Λόγια περὶ δύο δρόμων τῆς Δεξιᾶς

Αὐτὸ ποὺ συνέβη εἶναι ὅτι οἱ Δεξιοὶ καὶ συντηρητικοὶ ξύπνησαν κι ἔγιναν διανοούμενοι. Στὴν πραγματικότητα, καὶ οἱ αὐταρχικοὶ δεξιοὶ καὶ οἱ συντηρητικοὶ δὲν κάνουν παιδιά. Εἰδικὰ στὴν Ἑλλάδα. Ἀντιγράφουν (οἱ δεύτεροι) τὴν πάρλα τῶν Ἀριστερῶν, ποὺ εἶναι ἱκανοὶ ἀκόμη καὶ γιὰ τὴν περιγραφὴ μιᾶς σβήστρας νὰ γράψουν διδακτορικό. Ἀντιγράφουν ἐπίσης (οἱ πρῶτοι) τὸν ἀναρχικὸ-ἀριστερὸ ἀκτιβισμό. Ἀντὶ νὰ ἀντιγράψουν τοὺς παπποῦδες τους ἢ τοὺς Μουσουλμάνους, ποὺ ἔκαναν ἀπὸ τέσσερα παιδιά. Ἡ μίμηση ξένων προτύπων εἶναι πάντα ἀποτυχημένη καὶ καταστρεπτική, ἐνῶ τῶν ἡμέτερων εὐεργετική. Δὲν βλέπουν οἱ μὲ «κοινωνικὲς εὐαισθησίες» Δεξιοὶ καὶ συντηρητικοὶ ὅτι ὁ λόγος ποὺ δὲν κυριαρχοῦν στὶς χῶρες τους δὲν εἶναι ἡ «δεξιὰ ἔλλειψη κοινωνικῆς εὐαισθησίας» (ἄλλο ἂν ἡ Ἀριστερὰ πουλάει εὐαισθησία) οὔτε ὁ ἀντιδιανοουμενισμός τους, ἀλλὰ ἀκριβῶς τὸ γεγονὸς ὅτι στάσεις ζωῆς τῆς Ἀριστερᾶς ταιριάζουν ἀπόλυτα μὲ τὴ μαζικοδημοκρατικὴ κοινωνία τῶν τελευταίων 100-80 χρόνων (εἰδικὰ μετὰ τὸ 1960) -ἄρα, (δὲν βλέπουν, οἱ Δεξιοὶ καὶ συντηρητικοί) ὅτι μόνος δρόμος γιὰ τὴν κυριαρχία τους εἶναι νὰ πετάξουν στὰ μοῦτρα τῆς μαζικοδημοκρατικῆς κοινωνίας 4 παιδιὰ κάθε ζευγάρι (στὰ ὁποῖα παιδιὰ τὸ ζευγάρι θὰ κάνει τρελὴ προπαγάνδα ἐνάντια στὴν τηλεόραση ἢ καὶ στὸ σχολεῖο), καὶ ἕναν χριστιανικὸ ἀσκητισμό, γιὰ νὰ τῆς ἀλλάξουν τὰ φῶτα. Κι ὄχι νὰ κάνουν σεμινάρια χριστιανικῆς μαζικῆς δημοκρατίας οὔτε ἀριστεροχριστιανικῆς συμμαχίας (νεροῦ καὶ λαδιοῦ) οὔτε δεξιᾶς ἀντιγραφῆς (λοῦμπεν-αὐταρχικῆς ἢ διανοουμενίστικης) τῆς Ἀριστερᾶς.

Ἡ ἄποψη, μάλιστα, τοῦ ἄρθρου ὅτι ὑφίσταται ἀντιστοιχία τάσεων μεταξὺ τῶν Γάλλων Καθολικῶν καὶ τῆς Ἀνατολικῆς Εὐρώπης δημιουργεῖ ψεύτικες ἐλπίδες. Ἡ Εὐρώπη εἶναι διχασμένη, ὄχι μόνο ἀπὸ τὸ 1054 ἀλλὰ καὶ τώρα. Δὲν ὑπάρχει Εὐρώπη. Οἱ Δεξιοὶ βέβαια καὶ οἱ συντηρητικοί, θὰ τὸ σκέφτονται βαθύτερα, θὰ ἐπιμορφώνονται, θὰ διαβάζουν Γκράμσι «γιὰ νὰ βροῦν τὰ ἐργαλεῖα ἔκφρασής τους», ὁ χρόνος θὰ κυλᾶ εὐχάριστα, ἐφηβικά, καὶ μιὰ μέρα θὰ πληρώσουν κεφαλικὸ φόρο. Ἡ ἀναισθησία τους ἔγκειται στὸ γεγονὸς ὅτι ἤδη, ἐδῶ καὶ χρόνια, ἔχουν προβλέψει διὰ τῆς λογοτεχνίας τὴν τελευταία τούτη ἐξέλιξη. Καί; καὶ τίποτα. Ἀπὸ τὴ σκοπιὰ τοῦ διανοούμενου ὡστόσο, εἶναι παντογνῶστες. Ἔμοιαξαν τῆς Ἀριστερᾶς.

 

Advertisements
Posted in Δύση, Δεξιά | Tagged , | 1 σχόλιο

European Churches: Vandalized, Defecated On, and Torched “Every Day”

Πηγή

gbn-1024x528

In France, two churches are violated every day. According to PI-News, 1,063 attacks on Christian churches or symbols (crucifixes, icons, statues) were registered in France in 2018.  This represents a 17 percent increase compared to the previous year (2017), when 878 attacks were registered

Posted in Γερμανία, Δυτικοί, Ισλάμ, θρησκεία | Tagged , , , , | Σχολιάστε

γενοκτονίες ἀφελληνισμένες

Ἕνα ἀπὸ τὰ λιγότερο καλὰ εἴδη ἀγάπης εἶναι αὐτὴ ἡ ἀποστασιοποίηση, ὁ ἰδεολογικὸς ἀφελληνισμός, ποὺ θεωρεῖ τὸν ἑαυτό του ὡς ἐκδήλωση «ἁγνοῦ πατριωτισμοῦ». Τὸ νὰ μὴν βλέπουμε λ.χ. τὴ γενοκτονία τῶν Ποντίων ὡς Ἕλληνες ἀλλὰ ὡς ἄνθρωποι ἢ ὡς πολίτες τοῦ κόσμου.

Π.χ. Κάποιους δὲν τοὺς ἐνδιαφέρει κανένας πατριωτισμός. Μόνο τὸ νὰ μὴ γίνονται γενοκτονίες. Δὲν ὑπάρχει λόγος γιὰ συναισθηματισμό. Τοὺς εἶναι τὸ ἴδιο εἴτε ἡ γενοκτονία ἀφορᾶ Πόντιους εἴτε Ἐσκιμώους. Κάποιοι πιστεύουν ὅτι κανένας λαὸς δὲν ὑστερεῖ σὲ ἀνθρωπισμό. Οὔτε ὑφίστανται γενετικῶς ἔθνη-σφαγεῖς. Ἀντιθέτως φταίει ἡ ἰδεολογία.

Κάποιοι ἄλλοι ὡστόσο, δὲν παίρνουμε τὸ ψωμὶ τοῦ παιδιοῦ μας ἀπὸ τὸ τραπέζι γιὰ νὰ τὸ δώσουμε στὸ σκυλάκι. Δὲν πονᾶμε τὸ ἴδιο τὸ παιδί μας μὲ «τὰ παιδιὰ ὁλάκερου τοῦ κόσμου», γιατὶ τὰ παιδιὰ δὲν εἶναι πανομοιότυπα κοτόπουλα (ποὺ εἴτε βάλουμε τὸ Α στὴ θέση τοῦ Β εἴτε τὸ ἀντίθετο, τὸ ἴδιο κάνει), εἶναι ξεχωριστὰ ἄτομα, ἀλλὰ καὶ γιατὶ δὲν ἔχουμε τὴν αὐταπάτη ὅτι μποροῦμε νὰ βοηθήσουμε τὸ ἴδιο ἢ σχεδὸν τὸ ἴδιο «τὰ παιδιὰ ὁλάκερου τοῦ κόσμου» ὅπως τὸ παιδί μας. Αὐτὸ τὸ ξέρουν κυρίως ὅσοι ἔχουν παιδιά -οἱ ἄλλοι ἂς πιστεύουν ὅτι εἶναι ἀνιδιοτελεῖς καὶ πιὸ καλοί. Μιλᾶνε ἔξω ἀπ’ τὸ χορό. Κι ἐπειδὴ δὲν ἔχουμε αὐτὴν τὴν ἀκτιβιστικὴ αὐταπάτη, γνωρίζουμε ὅτι συχνὰ ἡ πρόταξη τῆς ἀγάπης γιὰ «τὰ παιδιὰ ὁλάκερου τοῦ κόσμου» (ἀντίστοιχα, ἡ καταδίκη γιὰ τὶς «γενοκτονίες») πέρα ἀπὸ πατρίδες καὶ ἔθνη κ.λπ. εἶναι ἀσυναίσθητα ἡ δικαιολογία γιὰ νὰ μὴν κάνει κάποιος παιδιὰ ἢ γιὰ νὰ παραμελεῖ τὰ δικά του (ἀγωνιζόμενος γιὰ «τὰ παιδιὰ ὁλάκερου τοῦ κόσμου»). Ἀγαπᾶμε τοὺς ἄλλους μὲ τὸ μέτρο τῆς ἀγάπης μας πρὸς τὸν ἑαυτό μας κι ὄχι τὸ ἀντίστροφο (ἡ ἀγάπη μας πρὸς τοὺς ἄλλους νὰ ἀποτελεῖ αἰτία τῆς ἀγάπης μας πρὸς τὸν ἑαυτό μας). Λυπόμαστε τὴ γιαγιάκα στὸ δρόμο γιατὶ σκεφτόμαστε ὅτι θὰ μποροῦσε νὰ ἦταν ἡ δική μας συγγενὴς ἡλικιωμένη (μάνα, γιαγιά, θείτσα). Κι ὄχι γιατὶ εἴμαστε Καντιανοί.

Ὅσο γιὰ τὸ δεύτερο, δὲν εἶναι σωστὸ νὰ θεωροῦμε ὅτι κανεὶς λαὸς δὲν ὑστερεῖ σὲ ἀνθρωπισμὸ καὶ ὅτι δὲν ὑπάρχουν ἔθνη-σφαγεῖς. Φυσικὰ καὶ ὑπάρχουν λαοὶ ποὺ ὑστεροῦν σὲ ἀνθρωπισμὸ ὅπως ὑστεροῦν στὰ γράμματα ἢ στὸ ἐμπόριο ἢ στὴ μουσική, σὲ σχέση μὲ ἄλλους λαούς. Δὲν ἔχει καμμία σημασία ἐὰν ἡ τάση πρὸς τὶς σφαγὲς ἢ τὰ γράμματα καὶ τὸ ἐμπόριο εἶναι γενετικὴ ἢ «κοινωνική». Τὸ μόνο κοινό, ποὺ ὑπάρχει σὲ ὅλους τοὺς λαούς, εἶναι ἡ δυνατότητα νὰ ἀπαρνηθοῦν καὶ νὰ κατακρίνουν τὸ κακὸ παρελθόν τους.

Δὲν ὑπάρχει ἄνθρωπος οὔτε πολίτης τοῦ κόσμου. Ἡ ἀνθρώπινη ἰδιότητά του ἀποδεικνύεται διὰ τῆς ἑλληνικότητάς του, τῆς κινεζικότητάς του, τῆς ἀμερικανικότητάς του κ.ο.κ., καὶ ταυτοχρόνως διὰ τῆς ἀνδρικότητάς του ἢ θηλυκότητάς της, τῆς ἠλικίας του κ.ο.κ. Ὄχι διὰ τῆς ἁπλῆς κατοχῆς 2 ποδιῶν, 2 χεριῶν, τῆς ἱκανότητας γιὰ ὁμιλία (οὔτε κάθε γλώσσα εἶναι ἐξίσου ἱκανὴ γιὰ νὰ περιγράφει κάθε πτυχὴ τῆς πραγματικότητας) καὶ τῆς χρήσης τῆς Λογικῆς. Αὐτὰ εἶναι μόνο ἕνα πλαίσιο. Γι’ αὐτὸ καὶ τὸ «παιδί μου» δὲν εἶναι ἴδιο μὲ τὸ διπλανὸ παιδί, οὔτε τὸ διπλανὸ ἴδιο μὲ τὸ παραδιπλανό. Εἶναι ἕνας ἄλλος κόσμος. Ὅσο καλὸ κι ἂν κάνω στὸ διπλανὸ παιδί, πάντα θὰ μπορῶ καὶ θὰ θέλω νὰ κάνω περισσότερο καλὸ στὸ παιδί μου. Τὴν ἴδια ἀκριβῶς ἀποανθρωποποίηση ἐκφράζει ἡ ἐπίκληση γιὰ ἀποφυγὴ τοῦ συναισθηματισμοῦ. Χέρι χέρι ὁ ἀφελληνισμὸς τῶν κριτηρίων καὶ ἡ ἀποφυγὴ τοῦ συναισθηματισμοῦ. Σὰν ἕναν ἄλλον (δυστυχῶς, Πόντιο) ποὺ ἀντιπαθοῦσε τὸν Κεμὰλ γιατὶ, λέει (ἐμφατικά), ἦταν πρωτο/φασίστας. Μήπως ἐννοοῦσε (ὁ ἴδιος) ὅτι ἐὰν ὁ Κεμὰλ ἦταν δημοκράτης (κι ὄχι ἁπλὰ ἀριστερός -ἔχουν διαπράξει καὶ οἱ δημοκράτες γενοκτονίες, ξέρετε) τότε δὲν θὰ ὑπῆρχε κανένα πρόβλημα μὲ τὶς γενοκτονίες;

Εἰδικά, ὅταν πρόκειται γιὰ Χριστιανούς, δὲν μπορεῖ νὰ ἐπικαλοῦνται τὴν ἀνθρώπινη ἰδιότητά τους, ἀλλὰ τὴ χριστιανική. Ὁ ἀνθρωπισμὸς τῆς σημερινῆς ἐποχῆς, ἄλλωστε, εἶναι τὸ νὰ δικαιολογεῖς τὸν θύτη μὲ γενικὲς αἰτίες, νὰ καταπιέζεις σὲ ἕνα ἄλλο ἐπίπεδο τὸ θύμα, ποὺ ξέρει ὅτι ὁ πορτοφολὰς θὰ ἀφεθεῖ ἐλεύθερος τὴν ἑπόμενη ἡμέρα, ὁ δολοφόνος θὰ ἀπελευθερωθεῖ σὲ λίγα χρόνια κ.λπ. Ὅταν ὁ Θεὸς ὁρίσει αὐτοὺς τοὺς Χριστιανοὺς πλανητάρχες ἢ κηδεμόνες κι ἄλλων παιδιῶν, ἡ εὐθύνη τους γιὰ ἴση μεταχείριση λαῶν, παιδιῶν, ἀνθρώπων, θὰ εἶναι δεδομένη. Πρὸς τὸ παρόν, ἔχουν εὐθύνη γιὰ συγκεκριμένα ἄτομα καὶ λαό. Ἂς μὴ χρησιμοποιοῦν τὰ ἀριστερίστικα ἀντιιμπεριαλιστικὰ ἐπιχειρήματα, ὅτι στείλαμε στρατιῶτες στὸ Ἀφγανιστάν ἄρα εἴμαστε ὑπόλογοι -ἡ τελευταία τρύπα τοῦ ζουρνᾶ. Αὐτά, στὴ γιάφκα τους.

