὰ διεγνωσμένων συσχετισμῶν δημοκρατίας / ἰμπεριαλισμοῦ σὲ Γαλλία, ΗΠΑ καὶ Μ. Βρετανία– θὰ συνέφερε τὴν Ἑλλάδα). Καὶ δώσ’ του Τανὲρ Ἀκσὰμ καὶ οἱ λοιποὶ «καλοὶ Τοῦρκοι» καὶ οἱ ἐλπίδες ὅτι δι’ αὐτῶν θὰ «ἁλωθεῖ» ἢ θὰ «ραγίσει» ὁ Τουρκισμός (Ἐδῶ ἐνυπῆρχε κι ἕνας ἀνομολόγητος τοπικιστικὸς ἀντι-ελλαδισμός, τοῦ τύπου «Τὰ βρίσκουμε εὐκολότερα μὲ αὐτοὺς παρὰ μὲ σᾶς τοὺς ἀπολίτιστους νοτιοβαλκάνιους».) Καὶ παρ’ ὅλο ποὺ διαψεύστηκαν οἰκτρά, δὲν ἔγιναν προσεκτικότεροι, οὔτε ἀντιλήφθηκαν τὸ γεγονὸς ὅτι ἁπλὰ χρησιμοποιήθηκαν ὡς (προσφυγο-δημοκρατικό) ἄλλοθι γιὰ τὸν ἐνδοτικὸ ἐρντογανισμὸ τῶν ἑλληνικῶν πολιτικῶν κ.ἄ. ἡγεσιῶν. Ἂς μὴν συναριθμήσω στὰ λάθη ὁρισμένων ἀπογόνων προσφύγων τοῦ ’22 τὸ πόσο εὔκολα κατάπιαν τὸ 2015 τὸ δόλωμα περὶ προσφύγων συγχέοντας ἀδικαιολόγητα τοὺς ἀλληλοσφαζόμενους μὰ χριστιανοφάγους Μουσουλμάνους τοῦ ἐνδομουσουλμανικοῦ ἐμφυλίου τὸ 2015 μὲ τοὺς σφαγιασμένους Χριστιανοὺς τοῦ 1922 -γιατὶ δὲν ἦταν οἱ μόνοι. Ἔτσι, σφάλλουν γιὰ δεύτερη φορά, τώρα σχετικὰ μὲ τὸν ΣΥΡΙΖΑ. Μόνο ποὺ τὸ συριζαϊκὸ λάθος τους εἶναι διπλό: Χρονικά, τὸ 2015 καὶ τὸ 2019.

Κι ἐδῶ οἱ ἐκτιμήσεις τους εἶναι τὸ ἴδιο ἐσφαλμένες ὅσο ἐκεῖνες γιὰ τὸν Ἐρντογάν: Ὁ ΣΥΡΙΖΑ, ποὺ παθαίνει ναυτία μὲ ὁποιαδήποτε ἰδέα ἑλληνικοῦ ἐθνοκρατικοῦ συμφέροντος, ὁ ΣΥΡΙΖΑ ποὺ θέλει τὴν «μὴ-μοναχοφάικη» συνεκμετάλλευση τοῦ Αἰγαίου καὶ τοῦ ὁποίου ὁ σκληρὸς πυρήνας ἀρνεῖται ὅτι ὑπῆρξε Γενοκτονία, θὰ προωθήσει τὴν διεθνὴ ἀναγνώριση τῆς Γενοκτονίας. Κι ἐπειδὴ πιστεύουν ὅτι θὰ βοηθήσει στὴν ἀναγνώριση τῆς Γενοκτονίας, γι’ αὐτὸ θὰ πολεμήσουν (κάποιοι ἐξ αὐτῶν) τὸ ἐχθρικὸ σύστημα «ἀπὸ τὰ μέσα»…  Ἂς ἑτοιμάζονται γιὰ μιὰ ἀκόμη διάψευση στὴν πολιτική τους ζωή. Τὸ κακὸ εἶναι ὅτι θὰ κάνουν κακὸ στὴν ὑπόθεση τοῦ Πόντου (σὲ 100 κομμάτια οἱ Πόντιοι) συγχρωτιζόμενοι μὲ τὴ χειρότερη μεταπολιτευτικὴ κυβέρνηση. Ὁ ἰδιότυπος αὐτὸς δικαιωματισμός τους («νὰ προωθήσω τὴν δική μου ὑπόθεση [π.χ. Πόντος, ΛΟΑΤΚΙ κ.ο.κ.] καὶ δὲν μὲ νοιάζει τίποτε ἄλλο») θὰ βλάψει τὴν δική τους ὑπόθεση καὶ θὰ τὴν ἀποξενώσει καὶ ἀπὸ τοὺς ἄλλους Ἕλληνες καὶ τὰ λοιπὰ 99 κομμάτια τῶν Ποντίων. Ὡραῖοι οἱ ἀντιδεξιοὶ μπαμποῦλες τοῦ ἀντιπροσφυγισμοῦ καὶ τῶν ἑρμηνευτικῶν σχημάτων τοῦ Μεσοπολέμου, ὅμως, 100 χρόνια μετά, δὲν ὑπάρχουν «ντόπιοι καὶ πρόσφυγες», νοικοκυραῖοι εἶναι ὅλοι, οἱ ἐν Ἀθήναις Πόντιοι εἶναι μιὰ χαρὰ «Χαμουτζῆδες»  καὶ ἐξαθηναϊσμένοι, καὶ οἱ Θεσσαλονικεῖς Πόντιοι καὶ Μικρασιάτες εἶναι παρομοίως πολὺ καλοὶ «Μακεδονομάχοι». Τὸ τελευταῖο στοιχεῖο ἀποτελεῖ καὶ τὴν ἀπόδειξη περὶ πραγματικῆς συλλογικῆς ἐξάλειψης τῶν προστριβῶν τοῦ Μεσοπολέμου.

 

Posted in Αριστερά, Ελλάδα | Tagged | Σχολιάστε

Τὸ παιδομάζωμα τῆς Νάουσας: δύο ὀθωμανικὰ ἔγγραφα (1705)

Πρὸς τοὺς πανιερωτάτους καὶ σοφολογιωτάτους Ἱεροδικαστάς, ὧν τὴν σοφίαν αὐξάνει Κύριος, Βεροίας καὶ Ναούσσης τοὺς κραταιοὺς Βοεβόδας καὶ λοιποὺς προκρίτους καὶ ἰσχυροὺς τοῦ τόπου, ὧν τὴν ἰσχὺν αὐξάνει Κύριος 27-4-1705, στό: Ι. Κ. Βασδραβέλλης, Οἱ Μακεδόνες εἰς τοὺς ὑπὲρ τῆς ἀνεξαρτησίας ἀγώνας 1796 – 1832 [Μακεδονικὴ Βιβλιοθήκη 1], Θεσσαλονίκη 1940, (3) σσ. 244 – 245:

Διὰ τῆς παρούσης ὑψηλῆς μου διαταγῆς φέρω εἰς γνῶσιν ὑμῶν ὅτι ὁ Ὕψιστος ἡμῶν Ἄρχων Κραταιότατος Σουλτάνος καὶ Μέγας Χαλίφης τῶν Πιστῶν διὰ προγενεστέρου Ὑψηλοῦ του Αὐτοκρατορικοῦ Φιρμανίου εἶχε διατάξῃ τὴν ὅσον τάχιστα περισυλλογὴν καὶ ἀποστολὴν τῶν νέων Γενιτσάρων, οἵτινες ὡς γνωστὸν εἴθισται νὰ ἐκλέγωνται μεταξὺ τῶν εὐσταλῶν καὶ καλλισώμων νέων τῶν ἀπίστων ραγιάδων. Οὕτω ὑπείκοντες εἰς τὰ παραγγέλματα τοῦ Ὑψηλοῦ ἡμῶν Χαλίφου διορίσαμεν καὶ ἀπεστείλαμεν ἀμέσως εἰς τὴν περιφέρειαν Ναούσης τὸν Σιλιχτάρην Ἀχμὲτ Τσελεμπῆν μὲ τὴν ἐντολὴν ὅπως ἐνεργήσῃ τὴν ἐκλογὴν καὶ στρατολόγησιν πεντήκοντα νέων Γενιτσάρων ἐκεῖθεν κατὰ τὸ κρατοῦν παλαιὸν ἔθιμον. Τοιαύτην ἐκτελῶν ὑψηλὴν ἐντολὴν ὁ ρηθεὶς Σιλιχτάρης εἶχε μεταβῆ πρό τινος εἰς τὴν πόλιν τῆς Ναούσης ὡς γνωστὸν καὶ ἐπιληφθῇ τῆς καταγραφῆς τῶν νέων Γενιτσάρων, ὁπότε οἱ ἄπιστοι κάτοικοι τῆς εἰρημένης πόλεως ἐπαναστατήσαντες καὶ λέγοντες ἡμεῖς δὲν παραδίδομεν τοὺς υἱοὺς μας εἰς τοὺς Μουσουλμάνους  ἀπετόλμησαν νὰ φονεύσωσι δημοσίᾳ καὶ ἐν μέσῃ Σουλτανικῇ ὁδῷ τὸν ἐν λόγῳ Σιλιχτάρην μετὰ τῶν δύο συνοδῶν του Μουσουλμάνων, ἐν τέλει δὲ σχηματίσαντες συμμορίαν ἐξ ἑκατὸν καὶ πλέον κακούργων οἱ ἄπιστοι οὗτοι φονεῖς καὶ ἔχοντες ἐπὶ κεφαλῆς τὸν ἀρματωλὸν Ζήσην Καραδῆμον καὶ τοὺς δύο αὐτοῦ υἱοὺς ὕψωσαν τὴν σημαίαν τῆς ἀνταρσίας καὶ διατρέχοντες ἤδη τὰ ὄρη καὶ τὰς πεδιάδας τῶν καζάδων Βερροίας καὶ Ναούσης μύρια διέπραξαν καὶ ἐξακολουθοῦν νὰ διαπράττουν κακουργήματα, ἤτοι φόνους καὶ ληστείας εἰς βάρος τῶν Μουσουλμάνων πιστῶν τοῦ Ἰσλάμ. Τούτου ἕνεκα διατάσσομεν καὶ παραγγέλλομεν, ὅπως ἀμέσως καὶ ἄνευ ἀναβολῆς ἅμα ὡς φθάσῃ ἡ παροῦσα ὑψηλὴ ἡμῶν διαταγὴ σχηματισθῆ σημαντικὴ δύναμις ἐξ ἱκανῶν καὶ γενναίων πολεμιστῶν στρατολογουμένων μεταξὺ τῶν Μουσουλμάνων κατοίκων Βεροίας ὑπὸ τὴν ἀρχηγίαν τοῦ Βοεβόδα Μουχαρὲμ Ἀγᾶ καὶ τοῦ Μπολοὺκ Μπασῆ Ρετζὲπ Ἀγᾶ, ἐντελλομένων ὅπως ἀμειλίκτως καταδιώξουν καὶ ἐξαφανίσουν ἀπὸ προσώπου τῆς γῆς τοὺς ἐν λόγῳ ἀπίστους συμμορίτας. Ὑπομιμνήσκομεν ὑμῖν ὅτι ἡ σύλληψις καὶ θανάτωσις τῶν ἀπίστων τούτων φονέων οἵτινες ἀπετόλμησαν νὰ χύσουν αἷμα Μουσουλμάνου ἐν μέσῳ Σουλτανικῇ ὁδῷ, κατὰ τὰ παραγγέλματα τοῦ Σερὶ ἀποτελεῖ ἀπαράβατον ὑποχρέωσιν καὶ καθῆκον ἱερὸν παντὸς Μουσουλμάνου ἐνώπιον τοῦ Ἀλλὰχ καὶ τοῦ Θεοπέμπτου ἡμῶν Προφήτου.

Ἐγγράφη ἐν τῷ Ὑψηλῷ Ντιβανίῳ τοῦ Μπεηλὲρ Μπέη τῆς Ρούμελης. Ἐν Θεσσαλονίκῃ

Ἔκθεσις τοῦ ἱεροδικαστοῦ Βεροίας πρὸς τὸν ἐκλαμπρότατον καὶ ἐνδοξότατον Μπεηλὲρ Μπέη ὁλοκλήρου τῆς Ρούμελης. Εἰς Θεσσαλονίκην, 22-5-1705, στό: Ι. Κ. Βασδραβέλλης, Οἱ Μακεδόνες εἰς τοὺς ὑπὲρ τῆς ἀνεξαρτησίας ἀγώνας 1796 – 1832 [Μακεδονικὴ Βιβλιοθήκη 1], Θεσσαλονίκη 1940, (4) σσ. 246 – 247:

Ὡς γνωστὸν τυγχάνει ὑμῖν οἱ ἄπιστοι καὶ μυσαροὶ κάτοικοι τῆς πόλεως Ναούσσης ἀρνηθέντες κατὰ τὸ τρέχον ἔτος νὰ παραδώσουν τοὺς ὡς Γενιτσάρους καταλλήλους κριθέντας υἱούς των, ἀπετόλμησαν νἂ φονεύσουν πρό τινος τὸν εἰς τὴν πόλιν των μεταβάντα πρὸς ἐνέργειαν καταγραφῆς τῶν Γενιτσάρων Μουμπασίρην Ἀχμὲτ Τζελεμπῆ καὶ τοὺς μετ’ αὐτοῦ δύο Μουσουλμάνους συνοδούς του δημοσίᾳ καὶ ἐν μέσει Σουλτανικῇ ὁδῷ, ἐν τέλει δὲ ὑψώσαντες τὴν σημαίαν τῆς ἀνταρσίας καὶ ἐπαναστάσεως ἐσχημάτισαν συμμορίαν ἐξ ἑκατὸν καὶ πλέον ἀπίστων συμμοριτῶν ὑπὸ τὴν ἀρχηγίαν τοῦ μυσαροῦ ὁπλαρχηγοῦ Ζήση Καραδήμου καὶ τῶν υἱῶν του Βασιλείου καὶ Δημητρίου. Οἱ συμμορῖται οὗτοι ἔκτοτε διατρέχοντες τὰ ὄρη καὶ τὰς πεδιάδας τῶν Καζάδων Βεροίας καὶ Ναούσσης μύρια διέπραξαν κακουργήματα, ἤτοι φόνους καὶ ληστείας εἰς βάρος τόσων πιστῶν Μουσουλμάνων.

Οὕτω πρό τινος δι’ ὑψηλῆς διαταγῆς τοῦ διβανίου τοῦ Μπεηλὲρ Μπέη διαταχθέντες ὁ Μουχαρὲμ Ἀγᾶς Βοεβόδας καὶ ὁ Ρετζὲπ Ἀγᾶς Μπουλοὺκ μπασῆς Βεροίας, ἐσχημάτισαν ἱκανὴν δύναμιν ἐξ ἐκλεκτῶν καὶ μαχίμων ἀνδρῶν πιστῶν Μουσουλμάνων τοῦ καθ’ ἡμᾶς Καζᾶ καὶ ἐπελήφθησαν ἀμέσως τῆς ἀμειλίκτου καταδιώξεως τῶν εἰρημένων ἀπίστων συμμοριτῶν.

Οὗτοι ἐκπληροῦντες πιστῶς καὶ μετ’ ἀφοσιώσεως τὸ ἱερὸν καθῆκον των καὶ καταδιώκοντες ἔκτοτε κατὰ πόδας τοὺς ἀπίστους συμμορίτας, κατώρθωσαν δόξᾳ τῷ παντοδυνάμῳ Θεῷ νὰ περισφίξωσι τούτους πρό τινων ἡμερῶν εἰς τὰ στενὰ τοῦ παρὰ τὴν Νάουσσαν ρέοντος ποταμοῦ Ἀραπίτσα, ἔνθα κατόπιν κρατερᾶς καὶ λυσσώδους μάχης ἐνίκησαν καὶ κατετρόπωσαν αὐτούς. Κατὰ τὴν μάχην ταύτην ὁ μὲν ἐπὶ κεφαλῆς τῆς συμμορίας ἄπιστος ἀρματωλὸς Ζήσης Καραδῆμος βληθεὶς διὰ τεσσάρων σφαιρῶν εἰς διάφορα μέρη τοῦ σώματός του παρέδωσε τὴν ἀκάθαρτον ψυχήν του ἐπὶ τόπου εἰς τὸν σατανᾶν, οἱ δὲ δύο υἱοί του Βασίλειος καὶ Δημήτριος μετὰ ἓξ ἄλλων συμμοριτῶν συνελήφθησαν καὶ μετεφέρθησαν ζῶντες εἰς Βέροιαν, ἐνώπιον τοῦ ἱεροῦ ἡμῶν δικαστηρίου ὅπως δικασθῶσι καὶ τιμωρηθῶσι κατὰ τὸν νόμον τοῦ θεοφρουρήτου Σερί.

Συνεπείᾳ τούτου προσεκαλέσαμεν ἀμέσως ἐνταῦθα τὸν σοφολογιώτατον ἱεροδικαστὴν Ναούσης Χαλὴλ Ἐφέντην, τοὺς Βοεβόδας καὶ λοιποὺς προκρίτους καὶ ἰσχυροὺς τοῦ τόπου ἐνώπιον τῶν ὁποίων συνεκροτήσαμεν δημοσίᾳ σήμερον ἔκτακτον ἱεροδικαστικὸν συμβούλιον, πρὸ τοῦ ὁποίου ἤχθησαν δέσμιοι οἱ συλληφθέντες κακοῦργοι συμμορῖται. Οὗτοι δημοσίᾳ καὶ εἰς ἐπήκοον τῆς σεβαστῆς ὁμηγύρεως ἐρωτηθέντες κατὰ σειρὰν ἕκαστος, ἀπετόλμησαν νὰ διακηρύξουν διὰ τῶν ἀκαθάρτων χειλέων των τὰς ἀσεβεῖς φράσεις· Εἴμεθα ἀληθῶς ἀρματωλοὶ καὶ διακηρύττομεν τὰ φρονήματά μας.

Οὕτω βεβαιωθέντες ὅτι οἱ συλληφθέντες εἶναι αὐτοὶ οὗτοι οἱ κακοῦργοι ἐπαναστάται, οἵτινες μύρια κακουργήματα διέπραξαν μέχρι τοῦδε εἰς βάρος τόσων πιστῶν Μουσουλμάνων καὶ κρίναντες αὐτοὺς συμφώνως πρὸς τὸ ἱερὸν ρητὸν τοῦ θεοπέμπτου ἡμῶν προφήτου Φονεύσατε τοὺς ἀπίστους ἐναντιουμένους κατεδικάσαμεν πάντας εἰς τὸν δι’ ἀγχόνης θάνατον καὶ παρεδώκαμεν εἰς τὸν παρακαθήμενον τῇ ἱερᾷ ὁμηγύρει Βοεβόδαν Μουχαρὲμ Ἀγᾶν, ὅστις διέταξε καὶ ἐξετελέσθη ἡ ἐπιβληθεῖσα αὐτοῖς θανατικὴ ποινή.

Μεθ’ ὃ διετάχθη ὁ Μπουλοὺκ Μπασῆς Ρετζὲπ Ἀγᾶς ὅπως ἀποκόψῃ τὰς κεφαλὰς τῶν ἀπίστων Ζήση Καραδήμου καὶ τῶν δύο υἱῶν του Βασιλείου καὶ Δημητρίου καὶ ἐνεργήσῃ τὴν σχετικὴν διαπόμπευσιν ἀνὰ τὰς Σουλτανικὰς ὁδοὺς τῆς πόλεως. Ὡσαύτως ἐπεφορτίσθη ὁ τελευταῖος οὗτος ὅπως κατόπιν ἀποστείλει ταύτας εἰς τὸ ὑψηλὸν διβάνιον τῆς Θεσσαλονίκης.

Posted in Ισλάμ, Μακεδονία, Τούρκοι | Tagged , , , , , , | Σχολιάστε

παγανιστικά-πατριωτικά: Ὑπατία, Ἰουλιανός

Διαβάζω σὲ διάφορες σελίδες ποὺ δὲν βρίζουν τὸ Βυζάντιο, ἀφενὸς γιὰ τὴν Ὑπατία:

Ο μαρτυρικός της θάνατος είναι απόρροια των συνεχών θρησκευτικών διαπληκτισμών και ταραχών στην Αίγυπτο και, κυρίως, στην Αλεξάνδρεια. Αυτή την κατάσταση την τροφοδοτούσε ο Κύριλλος. Το αν έδωσε ή όχι την εντολή να εκτελέσουν την Υπατία δεν έχει ξεκαθαριστεί. Σίγουρα, όμως, η όλη στάση του συνέβαλλε στο να πάρουν θάρρος οι ζηλωτές, σε σημείο απύθμενου θράσους ώστε να φθάσουν στην κατακρεούργηση της Υπατίας. Άποψη που αφήνει να εννοηθεί και ο Σωκράτης ο Σχολαστικός με τη φράση του: «Τοῦτο οὐ μικρὸν μῶμον Κυρίλλῳ καὶ τῇ Ἀλεξανδρέων ἐκκλησίᾳ εἰργάσατο·».

Τίποτε δὲν ἀφήνεται νὰ ἐννοηθεῖ ἀπὸ τὸν Σωκράτη. Ἡ φράση του, ἐξίσου πιθανά, θὰ μποροῦσε νὰ σημαίνει ὅτι οἱ πράξεις κάποιων Ἀλεξανδρινῶν Χριστιανῶν σπίλωσαν τὴν ἐκκλησία τῆς Ἀλεξάνδρειας στὸ σύνολό της, καὶ τὸν ἡγέτη της κατὰ συνέπεια. Ὅπως ἀκριβῶς σπιλώνεται τὸ ὄνομα ὅλης τῆς οἰκογένειας (καὶ αὐτὸ τοῦ ἀρχηγοῦ της) ὅταν κάποιο μέλος της διαπράξει ἕνα εἰδεχθὲς ἔγκλημα· τότε, ἀκόμη καὶ τὰ ἄσχετα μὲ τὸ ἔγκλημα μέλη τῆς οἰκογένειας ἀντιμετωπίζουν προσωπικὰ τὴν ἐπίκριση τῆς κοινωνίας. Οὔτε χρειαζόταν νὰ πάρουν θάρρος ἀπὸ τὸν Κύριλλο προσωπικὰ οἱ ζηλωτές, ἀφοῦ ἡ Ἀλεξάνδρεια ἦταν ξακουστὴ ὡς τόπος παρόμοιων ἐγκλημάτων τοῦ ὄχλου, χριστιανικοῦ καὶ μή (ἐθνικοῦ, ἀρειανικοῦ, ἰουδαϊκοῦ). Ἂς ἀναφέρω μόνο τὸν ἀρειανιστὴ Γεώργιο καὶ τὸν ὀρθόδοξο ἅγιο Προτέριο, ἢ τὶς ταραχὲς τοῦ 3ου αἰώνα, ὅσοι ἐνδιαφέρονται ἂς ψάξουν. Ὅπως ποτὲ δὲν ἀνακαλύφθηκε οὔτε τιμωρήθηκε ὁ δολοφόνος τοῦ ὀρθόδοξου Πατριάρχη Ἀλεξανδρείας Προτέριου, ἔτσι οὐδέποτε ἀνακαλύφθηκαν καὶ τιμωρήθηκαν καὶ οἱ δολοφόνοι τῆς Ὑπατίας. Οὐδέποτε κατηγορήθηκαν οἱ παραβολάνοι, οἱ «μπράβοι» τοῦ Κυρίλλου, σὲ κείμενα τῆς ἐποχῆς γιὰ τὸν φόνο. Σὲ κάθε περίπτωση, ὁ θάνατος τῆς Ὑπατίας ὀφείλεται σὲ πολιτικὲς ἔριδες, μεταξὺ τοῦ χριστιανοῦ αὐγουστάλιου ἐπάρχου Ὀρέστη καὶ τοῦ ἐπισκόπου Κυρίλλου, κι ὄχι θρησκευτικές. Ἡ Ὑπατία δὲν ἦταν θεούσα σὰν τὸν Δαμάσκιο καὶ τὸν Ἰάμβλιχο. Ὁ Κύριλλος, βεβαίως, δὲν τροφοδοτοῦσε τὶς θρησκευτικὲς διαμάχες. Ἦταν πρῶτοι οἱ Ἰουδαῖοι τῆς Ἀλεξάνδρειας ἐκεῖνοι ποὺ ἀναίτια ἐπιτέθηκαν σὲ χριστιανικὲς ἐκκλησίες προκαλώντας τὴν ἀντίδρασή του, κι ὁ ἐκπρόσωπος τοῦ αὐτοκράτορα Ὀρέστης δὲν ἔκανε (ἢ δὲν μποροῦσε νὰ κάνει)  τίποτε γιὰ τὴν τιμωρία τῶν ἐπιτιθέμενων.

Σὲ κάθε δικαστήριο, ὁ κατηγορούμενος ἀπαλλάσσεται ὅταν δὲν μπορεῖ νὰ ἀποδειχτεῖ ἡ ἐνοχή του, καὶ δὲν ἐπαναλαμβάνεται στὸ διηνεκὲς ἡ κατηγορία οὔτε ξαναστήνεται νέο δικαστήριο. Γιατί ὅμως στὸ δικαστήριο τῆς Ἱστορίας ὁ Κύριλλος δικάζεται διαρκῶς καὶ θεωρεῖται ἔνοχος ξανὰ καὶ ξανά, ἐνῶ δὲν μπορεῖ νὰ ἀποδειχθεῖ ἱκανοποιητικὰ ἡ ἐνοχή του;

Ἡ ἀλήθεια εἶναι ὅτι ἐὰν ἡ Ὑπατία δὲν συσχετιζόταν μὲ τὴν ἐκκλησιαστικὴ ἱστορία, ἐὰν δὲν τὴν ἀνέφερε ὁ Σωκράτης στὴν Ἱστορία του καὶ μάλιστα ἐὰν δὲν τὴν συσχέτιζε μὲ τὸν Κύριλλο, τότε κυριολεκτικὰ «δὲν θὰ τὴν ἤξερε κανείς». Τόσο μεγάλη καὶ σπουδαία ἦταν. Θὰ εἴχαμε μόνο τὶς ἐπιστολὲς τοῦ Συνέσιου καὶ τὰ ποιήματα τοῦ Παλλαδᾶ. Ὅλοι οἱ μαθητὲς μνημονεύουν τὸν δάσκαλό τους, ἀλλὰ τίποτε ἄλλο. Ἡ ζωή της ἔγινε διάσημη ἐξαιτίας του θανάτου της. Ἐὰν μάλιστα εἶχε σκοτωθεῖ γιὰ ἄλλους λόγους καὶ ἄσχετα ἀπὸ ἕναν ἐκκλησιαστικὸ γίγαντα, θὰ ἦταν ἐξίσου ἄγνωστη.

Ἰουλιανός: Ἀκούω μιὰ έκπομπὴ σ’ ἕναν πολὺ καλὸ ἱστότοπο. Ὑπάρχουν κάποια ζητήματα ὅμως. Ὁ Κωνστάντιος δὲν ἐξόντωσε τὸν Γάλλο (τὸν ἀδερφὸ τοῦ Ἰουλιανοῦ) γιατὶ τὸν φοβήθηκε (ὅπως λέγεται στὸ 15:55 τῆς ἐκπομπῆς) ὡς ἀνταγωνιστὴ τῆς ἐξουσίας του, ἀλλὰ γιατὶ ὁ ἀδερφὸς τοῦ Ἰουλιανοῦ φερόταν ἀπολίτιστα στὴν Ἀντιόχεια δολοφονώντας, κάνοντας κατάχρηση τῆς ἐξουσίας του κ.λπ., ὅπως ὁ Ἀμμιανὸς Μαρκελλίνος γράφει.

Ὁ Ἰουλιανὸς χαρακτηρίζεται ἐνάρετος καὶ σοβαρός (ὅπως λέγεται στὸ 12:33) ἐπειδὴ δὲν ἦταν φιλήδονος. Ὅμως, ὅπως ξέρουμε ἀπὸ τὸν Ἀμμιανὸ Μαρκελλίνο, ὁ Ἰουλιανὸς ἀρεσκόταν στοὺς κόλακες καὶ ἦταν ὑπέρμετρα ἐκδικητικὸς πρὸς τοὺς ἀξιωματούχους τοῦ προηγούμενου αὐτοκράτορα.

Ὁ Ἰουλιανὸς χαρακτηρίζεται μεγάλος στρατηγὸς ἐπειδὴ κατανίκησε τοὺς Φράγκους (ὅπως λέγεται στὸ 21:54), ὅμως στὸν πόλεμο μὲ τοὺς κατὰ πολὺ πιὸ ἀξιόμαχους Πέρσες ἔκανε μεγάλα λάθη.

Τὸ λεγόμενο ὅτι ὁ Ἰουλιανὸς δὲν ἤθελε νὰ στεφεῖ αὐτοκράτορας (ὅπως λέγεται στὸ 22:47) δὲν βρίσκει σύμφωνους ὅλους τοὺς ἱστοριογράφους τῆς ἐποχῆς.

Σωστὰ βέβαια, λέγεται, ὅτι ἀπὸ ἕνα σημεῖο καὶ ἔπειτα ὁ Ἰουλιανὸς ἔχασε τὸ μέτρο (ὅπως λέγεται στὸ 30:05) στὴν ἐναντίωσή του πρὸς τοὺς Χριστιανούς. Ὡστόσο, δύο ἔτη βασιλείας δὲν εἶναι τόσα πολλὰ ὥστε νὰ εἰπωθεῖ ὅτι ἀρχικῶς ἦταν ἀνεκτικὸς ἀλλὰ ἀργότερα, μόνο, ἔγινε μισαλλόδοξος. Εἶναι κρίμα ποὺ δὲν ἀναφέρεται ὡς δεῖγμα τῆς μισαλλοδοξίας του τὸ γεγονὸς ὅτι ἐξόρισε τὸν Μέγα Ἀθανάσιο ἐπειδὴ αὐτὸς ἔκαμε τὸ ἔγκλημα (!) νὰ βαφτίσει κάποιες ἀρχόντισσες ἐθνικές, ὅπως καὶ τὸ γεγονὸς ὅτι χαιρόταν μὲ τὴν ἐξαφάνιση μεγάλου τμήματος τοῦ ἔργου τοῦ Ἐπίκουρου.

Δὲν εὐσταθεῖ ὅτι προσεταιρίστηκε τοὺς Ἰουδαίους μόνο στὰ πλαίσια τοῦ θρησκευτικοῦ ἀνταγωνισμοῦ πρὸς τοὺς Χριστιανούς (ὅπως λέγεται στὸ 30:35), κι αὐτὸ γιατὶ ὁ Ἰουλιανὸς σὲ ἰδιωτικὲς ἐπιστολὲς πρὸς ἐθνικοὺς ἔδειχνε τὸ σεβασμό του πρὸς τοὺς Ἰουδαίους. Ἡ ἀρειανιστικὴ ἀνατροφή του πιθανότατα (εἶχε ὡς συγγενεῖς σεσημασμένους Ἀρειανιστὲς ὅπως τὸν Εὐσέβιο Νικομηδείας) τὸν εἶχε κάνει νὰ ἐκτιμᾶ τὸν Ἰουδαϊσμό, ἀφοῦ ὁ Ἀρειανισμὸς ἀπέρριπτε τὴν θεότητα τοῦ Χριστοῦ.

Ὁ χρησμὸς τῶν Δελφῶν δὲν πρωτοαναφέρεται τὸν 11ο αἰ. (ὅπως λέγεται στὸ 36:00) ἀλλὰ ἤδη τὸν 5ο, ἐνῶ κι ὁ Ἀμμιανὸς ἀναφέρει τοὺς ἀποτρεπτικοὺς χρησμοὺς τῶν ἐθνικῶν μαντείων καὶ ὅτι ὁ Ἰουλιανὸς τοὺς ἀγνόησε, κάνοντας νέες θυσίες ὥσπου νὰ πετύχει τὸ ἐπιθυμητὸ ἀποτέλεσμα.

Ὁ Ἰουλιανὸς δὲν ἀπέρριψε τὶς προτάσεις τῶν Περσῶν μόνο γιατὶ ἤθελε νὰ ἐκδικηθεῖ γιὰ τὶς πρόσφατες εἰσβολές τους (ὅπως λέγεται στὸ 38:40), ἀλλὰ καὶ γιατὶ ἤθελε νὰ μιμηθεῖ τὸν Ἀλέξανδρο ποὺ κατέλυσε τὴν Περσικὴ Αὐτοκρατορία -ὅπως ὁ Σωκράτης Σχολαστικὸς γράφει.

Ἡ ἄποψη (ὅπως λέγεται στὸ 44:30) ὅτι ἀφοῦ ὁ πέρσης φονέας τοῦ Ἰουλιανοῦ δὲν ἐμφανίστηκε στὸν Πέρση βασιλιὰ νὰ ζητήσει τὴν ἀμοιβή του ἕνας Χριστιανὸς ἦταν ὁ δολοφόνος, ἀγνοεῖ τόσο ὅτι ὁ Ἰουλιανὸς δὲν φοροῦσε τὴν αὐτοκρατορική του πανοπλία (πάλι ὁ Ἀμμιανός, ἐδῶ), ἄρα ὅτι μπορεῖ ὁ φονιάς του νὰ μὴν γνώριζε ποιὸν σκότωνε, ὅσο κι ὅτι ὁ Πέρσης θὰ μποροῦσε νὰ εἶχε σκοτωθεῖ κατόπιν. Μάλιστα, ἡ φρουρά του εἶχε σκορπίσει κι ὁ ἴδιος εἶχε μπεῖ μέσα στὶς γραμμὲς τῶν Περσῶν. Μὲ τὴν ἴδια λογική, θὰ μποροῦσε νὰ παρουσιαστεῖ στὶς ρωμαϊκὲς στρατιωτικὲς ἀρχὲς κάποιος ἀπὸ τοὺς σὲ κοντινὴ ἀπόσταση Ρωμαίους ποὺ θὰ εἶδε ἕναν Ρωμαῖο (καὶ Χριστιανό) νὰ φονεύει τὸν Ἰουλιανό, καὶ νὰ τὸν καταγγείλει -δὲν παρουσιάστηκε κανείς. Ὁ Ἀμμιανός, παρὼν στὴ μάχη, ὄχι μόνο γράφει ὅτι εἶναι ἀβάσιμη ἡ ὑπόθεση τοῦ χριστιανοῦ φονέα ἀλλὰ κι ὅτι εἶναι ἄγνωστος ὁ δολοφόνος. Ἀντίθετα, ὁ Λιβάνιος, ποὺ πρῶτος, ἀλλὰ ἀντιφάσκοντας μὲ προηγούμενους λόγους του, ὑποστήριξε τὴν ἐκδοχὴ τοῦ προδότη Ρωμαίου στρατιώτη, ἦταν ἀπὼν ἀπὸ τὴ μάχη καὶ ὑποστήριζε ὅτι ὁ Ἰουλιανὸς ἐπλήγη βρισκόμενος μέσα στὸ ρωμαϊκὸ στράτευμα. Θὰ πιστέψουμε τὸν παρόντα στὴ μάχη ἢ τὸν ἀπόντα; Ὁ Λιβάνιος, ἐπίσης ποὺ γράφει ὅτι ὁ Σαπὼρ ἐξεπλάγη γιὰ τὸ ὅτι δὲν τιμωρήθηκε κανεὶς γιὰ τὸ θάνατο τοῦ Ἰουλιανοῦ, κάνει ὅτι δὲν καταλαβαίνει τὸ παράδειγμα ποὺ ἔφερε ὁ Σαπώρ: Ὅταν κάποιος ἀνώτερος πέρσης ἀξιωματοῦχος σκοτώθηκε, τιμωρήθηκε μὲ θάνατο ἡ φρουρά του γιατὶ δὲν τὸν προστάτεψε ἀποτελεσματικά. Δὲν ἐξεπλάγη, δηλαδή, ὁ Σαπώρ, «ποὺ δὲν τιμωρήθηκε ὁ Ρωμαῖος δολοφόνος τοῦ Ἰουλιανοῦ» ἀλλὰ ἐξεπλάγη γιατὶ οἱ ὑπεύθυνοι γιὰ τὴν ἀσφάλειά του (ἡ φρουρά του) δὲν τιμωρήθηκαν.

Οὔτε βέβαια ἡ ἑλληνικὴ παιδεία ἦταν πιὸ διαδεδομένη στὴ Δύση ἀπὸ ὅ,τι «στοὺς Ἀνατολίτες» (49:20). Ἀνατολίτης ἀπὸ τὴ Δαμασκὸ ἦταν ὁ Δαμάσκιος, καὶ Ἀνατολίτης Σύριος ὁ Ἰάμβλιχος. Καὶ οἱ δυὸ ἐθνικοί.

Παραπομπὲς ἔχω, ἀλλὰ δὲν τὶς βάζω. Ὅποιοι ἐνδιαφέρονται, θὰ ψάξουν ἢ ἂς ρωτήσουν. Δὲν ὑπάρχει τίποτε γιὰ νὰ ὑπερασπιστοῦμε στὸν Ἰουλιανὸ καὶ τίποτε στὴν Ὑπατία γιὰ τὸ ὁποῖο νὰ κατηγορήσουμε τὸν Κύριλλο. Δὲν ὑπάρχει μιὰ μέση ὁδὸς γιὰ ὅσους ξέρουν τί κάθαρμα ἦταν ὁ Ἰουλιανός, καὶ πόσα ψέματα ἔχουν χτιστεῖ πάνω σὲ χιλιοαπαντημένες εἰκασίες γιὰ τὸ φόνο τῆς Ὑπατίας.

Posted in παλιά και νέα θεότητα, Ύστερη Αρχαιότητα, θρησκεία | Tagged , , , , , | Σχολιάστε

Μετανάστες, ἡ ἰσχὺς τῆς Ρωμαϊκῆς Αὐτοκρατορίας (!)

Ἐξαιτίας του ἀναθεωρητισμοῦ τους, οἱ ἀπολογητὲς τοῦ σύγχρονου πολυπολιτισμοῦ θεωροῦν ὅτι ἡ Ρώμη χρειαζόταν μετανάστες γιὰ νὰ ἐνδυναμωθεῖ καὶ νὰ ἐπεκταθεῖ. Διαβάζουμε:

As the Roman emperors sought to expand and strengthen their empire, they recognized that immigration was a means for both. […] the emperors welcomed them into the labor force and military, keenly understanding that for the empire to grow and thrive it had to have new blood. Not only was the populace changing but the emperors themselves came from diverse backgrounds, from Spain to Syria. […] Between roughly 300 BC and AD 200, millions of immigrants came to Italy. Most arrived in chains, as slaves, the victims of Rome’s wars of expansion or of piracy. But others came of their own free will, either to seek their fortune or to lose themselves in the anonymity of a big city; with a population of about a million, Rome was the largest city in Europe or the Mediterranean. In this cosmopolitan place, people of various backgrounds and skill sets saw opportunities abounding. […] The Roman army represented new people as well. Men from Germany, the Danube River valley or the Balkans became the backbone of the legions. Meanwhile, soldiers from Italy were in short supply.  […] The empire was bookended, in a sense, by rulers of starkly different origins. Augustus, the first emperor, was part Roman noble; his other ancestors were wealthy Italians. The first Christian emperor, Constantine, reached the throne nearly 350 year later. His father came from what is today Serbia and his mother came from today’s Turkey. In between these two men came emperors from Spain, North Africa, Croatia, Serbia, and Syria. They reflected the diversity of the empire they had made. The Roman Empire over the centuries welcomed new and different people, recognizing that greater strength—culturally, economically, militarily— lay with a growing populace that brought ideas, influence, and brawn. Yet, the newcomers were indeed Romans and were expected to adhere to the empire’s founding principles. The Latin language, Latin literature, basic Roman values such as honor and obedience, Roman architecture and urban planning, Roman law, and, above all, the Roman army, all endured. The immigrants changed Rome but Rome changed the immigrants in turn.

Πρῶτο τέχνασμα εἶναι ὁ ἐσφαλμένος ὁρισμὸς τῶν λέξεων. Μετανάστης εἶναι κάποιος ξένος. Ὁ ἐκτὸς συνόρων -διαφορετικά, μιλᾶμε γιὰ ἐσωτερικὴ μετανάστευση π.χ. Ἑλλήνων (ὄχι ξένων) στὴν Ἀθήνα. Στὴ Ρωμαϊκὴ αὐτοκρατορία δὲν ἦταν ξένοι οἱ ἄλλοι λαοί, κι αὐτὸ ἔγινε ἀκόμη πιὸ σαφὲς μετὰ τὸ 212 μ.Χ. Ἡ καταγωγὴ τῶν αὐτοκρατόρων ἀπὸ διάφορα μέρη ἐκτὸς Ἰταλίας δὲν ἀποδεικνύει τὴν ἄποψη γιὰ «μετανάστες» ποὺ ἐνδυναμώνουν τὴ Ρώμη. Οἱ ἐκρωμαϊσμένοι αὐτοὶ ποὺ ὑπῆρχαν σὲ διάφορα μέρη τῆς αὐτοκρατορίας, δὲν ἦταν μετανάστες ποὺ «ἐνσωματώνονταν» στὴ Ρώμη. Ἦταν συνειδησιακὰ Ρωμαῖοι. Εἶναι πραγματικὰ ἀφελὲς νὰ τονίζεται ἡ καταγωγὴ τοῦ Κωνσταντίνου ἀπὸ τὴ Βιθυνία ὡς ἐπιχείρημα ὑπὲρ τῆς ὠφέλειας ποὺ φέρνουν οἱ «μετανάστες», γιατὶ ἁπλούστατα στὴν ἐποχὴ τοῦ Κωνσταντίνου οἱ κάτοικοι τοῦ τόπου καταγωγῆς του θεωροῦνταν νομικὰ Ρωμαῖοι. Τὸ ἴδιο τὸ ἄρθρο ἀντιφάσκει στὸ τέλος, γιατὶ ἀποδέχεται ὅτι οἱ «μετανάστες» ἐκρωμαΐζονταν κι ἀποδέχονταν τὴ λατινορωμαϊκὴ κουλτούρα. Ἀποδέχεται λοιπόν, ὅτι τὸ μοντέλο ποὺ βοήθησε τὴν προκωνσταντίνεια Ρώμη δὲν ἦταν αὐτὸ τῆς ἐνσωμάτωσης ἀλλὰ ἐκεῖνο τῆς ἀφομοίωσης. Ἐπίσης, τὸ ἄρθρο ἀποδέχεται (χωρὶς ὁ συντάκτης του νὰ ἀντιλαμβάνεται τὴν ἀντίφασή του) ὅτι ἡ «μετανάστευση» στὴ Ρώμη ἀφοροῦσε κυρίως τοὺς δούλους. Εἶναι ἐξωφρενικὸ νὰ ἀποκαλοῦμε «μετανάστευση» τὴ δουλεία. Ὑπάρχει βεβαίως μιὰ ἀλήθεια, ποὺ λίγοι πολυπολιτισμικοὶ ἀντέχουν νὰ παραδεχτοῦν: Ὅπως οἱ περισσότεροι «newcomers» στὴ Ρώμη ἦταν δοῦλοι, ἔτσι καὶ οἱ τωρινοὶ newcomers ἐπιδιώκεται νὰ χρησιμεύσουν ὡς δοῦλοι (ποὺ θὰ ρίξουν τὰ μεροκάματα κ.λπ.).

Τραγικὸ λάθος συνιστᾶ καὶ ἡ ἄποψη ὅτι ὑπῆρχε μαζικὴ μετανάστευση, ἐπωφελὴς μάλιστα, στὴ Ρωμαϊκὴ Αὐτοκρατορία. Ἡ Ρώμη εἶχε πληθυσμὸ περίπου ἑνὸς ἑκατομμυρίου στὰ τέλη τοῦ 3ου αἰώνα, σὲ σύνολο 60-65 ἑκατομμυρίων. Τὸ ἀδιαμφισβήτο γεγονὸς ὅτι ἡ Ρώμη καὶ ἄλλες μεγάλες πόλεις ἦταν πραγματικὰ κοσμοπόλεις ὅπου ἔβρισκες ἀνθρώπους κάθε καταγωγῆς, δὲν ἀποδεικνύει ὅτι σημαντικὸ ποσοστὸ τῶν πληθυσμῶν μετακινεῖτο μέσα στὴ Ρωμαϊκὴ Αὐτοκατορία. Ἡ συντριπτικὴ πλειονότητα, ἐκτὸς ἀπὸ δούλους, στρατιῶτες καὶ ἐμπόρους, παρέμενε στὸν τόπο της (ὅπου καὶ ἐκρωμαϊζόταν) καὶ δὲν «μετανάστευε» -ἄλλωστε, ἡ μετακίνηση πληθυσμῶν ἐντὸς τῶν ὁρίων τῆς Αὐτοκρατορίας δὲν ἦταν «μετανάστευση» μὲ τὴν ἔννοια π.χ. ποὺ σήμερα καλοῦμε «μετανάστες» ὅσους μὴ Δυτικοὺς εἰσέρχονται βίαια (παράνομα) στὴ Δύση. (Οὔτε ὁ στρατιώτης ποὺ μετακινεῖται μὲ τὴ μονάδα του «μεταναστεύει».)

Ἔτσι ἀπομένει, πέρα ἀπὸ τὴ δουλεία, ἡ πραγματικὴ μετανάστευση, ποὺ ἀφοροῦσε πληθυσμοὺς ἐκτὸς τῶν ἑκάστοτε ὁρίων τῆς Ρωμαϊκῆς Αὐτοκρατορίας: Οἱ γερμανικὲς καὶ ἀργότερα ἀραβικὲς εἰσβολές, ποὺ κατέστρεψαν τὸ δυτικὸ τμῆμα καὶ τὸ μισὸ τοῦ ἀνατολικοῦ τμήματος τῆς Ρωμαϊκῆς Αὐτοκρατορίας. Οἱ Γερμανοὶ μισθοφόροι σὲ ἀντίθεση μὲ τοὺς Ἰλλυρίους, προέρχονταν κυρίως ἀπὸ περιοχὲς ἔξω ἀπὸ τὰ ρωμαϊκὰ σύνορα. Ἡ «μεγάλη μετανάστευση τῶν (γερμανικῶν) λαῶν» (Γότθοι, Φράγκοι, Βάνδαλοι κ.ἄ.) ὁδήγησε στὴν καταστροφὴ τῆς Ρωμαϊκῆς Αὐτοκρατορίας. Γεγονὸς τὸ ὁποῖο ἀποκρύβουν οἱ ἀναθεωρητιστὲς τῆς πολυπολιτισμικότητας.

Μὲ ἄλλα λόγια, ὁ ὑπερβάλλων ζῆλος τῶν σημερινῶν φιλομουσουλμάνων Δυτικῶν τοὺς ὁδηγεῖ νὰ διαστρεβλώνουν πρῶτα τὴν ἔννοια τοῦ «μετανάστη» υἱοθετώντας την γιὰ τοὺς ἐλάχιστους, ἀριθμητικά, πληθυσμοὺς ποὺ μετακινοῦνταν ἐθελούσια ἀπὸ μιὰ περιοχὴ τῆς Ρωμαϊκῆς Αὐτοκρατορίας στὴν ἄλλη (κι ὄχι, ὅπως θὰ ἔπρεπε, γιὰ πληθυσμοὺς προερχόμενους ἔξω ἀπὸ τὰ ὅρια τῆς αὐτοκρατορίας), καὶ δεύτερον νὰ θεωρήσουν ὡς δευτερεύουσα ὑπολεπτομέρεια τὸ γεγονὸς ὅτι οἱ μεταναστεύοντες ἐκεῖνοι ρωμαϊκοὶ πληθυσμοί, σὲ ἀντίθεση μὲ τοὺς τωρινοὺς μετανάστες, ἐκρωμαΐζονταν καὶ ἐξελληνίζονταν πρόθυμα. Πράγματι, ὑπῆρξε ἕνας ἄραβας αὐτοκράτορας, ὁ Φίλιππος «ὁ Ἄραβας». Ἀλλὰ μεμονωμένα παραδείγματα ἐξελληνισμένων καὶ ἐκρωμαϊσμένων δὲν συνιστοῦν ἀπόδειξη περὶ μαζικῆς μετανάστευσης οὔτε γιὰ τὴν ὠφέλεια ποὺ ἀποκόμισε ἡ Ρωμαϊκὴ Αὐτοκρατορία ἀπὸ τοὺς Ἄραβες μετανάστες. Ὅταν τὸν 7ο αἰώνα δεκάδες χιλιάδες «Ἄραβες Φίλιπποι» εἰσῆλθαν στὴ Ρωμαϊκὴ Αὐτοκρατορία, τὴν κατέστρεψαν.

Posted in παλιά και νέα θεότητα, πολυπολιτισμός, Ρωμαίοι | Tagged , , , , | 1 σχόλιο

Ἕ. Σκοπετέα, Φαλμεράυερ

Ἕ. Σκοπετέα, ΦΑΛΜΕΡΑΫΕΡ. Τεχνάσματα τοῦ ἀντιπάλου δέους [Μικρὴ Ἱστορικὴ Βιβλιοθήκη], Ἀθήνα 1999 [Α΄ἀνατ.], σσ. 81-97:

Τὸν ἀντιβυζαντινισμό του ὁ Φαλμεράυερ [JAKOB PHILIPP FALLMERAYER, 10.12.1790 † 25.04.1861] τὸν ἐκδηλώνει μὲ ἰδιόρρυθμο τρόπο. Ἐχθρὸς τοῦ Βυζαντίου ἀπὸ τὴν πρώτη στιγμὴ ποὺ τὸ γνώρισε, κι ὅλο καὶ πιὸ ἐχθρὸς ὅσο βαθαίνει ἡ γνωριμία του, εἶναι συγχρόνως θερμὸς προπαγανδιστὴς τῆς συστηματικῆς καλλιέργειας τῶν βυζαντινῶν σπουδῶν στὴν Δύση –καὶ ἕνας ἀπὸ τοὺς πρωτεργάτες τους. Φαίνεται ἀντιφατικὸ ἀλλὰ δὲν εἶναι. Ὁ Φαλμεράυερ θεωρεῖ δεδομένο ὅτι οἱ δυτικοευρωπαϊκὲς βυζαντινὲς σπουδές, ὅταν μὲ τὸ καλὸ γίνει κοινὴ συνείδηση ἡ χρησιμότητά τους, θὰ εἶναι μοιραῖα ἀντιβυζαντινές. Σὲ δυτικὸ περιβάλλον δὲ θὰ μποροῦσε νὰ συμβεῖ διαφορετικά: φτάνει νὰ εἶναι δυτικό. Γι’ αὐτὸ καὶ κρούει τὸν κώδωνα τοῦ κινδύνου ὅταν καταγράφει τὶς ἐπιδόσεις τῆς Ῥωσίας στὴν βυζαντινολογία. Σὰν νὰ ἀντιλαμβάνεται τὴν ἱστορία σὰν πεδίο ἄσκησης ἐπιστημονικῆς κατασκοπίας –μὲ τὶς συμπαρομαρτοῦσες πρακτικὲς σκοπιμότητες-, ὁ συγγραφέας μας, θορυβημένος, ἀποφαίνεται πὼς εἶναι κρίμα, καὶ ἐπικίνδυνο, οἱ Ῥώσοι νὰ κατανοοῦν πρῶτοι –καὶ γιὰ τοὺς δικούς τους φυσικὰ κακοὺς σκοπούς- ὅτι οἱ Δυτικοὶ ἔχουν κάθε συμφέρον νὰ κατανοήσουν τὸ γρηγορότερο, ἀντὶ νὰ ὀλιγωροῦν [1].

Ἀπέναντι στὴν βυζαντινὴ ἱστορία, ποὺ ξεχειλίζει ἀπὸ «ἠθικὴ ἐξαχρείωση καὶ ἐμετικὴ φρίκη», ἕνας Δυτικός, φρονεῖ ὁ Φαλμεράυερ, δύσκολα θὰ ἔνιωθε ἄλλο ἀπὸ δίκαιη ἀποστροφή· γι’ αὐτὸν ἕνα θέμα μισητό, ἀνιαρὸ καὶ ἀδιάφορο. Ἔτσι ἐξηγεῖται ἡ ἐξαφάνιση τοῦ Βυζαντίου ἀπὸ τὴν δυτικὴ μνήμη· ἔχει σκόπιμα ἀπωθηθεῖ, σὰν ἕνα κακὸ ὄνειρο [2]. Ἔτσι ἐξηγεῖται καὶ ἡ ἐπίμονη ἀπροθυμία τῶν δυτικῶν ἱστορικῶν νὰ ἐγκύψουν στὸ Βυζάντιο· ἀπροθυμία πού, στὴν περίπτωση τῶν Γερμανῶν –τῶν ἀμεσότερα ἐνδιαφερομένων, καθὼς αὐτοὺς πρώτους θὰ ὠφελοῦσε μιὰ ὀρθὴ ἀποτίμηση τοῦ Βυζαντίου-, ἐνθαρρύνεται ἀπὸ τὴν γνωστή τους ψύχωση μὲ τὴν ἀρχαία Ἑλλάδα, καὶ τὶς συνδεόμενες μ’ αὐτήν, γνωστὲς ἐπίσης, αὐταπάτες [3]. Κι ὅμως, πρόκειται γιὰ τεράστια παρεξήγηση, ποὺ ὁ Φαλμεράυερ ἀναλαμβάνει νὰ διαλύσει.

Ἐφιστώντας τὴν προσοχὴ στὸ Βυζάντιο, ὁ ἱστορικός μας γνωρίζει ὅτι καὶ ἄλλοι τὰ ἴδια χρόνια προβληματίζονται παρεμφερῶς· ὑπάρχουν ἀνὰ τὴν Εὐρώπη ἐρευνητὲς τοῦ ἑλληνικοῦ Μεσαίωνα στοὺς ὁποίους δὲν ἀρνεῖται τὴν ἐκτίμησή του (μὲ τὴν ἀνάλογη συγκατάβαση ὅποτε τοῦ ἀμφισβητοῦν τὴν θεωρία)· [4] τὸ βέβαιο εἶναι ὅτι ἡ πίστη στὴν δική του πρωτοτυπία μέχρι ἄθικτη, καθὼς δὲν βλέπει δίπλα του δεύτερο ἑρμηνευτὴ τοῦ Βυζαντίου. Βέβαια δὲν εἶναι σὲ θέση νὰ γνωρίζει -ὅπως τὸ γνωρίζουμε ἐμεῖς γιὰ λογαριασμό του ἑνάμιση αἰώνα μετά- πόσο παιδὶ τῆς ἐποχῆς του εἶναι· ὅτι ὅλοι μαζί, ἐπομένως καὶ αὐτὸς ἀνάμεσά τους, ἀποτελοῦν μέρος μιᾶς εὐδιάκριτης τάσης στὴν εὐρωπαϊκὴ ἱστοριογραφία, πρὸς τὸν Μεσαίωνα γενικὰ καὶ τὸ Βυζάντιο εἰδικότερα. Ἀκόμα κι ἔτσι, ὁ ὀξὺς ἀντιβυζαντινισμός του τὸν διαφοροποιεῖ ἀπὸ τοὺς ὑπολοίπους συναδέλφους του –καὶ ἀπὸ τοὺς μεταγενέστερους βυζαντινολόγους· γιατὶ οἱ βυζαντινὲς σπουδές, διαψεύδοντάς τον, δὲν ἔλαβαν, στὸ σύνολό τους καὶ παρὰ τὶς ἐξαιρέσεις, τὸν νομοτελῶς ἀντιβυζαντινὸ -καὶ ἀνθελληνικό- χαρακτήρα ποὺ εἶχε προβλέψει. Καὶ ποῦ νὰ φανταζόταν ὅτι ἐν καιρῷ ἡ βυζαντινολογία θὰ ἀνθοῦσε καὶ στὴν Ἑλλάδα –τὸ παραπεταμένο «ἀπολειφάδι τοῦ Βυζαντίου» [5], ποὺ ἀπὸ τὴν σκοπιὰ τοῦ Φαλμεράυερ θὰ ἦταν ὁ τελευταῖος γιὰ νὰ ‘χει γνώμη σὲ τέτοια θέματα.

Ἀπὸ τὴν ἄλλη πάλι μεριά, οὔτε ὁ ἀντιβυζαντινισμὸς εἶναι κάτι τὸ πρωτόγνωρο ἢ σπάνιο στὴν Εὐρώπη τῆς ἐποχῆς ἐκείνης. Ὥς καὶ Ἕλληνες, καὶ πρὶν καὶ μετὰ τὸν Φαλμεράυερ, υἱοθετοῦν, ὅπως ξέρουμε, τὴν ἄνευ ὅρων καταδίκη τοῦ βυζαντινοῦ τους παρελθόντος –ἀφοῦ στὴν Ἑλλάδα πῆρε πολὺ χρόνο μέχρι νὰ ἐσωτερικευθοῦν οἱ συνήθεις ἀπαιτήσεις μιᾶς ὑπὸ συγκρότησιν ἐθνικῆς ἰδεολογίας, ποὺ βεβαιωμένα ἀνέχεται ἀντιφάσεις, ἄλλὰ ὄχι καὶ ἱστορικὰ κενά, καὶ μάλιστα ὑπερχιλιετή. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ὁ εὐρωπαϊκὸς ἀντιβυζαντινισμὸς εἶναι ὑπόθεση παλιά, καὶ θὰ μπορούσαμε νὰ πάμε πολὺ πίσω, νὰ ἀναπλεύσουμε ὢς τὶς ἀπαρχὲς τῆς ἀντιπαλότητας Ῥώμης-Κωνσταντινούπολης: πρὶν κὰν ὑπάρξει «Εὐρώπη» δηλαδή. Γιὰ τὶς ἀνάγκες ὅμως τοῦ 19ου αἰώνα, ἀρκεῖ νὰ γίνει ἀναφορὰ στὴν συνδυασμένη κληρονομιὰ τοῦ διαφωτισμοῦ καὶ τοῦ «ῥομαντικοῦ φιλελληνισμοῦ» -μιὰ παράδοξη σύμπτωση τῶν κατὰ τὰ ἄλλα, φυσικά, ἀσύμβατων μεταξύ τους. Ἡ ἱστορία τοῦ Βυζαντίου -ἡ ἴδια ἡ ἔννοια «Βυζάντιο»- ερχόταν σὲ σύγκρουση τόσο μὲ τὸν ὀρθὸ Λόγο, τὸ χαϊδεμένο τοῦ διαφωτισμοῦ, ὅσο καὶ μὲ τὶς κλασσικὲς ὀνειροφαντασίες τοῦ φιλελληνισμοῦ, καὶ ἦταν ἐπόμενο νὰ ἀπορριφθεῖ, μὲ ἰδιαίτερη βδελυγμία ἀπὸ τὸν πρῶτο, καὶ σιωπηρά, τουλάχιστον, ἂν καὶ ἐξίσου αὐτονόητα ἀπὸ τὸν δευτέρο.

Μετὰ ἀπὸ ὅσα προηγήθηκαν στὰ προηγούμενα κεφάλαια, θὰ ἦταν φαιδρὸ νὰ λέγαμε ὅτι ὁ ἀντιβυζαντινισμὸς τοῦ Φαλμεράυερ ἔχει τὴν παραμικρὴ σχέση μὲ τὸν φιλελληνικὸ ἀντιβυζαντινισμό, κι ἂς χρησιμοποιεῖ συγγενῆ γλῶσσα ὅταν ἀναφέρεται στὸ Βυζάντιο. Οὔτε ὅμως βρίσκεται ὁ συγγραφέας μας ἀκριβῶς στὴν προέκταση τοῦ διαφωτισμοῦ. Ὁ διαφωτισμὸς εἶχε κι ἐκεῖνος άντιπαθήσει βαθύτατα τὴν βυζαντινὴ ἱστορία, ὅπως μέσες ἄκρες τοῦ ἦταν γνωστή. Ἀλλὰ ἀπλῶς ἀπέστρεψε τὸ βλέμμα: τὴν εἶδε ὢς κάτι τελείως ἄσχετο ἀπὸ τὴν δυτικὴ ἱστορία· κάτι ποὺ θὰ ’ταν χαμένος κόπος νὰ διερευνήσει κανείς. «Αἶσχος», λέει ὁ Βολταῖρος. Ἔτσι, οἱ πρόοδοι ποὺ εἶχε σημειώσει ὁ φιλίστωρ 17ος αἰώνας σ’ αὐτὸν τὸν τομέα παραδόθηκαν στὴν λήθη [6]. Ὁ Φαλμεράυερ ἀπὸ τοὺς διαφωτιστὲς διαφοροποιεῖται στὸ ὅτι -ἤδη τὴν ἐπαύριο τῆς Ἱστορίας τῆς Αὐτοκρατορίας τῆς Τραπεζοῦντος, καὶ ἴσως ἐξαιτίας της- θεωρεῖ τὴν βυζαντινὴ ἱστορία πολὺ σχετικὴ μὲ τὴν δυτικὴ ἱστορία, καὶ γι’ αὐτὸ ἀξιομελέτητη. Δὲν κουράζεται νὰ ἐπαναλαμβάνει πὼς οἱ δύο πλευρὲς διαπλέκονται μεταξύ τους ἐπὶ μονίμου βάσεως στὴν διάρκεια τῶν αἰώνων· πὼς ὑπάρχει ἀναγκαία ἀλληλεξάρτηση, ὥστε καμιὰ νὰ μὴν εἶναι αὐτοτελὴς ἀπέναντι στὴν ἄλλη· κι αὐτὸ ὁδηγεῖ στὸ συμπέρασμα ὅτι δὲν ἔχει νόημα νὰ ἀγνοεῖ κανεὶς τὴν βυζαντινὴ ἱστορία στὴν Δύση, οὔτε νὰ τὴν μελετᾶ χωρὶς νὰ ἔχει τὴν Δύση κατὰ νοῦ, σὰν ἕνα οἱοδήποτε «οὐδέτερο» ἐπιστημονικὸ ἀντικείμενο. Κατὰ κάποιον τρόπο, δηλαδή, τὸ Βυζάντιο εἶναι μιὰ σχεδὸν ἐσωτερικὴ δυτικὴ ὑπόθεση· ἂν μή τι ἄλλο, γιατὶ ἀπὸ τὴν διερεύνησή του ἡ Δύση εἶναι ποὺ θὰ ἔβγαινε κερδισμένη· τὸ λιγότερο, θὰ γνώριζε τὸν ἑαυτό της.

Ἂς τὸ δοῦμε αὐτὸ ἀπὸ πιὸ κοντά. Ἡ σχέση τῶν δύο, ἔτσι ποὺ τὴν βλέπει ὁ Φαλμεράυερ, δὲν ἐξαντλοῦνταν στὸ ἱστορικὸ τῆς διένεξης Ἁγιας Ἕδρας καὶ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου. Ὁπωσδήποτε προϋπῆρχε –καὶ ἐπέζησε- τῆς σύντομης συνάντησης Δύσης καὶ Βυζαντίου ἐπὶ Φραγκοκρατίας· σχετικὰ μὲ τὴν ὁποία ὁ συγγραφέας, καὶ μετὰ τὴν ἀξιοσημείωτη ἀπομάκρυνσή του ἀπὸ τὴν ἀπόλυτα ἀρνητικὴ ἐκτίμηση τῆς Ἱστορίας τῆς Αὐτοκρατορίας τῆς Τραπεζοῦντος, ποὺ εἶδαμε πιὸ πάνω, δὲν ἔχει καλὰ λόγια νὰ πεῖ.

Ἦταν μιὰ ἄγονη συνάντηση, ποὺ ἁπλῶς ἐπιβεβαίωσε τὸ βαθὺ χάσμα, τὸ ἀδύνατο τῆς συνύπαρξης, κι ἔδωσε μιὰν ἱστορικὴ ἀπόδειξη γιὰ τὸ ὅτι στὸ Βυζάντιο ἡ Δύση μόνο νὰ καταστρέψει μποροῦσε -ὄχι καὶ νὰ δημιουργήσει [7]. Ἀπέδειξε μ’ ἄλλα λόγια ὅτι, παρὰ τὶς ἀλληλοκαταστροφικὲς διαθέσεις, οἱ δύο κόσμοι ἦταν ἀμοιβαῖα στεγανοί –δὲν ὑπῆρχε χῶρος γιὰ ἐνδιάμεσες καταστάσεις- καὶ ἡ παρατήρηση προσφερόταν γιὰ γενικεύσεις κάθε εἴδους: Ὅπως, π.χ., ὁ Φαλμεράυερ δὲν βλέπει μέλλον γιὰ τὴν μεταρρύθμιση στὴν Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία –καὶ ἀδημονεῖ μὲ τὰ αἰγυπτιακὰ πειράματα τοῦ «ἐκσυγχρονιστή» Μεχμέτ Ἀλί-, ἔτσι καὶ τὴν Ἑλλάδα τὴν κηρύσσει ἀνεπίδεκτη ἐκδυτικισμοῦ, θεωρώντας –εἰς πεῖσμα τῆς βαυαρικῆς αἰσιοδοξίας- ἄσκοπη καὶ ἀνόητη τὴν μεταφύτευση δυτικῶν θεσμῶν σὲ ἑλλαδικὸ περιβάλλον. Συνάγεται ὅτι τὰ στεγανὰ αἴρονταν μόνον ὅταν ἐπρόκειτο γιὰ τὴν κατὰ μέτωπον ἐπίθεση τοῦ ἑνὸς ἐκ μέρους τοῦ ἄλλου: τοῦ «δυτικοῦ» ἐκ μέρους τοῦ «ἀνατολικοῦ» ἢ ἀντιστρόφως –μὲ τὸ «δυτικό», θὰ δοῦμε στὰ ἐπόμενα, αἰσθητικὰ πιὸ εὐάλωτο.

Ὅπως καὶ νὰ ἔχει τὸ πράγμα, ἡ σχέση ἦταν κεφαλαιώδους σημασίας ἤδη ἀπὸ τὴν στιγμὴ ποὺ γεννήθηκε τὸ Βυζάντιο, καὶ τέτοια εἶχε παραμείνει, γιὰ τὸν Φαλμεράυερ, ὢς τὴν ἐποχή του· δὲν ἀφοροῦσε λοιπὸν μόνο στὸ δυτικὸ παρελθόν, ἀλλὰ καὶ στὸ δυτικὸ παρόν –καὶ κυρίως σ’ αὐτό. Αὐτὴ ἡ βεβαιότητα εἶναι ποὺ ὑπαγορεύει τὴν προτροπή του γιὰ τὴν μελέτη τῆς βυζαντινῆς ἱστορίας. Ὅταν ἀρχίσουν νὰ ἐρωτῶνται οἱ βυζαντινὲς σπουδές –και «ὄχι πλέον οἱ Δελφοὶ ἢ τὸ σπήλαιον τοῦ Τροφωνίου»- θὰ κατορθώσει ἡ Δύση νὰ χαράξει μιὰν ὀρθὴ πολιτικὴ γιὰ τὴν ἐπίλυση τοῦ Ἀνατολικοῦ Ζητήματος, ἀλλὰ καὶ νὰ ἀνακαλύψει τὸ νόημα τῆς δυτικῆς ἱστορίας· θὰ ἀποκτήσει, ἀκόμα, καὶ τὸ κλειδὶ γιὰ τὴν κατανόηση τοῦ ἐλάσσονος προβλήματος τοῦ χαρακτῆρα τῶν Ἑλλήνων –ποὺ τόσο κούρασαν τὴν «τιμωρὸ Εἱμαρμένη»- καὶ γιὰ τὴν ἀσφαλὴ πρόβλεψη τοῦ μέλλοντός τους. Καὶ τὸ «καταγέλαστο ὄνομα ἑνὸς Ἀσημάντου» -ἔτσι ἀναφέρεται ὁ συγγραφέας μας στὸν ἑαυτό του- θὰ πάρει τὴ θέση ποὺ τοῦ ἀνήκει [9].

Εἶπα καὶ πιὸ πάνω ὅτι ἱστορία τοῦ Βυζαντίου ὁ Φαλμεράυερ δὲν ἔγραψε ποτέ· μετὰ τὶς πολεμικὲς γύρω ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα δὲν θὰ ἄντεχε, λέει ὁ ἴδιος, δεύτερη παρόμοια δοκιμασία, κι ἔμεινε μὲ τὸν καημό [10]. Σὲ ὅσα πρόλαβε νὰ γράψει, ἡ βυζαντινὴ παρουσία εἶναι συνεχὴς καὶ ποικίλη· τόσο στὴν Ἱστορία τῆς Αὐτοκρατορίας τῆς Τραπεζοῦντος καὶ τὴν Ἱστορία τῆς Χερσονήσου τοῦ Μορέως ὅσο καὶ στὰ δημοσιογραφικά του κείμενα· ὥστε, παρόλο που δὲν εἶναι πάντα ἁπλὸ νὰ τὴν ἀποκολλήσει κανεὶς ἀπὸ τὴν σλαβικὴ παρουσία, εἶναι δυνατὸν νὰ τὴν ἐξετάσει ὢς ἕναν βαθμὸ ἀνεξάρτητα ἀπὸ αὐτήν.

Ἡ βυζαντινὴ παρουσία βρίσκει, βασικά, δύο τρόπους ἔκφρασης. Ἔχουμε, ἀφενός, μιὰ ἱστορία μὲ ἀρχή, μέση καὶ τέλος –τὴν ἱστορία τοῦ βυζαντινοῦ κράτους-, ἡ εἰκόνα τῆς ὁποίας, ὅπως τὴν συνέλαβε ὁ Φαλμεράυερ, εὔκολα ἀποκαθίσταται ἀπ’ ὅσα σκόρπια ἔγραψε σχετικά. Καὶ ἀφετέρου ἔχουμε μιὰ ἱστορία δίχως τέλος, ποὺ ἀποκαθίσταται δυσκολότερα, καὶ σ’ αὐτὴν εἶναι ποὺ στρέφει κυρίως τὴν προσοχή του. Ἀποκαθίσται δυσκολότερα γιατὶ ἀφορᾶ τὴν ἄχρονη διάσταση τῆς βυζαντινῆς ἱστορίας: τὸ «Πνεῦμα» τοῦ Βυζαντίου, τὸ ὁποῖο ζεῖ καὶ βασιλεύει ἀκόμα τὸν 19ο αἰώνα, καὶ ἐπιπλέον, κατὰ τὰ φαινόμενα, εἶναι καὶ ἀθάνατο· ἡ Ῥωσικὴ Αὐτοκρατορία καὶ ἡ ὀρθοδοξία εἶναι στενὰ συνυφασμένες μ’ αὐτὸ τὸ πνεῦμα· ἀλλὰ οὐτὲ καὶ ἡ Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία μένει ἐντελῶς ἀπ’ ἔξω, ἀφοῦ αὐτὴ εἶναι ὁ νόμιμος κληρονόμος τοῦ Βυζαντίου. Κωδικοποιώντας προσωρινὰ τὶς διασυνδέσεις ἀνάμεσα στὰ τρία –καὶ λαμβάνοντας ὑπόψη ὅτι ἡ στάση τοῦ Φαλμεράυερ ἀπέναντι στὴν Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία παρουσιάζει διακυμάνσεις-, μποροῦμε νὰ ποῦμε ὅτι ἂν οἱ Σουλτάνοι διαδέχθηκαν τὸ σῶμα τοῦ Βυζαντίου, οἱ Τσάροι διαδέχθηκαν τὸ πνεῦμα του. Ὅσο γιὰ τὴν ὀρθοδοξία, αὐτὴ θὰ χωροῦσε στὸ ἴδιο σχῆμα ὡς «χριστιανικὸ Ἰσλάμ»· γιατί –γιὰ ὅσο διάστημα τουλάχιστον ὁ Φαλμεράυερ κρατάει ἀντιτουρκικὴ στάση- τὸ Βυζάντιο παραμένει Βυζάντιο, εἴτε ἰσλαμικὸ το χαρακτηρίσουμε εἴτε χριστιανικό.