Δὲν μᾶς ἀρκεῖ ἡ συμπόνια γιὰ τὴν γενοκτονία τῶν Ποντίων κ.λπ. ἀπὸ Ἕλληνες ποὺ δὲν θέλουν νὰ βλέπουν τὸν ἑαυτό τους πρώτιστα ὡς Ἕλληνα, ἀλλὰ πρῶτα ὡς ἀνθρωπιστή, δημοκράτη, ἀριστερό, (ἢ «σκέτα Πόντιο κι ὄχι Ἕλληνα»),  πολίτη τοῦ κόσμου καὶ τοῦ Γαλαξία. Ἔχουμε ἀρκετοὺς τουρίστες στὴν Ἑλλάδα κάθε καλοκαίρι, καὶ ἀρκετοὺς φιλέλληνες στὸ ἐξωτερικό. Δὲν χρειαζόμαστε κι ἄλλους. Ἕλληνες χρειαζόμαστε, ὄχι πολίτες τοῦ κόσμου καὶ «ἀνθρώπους». Ὅσοι λιγότεροι Ἕλληνες ἀποστασιοποιοῦνται ἀπὸ τὴν ἑλληνικότητά τους, τόσο τὸ καλύτερο.  Οἱ ἄλλοι ἂς γυρίσουν στὶς πατρίδες τους. Ἡ πατρίδα αὐτὴ εἶναι τοῦ ἑλληνικοῦ ἔθνους κι ὄχι ὅλων. Ἂν θέλουν νὰ ἀποκαλοῦν τὴν ὑπεράσπιση τοῦ ἑλληνικοῦ ἐθνο-κράτους ἀκροδεξιὸ ἐθνικισμό, κάνουν λάθος.

Posted in ανθρωπισμός | Tagged , , | Σχολιάστε

Νὰ προσέχουμε λίγο ὅμως,

…γιατὶ ὁ Θεοδώρητος, ποὺ λὲς ὅτι σὲ ἀντιγράφει, καταδικάστηκε ἀπὸ Οἰκουμενική.

Κάποιος με αντιγράφει

.:BiblioNet : Ελληνικών παθημάτων θεραπευτική / Θεοδώρητος, Επίσκοπος Κύρου

Ελληνικών παθημάτων θεραπευτική / Θεοδώρητος, Επίσκοπος Κύρου Είναι…

 

Ὁ ἀντιπαγανιστὴς φίλος μας ἀγανακτεῖ ποὺ οἱ «πατριῶτες» (εἰρωνικὰ τοὺς χαρακτηρίζει ἔτσι) βλέπουν νὰ «καίγεται μια εκκλησία στην Φραγκιά και προκύπτει το θέμα των ιερών κειμηλίων που κλάπηκαν από την Κωνσταντινούπολη το 1204 από τους Σταυροφόρους και φυλάγονται εκεί…Βέβαια δεν είναι τα μάρμαρα του Παρθενώνα να συγκινήσουν κάποιον… Ορισμένοι είναι λιγότερο Έλληνες από άλλους….»

Ὄχι ὅτι δὲν ἔχει διαβάσει Καλδέλλη γιὰ νὰ μάθει γιὰ τὴ φήμη τοῦ Παρθενώνα στὰ βυζαντινὰ χρόνια. Οἱ Βυζαντινοὶ ἦταν θαυμαστὲς τῆς ἀρχαίας Ἑλλάδας, ἀλλὰ ὁ ἀντιπαγανιστὴς εἶναι μᾶλλον ἀντιβυζαντινὸς παρὰ ἀντιπαγανιστής, ἀφοῦ δὲν λέει ὅπως οἱ Βυζαντινοὶ κάτι ἀξιέπαινο γιὰ τὴν ἀρχαία Ἑλλάδα. Τουλάχιστον, ἔχει τὴ θέληση νὰ ζητήσει τὰ βυζαντινὰ κλοπιμαῖα τῆς Νὸτρ Ντὰμ καὶ τῆς Βενετίας, ἢ θὰ παριστάνει τὸν ἀντιπαγανιστή;

Posted in Αρχαιότητα | Tagged , , , | Σχολιάστε

vegan-goodies

Ἔκαναν διαμαρτυρία οἱ χορτοφάγοι στὰ goodies. Ἔχει τὴν πλάκα του, ὄχι μόνο ἀπὸ τὴν πλευρὰ τοῦ ὅτι οἱ χορτοφάγοι δὲν θὰ τολμοῦσαν ποτὲ νὰ διακόψουν τὴν ἱεροτελεστία τῆς κρεοφαγίας σὲ ἕνα λαϊκὸ γυράδικο: Ἂν τὸ ἔκαναν, πιθανότατα θὰ ἔβγαιναν ἀπὸ ἐκεῖ μὲ μαυρισμένο τὸ μάτι. Δηλαδή, οἱ βήγκαν ἀπευθύνονται στοὺς «φλώρους», τῆς ἴδιας ἐκλεπτυσμένης κοινωνικῆς τάξης, ποὺ δὲν γουστάρουν κρεμμύδι καὶ βρώμα γύρου. Ἔχουν πάει καὶ σὲ μεμονωμένα χασάπικα, ἀλλὰ στὰ χασάπικα δὲν πᾶνε ὑπέρβαροι τῶν γυράδικων, πᾶνε γυναικοῦλες γιὰ νὰ ψωνίσουν τὸ φαγάκι τῆς οἰκογένειας. Ἡ μεγαλύτερη πλάκα εἶναι ὅτι τὰ goodies ἐδῶ καὶ καιρὸ λανσάρουν στὶς διαφημίσεις τους τὸ πολυπολιτισμικὸ πρότυπο νέου, μὲ ἀρκετὴ δόση (ἐνδυματολογικὴ – κομμωτικὴ τουλάχιστον) ἀπὸ ἀμφιφυλοφιλία. Κι αὐτὸ τὸ ὕφος ξερόλα. Δηλαδή, τὴν τελευταία λέξη τοῦ πολιτισμοῦ -ὅ,τι ἀκριβῶς εἶναι καὶ ὁ βηγκανισμός, τελευταία λέξη τοῦ πολιτισμοῦ. Ὁ πολιτισμὸς τῆς ὕστερης Δύσης ἀλληλοσπαράσσεται. Κάποιος πρέπει νὰ ἔρθει, καὶ θὰ ἔρθει, γιὰ νὰ ἐπιβάλλει τὴν τάξη καὶ νὰ ἠρεμήσει τὰ πνεύματα.

Posted in κοινωνία | Tagged , , , | Σχολιάστε

ἀγάλματα ἀλεξανδρινά

Ο Μεγαλέξαντρος του γλύπτη Παππά, που τοποθετήθηκε σήμερα στη λεωφόρο Αμαλίας, είναι τυπικό δείγμα μιας ντεκαφεϊνέ γλυπτικής, μνημειακής μόνο κατ’ όνομα. Μιας γλυπτικής χωρίς «γωνίες», πραγματικές και μεταφορικές, που έχει συλληφθεί αμυντικά, με το φόβο μήπως προσβάλει το κυρίαρχο εκθηλυσμένο πνεύμα της εποχής μας. Ουδέτερης και σχηματοποιημένης, που προσπαθεί να κρύψει την ιδεολογική πλαδαρότητα της πίσω από το μανδύα ενός δήθεν ανθρωπιστικού κλασικισμού. Ένας Μεγαλέξαντρος άοπλος και πασιφιστής, χωρίς καμιά επιθετική οπλική εξάρτυση, σαν κομψευάμενος νεανίας που πήγε χαλαρή βολτούλα με το πόνυ του. Κανένα ξίφος, κανένα δόρυ, καμιά ασπίδα: ένας στρατηλάτης από τα Lidl. […] Υπάρχει όμως και ο μέσος δρόμος, αν δεν μας αρέσει ο νιτσεϊκός μυώδης υπεράνθρωπος: ο Αλέξανδρος του Ευάγγελου Μουστάκα στην παραλία της Θεσσαλονίκης είναι μια ισορροπημένη σύνθεση, που αποδίδει δικαιοσύνη στον πολεμικό δυναμισμό του στρατηλάτη χωρίς να αποστέργει τις πάγιες «ανθρωπιστικές» ποιότητες του μέτρου και της προσήνειας. […]

Πηγή

Τὸ ἄλογο δὲν εἶναι ἁπλὰ πόνυ: Εἶναι πιὸ ἀφύσικο κι ἀπὸ παιδικὸ πλαστικὸ ἀλογάκι μικροῦ μεγέθους.

malex_img_93402b-2bcopy

Ἀφήνω τὰ περὶ σπαθιῶν. Θὰ μποροῦσε νὰ κρατᾶ κάτι ἄλλο, ὄχι σπαθί. Ὅπως στὴν Ἀλεξάνδρεια, μιὰ Νίκη:

befba80b012c90d5a0a337f72e65f344

Ἀλλὰ ὅταν δὲν κρατᾶ τίποτα, μπορεῖ νὰ εἶναι πρωτότυπο (γιὰ ἥρωα καὶ πολεμιστή), δὲν παύει ὅμως νὰ δημιουργεῖ μιὰ αἴσθηση ἠλίθιας ἀμηχανίας. Πιὸ ἠλίθια κι ἀπὸ τὸ ἂν κρατοῦσε κομπολόι ἢ κινητό. Ἄσε ποὺ τὸ δεξί του χέρι μοιάζει σὰν νὰ κρατοῦσε σπαθὶ ἀλλὰ τὸ ξέχασε στὸ παλάτι. Ἀκόμη πιὸ γελοῖο. Τὸ νὰ μὴν ἔχεις νὰ κάνεις τίποτε μὲ τὰ χέρια σου καὶ νὰ κρέμονται δὲν δείχνει σοβαρότητα, πόσο μᾶλλον ἡγετικὴ νοοτροπία.

Ἔχει ἀπέραντο δίκαιο τὸ κείμενο γιὰ τὴν αἰσθητικὴ τοῦ Ἀλέξανδρου τῆς Θεσσαλονίκης: Τὸ ἄγαλμα τῆς Θεσσαλονίκης εἶναι χωρὶς τὰ χιτλερικὰ ἢ τὰ σοβιετικὰ ἀφύσικα μπράτσα, χωρὶς ὅμως καὶ τὸ κενὸ νοήματος τῆς Μεταπολίτευσης. Τὸ ἄγαλμα τῆς Ἀθήνας θὰ μποροῦσε νὰ ἀπεικονίζει τὴ δειλία ὅλων (χουντικῶν, δημοκρατῶν, ἀριστερῶν) τὸ 1974.

Posted in τέχνη | Tagged , | 2 Σχόλια

Τὸ μέλλον ἔφτασε

Βάζει κάποιος μιὰ φωτογραφία τῆς παλιᾶς σοῦπερ ὑπέρλαμπρης Θεσσαλονίκης μὲ Μουσουλμάνες ποὺ φοροῦν μπούργκα μπροστὰ ἀπὸ ἕνα τζαμὶ τὸ ὁποῖο πλέον δυστυχῶς δὲν ὑφίσταται. Τοῦ γράφει κάποιος ὅτι στὴ φωτογραφία βλέπουμε μιὰ εἰκόνα ἀπὸ τὸ μέλλον. Καμώνεται ὁ ἀναρτήσας τὴ φωτογραφία ὅτι δὲν καταλαβαίνει. «Τί ἐννοεῖτε ἄραγε; Ὅτι θὰ ξαναχτίσουμε τὸ τζαμί; Μακάρι νὰ ξανακτιστεῖ στὸ ἀρχικό του σχέδιο». Τοῦ ἀπαντᾶ ξερὰ ὁ σχολιαστής, «Ὄχι. Ἐννοῶ τὶς γυναῖκες μὲ τὴν μπούργκα». Πάλι, τὸ ρίχνει στὴν πολιτικὴ ὀρθότητα ὁ ἀναρτήσας. «Τὸ ἐνδυματολογικὸ στὺλ εἶναι προσωπικὴ ὑπόθεση, τουλάχιστον φοβᾶμαι γιὰ ὅσους ἀσχοληθοῦν μ’ αὐτό. Ὅσο γιὰ τὸ μέλλον, θὰ ἔρθει στὴν ὥρα του». Γιὰ νὰ λάβει τὴν πρέπουσα ἀπάντηση ἀπὸ ἕναν ἄλλο σχολιαστὴ τῆς ἀνάρτησης, ποὺ ἀναρτᾶ σύγχρονη φωτογραφία, σὲ σχόλιο, μὲ Μουσουλμάνες μὲ μπούργκα σὲ ἑλληνικὸ δρόμο, μὲ τὴν σημείωση: «Τὸ μέλλον ἔφτασε». Τὸν δίκασαν -ποὺ λένε καὶ στὴ λαϊκὴ γλώσσα.