Ἂς ἀρχίσουμε ἀπὸ τὴν ἱστορία τοῦ βυζαντινοῦ κράτους:
«Ἡ διαδικασία γένεσης ἐκείνου τοῦ ἰδιόρρυθμου, ἐκτεινόμενου σ’ ὅλον τὸν Μεσαίωνα, καὶ σήμερα ἀκόμα ζωντανοῦ πολιτικοθεολογικοῦ συμπλέγματος λαῶν, ποὺ ἀποκαλοῦμε Imperium Byzantinum, ἄρχισε μόλις μετὰ τὴν βαθμίαια ἐξάλειψη τῆς ἀρχαίας ἑλληνικῆς φυλῆς καὶ τοῦ ἀρχαιοελληνικοῦ πολιτισμοῦ, στὴν διάρκεια τοῦ ἕκτου αἰώνα μετὰ Χριστὸν ἐπὶ Ἰουστινιανοῦ, τοῦ Πανδέκτειου ἥρωα. Ὁ Ἰουστινιανὸς Α΄, ὁ νικητὴς καὶ τροπαιοῦχος τῶν νομομαθῶν μας, ἦταν ἀπὸ τὴν καταγωγή του καὶ τὸ αἷμα του ἕνας ἐκσλαβισμένος βάρβαρος, καὶ συγχρόνως ὁ βυζαντινὸς Ἡρόστρατος, ποὺ μὲ τὸν αὐτοκρατορικό του Κώδικα καὶ τὸ αὐτοκρατορικό του Εὐαγγέλιο διέλυσε τὸ οἰκοδόμημα τοῦ ἀρχαίου κόσμου» [12].

Ἐννοεῖται ὅτι τὸ Βυζάντιο, ὡς καταστροφέας τῆς ἀρχαίας Ἑλλάδας, ποὺ στὴν θέση τῆς ἐλευθερίας ἐγκαθιστᾶ τὸν πολιτικὸ καὶ θρησκευτικὸ δεσποτισμό, δὲν ὑπῆρχε περίπτωση νὰ περιέχει τίποτε τὸ ἑλληνικό, καὶ πολὺ λιγότερο νὰ συνεχίζει μιὰ πολιτικὴ κατάσταση [13]. Τόσο αὐταπόδεικτο εἶναι αὐτὸ ὥστε τὸ αἷμα, πρωταγωνιστὴς στὴν ἱστορία τῆς Πελοποννήσου -ἀφοῦ ἐκεῖ ἐπρόκειτο γιὰ τὴν ἀπόδειξη τῆς βιολογικῆς ἐξαφάνισης τῶν κατοίκων τῆς κλασσικῆς Ἑλλάδας- παίζει σχετικὰ ἀσήμαντο ῥόλο στὴν παρουσίαση τοῦ Βυζαντίου. Ἡ ὀπτικὴ γωνία εἶναι διαφορετική. Ὁ Φαλμεράυερ δὲν στέκεται στὴν παρουσίαση ὅτι ἡ Αὐτοκρατορία κατοικοῦνταν ἀπὸ συνονθύλευμα φυλῶν (ἀνάμεσά τους, ἄλλωστε, ἀναγνωρίζει καὶ ὀλίγους Ἕλληνες)· αὐτὸ τὸ ἀναφέρει παρεμπιπτόντως. Ἐκεῖνο στὸ ὁποῖο δίνει κατηγορηματικὰ τὴν ἔμφαση εἶναι ὅτι τὸ Βυζάντιο ἀδυνατοῦσε ἀπὸ τὴ φύση του νὰ διαδεχθεῖ καθ’ οἱονδήποτε τρόπο τὴν κλασσικὴ ἀρχαιότητα, νὰ ἐνσωματώσει ὁτιδήποτε ἀπὸ τὴν ἑλληνικὸ πολιτισμό, ἀκόμα κι ἂν ὑποθέσουμε πὼς ἐνδιαφερόταν γιὰ κάτι τέτοιο (πράγμα ποὺ δὲν συνέβαινε)· θέμα διαδοχῆς δὲν ἐτέθη κάν. Τὸ πιὸ πίσω ποὺ μποροῦμε νὰ πᾶμε εἶναι ἡ Ῥωμαϊκὴ Αὐτοκρατορία, στὴν ὁποία τὸ βυζαντινὸ κράτος ἀναγνώρισε μοιρολατρικὰ τὶς ὀφειλές του, καὶ ἀπὸ τὴν ὁποία υἱοθέτησε ὁρισμένα ἀπὸ τὰ πιὸ ἄκαμπτα καὶ αὐταρχικὰ στοιχεῖα -ὅ,τι τοῦ χρειαζόταν ἴσα-ἴσα γιὰ νὰ ἀποκλειστεῖ ἡ ἀξιοποίηση τῆς χριστιανικῆς διδασκαλίας. Μὲ τὴν δὲ παιδεία τὰ πράγματα εἶναι ἀκόμα χειρότερα: ἡ βυζαντινὴ λογοτεχνία ἀντιμετωπίζει τὴν ἀρχαία κληρονομιὰ ὡς ἕτοιμο κεφάλαιο, καὶ τὸ κατασπαταλᾶ, «μέχρι ποὺ τελικὰ ὁ τελευταῖος σφυγμὸς παγώνει κάτω ἀπὸ τὴν πληγὴ τῆς ὀρθόδοξης βαρβαρότητας, καὶ ἡ σήψη ἐκδηλώνεται παντοῦ» [14]. Ὁ ἑλληνικὸς πολιτισμὸς ἐπέπρωτο νὰ παραμείνει νεκρὸς καὶ ἐνταφιασμένος βαθιὰ μέσα στὰ ἑλλαδικὰ χώματα, ἕως ὅτου, πολλοὺς αἰῶνες ἀργότερα, στὴν Δύση, μὲ τὴν γερμανικὴ διαμεσολάβηση, συντελέστηκε τελικὰ ἡ αὐθεντικὴ «ἐνσάρκωση καὶ μετεμψύχωση τοῦ ἀρχαιοελληνικοῦ πνεύματος» -ὅ,τι δὲν ἦταν δυνατὸν νὰ συντελεστεῖ ἐπὶ ἑλληνικοῦ ἐδάφους [15].

Ὥστε ὁ ἐκσλαβισμὸς τῶν ἑλληνικῶν χωρῶν ἦταν φυσικὴ ἔκβαση τῆς πρωταρχικῆς βυζαντινῆς νόσου, καὶ γιὰ τὴν τελικὴ καταστροφὴ τοῦ Βυζαντίου δὲν ἀποτέλεσε αὐτὸς τὸν ἀποφασιστικὸ παράγοντα. Ὑπεύθυνος ἦταν τὸ ἴδιο τὸ Βυζάντιο (ποὺ ἐπέτρεψε, ἄλλωστε, τὸν ἐκσλαβισμό), ἔστω καὶ μὲ συναυτουργὸ τὴν μοίρα. Ἡ ἱστορία τοῦ Βυζαντίου εἶναι μιὰ ἱστορία προϊούσας παρακμῆς, ποὺ ξεκινάει ὅπως βλέπουμε ἀπὸ ἕνα σημεῖο ἤδη χαμηλό, καὶ δὲν θὰ εἶχε νόημα νὰ ἀνιχνεύσουμε περαιτέρω τὶς ἀσαφεῖς της φάσεις (ποὺ ἔρχονται σὲ ἀντίθεση μὲ τὶς σαφεῖς φάσεις τοῦ ἐκσλαβισμοῦ): πέρα ἀπὸ τὶς ἀλλεπάλληλες ἧττες καὶ ταπεινώσεις, ἢ τὴν ἐναλλαγὴ μονότονα ἀνικάνων ἢ διεφθαρμένων αὐτοκρατόρων, δὲν φαίνεται νὰ συμβαίνει τίποτε ἄξιο λόγου στὸ Βυζάντιο –δὲν φαίνεται νὰ συμβαίνει κὰν τίποτε. «Τὸ Βυζάντιο τίποτε δὲν ἀνακάλυψε καὶ τίποτε δὲν δημιούργησε· μονάχα ξέχασε, κατέστρεψε, ἔθαψε καὶ ἔπνιξε» [16].

Ἡ σημαντικότερη εὐκαιρία στὴν ἱστορία του δόθηκε ἀπὸ τοὺς εἰκονομάχους αὐτοκράτορες, τοὺς στόχους τῶν ὁποίων ὁ Φαλμεράυερ ἐκτιμᾶ θετικά (ὅπως καὶ ὁ Παπαρρηγόπουλος !):
«Ἦταν ὅμως μιὰ πολιτικο-θεολογικὴ ἀπόπειρα ἀνατροπῆς τῆς Μοναρχίας τῆς ἀνατολικης Ῥώμης ποὺ ξεκινοῦσε ἀπὸ τὸν θρόνο καὶ ἐπρόκειτο νὰ ἐφαρμοστεῖ δεσποτικὰ διὰ τῆς βίας τῶν ὅπλων ἐνάντια στὸ πνεῦμα τοῦ λαοῦ, ἕνας ἀγώνας τῆς προόδου, τῆς ἀναβίωσης, τοῦ δυτικοῦ στοιχείου, κατὰ τῆς ἀρχῆς τῆς ἀκινησίας καὶ τῆς ἀπολίθωσης τοῦ Βυζαντίου» [17].

Ἡ εὐκαιρία χάθηκε φυσικά. Ἡ παρακμὴ συνεχίστηκε. Καὶ ὅταν στὰ τέλη τοῦ 14ου αἰώνα τὸ πράγμα πλησίαζε στὸ ἀπροχώρητο, ὁ συγγραφέας μας ἀναρωτιέται, μήπως «δὲν θὰ ‘πρεπε νὰ εὐχηθοῦμε, ὁλόκληρος αὐτὸς ὁ λαὸς κατὰ τοὺς αἰῶνες τῆς καταπίεσης [ἐπὶ Φραγκοκρατίας], τόσο στὴν πρωταρχική του ἑστία ὅσο καὶ στὴν πρωτεύουσά του στὴν Προποντίδα καὶ στὶς ἀκτὲς τῆς Μικρᾶς Ἀσίας, νὰ ὑποκύψει στὰ πλήγματα τῶν Σλάβων καὶ τῶν Γερμανῶν καὶ νὰ ἐξαφανιστεῖ ὁλοσχερῶς ἀπὸ προσώπου γῆς. […] Μόνο ποὺ ἡ ἀνάκτηση τῆς πρώτης του πατρίδας, τῆς κατοικημένης ἀπὸ ξένους, καὶ ἡ ἐκδίωξη τῶν Γερμανῶν ἀπὸ τὸ Βυζάντιο ῥίχνουν τὴν ευθύνη ὅλης τῆς δυστυχίας τῶν ἑπόμενων χρόνων σ’ αὐτὸν καὶ μόνο. Ὁ λαὸς καὶ ἡ κυβέρνηση τῆς νεοελληνικῆς αὐτοκρατορίας ὢς τὸν δέκατο πέμπτο αἰώνα στέκουν στὸν αἰώνα τὸν ἅπαντα ὡς σύμβολο τῆς ἀνικανότητας, τῆς δειλίας, καὶ τῆς βαθύτερης ἠθικῆς κατάπτωσης στὰ χρονικὰ τῶν χριστιανικῶν λαῶν [18]».

Βέβαια τὸ ὅτι ὁ Φαλμεράυερ φτάνει στὸ σημεῖο νὰ εὔχεται -ἔστω καὶ μόνο ῥητορικά- νὰ ἦταν ἐξαφανισμένος ὁ ἑλληνικὸς λαός, πρὶν τὸν δοῦμε σὲ τέτοια οἰκτρὴ κατάσταση, εἶναι αὐτὸ καθ’ ἑαυτὸ ἀξιοσημείωτο, καὶ ἔχει κανεὶς τὸν πειρασμὸ νὰ μὴν ἀποδώσει τὴν εὐχὴ ἀποκλειστικὰ στὸ γενναιόδωρο αἴσθημα τοῦ οἴκτου· μὲ δεδομένη τὴν ἐκ τῶν προτέρων ἀρνητική του στάση, δὲν θὰ ’ταν ὑπερβολὴ νὰ λέγαμε ὅτι ἐνδεχομένως ἐν τῇ ῥύμῃ τοῦ λόγου ὁ συγγραφέας βρίσκει ἕνα συμπαθητικὸ πρόσχημα γιὰ τὴν διατύπωση μιᾶς πραγματικῆς εὐχῆς [19], ποὺ ἡ ἐκπλήρωσή της θὰ τὸν εἶχε γλιτώσει προσωπικὰ ἀπὸ πολλὲς σκοτοῦρες. Ἄλλωστε, παρὰ τὶς κατὰ καιροὺς ἐκφράσεις συμπαθείας ἀπὸ πλευρᾶς του, σπανίως ἀφήνει τὴν ἐπισήμανση τῆς δυστυχίας τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ κατὰ τοὺς μέσους χρόνους ἀσυνόδευτη ἀπὸ ἀναφορὲς στὶς βαθιὰ ῥιζωμένες ἀμαρτίες του –ποὺ καθιστοῦν τὸν λαὸ ἐξίσου ἔνοχο μὲ τοὺς ἄρχοντες ποὺ τὸν κυβερνοῦν [20].

Καὶ ἰδοὺ τὸ ἀνθρώπινο ὑλικὸ ποὺ βρῆκαν οἱ Τοῦρκοι στὰ βυζαντινὰ ἐδάφη ὅταν ὁλοκλήρωσαν τὴν κατάκτησή τους:
«Ὑπάρχει καμιὰ κακία στὸν ἄνθρωπο, ἂς ποῦμε ἀπιστία, ψέμα, προδοσία, ἀπονιά, ἀπάτη, νωθρότητα, ἀλαζονεία, ἀντίσταση ἐναντίον κάθε ἀνθρώπινης τάξης, ἀγνωμοσύνη, ἀπληστεία, πονηριά, δειλία καὶ μοχθηρία πάσης φύσεως, ποὺ νὰ μὴ μᾶς ἐπιτρέπει νὰ ἐπιδείξουμε τοὺς Μωραΐτες καὶ τοὺς Βυζαντινοὺς τοῦ Μεσαίωνα, ἰδίως τῶν λεγομένων ἀνωτέρων τάξεων, ὡς ἀποτροπιαστικὸ παράδειγμα γιὰ τοὺς ἄλλους λαούς; [21]»

Ἂν προσθέταμε τὸν ἀντιδυτισμό, ποὺ γιὰ τὸν Φαλμεράυερ ἀποτελεῖ ἐθνικὸ χαρακτηριστικὸ τῶν Βυζαντινῶν, θὰ εἴχαμε ἐδῶ μιὰ μᾶλλον πλήρη περιγραφὴ τῆς εἰκόνας τους, ὅπως τὴν ἐπεξεργάστηκε καὶ τὴν συντήρησε διὰ βίου. Καὶ περιττὸ νὰ σημειώσουμε ὅτι ἡ συνέχεια μεταξὺ Βυζαντινῶν καὶ Νεοελλήνων εἶναι στὸ σημεῖο αὐτὸ ἄρρηκτη. «Γιατὶ νὰ προϋποθέσουμε σήμερα στοὺς Βυζαντινοὺς χριστιανοὺς εὐελιξία, ἐνεργητικότητα καὶ πολιτικὲς ἀρετὲς ποὺ δὲν εἶχαν πλέον ἤδη τὸν δέκατο πέμπτο αἰώνα; [23]»

Ὁ βυζαντινὸς λαὸς λοιπὸν ζεῖ, κι ἔτσι δὲν ξέρουμε κατὰ πόσον τὸ «Πνεῦμα» τοῦ Βυζαντίου θὰ ἐπεβίωνε καὶ χωρὶς αὐτόν. Ναὶ μᾶλλον, ἂν λάβουμε ὑπόψη ὅτι γιὰ ἕνα διάστημα τουλάχιστον μπόρεσε νὰ βρεῖ καταφύγιο στὴν Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία –πρὶν ἀποδημήσει στὴν μακρινὴ Ῥωσία· καὶ, κυρίως, ἂν λάβουμε ὑπόψη ὅτι μὲ τὸν θάνατο αὐτοῦ τοῦ Πνεύματος θὰ κατέρρεε ἀναγκαστικὰ καὶ ἡ ἱστορικὴ σύλληψη τοῦ Φαλμεράυερ, στὴν ὁποία κατεῖχε μιὰ κεντρικὴ θέση. Ἔτσι βρισκόμαστε μπροστὰ στὸ ἐξῆς παράδοξο: Ὁ βυζαντινὸς λαὸς ἐπέζησε μέν, ἀλλὰ δὲν ἦταν σὲ θέση νὰ ἐπωμιστεῖ τὸ βάρος τοῦ βυζαντινοῦ Πνεύματος (ποὺ ὡστόσο εἶχαν ἐπωμιστεῖ οἱ ἄθλιοι πρόγονοί του). Μέρος τῆς σλαβικῆς θεωρίας εἶχε νὰ κάνει μὲ τὴν ἀπόδειξη αὐτοῦ τοῦ σημείου.

Πρὶν ὅμως περάσουμε στὴν σλαβικὴ θεωρία, ἂς μείνουμε λίγο στὸ Πνεῦμα τοῦ Βυζαντίου. Αὐτοτελὴς περιγραφή του δὲν ὑπάρχει στὰ κείμενα τοῦ Φαλμεράυερ. Ὅποτε γίνεται λόγος γιὰ τὰ χαρακτηριστικά του, βλέπουμε τὸ Πνεῦμα τοῦ Βυζαντίου κατὰ κανόνα ὡς τὸν ἕτερο πόλο μιᾶς ἀντίθεσης, ὁπότε καὶ περιγράφεται μαζὶ μὲ τὸ ἀντίθετό του (ποὺ οὔτε καὶ αὐτὸ περιγράφεται αὐτοτελῶς, ὅπως εἴδαμε στὸ προηγούμενο κεφάλαιο). Ἡ ἀντίθεση παρουσιάζεται μὲ δύο τρόπους: εἴτε ὡς ἀντίθεση Βυζαντίου-Δύσης, εἴτε ὡς ἀντίθεση ὀρθοδοξίας (ἢ καὶ Ἰσλάμ) καὶ δυτικοῦ χριστιανισμοῦ. Στὴν πραγματικότητα πρόκειται γιὰ δυὸ ὄψεις τοῦ ἴδιου νομίσματος: γιὰ τὸν Φαλμεράυερ χριστιανισμὸς καὶ Δύση εἶναι ἐν πολλοῖς ταυτόσημα. Ὁ χριστιανισμὸς -«δύναμη, διαμαρτυρία, ἀντιπολίτευση» [24]- κατέστησε δυνατὴ τὴν ἀνάπτυξη τοῦ δυτικοῦ πολιτισμοῦ ὅπως τὸν γνώριζε ὁ 19ος αἰώνας: ἄποψη ἀκόμα πιὸ ἐνδιαφέρουσα ἂν θυμηθοῦμε τὶς προβληματικὲς σχέσεις τοῦ συγγραφέα μὲ τὸ κληρικαλικὸ κατεστημένο τῆς χώρας του.

Ἂς μείνουμε λίγο σ’ αὐτὴ τὴν ἀντίθεση. Ἐκ πρώτης ὄψεως θυμίζει πολὺ τὴν στερεότυπη ἀντίθεση Ἀνατολή-Δύση. Τὴν ἔχουμε ἤδη δεῖ, σὲ ἀνύποπτο χρόνο, ὡς ἀντίθεση Ῥώμης-Σπάρτης. Πῶς ἐξειδικεύονται τὰ πράγματα στὴν περίπτωση τοῦ Βυζαντίου;
«Ὅλη ἡ ἱστορία ἐδῶ καὶ σχεδὸν δεκαοχτὼ αἰῶνες εἶναι ἁπλῶς τὸ ἀποτέλεσμα τῆς π΄σλης τῶν δύο βασικῶν στοιχείων, στὰ ὁποῖα εὐθὺς ἐξαρχῆς διασπάστηκε αὐτὴ ἡ Μία θεία πρωταρχικὴ δύναμη: κινούμενη διαδικασία ζωῆς ἀπὸ τὴ μιὰ μεριὰ καὶ ἄμορφη ἀκατέργαστη στασιμότητα ἀπὸ τὴν ἄλλη. Σύμβολο τῆς πρώτης εἶναι ἡ αἰωνία Ῥώμη, μὲ ὅλη τὴν Δύση ποὺ βρίσκεται πίσω της, σύμβολο τῆς δεύτερης ἡ Κωνσταντινούπολη μὲ τὴν παγωμένη Ἀνατολή. Κάθε δύναμη, κάθε ζωή, τόσο στὸ Βασίελιο τῶν πνευμάτων ὅσο και σ’ ἐκεῖνο τῆς φύσης, ἔχει ἀπὸ τὴν ἀρχή, ὅπως λένε οἱ σοφοί, ἕνα κληρονομικὸ ἀντίθετο, ποὺ μὲ τίποτε δὲν μπορεῖ νὰ συμφιλιωθεῖ μαζί του. Καὶ συνεπῶς εἶναι ἕνας νόμος αἰώνιας καὶ ἀνώτερης ἀναγκαιότητας, αὐτὸ ποὺ διχάζει τὰ δύο κύρια στρατόπεδα τοῦ μαχομένου ἀνθρώπινου γένους, ὄχι λιγότερο ὡς πρὸς τὴν σύλληψη τῶν πολιτικῶν καὶ φιλοσοφικῶν θεωριῶν. […] Ἀναγνωρίζουμε –γιὰ νὰ τὸ ποῦμε μιὰ καὶ καλή-, ἐνάντια στὴν κοινὴ ἄποψη τῶν Εὐρωπαίων, ἕνα πρωταρχικό, καὶ σήμερα ἀκόμα ζωντανό, ἀθάνατο ὅπως καὶ ἡ Urbs aeterna, ἀνεξάλειπτο αὐτοκρατορικὸ πνεῦμα τοῦ Βυζαντίου, ὡς δεύτερο στοιχεῖο τοῦ χριστιανικοῦ κόσμου» [25].

Καὶ ἀλλοῦ:
«Ἡ ἀρχὴ τῆς ἐλευθερίας καὶ τῆς ἠθικῆς προόδου σὲ ἀντίθεση μὲ τὴν ἠλίθια διδασκαλία τῆς ὀπισθοδρόμησης καὶ τῆς πνευματικῆς ἀσφυξίας τῶν ἀνατολικῶν ὀρθοδόξων ἐνσταλάχθηκε στὴν δυτικὴ Εὐρώπη ἀπὸ τὴν λατινικὴ ἐκκλησία καὶ οἱ λαοὶ τῆς Δύσης δίνουν ὥς αὐτὴ τὴν ὥρα τὴν μαρτυρία τους γιὰ τὸν σπόρο, ἀπὸ τὸν ὁποῖο ἀναπτύχθηκαν καὶ ἀπὸ τὸν ὁποῖο προήλθε ἐξ ὁλοκλήρου ὁ δικός μας τρόπος τοῦ εἶναι, τοῦ σκέπτεσθαι καὶ τῆς ὀργάνωσης τῆς πολιτικῆς ζωῆς,
et documenta damus, qua simus origine nati.
Πρόοδο καὶ στασιμότητα, κατάρα καὶ εὐλογία, ἄνθηση καὶ μαρασμό, σήψη καὶ ζωή, αὐστηρὸ δίκαιο καὶ δίκαιη ἐξέγερση –αὐτὰ σημαίνουν στὸν Μεσαίωνα Βυζάντιο καὶ Ῥώμη» [26].

Ὑπάρχει ἤδη μιὰ παρέκκλιση ἀπὸ τὰ δυτικὰ στερεότυπα γιὰ τὴν ἀντίθεση Δυσης καὶ Ἀνατολῆς. Ἂν ἡ τάυτιση καθολικισμοῦ καὶ Δύσης δὲν εἶναι τόσο ἀσυνήθιστη ἀπὸ μιὰ δυτικὴ ὀπτικὴ γωνία, ἀσυνήθιστος ὅμως εἶναι ὁ ῥόλος ποὺ ὁ Φαλμεράυερ ἀποδίδει στὸν καθολικισμό: δὲν τὸν περιγράφει μόνον ὡς τὸ κατ’ ἐξοχὴν ἑνοποιητικὸ στοιχεῖο γιὰ τὴν Δύση, ἀλλὰ καὶ τὸν ἀναδεικνύει στὴν θέση τοῦ πρωταρχικοῦ ἐκκοσμικευτὴ τῶν δυτικῶν κοινωνιῶν –μέσα σ’ ἕνα σχῆμα ὅπου ὁ προτεσταντισμὸς (μὲ τὸν ὁποῖο ὁ Φαλμεράυερ δὲν ἔχει ἰδιαίτερα καλὲς σχέσεις) παρακάμπτεται ὡς λεπτομέρεια ἀνάξια λόγου, μέρος κι αὐτὸς μιᾶς «λατινικῆς Εὐρώπης», ἀφοῦ ἐμφανίζεται ὅταν ἡ Ῥώμη ἔχει ἤδη ἀσκήσει τὴν εὐεργετική της ἐπίδραση, καὶ ἡ «κοινή», «ἀθάνατη» εὐρωπαϊκὴ ἰδέα ἔχει γεννηθεῖ καὶ διαδοθεῖ στοὺς δυτικοὺς λαούς. Ἡ Ῥώμη βρίσκεται στὴν ἀρχὴ τῶν πάντων, καὶ ὄχι μόνο αὐτό:
«[…] Ἡ ἔννοια μιᾶς νόμιμης, ἔστω καὶ παθητικῆς ἀντίστασης τῆς πνευματικῆς ἐξουσίας ἀπέναντι στὴν ὑλικὴ αὐθαιρεσία ἐμφυτεύθηκε στοὺς λαοὺς αὐτοὺς πρῶτα ἀπὸ τὴν ἁγία Ἕδρα καὶ μ’ αὐτὸ τὸ δῶρο ῥίζωσε ταυτόχρονα στὴν καρδιὰ ὅλων τῶν λατινικῶν κρατῶν ὁ σπόρος τῆς ἀστικῆς ἐλευθερίας καὶ τῆς ἠθικῆς τάξης. […] Τὴν ἀνάγκη νὰ ἀντιταχθεῖ τὸ ἐσωτερικὸ ἔνστικτο στὸν Βυζαντινισμό, νὰ ἀντιπαρατεθεῖ στὴν τυφλὴ ὕλη τὸ πνεῦμα, στὴν παγωμένη ἀγκύλωση ἡ κίνηση, στὸ σκοτάδι τὸ φῶς, στὴν τραχύτητα ἡ εὐγένεια καὶ στὴν κτηνώδη αὐθαιρεσία ὁ Νόμος, δὲν μπορεῖτε πλέον νὰ τὴν ἀποσιωπήσετε» [27].

«Ὕλη», λοιπόν, τὸ Βυζάντιο, «πνεῦμα» ἡ Ῥώμη. Ἀλλὰ ἡ περικοπὴ ἔχει τὴν σημασία της γιὰ ἄλλον λόγο: ὁ Φαλμεράυερ ἐδῶ χρεώνει στὴν Ῥώμη –καὶ δι’ αὐτῆς στὴν Δύση- τὴν «Ἐπανάσταση», λέξη ποὺ στὰ κείμενά του ἔχει πολῦ ἰδιότυπο περιεχόμενο. Θὰ τὴν συναντήσουμε πιὸ κάτω. Πρὸς τὸ παρὸν περιορίζομαι στὴν παρατήρηση ὅτι παραπέμπει κατευθεῖαν στὴν σύγχρονη τοῦ συγγραφέα μας Γερμανία καὶ στὰ μεθεόρτια τοῦ 1848, καὶ ὅτι συνδέεται μ’ ἕνα ἄλλο στοιχεῖο τῆς ἀντίθεσης Δύσης καὶ Ἀνατολῆς: τὴν ἀντίθεση τῶν κεντρόφυγων –δυτικῶν- καὶ κεντρομόλων -ἀνατολικῶν- δυνάμεων ποὺ δροῦν ταυτόχρονα γιὰ νὰ διαμορφώσουν ἀπὸ κοινοῦ τὴν δυτικῆ ἱστορία· τὴν ἀντίθεση τοῦ Ἑνὸς τῆς ἀνατολικῆς μονολιθικότητας καὶ τῶν πολλῶν τοῦ δυτικοῦ ἀτομικισμοῦ. Εἶναι αὐτὴ ποὺ κυρίως διαφοροποιεῖ τὴν ἀντίθεση τοῦ Φαλμεράυερ ἀπὸ τὴν στερεότυπη:
«Γιὰ νὰ κρατήσει τὸ αντίβαρο στὴν φυγόκεντρη Μαινάδα τῶν δυτικῶν λαῶν, ποὺ ἁλωνίζει τὴν ὑδρόγειο, γιὰ νὰ ἀπαλύνει τὴν διαβρωτικὴ δράση τῆς πνευματικῆς της κινητικότητας καὶ νὰ βάλει φραγμοὺς στοὺς ὀργισμένους, ἡ Φύση κρέμασε, σὰν μολύβι, τὴν βυζαντινὴ Αὐτοκρατορία στὰ πέλματα τῆς Εὐρώπης, καὶ συνάπτοντας μιὰ μη-δυτικὴ συμφωνία μὲ τὴν αἰωνιότητα τοῦ ἀνατολικοῦ δόγματος, διακήρυξε ταυτόχρονα τὸ ἀδιάλυτο τῆς Μοναρχίας, ποὺ ἔχει καρδιὰ καὶ κέντρο της τὴν Κωνσταντινούπολη» [28].

Μ’ αὐτὴ τὴν περίπλοκη εἰκόνα συνοψίζεται ἡ ἐπικαιρότητα τοῦ Βυζαντίου γιὰ τὸν Φαλμεράυερ. Καὶ συνεχίζει:
«Θέλουμε νὰ ποῦμε ἐδῶ ἀπερίφραστα, ὅτι κατὰ τὴν ἄποψή μας καμιὰ πολιτική, καμιὰ ἀνθρώπινη σοφία, δὲν εἶναι ἱκανὴ νὰ διασπάσει τὴν συμπαγῆ, μὲ πίστη, αἷμα καὶ δάκρυα ἀξεδιάλυτα ζυμωμένη μάζα τῆς ἰλλυρικῆς χερσονήσου, νὰ τὴν διαλύσει στὰ συστατικά της στοιχεῖα καὶ νὰ τὰ κρατήσει ἐπὶ μονίμου βάσεως χωρισμένα τὸ ἕνα ἀπὸ τὸ ἄλλο».

Δὲν εἶναι ὅμως τὸ Βυζάντιο ἀπὸ μόνο του ὁ προμηθευτὴς τῆς κολλητικῆς οὐσίας ποὺ συνέχει τοὺς βαλκανικοὺς λαούς, καὶ ὁ φραγμὸς στὴν δυτικὴ διείσδυση. Ὁ Φαλμεράυερ φτάνει κάποτε στὸ σημεῖο νὰ δεχτεῖ ὅτι ὅσο τὸ Βυζάντιο ἦταν ἑλληνικό, παρὰ τὴν ἀρρώστια του καὶ τὸ ἀγεφύρωτο χάσμα μὲ τὴν Δύση, ὑπῆρχε ἀκόμα ἡ δυνατότητα μιᾶς κάποιας ἐπικοινωνίας μεταξὺ τῶν δύο. Ἡ κατάσταση ἄλλαξε μόλις ἐμφανίστηκαν οἱ Σλάβοι στὸ προσκήνιο [29]. Ἂς μετατοπίσουμε λοιπὸν κι ἐμεῖς τώρα τὴν ὀπτική μας γωνία, κι ἂς δοῦμε πλέον τὸ Βυζάντιο στὴν σχέση του μὲ τοὺς Σλάβους –καὶ τὴν Μόσχα.

[1] «Édouard de Muralt, Essai de Chronographie Byzantine, pour servir à l’examen des annales du Bas-Empire et particulièrement des chronographes slavons de 395 à 1057, St.-Pétersbourg 1855», Gesammelte Werke von Jakob Philipp Fallmerayer, hrsg. Von Georg Martin Thomas, Bd.I-III, Leipzig 1861, III, 368-369

[2] Gesammelte Werke von Jakob Philipp Fallmerayer, hrsg. Von Georg Martin Thomas, Bd.I-III, Leipzig 1861, III, 372· «Madame la comtesse Dora d’Istria Les femmes en Orient, 2 vols., Éd. Meyer et Zeller, Zürich 1859-1860», Gesammelte Werke von Jakob Philipp Fallmerayer, hrsg. Von Georg Martin Thomas, Bd.I-III, Leipzig 1861, III, 531

[3] «Gottlieb Lukas Friedrich Tafel», Gesammelte Werke von Jakob Philipp Fallmerayer, hrsg. Von Georg Martin Thomas, Bd.I-III, Leipzig 1861, II, 412

[4] Βλ., π.χ. «Jean Alexandre C. Buchon, Recherches et matériaux pour servir à une histoire de la domination française aux XIIe, XIVe et XVe siècles dans les provinces démembrées de l’Empire grec à la suite de la quatrième croisade, Paris 1840», «Jean Alexandre C. Buchon, La Grèce continentale et la7 «Morée, voyage, séjour et études historiques en 1840 et 1841, Paris 1843», Gesammelte Werke von Jakob Philipp Fallmerayer, hrsg. Von Georg Martin Thomas, Bd.I-III, Leipzig 1861, II, 171 κ.ἑξ.

[5] «Deutschland und die orientalische Frage (1855)», Gesammelte Werke von Jakob Philipp Fallmerayer, hrsg. Von Georg Martin Thomas, Bd.I-III, Leipzig 1861, II, 139

[6] Ὑπάρχει βέβαια ὡς ἐξαίρεση ὁ Γίββων (ποὺ ὁ Φαλμεράυερ χαίρεται νὰ διορθώνει)· ὅμως τὸ πνεῦμα μὲ τὸ ὁποῖο εἶναι γραμμένη ἡ Παρακμὴ καὶ Πτώση τῆς Ῥωμαϊκῆς Αὐτοκρατορίας, καθὼς καὶ ἡ ἄγνοια τῶν βυζαντινῶν πηγῶν, δὲν μποροῦμε νὰ ποῦμε ὅτι συντέλεσαν στὴν προώθηση τῶν βυζαντινῶν σπουδῶν. Βλ. Alexander A. Vasiliev, History of the Byzantine Empire (324-1453), Madison 1952, 4 κ.ἑξ.

[7] «George Finlay, Medieval Greece and Trebizond (1851)», Gesammelte Werke von Jakob Philipp Fallmerayer, hrsg. Von Georg Martin Thomas, Bd.I-III, Leipzig 1861, III, 317

[8] Π.χ. «Madame la comtesse Dora d’Istria Les femmes en Orient, 2 vols., Éd. Meyer et Zeller, Zürich 1859-1860», Gesammelte Werke von Jakob Philipp Fallmerayer, hrsg. Von Georg Martin Thomas, Bd.I-III, Leipzig 1861, III, 546-547· «Die Renegatenfrage und ihre nächsten Folgen (1844)», Gesammelte Werke von Jakob Philipp Fallmerayer, hrsg. Von Georg Martin Thomas, Bd.I-III, Leipzig 1861, II, 38· «August Bürck, Die Reisen des Venezianers Marco Polo im dreizehnten Jahrhundert , Verlag von Teubner, Leipzig 1845», 100. Πρόκειται γιὰ ἕνα ἀπο τὰ κεντρικὰ θέμτα τοῦ Προλόγου τοῦ δεύτερου τόμου τῆς Ἱστορίας τῆς Χερσονήσου τοῦ Μορέως.
[
9] «George Finlay, Medieval Greece and Trebizond (1851)», Gesammelte Werke von Jakob Philipp Fallmerayer, hrsg. Von Georg Martin Thomas, Bd.I-III, Leipzig 1861, III, 298· «Deutschland und die orientalische Frage (1855)», Gesammelte Werke von Jakob Philipp Fallmerayer, hrsg. Von Georg Martin Thomas, Bd.I-III, Leipzig 1861, II, 140-142· «Dr. G. L. Fr. Tafel – Dr. G. M. Thomas, Urkunden zur älteren Handels- und Staatsgeschichte der Republik Venedig: mit besonderer Beziehung auf Byzanz und die Levante; vom 9. bis zum Ausgang des 15. Jahrhunderts, Wien 1856», Gesammelte Werke von Jakob Philipp Fallmerayer, hrsg. Von Georg Martin Thomas, Bd.I-III, Leipzig 1861, III, 418

[10] «George Finlay, Medieval Greece and Trebizond (1851)», Gesammelte Werke von Jakob Philipp Fallmerayer, hrsg. Von Georg Martin Thomas, Bd.I-III, Leipzig 1861, III, 300. Ὁ καημός του φαίνεται ἀπὸ ἕνα σχόλιο ποὺ γράφει τὴν 15.8.1860 στὸ περιθώριο τῆς ἐγγραφῆς τῆς 19.7.1847, ὅπου κάνει πρώτη φορὰ λόγο γιὰ τὴν ὑπόσχεσή του νὰ γράψει Βυζαντινὴ Ἱστορία: Δὲν τὴν τήρησα, λέει, διότι ὀρρώδησα «πρὸ ἑνὸς Opus de longue haleine» (Ἡμερολόγιο τοῦ Fallmerayer, Museum Ferdinandeum, Innsbruck)

[11] «Über Griechenlands Zukunft und Athens Vergangenheit», Deutsches Museum 4 (1854), 98· «Die Renegatenfrage und ihre nächsten Folgen (1844)», Gesammelte Werke von Jakob Philipp Fallmerayer, hrsg. Von Georg Martin Thomas, Bd.I-III, Leipzig 1861, II, 35

[12] «George Finlay, Medieval Greece and Trebizond (1851)», Gesammelte Werke von Jakob Philipp Fallmerayer, hrsg. Von Georg Martin Thomas, Bd.I-III, Leipzig 1861, II, 318-319

[13] Πρβ. J. Ph. Fallmerayer, Geschichte der Halbinsel Morea während des Mittelalters. Ein historischer Versuch, Erster Theil, Stuttgart-Tübingen 1830, 181-182

[14] «Édouard de Muralt, Essai de Chronographie Byzantine, pour servir à l’examen des annales du Bas-Empire et particulièrement des chronographes slavons de 395 à 1057, St.-Pétersbourg 1855», Gesammelte Werke von Jakob Philipp Fallmerayer, hrsg. Von Georg Martin Thomas, Bd.I-III, Leipzig 1861, III, 379

[15] «George Finlay, Medieval Greece and Trebizond (1851)», Gesammelte Werke von Jakob Philipp Fallmerayer, hrsg. Von Georg Martin Thomas, Bd.I-III, Leipzig 1861, III, 302

[16] «Édouard de Muralt, Essai de Chronographie Byzantine, pour servir à l’examen des annales du Bas-Empire et particulièrement des chronographes slavons de 395 à 1057, St.-Pétersbourg 1855», Gesammelte Werke von Jakob Philipp Fallmerayer, hrsg. Von Georg Martin Thomas, Bd.I-III, Leipzig 1861, III, 379. Σύγκρινε τὸ ἐγκώμιο τοῦ εὐρωπαϊκοῦ Μεσαίωνα, π.χ.: «The Chronicles of Rabbi Joseph Ben Josua Ben Meir […]», Gelehrte Anzeigen 155, [5.8.1837], 209

[17] Jakob Philipp Fallmerayer, Fragmente aus dem Orient, Zweite mit einem Anhang vermehrte Auflage, Stuttgart 1877, 246

[18] J. Ph. Fallmerayer, Geschichte der Halbinsel Morea während des Mittelalters. Ein historischer Versuch, Zweiter Theil, Stuttgart-Tübingen 1836, 168

[19] Πρβ. Ἡμερολόγιο τοῦ Fallmerayer, Museum Ferdinandeum, Innsbruck , 26.9.1840: «Ἔμφυτο στὴν ἑλληνικὴ φυλὴ εἶναι νὰ μὴν κρατοῦν τὸν λόγο τους, νὰ ψεύδονται καὶ νὰ ἐξαπατοῦν. Πρέπει νὰ τοὺς σκοτώσεις ὅλους γιὰ νὰ ξεριζώσεις αὐτὰ τὰ τρία vitia»
[
20] J. Ph. Fallmerayer, Geschichte der Halbinsel Morea während des Mittelalters. Ein historischer Versuch, Zweiter Theil, Stuttgart-Tübingen 1836, 396-397. Στὴν περίπτωση τῶν Τούρκων, ὁ Φαλμεράυερ φροντίζει νὰ κάνει τὸν διαχωρισμὸ μεταξύ συμπαθοῦς λαοῦ καὶ κακῆς κυβέρνησης.
[
21] J. Ph. Fallmerayer, Geschichte der Halbinsel Morea während des Mittelalters. Ein historischer Versuch, Zweiter Theil, Stuttgart-Tübingen 1836, 453

[22] Jakob Philipp Fallmerayer, Fragmente aus dem Orient, Zweite mit einem Anhang vermehrte Auflage, Stuttgart 1877, 211

[23] Jakob Philipp Fallmerayer, Fragmente aus dem Orient, Zweite mit einem Anhang vermehrte Auflage, Stuttgart 1877, 223

[24] «Joh. Jos. Ign. Döllinger: Heidenthum und Judenthum, […] (1858)», Gesammelte Werke von Jakob Philipp Fallmerayer, hrsg. Von Georg Martin Thomas, Bd.I-III, Leipzig 1861, II, 493

[25] Jakob Philipp Fallmerayer, Fragmente aus dem Orient, Zweite mit einem Anhang vermehrte Auflage, Stuttgart 1877, 205-206

[26] «Édouard de Muralt, Essai de Chronographie Byzantine, pour servir à l’examen des annales du Bas-Empire et particulièrement des chronographes slavons de 395 à 1057, St.-Pétersbourg 1855», Gesammelte Werke von Jakob Philipp Fallmerayer, hrsg. Von Georg Martin Thomas, Bd.I-III, Leipzig 1861, III, 380

[27] «Gegenwart und Zukunft […], I. (1852)», Gesammelte Werke von Jakob Philipp Fallmerayer, hrsg. Von Georg Martin Thomas, Bd.I-III, Leipzig 1861, II, 203-204

[28] Jakob Philipp Fallmerayer, Fragmente aus dem Orient, Zweite mit einem Anhang vermehrte Auflage, Stuttgart 1877, 214

[29] Jakob Philipp Fallmerayer, Fragmente aus dem Orient, Zweite mit einem Anhang vermehrte Auflage, Stuttgart 1877, 350

Πηγή

 

Posted in Δυτικοί, Δύση, Ρωμανία | Tagged , , , , , | Σχολιάστε

Τὸ κολάρο τοῦ δούλου τοῦ Ζωνίνου

Fugi, tene me. Cum revoc(a)veris me d(omino) m(eo) Zonino, accipis solidum”
Τὸ ἔχω σκάσει, μὴ μ’ ἀφήσεις. Ὅταν μὲ ἐπιστρέψεις στὸν κύριό μου τὸν Ζώνινο, θὰ σὲ ἀνταμείψει μὲ ἕνα χρυσὸ νόμισμα.
Πλακέτα πάνω στὸ κολάρο ἑνὸς δούλου.
fdad7fc2b0dacd90f1b4f4badbd79e75
J. Trimble, The Zoninus Collar and the Archaeology of Roman Slavery, American Journal of Archaeology 120.3 (2016), 447-472.
Posted in Αρχαιότητα, ανθρώπινα, κοινωνία | Tagged , , | Σχολιάστε

Christianae reipublicae

Δὲν ἐννοῶ τὴ «Χριστιανικὴ Δημοκρατία» τοῦ μασωνομάχου Ψαρουδάκη, ποὺ (μαζὶ μὲ τοὺς σημερινοὺς συνεχιστές του) σὰν παντογνώστης  προτεστάντης πάστορας  κατακεραύνωνε τοὺς «ὑποκριτὲς χριστιανοὺς τῆς Δεξιᾶς», μόνο καὶ μόνο  γιὰ νὰ μερακλώνει σήμερα ὁ Μπόλαρης διαλέγοντας ὡραῖες γυναῖκες γιὰ τὸ γραφεῖο του -ἔτσι εἶναι οἱ ἁγνοὶ Ἀριστεροί, δὲν εἶναι δεξιοὶ ὑποκριτές, τὰ ἀποενοχοποιοῦν ὅλα καὶ ἔπειτα τὰ κάνουν χωρὶς νὰ κρύβονται. Ἀλλὰ ἐννοῶ τὴ χριστιανικὴ δημοκρατία τοῦ Πάπα Κλήμεντα ΙΓ΄, μιὰ ἐγκύκλιο γιὰ τὰ «ἀντιχριστιανικὰ γραπτά». Καὶ τί ὑποστηρίζουν αὐτὰ τὰ γραπτά;

They deny God even though He makes Himself known everywhere and comes before their eyes daily, not because of the dullness of their mind, but only on the urging of their depraved will. Or else they represent God Himself as lazy and indolent. They do not respect His providence nor do they fear His justice. They preach with a detestable and insane freedom of thought that the origin and nature of our soul is mortal although it was created in the image of the supreme creator little lower than the angels. Whether they think matter has been created or foolishly imagine that it is eternal and independent of the causes, they consider that nothing else exists in this universe. Or else if they are forced to admit that spirit exists with matter, they exclude the soul from the spirit’s heavenly nature. They are unwilling to understand that in this very weakness of which we are formed something spiritual and incorruptible abides in us. By its power we know, act, will, look to the future, attend to the present, and remember the past. […] On the other hand, there are others who…ridicule the faith of simple people. They lay open the mysteries of God. They rashly discourse on questions concerning the highest matters. The bold mind of the enquirer takes everything for itself, examines everything, reserves nothing for faith, and deprives faith of merit by seeking proof for it in human reason.

Οἱ ἐπίσκοποί του:

It is necessary to fight bitterly, as the situation requires, and to eradicate with all our strength the deadly destruction caused by such books.

Τὰ ὁποῖα

Well and cunningly written these books are always with us and forever within our reach. They travel with us, stay at home with us, and enter bedrooms which would be shut to their evil and deception.

Χρειάζεται ἑνότητα κράτους-ἐκκλησίας:

call to your aid when it is necessary the time-honored piety of Catholic leaders. Explain the cause of the Church’s sorrow and arouse its beloved sons who have always served it well on many occasions to bring their help. Since they do not carry the sword without cause, urge them with the united authority of state and of priesthood, to vigorously rout those accursed men who fight against the armies of Israel.

Κυρίως ὅμως:

Reveal to the faithful the wolves which are demolishing the Lord’s vineyard. They should be warned not to allow themselves to be ensnared by the splendid writing of certain authors in order to halt the diffusion of error by cunning and wicked men. In a word, they should detest books which contain elements shocking to the reader; which are contrary to faith, religion, and good morals; and which lack an atmosphere of Christian virtue.

Ὅλα αὐτὰ τὸ 1766, λίγες δεκαετίες προτοῦ, μετὰ τὸν Προτεσταντισμό, προκύψει τὸ οὐδετερόθρησκο κράτος, αὐτὸ ποὺ στὶς μέρες μας ἔφερε τὸ Ἰσλὰμ στὴν Εὐρώπη.

Posted in παλιά και νέα θεότητα, Δυτικοί, Δύση, αθεϊσμός, θρησκεία | Tagged , , | 2 Σχόλια

Βυζαντινὰ νομίσματα στὴν Κίνα

more than 100 Roman coins and their imitations of the Eastern Roman Empire have been discovered along the Silk Road in China and that their existence in China, along with the records of ancient Chinese and Roman sources, strongly support the close relationship between the Eastern Roman Empire and China. Research shows that Roman coins came to China along the Silk Road, thanks to business and diplomatic activities of the intermediaries, mainly the Persians, Turks, and Sogdians; however, we cannot deny the possibility that they were carried by the Romans. The archaeological discoveries show that they fulfilled different functions in ancient China, including funeral customs, ornamentation and possibility of circulation and collection. A number of Chinese and foreign scholars have done plenty of research on the coins, the routes they took to China, and their functions.

Πηγή,

μὲ πολὺ ψαγμένη κινεζικὴ βιβλιογραφία.

 

Posted in Κίνα, Ρωμανία | Tagged , , , , | Σχολιάστε

Ἀντιφασισμὸς Α.Ε.

«Ο φασισμός δεν θα περάσει». Με αυτή την φράση έκλεισε την επίθεσή της στη Νέα Δημοκρατία στην επιστολή παραίτησής της από υποψήφια ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ η Μυρσίνη Λοΐζου. Για τη Λοΐζου η ανάδειξη της παρανομίας της ονομάστηκε φασισμός, λες και έφταιγε η Νέα Δημοκρατία για το ότι εισέπραττε σύνταξη της μητέρας της για περισσότερο από πέντε χρόνια μετά τον θάνατό της. Η Μυρσίνη Λοΐζου, αν και καινούρια στην πολιτική, έχει μάθει πολύ καλά την τέχνη της στρεψοδικίας, τέχνη που ο ΣΥΡΙΖΑ έχει κάνει καθημερινή πρακτική. […] Ο ΣΥΡΙΖΑ διατυμπανίζει τον αντιφασιστικό αγώνα, όμως όταν χρειάστηκε να σταθεί απέναντι στον πραγματικό φασισμό δεν έδειξε ανάλογο ενθουσιασμό. Δεν έκανε τίποτε η κυβέρνησή του επί τέσσερα χρόνια για να προχωρήσει η δίκη της Χρυσής Αυγής.

Πηγή

Ἡ παραπάνω δίκη ἔχει κρατήσει περισσότερο κι ἀπ’ ὅ,τι ἡ δίκη τῆς χούντας καὶ τῆς 17Ν.

Posted in Αριστερά, Ακροδεξιά, Αναδημοσιεύσεις | Tagged , , , | Σχολιάστε

ἐγκλήματα

Οἱ περισσότεροι γονεῖς κατὰ πάσα πιθανότητα, δὲν βλέπουν τίποτε κακὸ στὸ νὰ γίνει «φωτομοντέλο» τὸ παιδί τους, ἂν καὶ διαβάζουμε καθημερινὰ τί θὰ πεῖ μοντέλο. Οἱ περισσότεροι γονεῖς δὲν ἔχουν ἐξηγήσει στὴν κόρη τους ὅτι κάθε κοπέλα εἶναι πάντοτε ἀνυπεράσπιστη μόνη της σ’ ἕνα δωμάτιο μ’ ἕναν σφίχτη εἰκοσάχρονο νήπιο, καὶ ποτὲ δὲν ξέρει ἐκ τῶν προτέρων ἐὰν αὐτὸς εἶναι σαλταρισμένος. Οἱ περισσότεροι γονεῖς δὲν βλέπουν τίποτε κακὸ στὴ δρακουλίστικη-βαμπιρικὴ μαζικὴ κουλτούρα, καὶ καλά, τοῦ ἐναλλακτικοῦ ρομαντισμοῦ. (Ἂν ἀντιλήφθηκαν κἂν τὴν ὕπαρξή της, πὲρα ἀπὸ τὰ θρίλερ τῆς Παρασκευῆς.) Ἡ ὁποία διαφέρει ἔτη φωτὸς ἀπὸ τοὺς κακομοίρηδες βουρκόλακες καὶ μπαμποῦλες τῶν προγιαγιάδων μας στὰ χωριά. Γιατὶ «Εἶναι μιὰ μόδα, καὶ πῶς κάνεις ἔτσι;» (Προφανῶς γνωρίζω Χριστιανὲς ποὺ ἀκοῦν γκόθικ -δὲν περιπτωσιολογῶ, ὅμως.). Γιατὶ «τὰ παιδιά δὲν εἶναι δικά σας, εἶναι ἐλεύθερα» (ἔτσι μιλᾶ ἡ Ἀριστερὰ τῆς ἀρχαίας Σπάρτης, καὶ ἡ Δεξιὰ τῆς κατανάλωσης ἀπὸ τὰ 10). Τέτοιοι γονεῖς εἶναι ἡ πλειονότητα στὴν Ἑλλάδα, καὶ ἀλλοῦ. Ὄχι μόνο μερικοὶ παθόντες, ποὺ ἔχουν τὴ συμ-πόνια μας.

Καὶ μετά, ψάχνονται, λέει, γονεῖς κι ἡ κοινωνία, γιὰ τοὺς δολοφόνους (τὸ ὁποῖο ἀσφαλῶς εἶναι σωστό). Ἀλλὰ μόνο γιὰ τοὺς δολοφόνους. Ὄχι γιὰ τό τί κάνει κάποιο δολοφόνο, γιατὶ αὐτὸ εἶναι ζήτημα Ἀλήθειας, δηλαδὴ ἀνεπίτρεπτο. Μόνο ζητήματα Δικαιωμάτων μποροῦν νὰ καταλαμβάνουν τὸ δημόσιο χῶρο προβληματισμοῦ. Κάτι σὰν τὰ «ἐξτρὶμ σπόρ»: ἅμα πέσεις στὴ χαράδρα, ἔπεσες -τί νὰ γίνει; Νὰ περάσει ὁ ἑπόμενος, γιὰ νὰ σκοτωθεῖ κι αὐτός, στὴ λοταρία τοῦ θανάτου. Νὰ ταϊστεῖ τὸ τέρας. Ἅμα ἔχετε προσέξει, ὅταν αὐτοκτονεῖ κάποιος διάσημος (κι ὄχι κάποιος καρκινοπαθὴς ποὺ δὲν ἄντεξε νὰ πονᾶ), ὅλοι κάνουν σὰν νὰ εἶναι σεβαστὴ ἡ ἐπιλογή του. Κανεὶς δὲν ἀμφισβητεῖ δημόσια τὴν ὀρθότητα τῆς ἐπιλογῆς του. Κανεὶς δὲν τὸν ἐπικρίνει δημόσια. Ὑποχρεώσεις καμμία, δικαιώματα ἄπειρα. Θεωροῦμε, τελείως ἀφελῶς, ὅτι σὲ ἕναν κόσμο ὅπου π.χ. ἡ τσόντα καὶ ἡ ἐξύμνηση τοῦ πλούτου εἶναι παροῦσες (κι ὄχι μόνο στὰ ΜΜΕ) ἀπὸ τὰ χαράματα ὣς βαθιὰ τὰ μεσάνυχτα, δὲν θὰ προκύψουν βιαστὲς καὶ ληστές. Νὰ συνεχίσουμε, λοιπόν, τὸ ψέμα ὅτι μπορεῖς νὰ κολυμπᾶς καὶ νὰ μὴ βραχεῖς ποτέ. Ἂν θέλουμε νὰ κλαῖμε κι ἄλλα παιδιά. Νὰ ταΐσουμε τὸ θηρίο σὲ βάρος μας. Υ.Γ. Προφανῶς, δὲν ἔχω κατὰ νοῦ τὴν νεοτερικὴ ὀρθολογικὴ ἀντίληψη παντοδυναμίας, ὅτι τάχα ἐὰν κάνουμε τὸ α ἢ το β τότε δὲν θὰ ἔχουμε θύματα. Δὲν πιστεύω ὅτι ἐὰν στὰ παιδιὰ ἐξηγηθοῦν τὰ παραπάνω, θὰ ἔχουμε σίγουρα θετικὰ ἀποτελέσματα. Τὴν ἐλαχιστοποίηση τοῦ ἀριθμοῦ τῶν θυμάτων ἐπιθυμῶ, δὲν φαντασιώνομαι τὸν μηδενισμό τους.

Davon werden unsere Kinder nicht wieder lebendig, man muss eben noch besser auf die Kinder Acht geben

Posted in κοινωνία | Tagged , , | 1 σχόλιο

Εἰρωνεῖες – «Δὲν εἶδα οὔτε ἕνα Τοῦρκο ποὺ νὰ δείχνει συμπόνια»

Θυμᾶμαι κάποτε, εἶχα μιλήσει σὲ ἕναν τότε μελλοντικὸ ἐρευνητὴ καταγοητευμένο ἀπὸ τὸν ὀθωμανικὸ πολιτισμὸ καὶ τὴν ὀσμανικὴ πραγματικότητα, γιὰ τὸ γεγονὸς ὅτι οἱ Σουλτάνοι μὲ τὸ ποὺ ἐνθρονίζονταν ἐκτελοῦσαν ὅλα τὰ ἀδέρφια τους, κι ὅτι ἡ συνήθεια αὐτὴ ἦταν πολὺ συχνὴ στὴν ὀθωμανικὴ ἱστορία, ἀπὸ τὶς ἀπαρχές της ὣς καὶ τὸν 18ο αἰώνα (δηλαδὴ γιὰ 4 αἰῶνες τουλάχιστον). Ἔτσι, λίγο γιὰ νὰ τὸν κατεβάσω ἀπὸ τὰ σύννεφα καὶ τὸ καλάμι του. Ἡ ἀπάντηση ποὺ ἔλαβα ἦταν μιὰ κοροϊδία τοῦ στύλ «πώ, πώ, τρομάξαμε». Οὔτε κἂν μιὰ σοφιστικὴ καὶ περίτεχνη ἑρμηνεία, π.χ. πολυπολιτισμική («δὲν συγ-κρίνουμε πολιτισμούς»). Οὔτε κἂν ἕνα κακιασμένο «Κι ἡ Εἰρήνη ἡ Ἀθηναία τύφλωσε τὸ γιό της!», βρὲ ἀδελφέ. Ἀποκλειόταν ἐκ τῶν πραγμάτων, ἄλλωστε, ἡ ἀμφισβήτηση τῆς πληροφορίας μου, ὁπότε ἀπέμεινε ὡς λύση διαφυγῆς τὸ πνεῦμα. Αἴ, μὲ τέτοιους ἔχουμε νὰ κάνουμε.

Βλέπω κι ἀλλοῦ στὰ ΜΚΔ μὲ ἀφορμὴ μιὰ γκραβούρα ποὺ δείχνει τὸν ἁγιασμὸ τῶν ὑδάτων μὲ κολυμβητὲς νὰ πέφτουν γιὰ τὸ σταυρό, στὴν Κωνσταντινούπολη (τοῦ 1875! Τόσο νωρίς…), ρεσιτὰλ ἐξύμνησης στὴν προνεοτερικὴ Ὀσμανικὴ Αὐτοκρατορία. Καί «Τι ζυγός ήταν αυτός!» -εἰρωνικά, πάλι. Καὶ «δὲν ἦταν κακὸ τὸ παιδομάζωμα» (ἦταν ψεῦτες καὶ ἠλίθιοι δηλαδή, οἱ δημιουργοὶ τῶν δημοτικῶν τραγουδιῶν τὰ ὁποῖα καταριοῦνται τὸ Σουλτάνο ποὺ προστάζει τὴν διενέργεια παιδομαζώματος), ἀφοῦ ἦταν λαχεῖο τὸ νὰ ἔχεις «έναν δικό σου στο κράτος. Για να ανεβείς ιδίως σε κάποιο αξίωμα του κλήρου βοηθούσε να έχεις ξάδερφο γενίτσαρο«. Τί ὄμορφα.

Στὴν Κωνσταντινούπολη 54 χρόνια πρὶν ἀπὸ τὸν πολυπολιτισμικὸ ἁγιασμὸ τῶν ὑδάτων, γνωρίζουμε ὅτι ἔγιναν τὰ παρακάτω:

α’) Ο ιερέας της αγγλικής πρεσβείας στην Κωνσταντινούπολη R. Walsh

«Βάδιζα σε ένα στενοσόκακο. Μπροστά μου προχωρούσε ένας Τούρκος. Ξαφνικά φάνηκε να κατεβαίνει απέναντι ένας Έλληνας. Στάθηκε και κόλλησε την πλάτη στον τοίχο αφήνοντας τόπο για να περάσει ο Οθωμανός. Εκείνος έβγαλε το γιαταγάνι και τον έσφαξε. Ύστερα καθάρισε τη ματωμένη λεπίδα, μπήκε στο διπλανό καφενείο κι’ άναψε τσιμπούκι» σ. 121

Κάθε μέρα διαδραματίζονταν καινούργιες ωμότητες, γράφει ο Walsh. Τα θύματα απαγχονίζονταν σε πόρτες ή σε τοίχους. Πτώματα ακέφαλα έβλεπες στη μέση του δρόμου, ποδοπατημένα και τυλιγμένα στο βόρβορο. Ήταν οι μέρες που γύριζαν τα αποδημητικά όρνια. Γύπες και άλλα σαρκοβόρα πουλιά πετούσαν ολημερίς, έτσι που σκέπαζαν σαν κουνουπιέρα τις περιοχές όπου υπήρχαν πτώματα. Τις νύχτες πάλι κοπάδια από αδηφάγα σκυλιά ούρλιαζαν γύρω από ακέφαλα κουφάρια ή διεκδικούσαν γρυλίζοντας άγρια κάποιο κεφάλι, δαγκώνοντας και γδέρνοντας. Οι Τούρκοι ρίχτηκαν ύστερα με μανία εναντίον των ελληνικών χώρων λατρείας. Άρχισαν στις 17 Απριλίου καταστρέφοντας το ναό του αγίου Ρωμανού και το θαυματουργό Μπαλουκλή…Ακολούθησε ο χαλασμός των εκκλησιών που βρίσκονταν μέσα στην πόλη. Σε μερικές γκρέμιζαν τις σκεπές και τους τοίχους. Σε άλλες κατέστρεφαν στασίδια, αναλόγια, άμφια, εκκλησιαστικά βιβλία. Λίγες μέρες αργότερα εισόρμησαν στο τυπογραφείο του πατριαρχείου. Χτυπούσαν με τσεκούρια τις μηχανές και γέμιζαν τις τσέπες τους με τυπογραφικά στοιχεία. [σημ. 37: στις 12 Ιουνίου 1821 ο πρεσβευτής της Σουηδίας έδινε σε αναφορά…μια συνοπτική εικόνα της τραγωδίας των Ελλήνων της Πόλης: «Η πρωτεύουσα παρουσιάζει ακόμα το ίδιο θέαμα…ομαδική εκτέλεση 450 ανδρών και πολλών παιδιών που η μόνη ενοχή τους είναι πως οι πατεράδες τους γεννήθηκαν στο Μωριά….παντού δολοφονίες Χριστιανών από τον ένοπλο τουρκικό όχλο, που διασκεδάζει..»] σελ. 126

Εκείνες τις μέρες ο Walsh πληροφορήθηκε ότι έφθασαν στην Πόλη σακκιά με 2.500 ζευγάρια αφτιά από τη σφαγή των Ελλήνων της Πάτρας, κι ότι μπορούσε να δει κανείς αυτά τα πολεμικά τρόπαια, στοίβες μπροστά στην πύλη του σεραγιού. «Πίστευα πως ήταν φήμες, ανατολίτικα παραμύθια. Κι ότι αν τέτοια δημόσια έκθεση μπορούσε να γίνει σε περασμένους αιώνες θα ήταν αδύνατο να συνεχίζεται στην εποχή μας αυτό το βάρβαρο έθιμο». Πήρε ένα γενίτσαρο και ξεκίνησε για το σεράι. «Οι δρόμοι παρουσίαζαν πένθιμη εικόνα…Περάσαμε πλάι στο πτώμα ενός αποκεφαλισμένου. Το αίμα έτρεχε ακόμα από τις φλέβες. Γύρω-γύρω ένα κοπάδι σκυλιά καθισμένα στα πισινά τους. Μερικά είχαν κι όλας γλύψει το αίμα, κι όλα μαζί περίμεναν να νυχτώσει για να κατασπαράξουν το πτώμα. Ήταν πεταμένο σε ένα στενό σοκάκι του παζαριού μπροστά σε ένα χασάπικο κι από πάνω του ακριβώς κρέμονταν κρέατα, έτσι που νόμιζε κανείς πως ήταν κομμάτια από το ίδιο το πτώμα. Οι Τούρκοι δρασκέλιζαν αδιάφορα το κουφάρι». Έφθασε στην πύλη του σεραγιού και διαπίστωσε την ακρίβεια της πληροφορίας… «Στις δυο πλευρές της πύλης υπήρχαν δυο στοίβες, σαν μικρά δεμάτια σανού, από κάθε λογής κομμάτια του προσώπου. Τα αφτιά ήταν τρυπημένα και κρέμονταν από σπάγγους. Μαζί με κάθε μύτη είχαν κόψει επίσης το πάνω χείλος και ένα κομμάτι από το μέτωπο. Μαζί με τα πηγούνια υπήρχαν το κάτω χείλος καθώς και μακριά, συνήθως, γενειάδα. Σε μερικές περιπτώσεις ήταν πελεκημένο κάθετα ολόκληρο το πρόσωπο και όλα τα χαρακτηριστικά της μορφής παρέμεναν ανέπαφα. Άλλοτε ήταν χωρισμένα κατά κατηγορίες, ανάλογα με τον ακρωτηριασμό. Εκεί έμεναν κρεμασμένα ώσπου, σαπίζοντας εντελώς, έπεφταν στη λάσπη του δρόμου. Οι Τούρκοι περνούσαν πατώντας τα αδιάφοροι. Τα λείψανα των προσώπων, καθώς βρίσκονταν σε αποσύνθεση, κολλούσαν στα παπούτσια των περαστικών. Έτσι έβλεπες τον Τούρκο να βαδίζει με ένα χείλος ή πηγούνι στις παντούφλες του. Και καθώς ξεπετιόνταν τα ανθρώπινα γένεια, νόμιζες πως τα παπούτσια ήταν φοδραρισμένα με γουναρικά» σελ. 128

Ο Walsh παρακολούθησε στην προκυμαία της Πόλης την πανηγυρική υποδοχή του καπουδάν πασά κατά το γυρισμό του από τις ελληνικές θάλασσες ύστερα από την καταστροφή του Γαλαξιδιού και την αιχμαλωσία των καραβιών… «Δύο τρίκροτα αγκυροβόλησαν ακριβώς απέναντι από τα παράθυρά μου. Με την αυτοκρατορική σημαία και ένα σωρό κρεμασμένους από τα ξάρτια. Κοπάδια γλάροι πετούσαν γύρω από τα πτώματα κρώζοντας. Έμειναν κρεμασμένα τρεις μέρες. Από την αποσύνθεση έπεφταν στη θάλασσα κι εκεί έπλεαν ολόκληρο μήνα, ώσπου τα ρεύματα τα παρέσυραν έξω από το λιμάνι..» σελ. 129

Ο Άγγλος κληρικός συγκέντρωσε από γενίτσαρο της φυλακής του σεραγιού πληροφορίες για τους βασανισμούς των 36 Ελλήνων εμπόρων που είχαν συλληφθεί ύστερα από τα γεγονότα της Χίου. Ήταν αυτόπτης μάρτυρας. Είδε να γυμνώνουν εντελώς έναν Έλληνα και να τον κρεμούν ανάποδα. Το αίμα μαζευόταν στο κεφάλι κι ο άνθρωπος πνιγόταν. Σ’ αυτή τη θέση τον χτυπούσαν δύο με κοντοράβδια ώσπου τον άφηναν αναίσθητο ή νεκρό. Έναν άλλο τον κρέμασαν από τα αφτιά σε σιδερένιους γάντζους προσδένοντας στα πόδια του ένα βάρος. Τα χαρακτηριστικά του προσώπου είχαν τόσο παραμορφωθεί, που νόμιζες ότι το στόμα του είχε φθάσει στο μέτωπό του. Είδε να καρφώνουν με ένα εργαλείο βελόνες στις άκρες των δακτύλων κάποιου κρατουμένου, έτσι που οι αιχμές να βγαίνουν πίσω από τα νύχια του. Είδε να ξεβιδώνουν με ειδικό εργαλείο την άρθρωση των καρπών και να τη συστρέφουν, έτσι που το πίσω μέρος του χεριού να παίρνει τη θέση της παλάμης. Είδε να εφαρμόζουν στο μέτωπο Έλληνα κρατούμενου ένα στεφάνι και να το συμπιέζουν βιδώνοντας το σιγά-σιγά πάνω στα μηνίγγια. Στο τέλος, τα μάτια του θύματος έβγαιναν έξω από τις κόγχες. Είδε να εφαρμόζουν στο κεφάλι ενός Έλληνα πυρακτωμένο μεταλλικό φέσι. Είδε να ανάβουν το φούρνο της φυλακής και να σπρώχνουν μέσα τα θύματα ώσπου να καψαλιστούν τα μαλλιά και τα γένεια, και το δέρμα να φουσκαλιάσει και να ξεκολλήσει από το κορμί. Ο Walsh μίλησε και με Έλληνες που έτυχε να επιζήσουν ύστερα από τους φρικαλέους βασανισμούς. Ένας κρατούμενος είχε αλυσοδεθεί στις φυλακές του Μπάνιου με σιδερένιους χαλκάδες στα σφυρά. Του εξάρθρωσαν τους καρπούς με βιδολόγους. Το σώμα του είχε τόσο σακατευτεί, που για να μετακινηθεί χρησιμοποιούσε δεκανίκια. Τον βασάνιζαν για να αποκαλύψει τους πρωταίτιους του ξεσηκωμού. Σελ. 136-7

β’) Ο Άγγλος John Came

Παραβρέθηκε και στην εκτέλεση ενός Έλληνα. «Γονάτισε και δίπλωσε ήρεμα τα χέρια στο στήθος χωρίς καμιά αλλαγή στην έκφρασή του. Την ίδια στιγμή δέχτηκε το χτύπημα. Πέρασα δύο φορές πλάι στο πτώμα του. Οι Τούρκοι είχαν τοποθετήσει, κατά τη συνήθειά τους, το κομμένο κεφάλι ανάμεσα στα γόνατά του ανάστροφα, έτσι που η φρικαλέα όψη του να συναντά το βλέμμα του διαβάτη. Αργότερα στη Σμύρνη είδα ένα πρωί τα πτώματα εικοσιτριών Ελλήνων, σωρό το ένα πάνω στο άλλο. Σελ.149