Μῶκο ὁ ἀναρτήσας. Εἶναι κι αὐτὴ ἡ καταραμένη μαζικότητα τοῦ τεχνολογικοῦ μέσου, ποὺ ἀργὰ ἢ γρήγορα ἔχει ὡς ἀποτέλεσμα νὰ καταλάβουν τὸν διαδικτυακὸ χῶρο μιᾶς διαδικτυακῆς ὁμάδας οἱ τῆς ἀπέναντι ὄχθης. Μὲ ἀποτέλεσμα τὸ ἄλλοτε κλὰμπ τῶν μορφωμένων καὶ ἔξυπνων νὰ γίνει σὰν τὴν πραγματικὴ κοινωνία, καὶ νὰ ἀκούγονται οἱ πλειονοτικὲς γνῶμες τῆς κοινωνίας –καὶ γιὰ τὸ Ἰσλάμ. Τὸ παλιὸ δίλημμα τοῦ ΚΚΕ, νὰ γίνουμε πολλοὶ καὶ νὰ χάσουμε τὸν ἔλεγχο ὑποφέροντας τὸν καθημερινὸ συγχρωτισμὸ ἢ νὰ μείνουμε λίγοι; Εἶναι ποὺ ἔλεγε κι ὁ μακαριστὸς εὐγενικὸς ἀντιφασίστας Οὐμβέρτος Ἔκο, ὅτι ἡ τεχνολογία ἐπιτρέπει στοὺς ἀμόρφωτους τενεκέδες (ποὺ θὰ τοὺς λέγαμε νὰ βγάλουν τὸ σκασμό) νὰ ἐκφέρουν ἄποψη. Ἄποψη!

Posted in παλιά και νέα θεότητα, Θεσσαλονίκη, Ισλάμ | Tagged , | Σχολιάστε

Κουασιμόδοι

Ὑπάρχουν δύο θεολογικὲς ἑρμηνεῖες τῶν συμφορῶν. Ἡ μία ὅτι σὲ τσιγκλάει ὁ Θεὸς καὶ ἡ ἄλλη ὅτι σὲ ἐγκατέλειψε ὁριστικά. Δηλαδή: Εἴτε ὅτι ὁ Θεὸς ἐπέτρεψε νὰ καεῖ ἡ αἱρετικὴ ἐκκλησία ὥστε νὰ συγκινηθοῦν κάποιοι Γάλλοι καὶ νὰ θυμηθοῦν τὶς χριστιανικές τους ρίζες ξαναγινόμενοι Χριστιανοί, εἴτε ὅτι τοὺς παράτησε ὁριστικὰ καὶ ἀμετάκλητα στὴ μοίρα τους, καὶ σύντομα θὰ στηθεῖ ἐκεῖ ἕνα τζαμί, ὅπου θὰ περιτμηθοῦν. Ἀφοῦ δὲν ξέρουμε ποιὰ ἀπὸ τὶς δύο ἑρμηνεῖες ἰσχύει, καλύτερα νὰ ἐγκαταλείψουμε τὴν ἀδιέξοδη θεολογικὴ συλλογιστικὴ καὶ νὰ ἀσχοληθοῦμε μὲ τὰ τεχνικὰ αἴτια τοῦ ἀτυχήματος. Ἤδη βέβαια τὸ (μὲ πλάγια γραφή) συμπέρασμα τῆς προηγούμενης φράσης, περὶ τῆς ἀνάγκης γιὰ ἐνασχόληση μόνο μὲ τὰ γνώσιμα, τὸ συμμερίζεται μόνο ὅποιος ἔχει ἤδη ἀποχριστιανιστεῖ (Νέοι Χρόνοι κ.ἑ.) καὶ βρίσκεται στὸ πεδίο ἐφαρμογῆς τῆς δεύτερης θεολογικῆς ἑρμηνείας.

Προσπαθῶ νὰ σκεφτῶ τοὺς Μουσουλμάνους ποὺ ἐκδήλωναν στὰ ΜΚΔ αὐθορμήτως τὴ χαρά τους τὴν ὥρα ποὺ καιγόταν ἡ ἐκκλησία. Καὶ πάλι, δὲν μὲ συγκινεῖ ἡ γοτθικὴ ἀρχιτεκτονική (καθαρὰ μὴ ἑλληνικὴ στὴ σύλληψη, ὡς γοῦστο, καὶ πρόδρομος ἐκείνης τοῦ 20οῦ), δὲν ἔχω διαβάσει τὴν Παναγία τῶν Παρισίων, κι ὅλος ὁ ρομαντισμὸς μ’ ἀφήνει ἀδιάφορο. Εἶναι χαρακτηριστικὸ αὐτοῦ τοῦ «ρομαντισμοῦ» ὅτι τὰ τέρατα gargoyle δὲν εἶναι μεσαιωνικὰ γλυπτὰ ἀλλὰ τοῦ Viollet-le-Duc, ποὺ «ἐπισκεύασε» τὴν Notre Dame κατὰ τὸν ἀθεϊστικὸ 19ο αἰ. σὲ βάρος ἑνὸς χριστιανικοῦ τόπου καὶ τοῦ συμβολισμοῦ του. (Γι’ αὐτό, θὰ διαβάσατε διάφορους ἀθεοπαγανιστὲς στὰ ΜΜΕ νὰ τοὺς τρέχουν τὰ σάλια μὲ «τὰ ἀποκρυφιστικὰ σύμβολα» τοῦ ναοῦ.) Αὐτὸς ὁ φοιτητο-ἐφηβικὸς ρομαντισμὸς τοῦ «γκόθικ», ἕνα ψέμμα. Δὲν συμμερίζομαι τὴν κοσμικιστικὴ λύπη γιὰ ἕνα σύμβολο κι ἕνα μνημεῖο. Ἐντάξει, εὐχαριστοῦμε γιὰ τὴ λύπη τους, ἀλλὰ ἐντάξει, λυπόμαστε γιὰ διαφορετικὰ κτήρια. Ἐγὼ λυπᾶμαι ὅταν ἕνα κτήριο χάνει τὴν ἀρχική του σημασία / χρήση, ἢ ὅταν καταντᾶ μουσεῖο, ποὺ κλείνει στὶς 3 τὸ μεσημέρι. Τὰ σύμβολα χωρὶς νόημα εἶναι ἤδη ἐρείπια. Πιὸ πολὺ μοῦ ἔρχεται ἡ περιγραφὴ τοῦ Τεταρτο-σταυροφόρου, ὅτι ὑπῆρχαν στὴν καιγόμενη Κωνσταντινούπολη περισσότερα καμμένα σπίτια ἀπ’ ὅσα ὑπῆρχαν στὶς τρεῖς πιὸ μεγάλες πόλεις τῆς Γαλλίας -τῆς Γαλλίας, προσθέτω, ποὺ τὴν ἴδια ἐποχὴ ἔκτιζε γοτθικὲς ἐκκλησίες παντοῦ. Ἀδύνατον νὰ ξεφύγει κανεὶς ἀπὸ τὴ Δίκη. Προτείνω λοιπόν, ἀφοῦ ὁ Χριστιανισμὸς στὴ Γαλλία εἶναι χαμένη ὑπόθεση, μετὰ τὴν ἀποκατάστασή του νὰ γίνει ὁ μισὸς τζαμὶ καὶ ὁ ἄλλος μισὸς ναὸς τῆς Λογικῆς ἢ τοῦ Ὑπέρτατου Ὄντος, ὅπως εἶχαν ἀσελγήσει πάνω του κατὰ τὴ Γαλλικὴ Ἐπανάσταση οἱ πρόγονοι τῶν σημερινῶν κλαιγόντων.

Posted in Δύση, Μεσαίωνας, δυτική μεσαιωνική τέχνη, θρησκεία | Tagged , , , | Σχολιάστε

Στὴν Τουρκία, ἀδελφές μου, στὴν Τουρκία

Ἐκεῖ θὰ βροῦμε βαρβάρους μέν, ἀλλὰ ζωντανούς, καζαντζακικοὺς ἀνθρώπους. Ποὺ λέει ὁ λόγος.

Ἂν μιὰ μερίδα Ἑλλήνων ἐνθουσιάζεται μὲ τὴν ἐξωτικὴ Ἀσία (βλ. Ἰαπωνίες καὶ Ἰνδο-Κίνες καὶ εὐτυχισμένο κολλεκτιβισμὸ καὶ γιόγκες), οἱ πιὸ κανονικοὶ Ἕλληνες ἔχοντας ἐσωτερικεύσει τὸ ραγιαδισμὸ ποὺ παλιότερα εἶχαν λίγοι (Φαναριῶτες κ.λπ.) θαυμάζουν εἴτε τὴν παλαιότερη Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία εἴτε τὸ Νεοθωμανικὸ κακέκτυπό της. Συμμεριζόμενοι ἀνεπίγνωστα τὶς μεταφυσικὲς ἀξίες τοῦ λύκου τῆς στέπας καὶ τῆς ἀραβικῆς ἐρήμου (κτηνώδης βία κι ἐπικράτησή της), πετᾶν ἀνεπίγνωστα στὰ σκουπίδια τὶς δικές τους (χριστιανικές) ἀξίες τὶς ὁποῖες κατὰ τὰ ἄλλα θεωροῦν ἀντικειμενικὰ ὀρθὲς καὶ ὑπεριστορικές. Καί, ἔτσι, ἀντιφάσκουν ὅταν βάσει αὐτῶν (τῶν χριστιανικῶν ἀξιῶν) ἀπαξιώνουν τοὺς σύγχρονους Ἕλληνες. (Ἐκτὸς κι ἂν τοὺς ἀπαξιώνουν λόγω μὴ χριστιανικῶν ἀξιῶν, ὁπότε τὸ πράγμα ἀλλάζει.) Ὄχι ὅτι εἶναι εὔκολο νὰ ἀντιληφθοῦν τὴν τεράστια ἀντίφασή τους (π.χ. ἀπαιτεῖς δείγματα πολιτισμοῦ ἀπὸ τὸν ἐκφυλισμένο Νεοέλληνα, ἀλλὰ ἐκστασιάζεται μὲ τὴν ἐκλέπτυνση τοῦ μαχαιροβγάλτη ποὺ ἱστορικῶς «τὰ κατάφερε»). Οὔτε βέβαια προχωρᾶν τὴν ἀνάλυσή τους (π.χ. πόσο φταίει ἡ κυρίαρχη ἰδεολογία στὴ Μεταπολίτευση;). Εἶναι εὐκολότερο, ἀφενὸς νὰ γενικεύεις κι ἀφετέρου νὰ θαυμάζεις τὸ θύτη ὅτι «ὅπως καὶ νά ‘χει (δὲν μᾶς νοιάζει πῶς), πέτυχε». Ὄχι· ἐμᾶς μᾶς νοιάζει τὸ πῶς. Γιὰ ἐμᾶς εἶναι ἀλλιῶς: Δὲν παύει νὰ εἶναι ἀνήθικο τὸ νὰ κρίνεις μὲ τὸ κριτήριο τῆς ἐπιβίωσης-ἰσχύος, καὶ ἀντιφατικὸ τὸ νὰ ἀποδέχεσαι τέτοια κριτήρια ὡς τὰ σημαντικότερα. Σίγουρα, ἀναγνωρίζουμε θάρρος καὶ δύναμη σὲ ἕναν κλέφτη, ἕναν ληστή, ἕναν φονιά. Μπορεῖ, μάλιστα, νὰ ἔχει ταλέντο στὸ μαγείρεμα ἢ νὰ διαβάζει. Ἀλλὰ αὐτὰ εἶναι λεπτομέρειες, εἶναι ἀσήμαντα γιὰ τὴν συνολικὴ εἰκόνα ποὺ σχηματίζουμε, καὶ ἡ ὁποία σχηματίζεται ἀπὸ τὸ βρωμερὸ ἠθικὸ ποιόν του. Διαφορετικά, συμμεριζόμαστε τὴν κοσμοθεωρία του. Δὲν θὰ ποῦμε μπράβο λοιπόν, γιὰ κανέναν λόγο, στοὺς Τούρκους, ποὺ «τὰ κατάφεραν», ξεγλίστρισαν μέσα ἀπὸ ξένους στρατούς, Παγκόσμιους Πολέμους, ἔμειναν ἀτιμώρητοι γιὰ γενοκτονίες ποὺ διέπραξαν, γιὰ ἐξισλαμισμούς, παιδομάζωμα κ.λπ. καὶ γιὰ εἰσβολές -καὶ τώρα μυρίζουν τὰ λουλούδια στὴν Ἰστανμπούλ. Δὲν θὰ ξεγελαστοῦμε ἀπὸ τὴν «ἁπλὴ ἔντιμη ἀγριότητά» τους μόνο καὶ μόνο ἐπειδὴ «τὸ λέει ἡ καρδιά τους». Ἀλλιῶς, συμμεριζόμαστε τὶς ἀξίες τους. Τὸν πυρήνα τῶν ἀξιῶν τους.

Ἐντάξει, σήμερα οἱ Τοῦρκοι δὲν πατᾶνε τὶς τουλίπες, ἐνῶ ὣς χτὲς-προχτὲς πατοῦσαν μόνο τὰ κομμένα τμήματα τοῦ προσώπου κάποιου Χριστιανοῦ, ἔτσι ὥστε τὸ τούρκικο παπούτσι νὰ μοιάζει φοδραρισμένο μὲ γούνα. Δὲν τὸ λὲς καὶ μεγάλη πρόοδο. Ἂν ὑπάρχει πραγματικὴ ἀπόδειξη παρακμῆς τοῦ Ἕλληνα, αὐτὴ δὲν εἶναι τόσο ἡ ἔκθεση τῶν νεοελληνικῶν σφαλμάτων ὅσο ὁ θαυμασμὸς καὶ τὰ μπράβο γιὰ τοὺς Τούρκους καὶ τὰ «καλά τους». Ὅπως ἔλεγε ὁ ἱστορικὸς Κώστας Κύρρης τὸ 1990 «Στὴν Οὐκρανία, στὰ Βαλκάνια, στὸ Λίβανο κ.ἀ. ἡ φράση ‘Τούρκικη κεφαλὴ’ σημαίνει ‘βάρβαρο εἰσβολέα’«, καὶ δὲν ἄλλαξε ἔκτοτε κάτι γιὰ νὰ ἀλλάξουμε ἄποψη. Ἂν νομίζουμε ὅτι ὁ νεοελληνικὸς ἐκφυλισμός (τὰ αἴτια τοῦ ὁποίου θεωροῦμε δευτερευούσης σημασίας) εἶναι κάτι διαφορετικὸ ἀπὸ τὴν ἐξύμνηση τῆς «ζωτικότητας» (κάτι μοῦ θυμίζει) καὶ «ὑγείας» τῶν Τούρκων, καὶ ἄσχετο μὲ αὐτήν, γελιόμαστε οἰκτρά. Πόσο μᾶλλον ὅταν χάβουμε τὴ βιτρίνα τῆς Τουρκίας, τὴν Κωνσταντινούπολη ἀντὶ γιὰ τὴν ἄλλοτε φημισμένη Καισάρεια τοῦ Μ. Βασιλείου ὅπου μεταφέρουν τὶς γυναῖκες σὲ κλουβιά, σὰν τὰ κοτόπουλα. Νὰ μὴν εἶναι καὶ ἡ ἀντιστροφὴ τῶν ἀξιακῶν προτεραιοτήτων (τουλίπες-βαρβαρότητα) δεῖγμα τοῦ νεοελληνικοῦ ἐκφυλισμοῦ, τῆς ἀδυναμίας νὰ δοῦμε τί ἔρχεται πρῶτο καὶ τί τελευταῖο; Ναί, λοιπόν, οἱ Τοῦρκοι τὰ κατάφεραν καὶ σφάζοντας τοὺς πάντες, ἐπικράτησαν. Δὲν θὰ τοὺς ποῦμε καὶ μπράβο. Θὰ ποῦμε ὅ,τι οἱ ἀγωνιστὲς τοῦ ’21. Καὶ μακάρι νὰ ἔρθει ἡ στιγμὴ ποὺ οὔτε στὴ μνήμη μας δὲν θὰ βρίσκονται.