Κάπου-κάπου έβλεπες ένα πτώμα να επιπλέει κοντά στην ακτή. Ο Came βρέθηκε μια μέρα ανάμεσα σε κάμποσους Τούρκους που παρατηρούσαν με αγαλλίαση ένα σκοτωμένο Έλληνα. Κάποιος απ’ αυτούς βάλθηκε να πετάξει το πτώμα στη θάλασσα σέρνοντάς το με ένα γάντζο. «Αλλά ένας άλλος τον σταμάτησε για να το γδύσει ολότελα και να πάρει ό,τι φορούσε. Ύστερα το έρριξαν ολόγυμνο στα νερά». Σελ. 150

γ’) Το χρονικό του Γερμανού τεχνίτη Johann Wilhelm August Streit

«Ο οθωμανικός όχλος, σε φοβερή έξαψη, ρίχτηκε στα σπίτια των Ελλήνων αρχόντων και άρχισε τη λεηλασία. Βασάνιζαν τους ενοίκους με θηριωδία, έκοβαν μύτες και αφτιά και τους γκρέμιζαν ύστερα από τα παράθυρα στο δρόμο» σελ. 151

Το πλήθος κατέλαβε τις φυλακές του Κατροσάν και άρπαξε τους 186 Έλληνες. Οι Τούρκοι σκότωσαν πολλούς επιτόπου και άλλους «τους έδεσαν με σκοινιά και τους έσερναν στα καλντερίμια, ώσπου οι σάρκες αποκολλήθηκαν από τα οστά και οι δύστυχοι βρήκαν πικρό θάνατο». Έδεναν τα πόδια και τα χέρια των Ελλήνων με σκοινιά και τα τραβούσαν από όλες τις μεριές διαμελίζοντάς τα. Έκοβαν τα κεφάλια τους, τα κάρφωναν στις αιχμές των σπαθιών και τα τριγύριζαν στους δρόμους θριαμβικά. ….Άναβαν φωτιές σε όλους τους δρόμους και εκεί βασάνιζαν τους Έλληνες. «Πύρωναν στη φλόγα τα μεταλλικά τμήματα των όπλων και τα έμπηγαν στα ξεγυμνωμένα κορμιά. Τους έψηναν στα κάρβουνα σιγά-σιγά, πρώτα τα πόδια, ύστερα τα χέρια και ολόκληρο το κορμί ώσπου να ξεψυχήσουν. Περνούσαν πυρακτωμένα σύρματα στη μύτη, έκαιγαν τα βλέφαρα των θυμάτων με πυρωμένα σίδερα. Το άλλο πρωί είδε πολλούς Έλληνες, άνδρες και γυναίκες, κρεμασμένους ανάποδα από τα παράθυρά τους. «Τα θύματα σπαρταρούσαν και ούρλιαζαν. Στα οπίσθια πολλών είχαν καρφώσει μαχαίρια και σπαθιά. Κάθε τόσο έκοβαν και ένα κομμάτι σάρκα» σελ. 152

«Εκείνο το πρωινό γύρω στα 4.000 πτώματα και των δύο φύλων, κεφάλια, πόδια, κείτονταν στους δρόμους της Πόλης. Χωρίς να λογαριάσουμε όσους σκοτώθηκαν στα σπίτια τους ή κρεμάστηκαν από τα παράθυρα». Ο νεαρός Streit παρακολούθησε τη φοβερή σφαγή από το εργαστήριο του αφεντικού του, που βρισκόταν στην πλατεία του Μουφτή. «Μόνο σ’ αυτή την πλατεία μέτρησα γύρω στα 300 πτώματα. Βραβεία ορίζονταν για την επινόηση των πιο φριχτών βασανιστηρίων». Κάτι μεθυσμένοι Τούρκοι είδαν τον Streit και δύο παραγιούς που κοιτούσαν από το παράθυρο και τους κάλεσαν να πάρουν μέρος στη σφαγή. Τους όπλισαν και τους ανάγκασαν να ενταχθούν σε μια συμμορία. Μπήκαν στο σπίτι ενός πλούσιου Έλληνα κοσμηματοπώλη –το μαγαζί του, που βρισκόταν στο ισόγειο, ήταν κιόλας καταστραμμένο. Αφού καταλεηλάτησαν το σπίτι ανακάλυψαν στο ανώγειο την οικογένεια: πατέρα, μητέρα, δύο θυγατέρες και μια υπηρέτρια. «Η μια κόρη, ένα λεπτό και όμορφο κορίτσι, όταν ένας Τούρκος θέλησε να της επιτεθεί, πήδηξε από το παράθυρο στο κενό. Κατέβασαν την οικογένεια στην πλατεία. Εκεί ξεγύμνωσαν την άλλη κόρη και την υπηρέτρια και έκοψαν πρώτα τους μαστούς και ύστερα τη μύτη τους. Ο γιος, ένας εύρωστος νέος 24 χρόνων, χύμηξε πάνω στον Τούρκο, τον γρονθοκόπησε στον κρόταφο, άρπαξε το ματωμένο γιαταγάνι από το χέρι του, και με ένα χτύπημα από πάνω προς τα κάτω του έκοψε τη μύτη έτσι που έμεινε κρεμασμένη από τα χείλια του. Μέσα σ’ ένα λεπτό τον είχαν κιόλας κατακομματιάσει εκατό σπαθιά». Στο μεταξύ άλλοι Τούρκοι στερέωναν στο χώμα πολλές σιδερένιες σούβλες. Εκεί θα κάθιζαν τα θύματά τους για να παραδώσουν το πνεύμα σφαδάζοντας. Το επεισόδιο με τον Έλληνα, είχε προκαλέσει γενικό ερεθισμό. Οι σούβλες ήταν ογδόντα περίπου. Γύμνωσαν τους Έλληνες – γύρω στους 65 νέοι, γέροι, γυναίκες – και τους κύκλωσαν με ξεθηκαρωμένα σπαθιά, μπροστά στις σούβλες. Αλλά ήρθε η νύχτα. Η βασανιστική εκτέλεση αναβαλλόταν. Έστησαν καζάνια πάνω στις φωτιές και ετοίμασαν πόντσι. Μεθούσαν και αλάλαζαν. Κατά τα μεσάνυχτα έφεραν και άλλους Έλληνες, άνδρες και γυναίκες, ανάμεσά τους και τρία μικρά παιδιά. Τα σούβλισαν με τα σπαθιά και τα έρριξαν ζωντανά στη φωτιά. Κάθε τόσο τραβούσαν έναν Έλληνα κοντά στις πυρές και τον βασάνιζαν. Κάρφωναν τα αφτιά του πάνω σε πάγκους, άδειαζαν με το φτυάρι κάρβουνα στο στόμα τους, που το άνοιγαν με ρόπαλα, ξεκολλούσαν με πυρωμένες τανάλιες κομμάτια από τις σάρκες τους. Το πρωί…Δυο κακούργοι άρπαζαν έναν Έλληνα ή μια Ελληνίδα τους ανασήκωναν ψηλά τους κάθιζαν με δύναμη πάνω στο κοφτερό και μυτερό σιδεροπάλουκο, έτσι που η αιχμή περνώντας από τα σπλάχνα έφτανε στο στήθος. Παλούκωσαν σαραντατέσσερες. Έτσι καρφωμένοι σπαρταρούσαν σαν τα σκαθάρια που τα παιδιά διατρυπούν με βελόνα για να διασκεδάσουν. Ένα ουρλιαχτό θανατερής αγωνίας υψωνόταν ώς τον ουρανό. Κρατούσε μια περίπου ώρα, έσβηνε και τα κεφάλια έγερναν στο πλάι». Ακόμα και οι Τουρκάλες συναγωνίζονταν αυτούς τους φονιάδες σε αγριότητα και απανθρωπία, γράφει ο Steit. «Δεν είδα ούτε ένα Τούρκο που το πρόσωπό του να δείχνει συμπόνια. Ακόμη και παιδιά έξη χρόνων ξεθύμαιναν το μίσος τους πάνω στους νεκρούς. Τρυπούσαν με μαχαίρια τους σκοτωμένους Έλληνες». Ύστερα άρχισαν να καθαρίζουν τους δρόμους από τα αναρίθμητα πτώματα. «Πολλά ρίχτηκαν σε μεγάλους λάκκους έξω από την πόλη και σκεπάστηκαν με ασβέστη και χώματα, άλλα κάηκαν ή πετάχτηκαν στη θάλασσα». Στο μεταξύ συνεχίζονταν οι συλλήψεις. Κάθε πρωί ώς εκατό Έλληνες μεταφέρονταν στον τόπο των βασανιστηρίων και των εκτελέσεων, έξω από την Κωνσταντινούπολη. «Πολλοί σταυρώνονταν πάνω σε δέντρα. Καρφώνονταν τα χέρια και τα πόδια τους κι εκεί πέθαιναν από την αιμορραγία και τους φριχτούς πόνους. Άλλους θανάτωναν χτυπώντας τους με βούρδουλα. Σε πολλούς έκοβαν πόδια και χέρια με πριόνι. Διατρυπούσαν τα παιδιά με τη λόγχη και τα τριγύριζαν στους δρόμους, έτσι καθώς σπαρταρούσαν καρφωμένα, ώσπου να ξεψυχήσουν» σελ. 153-154

δ’) ο Γάλλος γεωλόγος V. Fontanier

Πηγαίνοντας ο Fontanier στο μέγαρο της πρεσβείας πέρασε από ένα βρώμικο σοκάκι γεμάτο σκύλους. Εκεί είδε «ανθρώπινα κορμιά αποκεφαλισμένα πλάι σε ένα χασάπικο όπου κρέμονταν μοσχάρια και αρνιά» σελ. 158

Ο F. παρατήρησε ότι οι Ευρωπαίοι δεν έκρυβαν διόλου τον φιλοτουρκισμό τους. «Όλοι εγκωμίαζαν τα ανθρωπιστικά αισθήματα των Οθωμανών, τη μεγαλοψυχία, τη μετριοπάθειά τους. Οι δύστυχοι Έλληνες, που τα πτώματά τους φαίνονταν σκορπισμένα εδώ και κει, «είχαν εγκάρδια μεταχείριση». Σελ. 158

Επιστρέφοντας ο Fontanier στην κατοικία του δέχτηκε επίθεση από ένα κοπάδι αγριόσκυλα και άγριο πετροβολητό από ένα τσούρμο τουρκόπουλα. Εκεί πλάι είδε έναν αποκεφαλισμένο Ρωμιό, πεσμένο μπρούμυτα. Το κεφάλι ήταν απιθωμένο στα οπίσθια του πτώματος. Γύρω-γύρω στέκονταν Τούρκοι που χασκογελούσαν και το έσπρωχναν με τα ραβδιά τους. Σελ. 158

ε’) ο Ρώσσος διπλωμάτης Σεργκέι Ιβάνοβιτς Τουργκένιεφ

Μέσα σε μια μόνο μέρα συνέλαβαν 300 Μωραΐτες μικρέμπορους και τους εκτόπισαν στα μεταλλεία της Ασίας. Ο τουρκικός όχλος έσφαζε. Στο Πέραν και στον Γαλατά λεηλατούσαν τα σπίτια και δολοφονούσαν Χριστιανούς. «Τα αστραφτερά νερά του Βοσπόρου γέμισαν, από τη μια ακτή ώς την άλλη, ακρωτηριασμένα πτώματα Ελλήνων». Όλα τα χριστιανικά χωριά γύρω από την πρωτεύουσα ήταν έρημα. «Δεν έβλεπες παρά μόνο αποκεφαλισμένα κορμιά Χριστιανών ή Τούρκους που έμπαιναν στα κατάκλειστα και ακατοίκητα σπίτια – οι νοικοκυραίοι τους είχαν φύγει ή είχαν θανατωθεί – για να αρπάξουν ό,τι είχαν περιφρονήσει οι πρώτοι λαφυραγωγοί, πράγματα βαμμένα στο αίμα ή ποτισμένα με δάκρυα». Σελ. 181

Κ. Σιμόπουλου, Πώς είδαν οι ξένοι την Ελλάδα του 21, Αθήνα 1979.

 

Σκέφτεσαι, μ’ ὅλα αὐτά, πὼς τὸ ’21 τὴ γλίτωσαν ὅλοι αὐτοὶ ποὺ σήμερα ἐξυμνοῦν τοὺς Ὀθωμανούς, καὶ σφάχτηκαν ὅσοι τοὺς ἔβλεπαν ὡς καταπιεστές. Δὲν εἶναι δύσκολο νὰ ὑποθέσει κάποιος τὶς δυσάρεστες αἰτίες γι’ αὐτὸ τὸ γεγονός.

Posted in 1821, Τούρκοι | Tagged , , , , , , , | Σχολιάστε

Τὸ δίκαιο τῆς κατάκτησης

Αὐτὰ τὰ «Ἡ Κοζάνη δὲν ἦταν πλειονοτικὰ ἑλληνική», μοῦ θυμίζουν τὰ «οἱ Ἕλληνες στὴν Θεσσαλονίκη ἦταν μειονότητα, ἄρα ἡ πόλη δὲν ἀπελευθερώθηκε μὰ κατακτήθηκε». Ὅμως: Εἶναι ἄλλο τὸ ἐπίπεδο τοῦ ἀξιολογικὰ οὐδέτερου ἐπιχειρήματος «Δὲν ὑπάρχει παρὰ μόνο τὸ δίκαιο τῆς βίας, τοῦ κατακτητῆ» (ποὺ παύει -ἐξυπονοεῖται!- νὰ ἰσχύει σὲ κάθε του πτυχὴ μὲ τὸν τερματισμὸ τῆς κατάκτησης), καὶ ἄλλο πράμα ἡ ἐσωτερίκευση-ἀποδοχὴ τῶν ἀποτελεσμάτων τῆς κατάκτησης. Τὸ πρῶτο μπορεῖ νὰ γίνει ἀποδεκτό. Τὸ δεύτερο εἶναι ἠθικὴ ταύτιση καὶ ἀπολογία ὑπὲρ τῶν σφαγῶν, ἐποικισμῶν κ.λπ. Εἶναι ἐν τέλει ἡ ἀντίληψη ποὺ ἐκφράζεται στὰ σουλτανικὰ φιρμάνια τοῦ 1821. Εἶναι τὸ ἴδιο μὲ τὸ νὰ λέγαμε ὅτι ἡ σημερινὴ τουρκοκρατούμενη Κύπρος εἶναι πλειονοτικὰ τουρκικὴ καὶ συνεπῶς δὲν ἔχουν κυριαρχικὰ δικαιώματα οἱ Ἕλληνες. Σφάζουμε, ἐποικίζουμε, ἀλλάζουμε τὴ πληθυσμιακὴ σύνθεση μὲ τὴ βία, καὶ ἔπειτα ἐπικαλούμαστε τὰ προϊόντα τῆς βίας ὡς βάση γιὰ συζήτηση. Ἔσφαξαν στὴ Θεσσαλονίκη, ἔφεραν Τούρκους καὶ Ἑβραίους, «μειονότητα οἱ Ἕλληνες, κανένα κυριαρχικὸ δικαίωμα πάνω της». Ἔμ, δὲν πάει ἔτσι. Ἄλλωστε ὅσοι μιλᾶνε γιὰ ἑλληνικὲς μειονότητες κατὰ κανόνα κλαῖν γοερὰ ποὺ οἱ Ἕλληνες ἔγιναν πλειονότητα καὶ οἱ Ἄλλοι -χάρη σὲ βίαιες ἐνέργειες- μειονότητα ἢ ἀνύπαρκτοι. Ἀλλὰ δὲν τοὺς περισσεύουν δάκρυα γιὰ τὴν ἅλωση τῆς Θεσσαλονίκης, τὴν παντοειδὴ ἐκμηδένιση ἢ περιθωριοποίηση τῶν Ἑλλήνων κ.λπ. Δύο μέτρα καὶ δύο σταθμά;

Μοῦ θυμίζουν ἐπίσης αὐτὰ τὰ σπαραχτικὰ τῶν δημοσιογράφων καὶ Λιάκων τοῦ ’90, ὅτι οἱ Μουσουλμάνοι τοῦ ἑλλαδικοῦ χώρου εἶχαν πατρίδα καὶ τὴν ἔχασαν τὸ 1922. Στὴν πραγματικότητα, οἱ Μουσουλμάνοι τοῦ ἑλλαδικοῦ χώρου δὲν εἶχαν πατρίδα, εἶχαν λεία. Ὅταν κάποιος αὐτοπροσδιορίζεται πεισματικὰ ἐπὶ 500 χρόνια ὡς κατακτητής (evladi fatihan), δηλώνει, ἂν δὲν τὸ ἔχουμε πάρει εἴδηση, ὅτι ἔχει δικαιώματα ποὺ πηγάζουν μόνο ἀπὸ τὴν κατάκτηση (καὶ τὸ ἐκφράζει αὐτὸ σὲ κάθε νομικὸ πλαίσιο καὶ κοινωνικὸ ἐπίπεδο). «Κατακτητὴς» καὶ «ντόπιος» εἶναι ἀσυμβίβαστες ἔννοιες, πόσο μᾶλλον ὅταν ταυτόχρονα ζοῦν, ὑπάρχουν ἀκόμη, πληθυσμοὶ τῶν κατεκτημένων, ποὺ κι αὐτοὶ αὐτοπροσδιορίζονται ὡς ὑπόδουλοι, σκλαβωμένοι. Εἶναι ἀστεῖο ἐσὺ νὰ τὸν χαρακτηρίζεις ὡς κάτι ποὺ δὲν εἶναι: γηγενή (μὲ δικαιώματα «αὐτόχθονα»), ἐνῶ αὐτὸς αὐτοπροσδιορίζεται ὡς κατακτητής, ὡς κάποιος ποὺ ὣς τὸ 1923 δὲν καταδέχτηκε νὰ ἐξισωθεῖ μὲ ἐκείνους ποὺ κάποτε κατέκτησε.

Συνεπῶς: Οἱ ἰσλαμικοὶ πληθυσμοὶ στὸν ἑλλαδικὸ χῶρο δὲν «μετρᾶνε» ὅταν ὑπολογίζουμε «τὰ δίκαια τῶν Ἑλλήνων κατὰ τὸν 19ο αἰώνα» καὶ τοὺς πληθυσμούς στὰ Βαλκάνια. Εἴτε θὰ υἱοθετήσουμε τὸ δίκαιο τῆς κατάκτησης, ὁπότε δὲν εἶχε σημασία ποιὸς ζοῦσε στὴ Λαμία τὸ 1821 ἀρκεῖ ποὺ τὴν κατέλαβαν οἱ Ἕλληνες καὶ «ἐκμηδένισαν» τὸ ποσοστὸ τοῦ τουρκικοῦ πληθυσμοῦ -τελείως δίκαια. Εἴτε θὰ υἱοθετήσουμε τὴν ἠθικὴ ἀρχὴ (ἀπορρίπτοντας τὴν ἰσλαμικὴ-ὀθωμανικὴ αὐτοαντίληψη, καὶ τὰ ἐρντογανικὰ ἐπιχειρήματα), ὅτι ὅποιος εἶναι κατακτητὴς τὸ μόνο ποὺ τοῦ ἀξίζει εἶναι νὰ ἐκδιωχθεῖ ἀπὸ τὰ μέρη ποὺ κατέκτησε (νὰ τερματιστεῖ ἡ κατάκτηση καὶ οἱ κάθε εἴδους συνέπειές της -καὶ ἐκεῖνες στὴν πληθυσμιακὴ σύνθεση), καί, κατὰ συνέπεια, δὲν τὸν ὑπολογίζουμε ὅταν ἐξετάζουμε ποιὰ ἐθνότητα κατοικοῦσε πλειονοτικὰ στὰ μέρη ἐκεῖνα ὥστε νὰ τὰ δικαιοῦται. Τρίτη ἐπιλογὴ δὲν ὑπάρχει. Ἐκτὸς ἀπὸ τὴν υἱοθέτηση ἰσλαμικῶν / ἐρντογανικῶν ἀπόψεων -ἐννοῶ.

Posted in 1821, Χωρίς κατηγορία | Tagged | 4 Σχόλια

Reading Greece

Πηγή

As an art historian, what was it that sparked your interest in Byzantium?

During my first class in Byzantine History, my professor broke down in tears as he described the effects of the Fourth Crusade on Constantinople. I was hooked. […]

 

Καλά, δὲν ἦταν μόνο αὐτὸς ποὺ τό ‘παθε. Τώρα περιμένουμε ἕναν καινούργιο Χωνιάτη ἢ Ἀτταλειάτη, νὰ  γράψει γιὰ τὰ σημερινά. Ἀκόμα τὸν ψάχνουμε, δηλαδή.

Posted in Ρωμανία | Tagged , , | Σχολιάστε

Συμβιώσεις ρωμαϊκὲς καὶ ὀσμανικές

Ὑπάρχει μιὰ οὐσιώδης ἀντίθεση μεταξὺ τῆς Ὀθωμανικῆς καὶ τῆς Ρωμαϊκῆς Αὐτοκρατορίας, ποὺ βγάζει μάτι ὅσον ἀφορᾶ τὴν πολυθρύλητη συνύπαρξη καὶ τὴν πολυύμνητη συμβίωση μεταξὺ τῶν Διαφορετικῶν. Στὴν Ρωμανία, τὴν Ρωμαϊκὴ Αὐτοκρατορία (μέση καὶ ὕστερη), ὅλοι ἦταν Χριστιανοί, δὲν ὑπῆρχε οὔτε κυρίαρχο μιλέτ, οὔτε ραγιάδες, οἱ ὁποῖοι ἐπιτρεπόταν νὰ ζοῦν μόνο καὶ μόνο γιὰ νὰ συντηροῦν τὸ κυρίαρχο μιλέτ. Στὴν Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία, δὲν ἦταν ὅλοι Μουσουλμάνοι. Ἡ διαφορὰ αὐτὴ δὲν βγάζει ἁπλῶς μάτι, εἶχε ἀπειράριθμες ἐπιπτώσεις σὲ κάθε πτυχὴ τῆς καθημερινῆς ζωῆς (π.χ. χωριστὲς συνοικίες), τῆς νομοθεσίας, τῆς κοινωνικῆς ζωῆς γενικά. Καὶ ἀπὸ αὐτὴν τὴν πλευρά, ὑπάρχει ἕνα ἀγεφύρωτο χάσμα, μιὰ ἀσυνέχεια μεταξὺ Ρωμαίων καὶ Ὀθωμανῶν. Μεταξὺ τῆς μιᾶς κατάστασης καὶ τῆς διαδόχου της.

Ἀπὸ τὴν πολυπολιτισμικὴ σκοπιὰ τοῦ ’90 καὶ τοῦ 2000, κανονικὰ ἡ Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία, ὡς μηχανισμὸς ποὺ σὲ διατηροῦσε στὴ ζωὴ προκειμένου νὰ παρασιτεῖ σὲ βάρος σου οἰκονομικά (φόροι), θρησκευτικά (ἁρπαγὴ ἐκκλησιῶν) καὶ βιολογικά (παιδομάζωμα), δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ θεωρηθεῖ πρότυπο συμβίωσης. Ἀντίθετα, ἡ Ρωμαϊκὴ Αὐτοκρατορία, μὲ τὴ συμβίωση διάφορων ὁμόθρησκων λαῶν, θὰ ἔπρεπε νὰ ἀναδειχτεῖ ὡς τὸ πρότυπο συμβίωσης Διαφορετικῶν: Διαφορετικῶν λαῶν. Γιατὶ ἡ μὲν ἰσότιμη συμβίωση ἀλλόθρησκων ἦταν ἱστορικῶς ἀποδεδειγμένα ἀδύνατη, ἡ δὲ συνύπαρξη ἀλλοεθνῶν ἀποδεδειγμένα ἐφικτὴ στὴν Ἱστορία. Αὐτὸς ποὺ φταίει γιὰ τὴν μὴ ἀνάδειξή της εἶναι σὲ μικροκλίμακα τὸ μεταπολιτευτικὸ ἑλληνικὸ κράτος, τὸ φιλελεύθερο καὶ καστοριαδικό, μὲ τὸ σταυροφορικὸ μίσος του γιὰ τὸ Βυζάντιο. Καὶ αὐτὸς ποὺ φταίει σὲ μεγάλη κλίμακα γιὰ τὴν ἀνάδειξη τῶν Ὀθωμανῶν σὲ πρότυπο συμβίωσης εἶναι ἡ ταύτιση τῶν ἐπιδιώξεων τῆς Δύσης μερικῶς μὲ ἐκεῖνες τοῦ Ἰσλὰμ καὶ εἰδικῶς μὲ ἐκεῖνες τῆς Τουρκίας.

Μία, τρόπον τινά, νέα Ρωμαϊκὴ Αὐτοκρατορία τοῦ 1821 δὲν θὰ διατηροῦσε τὴν ὀθωμανικὴ συνύπαρξη, γιὰ τοὺς λόγους ποὺ ἀνέλυσα στὸ 2. Θὰ ξανάπαιρνε τὴ μορφὴ τῆς παλιᾶς Ρωμαϊκῆς Αὐτοκρατορίας. Ἀκόμη καὶ σήμερα, οἱ νέοι Εὐρωπαῖοι Μουσουλμάνοι ζοῦν μὲ ἐπιδόματα -σὰν τοὺς Ὀσμανοὺς ποὺ ζοῦσαν ἄεργοι (ἕνα μεγάλο τμῆμα τους, τουλάχιστον). Τοὺς τὰ παρέχει ὄχι πιὰ τὸ χαράτσι σὲ βάρος τῶν Χριστιανῶν καὶ ἄθεων -πράγματι- ἀλλὰ ἡ φορολογία σὲ βάρος τῶν Χριστιανῶν & ἄθεων Εὐρωπαίων, καθὼς καὶ οἱ φιλάνθρωποι τζογαδόροι δισεκατομμυριοῦχοι. Φανταστεῖτε λοιπόν, πόσο ἀνυπόφορη θὰ ἦταν ἡ ζωὴ καθενὸς γηγενοῦς Μουσουλμάνου σὲ μιὰ βαλκανικὴ χριστιανικὴ πολιτεία στὴν ὁποία θὰ ἔχανε τὰ τσιφλίκια του (θὰ τὰ μοιραζόταν μὲ χριστιανοὺς συντοπίτες), τὰ χαράτσια του, τὰ χαρέμια του, ἀρσενικὰ καὶ θηλυκά, τοὺς σκλάβους του, τὴν ἀνωτερότητά του ἔναντι τῶν Χριστιανῶν (π.χ. ὁπλοφορία, κωδωνοκρουσίες) καὶ τὴν αἴσθηση κοινωνικῆς ἀνωτερότητάς του.

Posted in πολυπολιτισμός, Ρωμανία, Τούρκοι | Tagged , , , , , , , | Σχολιάστε

Ἀνολοκλήρωτο μὰ ἀναγκαῖο

Μὲ ἀφορμή αὐτὴν τὴν ἀνάρτηση.

Ἐπιγραμματικά:

1. Τὸ δίλημμα ἦταν μεταξὺ ἀνταλλαγῶν πληθυσμῶν καὶ σφαγῶν (ἐθνικὰ κράτη) καὶ ἀνταλλαγῶν πληθυσμῶν καὶ σφαγῶν (Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία).

Ὄχι μεταξὺ συμβίωσης καὶ σφαγῶν. Πάμπολλα τὰ παραδείγματα ὑποχρεωτικῶν μετακινήσεων πληθυσμῶν, ἐποικισμῶν, σφαγῶν καὶ ὑποχρεωτικῶν ἐξισλαμισμῶν ἀπὸ τοὺς Ὀθωμανούς. Τὸ πρόβλημα, λοιπόν, εἶναι πῶς ἐπιθυμεῖ κάποιος νὰ γινόταν ἡ ἴδια δουλειά. Τῆς ἐθνοκάθαρσης. Δὲν συζητάω ἂν δὲν πρέπει νὰ γίνεται, θεωρῶ δεδομένο ὅτι θὰ γινόταν, ὅπως πάντοτε γίνεται: Μὲ τὴν νομικὴ ὑπόσταση καὶ δικαιολογία τῆς Σαρίας ἢ μὲ ἐκείνη τοῦ δυτικοῦ ἐθνοκράτους; Ἂς μὴν ξεχνᾶμε ὅτι καὶ ὁ Κεμάλ (τὸ 1919), καὶ ὁ Σουλτάνος (τὸ 1914), Τζιχὰντ κήρυξαν. Ὄχι μόνο ὁ Σουλτάνος-Χαλίφης. Παίξαμε, καὶ ἀλλοῦ χάσαμε ἀλλοῦ κερδίσαμε. Κάποιοι τὴν πλήρωσαν πολὺ περισσότερο. Ὅσον ἀφορᾶ τὸν κύριο σκοπό, φυσικὰ καὶ χάσαμε.

2. Ἡ συμβίωση δὲν εἶναι ἀπὸ μόνη της, χωρὶς ὅρους, κάτι τὸ θετικό.

Μπορεῖ νὰ λαμβάνει χώρα ὑπὸ καθεστὼς ρατσισμοῦ. Δὲν ἦταν οἱ Χριστιανοὶ αὐτοὶ ποὺ δὲν ἄντεχαν τὴ συμβίωση μὲ τοὺς Μουσουλμάνους αὐτὴ καθεαυτήν, π.χ. λόγῳ διαφορετικῆς θρησκείας. Δὲν ἦταν δηλαδή, ἡ θρησκεία ὁ λόγος ποὺ «ἔδιωχναν» τοὺς Μουσουλμάνους ἀπὸ τὰ ἐδάφη ποὺ ἀπελευθέρωναν. Ἁπλά, δὲν ἄντεχαν τὴν συμβίωση ὑπὸ ὅρους ὑποτέλειας καὶ ἀνισότητας. Ἀντίστροφα: Οἱ Μουσουλμάνοι δὲν ἀποδέχονταν μιὰ ζωὴ καὶ μιὰ πολιτεία ὅπου ἦταν πραγματικὰ ἴσοι ἀπέναντι στὸ νόμο. Γι’ αὐτὸ τὸ λόγο, ἀκόμη κι ἂν δὲν τοὺς ἔδιωχναν ἀπὸ τὰ χριστιανικὰ (σερβικά, ἑλληνικὰ κ.λπ.) ἐδάφη, αὐτοὶ (θά) σηκώνονταν καὶ (θά) ἔφευγαν στὰ ὀθωμανικά.

3. Γιατί καταλήξαμε σὲ ἐθνικὸ κράτος;

Δὲν «φταῖν» οἱ Ἕλληνες τοῦ 1821 ἂν οἱ ἄλλοι Βαλκάνιοι κάθισαν στ’ ἀβγά τους. Οὔτε ἔφταιγαν καὶ γιὰ τὸ γεγονὸς ὅτι ἀντικειμενικὰ τὴν πρωτιὰ στὸ ἐμπόριο, τὴ μόρφωση κ.λπ. τὴν εἶχαν οἱ ἴδιοι κι ὄχι οἱ Βούλγαροι καὶ οἱ Σέρβοι. Πολιτισμός, παιδεία, σήμαινε ἐξελληνισμός. 1.000 χρόνια ἔτσι γινόταν. Οὔτε ὁ Ρήγας δὲν σκέφτηκε τὴν ἰσοτιμία πολιτισμῶν (μόνο ἀτόμων), γιατὶ ἦταν προφανὲς ὅτι αὐτὴ δὲν εἶχε τὶς προϋποθέσεις νὰ λειτουργήσει. Κι οὔτε διαμαρτύρονταν ἀκόμη, τότε, οἱ Βούλγαροι γιὰ τὰ ἑλληνικὰ στὴν θεία λειτουργία. Ἄρα; ἄρα, ἁπλά, ἔκατσαν στ’ ἀβγά τους. Τὰ περὶ καταπιεστῶν Φαναριωτῶν στὴν Μολδοβλαχία, τὰ ἀκούω βερεσέ. Ἐθνικὸ κράτος, λοιπόν, ἔκαμαν οἱ Ἕλληνες (καὶ μάλιστα, πρῶτοι) γιατὶ ἁπλούστατα κανεὶς δὲν τοὺς ἀκολούθησε τὸ ’21. Οὔτε Χριστιανοὶ οὔτε, φυσικά, καὶ Τοῦρκοι (ὅπως πίστευε ὁ Ρήγας). Ἔμειναν μόνοι τους. Νὰ περίμεναν οἱ Ἕλληνες τοῦ ’21 μήπως καὶ τοὺς Ἀρμένιους νὰ τὸ καλοσκεφτοῦν κανὰν αἰώνα ἀκόμη;

Posted in 1821, Βούλγαροι, Ελλάδα, Σέρβοι, Τούρκοι, Χερσόνησος του Αίμου | Tagged , | 6 Σχόλια

Π. Μπουκάλας – «ξακουστή» καὶ «Ἄνω», καὶ ὅ,τι νἆναι

Μὲ τὸν Μπουκάλα δὲν ἀσχολοῦμαι, εἴτε ἀπὸ ἀβλεψία εἴτε ἀπὸ ἔλλειψη ἐνδιαφέροντος εἴτε γιατὶ δὲν ἔχω νὰ πῶ κάτι γι’ αὐτὸ τὸ στυλιζαρισμένο ὑφάκι τοῦ Ἄσπρου-Μαύρου. Τὸν κοροϊδεύουν καλὰ στὸ Ἀντίβαρο, ἀπὸ ὅ,τι βλέπω, γιὰ τὴν ἐξίσωση ποὺ κάνει Βόρεια = Ἄνω, Νότια = Κάτω, γιατὶ δείχνει ὅτι ὁ ἴδιος δὲν ἔχει διαβάσει Ἡρόδοτο (ἢ τὸν ἔχει ξεχάσει). Καὶ τὸν ἀντικρούουν ὀρθά, γιὰ τὴν σοφιστεία του, ὅτι ἂν κάνει λόγο γιὰ ἑβραϊκὴ καταγωγὴ τῆς μουσικῆς τοῦ «Μακεδονία ξακουστὴ» τότε θὰ «ξεσκεπάσει» τοὺς ἀντισημίτες (ἀφοῦ «Μακεδονομάχοι» καὶ ἀντισημίτες ταυτίζονται σὲ μεγάλο βαθμό -ἔτσι θὰ πιστεύει), κι ἄρα διὰ τοῦ ἀντισημιτισμοῦ τους θὰ ἔχει κερδίσει ἄκοπα τὴ συζήτηση γιὰ τὸ τραγούδι αὐτό, «πετώντας τὴ μπάλα στὴν ἐξέδρα», λ.χ. ὅπως ἀκριβῶς κι ἡ Μυρσίνη Λοίζου ἀποσυρόμενη ἀπὸ ὑποψήφια ἔκανε λόγο γιὰ τὴν ἀκροδεξιά, δηλαδὴ γιὰ κάτι παντελῶς ἄσχετο μὲ τὴν περίσταση τῆς ἀπόσυρσής της ἀπὸ ὑποψήφια. Δὲν τὸ λέει ρητά, ἀλλὰ ὑποθέτω ὅτι φαντάζεται πὼς θὰ ἐξαγριωθοῦμε διπλὰ στὴν ἰδέα ὅτι οἱ Ἑβραῖοι τῆς Σελανίκ μᾶς ἔδωσαν, ἢ μᾶλλον τοὺς κλέψαμε, τὴ μουσικὴ τῆς Μακεδονίας Ξακουστῆς. Θὰ πάθουμε ἐγκεφαλικό, δὲν μπορεῖ, καὶ κάποιοι θὰ τὰ τινάξουμε μὲ τέτοια ἀποκάλυψη. «Σᾶς ἔπιασα στὰ πράσα γιὰ ἀντισημιτισμό», δηλαδή, «ἄρα ἔχετε ἄδικο γιὰ τὴ Μακεδονία».