Posted in Τούρκοι | Tagged , , , | Σχολιάστε

νεοδημοκρατικὰ προβλήματα

Ἐπειδὴ

ο ΣΥΡΙΖΑ … κάνει ό,τι μπορεί για να ενισχύσει το εθνικο-λαϊκιστικό μπλοκ στα δεξιά της Νέας Δημοκρατίας, το οποίο λειτουργεί ως παραφυάδα του.

Γι’ αὐτό, μᾶς λέει ἐμμέσως ὁ Καιρίδης, ἡ Νέα Δημοκρατία (σωστὰ κάνει καί) μεταμορφώνεται σὲ ΣΥΡΙΖΑ. Ἡ Νέα Δημοκρατία τοῦ Καιρίδη ὑποστηρίζει ἀκριβῶς ὅ,τι καὶ ἡ Ἀριστερά: τζαμιά, ἑλληνοποιήσεις, πράιντ, ἀποεθνικοποίηση καὶ ἀποδέχεται τό (καὶ ἀκροδεξιὸ καὶ ἀριστερό) «πιστεύω» ὅτι ἡ προσήλωση στὰ συμφέροντα τοῦ ἐθνοκράτους (κι ὄχι στὰ δικαιώματα ἢ στὴν Ε.Ε.) συνιστᾶ ἐθνολαϊκισμό. Μόνο στὰ οἰκονομικὰ λίγο διαφωνοῦν, ἀλλὰ εἶναι ἀσήμαντες οἱ διαφορές: σημασία ἔχει νὰ παταχθεῖ ὁ φασισμός. Συμφωνῶ ὅτι μιὰ ἀπὸ τὶς γνωστὲς διαχρονικὲς τακτικὲς τῆς ΠΑΣΟΚο-Ἀριστερᾶς ἦταν νὰ δημιουργεῖ καὶ νὰ ὑπερπροβάλλει ΛΑΟΣ καὶ ΧΑ, γιὰ νὰ χάσει ψήφους ἡ ΝΔ. Ὅμως, τὰ δυὸ αὐτὰ ἀκροδεξιὰ κόμματα δὲν θὰ εἶχαν μεγάλη ἀπήχηση ἀκόμη καὶ νὰ τὰ ὑπερπρόβαλλε τὸ MEGA καὶ τὸ ΠΑΣΟΚ, ἐὰν ἡ ΝΔ παρέμενε σταθερὴ ὑπὲρ τοῦ ἐθνοκράτους καὶ ὄχι τῆς Ε.Ε., ἢ ἐὰν ἦταν ὑπὲρ τῆς πολύτεκνης χριστιανικῆς οἰκογένειας κι ὄχι τῶν πράιντ, ἢ ἐὰν ἦταν ὑπὲρ τῆς πολιτισμικῆς συνοχῆς τῆς κοινωνίας ἀντὶ τοῦ πολυπολιτισμοῦ. Δηλαδή, δὲν εἶναι μόνο ἡ Ἀριστερὰ ποὺ ὑπερπροβάλλει ΧΑ καὶ ΛΑΟΣ ὥστε νὰ χάσει ψήφους ἡ Νέα Δημοκρατία: Εἶναι καὶ ἡ ἴδια ἡ Νέα Δημοκρατία ποὺ μετατρέπεται αὐτόβουλα σὲ ΑΝΤΑΡΣΥΑ καὶ κατὰ συνέπεια ἀηδιάζει τοὺς παραδοσιακὰ ψηφοφόρους της, ποὺ ἀναζητοῦν κάτι τὸ ὁποῖο νὰ μοιάζει στὴν «παλιότερη Νέα Δημοκρατία», καὶ δυστυχῶς ἀλλὰ ἀναμενόμενα καταλήγουν σὲ κόμματα-ὑμνητὲς τοῦ Χίτλερ ἢ σὲ ψεκασμένους. Ὁ Καιρίδης ἀποκρύβει τὴν δεύτερη ἐξέλιξη γιατὶ εἶναι ἕνας νεοδημοκράτης συριζαῖος ποὺ μᾶλλον δὲν ἀντιλαμβάνεται κἂν ὅτι εἶναι ἕνας νεοδημοκράτης συριζαῖος. Βέβαίως, τὰ προβλήματα τῶν Δεξιῶν εἶναι παμπάλαια, ἀφοῦ ἡ «παλιότερη ΝΔ» τους ἤδη ἐνεῖχε τὸ σπέρμα τῆς καταστροφῆς (ἤτοι τῆς μετατροπῆς σὲ δεξιὰ ΑΝΤΑΡΣΥΑ), τὸν καραμανλικὸ εὐρωπαϊσμό, ὁ ὁποῖος μὲ τὴ σειρά του δημιουργήθηκε ἐξαιτίας τοῦ χουντικοῦ πριαπισμοῦ καὶ ἀμετροέπειας, ὡς ὑποκατάστατό του ὅταν αὐτὸς κατέρρευσε ἐξαιτίας τοῦ δυσλειτουργικοῦ (βλ. Κύπρος) πριαπισμοῦ του.

Καταλήγει

Η χώρα όμως δεν μπορεί να διαιρεθεί μεταξύ «προδοτών» και «φασιστών» για να περιθωριοποιηθεί η μεγάλη πλειονότητα των σκεπτόμενων Ελλήνων που θέλουν την πρόοδο.

Εἶμαι τῆς ἄποψης ὅτι οἱ κατηγορίες άληθεύουν, ἀλλὰ μόνο γιὰ ὅσους τὶς ἐκτοξεύουν. Δηλαδή, αὐτοὶ ποὺ κατηγοροῦνται ὡς προδότες καὶ κατηγοροῦν τοὺς ἄλλους ὡς φασίστες εἶναι προδότες. Καὶ παρομοίως: αὐτοὶ ποὺ κατηγοροῦνται ὡς φασίστες καὶ κατηγοροῦν τοὺς ἄλλους ὡς προδότες, εἶναι φασίστες. Ὄχι νὰ κουκουλώσουμε, σὲ ἕνα κλίμα ὁμόνοιας καὶ τάχα ἐθνικῆς ἑνότητας, τοὺς προδότες καὶ τοὺς φασίστες. Ὑπάρχουν προδότες, ὑπάρχουν φασίστες, ὑπάρχουν καὶ οἱ ὑπόλοιποι, ποὺ δὲν γουστάρουν οὔτε Μεταξᾶ καὶ ΤΑ οὔτε ὅμως ΔΣΕ, κουλτούρα καὶ ἀναρχισμό, καὶ μισοῦν καὶ τοὺς προδότες καὶ τοὺς φασίστες. Μὴν κοροϊδευόμαστε, τώρα, τὴν ὕστατη στιγμή.

Ἄ, καὶ κάτι ἄλλο: Δὲν θέλουμε τὴν Θεὰ πρόοδο. Δὲν ἔχουμε dt ἀπόκλισης ἀπὸ τοὺς Εὐρωπαίους, ὅπως ὁ Καιρίδης καὶ οἱ συν αὐτῷ, γιατὶ ξέρουμε -ὅπως κι οἱ Εὐρωπαῖοι- ὅτι ἡ Θεὰ πρόοδος εἶναι ἐπικίνδυνη.

Τέλος πάντων, δὲν εἶμαι δῶ γιὰ νὰ προτείνω λύσεις στοὺς παραδοσιακοὺς Νεοδημοκράτες, τοῦ πατρὶς-θρησκεία-οἰκογένεια, ποὺ θὰ ψηφίσουν Τσατσόπουλο καί (οἱ δεξιοὶ Πόντιοι) Καιρίδη. Ἂς πρόσεχαν, καὶ καλὴ τύχη.

 

Posted in Ακροδεξιά, Δεξιά | Tagged , , | Σχολιάστε

μυστικὰ τῆς ἀειζωίας

…Ἄλλωστε οι Ἰάπωνες δὲν πιστεύουν στὴ σύνταξη. Πολλοὶ δουλεύουν μέχρι τὰ 90 τους. Καὶ ἀξίζει νὰ σημειωθεῖ ὅτι ἡ περιοχὴ τοῦ Ναγκάνο ἔχει τὸ μεγαλύτερο ποσοστὸ ἡλικιωμένων ἐργαζομένων στὴ χώρα

eab29d0c8fbfd1f5459d03731334a5ab

Σὲ κυριακάτικο περιοδικὸ γιὰ κοτοειδή (ὑψηλοῦ –ἔστω καὶ κατὰ φαντασίαν ὑψηλοῦ– εἰσοδήματος σαραντάρες ποὺ ἀρχίζουν νὰ νοιώθουν ὅτι δὲν περνᾶ πιὰ ἡ μπογιά τους, καὶ ψάχνουν γιὰ συνταγὲς ἀειζωίας, ἐπιστροφῆς κι αἰώνιας παραμονῆς στὰ 20), ὁ ἐργασιακὸς φιλελευθερισμὸς πλασάρεται ὡς ἐξωτικὴ ἀνατολίτικη πνευματικότητα. Στὴν ἴδια τὴν χώρα αὐτῆς τῆς ἀνατολίτικης πνευματικότητας βεβαίως, οἱ ἄνθρωποι πεθαίνουν ἀπὸ τὴν ὑπερβολικὴ ἐργασία (γραφείου) καὶ δὲν προλαβαίνουν λόγῳ ὡραρίου νὰ γυρίσουν στὸ σπίτι τους, καὶ γι’ αὐτὸ κοιμοῦνται τὴ νύχτα σὲ ὁμαδικὲς κυψέλες – τάφους. Ὅμως ὁ συντάκτης τοῦ ἄρθρου περνᾶ τὸ μήνυμα: «Μὰ γιατί ζητᾶτε νὰ ὑπάρχει ὅριο συνταξιοδότησης στὰ 65 καὶ τὰ 67 χρόνια; Ἀφοῦ ὄχι μόνο μπορεῖτε νὰ δουλεύετε ὣς τὰ 90, ἀλλὰ εἶναι καὶ δεῖγμα ἀνωτερότητας, καὶ σᾶς κάνει καλό». Ὁρισμένες πληθυσμιακὲς ὁμάδες πείθονται γιὰ τὴν ἀνάγκη τῆς ἐργασιακῆς δουλείας μὲ τὶς ἀπειλὲς καὶ τὶς ὕβρεις («Δὲν ὑπάρχουν λεφτά, εἶστε τεμπέληδες»). Ἄλλες ὁμάδες πείθονται μὲ τὰ ἀγγούρια στὸ μάτι, τὴν ἀποτοξίνωση, τὴν ψυχοθεραπεία, τὴν χαρούμενη πνευματικότητα τῆς Ἀσίας. Καθένας ἔχει τὸ κλειδί του.

Posted in φιλελεύθεροι, γυναίκες, κοινωνία | Tagged , | Σχολιάστε

Ἰωάννης Γεωμέτρης, ἰαμβικὰ ποιήματα

Κριτικὴ ἔκδοση καὶ μετάφραση 236 ποιημάτων τοῦ Ἰωάννη Γεωμέτρη (10ος αἰ.) ἀπὸ τὴν Μαρία Τωμαδάκη. ΑΠΘ – Φιλοσοφικὴ Σχολή, Θεσσαλονίκη 2014.

Τὸ κείμενο τῆς ἐργασίας. Τὸ α΄ ποίημα βρίσκεται στὴ σελ. 42.

Posted in ποίηση, Ρωμανία | Tagged , , , | Σχολιάστε

Νὰ θυμᾶσαι τὴ Νάουσα: Ἀπρίλιος 1822

Νάουσα 1822: μιὰ προϊδέαση γιὰ τὸ 1922 στὴ Σμύρνη.

B. Nicolaidy, Les Turcs et la Turquie contemporaine, τ. 2, Paris 1859, σσ. 285 – 288 (ἑλλην. μετ. Δ. Νάτσιου – Μπακαλιοῦ στό: Θ. Μπλιάτκας, Νάουσα, Νιάουστα ἀπὸ τὴν ἵδρυση μέχρι καὶ τὸ ὁλοκαύτωμά της, Νάουσα 2009, σσ. 296-299):

Τὰ πάντα λεηλατήθηκαν, κάηκαν, καταστράφηκαν. Δέκα χιλιάδες Ἕλληνες σφαγιάστηκαν, οἱ γυναῖκες καὶ τὰ παιδιὰ αἰχμαλωτίστηκαν γιὰ νὰ γίνουν σκλάβοι. Ὅπως καὶ στὴν Κασσάνδρεια, ἡ πρώτη σφαγὴ ἔγινε ἀπὸ τοὺς Τούρκους μέσα στὴν ὁρμὴ τῆς νίκης, ἀλλὰ μετὰ ἀπὸ αὐτοὺς ἦρθαν οἱ Ἑβραῖοι (*) οἱ ὁποῖοι τοὺς ξεπέρασαν σὲ φρικαλεότητες, ἔσφαζαν σὰ μοσχάρια τοὺς αἰχμαλώτους οἱ ὁποῖοι ἦταν ἄοπλοι καὶ ἀνυπεράσπιστοι. Χτυποῦσαν τὰ θύματα μὲ ρόπαλο καὶ στὴ συνέχεια τοὺς ἔκοβαν τὸ λαιμό. Οὔτε οἱ γυναῖκες γλίτωσαν, τὶς μεταχειρίστηκαν ὅπως τοὺς ἄντρες. Κάποιες βρῆκαν τὸ θάνατο στὶς φλόγες, οἱ Ἑβραῖοι ἔβαζαν φωτιὰ στὰ ροῦχα τους […] Ἐπινοοῦσαν ἀπίστευτα μαρτύρια: Ἔβαζαν τὴ μητέρα κάτω ἀπὸ τὸ δένδρο στὸ ὁποῖο ἔκαιγαν τὸ δεμένο της παιδί, ἔπειτα ἄναβαν φωτιὰ στὰ ροῦχα της λέγοντάς της: «Ἄντε, ἁγία μάρτυρα, πήγαινε νὰ βρεῖς τὸ παιδί σου κοντὰ στὸν Ἰησοῦ σας». Εἶναι ἀνώφελο νὰ ἀπαριθμήσουμε ὅλα τὰ βασανιστήρια. […] Στον Παλιόπυργο, μιὰ μεγάλη λίμνη ποὺ ἀπὸ τότε ὀνομάζεται ἡ μαύρη λίμνη, προσφέρει στὰ θύματα τὸν τρόπο νὰ γλιτώσουν ἀπὸ τὴν ἀτίμωση καὶ τὸ μαρτύριο. Ἄντρες καὶ γυναῖκες σπεύδουν κατὰ ἑκατοντάδες, ἕνας τέτοιος θάνατος τοὺς φαίνεται εὐεργετικός. Τρεῖς γυναῖκες «γλιτώνουν»: Οἱ γυναῖκες τῶν ἀρχηγῶν Καρατάσου, Λογοθέτη καὶ Γάτσου, στάλθηκαν  στὸ βεζίρη τῆς Θεσσαλονίκης, ὁ ὁποῖος τὶς κάρφωσε ζωντανὲς στὴν πόρτα τοῦ χαρεμιοῦ, ὁ θάνατός τους ἦταν ἀργὸς καὶ βασανιστικός. Οἱ Τουρκάλες τὶς ἔβαζαν στὰ πρόσωπα δάδες ἀναμμένες, τὶς τσιμποῦσαν μὲ καρφίτσες καὶ τὶς πετοῦσαν σκουπίδια στὸ πρόσωπο, τὰ παιδιὰ τὶς προσέβαλαν, οἱ εὐνοῦχοι τὶς μαστίγωναν, ὁ βεζίρης ἐρχόταν κι αὐτὸς γιὰ νὰ τὶς βρίσει. Τελικῶς, ἦρθε ὁ θάνατος καὶ πέταξαν τὰ σώματα στὴ θάλασσα. Συγκέντρωσε 1.500 ἕλληνες κρατούμενους καὶ ἔχοντάς τους δεμένους τοὺς ὁδήγησε σὲ ἕνα μεγάλο χῶρο, ποὺ βρίσκεται στὴν πόλη, καὶ ὀνομάζεται Κιόσκι. Καθισμένος στὴ σκιὰ τῶν πλατανιῶν, καπνίζοντας ἥσυχα τὴν πίπα του, ἔβαλε νὰ τοὺς ἀποκεφαλίσουν καὶ αὐτὸ ἔγινε μὲ τὴν παρουσία 5.000 στρατιωτῶν τῆς μεγαλειότητάς του. Τὸ αἷμα ἔβαψε τὸ χῶμα σὲ τέτοιο σημεῖο, ὥστε μετὰ ἀπὸ πέντε χρόνια, σύμφωνα μὲ τὰ λεγόμενα τῶν κατοίκων, τὸ χορτάρι δὲν εἶχε ἀκόμη φυτρώσει σὲ αὐτὸ τὸ σημεῖο. Τὰ σώματα τῶν θυμάτων ἐγκαταλείφθηκαν στὰ πουλιά, ἀλλὰ τὰ κεφάλια, προσεχτικὰ διατηρημένα καὶ ταριχευμένα, στάλθηκαν στὴν μεγαλειότητά του, στὸ σουλτάνο, ὡς τεκμήριο καὶ ὡς τρανὴ ἀπόδειξη τῆς νίκης ἀπὸ τὸν δοξασμένο του στρατό.

 

Ἀπὸ βιβλίο ποὺ πρωτοεκδόθηκε τὸ 1924: Ἐ. Ἰ. Στουγιαννάκης, Ἱστορία τῆς πόλεως Ναούσης ἀπὸ τῆς ἱδρύσεώς μέχρι τῆς καταστροφῆς τοῦ 1822, Θεσσαλονίκη 19933, σσ. 216-229:

Εἶχον κομίσει δὲ ἐκ τῆς Βεροίας καὶ δημίους Ἀθιγγάνους, ὧν προεξῆρχον ὡς ἀρχιδήμιοι Πάντσιος τις καὶ Καρᾶ Χασάν. Ἀλλὰ προθυμότεροι, ὠμότεροι καὶ θηριωδέστεροι ἐδείχθησαν οἱ ἐκ Θεσσαλονίκης αὐθορμήτως ἐλθόντες Ἑβραῖοι, οὓς εἰς 600 ἀναβιβάζουσί τινες. […] Δύο ἐκ τούτων τῶν θηρίων Ἀβραὰμ καὶ Ἰωσὲφ ἔζων ἐν Θεσσαλονίκῃ μέχρι τοῦ 1865. Ὁ τελευταῖος μάλιστα ἐκαυχᾶτο ὅτι ἐν μιᾷ ἡμέρᾳ ἐκαρατόμησεν 64 Ναουσαίους!!! Ἡ ἀποτρόπαιος διαταγὴ τοῦ αἱμοβόρου στρατάρχου ἐξετελέσθη πιστῶς. Εἰς 1241 ἀνέρχονται οἱ τότε καρατομηθέντες ἐν Ναούσῃ. Οἱ εἰς θάνατον ἀπαγόμενοι ἠρωτῶντο κατ’ ἀρχὰς περὶ τοῦ ὀνόματός των, τῆς ἡλικίας καὶ τοῦ ἐπαγγέλματός των, πρὸς δὲ καὶ ἄν ἔχωσιν ἢ γνωρίζουσι πουθενὰ χρήματα καὶ πράγματα, τελευταῖον, ἂν θέλωσι νὰ ἐξομόσωσι δεχόμενοι τὸν Ἰσλαμισμόν. Ἐπὶ τῇ ἀρνήσει των δὲ παρεδίδοντο αὐθωρεῖ εἰς τοὺς δημίους, οἵτινες ἀπογυμνοῦντες αὐτοὺς ἀπεκεφάλιζον ἐνώπιον τοῦ στρατάρχου. […]

Ἐπειδὴ δὲ ἐκ τῆς θερμότητος τῆς φυσικῆς καὶ τῆς πυρκαϊᾶς τὰ πτώματα ἀποσυντιθέμενα ἤρχισαν νὰ ὄζουν, ἔφερε καὶ ἄλλους χωρικοὺς ἀγγαρεύσας αὐτοὺς τὰ μὲν ἐν τῇ πόλει νὰ ῥίψουν εἰς τὸ πῦρ, τὰ δὲ ἐν τῷ Κιοσκίῳ ὀρύξαντες λάκκους βαθεῖς αὐτοῦ νὰ ῥίψουν ἐντὸς αὐτῶν καὶ νὰ καλύψουν μὲ λίθους καὶ χώματα. […]

Οἱ στρατιῶται καὶ μάλιστα τὰ ἄτακτα στίφη, ἰδιαιτέρως δὲ οἱ Βαλαάδες καὶ Νοτιαλῆδες οὐδενὸς τῶν συλληφθέντων ἐφείσθησαν. Παρθένους πρὸ τῶν γονέων ἠτίμαζον, ἐγκύων τὰς κοιλίας ἔσχιζον ἵνα ἴδωσιν ἂν τὸ βρέφος εἶναι ἄρρεν ἢ θῆλυ, νήπια ἁρπαζόμενα ἀπὸ τῶν μητέρων των ἐδιχοτομοῦντο. Τεσσάρων νέων ἀφοῦ ἀπέκοψαν τὰς χεῖρας ἔστησαν αὐτοὺς ἐπὶ σωροῦ πτωμάτων καὶ τοὺς προέτρεπον εἰς ἐξομοσίαν. Ἀρνουμένων δὲ ἐκείνων καὶ ὑβριζόντων τοὺς δημίους ἔκοψαν ἀλλολοδιαδόχως τὰς ῥίνας, τὰ ὦτα, τὰ χείλη καὶ τελευταῖον ἐξορύξαντες τοὺς ὀφθαλμοὺς των ἀφῆκαν αὐτοὺς ἡμιθανεῖς. Εἰς τοὺς ἀπαγομένους εἰς τὰς σφαγὰς εἰς τὸ Κιόσκι, προετείνετο, ὡς εἴπομεν, ἡ ἐξόμοσις καὶ ἡ τοῦ Ἰσλαμισμοῦ ἀποδοχή. Οἱ προσαγόμενοι ἠρνοῦντο τοῦτο καὶ ὡς ἐκ τούτου παρεδίδοντο εἰς τοὺς δημίους. Οἱ Ἑβραῖοι…λακτίζοντες καὶ κολαφίζοντες τὰ θύματα, ὑβρίζοντες δὲ Ἰησοῦν καὶ Παναγίαν, ἔλεγον ἐμπαικτικῶς εἰς αὐτά, «Γίνου Οὑβρῃὸς νὰ πεθάνῃς ‘ς τὴν καλὴ πίστη». Πολλὰ τῶν δυστυχῶν τούτων θύματα θεώμενα ταῦτα καὶ βέβαια ὄντα περὶ τὶς ἀναμενούσης αὐτὰ τύχης προέβαινον αὐθορμήτως καὶ μετὰ ψυχραιμίας πρὸς τοὺς δημίους πρὸς οὓς καὶ ἔλεγον «κόψε με καὶ μένα ἀγᾶ γληγορώτερα» […]

Νεᾶνίς τις Λεμονιὰ καλουμένη, ἐκ τῆς συνοικίας τοῦ Ἁγ. Γεωργίου, καταδιωκόμενη ὑπὸ στίφους ἱππέων ἔφθασεν εἰς τὸ παρὰ τὸν καταρράκτην τοῦ Τεκὲ μέρος τῆς Ἀραπίτσης, ὅπου ἐστενοῦτο ὀλίγον ὁ ποταμὸς καὶ εἶχον ὕψος μέγα αἱ ὄχθαι του. Ἐν τούτοις ἡ νεᾶνις ὑπερεπήδησε τὸν ποταμὸν καὶ ἐσώθη τότε κατελθοῦσα κατωφέρειάν τινα, διότι οἱ ἱππεῖς ἰδόντες τοῦτο καὶ νομίσαντες ὅτι ἦτο ὑπερβατὸς ὁ ποταμὸς ἐκεῖ ὥρμησαν ἵνα τὸν ὑπερπηδήσουν καὶ αὐτοί· ἀλλ’ ἐπειδὴ ἡ ἀπέναντι δεξιὰ ὄχθη ἦτο ἀνώμαλος καὶ ὑψηλοτέρα, οὗτοι δὲ σωρηδὸν ἔσπευδον νὰ ὑπερπηδήσουν κατεκρημνίσθησαν εἰς τὸν ποταμόν, ὅπου εὗρον τὸν θάνατον. Ἡ νεᾶνις ὅμως βραδύτερον ἐζωγρήθη καὶ ἐθανατώθη ὑποστᾶσα φοβερὸν μαρτύριον. Λάκης τις ἢ Γυφτολάκης ἐπικαλούμενος παρὰ τὴν μητρόπολιν κατοικῶν, ἀκούσας θόρυβον καὶ πυροβολισμοὺς ἔξωθεν τῆς οἰκίας του προέκυψε τοῦ παραθύρου ἵνα ἴδῃ τὸ συμβαῖνον μὴ προσδοκῶν εἰσέλασιν τῶν Τούρκων εἰς τὴν οἰκίαν του. Πέντε μόνο πυροτοβολαὶ τῷ εἶχον ἐναπολειφθῆ. Ἰδὼν δὲ 12-14 στρατιώτας προσπαθοῦντας νὰ παραβιάσουν τὴν θύραν του καὶ τὴν τοῦ γείτονός του, ἐπυροβόλησε πεντάκις κατ’ αὐτῶν· ἤδη πέντε Τοῦρκοι ἐκυλίοντο εἰς τὸ αἷμα των. Ἀκολούθως ἁρπάσας ξύλον τι ἐκεῖ παρατυχὸν κατέβαλε δι’ αὐτοῦ ἄλλους τρεῖς πρὶν ἐκεῖνοι προφθάσουν νὰ γεμίσουν τὰ ὅπλα των καὶ πυροβολήσουν κατ’ αὐτοῦ. Μετὰ ταῦτα ἀτάραχος εἰσῆλθεν εἰς τὴν οἰκίαν του, ἔκλεισε τὴν θύραν καὶ παραλαβὼν τὴν σύζυγόν του καὶ διετὲς τέκνον ἐπήδησεν εἰς τὸ χάσμα τοῦ παρὰ τὴν οἰκίαν του ποταμοῦ καὶ ἐκρύβη ἕν τινι σπηλαίῳ.