Αὐτὸ τὸ ὑφάκι «σᾶς ξεσκεπάζουμε» καὶ «Μαῦρο – Ἄσπρο» εἶναι ποὺ βαριέμαι.  Ἐντάξει, ἀποφεύγω τὴν ἀπάντηση σὲ τέτοια ἐπιχειρηματολογία, τέτοια «ξεσκεπαστικὰ» ἐπιχειρήματα, γιατὶ τὰ ἀντιμετωπίζω ἀκριβῶς ὅπως δὲν πατᾶμε ἀκαθαρσίες στὸ πεζοδρόμιο ἀλλὰ ἁπλῶς τὶς ἀποφεύγουμε καὶ φεύγουμε ὅσο γρηγορότερα μποροῦμε. Θὰ πρόσθετα κι ἄλλα, ὅπως τὴν ἀνερυθρίαστη, κατὰ τὸ πῶς μᾶς γουστάρει, διεύρυνση (μᾶλλον «λαστιχοποίηση») τῆς ἔννοιας «Μακεδονία»: Γιατί δὲν ἀποκαλοῦν οἱ ὁμοϊδεάτες τοῦ Μπουκάλα «Μακεδονία» τὴν περιοχὴ ὣς τὸν Ἰνδὸ ποταμό, καὶ ὣς τὸν Δούναβη, ἀφοῦ κι αὐτὴ κατακτήθηκε ἀπὸ τοὺς ἀρχαίους Μακεδόνες;; Ἢ τὴ σημερινὴ γεωγραφικὴ Θράκη, ποὺ ἐπὶ 300 χρόνια καλεῖτο Μακεδονία; Ἀλλὰ νά ἡ ἀπάντηση τοῦ Ἀντίβαρου (Ἀ. Σταλίδη). Οἱ ὑπογραμμίσεις δικές μου:

Απάντηση στο άρθρο του Παντελή Μπουκάλα «Πόθεν το κοινόν άσμα «Μακεδονία ξακουστή»»

1. Ακριβώς το γεγονός ότι ο όρος Μακεδονία είναι γεωγραφικά και πολιτικά ασαφής, είναι ο λόγος που κάνει τους Έλληνες να ταυτίζουν την Μακεδονία με την αρχαία ή κλασική της έννοια. Όταν λέμε Μακεδονία, εννοούμε την αρχαία Μακεδονία. Δεν εννοούμε ούτε την έννοια των Ρωμαίων, ούτε των Βυζαντινών, ούτε των Οθωμανών (για τους οποίους ο όρος αυτός είναι ανύπαρκτος και δεν χρησιμοποιήθηκε ποτέ των ποτών), ούτε των διαφόρων περιηγητών και χαρτογραφών που ο καθένας της απέδιδε ό,τι όρια ήθελε, ούτε -για να έρθω στον 20ο αιώνα- των Βουλγάρων, των Σέρβων, των Γιουγκοσλάβων, ούτε των επίδοξων (ψευδο-)«Μακεδόνων» σήμερα.

2. Οι ιστορικοί όροι δεν είναι του γούστου μας. Καθίστανται δόκιμοι ή παραμένουν αδόκιμοι μετά από αιώνες, ζύμωσης της πραγματικότητας με την Ιστορία. Κατ’ αρχάς να μάθει ο κ. Μπουκάλας ότι Άνω δεν σημαίνει Βόρεια! Και Κάτω δεν σημαίνει Νότια! Άνω σημαίνει ορεινή. Κάτω σημαίνει πεδινή.

Όταν ο κ. Τσίπρας (ντρέπομαι να γράψω τον θεσμικό του ρόλο) μίλησε για «Άνω Μακεδονία», έγραψα το κάτωθι άρθρο (δείτε το στις σημειώσεις) περί του όρου όπου γράφω ότι ο όρος Άνω Μακεδονία είναι δόκιμος ιστορικός όρος από τον Ηρόδοτο, δηλαδή το 450π.Χ. Ακολούθως, τον όρο αναφέρει ο Θουκυδίδης, ο Στράβων, ο Λίβιος και πολλοί άλλοι. Μέχρι να φτάσει για πρώτη φορά τον 20ο αιώνα να εμφανιστεί ο όρος στα βουλγάρικα ως Gorna Makedonija.

Ως Άνω Μακεδονία οριζόταν η σημερινή περιοχή των νομών Καστοριάς, Φλώρινας, Κοζάνης και Γρεβενών, δηλαδή η ορεινή Μακεδονία. Ο Ηρόδοτος και ο Θουκυδίδης αναφέρουν συγκεκριμένες πόλεις που ανήκουν στην Άνω Μακεδονία, αλλά και περιοχές της Κάτω Μακεδονίας που είναι περίπου οι σημερινοί νομοί Ημαθίας, Πέλλας, Θεσσαλονίκης, Πιερίας, Κιλκίς, Σερρών, Καβάλας.

Βόρεια και Νότια δεν είναι δόκιμοι όροι σε σχέση με τη Μακεδονία. Ίσως γι’ αυτό, ο Βακαλόπουλος χρησιμοποιεί το «βόρεια» δίπλα στο γιουγκοσλαβική πρώτον, μέσα σε παρένθεση και δεύτερον με μικρό γράμμα. Ακριβώς επειδή είναι αδόκιμος όρος. Βόρεια Ιρλανδία το γράφουμε με κεφαλαίο Β, ενώ, βόρεια Ιταλία το γράφουμε με μικρό. Αχ αυτές οι λεπτομέρειες πώς μας ξεφεύγουν…

3. Πολύ σωστά ο Βακαλόπουλος γράφει, και ο Μπουκάλας μεταφέρει, ότι τα Σκόπια και το Τέτοβο δεν αποτελούν μέρος της Μακεδονίας. Γιατί άραγε το έγραψε ο δημοσιογράφος; δεν βλέπει το αυτογκόλ του; Τα Σκόπια ήταν μέρος του βιλαετίου του Κοσσυφοπεδίου και μάλιστα από το 1888 ως το 1913 ήταν η πρωτεύουσά του! Είναι ορθό να βλέπουμε τα πράγματα και από τη δική τους πλευρά. Έστω λοιπόν, και πράγματι έτσι είναι, ότι μία ζώνη περίπου 10 χιλιομέτρων βορείως των ελληνικών συνόρων, μία ζώνη η οποία από δυτικά προς ανατολικά περιλαμβάνει τις πόλεις Μοναστήρι, Αχρίδα, Στρώμνιτσα, Μελένικο (στη Βουλγαρία), ανήκει στην ιστορική ή αρχαία ή κλασική Μακεδονία. Για την ακρίβεια στην ευρύτερη Ιστορική Μακεδονία. Είναι πράγματι ένα ποσοστό της.

Τι ποσοστό όμως της περιοχής των Σκοπίων, της πρώην πΓΔΜ (ππΓΔΜ), απαρτίζει αυτή η περιοχή; λιγότερο από 20%. Να δούμε και κανέναν χάρτη, να διαπιστώσουμε πόσο βόρεια είναι η πόλη των Σκοπίων και πόσο κοντά στο Κοσσυφοπέδιο.

4. Κάνει εκτενή αναφορά στο τραγούδι. Κατ΄ αρχάς, οι θεωρίες είναι δύο, αλλά ο κ. Μπουκάλας αναφέρει μόνο την μία από τις δύο. Η μία είναι ότι πράγματι η μελωδία βρέθηκε σε μία κασέτα του πρώτου εβραϊκού σχολείου της Θεσσαλονίκης το 1873. Το ότι βρέθηκε εκεί, δεν σημαίνει ότι γράφτηκε εκεί. Δοκάρι! Η δεύτερη πιθανότητα είναι να γράφτηκε από κάποιον δυτικό μουσικό και να την δανείστηκαν από εκεί στο εβραϊκό σχολείο. Αυτή είναι μακράν η πιθανότερη εκδοχή ανάμεσα στις δύο. Διότι αν ΜΙΑ φορά «μουσικολογικά δεν πρόκειται για παραδοσιακή μελωδία», όπως γράφει το άρθρο, δηλαδή παραδοσιακή για την μακεδονική παράδοση, τότε ΔΕΚΑ φορές δεν πρόκειται για σεφαραδίτικη μελωδία! Συνεπώς καταλήγουμε στο ότι η μουσικολογική προέλευσή του είναι πράγματι άγνωστη. Άρα τρύπα στο νερό.

Επίσης, το τραγούδι είναι γραμμένο σε δεκαπεντασύλλαβο, άρα εντός ελληνικής δημοτικής παράδοσης. Δεν ξέρω από πού κρίνει ο κ. Μπουκάλας ότι «κινησιολογικά το χορευτικό βήμα παρουσιάζει έλλειμμα εντοπιότητας, δημιουργικής φαντασίας και «αυθεντικότητας»», όπως γράφει. Σε τι βοηθά αυτή η αστήριχτη φράση άραγε;

Ως προς τους στίχους, τους οποίους βιάζεται ο κ. Μπουκάλας να χαρακτηρίσει «εθνικιστικού χαρακτήρα», θα πω τα εξής: υποθέτω αγνοεί ότι υπάρχει ποίημα του Γεωργίου Δροσίνη με τίτλο «Ελληνοπούλα» το οποίο τυπώθηκε το 1896 στο «Μακεδονικόν Ημερολόγιον του 1897», του οποίου ο πρώτος στίχος είναι «Μακεδονία ξακουστή του Αλεξάνδρου χήρα». Χήρα, βεβαίως, διότι ακόμα ήταν κατεχόμενη από τους Οθωμανούς. Το ποίημα αυτό είναι μία ατράνταχτη απόδειξη ότι δεν υπάρχουν Μακεδόνες! Αντικατοπτρίζει στο ακέραιο το κλίμα της εποχής, ότι δηλαδή μιλάμε για την Μακεδονία την οποία κατέχουν οι Τούρκοι («σκλαβψμένη», «δούλα» κλπ), έχει ελληνικές ρίζες από την εποχή του Μεγάλου Αλεξάνδρου, κατοικείται από Έλληνες και περιμένει να «αναστηθεί ως Ελληνοπούλα», την διεκδικούν οι Βούλγαροι και γενικώς οι δυνάμεις που την εποφθαλμιούν είναι οι «Αυστριακοί, Βούλγαροι, Τούρκοι και Ρώσοι». Άλλοι παράγοντες δεν υπάρχουν. Οι «Μακεδόνες» δημιουργήθηκαν μετά. Η ουσία είναι ότι οι στίχοι ξεκινούν με παράφραση του Δροσίνη ή ότι ο Δροσίνης ξεκίνησε με παράφραση άγραφων και άγνωστων στίχων έως τότε (1896), και απλώς εξυμνούν την απελευθέρωση της Μακεδονίας από τις επιβουλές των Βουλγάρων, διότι οι μάχες του 1913 έγιναν με τους Βούλγαρους, όπως η φονικότερη μάχη ίσως τον 20ο αιώνα, η νικηφόρα μάχη του Κιλκίς – Λαχανά τον Ιούνιο του 1913 με 8800 Έλληνες στρατιώτες νεκρούς.

Posted in φιλελεύθεροι, Αναδημοσιεύσεις, Μακεδονία | Tagged , , , , | Σχολιάστε

Ἡ New England, τῆς Κριμαίας

in the aftermath of the Norman Conquest of England in 1066, a group of English lords who hated William the Conqueror’s rule but had lost all hope of overthrowing it decided to sell up their land and leave England forever. Led by an ‘earl of Gloucester’ named Sigurðr (Stanardus in the Chronicon Laudunensis), they set out with 350 ships—235 in the CL—for the Mediterranean via the Straits of Gibraltar. Once there, they voyaged around raiding and adventuring for a period, before learning that Constantinople was being besieged (either whilst they were in Sicily, according to the Edwardsaga, or in Sardinia, as the CL). Hearing this, they decided to set sail for Constantinople to assist the Byzantine emperor. When they reached there, they fought victoriously for the emperor and so earned his gratitude, with the result that they were offered a place of honour in his Varangian Guard. […] In conclusion, the above points would seem to add some considerable weight to the case for the existence of a ‘New England’ on the northern and north-eastern coast of the Black Sea in the medieval period. Not only does it seem that the Byzantine Empire regained control of that portion of the Black Sea coast in this period, just as the Edwardsaga/Chronicon Laudunensis claim, but there also exists a quantity of medieval place-name evidence from this region that offers significant support for the establishment of English Varangian settlements there and a thirteenth-century account that appears to refer to the continued existence of a Christian people named the Saxi in this area, who occupied defended cities and were militarily sophisticated. In such circumstances, the most credible solution is surely that the medieval tales of a Nova Anglia, ‘New England’, in the area of the Crimean peninsula and north-eastern Black Sea coast do indeed have a basis in reality. This territory would appear to have been established by the late eleventh-century Anglo-Saxon exiles who had left England after the Norman Conquest and joined the Byzantine emperor’s Varangian Guard, and their control of at least some land and cities here apparently persisted for several centuries, perhaps thus providing a regular supply of ‘English Varangians’ to the Byzantine Empire that helps to explain why the ‘native tongue’ of the Varangian Guard continued to be English as late as the mid-fourteenth century.

Πηγή

Posted in Δυτικοί, Ρωμανία | Tagged , , | Σχολιάστε

Ἀνολοκλήρωτο

«Δὲν ὑπάρχει μέρος ποὺ λέγεται Κωνσταντινούπολη» δήλωσε ἕνας ἀρχηγὸς τῆς ἀντιπολίτευσης στὴν Τουρκία. Καὶ νὰ θέλουμε νὰ τὸ ξεχάσουμε, δὲν μᾶς ἀφήνει κανείς. Ἡ ἑλληνικὴ ἐθνικὴ ὁμόνοια αὐτομαστιγώματος, ψοφοειδοῦς λήθης καὶ τήρησης σχεδὸν ἴσων ἀποστάσεων Ἑλλήνων – Τούρκων, ποὺ διακρίνει ὅλους τοὺς Ἕλληνες, ἀπὸ τὸν διανοούμενο (φιλέλληνα ἢ ἀνθέλληνα) ἕως τὸν ταξικὰ ἀγχωμένο μὲ «τὰ καθημερινὰ προβλήματα τῆς πραγματικῆς ζωῆς μας» ἢ τὸν κουλ / λαϊκὸ ροκοσκυλά, συντρίβεται κάθε φορά, μὲ τέτοιες δηλώσεις. Κι ἂς λένε ὅτι βρέχει, γιατὶ ταιριάζει καὶ στὸ κλίμα τῆς διάλυσης.

Ἂν ἔχουν δίκαιο γιὰ τὸ ’21 διάφοροι ποὺ τὸ ἀπαξιώνουν κάθε 25η Μαρτίου, δὲν εἶναι στὸ ὅτι –λέν, ὡς κλασσικοὶ ἀνιστόρητοι– ἡ Ἐπανάσταση ἔσβηνε ἐξαιτίας τοῦ Ἰμπραΐμ*, κι ἄρα εἶχε ἀποτύχει. Τὴν πραγματική, ἀντικειμενικὴ ἀποτυχία τοῦ 1821 δὲν θὰ τὴν ἀναφέρουν οἱ ἀναλυτὲς αὐτοί, γιατὶ τοὺς τρομοκρατεῖ καὶ μόνη ἡ σκέψη της: Δὲν κατάφεραν οἱ Ἕλληνες, ὅπως λέει ἡ Ἀρβελέρ, νὰ ἐπανακτήσουν τὴν πρωτεύουσά τους, ὅπως κατάφεραν ἄλλοι λαοί. Δὲν κατάφεραν νὰ ἐξεγερθοῦν, ὅπως προέβλεπε τὸ σχέδιο τῶν Φιλικῶν, ἐπιτυχῶς ἀπὸ τὴν Κωνσταντινούπολη καὶ τὴν Μολδοβλαχία ἕως τὴν Μακεδονία, τὴν Πελοπόννησο καὶ τὶς Κρήτη – Κύπρο.

Ὁ Κολοκοτρώνης εἶχε κάνει λόγο γιὰ ἄλλου εἴδους ὁμόνοια ὅταν ἔλεγε: «Ἐὰν αὐτὴ ἡ ὁμόνοια ἐβαστοῦσε ἀκόμη δυὸ χρόνους, ἠθέλαμε κυριεύσει καὶ τὴν Θεσσαλία καὶ τὴν Μακεδονία, καὶ ἴσως ἐφθάναμε καὶ ἕως τὴν Κωνσταντινούπολη». Ἡ σημερινὴ ὁμόνοια εἶναι ἐκείνων ποὺ αὐτοκατηγοροῦνται. Εἶναι ἀποτυχημένο τὸ ’21 λοιπόν, ἀρκεῖ νὰ προσδιορίζουμε ὀρθὰ τὸ εἶδος τῆς ἀποτυχίας, καὶ ἀρκεῖ νὰ μὴν ἀποκρύβουμε δημόσια τὴν παραδοχὴ αὐτῆς τῆς ἀποτυχίας. Ἀντὶ νὰ λέμε ὅ,τι εἶπαν Κολοκοτρώνης καὶ Ἀρβελέρ, ἐπιλέγουμε (ἐπιλέγε-τε) νὰ μιλᾶμε εἴτε γιὰ ἐπιτυχία τοῦ ’21 καὶ πόσο φοβεροὶ εἴμαστε, εἴτε γιὰ Ναβαρίνο καὶ τοὺς Δυτικοὺς ποὺ μᾶς ἔσωσαν ἀπὸ τὸ χεῖλος τοῦ γκρεμοῦ, καὶ συνεπῶς τοὺς ὀφείλαμε τόσο μεγάλη χάρη, ὥστε ἔκτοτε ἔπρεπε νὰ ἐκδυτικιστοῦμε -μέσῳ τῆς Ἀθήνας.

* Ἡ ὑπερπροβολὴ τῆς ἐπιτυχοῦς δυτικῆς ἐπέμβασης στὸ Ναβαρίνο ἀποσιωπᾶ πολλὲς ἑλληνικὲς νίκες μετὰ τὸ 1827. Νίκες λ.χ. ὅπως τοῦ Κίτσου Τζαβέλλα τὸ 1828 τὸ Σεπτέμβριο καὶ τὸν Ὀκτώβριο, ποὺ εἶχαν ὡς συνέπεια τὴν ἐκδίωξη τῶν Ὀθωμανῶν ἀπὸ τὶς ἐπαρχίες Σαλώνων, Λιδωρικίου, Κραβάρων κ.ἀ. Νίκες τοῦ Ὑψηλάντη, ποὺ ὁδήγησαν στὴν ἀπελευθέρωση τῆς Ἀράχωβας, νίκες ἄλλων ποὺ ὁδήγησαν τὸν Νοέμβριο τοῦ 1828 στὴν ἀπελευθέρωση τῆς Λειβαδιᾶς, τοῦ Καρπενησίου, νίκες στὸ Μαρτίνο (1829), τὴν ἀπελευθέρωση τῶν Θερμοπυλῶν, τῆς Ναυπάκτου, τοῦ Μεσολογγίου κ.λπ. Μὲ ἄλλα λόγια, ἡ Στερεὰ Ἑλλάδα ἀπελευθερώθηκε καὶ δὲν χαρίστηκε, στὸ μεγαλύτερο μέρος της. Δὲν εἶναι τοῦ παρόντος νὰ ἀπαριθμήσουμε ὅλες αὐτὲς τὶς νίκες. Εἶναι ὅμως ἀνήθικο νὰ ἀποσιωπῶνται τόσες πολλὲς ἑλληνικὲς νίκες δύο ἐτῶν (1827-1829) μόνο καὶ μόνο γιὰ νὰ ὑπερτονιστεῖ τὸ Ναβαρίνο κι ἄρα νὰ ἐξυμνηθεῖ «τὸ δυτικὸ πεπρωμένο τῆς νεότερης Ἑλλάδας». (Χρειάστηκε καὶ μιὰ δολοφονία ἀπὸ τὸ ἀντιεθνολαϊκιστικὸ κοινὸ μέτωπο Δυτικιστῶν-Κοτζαμπάσηδων.) Ἡ θεοποίηση τοῦ Ἰμπραῒμ ἔρχεται σὲ ἀντίθεση μὲ ὅσα ἔχουν γράψει ἐρευνητὲς ὅπως ὁ Dakin, ὁ Petropoulos, κ.ἄ.: Ὁ Ἰμπραῒμ κατεῖχε μονίμως μόνο τὰ κυριότερα φρούρια καὶ τὶς παραθαλάσσιες πόλεις τῆς Πελοποννήσου, καὶ ἀναγκάστηκε νὰ ὑποχωρήσει ἐκστρατεύοντας πρὸς τὸ Ἄργος. Ὣς τὸ τέλος τοῦ 1826, πρὶν ἀπὸ τὸ Ναβαρίνο, 16.000 ἀπὸ τοὺς 24.000 ἄνδρες του εἶχαν χαθεῖ. Καλοὶ οἱ μπαμποῦλες καὶ τὰ φαντάσματα, ἀλλὰ δὲν τρομάζουν.

 

Posted in 1821, Τούρκοι | Tagged , , | 1 σχόλιο

Σκυλάκια γιὰ τὴν πόλη

Ὑποψήφιος δήμαρχος τῆς κεντροδεξιᾶς φιγουράρει σὲ μιὰ ἀνάρτησή του μὲ πολλὰ σκυλάκια. Στὴ μία κρατᾶ ἀγκαλιὰ ἕνα ντυμένο σκυλάκι, στὴ δεύτερη χαϊδεύει ἕνα λυκόσκυλο (πῶς τὰ λένε, δὲν μὲ νοιάζει), στὴν τρίτη γαργαλᾶ ἕναν σκύλο, στὴν τέταρτη φωτογραφίζεται μὲ ἰδιοκτήτρια σκύλου. Ὅλοι οἱ δικοί του χαμογελᾶνε, λὲς καὶ κρατᾶ στὴν ἀγκαλιὰ κάποιο βρέφος. Ἀνθρώπινο βρέφος, μπέμπη, ἐννοῶ. Στὸν τόπο ὅπου φωτογραφίστηκε κυκλοφοροῦν καὶ πολλὰ νέα ζευγάρια ἢ μαμάδες μὲ μωρὰ καὶ παιδιά. Ἀνθρώπινα παιδιά. Ἀλλὰ αὐτὸς προτίμησε νὰ βγεῖ φωτογραφία μὲ σκυλάκια. Καὶ καλά, στὰ πλαίσια τῆς φιλοζωικῆς πολιτικῆς / προγράμματός του. Αὐτὸ ἔχει καὶ μιὰ ἀσυναίσθητη παράμετρο: ὁ ὑποψήφιος δήμαρχος θέλει νὰ μᾶς προϊδεάσει γιὰ τὸ πῶς θὰ ἀντιμετωπίσει ὡς δήμαρχος τὸ πρόβλημα τῆς ὑπογεννητικότητας στὴν πόλη του: Μὲ πολλὰ τρέντυ σκυλάκια. Ὄχι σὰν τὴν Ἀριστερά, μὲ προσφυγάκια ἐτῶν 17 (+50 μηνῶν). Ἀλλὰ μὲ σκυλάκια.

Posted in πολιτικά, Δεξιά, κοινωνία | Tagged , , | Σχολιάστε

Ἅγιο Φῶς

Εἶναι ὡραῖο αὐτὸ τὸ στὺλ δικαιωμένου δεκαπεντάχρονου «μὲ τὴν ἀλήθεια ποὺ μᾶς κρύβουν ἀλλὰ τὰ καταφέραμε». Μεγάλη πλάκα τὰ δημοσιογραφικὰ καὶ τὰ χαρδαβελλικά, ἀλλὰ δὲν πιστεύουμε σὲ δημοσιογράφους. Μόνο ἀπὸ Βαξεβάνη – Κούλογλου καὶ πάνω, γιὰ νὰ κάνω κι ἐγὼ πλάκα, ἀφοῦ ὁ Ἀλικάκος ποὺ ἀποδεικνύει ὡς ψεύτικο τὸ Ἅγιος Φῶς εἶχε γράψει παλιότερα κι ἕνα ἄλλο βιβλίο γιὰ κάποιον σπουδαῖο ποὺ πῆγε κι αὐτοκτόνησε σὲ μιὰ σπηλιά -ἥρωά του, προφανῶς, μπορεῖ καὶ πρότυπο. «Ἔζησα ἔρημος καὶ ἰσχυρός«, σοβαρὰ τώρα. Ἐνῶ τὰ «Ἑλληνικὰ Hoaxes» πάνω στὴ φούρια τους νὰ βγάλουν κάθε ἔνσταση γιὰ τὸν ἀγγελικό τους κόσμο ὡς «θεωρίες συνωμοσίας ἠλιθίων», ὑποστήριξαν τὴν Μονσάντο ἀκόμη καὶ σὲ περιπτώσεις ὅπου ἡ ἑταιρεία αὐτὴ ἔχασε δικαστικά. (Βεβαίως, αὐτὸ δὲν σημαίνει ὅτι κατὰ τὰ ἄλλα δὲν ὑπάρχουν πράγματι «θεωρίες συνωμοσίας ἠλιθίων».)

Φαίνεται ὅτι ἐφέτος στοὺς ἀντιχριστιανοὺς τελειώσανε τὰ Ἀπόκρυφα Εὐαγγέλια κι οἱ «ἀνακαλύψεις» γάμων καὶ τάφων τοῦ Χριστοῦ, καὶ τὸ ρίξανε στὸ Ἅγιο Φῶς. Ἐν τῷ μεταξύ, ἤδη ἔχει βγεῖ ἡ βρώμα ὅτι, κάποιοι τουλάχιστον, ἱεράρχες ἀπ’ αὐτοὺς ποὺ «παραδέχονται» τὰ περὶ ἀναπτήρα σὲ ἄλλες χρονιὲς ἰσχυρίζονταν ὅτι τὸ Ἅγιο Φῶς εἶναι ἕνα ἀπὸ τὰ μεγαλύτερα θαύματα. Φυσικά, τελετὴ εἶναι ἡ ἀφὴ τοῦ Ἁγίου Φωτὸς ἔτσι κι ἀλλιῶς, εἴτε αὐτὸ ἄναβε μὲ ἀναπτήρα εἴτε ἀνάβει θαυματουργικά, ἀπὸ μόνη της ἡ λέξη τελετὴ δὲν ὑπονοεῖ τίποτε. Θαῦμα, φυσικά, δὲν σημαίνει ὅ,τι λένε οἱ ἄθεοι ὅτι ἐννοοῦν οἱ Χριστιανοί, μιὰ ποὺ οἱ δεύτεροι ἐννοοῦν περισσότερα πράγματα ἀπὸ ὅ,τι οἱ πρῶτοι. Γιατὶ καὶ ἡ μετατροπὴ τοῦ ψωμιοῦ καὶ τοῦ κρασιοῦ σὲ Σῶμα καὶ Αἷμα εἶναι βεβαίως (κατὰ τοὺς Χριστιανούς) θαῦμα, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἀπ’ αὐτὰ τὰ θαύματα ποὺ παρατηροῦνται μὲ φυσικὸ τρόπο ἀπὸ ὅλους, δηλαδὴ δὲν εἶναι κάτι ὑπερφυσικὸ ποὺ ταυτοχρόνως θὲς-δὲ-θὲς τὰ παρατηρεῖς· κι ἄρα δὲν εἶναι κάποιο θαῦμα τὸ ὁποῖο θὰ προσπαθήσουν οἱ ἄθεοι νὰ ἀναιρέσουν: ἀκριβῶς γιατὶ (σκέφτονται οἱ ἄθεοι) τίποτε δὲν φαίνεται μὲ φυσικὸ τρόπο -σὲ ἀντίθεση μὲ τὸ Ἅγιο Φῶς. Ὅταν λοιπόν, ἕνας Χριστιανὸς (ἕνας Ἱεράρχης) χαρακτηρίζει σὲ μὴ Χριστιανοὺς κάτι ὡς θαῦμα, ξέρει ὅτι δὲν θὰ τοὺς ἐντυπωσιάσει δίνοντάς τους  παράδειγμα θαύματος κάτι γιὰ τὸ ὁποῖο δὲν ὑπάρχει φυσικὴ μαρτυρία, ἀλλὰ θὰ τοὺς δώσει κι ἐννοεῖ κάτι (ποὺ ὁ ἴδιος θεωρεῖ) ἀδιαμφισβήτητο, κάτι πού (κατὰ τὴ γνώμη του) μπορεῖ νὰ ἰδωθεῖ μὲ φυσικὸ τρόπο. Ἄρα, ὅταν μιλᾶ γιὰ θαῡμα, δὲν ἐννοεῖ τοῦ τύπου «ἁγιασμὸς φυσικοῦ νεροῦ». Ἐπίσης, ἡ παλαιότερη παρατήρηση τῶν ἴδιων ἱεραρχῶν αὐτῶν πρὸς τοὺς δημοσιογράφους γιὰ θαῦμα λεγόταν μέσα σὲ ἕνα κοινωνικὸ πλαίσιο στὸ ὁποῖο θεωρεῖτο ἀποδεκτὴ κι ἀδιαμφισβήτητη ἡ ἀντίληψη ὅτι ἄναβε μόνο του. Εἰδάλλως, τίποτε θαυμαστό, κανένα θαῦμα δὲν θὰ ὑπῆρχε γιὰ τοὺς ἄθεους -ἀκριβῶς ὅπως δὲν βλέπουν κανένα θαῦμα στὴν μετατροπὴ τοῦ ψωμιοῦ καὶ τοῦ κρασιοῦ σὲ Σῶμα καὶ Αἷμα. Ἀφοῦ λοιπόν, οἱ συγκεκριμένοι ἱεράρχες λένε ἄλλα πράγματα ἀπὸ αὐτὰ ποὺ ἔλεγαν, ἡ ἀξιοπιστία τους εἶναι ἀμφισβητήσιμη. Σιγά-σιγά, θὰ βγοῦν κι ἄλλα πράγματα στὴ φόρα -σὲ βάρος τῶν «ἀπομυθοποιητῶν».

Προφανῶς, θαύματα γίνονται καὶ μὲ τοὺς Βοῦδες καὶ τὶς ἐμφανίσεις τους καὶ σὲ ἄλλα τέτοια παρόμοια φαινόμενα. Οὐδέποτε ὁ Χριστιανισμὸς ἀμφισβήτησε ὅτι γίνονται θαύματα κι ἀλλοῦ -τὴν προέλευσή τους ἀμφισβήτησε. Δὲν υἱοθετῶ καθόλου τὴ γραμμὴ τῆς πολιτικῆς (γιατί τὰ λέτε τώρα, κάθε Πάσχα;) καὶ τάχα «ἐλευθερόφρονας» (καταναγκαστικὸ θαῦμα; ἀλίμονο!) κριτικῆς -αὐτὴ εἶναι λάθος. Οἱ ἄθεοι τὸ ἔχουν πολὺ βολικὸ νὰ εἶναι ἀντιχριστιανοί (νὰ ἀρνοῦνται τὴν ἀντίληψη τοῦ Χριστιανισμοῦ γιὰ τὴν ὑπερφυσικὴ προέλευσή του) γιατὶ πολὺ ἁπλὰ δὲν μποροῦν νὰ τὰ βάλουν μὲ ὅλα τὰ ἀνεξήγητα ὅλων τῶν θρησκειῶν (εἰδικά, τῆς ἀρχαιοελληνικῆς, τὴν ὁποία ὡς ψευτοεπικούρειοι-μαρξιστὲς θεωροῦν «φυσικὴ θρησκεία»), ἀφοῦ τότε θὰ ἀντιμετώπιζαν ἑκατομμυριοπλάσιες περιπτώσεις τὶς ὁποῖες θὰ ἔπρεπε νὰ ἀποδείξουν ὡς «ἀπάτη» ἢ «αὐτοεξαπάτηση». Ἕνας ὄγκος δουλειᾶς ποὺ θὰ τοὺς συνέθλιβε. Γι’ αὐτὸ τὸ λόγο ἄθεος δὲν σημαίνει τίποτε ἄλλο παρὰ ἀντιχριστιανός, ὅπως τὸ ἀποδεικνύει καθημερινὰ ἡ πλειονότητα τῶν ἄθεων, μὲ τὴν «συμπάθειά» της π.χ. πρὸς τὸ Ἰσλὰμ καὶ τὸν Παγανισμό.

Μία ὑπόθεση ἐργασίας (καὶ μόνο ὑπόθεση): Ὅταν ἔχεις ἱεράρχες οἱ ὁποῖοι σὲ μεγάλο ποσοστὸ συμπροσεύχονται μὲ ἄλλες «ἐκκλησίες», ἱεράρχες οἱ ὁποῖοι τὶς θεωροῦν ὅλες αὐτὲς κομμάτια τῆς μιᾶς Ἐκκλησίας (δηλ. ἡ Ο.Ε. εἶναι κι αὐτὴ τμῆμα κι ὄχι Ἐκκλησία), καὶ οἱ ὁποῖοι ἐνίοτε συμπροσεύχονται -ἂν ἔχω καταλάβει καλά- ἀκόμη καὶ μὲ μὴ Χριστιανούς (σὲ ποιόν;), εἶναι ἀναμενόμενο νὰ μὴν τοὺς ἀνάβει τὸ Ἅγιο Φῶς καὶ νὰ χρειάζονται ἀναπτήρα, καὶ μετά, ἀναγκάζονται νὰ ποῦν στὸν κάθε δημοσιογράφο «Μὲ ἀναπτήρα τὸ ἀνάβουμε, εἶναι καιρὸς νὰ τὸ παραδεχτοῦμε». Παραδοχὴ ἡ ὁποία, μὲ τὴ σειρά της, ἐνισχύει περαιτέρω τὴν οἰκουμενιστικὴ-πανθρησκειακὴ τάση τῶν ἱεραρχῶν αὐτῶν.