Τοὺς πρὸς τὰ ὄρη διευθυνθέντας φυγάδας ἄνδρας αἱ ἀκολουθήσασαι σύζυγοι κατὰ τὸ πλεῖστον ἔφερον εἰς τὰς ἀγκάλας των βρέφη. Ἀδυνατοῦσαι ὅμως νὰ ἀκολουθήσουν τοὺς ἄνδρας ἕνεκα τοῦ βάρους καὶ τῆς φυσικῆς ἀδυναμίας των, ἢ συνηθέστερον, ἵνα μὴ προδίδωνται ὅτε ἔφευγον διωκόμεναι ἢ ὅτε ἐκρύπτοντο, ἀπὸ τοὺς κλαυθμηρισμοὺς τῶν βρεφῶν, προετίμων νὰ θανατώνωσιν ἐκεῖνα, αὐτοὶ οἱ γονεῖς, καταπνίγοντες στοργὴν καὶ φίλτρα, ἢ οἱ συνοδοί των, παρὰ νὰ τὰ ἐγκαταλίπωσιν εἰς τὴν διάκρισιν τῶν Τούρκων καὶ τὸν ἐξισλαμισμόν. Οὑτως ἡ Αἰκατερίνη, σύζυγος τοῦ Ἀγγελάκη Γκουντύλη ἀκολουθοῦσα τὸν σύζυγόν της μὲ διετὲς νήπιον πρωτότοκον καὶ κλαῖον διετάχθη νὰ ἐγκαταλίπῃ αὐτό, ὅπερ ἔπραξεν ἐκείνη ἂν καὶ μετά τινος δισταγμοῦ. Ἐπειδὴ ὅμως τὸ νήπιον διαρκῶς ἔκλαιε καὶ ἦτο κίνδυνος νὰ προδοθοῦν, εἷς τῶν ὁπλιτῶν ἐπιστρέψας ἐφόνευσεν αὐτό. […]

Πολλαὶ γυναῖκες, νεανίδες καὶ παιδία περιτμηθέντα ἐσώθησαν οὕτως ἄλλα μὲν ἐξαγορασθέντα, ἄλλα δὲ εἴτε ὑπὸ συγγενῶν ἀπαχθέντα ἀπὸ τὰς οἰκίας τῶν δεσποτῶν των, εἴτε δραπετεύσαντα. Βραδύτερόν τινες τῶν νέων βίᾳ νυμφευθέντες καταλιπόντες συζύγους καὶ τέκνα ἐδραπετευσαν καὶ ἐσώθησαν εἰς τὴν ἐλευθέραν Ἑλλάδα. [Νεανίας τις 18ετὴς Μᾶρκος Τάση Τσιώμη αἰχμαλωτισθεὶς παρὰ τινος ἀγᾶ υἱοθετήθη παρ’ αὐτοῦ ἐν Τούλτσᾳ καὶ ἐξηναγκάσθη νὰ λάβῃ ὡς σύζυγον τὴν μονογενῆ θυγατέρα του, ἐξ ἧς ἐγέννησε καὶ 3 τέκνα. Ἐπιθυμήσας ὅμως τὸν ἐλεύθερον καὶ χριστιανικὸν βίον νύκτα τινὰ σφάξας τὸ πενθερικὸν ζεῦγος, τὴν σύζυγον καὶ τὰ τέκνα του κατέφυγεν εἰς τὴν Βλαχίαν]…Νεανίδά τινα Μαρουσίαν Ἰωάννου Πασχαλίτσας ἐξαισίου καλλονῆς καὶ εὐμελείας ἐζήτει ὡς σύζυγον ὁ τριτότοκος υἱὸς βέη τινὸς ἐν Μοναστηρίῳ. Ἐπειδὴ δὲ αὕτη ἀπεποιήθη τοῦτο, τῇ ἀνετέθησαν αἱ βαναυσότεραι ὑπηρεσίαι τῆς οἰκογενείας. Πρὸς ἀπαλλαγήν της ὅμως ἀπὸ τούτων προσεποιήθη τὴν παράλυτον καὶ ἐπὶ μῆνας ὁλοκλήρους τὴν ἐβασάνιζον καίοντες  τοὺς πόδας καὶ τὰς χεῖρας διὰ πεπυρακτωμένων βελονῶν καὶ σιδήρων χωρὶς νὰ δείξῃ ὅτι αἰσθάνεται πόνους, μέχρις οὗ ἐκ τῶν βασάνων καὶ τῆς ἐκ τῆς πολυχρονίου κατακλίσεως ῥυπαρότητος καὶ φθειρίασης κατέστη πραγματικῶς πάσχουσα καὶ δυσειδής. Ἐν τοιαύτῃ καταστάσει οὖσα ἐπώλησε τότε αὐτὴν ὁ βέης ἀντὶ 150 γροσίων. Ἀπαλλαγεῖσα οὕτω τῶν βασάνων καὶ τοῦ τουρκικοῦ περιορισμοῦ ἡ νεᾶνις καὶ ἐπανελθοῦσα εἰς Νάουσαν ἀνέκτησε τὴν προτέραν της ὑγείαν καὶ ἀνθηρότητα. […]

 

F. C. H. Pouqueville, Ἱστορία τῆς ἑλληνικῆς ἐπαναστάσεως. Ἤτοι ἡ ἀναγέννησις τῆς Ἑλλάδος, τ. 3, (μετ. Ἰ. Ζαφειρόπουλος), σσ. 332-333, γιὰ τὶς αἰχμάλωτες Ναουσαῖες στὴ Θεσσαλονίκη:

Πλεῖσται ἐξ αὐτῶν γυμναὶ ἐκλείσθησαν μέχρι τοῦ τραχήλου ἐν σάκκοις πληρωθεῖσι τοῖς μὲν γαλῶν ἑτέροις δὲ μυῶν οὓς ἐξηρέθιζον, ὅπως δαγκάσωσι τὰς δυστυχεῖς γυναῖκας· ὅτε δὲ μετ’ ὁλίγον, νήστεις καταληφθέντες ἐπὶ ἡμέρας, ἐξηγριώθησαν, κατέτρωγον βραδέως τὰς σφριγώσας ἐκείνας σάρκας.

Μὴ ἐπιτευχθέντος διὰ τῶν μέσων τoύτων τοῦ ποθουμένου –τοῦ ἐξαναγκασμοῦ δηλαδὴ τῶν Χριστιανῶν εἰς ἀρνησιθρησκείαν,–  ἐνέκλεισαν ἐν σάκκῳ πλήρει ὄφεων τὴν σύζυγον τοῦ Τάσου, ἣν ὁ ὁπλαρχηγὸς τῶν γενναιόψυχων Μακεδόνων δὲν εἶχε κατορθώσει ν’ ἀποσπάσῃ τῶν χειρῶν τῶν Τούρκων. Ὁ Ἀβουλουβοὺδ ἤλπιζεν ὅτι τὰ ἑρπετὰ ταῦτα εἰσδύοντα ἐν τοῖς σπλάγχνοις τῆς ταλαιπώρου γυναικός, ἤθελον ἐν φρικώδῃ ἀγωνίᾳ προκαλέσει τὸν θάνατον αὐτῆς. Τὸ ἐκ τῶν δηγμάτων ὅμως ἐν ταῖς φλεψὶ τῆς μάρτυρος διαχυθὲν ὀξύ δηλητήριον, ἐφόνευσεν αὐτὴν ἐν γλυκείᾳ ληθαργίᾳ […]

Εἶχον ἐξαγάγει ὑπογείου τινὸς εἱρκτῆς ἓξ γυναῖκας καταδικασθείσας ν’ ἀποθάνωσιν ἐκ πείνης, ἐπὶ δεκαπενθήμερον δι’ ὅλον βασανισθείσας ἐν αὐτῇ. Ἔζων πᾶσαι· ἐξ αὐτῶν δὲ τῶν χειλέων των ἐγνώσθη ὅτι καθ’ ὅλας τὰς ἡμέρας ἐκείνας ἔτρωγον ἄνθρακας ἐν γωνίᾳ τινὶ ἀνακαλυφθέντας […] διέταξε νὰ καταξεσχίσωσι διὰ μαστιγώσεων τὰς σάρκας τῶν μαρτύρων ἐκείνων, νὰ ἀφαιρέσωσι τοὺς ὑπολειπομένους ἄνθρακας καὶ νὰ ρίψωσιν ἐκ νέου τὰς αἰχμαλώτους ἐν τῇ εἱρκτῇ.

 

 

Μᾶς χάλασαν κι ἀιμὰν ἀμὰν τὴν Νιάουστα, ποὺ ἦταν κεφαλοχώρι μά τὸν οὐρανό, κορμὶ ποὺ τυραννῶ. / Ἕναν μιλῶ ἀμὰν κι ἄλλον μιλῶ ἀμάν, βράδιασε καὶ ποῦ θὰ μείνω. / Πηρᾶν μανί- κι ἀιμὰν ἀμὰν -τσις μὲ πιδιά, κι πιθιρὲς μὶ νύφες μὰ τὴ θάλασσα, κορμὶ ποὺ ἀγκάλιασα / Ἕναν μιλῶ ἀμὰν κι ἄλλον μιλῶ ἀμάν, βράδιασε καὶ ποῦ θὰ μείνω. / Πηρᾶν τὴ Ζαφειρόνυφη, τριῶν ἡμερῶν νυφούλα, Μακρυνίτσα* μου, καημὸ πο ‘χει ἡ καρδίτσα μου / Ἕναν μιλῶ ἀμὰν κι ἄλλον μιλῶ ἀμάν, βράδιασε καὶ ποῦ θὰ μείνω. /

* Κατ’ ἄλλους: μαρ’ Κρινίτσα μου

 

Δημοτικὸ τραγούδι, ὅπως τὸ κατέγραψε ὁ Ἰ. Βασδραβέλλης ἀπὸ γηραιὰ γυναίκα στὴ Νάουσα πρὸ τοῦ 1940:

Σηκώθηκεν ἡ Νιάουστα μαζὶ μὲ τὴν Κασσάντρα,

χαλάστηκεν ἡ Νιάουστα καὶ ρήμαξ’ ἡ Κασσάντρα.

Λουμποὺτ πασιᾶς τὶς χάλασε, τὶς ἅρπαξαν Κονιάροι,

πῆραν μανοῦλις μὲ παιδιὰ καὶ πεθερὲς μὲ νύφις,

πῆραν καὶ μιὰ νυφόπουλη, τοῦ Ζαφειράκ’ τὴν κόρη.

Πέντε πασιᾶδες τὴν βαστοῦν καὶ τρεῖς τὴν παραστέκουν

κι’ ἕνα μικρὸ μπεόπουλο τὴν σέρν’ ἀπὸ τὸ χέρι.

«Περπάτα, μῆλο μ’ κόκκινο καὶ ρόϊδο μου γραμμένο,

μήνα ν’ τὰ ροῦχα σὲ βαροῦν, μήνα ν’ ἡ φορεσιά σου,

ποὖναι γεμᾶτ’ ἀπὸ φλουριὰ κι ἀπὸ μαργαριτάρια;

– Οὔτε τὰ ροῦχα μὲ βαροῦν οὔτε ἡ φορεσιά μου,

μόν’ μὲ βαρεῖ τὸ ντέρτι μου, ποὺ ἔχω στὴν καρδιά μου.

Τὸν ἄντρα μου τὸν σκότωσαν, τὸν κόψαν τὸ κεφάλι,

στὴ Σαλονίκ’ τὸν πήγανε μὲ τοὺς καπεταναίους

καὶ τώρα σκλάβα θὰ γενῶ καὶ στὸ χαρέμ’ θὰ ζήσω».

 

Σ. Τρικούπης, Ἱστορία τῆς ἑλληνικῆς ἐπαναστάσεως, τ. 2, Λονδίνο 18612, σσ. 173-174:

Πεντακισχίλιοι ἐφονεύθησαν καὶ ἠχμαλωτίσθησαν ἐν τῇ Ναούσῃ, καὶ ἄλλοι τόσοι ἔπεσαν εἰς χεῖρας τῶν ἐχθρῶν περὶ τὸν Παλαιόπυργον· πολλοὶ τῶν συλληφθέντων ἀνηλεῶς ἐβασανίσθησαν, πολλαὶ γυναῖκες εἰς τὰς φλόγας ἐρρίφθησαν, ἔγκυοι ἐξεκοιλιάσθησαν, τέκνα ἔμπροσθεν τῶν γονέων ἐσφάγησαν, βρέφη ἀπὸ τῶν τραχήλων τῶν μητέρων ἐκρεμάσθησαν, παρθένοι καὶ μητέρες ἀγκαλοφοροῦσαι τὰ τέκνα των ἔπεσαν αὐθόρμητοι εἰς τὴν πλησίον τοῦ Παλαιοπύργου λίμνην, τὸ Μαῦρον νερόν, καὶ ἐπνίγησαν εἰς ἀποφυγὴν ἀτιμίας καὶ βασάνων· τόσον θηριώδεις ἐφάνησαν οἱ νικηταί. Πάμπολλοι δὲ Ἑβραῖοι ἔνοπλοι καὶ πολύδιψοι χριστιανικοῦ αἵματος παρηκολούθουν τὸν τουρκικὸν στρατὸν ὡς ἑκούσιοι δήμιοι. Οὗτοι ἕλκοντες ἔξω τῆς πόλεως τοὺς Χριστιανοὺς τοὺς ἐρροπάλιζαν κατακέφαλα, καὶ πίπτοντας κατὰ γῆς τοὺς ἔσφαζαν ὡς βόας. Αἱ δὲ ἐν Ναούσῃ συλληφθεῖσαι γυναῖκες τοῦ Καρατάσου τοῦ Γάτσου καὶ τοῦ Ζαφειράκη μετεκομίσθησαν εἰς Θεσσαλονίκην, ὅπου ἡ μὲν τοῦ Γάτσου ἐτούρκευσεν ἀποδειλιάσασα ἐνώπιον τῶν βασάνων, αἱ δὲ δύο ἄλλαι μὴ ἀλλαξοπιστήσασαι προσηλώθησαν ἀπέναντι ἀλλήλων ὄρθιαι ἐπὶ τοῦ τοίχου μιᾶς τῶν αἰθουσῶν τοῦ παλατίου τοῦ θηριώδους βεζίρη, καὶ ἀπέθαναν πολυειδῶς βασανιζόμεναι

 

Ἰ. Βασδραβέλλης, Οἱ Μακεδόνες κατὰ τὴν ἐπανάστασιν τοῦ 1821, Θεσσαλονίκη 19673, σ. 196:

Ἐν τῷ μεταξὺ εἰς τὴν Βέροιαν εἶχον συγκεντρωθῆ κινητὰ ἐκ Ναούσης καὶ ἄλλων χωρίων μεγάλης ἀξίας, διαρπαγέντα κυρίως ἀπὸ τὸν ὄχλον. Ἄθλιον ρόλον ἔπαιξαν ἐνταῦθα καὶ πάλιν οἱ Ἑβραῖοι, οἵτινες ἐπρωτοστάτησαν εἰς τὴν λαφυραγωγίαν καὶ ἐγύμνωσαν τὰς ἑλληνικὰς κωμοπόλεις, τὰ χωρία καὶ τὰ μοναστήρια. Ἐκ τοῦ αὐτοῦ καταλόγου προκύπτει ὅτι τὸ τουρκικὸν δημόσιον, ἐκπροσωπούμενον ἐν Βεροίᾳ ἀπὸ τὸν ναζίρην Ἐμὶν ἐφέντην καὶ τὸν ταμίαν τοῦ διαβανίου Θεσσαλονίκης Ἀμπντοὺλ Βεχάπ, εἰσέπραξε τὰ κατωτέρω κονδύλια ἀπὸ ἑλληνικὰς περιουσίας:

  1. Ἀπὸ Ἰουδαίους ἀξίαν λαφυραγωγηθέντων ἀντικειμένων ἐκ Ναούσης, γρόσια χρυσᾶ 284.000
  2. Ἀπὸ Ἰουδαίους ἀξίαν ἀντικειμένων τοῦ προύχοντος Ζαφειράκη Λογοθέτη, γρόσια χρυσᾶ 9.000
  3. Ἀπὸ Ἰουδαίους ἀξίαν ἀντικειμένων τῶν ἀρματολῶν Γάτσου καὶ Μαλάμου, γρόσια χρυσᾶ 7.700
  4. Ἀπὸ Τούρκους ἀξίαν ἀντικειμένων τοῦ ἀρματολοῦ Καρατάσιου καὶ τῶν Μαρκοβίτση καὶ Βλαχοδήμου, γρόσια χρυσᾶ 7.900.
  5. Ἀπὸ Ἰουδαίους ἀξίαν ἀργυρῶν καὶ χρυσῶν σκευῶν τῶν μοναστηρίων τῆς Ναούσης, γρόσια χρυσᾶ 24.500
  6. Ἀξία ἀντικειμένων ἐκ τῶν χωρίων Χωροπανίου καὶ Ἀρκουδοχωρίου, γρόσια χρυσᾶ 18.800.

Ἄλλο θλιβερὸν γεγονὸς ὑπῆρξεν ἡ παραχώρησις εἰς Τούρκους πλουσίους τῆς Βεροίας μικρῶν παίδων ἐκ Ναούσης δι’ ἀνομολογήτους σκοπούς. Ἐκ τῆς ἐπισήμου ταύτης ὑπὸ τοῦ τουρκικοῦ δημοσίου γενομένης σωματεμπορίας εἰσεπράχθησαν 22.000 χρυσᾶ γρόσια.

 

Πολυπολιτισμὸς ἤ: Ἡ ἀδελφικὴ ἀγάπη μεταξὺ τῶν μιλέτ. Ὁ θρύλος λέει ὅτι ἡ σφαγὴ σταμάτησε μόνο ὅταν ἔκοψαν τὸ κεφάλι ἑνὸς Ἕλληνα, τοῦ ράφτη Νίκου Κοκοβίτη, ἁγίου τῆς Ἐκκλησίας σήμερα, καὶ τὸ ἀκέφαλο πτῶμα του συνέχισε νὰ περπατάει μέχρι τὴ σκηνὴ τοῦ Λουμποῦτ πασᾶ, μετὰ ἄλλαξε πορεία καὶ προχώρησε πρὸς μία γέφυρα. Ὅταν ἕνας Τουρκαλβανὸς τὸ ἄγγιξε, αὐτὸ ἔπεσε στὸ χῶμα. Τότε, ὁ Τοῦρκος διέταξε νὰ σταματήσουν οἱ σκοτωμοί. Μόνο μὲ ἕνα τέτοιο θεϊκὸ σημεῖο μποροῦσε νὰ σταματήσει ἡ μανία τῆς σφαγῆς.

Ὁρισμένα τουρκικὰ ἔγγραφα τοῦ 1822:

Ἀρχιστράτηγος Μεχμὲτ Ἐμίν, πρὸς τὸν ἱεροδικαστὴ Βεροίας καὶ λοιποὺς ἰσχυροὺς καὶ προκρίτους τοῦ τόπου, 12-3-1822, στό: Ι. Κ. Βασδραβέλλης, Οἱ Μακεδόνες εἰς τοὺς ὑπὲρ τῆς ἀνεξαρτησίας ἀγώνας 1796 – 1832 [Μακεδονικὴ Βιβλιοθήκη 1], Θεσσαλονίκη 1940, (17) σ. 262:

…Φέρω εἰς γνῶσιν ὑμῶν πάντων ὅτι ἀπὸ τῆς ἐκρήξεως τῆς ἐπαναστάσεως τῶν βρωμερῶν ἑρπετῶν Ἑλλήνων [«Ρούμ»] οἱ ἄπιστοι κάτοικοι τῆς Ναούσης καί τινων  χωρίων τῶν πέριξ ποικιλοτρόπως ὑπονομεύοντες καὶ ὑποσκάπτοντες τὴν ὕπαρξιν τοῦ ἱεροῦ Χαλιφάτου τοῦ Ἰσλὰμ καὶ τῆς μεγάλης ἐπικρατείας τοῦ κραταιοτάτου ἡμῶν ἄρχοντος Σουλτάνου ἐξακολουθοῦν νὰ ἐνισχύωσι τὰ ἐπαναστατικὰ σώματα χορηγοῦντες εἰς αὐτὰ ἄνδρας, ὅπλα, τρόφιμα καὶ λοιπὰ μέσα πρὸς ἐπίτευξιν τοῦ βδελυροῦ των σκοποῦ. […] …ἐφαρμόζοντες ἀμειλίκτως κατ’ αὐτῶν τὸν γνωστὸν ἱερὸν φετφᾶν τοῦ πανσόφου Σεϊχουλισλαμάτου, ἤτοι  αὐτοὶς μὲν τοὺς ἰδίους νὰ διαπεράσωμεν ἐν στόματι ρομφαίας, τὰς γυναῖκας καὶ τὰ τέκνα των νὰ ἐναδραποδίσωμεν, τὰ ὑπάρχοντα καὶ τὰς περιουσίας των νὰ διανείμωμεν μεταξὺ τῶν πιστῶν Μουσουλμάνων, τὰς δὲ ἑστίας των καὶ τὰς πόλεις των νὰ παραδώσωμεν εἰς τὸ πῦρ καὶ τὴν τέφραν, εἰς τρόπον ὥστε φωνὴ ἀνθρωπίνη νὰ μὴν ἀκουσθῇ πλέον ἐν αὐταῖς.

 

Μεχμὲτ Ἐμίν, πρὸς τὸν ἱεροδικαστὴ Βεροίας, 26-3-1822,  στό: Ι. Κ. Βασδραβέλλης, Οἱ Μακεδόνες εἰς τοὺς ὑπὲρ τῆς ἀνεξαρτησίας ἀγώνας 1796 – 1832 [Μακεδονικὴ Βιβλιοθήκη 1], Θεσσαλονίκη 1940, (21) σσ. 266-267:

…Ἐπέμψαμεν ἀπεσταλμένους καὶ ἐκαλέσαμεν κατ’ ἐπανάληψιν τοὺς ἐν λόγῳ ἀπίστους [«Ροὺμ κιαφιελερί»] ἐπαναστάτας νὰ παραδώσουν τὰ ὅπλα των καὶ νὰ ἐπανέλθουν εἰς ὑπακοὴν καὶ ὑποταγὴν ὑποσχεθέντες εἰς αὐτοὺς ὅτι θέλομεν συγχωρήσει πάσας τὰς ἁμαρτίας τῶν […] Οἱ ἄπιστοι οὗτοι ἐμμένοντες εἰς τὰς ἐπαναστατικὰς σκέψεις των ἀπετόλμησαν ν’ ἀπαντήσουν εἰς το ὑψηλόν μου διβάνιον δι’ ἀνιέρων βλασφημιῶν, εἰπόντες εἰς τοὺς ἀπεσταλμένους ἡμῶν. Ἡμεῖς δὲν δίδομεν πίστιν εἰς λόγους Μουσουλμάνων. Εἴμεθα καὶ θὰ παραμείνωμεν ἐπαναστάται. Ἡ τοιαύτη αὐθάδης ἀπάντησις τῶν μυσαρῶν τούτων ἀπίστων εὐλόγως ἐπέσυρε τὴν μῆνιν καὶ τὸν θυμὸν ἐναντίον των εἰς τοιοῦτον βαθμόν, ὥστε ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν σὺν Θεῷ ὁπόταν ἐπιστῇ ἡ στιγμὴ ἔχω στερρὰν καὶ ἀμετάκλητον ἀπόφασιν, ἐφαρμόζων αὐστηρότατα τὸν ἱερὸν φετφᾶν, νὰ τιμωρήσω τούτους ἀμειλίκτως καὶ ἀνηλεῶς καὶ νὰ ἐξαφανίσω τὰ βρωμερά των σώματα ἀπὸ προσώπου τῆς γῆς.

 

Μεχμὲτ Ἐμίν, πρὸς τὸν ἱεροδικαστὴ Βεροίας καὶ πάντας ἐν γένει τοὺς ἄρχοντας καὶ ἰσχυροὺς τοῦ τόπου, 14-4-1822, στό: Ι. Κ. Βασδραβέλλης, Οἱ Μακεδόνες εἰς τοὺς ὑπὲρ τῆς ἀνεξαρτησίας ἀγώνας 1796 – 1832 [Μακεδονικὴ Βιβλιοθήκη 1], Θεσσαλονίκη 1940, (28) σσ. 275 – 276:

Διὰ τῆς παρούσης ὑψηλῆς ἡμῶν διαταγῆς φέρομεν εἰς γνῶσιν ὑμῶν ὅτι ἐμφανισθέντες ἐνώπιον τοῦ ὑψηλοῦ μου Διβανίου οἱ ἐκ τῶν μεγαλεμπόρων Θεσσαλονίκης Σαλομὼν Μπασαριὰ καὶ Ἀελιὼν Σιακῆ, Ἰουδαῖοι, ὑπέβαλον τὴν παράκλησιν ὅπως ἐπιτραπῆ εἰς αὐτοὺς καὶ μεταβοῦν εἰς Βέροιαν ἵνα ἐκλέξουν μεταξὺ τῶν δημευθέντων καὶ ἐκεῖσε ἀποσταλέντων καὶ συγκεντρωθέντων κινητῶν πραγμάτων τῶν ἀπίστων ἐπαναστατῶν, διάφορα πράγματα τῆς ἀρεσκείας των ἐπὶ τῷ σκοπῷ ν’ ἀγοράσουν ταῦτα ἔναντι κανονισθησομένου ἀντιτίμου καὶ μεταφέρουν ἐκεῖθεν εἰς Θεσσαλονίκην. Οἱ εἰρημένοι Ἰουδαῖοι τυγχάνουν ἐγνωσμένων φρονημάτων ἐπιδείξαντες καὶ παράσχοντες ἀπὸ τῆς ἐκρήξεως τῆς ἐπαναστάσεως τῶν βρωμερῶν Ἑλλήνων πρὸς τὸ μέγα κράτος τῶν πιστῶν τοῦ Ἰσλάμ, πολλὰς καὶ μεγάλας ἐκδουλεύσεις καὶ ὑπηρεσίας τόσον κατὰ τὰς ἐκστρατείας τῆς Κασσάνδρας καὶ τοῦ Ἁγίου Ὄρους καὶ καθ’ ἃς οὗτοι μεσολαβήσαντες εἰς τὰς μεταξὺ τοῦ στρατηγείου ἡμῶν καὶ τῶν ἀπίστων ἐπαναστατῶν περὶ εἰρηνεύσεως καὶ συμβιβασμοῦ διαπραγματεύσεις κατώρθωσαν νὰ πείσουν τοὺς τελευταίους τούτους ὅπως ἐπανέλθουν εἰς τὴν ὁδὸν τῆς ὑποταγῆς καὶ μετανοίας, ὅσον καὶ κατὰ τὴν παροῦσαν ἐκστρατείαν καθ’ ἣν πολλαπλῶς καὶ μετ’ αὐταπαρνησίας ὑπεστήριξαν τὰ στρατεύματα ἡμῶν πρὸς κατατρόπωσιν καὶ ἐξόντωσιν τῶν ἀχαρίστων καὶ μυσαρῶν ἐπαναστατῶν τῆς Ναούσσης. […] ἐξεχωρήσαμεν εἰς αὐτοὺς ἐνταῦθα μέρος τῶν δημευθέντων πραγμάτων τῶν ἐξοντωθέντων ἀπίστων ἔναντι ὡρισμένου τιμήματος, ηὐδοκήσαμεν δὲ νὰ εἰσακούσωμεν καὶ τὴν παράκλησίν των ταύτην ὅπως ἐπιτραπῆ αὐτοῖς καὶ μεταβοῦν εἰς Βέροιαν διὰ τὸν αὐτὸν σκοπόν. Παραγγέλλομεν καὶ διατάσσομεν συνεπῶς ὑμᾶς ὅπως ἅμα ὡς φθάσουν οὗτοι εἰς Βέροιαν μετὰ τῶν ὑπ’ αὐτοὺς πεντήκοντα πέντε Ἑβραίων ὑπηρετῶν, ἐπιτρέψητε ὅπως ἐκλέξουν καὶ ἐξαγοράσουν ὅσα πράγματα ἤθελον ἀρέσει ἐκ τῶν ἐκεῖσε συγκεντρωθέντων λαφύρων, κανονίζοντες τὸ καταβλητέον παρ’ αὐτῶν ἀντίτιμον. Ὡσαύτως παραγγέλλομεν εἰς ὑμᾶς καὶ πάντας τοὺς ἀξιωματικοὺς ὅπως ὑποβοηθήσητε καὶ ἐπιτρέψητε ἵνα μεταφέρουν οὗτοι εἰς Θεσσαλονίκην τὰ παρ’ αὐτῶν ἐξαγορασθέντα καὶ ἐξαγορασθησόμενα λάφυρα διευκολύνοντες τὴν ἐλευθέραν μεταφορὰν καὶ διάβασιν τῶν ἐν λόγῳ πραγμάτων εἰς τοὺς ὑπ’ αὐτοὺς ἀχθοφόρους καὶ ὑπηρέτας