Ἐπὶ τῆς οὐσίας, ἐννοεῖται, θὰ ἔπρεπε νὰ ἀμφισβητηθοῦν πολλαπλάσιες μαρτυρίες, ἀκόμη καὶ φαινόμενα ἀδιαμφισβήτητα ὅπως ἡ ἀκαΐα τοῦ Ἁγίου Φωτὸς μπροστὰ σὲ χιλιάδες κόσμο, ὅπως φαίνεται σὲ ἑκατοντάδες βίντεο. Ἂς βάλουν ἕνα κερὶ στὸ πρόσωπό τους καὶ στὸ χέρι τους οἱ δημοσιογράφοι, κι ἂν δὲν καοῦν, ἂς μᾶς τὸ ποῦν. Ὅπως εἶναι ἀδιαμφισβήτητο ὅτι ὅσες φορὲς ἀποπειράθηκαν Ἀρμένιοι καὶ Λατίνοι νὰ βγάλουν τὸ Ἅγιο Φῶς ἔχοντας ἐκδιώξει τοὺς Ὀρθόδοξους, ἀπέτυχαν παταγωδῶς. Νὰ ἦταν ἄραγε τόσο ἀφελεῖς καὶ «τίμιοι» οἱ Λατίνοι καὶ οἱ Ἀρμένιοι ὥστε νὰ ἀποτύχουν κι αὐτοὶ νὰ βγάλουν (μὲ ἀναπτήρα, κερὶ κ.ἄ.) τὸ Ἅγιο Φῶς ποὺ τόσο πανεύκολα ἔβγαζαν οἱ Ὀρθόδοξοι μὲ φυσικὸ τρόπο καὶ χωρὶς νὰ τοὺς πάρει εἴδηση κανείς;

Posted in παλιά και νέα θεότητα, αθεϊσμός | Tagged , , | Σχολιάστε

Μπεράτια

Posted in μουσική | Σχολιάστε

Κυρατζήδες – Εσείς πουλιά πετούμενα (Ζιάκας)

(Γρεβενά):

-Εσείς πουλιά πετούμενα που πάτε στον αέρα.
Αυτού που πάτε κι έρχεστε και πίσω που γυρνάτε,
μην είδατε, πουλιά μ’, το Θόδωρο, το Θόδωρο το Ζιάκα.
-Εμείς εψές προψές τον είδαμε στης Άρτας το γιοφύρι…

Posted in μουσική | Tagged | Σχολιάστε

αὐτοετεροπροσδιορισμοί

Τρεῖς τρόποι ἑτεροπροσδιορισμοῦ. Πρῶτος: ὅποιος ἔρχεται χρονικὰ δεύτερος ἀφομοιώνει ἢ καταστρέφει τὰ πολιτισμικὰ μέτρα τοῦ χρονικὰ πρώτου. Δεύτερος: ὅταν ὁ πρῶτος, ἐκεῖ ποὺ ἦταν μόνος καὶ εἶχε τὰ δικά του πολιτισμικὰ μέτρα, ξαφνικὰ ἀντιλαμβάνεται τὸν ἀνταγωνισμὸ ἄλλων πολιτισμικῶν μέτρων. Καὶ λέει: Εὐτυχῶς ποὺ δὲν εἶμαι σὰν κι αὐτούς. Τρίτος: πάλι τοῦ χρονικὰ πρώτου. Νὰ τὸν κατηγορήσουν κάποιοι γιὰ τὰ δεινά του (καὶ κερατὰς καὶ δαρμένος) παραβλέποντας (μὲ τὰ ἴδια σχολαστικά τους κριτήρια) ὅτι δίπλα γίνονται ὄργια ἀλλὰ οἱ ἴδιοι δὲν μιλᾶνε -ὄχι γιατὶ «δὲν εἶναι δική τους δουλειά» ὅπως ἀπολογοῦνται, φυσικά, διότι τὰ σχολαστικά τους κριτήρια εἶναι ὑπεριστορικά, εἶναι ἡ οἰκουμενικὴ Ἀλήθεια βάσει τῆς ὁποίας κρίνονται ὅλοι, ἄρα θὰ ἔπρεπε νὰ κρίνουν τὸ ἴδιο αὐστηρὰ τοὺς πάντες.

Τί εἶναι ἥττα καὶ τί δὲν εἶναι:

Τὸ νὰ θεωρηθεῖ ἥττα ἡ διαπίστωση τοῦ χρονικὰ πρώτου «Εὐτυχῶς δὲν εἶμαι σὰν κι αὐτούς» συνιστᾶ τὴν ὁριστική, ἀμετάκλητη ἥττα, καθὼς εἶναι αὐτομαστίγωση. Ἥττα ἐπίσης εἶναι ἡ ἐσωτερίκευση τῶν πολιτισμικῶν μέτρων ἐκείνου ποὺ πῆρε γῆ καὶ πληθυσμούς. Ξέρουμε ἱστορικῶς πολὺ καλὰ τί ἔκαναν ὅσοι Χριστιανοὶ Μικρασιάτες δὲν εἶπαν ἀπὸ τὸν 12ο αἰ. κ.ἑ. «Εὐτυχῶς, τουλάχιστον δὲν εἶμαι Τοῦρκος»: ἐξισλαμίστηκαν, ἔγιναν Τοῦρκοι καὶ χάθηκαν γιὰ πάντα γιὰ μᾶς. Ἄρα, κακῶς δὲν ἑτεροπροσδιορίστηκαν μὲ αὐτὸν τὸν τρόπο («Εὐτυχῶς δὲν εἶμαι Τουρκομουσουλμάνος»).

Ἀντιθέτως, ὅταν ὁ χρονικὰ πρῶτος δὲν κατάφερε νὰ ἐμποδίσει τὸν δεύτερο νὰ τοῦ πάρει γῆ καὶ πληθυσμό, ὡστόσο ἑτεροπροσδιορίζεται ὡς «Εὐτυχῶς δὲν εἶμαι Τοῦρκος», τότε ὄχι ἁπλὰ δὲν ἔχει ἡττηθεῖ ὁριστικά (ἔχασε ἁπλῶς γῆ καὶ πληθυσμό), ὄχι ἁπλῶς ὁ ἑτεροπροσδιορισμός του συνιστᾶ μιὰ ἄμυνα (ἄρα ἔνδειξη ὑγείας), ἀλλὰ δείχνει καὶ τὴν ἐπανεπιβεβαίωση τῆς πίστης του στὰ οἰκεῖα πολιτισμικὰ μέτρα.

Συσχέτιση αὐτοπροσδιορισμοῦ – ἑτεροπροσδιορισμοῦ:

Ἡ εἰκόνα ποὺ τὸ Ἐγὼ ἔχει γιὰ τὸν ἑαυτό του συμπλέκεται, συγκρούεται, ἀναμιγνύεται μὲ τὴν εἰκόνα ποὺ ἔχουν οἱ Ἄλλοι γιὰ τὸ Ἐγώ. Δὲν ὑπάρχει τὸ καθαρὸ Ἐγώ. Ὁ αὐτοπροσδιορισμὸς συγχέεται / διαπλέκεται ἀναγκαστικὰ μὲ τὸν ἑτεροπροσδιορισμό. Οὔτε  ὑπάρχει ὁ πλατωνικὸς χῶρος τῶν Ὄντων ὅπου τίποτε δὲν χρειάζεται ἀπόδειξη: Ἀπὸ τὴ στιγμὴ ποὺ θὰ ἀντιληφθῶ (ἔστω καὶ ἄθελα: Ὅταν ἔμφανίζονται μπροστά μου Μουσουλμάνοι) τὴν ὕπαρξη ἄλλων πολιτισμικῶν μέτρων, αὐτὰ ἀναπόφευκτα θέτουν γιὰ μένα σὲ (νοητική, τουλάχιστον, καταρχάς) ἀμφισβήτηση τὴν ἀντικειμενικότητα τῶν δικῶν μου μέτρων καὶ ἀξιῶν, θέλω-δὲ-θέλω. Ὅτι «ἕνας ἄλλος κόσμος εἶναι ἐφικτός, ὁ ἰσλαμικός». Στὴ Γῆ, τὰ πάντα ἀναμεταξύ τους ἀναμετρῶνται διαρκῶς, ρητὰ καὶ ἔμπρακτα.

Ἡ διαπίστωση γιὰ τὴν κατωτερότητα τοῦ τουρκοϊσλαμικοῦ πολιτισμικοῦ προτύπου δὲν εἶναι κάτι ξεκομμένο οὔτε κάτι ποὺ ὑφίσταται μόνο του, ὡς τάχα μου «δὲν ἔχετε τί ἄλλο νὰ πεῖτε καὶ λέτε ὅτι εἶστε καλύτεροι ἀπὸ τοὺς Τούρκους». Δὲν εἶναι, δηλαδή, αὐτὸ τὸ «ἀντιεθνικιστικό» / ἀποδομητικὸ τσιτάτο τοῦ ’90 ὅτι τάχα μου «χρειαζόμαστε Ἐχθροὺς γιὰ νὰ συγκροτηθοῦμε ὡς ἔθνος». Εἶναι ἡ ἄλλη ὄψη τῆς πεποίθησης στὴν κανονικότητα καὶ ἀνωτερότητα τοῦ οἰκείου πολιτισμικοῦ προτύπου. Ἀκόμη κι ὅταν ἀφορᾶ τὶς δολοφονίες γυναικῶν στὸν ἰσλαμικὸ κόσμο ἢ τοὺς Ἀνατολικοευρωπαίους (τὸ πολὺ καθημερινό) ποὺ μὲ τὴν πρώτη δυστυχία ἔγιναν πόρνες καὶ μαφιόζοι ἀνὰ τὸν κόσμο. Ἀκόμη κι ὅταν ἡ σύγκριση ἀφορᾶ τὶς κατώτερες κοινωνικὲς βαθμίδες καὶ ὄχι τὶς αὐτοκρατορικὲς ἐλὶτ τοῦ 12ου αἰώνα, εἰδικά καθόσον ὁ Ζιάκας ἀναπαριστᾶ τὸ πῶς ἀηδίαζαν μὲ τοὺς Δυνατοὺς καὶ «ἑλληνίζοντες» οἱ ἁπλοί, χωρικοὶ  Μικρασιάτες (ἀλλά, νά τὸ διπλὸ κριτήριο, πρὸς Θεοῦ, ὄχι μὲ ἔκφυλους, αἱμοχαρεῖς καὶ χριστιανομάχους!)

Posted in παλιά και νέα θεότητα, Ελλάδα, Τούρκοι | Tagged | Σχολιάστε

Δὲν εἴμαστε, γιὰ…

Δὲν εἴμαστε Τοῦρκοι (εὐτυχῶς), θὰ πεῖ ὅτι δὲν εἴχαμε αὔξηση 1.400% τὰ τελευταῖα ἑπτὰ χρόνια στὶς δολοφονίες γυναικῶν στὴν Ἑλλάδα. Οὔτε ἀπολύονται στὴν Ἑλλάδα ὅσοι ἁπλῶς δὲν πᾶνε τὴν Κυριακὴ στὴν ἐκκλησία, καὶ ἕνα κάρω ἄλλα πράγματα (βλ. τὶς στὴν ἴδια κατηγορία, εἰδήσεις), ποὺ εἶναι σὰ νὰ κλέβω ἐκκλησία ἐὰν κάτσω νὰ τὰ παραθέσω. Νὰ πρόσθετα ὅτι ἀπὸ δειλοὺς χριστιανοὺς ποὺ φοβόντουσαν γιὰ τὸ σαρκίο τους καὶ προσχωροῦσαν στὸ Ἰσλάμ, ἀπὸ ἐγκληματίες χριστιανοὺς τῆς Τουρκοκρατίας ποὺ ἀλλαξοπίστησαν γιὰ νὰ γλιτώσουν τὴν ποινή, ἀπὸ ὅσους χριστιανοὺς τῆς Τουρκοκρατίας ἔβρισκαν γοητευτικὰ τὰ ἀρσενικὰ χαρέμια καὶ τὴν πολυγαμία, καὶ ἀπὸ φιλάρπαγες χριστιανοὺς ποὺ ἑνώθηκαν ἀπὸ τὸν 11ο αἰ. μὲ τὶς συμμορίες τῶν τουρκικῶν φυλῶν ἐξισλαμιζόμενοι γιὰ νὰ κάνουν ἐπιδρομές -ἀπὸ κάτι τέτοιους ἀπαρτίστηκαν οἱ πρόγονοι τοῦ σημερινοῦ τουρκικοῦ ἔθνους, καὶ ἀπὸ τέτοιους δὲν μπορεῖς παρὰ νὰ περιμένεις ἀντίστοιχη συμπεριφορά: Κι αὐτὸ θὰ ἦταν σὰ νὰ κλέβω ἐκκλησία. Κι ὅμως.

Ναί, ἀλλὰ δὲν εἴμαστε Τοῦρκοι σημαίνει, λοιπόν: Κάνουμε πὼς δὲν βλέπουμε τὴ διαφορὰ δύο λαῶν ἐπικαλούμενοι περιπτωσιολογίες καὶ πιστεύοντας ὅτι τάχα ψωροπερηφανευόμαστε. Τὰ παραδείγματα τῆς Μέσης Ἀνατολῆς, τῆς Αἰγύπου, τῆς Ἀλεξάνδρειας, δὲν λένε τίποτε. Ἀλλὰ τὰ πράγματα προχωρᾶν, καὶ πείθουν: Μὲ τὸν σταδιακὸ ἐξισλαμισμὸ τῆς χώρας, ὅταν θὰ γίνουμε Τοῦρκοι / Ἄραβες, μὲ τὰ παραπάνω τουρκικὰ κ.ἂ. κοινωνικὰ χαρακτηριστικά, τότε θὰ δοῦμε ἐὰν ὁ πάτος μπορεῖ νὰ πάει παρακάτω ἐξαιτίας τοῦ ἐξισλαμισμοῦ, ἐκτουρκισμοῦ / ἐξαραβισμοῦ. Ἂς μὴν εἴμαστε ἐθνικιστές λοιπόν, ἀφοῦ οἱ Ἕλληνες ἔχουν πάντα ἄδικο.

Υ.Γ. Οὔτε ἔχει βάση ἡ συλλογιστικὴ «ἐσεῖς μιλᾶτε γιὰ ἐθνικά, ἀλλὰ ἀδιαφορεῖτε γιὰ τὴν καθημερινότητα». Γιατί νὰ μὴν ἰσχύει τὸ ἀντίθετο: «Ἐσεῖς ἀσχολεῖστε τάχα μὲ τὰ ταξικά, καὶ γύρω σας ἡ Ἀθήνα ἐξισλαμίζεται χωρὶς νὰ διαμαρτύρεστε»

 

Posted in Ελλάδα, Τούρκοι | Tagged | Σχολιάστε

Θ. Ζιάκας καὶ ἐξισλαμισμὸς τῆς Μικρασίας

Ὁ Θεόδωρος Ζιάκας, σὲ διάφορα βιβλία του ( σύγχρονος μηδενισμός, σ. 234· Αὐτοείδωλον ἐγενόμην…, σ. 274) ἔχει ὑποστηρίξει τὴν ἄποψη ὅτι ὁ ἐξισλαμισμὸς τῶν Μικρασιατῶν ἦταν ἐθελοντικός γιατὶ, λέει, ἔχουμε τὴν ἀπουσία νεομαρτύρων κατὰ τὴ διάρκειά του. Φαίνεται ὅτι δὲν πρόσεξε μιὰ ὁλόκληρη σελίδα τῆς Ἱστορίας τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους (τ. Θ΄, σ. 49) μὲ τὶς πόλεις καὶ περιοχὲς τῆς Μ. Ἀσίας ποὺ λεηλατήθηκαν, καταστράφηκαν, πολιορκήθηκαν, ἁλώθηκαν, τὶς πόλεις καὶ περιοχὲς τῶν ὁποίων οἱ κάτοικοι ὑπέστησαν σφαγές. Ὅλα ἔγιναν σχετικὰ εἰρηνικά, μὲ «τὴ δράση μιᾶς δερβισικῆςσουφικῆς οὐνίας», καὶ μὲ τὴν «πιὸ ὑποφερτὴ φορολογικὰ ζωὴ ὑπὸ τοὺς Τούρκους ἀπ’ ὅ,τι ὑπὸ τοὺς Βυζαντινούς».

Αὐτὰ τὰ ἐρντογανικὰ ἐπιχειρήματα τοῦ Θ. Ζιάκα εἶναι ἐσφαλμένα, ἕνα-πρὸς-ἕνα. Καταρχάς, ὁ Χριστιανισμὸς γινόταν στὴν τουρκοκρατούμενη Μικρὰ Ἀσία μὲ τὸ ζόρι ἀνεκτός· οἱ ἐπὶ ἴσοις ὅροις θεολογικὲς συζητήσεις μὲ Μουσουλμάνους ἦταν ἐπικίνδυνες ὅπως δείχνουν οἱ συζητήσεις τοῦ ἅγιου Γρηγόριου Παλαμᾶ μὲ Τούρκους, οἱ ὁποῖοι τὸν λιθοβόλησαν τελικά. Ὁ Θεόδωρος Βαλσαμῶν τὸν 12ο αἰώνα, κάνει λόγο γιὰ τὰ βασανιστήρια ποὺ ὑφίσταντο οἱ Χριστιανοὶ Μικρασιάτες προκειμένου νὰ τουρκέψουν: «ἀλλὰ καὶ σήμερον πολλοὶ ταῖς τῶν ἀθέων Ἀγαρηνῶν χερσὶν ἁλώσιμοι γενόμενοι, καὶ βασανιζόμενοι, μὴ μέν, τὴν ἄθεον θρησκείαν τοῦ Μωάμεθ διόμνυνται» (βλ. Γ. Ράλλης – Μ. Ποτλῆς, Σύνταγμα τῶν θείων καὶ ἱερῶν κανόνων, Ἀθήνα 1854, τ. 4, σ. 247). Ἡ Ἄννα Κομνηνὴ κάνει λόγο γιὰ τὴν Μικρασία, ποὺ ποτιζόταν μὲ αἷμα χριστιανικό, μὲ τοὺς Μικρασιάτες ποὺ ἐξανδραποδιζόμενοι ὁδηγοῦνταν στὰ βάθη τῆς Ἀσίας, ἢ ἔμεναν στὴ Μ. Ἀσία ζώντας σὰν νὰ ἦταν σκλάβοι καὶ θρηνώντας τὰ χαμένα συγγενικά τους πρόσωπα. Ἐθελοντικὸς ὁ ἐξισλαμισμός, μᾶς λένε ὅμως! Ξεχνᾶ ὁ Θ. Ζιάκας τὶς ἀκόμη καὶ κατὰ τὸν 14ο αἰ. ὕστατες ἀπελπισμένες προσπάθειες τῶν κατοίκων τῆς Βιθυνίας νὰ μὴν ὑποταγοῦν στοὺς «ἀνεκτικοὺς Ὀσμανούς», τὸ ὅτι κάμποσες πόλεις της ὑπετάγησαν μόνο λόγῳ λιμοῦ (ὅταν ἀποκλεισμένοι ἀπὸ τοὺς Τούρκους ἀφέθηκαν ἐπὶ μῆνες στὴν τύχη τους κι ἡ πόλη γέμισε πτώματα) κ.ο.κ. Σὲ κάθε περίπτωση, ὁ ἐθελοντικὸς ἐξισλαμισμὸς καὶ ἡ ἐθελοντικὴ ὑποταγὴ τῶν Μικρασιατῶν στοὺς Τούρκους εἶναι ἀστήριχτες ἀπόψεις. Ἀλλὰ κατὰ τὸν Ζιάκα φταῖν οἱ Δυνατοὶ καὶ τὸ Ἑλληνικὸ Ἄτομο· γι’ αὐτὸ τὸ λόγο ὑποβαθμίζει τὸν Τοῦρκο. Τὸ ἐπιχείρημα πολλῶν, ὅτι οἱ Σελτζοῦκοι δὲν σκόπευαν συνειδητὰ στὸν ἐξισλαμισμὸ τῶν Μικρασιατῶν, παραγνωρίζει τὸ γεγονὸς ὅτι ἐξαιτίας τῶν ἐπιδρομῶν, τῶν ἐξανδραποδισμῶν καὶ τῶν σφαγῶν ἀποκλειστικὰ σὲ βάρος τῶν Χριστιανῶν τῆς Μ. Ἀσίας κι ἐπειδὴ αὐτοὶ ἦταν Χριστιανοί, μόνη ἐπιλογὴ γιὰ νὰ ἔχεις μιὰ εἰρηνικὴ ζωὴ στὴ Μικρασία μετὰ τὸ 1176 (συμβολικὰ τὸ ἔτος αὐτό) ἦταν ὁ ἐξισλαμισμός. Ἄλλωστε, τὸ μένος τῶν γαζήδων ἐξηγεῖται ἀπὸ τὸ γεγονὸς ὅτι πολεμοῦσαν Χριστιανούς. Ἂν αὐτὸ λέγεται «ἐθελοντικὸς ἐξισλαμισμός», μᾶλλον ἔχουμε ἐσωτερικεύσει σὲ τέτοιο βαθμὸ τὶς ἀθλιότητες τῶν σημερινῶν Τούρκων, ὅτι ἔφερναν γαλήνη καὶ εἰρήνη στὶς περιοχὲς ποὺ κατακτοῦσαν, ὥστε δὲν ὑπάρχει καμμία ἐλπίδα σωτηρίας γιὰ μᾶς. Ἂς ἀπαντηθεῖ, λοιπόν: τὴν «ταραχὴ» καὶ τὴν «ἔλλειψη εἰρήνης» τὴν ἔφεραν ἀποκλειστικὰ οἱ Τοῦρκοι μὲ τὴν παρουσία τους, οἱ ὁποῖοι κατόπιν αὐτοπροβάλλονταν ὡς αὐτοὶ ποὺ θὰ ἐξασφάλιζαν τὴ «γαλήνη» σταματώντας τὶς βαρβαρότητές τους, μὲ ἀντάλλαγμα τὸν κεφαλικὸ φόρο καὶ τὴν ὑποταγὴ στὸ ἰσλαμικὸ κράτος. Ἄλλωστε, οἱ ἐπίσκοποι ἐγκατέλειπαν τὸ ποίμνιό τους, ὁπότε οἱ διωκόμενοι Χριστιανοὶ σιτίζονταν στὰ ἰσλαμικὰ θρησκευτικὰ ἱδρύματα τὰ ὁποία χρησιμοποιοῦσαν τὴν ἐκκλησιαστικὴ περιουσία ποὺ εἶχαν ἁρπάξει οἱ Τοῦρκοι. Ἁρπαγὴ ἐθελοντικοῦ χαρακτήρα κι αὐτή;

Στὴν ἴδια γραμμή, τῆς ὑποβάθμισης τῆς ἐξωτερικῆς ἀπειλῆς, ὁ Ζιάκας θεωρεῖ (Αὐτοείδωλον ἐγενόμην, σ. 277) ὅτι οἱ Μικρασιάτες ἀντιδρώντας στὸν Χριστιανισμὸ τοῦ Ψελλοῦ καὶ τοῦ συγγραφέα τῆς Πασιφάης καὶ τοῦ ταύρου, «ἔγιναν Τοῦρκοι». Γιατί; Γιατὶ οἱ κακοὶ Δυνατοὶ καὶ οἱ κακοὶ «Χριστιανοὶ» ἑλληνίζοντες ἀηδίαζαν τοὺς «καταπιεσμένους Μικρασιάτες», ποὺ θαμπώθηκαν ἀπὸ τὸν «ἐξισωτισμὸ» καὶ τὴν «ἤπια φορολογία» τῶν Τούρκων. Ὁ Νεοκλῆς Σαρρῆς ἔχει δείξει πόσο «χαμηλὴ» δὲν ἦταν ἡ φορολογία τῶν Ὀθωμανῶν (βλ. Ὀσμανικὴ πραγματικότητα, τ. 2, σ. 218). Ἐννοεῖται ὅτι πρωτίστως, μὲ τὸν ἐξισλαμισμό τους, οἱ Μικρασιάτες γιγάντωναν τὴν χιονοστιβάδα  τῶν βαρβάρων ποὺ ἐπιβίωνε καθημερινὰ μὲ τὴν καθαγιασμένη ἁρπαγὴ καὶ λεηλασία σὲ βάρος τῶν «γκιαούρηδων» (συμμετεῖχαν ὑποχρεωτικὰ καὶ μή, στὶς ἐπιδρομὲς κατὰ τῶν πρώην ὁμοθρήσκων τους)· κι ἔτσι, ἐπέλυαν τὸ πρόβλημα τῆς αὐτοσυντήρησής τους μετακυλύοντας τὸ βάρος στοὺς ἐναπομείναντες χριστιανοὺς Μικρασιάτες οἱ ὁποῖοι ἐπίσης ἐπέλεγαν τελικῶς νὰ ἀλλαξοπιστήσουν κ.ο.κ. οὕτως ὥστε τελικὰ οἱ Χριστιανοὶ ἔγιναν ἀσήμαντη μειονότητα στὴ Μ. Ἀσία.

Μὲ τὴν ἑρμηνεία τοῦ Θ. Ζιάκα μένει ἀνεξήγητο γιατὶ οἱ καλοκάγαθοι χριστοκεντρικοὶ Μικρασιάτες ἀγρότες (πού, φυσικά, δὲν γνώριζαν γραφὴ κι ἀνάγνωση, ὥστε νὰ «σοκαριστοῦν» μὲ τὴν Πασιφάη, οὔτε συναναστρέφονταν π.χ. στὸ Θέμα Ἀρμενιακῶν τοὺς ἑλληνομαθεῖς μορφωμένους τῆς Πόλης) ἀηδίασαν μὲ τοὺς ρωμαίους Δυνατοὺς φοροσυλλέκτες, ἀλλὰ δὲν ἀηδίαζαν μὲ τοὺς σεξουαλικὰ ἀνώμαλους, ἐξανδραποδιστές, αἱμοσταγεῖς καὶ κατὰ πολὺ χειρότερα / ἐπιδεικτικότερα χριστιανομάχους Τουρκομάνους ἐπιδρομεῖς. Ἡ αἰτία γιὰ τέτοιες ἐξηγήσεις εἶναι ἀλλοῦ: Πάσῃ θυσίᾳ πρέπει νὰ ἀναδειχτοῦν «τὰ κακὰ τοῦ Ἑλληνισμοῦ» (χριστιανικοῦ καὶ μή), ἄρα νὰ φανεῖ ὅτι οἱ Τοῦρκοι ἁπλῶς ἔδρεψαν τοὺς καρποὺς τῆς ἑλληνικῆς παρακμῆς. Αὐτοείδωλον ἢ αὐτομαστίγωμα; Τί νὰ γίνει, ἀντιεθνικισμὸς τῆς Ἀριστερᾶς ἐμφανιζόμενος ὡς προσωποκεντρικὸς Χριστιανισμός.

μικρασιάτες φεύγουν Ρωμανία

Οἱ Μικρασιάτες τοῦ 11ου αἰ. φεύγουν γιὰ νὰ γλιτώσουν τὶς τουρκικὲς ἐπιδρομές

Αὐτὸ εἶναι τὸ ἀντίτιμο τοῦ νὰ προτιμηθεῖ ἡ δημιουργία μιᾶς ὁλόκληρης θεωρίας a la «Παρακμὴ καὶ Πτώση τῆς δυτικῆς Ρώμης», ἀντὶ νὰ δεῖ κάποιος τὸ πολὺ ἁπλό, ὅτι στὸ Μαντζικὲρτ οἱ Ρωμαῖοι νικήθηκαν ἀπὸ μιὰ ξεκάθαρη προδοσία (τί πιὸ συνηθισμένο) τμημάτων τοῦ στρατοῦ, τὴν στιγμὴ ποὺ ὁ Ρωμανὸς νικοῦσε καὶ καταδίωκε τὸν ἐχθρό (κλασσικὸ περιστατικὸ σὲ μάχες), κι ὄχι γιατὶ ἡ προσωποκεντρικὴ ζωὴ εἶχε ἀπορριφθεῖ καὶ δὲν ἦταν πιὰ καλοὶ Χριστιανοί. Ἀποδέχομαι σὲ ἕνα κάποιο βαθμὸ τέτοιες ἐξηγήσεις σὰν τοῦ Ζιάκα, ἀλλὰ εἶναι κατὰ πολὺ μικρότερος ἀπὸ ἐκεῖνον στὶς μεγάλες θεωρίες τοῦ παντός. Μιὰ κοινωνία διεφθαρμένη δὲν μπορεῖ νὰ σταθεῖ στὰ πόδια της, καὶ καταρρέει στὸ πρῶτο χτύπημα. Ἀλλὰ τί πάει νὰ πεῖ διαφθορά; Μὲ «προσωποκεντρικά»-χριστιανικὰ μέτρα, οἱ πρῶτοι Τοῦρκοι ἦταν λιγότερο ἢ περισσότερο διεφθαρμένοι; Θαυμάστε ἀντικειμενικότητα ἠθικῶν κριτηρίων! Ὁ Θ. Ζιάκας θυμίζει λίγο τὸν Κοραῆ, ποὺ ἐπέμενε ὅτι ἐξαιτίας τῆς δικῆς μας ἔλλειψης Παιδείας μᾶς νίκησαν οἱ Τοῦρκοι. Δὲν ἀντιλαμβανόταν, ὁ Χριστιανός, ὅτι οἱ τοτινοὶ Τοῦρκοι ἦταν 1.000 φορὲς πιὸ «ἀπαίδευτοι» ἀλλὰ νίκησαν κατὰ κράτος τοὺς «πιὸ μορφωμένους» Ρωμαίους. Ὅτι δηλαδή, ἡ «Παιδεία» εἶχε τόσο ἀσήμαντο ρόλο γιὰ τὴν ἀντιμετώπιση τῶν Τούρκων, ὅσο εἶχε τὸ ἂν οἱ Βυζαντινοὶ τοῦ 11ου αἰώνα πραγμάτωναν «τὸ Πρόσωπο» καὶ τὸν «Φίλο».

Ὅταν κάνω λόγο γιὰ μιὰ “a la Παρακμὴ καὶ Πτώση τῆς δυτικῆς Ρώμης” ἔχω ἀκριβῶς κατὰ νοῦ τὴν δυτικοχριστιανικὴ ἐκείνη ὀπτικὴ ποὺ ἀνιχνεύει στὸν Μ. Κωνσταντίνο ἐκεῖνον ποὺ ἐγκαινιάζει τὴν «παρακμὴ τοῦ Χριστιανισμοῦ» καὶ τὴν ἀπώλεια τῆς πρωτοχριστιανικῆς αὐθεντικότητας, καὶ τὴν ὁποία ἀσπάζεται γράφοντας κάπου ὁ Θ. Ζιάκας (Αὐτοείδωλον ἐγενόμην, σσ. 288-289):

Μὲ τὴ γενίκευση τοῦ νηπιοβαπτισμοῦ, τυπικὰ ἐξαλείφθηκε ἡ διαφορὰ μεταξὺ Χριστιανοῦ καὶ μὴ Χριστιανοῦ….Ἡ ἰδιότητα τοῦ χριστιανοῦ δὲν ἀντιστοιχοῦσε πιὰ σ’ αὐτὸ ποὺ ἔπρεπε νὰ εἶναι πρίν: μιὰ διαφορὰ ἀνθρωπολογικῆς τάξης [Οἱ ἰδιότητες χάρη στὶς ὁποῖες ὁ χριστιανισμὸς νίκησε, φαίνεται ὅτι ἄρχισαν νὰ τὸν ἐγκαταλείπουν μετὰ τὴν ἐξουσιαστικὴ ἐπικύρωση τῆς νίκης του]…Ὁπότε, ἔπεσε τὸ σύνθημα: φεύγουμε στὴν ἔρημο γιὰ νὰ κρατήσουμε ἄσβεστη τὴ φλόγα τοῦ χριστιανικοῦ ἰδανικοῦ. Τὸ παράδοξο εἶναι ὅτι ἐνῶ ἡ χριστιανικὴ γνησιότητα ἀναγκάστηκε νὰ καταφύγει στὴν ἔρημο, γιὰ νὰ γλιτώσει ἀπὸ τὸν θανάσιμο καθεστωτικὸ ἐναγκαλισμὸ καὶ τὴ συνεπαγόμενη ἐξουσιαστικὴ σκλήρυνση, ἐμεῖς, οἱ πανάσχετοι μιλᾶμε σήμερα γιὰ «συναλληλία» Ἐκκλησίας καὶ Αὐτοκρατορίας.

Ὅπως λοιπὸν ἡ προτεσταντικὴ «κωνσταντίνεια παρακμὴ» (καὶ τοὺς Προτεστάντες ἐνοχλεῖ ὁ νηπιοβαπτισμός, γιὰ ἄλλους λόγους βεβαίως) ἔτσι καὶ ἡ νεορθόδοξη «ἐξουσιαστικὴ σκλήρυνση». Φυσικά, ὁ «ὀρθόδοξος ἀντιεξουσιασμός» εἶναι τελείως ἐκτὸς τόπου καὶ χρόνου. Ὅλοι οἱ ἄνθρωποι τῆς βυζαντινῆς καὶ τῆς ρωμαϊκῆς περιόδου ἀποδέχονταν ὡς αὐταπόδεικτη καὶ δίκαιη τὴν ἀπόλυτη ἐξουσία τοῦ βασιλιᾶ. Τυραννία ἦταν ἡ ὑπέρβαση τῆς ἐξουσίας πέρα ἀπὸ κάποια γενικῶς ἀποδεκτὰ ἠθικά, παραδοσιακὰ κ.ἄ. ὅρια, σχετικὰ ἀσαφή. Ἡ σημερινὴ προβολὴ ἑνὸς ἀναρχίζοντος νεορθοδοξισμοῦ στὰ μυαλὰ τῶν τοτινῶν «Προσώπων-Χριστιανῶν» ἀλλὰ καὶ τῶν λοιπῶν ἀνθρώπων εἶναι ἐσφαλμένη. Ὁ Ζιάκας ξεχνᾶ ὅτι κατὰ τὸν Χρυσόστομο τὸν 4ο αἰ. καὶ κάποιους Δυτικοὺς τὸν 12ο αἰ., τὸ Βυζάντιο ἦταν τὸ κράτος ἐκεῖνο ποὺ ἀπέτρεπε τὴν ἔλευση τοῦ Ἀντιχρίστου -γι’ αὐτὸ φαντάζεται ὅτι «εἴμαστε πανάσχετοι», διότι βλέπει τὰ πάντα μέσα ἀπὸ τὶς δημοκρατικὲς σημερινὲς ἀντιλήψεις περὶ κακοῦ ἐξουσιασμοῦ κ.λπ. κ.λπ. Λίγος Ν. Ματσούκας ἐδῶ εἶναι ἀπαραίτητος, γιὰ νὰ κατεβοῦμε λίγο ἀπὸ τὰ σύννεφα (Ἱστορία τῆς Φιλοσοφίας, σ. 395):

Πλεῖστοι ὅσοι ἠθικιστές –ὡς θανάσιμη ἁμαρτία μετὰ τὸν ἔρωτα θεωροῦν τὴν ἐξουσία– ὑποστηρίζουν ὅτι ἡ ἀναγνώριση αὐτὴ [τοῦ Χριστιανισμοῦ ἀπὸ τὴν ρωμαϊκὴ ἐξουσία] σήμαινε καὶ τὴν παρακμὴ τοῦ Χριστιανισμοῦ. Ἐπειδὴ μήτε μανιχαϊστικὰ μήτε ἠθικιστικὰ κρίνω τὴν ἱστορία, ἀπὸ δῶ καὶ πέρα βλέπω τὴ χρυσὴ ἐποχὴ τῆς Χριστιανοσύνης. Καὶ βέβαια στὴν προκείμενη περίτπωση τὸ ζητούμενο εἶναι τί ἔχει παραγάγει ὡς πνευματικοὺς καρποὺς καὶ πολιτιστικὰ ἀγαθὰ ἡ χαρισματικὴ κοινότητα τῆς Ἐκκλησίας, καὶ ἔπειτα ποιὰ ἐξουσία ἄσκησε –ἂν ἦταν μπορετὸ νὰ ἀσκήσει– καὶ πόση ἱστορικὴ κακοήθεια περιέβαλε τὴν πορεία τῆς ἐκκλησιαστικῆς ζωῆς.

Οἱ ἀσκητικὲς τάσεις προϋπῆρχαν τῆς «κωνσταντίνειας-θεοδοσιανῆς ἐκκοσμίκευσης». Οἱ πρῶτοι ἀναχωρητὲς ἀνιχνεύονται πρὶν ἀπὸ τοὺς διωγμοὺς τοῦ Διοκλητιανοῦ (μέσα 3ου αἰ. στὴν Αἴγυπτο). Ἡ θεώρηση τοῦ μοναχισμοῦ ὡς κινήματος διαμαρτυρίας γιὰ τὴ θεσμοποίηση τῆς Ἐκκλησίας εἶναι πλέον ξεπερασμένη –γιατὶ ἁπλούστατα τὰ ἰδεώδη του ἦταν κυρίαρχα στὴν Ἐκκλησία πολὺ νωρίτερα ἀπὸ τὸν 4ο αἰ., ἀλλὰ καὶ γιατὶ στὶς τάξεις τῶν μοναχῶν τοῦ 4ου αἰ. συνυπῆρχαν ἀγρότες, διανοούμενοι, ἄρχοντες καὶ κάθε καρυδιᾶς καρύδι, μὲ τοὺς δικούς του λόγους καθένας νὰ γίνει μοναχός. Τόσο ξεπερασμένη, ὥστε ὁ Χρυσόστομος ὑποστηρίζει τὰ γνωστά (καὶ χιλιοειπωμένα ἐδῶ), ὅτι καὶ στὴν κοινωνία μέσα μπορεῖς νὰ ἁγιάσεις, ἔχοντας γυναίκα καὶ παιδιά.

Καὶ κερατάς, καὶ δαρμένος, νά ἡ ἐξήγηση ποὺ προτείνεται. Ἀντιστρέφεται ἡ σειρὰ τῶν αἰτιῶν γιὰ τὴν πτώση τῆς Μικρᾶς Ἀσίας. Οἱ Κακοὶ Ἄλλοι (Τοῦρκοι κ.ἄ.) δημιουργήθηκαν ἀπὸ τὸ κακὸ τμῆμα τοῦ ἑαυτοῦ μας τὸ ὁποῖο αὐτονομήθηκε, ἀλλιῶς εἴτε δὲν ὑπῆρχαν εἴτε ἦταν ἄκακοι. Λὲς καὶ οἱ Ἄραβες, οἱ ἀνέκαθεν ἐκτὸς Ρωμαϊκῆς Αὐτοκρατορίας, ποὺ τὴν τάραξαν στὶς εἰσβολές, ἦταν δημιούργημα τῶν Ἑλλήνων. Δὲν εἶναι, ἄρα (!), ὅτι οἱ Τοῦρκοι, οἱ Ἄραβες, ἀλλὰ καὶ οἱ Λατίνοι, διέπραταν πράξεις βαρβαρότητας σύμφωνα μὲ τὸ χαμηλὸ πολιτισμικό τους ἐπίπεδο: εἶναι οἱ Ἕλληνες  στοὺς ὁποίους ἐπιρρίπτεται ἡ εὐθύνη γιὰ τὴν παγκόσμιας σημασίας καταστροφὴ αὐτήν. Σ’ αὐτοὺς πρέπει νὰ ἐπικεντρώσει κάποιος τὴν προσοχή του. Οἱ ἄλλοι εἶναι σὰν τὰ ἄτακτα μωρὰ ἢ ἐφήβους, τὰ συγχωρεῖ καθένας. Ἀναμενόμενα, ἄρα(!) φυσιολογικὰ φέρονταν. Μιὰ φορὰ Ἀριστερός, γιὰ πάντα Ἀριστερός (καταστασιακός, ἀριστεριστής, καὶ βάλτε ὅ,τι ἄλλο θέλετε ἀντὶ γιὰ Ἀριστερός), εἶναι ἡ δική μου ἐξήγηση γιὰ τὴν ζιακικὴ ἐξήγηση.

Posted in Μικρά Ασία, Ρωμανία, Τούρκοι, θρησκεία | Tagged , , , , , , | Σχολιάστε

Ἀντίσταση καὶ θάνατος στὴ βυζαντινὴ Θράκη

Τὸν ἄρχοντα τοῦ Κονοὺρ-Χισὰρ τὸν ἔλεγαν Καλακόνια. Ἦταν ἕνας ἄπιστος ποὺ ἦταν πολὺ παλικάρι. Ἀπὸ τότε ποὺ οἱ Τοῦρκοι πέρασαν στὴ Ρούμελη, αὐτὸς ὁ ἄπιστος δὲν ξεπέζεψε στιγμὴ ἀπὸ τὸ ἄλογό του. […] Αὐτὸς ὁ ἄπιστος ἀδιάκοπα τὸν παρενοχλοῦσε πολύ. Πότε-πότε αἰχμαλώτισε καὶ ἀνθρώπους του. […] Παρέδωσαν τὸ κάστρο στὸν Σουλεημὰν καὶ ἀμέσως κόψαν τὸ κεφάλι τοῦ ἄρχοντα.

Ἐ. Ἀ. Ζαχαριάδου, Ἱστορία καὶ θρύλοι τῶν παλαιῶν Σουλτάνων (1300-1400), σ. 189.

https3a2f2fblogs-images.forbes.com2fkristinakillgrove2ffiles2f20192f012fabdera-1991-172-close-up-1

Μιὰ ἀντίστοιχη, ἀρχαιολογικὰ διαπιστωμένη περίπτωση ἀποκεφαλισμοῦ ἑνὸς βυζαντινοῦ ἥρωα ἀπὸ τοὺς Ὀθωμανοὺς στὴ Θράκη, στὸ φρούριο Πολύστυλον, στὰ Ἄβδηρα, τὸ ὁποῖο ἀντιστάθηκε στοὺς Τούρκους. Ἂς σημειωθεῖ ὅτι τὸ τούρκικο χρονικὸ τῶν παλαιῶν Σουλτάνων ἀποκαλεῖ δεκάδες φορὲς «Τούρκους» τοὺς Ὀθωμανούς. Ὁπότε, ἡ ἄποψη ὅτι οἱ Ὀθωμανοὶ δὲν (ἀνα)γνώριζαν τὴν τουρκικὴ καταγωγή τους (κατ’ ἀντιστοιχία μὲ τὴν ἄρνηση τῆς ἑλληνικότητας τῶν βυζαντινῶν Ρωμαίων) καὶ δὲν ἦταν Τοῦρκοι, παρὰ μόνο Μουσουλμάνοι, δὲν εὐσταθεῖ. Ἂς μὴ γελιέται κανεὶς ἀπὸ τὰ φληναφήματα τῶν ἰσλαμολάγνων καὶ τῶν τουρκολάγνων γιὰ τὸ μὲ ποιὲς μεθόδους ἅρπαξαν τὴ Μικρὰ Ἀσία καὶ τὸν Αἷμο. Οἱ ἴδιοι οἱ Τοῦρκοι μᾶς τὸ δείχνουν μὲ τὰ κείμενά τους, κι ἡ ἀρχαιολογία τὸ ἐπιβεβαιώνει.

Posted in Ρωμανία, Τούρκοι, Χερσόνησος του Αίμου, ιστορία | Tagged , , , , | Σχολιάστε

Τσιπρο-Σαρδάμ

Δὲν ἀσχολοῦμαι στὴν ἀνάρτηση αὐτὴν μὲ τὸ ἂν ἡ πολιτικὴ τοῦ Τσίπρα εἶναι καλὴ ἢ κακή, ἂν εἶναι ἀνήθικος ἢ ἠθικότερος ἀπὸ τὸν Μητσοτάκη καὶ τὸν Σαμαρά. Μὲ τὴ στόφα του, τὶς ἀντοχές του ἀσχολοῦμαι. Αὐτὸ τὸ πράμα μὲ τὸν Τσίπρα, ποὺ ἄλλοτε βγάζει ἕρπη στὰ χείλη στὶς πολύωρες διαπραγματεύσεις μὲ τὴν Τρόικα, ποὺ ἄλλοτε μπερδεύει νησιά, ἄλλοτε τὴ Ναόμι Κάμπελ μὲ τὴ Ναόμι Κλάιν, ἄλλοτε τὰ χημικὰ στοιχεῖα, καὶ ποὺ ἄλλοτε παίρνει κάτι πόζες κουρασμένου ἢ σαστισμένου χωρικοῦ ἢ καφενόβιου τοῦ 19ου αἰώνα μπροστὰ στὸν Ἄγνωστο Στρατιώτη καὶ στὶς συνομιλίες μὲ ξένους ἡγέτες στὸ πρωθυπουργικὸ γραφεῖο του: Ὅλα αὐτὰ δείχνουν ἕνα ἄτομο πολὺ συνηθισμένων καὶ ἴσως καὶ χαμηλῶν βιολογικῶν καὶ ψυχικῶν ἀντοχῶν. (Κι ὄχι ἕναν ἁπλὰ χαλαρὸ τύπο τῆς μαζικοδημοκρατικῆς κοινωνίας, ἀπαλλαγμένο ἀπὸ τοὺς στριφνοὺς καὶ ὑποκριτικοὺς τύπους τῆς ἀστικῆς κοινωνίας.) Δείχνουν ἕνα ἄτομο ποὺ βεβαίως εἶναι πανέξυπνο στὸ παιχνίδι τοῦ πολιτικαντισμοῦ (τῆς Ἀριστερᾶς τῶν φοιτητικῶν παρατάξεων κ.ο.κ.), λ.χ. ὅπως δείχνει ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖο ἀποκοίμισε καὶ κατόπιν ξεφορτώθηκε τὸν Καμμένο διατηρώντας ὅμως τοὺς βουλευτὲς τοῦ Καμμένου. Ἀλλὰ ὣς ἐκεῖ. Πρόκειται γιὰ ἕναν ἄνθρωπο ποὺ δὲν ἀντέχει νὰ εἶναι ἡγέτης. Ἕναν συνηθισμένο ἄνθρωπο, ποὺ δὲν τραβάει στὴν ἀνηφόρα. Ἀντοχὴ γιὰ ἕναν ἡγέτη σημαίνει ὅτι διατηρῶ τὴ διανοητικὴ ἐκείνη διαύγεια ποὺ δὲν μὲ κάνει νὰ θεωρήσω τὴ Λέσβο ἄλλο νησὶ ἀπὸ τὴ Μυτιλήνη ἐπειδὴ «κουράστηκα», λὲς καὶ εἶμαι ὁ μέσος τουρίστας -ἀλλὰ χυμάω στὰ ΜΜΕ καὶ σὲ ὅ,τι βλέπω, ἀποστομώνω τοὺς ζαβλακωμένους λόγῳ κούρασης «ἀντίπαλους» ἡγέτες στὴν Ε.Ε. στὶς 4 π.μ. κ.ο.κ., ἔχω στάση σώματος καὶ βλέμμα ποὺ δείχνει τὴν ἐπιθετικὴ ἑτοιμότητά μου νὰ ἀνταποκριθῶ στὸ κάθε τὶ ἀπρόβλεπτο. Δὲν κάνω λόγο γιὰ τὴν ἐμφάνιση μόνο: Ἡ ἐμφάνιση δὲν εἶναι μόνο ἕνα κουστούμι. Εἶναι κι ἕνα μήνυμα. Καὶ δὲν εἶναι μόνο ἕνα μήνυμα: φανερώνει ὣς ἕνα βαθμὸ πραγματικὲς ψυχικὲς δυνάμεις καὶ χαρακτηριστικά.

15085463_10154672068734618_9207546144829753917_n

189539-1

Θὰ πεῖτε, ἔχει διαφορὰ; Ναί, ἔχει. Ἡ ἀντοχὴ εἶναι προαπαιτούμενο· τό τί θὰ πράξει κάποιος ἡγέτης ποὺ τὴν διαθέτει εἶναι διαφορετικὸ ζήτημα. Ὁ Τσίπρας εἶναι χωρὶς ἀμφιβολία ὁ χειρότερος μεταπολιτευτικὸς πρωθυπουργός. Τὸ τί θὰ κάνει ὁ Κούλης (ἀριστερισμός, γιὰ ἀκόμη περισσότερους λαθρομετανάστες + νεοφιλελευθερισμός) βρίσκεται ἀκόμη στὸ ἀναπόφευκτο μέλλον, δηλαδὴ δὲν ἀποτελεῖ ἀντεπιχείρημα. Ἂν ὁ Γιωργάκης ἦταν ἕνας μνησίκακος νάνος στὴ σκιὰ τοῦ μπαμπᾶ του, ποὺ τὸν ἔκαναν μὲ τὸ ζόρι πρωθυπουργὸ καὶ ποὺ διέπραττε γλωσσικὰ λάθη λόγῳ τῆς ἀμερικανικῆς καταγωγῆς του, ὁ Τσίπρας δὲν εἶχε τέτοια προβλήματα. Ἁπλά, εἶναι ἕνας μεσήλικας, ἴσως μὲ πρώιμο Ἀλτσχάιμερ.

Posted in ανθρώπινα | Tagged | Σχολιάστε

Ἰσλαμπόλ

Θὰ συμφωνήσω γιὰ μία καὶ μοναδικὴ φορὰ μὲ τὴ μεταμοντέρνα ἑρμηνεία ὅτι ὅλα εἶναι ζήτημα τῆς ὀθόνης τοῦ η/υ μας, ὅπου νευριάζουμε ἢ γουστάρουμε μὲ διάφορες καταστάσεις, καὶ «ἐκφράζουμε τὰ συναισθήματά μας», ὅτι ὅπως ὁ Χόμπσμπάουμ λέει ‘σήμερα δὲν ὑπάρχει τίποτε πρὶν ἀπὸ τὸ 1800’, κι ὅτι ἐσεῖς ποὺ λέτε ὅτι κάποια πράγματα στὴν κοινωνικὴ πραγματικότητα δὲν ἀλλάζουν εἶστε δεινοσαυρικὰ ἀντιφατικὰ-ὑποκριτικὰ ὄντα:

Τὸ ὄνομα Ἰσλαμπὸλ εἶναι ἀρκετὰ παλιό, νομίζω τῆς ἐποχῆς τοῦ Ἐβλιγιὰ Τσελεμπῆ, μιὰ ὡραία, γιὰ τοὺς μουσουλμάνους, παραφθορὰ τοῦ Ἰστανμπούλ.

Τώρα, στὰ πλαίσια τοῦ μεταμοντερνισμοῦ, θὰ ἔπρεπε νὰ πεῖ κάποιος ἀπὸ τὴν ἑλληνικὴ κυβέρνηση ὅτι πρὶν ἀπὸ 1.000 χρόνια οἱ Τοῦρκοι ἔβοσκαν (αὐτοὶ ἢ τὰ πρόβατά τους, ἂς ἀφεθεῖ ἐξεπίτηδες ἀσαφές) στὰ ἀνατολικὰ τῆς Βαγδάτης, ἐνῶ στὰ Δαρδανέλλια καὶ τὴν Κωνσταντινούπολη δὲν τολμοῦσαν νὰ ἐμφανιστοῦν ἄραβες πειρατὲς καὶ δουλέμποροι, ἀλλὰ ἐπικρατοῦσε ὁ πολιτισμός. Βασίλευε ὁ Βασίλειος Β΄ Μακεδόνας καὶ ὅλα ἦταν ὅπως θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι. Δηλαδή, ἀπὸ πλευρὰ ἱστορική, καὶ μόνο, νὰ τοῦ ἀπαντοῦσε. Ὅσο γιὰ τὸ γκιαούρηδες, νὰ τοῦ πεῖ ἡ ἑλληνικὴ κυβέρνηση ὅτι κάνει λάθος γιατὶ οἱ Ἕλληνες εἶναι ἄθεοι κι ὄχι ἄπιστοι, καὶ μάλιστα τόσο ἄθεοι ὥστε οἱ ἀρχηγοί τους δὲν μπαίνουν οὔτε σὲ ἐκκλησία -παρὰ μόνο στὴν προεκλογικὴ περίοδο. Θὰ μποροῦσε καὶ νὰ πεῖ ἀντιστρέφοντας τὴ συλλογιστικὴ τοῦ Ἐρντογάν, ὅτι ἡ Κρήτη καὶ ἡ Θεσσαλονίκη ἐπουλώνουν τὶς πληγὲς τῆς Σμύρνης, καὶ ἄλλωστε εἶναι καὶ περισσότερες (μαζὶ μὲ τὶς ἄλλες πόλεις ποὺ ἀναφέρει ὁ Ἐρντογάν). Ὅλα αὐτὰ στὰ πλαίσια τῆς μεταμοντερνιᾶς καὶ τοῦ, ντεμέκ, «ὅλα εἶναι ζήτημα ἴντερνετ καὶ στὴν πραγματικότητα Τοῦρκοι κι Ἕλληνες ζοῦν στὸ ἴδιο διαδικτυακὸ μεταμοντερνισμό».

 

Posted in Ελλάδα, Τούρκοι | Tagged | Σχολιάστε

παιδιὰ πατέρων

Βρίσκω περίεργο ὅτι ἐκπλήσσονται γιὰ τὸ τάδε παιδὶ τοῦ δείνα γονιοῦ, πῶς βγῆκε ἔτσι. Ἐπειδὴ ἦταν τέτοιος ὁ πατέρας, βγῆκε ἔτσι τὸ παιδί. Ἐπειδὴ ὁ πατέρας ἦταν ἄστατος, π.χ. παντρεύτηκε καὶ δυὸ καὶ τρεῖς φορές, σὰν νομάδας κ.ο.κ. -γι’ αὐτὸ βγῆκε τέτοιο τὸ παιδί. Ἀντὶ νὰ μένουμε ἄφωνοι μὲ τὸ παιδί, καλύτερα νὰ παύαμε νὰ ἐπαινοῦμε τὸν πατέρα του ὡς ἐκπληκτικὸ ἄνθρωπο. Ἐννοῶ: ἐσεῖς, νὰ παύατε.

Ὅλα τὰ παιδιὰ κομμουνιστῶν γίνονται ἀναρχικοὶ καὶ «ἀντιφά» καὶ καλλιτεχνες (γιατὶ εἶναι εὐαίσθητα καὶ «Μέσα από τον πολιτισμό μπορούμε να χτυπήσουμε τον φασισμό», βλ. Ἔ. Πάουντ κ.ἄ.), μ’ αὐτὸ τὸ ψαγμένο ὑφάκι χιλίων καρδιναλίων. Ἴσως ἐπειδὴ καταπιέστηκαν μικροὶ πηγαίνοντας στὸ στρατὸ τῆς ΚΝΕ ἀπὸ τὰ πέντε τους, καὶ γι’ αὐτὸ ὅταν ἐνηλικιώθηκαν πῆγαν τὴν ὑπόθεση τῆς ἀπελευθέρωσης ἕνα βῆμα παραπέρα. Ἐμεῖς τὸ ξέρουμε, ποὺ εἴχαμε γονεῖς καὶ παπποῦδες οἱ ὁποῖοι μᾶς ἐξέφραζαν τὴν ἀηδία τους μὲ τοὺς «ἐθνικόφρονες» καὶ μὲ τοὺς «συναγωνιστές», γιατὶ τοὺς εἶχαν φάει στὴ μάπα στὸ χωριὸ τῆς Κατοχῆς καὶ τοῦ Ἐμφυλίου. Σὲ κάθε περίπτωση, τὰ παιδιὰ τῶν κομμουνιστῶν δὲν τὰ πειράζει ποὺ τὰ «πνευματικὰ δικαιώματά τους» τὰ παραβιάζουν οἱ ἀλλοδαποὶ παράνομοι πωλητὲς μουσικῶν σδ. Ὅταν καταργηθεῖ ἡ ἰδιοκτησία, θὰ δοῦμε. Ὅπως δὲν τὰ πείραζε καὶ ὅτι καθ’ ὅλη τὴ διάρκεια τοῦ σημιτικοῦ ΠΑΣΟΚ αὐτὸ εἶχε ὡς ὕμνο τὸ τραγούδι τοῦ πατέρα τους. Τότε τὸ ΠΑΣΟΚ δὲν ἦταν ἀκόμη μνημονιακό, ἦταν ἁπλῶς ἐκσυγχρονιστικό.

Ἀλλά, εἴπαμε: Τὰ παιδιὰ δὲν φταῖν. Ἐσεῖς φταῖτε, οἱ ἁγνοὶ ἀριστεροί, οἱ μὴ ἔξαλλοι ἀντιεθνικιστές, οἱ μὴ εὐρωλάγνοι, οἱ μὴ φίλοι τῶν ΜΚΟ, ποὺ ἐπαινεῖτε τὸν ἀριστερὸ πατέρα τοῦ κάθε ἀντιφά, καὶ φταῖτε ποὺ ἐπινοεῖτε μιὰ χρυσὴ παλιὰ ἐποχή «ἁγνῆς Ἀριστερᾶς» τὴν ὁποία δὲν προδώσατε, «ὅπως οἱ ἄλλοι». Ἴσως γιατὶ δὲν ἔχετε παιδιά. Ἴσως γιατὶ παρ’ ὅλο ποὺ ἔχετε, ὄντας ἀπασχολούμενοι μὲ τὴν ἱερὴ Πολιτική σας (κι ὄχι μὲ τὰ παιδιά ποὺ σπείρατε), δὲν καταλάβατε ὅτι ἕνα παιδὶ εἶναι πάντα ὁ πατέρας του (κι ἡ μάνα του). Ἂν δὲν ἤσασταν (κι) ἐσεῖς νὰ ἐκτιμᾶτε τὸν ἀριστερὸ πολιτισμὸ τῆς παλιᾶς ἁγνῆς Ἀριστερᾶς, κι ἔτσι νὰ τὸν βοηθᾶτε νὰ διαδίδεται στὶς ἑπόμενες γενιὲς ἀντὶ νὰ λησμονηθεῖ, δὲν θὰ τρώγαμε ἐμεῖς στὴ μάπα (τῆς Πολιτικῆς) τὰ παιδιά-ἀποτελέσματα τοῦ πολιτισμοῦ αὐτοῦ.

Posted in Αριστερά, κοινωνία | Tagged | 2 Σχόλια

Στὰ 867 μ.Χ.

Οἱ Εἰκονομάχοι ἔχουν χάσει ὁριστικά· στὴν Ἁγία Σοφία στὸ τεταρτοσφαίριο τοῦ ἱεροῦ βήματος ἔχει ὁλοκληρωθεῖ τὸ ψηφιδωτὸ μὲ τὴν Θεοτόκο καὶ τὸν Χριστό. Στὰ ἐγκαίνια τῆς ἀπεικόνισης ὁ Πατριάρχης Κωνσταντινούπολης Φώτιος ὁ Μέγας ἐκφωνεῖ λόγο. Σὲ ἕνα τμῆμα τοῦ λόγου, φανερώνει τὴν διασύνδεση αἰσθητικῆς καὶ πίστης τὴν ὁποία εἶχαν οἱ μεσαιωνικοὶ Ἕλληνες:

Ἡμᾶς ἡ τῆς παρθένου μορφὴ ἐγχαραττόμενη κατευφραίνει δεξιώσεσιν καλοῦ θεάματος παρέχουσα ἀπαρύεσθαι, ὑφ οὗ τὸ νοερὸν ἡμῶν τῆς ψυχῆς διὰ τῶν σωματικῶν ὀμμάτων καταρδόμενον, καὶ πρὸς ἔρωτα θεῖον ὀρθοδοξίας τὴν βλάστησιν ὀμματούμενον τὴν τοῦ ἀληθοῦς ἀκριβεστάτην θέαν ἐν λόγῳ καρποφορίας προβάλλεται. Οὕτως ἡ τῆς παρθένου χάρις εὐφραίνει, θάλπει, ῥωννύει καὶ εἰκονίσματι. […] Ὑπόκρισις ἄρα τῆς ἄνωθεν ἐπιπνοίας ἡ ζωγράφου τέχνη οὕτως ἀκριβῶς εἰς φύσιν τὴν μίμησιν ἕστηκε.

Φωτίου ὁμιλία λεχθεῖσα ἐν τῷ ἄμβωνι τῆς μεγάλης ἐκκλησίας ἐπὶ παρουσίᾳ τῶν φιλοχρίστων βασιλέων ὅτε ἡ τῆς Θεοτόκου ἐξεικονίσθη καὶ ἀπεκαλύφθη μορφή, ἔκδ. Σ. Ἀριστάρχης, Τοῦ ἐν ἁγίοις πατρὸς ἡμῶν Φωτίου Πατριάρχου Κωνσταντίνου Πόλεως Λόγοι καὶ Ὁμιλίαι, τ. 2, Κωνσταντινούπολη 1900, 298-299 (β΄). Στὴ μητρική μας γλώσσα:

With such a welcome does the representation of the Virgin’s form cheer us, inviting us to draw not from a bowl of wine, but from a fair spectacle, by which the rational part of our soul, being watered through our bodily eyes, and given eyesight in its growth towards the divine love of Orthodoxy, puts forth in the way of fruit the most exact vision of truth. Thus, even in her images does the Virgin’s grace delight, comfort and strengthen us! […] With such exactitude has the art of painting, which is a reflection of inspiration from above, set up a lifelike imitation.

C. Mango, The Homilies of Photius Patriarch of Constantinople. English Translation, Introduction and Commentary, Cambridge MA 1958, σ. 290.

Ἀντίθετα πρὸς τοὺς Δυτικούς, ποὺ ἀπὸ πολὺ νωρὶς (τὸ 599 καὶ 600, σὲ ἐπιστολὲς τοῦ Πάπα Γρηγόριου τοῦ Μεγάλου πρὸς τὸν ἐπίσκοπο Μασσαλίας) εἶχαν καθορίσει ὅτι οἱ ἀπεικονίσεις ἐπιτρέπονται στὶς ἐκκλησίες μόνο ὡς «βιβλίο γιὰ τοὺς ἀγράμματους» (τέτοια αἰτιολογία ὑφίσταται καὶ στὸν Ἰωάννη Δαμασκηνό, Ἔκδοσις ἀκριβὴς τῆς ὀρθοδόξου πίστεως, ἔκδ. B. Kotter, Die Schriften des Johannes von Damaskos 2. Expositio Fidei [Patristische Texte und Studien 12],  Berlin – N. York 1973, 207.35-38 (89), μὲ μικροδιαφορές), ὡς ὑπόδειξη τοῦ ποιὸν νὰ λατρεύουν ἢ ὡς ἀνάμνηση τῶν γεγονότων τῆς Βίβλου καὶ τῆς ζωῆς τῶν ἁγίων, ὅπως ὑποστήριξε ἡ γερμανικὴ σύνοδος τῆς Φραγκφούρτης τὸ 794 (τέτοια αἰτιολογία ἀπαντᾶ καὶ στὸν Ἰωάννη Δαμασκηνό, ὅ.π., 207.39-40), στοὺς Ρωμαίους ὑπῆρχε καὶ μιὰ καθαρὰ αἰσθητικὴ προσέγγιση: Ἀπὸ τὸ σωματικὸ κάλλος μπορεῖ κάποιος νὰ ὁδηγηθεῖ στὴν ὑπερφυσικὴ ἀλήθεια. Οἱ ἰδέες αὐτὲς τοῦ Μ. Φώτιου (9ος αἰ.) σὲ μιὰ παραλλαγμένη μορφὴ ἀπαντοῦν στὴν Ρωμανία τουλάχιστον ἀπὸ τὸν 6ο αἰ. (Βλ. C. M. Chazelle, Pictures, books, and the illiterate: Pope Gregory I’s letters to Serenus of Marseilles, Word and Image 6.2 (1990), 145). Ἀντίθετα, στὴ Δύση, ἤδη ἀπὸ τὸν Αὐγουστίνο, ὑπῆρχε μιὰ διαρκὴς ὑποτίμηση τῶν εἰκόνων, ὡς κατώτερων· ἕνας ὑπερτονισμὸς τῆς διαφορᾶς μεταξὺ κειμένου καὶ εἰκόνας / αἰσθητικῆς (ὅ.π., 146-147). Σὲ τί ὀφείλεται αὐτός; Μὰ στὴν ἀμορφωσιὰ τῶν ἀνάμεικτων (ρωμαϊκῶν καὶ γερμανικῶν) πληθυσμῶν στὴν ἀλλοτινὴ δυτικὴ Ρωμαϊκὴ Αὐτοκρατορία εἰδικὰ μετὰ τὸ 400-450. Οἱ ἰδέες αὐτὲς ὁδήγησαν, πολὺ ἀργότερα καὶ ἐμμέσως, στὴν αἰσθητικὴ καφρίλα ποὺ συνιστᾶ ὁ Προτεσταντισμὸς καὶ στοὺς βανδαλισμοὺς τῆς Γαλλικῆς Ἐπανάστασης.

Ἐδῶ δὲν ἔχει θέση κανένας Πλατωνισμός, καμμία προτεσταντικὴ ἄποψη ὅτι οἱ Πατέρες ἀντιγράφουν τὸν Πλάτωνα ἢ ἐπηρεάζονται ἀπὸ αὐτόν. Γιατὶ, ἀφενός, ὁ Πλάτωνας ἦταν κατὰ βάσιν ἐνάντιος στὴ ζωγραφική. Καὶ ἀφετέρου γιατὶ ὁ Πλάτων ὑποστηρίζει ὅτι ἀπὸ τὸ σωματικὸ κάλλος κάποιος μπορεῖ νὰ θυμᾶται τὴν ἀληθινή, νοητή, ὀμορφιά (Φαῖδρος, 249d), ἐνῶ ὁ Μέγας Φώτιος καὶ κάθε Πατέρας δὲν κάνει ποτὲ λόγο γιὰ καμμιὰ ἀνάμνηση, φυσικά. Ἂν ψάχνει κάποιος γιὰ πλατωνικὴ καὶ «ἑλληνικὴ» διαστρέβλωση τοῦ ἀρχέγονου καινοδιαθηκικοῦ Χριστιανισμοῦ, θὰ τὴ βρεῖ στοὺς αἱρετικούς, Δυτικοὺς καὶ Ἀνατολίτες. (Ἀντίθετα ἀπὸ ὅσα ὑποστηρίζουν ἰδεοληπτικοί, Προτεστάντες καθὼς καὶ ὅσοι ἄθεοι ἀντιλαμβάνονται τὸν ἑαυτό τους ὡς «φιλοχριστιανὸ» καὶ χρησιμοποιοῦν ἐργαλειακὰ τὸν Ὀρθόδοξο Χριστιανισμὸ ἐπειδὴ αὐτὸς τυχαίνει νὰ εἶναι ἡ θρησκεία τῶν Νεοελλήνων.)

Posted in τέχνη, Δυτικοί, Δύση, Ρωμανία, θρησκεία | Tagged , , , , , , , , , | Σχολιάστε

Runaway Slaves in Roman Egypt

Πηγή

“[A reward is available if anyone finds NN] an Egyptian from the nome of Athribites, who does not know Greek, [and is] tall, thin, bald-headed, with a scar on the left side of his head, of olive complexion, jaundiced, thinly bearded, and having no hair at all on his chin, smooth-skinned, narrow-jawed, with a long nose, a weaver by trade, who walks around like he’s somebody, rambling on in a high-pitched voice. He is about 32 years old. He is wearing a brightly coloured cloak.”

P.Oxy. LI 3617; translation by Parkin and Pomeroy 2007

Πρωτότυπο κείμενο (ἑλληνικό, βέβαια! Ἡ Αἴγυπτος ἦταν ἡ πραγματικὴ «Μεγάλη Ἑλλάδα»):

  ̣  ̣  ̣  ̣ρος Αἰγύπτιος ἀπ̣[ὸ -ca.?- ]
Χ̣ενρῆς τ̣ο̣ῦ̣ Ἀ̣θρειβίτου νομοῦ τ  ̣[ -ca.?- ]
Ἑλληνιστὶ μὴ εἰδώς, μακρός, λεπτ̣[ -ca.?- ]
ψειλόκουρος, ἐπὶ τοῦ ἀριστεροῦ [μέ-]
ρους τῆς κεφαλῆς ἔχων τραῦ[μα -ca.?- ]
ρον, μελίχρους, ὑπόχλωρος, σπ[ανοπώ-]
γων τὸ καθʼ ὅλον τρίχας μὴ ἔχ[ων]
ἐπὶ τοῦ πώγωνος, λεῖος, στε[νὸς]
ἐκ τῶν γνάθων, ἐπιριν vac. ? [ -ca.?- ]
τέχνην γέρδιος, περιπα  ̣[ -ca.?- ]
ως σαλακᾶτος ὀξείᾳ φωνῇ [ -ca.?- ]
λαλῶν. ἔστιν δὲ ὡς (ἐτῶν) λβ. [τριβω-]
νάρια δὲ φορεῖ ἰδιόχρωμα ῥ̣  ̣[ -ca.?- ]
ἔχει [  ̣]  ̣ ἐπὶ τω[ -ca.?- ]

[- ca.10 -]  ̣  ̣[ -ca.?- ]

 

poxy-51-3617

Posted in Αρχαιότητα, Αίγυπτος, κοινωνία | Tagged , , , | Σχολιάστε

100+ ἕνας σκύλος

Τὸ ἐντυπωσιακὸ δὲν εἶναι ὅτι ὁλόκληρη μέρα κατὰ τοῦ φασισμοῦ* μαζεύτηκαν 100 ἄτομα κι ἕνας μοῦργος. Μὲ τόσους καινούργιους, μουσουλμάνους «πρόσφυγες», ἐγκληματίες, ποὺ προστίθενται στοὺς ἕλληνες ἐγκληματίες, ποιὸς νὰ διαδηλώσει; Τὸ ἐντυπωσιακὸ εἶναι ὅτι στὰ συνθήματά τους συμπεριλαμβάνονται οἱ ἐκκλήσεις γιὰ καταδίκη τῶν νεοναζὶ καὶ κλείσιμο τῶν νεοναζιστικῶν γραφείων. Ὅλοι αὐτοὶ οἱ ἀντιφασίστες (ποὺ βάζουν πλάτη στὸ ΣΥΡΙΖΑ) δὲν ἀντιλαμβάνονται ὅτι ὁ ΣΥΡΙΖΑ ἔχει ἐπιμηκύνει τὴ δίκη τῶν νεοναζὶ περισσότερο κι ἀπ’ ὅσο διήρκεσε ὁλόκληρη δίκη τῆς Χούντας. Δηλαδή, δὲν ἀντιλαμβάνονται ὅτι ἡ Ἀριστερὰ κάνει αὐτὸ ποὺ κάνουν ὅλοι (ὅλοι): Χρησιμοποιεῖ μιὰ ἔννοια (π.χ. φασισμό) γιὰ πολιτικὰ κέρδη, καὶ μόνον.

en2qwu4yipvxmo25cpxi

Εἴδαμε βέβαια, τὴν ὑποκρισία γιὰ τὴ σφαγὴ στὴ Νέα Ζηλανδία. Ὅταν ἕνας μανιακὸς σφαγιάζει ἀθώους Μουσουλμάνους, προκαλεῖται διεθνὴς περισπούδαστος προβληματισμὸς γιὰ τὸν πολυπολιτισμό, τὸ ἴντερνετ, τὰς κοινωνικὰς συνθήκας, καθὼς καὶ ἀπόλυτη καταδίκη. Ὅταν μέρα παρὰ μέρα στὴν Αἴγυπτο σκοτώνουν Κόπτες ἐδῶ καὶ δεκαετίες, ἄ, τότε εἶναι Σαββάτο πρωί, ὡραία μέρα γιὰ καφέ.

* Τὸ ἐπίμαχο ζήτημα, προφανῶς, εἶναι ποιὸς αὐτο-διορίζεται ὡς ἐκεῖνος ποὺ καθορίζει τί εἶναι καὶ τί δὲν εἶναι φασισμός, πόσο μπορεῖ νὰ ξεχειλωθεῖ ἡ ἔννοια του κ.ο.κ. Κι ὄχι, βεβαίως (ἐκτὸς ἀπὸ ψυχασθενεῖς κρυπτο-φιλοχιτλερικοὺς καὶ φιλοχιτλερικούς), ἐὰν εἶναι καλὸς ὁ ἐθνικοσοσιαλισμός, μουσολινισμὸς κ.λπ. Δὲν ἀναγνωρίζουμε, λοιπόν, στὴν Ἀριστερὰ τὸ δικαίωμα νὰ ὁρίζει αὐτὴ τί εἶναι φασισμός, κοινῶς ἀπαξιώνουμε τὴν ἀντίληψη ποὺ ἔχει γιὰ τὸν ἑαυτό της καὶ τὴν ἀποστολή της.

Posted in Αριστερά, Ακροδεξιά | Tagged , , | Σχολιάστε