 

Μεχμὲτ Ἐμίν, πρὸς τὸν ἱεροδικαστὴ Βεροίας καὶ πάντας τοὺς κραταιοὺς προκρίτους καὶ ἄρχοντας τοῦ τόπου, 6-4-1822, στό: Ι. Κ. Βασδραβέλλης, Οἱ Μακεδόνες εἰς τοὺς ὑπὲρ τῆς ἀνεξαρτησίας ἀγώνας 1796 – 1832 [Μακεδονικὴ Βιβλιοθήκη 1], Θεσσαλονίκη 1940, (29) σσ. 277-278:

…Ὅσοι ὅμως ἐκ τῶν κατηραμένων ἀπίστων δὲν κατώρθωσαν νὰ δραπετεύσουν ἀλλ’ ἐκρύβησαν ἐντὸς τῆς πόλεως, ἐκ τούτων, μὰ τὸν ὕψιστον Ἀλλάχ, οὐδεὶς θέλει διαφύγῃ τὸν φοβερὸν θάνατον τῆς σπάθης καὶ τῆς ὀργῆς μου. Οὕτως μέχρι τῆς στιγμῆς κατωρθώθη νὰ συλληφθοῦν ὑπὸ τῶν πιστῶν νικητῶν πλέον τῶν δύο χιλιάδων ἀπίστων κατὰ τῶν ὁποίων ἐφηρμόσθησαν ἀμέσως καὶ ἀμειλίκτως τὰ παραγγέλματα τοῦ ἱεροῦ φετφᾶ ἤτοι ἅπαντες μὲν οὗτοι ἀπηγχονίσθησαν ἢ ἐθανατώθησαν διὰ τῆς σπάθης παραδώσαντες τὰς βδελυρὰς ψυχὰς εἰς τὴν κόλασιν, αἱ γυναῖκες καὶ τὰ τέκνα των ἐξηνδραποδίσθησαν καὶ ἠχμαλωτίσθησαν, αἱ περιουσίαι καὶ τᾶ ὑπάρχοντά των διενεμήθησαν μεταξὺ τῶν Μουσουλμάνων στρατιωτῶν, αἱ δὲ ἑστίαι των κατεστράφησαν παραδοθεῖσαι εἰς τὸ πῦρ καὶ τὴν τέφραν. […] εὐθὺς ὡς λάβητε γνῶσιν τῆς παρούσης ἡμῶν ὑψηλῆς διαταγῆς, διαλαλήσατε διὰ κηρύκων ἀνὰ τὰς Σουλτανικὰς ὁδοὺς τῆς πόλεως καὶ τῶν πέριξ ταῦτα πάντα καὶ καλέσατε ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ πάντας τοὺς ἰμάμηδες καὶ χοτζάδες, σεΐχας, οὐλεμάδες καὶ ἐν γένει πάντας τοὺς πιστοὺς ὅπως τελέσουν δοξολογίας καὶ δεήσεις εἰς τὰ ἱερὰ τεμένη ἀναμέλποντες ἀπὸ τῶν μιναρέδων τὴν δόξαν καὶ ἰσχὺν τοῦ Μωάμεθ καὶ ἀναπέμποντες εἰς τὸν ὕψιστον Ἀλλὰχ ἀπείρους εὐχαριστίας καὶ εὐχάς ὑπὲρ μακροημερεύσεως καὶ διαφυλάξεως τοῦ Μεγάλου ἡμῶν Χαλίφου καὶ Κραταιοτάτου Ἄρχοντος τοῦ Ἰσλάμ. Καλέσατε ὡσαύτως ἅπαντας τοὺς πιστοὺς τῆς καθ’ ὑμᾶς περιφερείας ἵνα ἑορτάσουν καὶ πανηγυρίσουν τὸ χαρμόσυνον τοῦτο γεγονὸς τῆς κατατροπώσεως καὶ ἐξοντώσεως τῶν ἀπίστων ἐπαναστατῶν καὶ τῆς ἐπικρατήσεως τῶν πιστῶν τοῦ Μωάμεθ. Οὕτως εἴη βοηθὸς μεθ’ ὑμῶν ὁ Ἀλλὰχ καὶ ὁ ἀπεσταλμένος αὐτοῦ προφήτης Μωάμεθ.

 

Μεχμὲτ Ἐμίν, πρὸς τὸν ἱεροδικαστὴ Βεροίας καὶ πάντας τοὺς προκρίτους καὶ ἰσχυροὺς τοῦ τόπου, 21-4-1822, στό: Ι. Κ. Βασδραβέλλης, Οἱ Μακεδόνες εἰς τοὺς ὑπὲρ τῆς ἀνεξαρτησίας ἀγώνας 1796 – 1832 [Μακεδονικὴ Βιβλιοθήκη 1], Θεσσαλονίκη 1940, (32) σ. 283:

…ἀποστέλλομεν ἐκεῖσε τὰ αἰχμαλωτισθέντα γυναικόπαιδα τῶν μυσαρῶν ἀρχιεπαναστατῶν Ζαφειράκη προέδρου, Γάτσου, Καμπίτη, Καρατάσιου, Μαλάμου καὶ τοῦ κατηραμένου καλογήρου Γερασίμου ἵνα ταῦτα μεταφερθῶσιν ἀργότερον εἰς τὸ διβάνιον τῆς Θεσσαλονίκης

 

Μεχμὲτ Σαΐτ, Μουφτῆς τοῦ Καζᾶ, Ὁμὲρ Λουτφῆ, Ἱεροδικαστὴς Ναούσσης, Ἐμὶν ἐφέντης ἐκ τῶν προὐχόντων, Χασὰν Χουσείν, Γραμματεὺς τοῦ Ἱεροδικαστηρίου, Σερὶφ Ἀλῆ Ζαμπὶτ καὶ λοιποὶ ἄλλοι πρὸς τὸν Μεχμὲτ Ἐμὶν Πασᾶν Βεζύρην καὶ Διοικητὴν τοῦ Διβανίου Θεσσαλονίκης, 14-8-1822, στό: Ι. Κ. Βασδραβέλλης, Οἱ Μακεδόνες εἰς τοὺς ὑπὲρ τῆς ἀνεξαρτησίας ἀγώνας 1796 – 1832 [Μακεδονικὴ Βιβλιοθήκη 1], Θεσσαλονίκη 1940, (37) σσ. 289 – 290:

…συνεκαλέσαμεν ἔκτακτον ἱεροδικαστικὴν ὁμήγυριν κατὰ τὴν ὁποίαν κατεδείχθη καὶ ἐβεβαιώθη δημοσίᾳ ὅτι ὁ συλληφθεὶς οὗτος κακοῦργος ὁ τόσα σὲ βάρος τῶν Μουσουλμάνων πιστῶν διαπράξας ἀνοσιουργήματα καὶ φόνους εἶναι αὐτὸς οὗτος ὁ διαβόητος ἐκ Ναούσσης ἀρχιεπαναστάτης καὶ ὁπλαρχηγὸς Καμπίτης ὅστις ἐκείνην τὴν στιγμὴν ἀπετόλμησε καὶ ἐξετόξευσε δημοσίᾳ κατὰ τοῦ ἱεροῦ Κορανίου καὶ τοῦ θεοπέμπτου Προφήτου ἡμῶν ὕβρεις καὶ βωμολοχίας λέγων σὺν τοῖς ἄλλοις. Ἐγὼ εἶμαι ἄπιστος υἱὸς ἀπίστου καὶ δὲν ἀναγνωρίζω τὸν Προφήτην σας. Ἐφ’ ᾧ ἀμέσως παρεδώκαμεν αὐτὸν εἰς τὸν δήμιον Ζαμπὶτ Σερὴφ ἀγᾶν, ὅστις διαταχθεὶς ἐξετέλεσε κατ’ αὐτοῦ τὴν θανατικὴν ποινὴν τῆς ἀγχόνης συμφώνως πρὸς τὰ παραγγέλματα τοῦ ἱεροῦ φετφᾶ τοῦ πανσόφου Σεϊχουλισλαμάτου. Οὕτω ἀμέσως ἐνώπιον ἡμῶν ὁ ἐν λόγῳ ἄπιστος ἀρχιεπαναστάτης ἀπαγχονισθεὶς ὑπὸ τὰ ὄμματα καὶ τὰς ἀρὰς τοῦ ὄχλου εἰς τὸν παρακείμενον πλάτανον, παρέδωκε τὴν ἀκάθαρτον ψυχήν του εἰς τὸν σατανᾶν τῶν ἀπίστων.

 

* Γιὰ νὰ μὴν ἀρχίσουν οἱ τρολλιὲς περὶ ἀνθελλήνων Ἑβραίων, ἡ αἰτία τῆς συμπεριφορᾶς τους δὲν εἶναι κάποια ἐγγενὴς κακία εἰδικὰ αὐτῶν, κάποιος προαιώνιος ἀνθελληνισμός τους κ.λπ. Εἶναι τὸ σύστημα τῶν μιλέτ, ποὺ ἔβαζε τὶς ὑποτελεῖς ἐθνότητες νὰ ἀνταγωνίζονται μεταξύ τους, καὶ γενικότερα ἡ φύση τῆς ἰσλαμο-ὀθωμανικῆς αὐτοκρατορίας. Διαφορετικά, οἱ Ἑβραῖοι τῆς Βυζαντινῆς Αὐτοκρατορίας θὰ ἔκαναν τὰ ἴδια πράγματα ἐναντίον τῶν Βυζαντινῶν στὴ Θεσσαλονίκη τοῦ 904 καὶ τὴν Κωνσταντινούπολη τοῦ 1204. Εἶναι κάτι παραπάνω ἀπὸ ἀνόητο νὰ μετατοπίζεται ἡ εὐθύνη ἀπὸ τοὺς Ὀσμανοὺς στοὺς Ἑβραίους, ἐνῶ οἱ δεύτεροι δὲν θὰ ἔκαναν τίποτε χωρὶς τὴν ἔγκριση τῶν πρώτων. Οἱ ψυχώσεις μὲ τοὺς Ἑβραίους εἶναι γιὰ τοὺς Παγανιστές, καὶ γιὰ Ἀριστερούς ἀντιιμπεριαλιστές, ὄχι γιὰ Χριστιανούς.

Posted in 1821, Μακεδονία, Τούρκοι, μουσική | Tagged , , , , , , , , | Σχολιάστε

Ἀνδρέας Καρκαβίτσας, Ὁ ἐκδικητής (1899)

…Ἐννιακοσίων χρόνων ἔνδοξη ζωή, τὴν ἔσβησε μ’ ἕνα του σφιχταγκάλιασμα. Ὁ Λάσκαρης, φαρμακωμένης ὥρας βασιλιας, φεύγει μακριὰ συνεπαίρνοντας τοῦ Γένους τὴν ἐλπίδα, τὴν ἀθάνατη σπορά, ποὺ θὰ γυρίσει πάλι μιὰ μέρα θεριεμένος ἐκδικητής. Καὶ ὁ καταχτητής, Φράγκοι καὶ Βενετσάνοι καὶ Γερμανοὶ ἀδέσποτοι, σὰν τὸ ἁψὺ πουλάρι, ποὺ τσαλαπατεῖ μὲ τὰ πέταλά του τ’ ἁβρὰ λούλουδα, χύνονται ἀπάνω της ἀχόρταγοι. Μὲ τὸ σταυρό τους συντρίβουν τὸ σταυρό μας· μὲ τὴ θρησκεία τους πελεκοῦν τὴ  θρησκεία μας. Γκρεμίζουν ἐκκλησίες, ποδοπατοῦν καλλιτεχνήματα, μολύνουν ἁγιάσματα, ἀποτεφρώνουν πνευματικὰ ἀριστουργήματα. Καὶ σφάζουν γέροντες, ἀτιμάζουν παρθένες, πατοῦν ἀρχόντων μέγαρα, ξαπλώνονται σὲ βασιλικὰ κλινάρια· νεκρούς γυμνώνουν ἔνδοξους, ποδοκυλοῦνε στέμματα θαυμαστά. Στενάζει ἡ Βασιλεύουσα· μοιρολογᾶ ἡ Σιών μας! […]

Γαλέρες φεύγουν καὶ γαλέρες ἔρχονται. Παίρνουν τὸν πλοῦτο μας τὸν ἀδαπάνητο, τὴ δόξα μας, τὴν ἀβασίλευτη τὴ λάμψη, τὴ σοφία, τὰ ἱερά μας. Ἡ Βενετιὰ τὰ δέχεται περίχαρη, στολίζεται καὶ καμαρώνει σὰν ξιπασμένη καὶ ἄμυαλη τσιγγάνα […] Παίρνει τὴν κολυμπήθρα, ποὺ τόσοι βαφτιστῆκαν πορφυρογέννητοι, καὶ βαφτίζει μέσα τῶν ἐμπόρων τὰ παιδιά. Μὲ τὶς χρυσόπορτες τοῦ ναοῦ μας στολίζει τὸν Ἅγιο Πέτρο της· στήνει στοὺς πύργους της τὸ Ρολόγι, θαῦμα τοῦ κόσμου… […]

Ἡ Ἁγιατράπεζα ὅμως δὲν ἀκολουθεῖ. […] Ἄνοιξε ἡ καρίνα στὰ δυὸ καὶ γλίστρησε ἡ Ἁγιατράπεζα στὰ νερὰ τοῦ Μαρμαρᾶ. […]

Προβαίνει ὁλοένα ἡ Ἁγιατράπεζα καὶ βούλεται νὰ πιάσει τὴ στεριά. Ἀργὰ ἢ γρήγορα θὰ τὴν πιάσει τὴ στεριά. Καὶ τότε σ’ ὅλη τὴν ἑλληνικὴ γῆ, ἀπὸ ἄκρη σ’ ἄκρη, ἀπὸ νότο καὶ βοριά, χαρούμενος ὁ ἥλιος θὰ πυρώσει τοὺς δούλους, καμπάνα θὰ σημάνει σὲ κάθε μιναρὲ καὶ τὰ τζαμιὰ θὰ ἠχολογήσουν τὴ χριστιανική, τὴν ἐθνική μας λειτουργία. Καὶ τότε πάλε ἡ Χρυσόπορτα θὰ στολίσει ἑλλήνων βασιλιάδων τὰ τρόπαια.

Τότε θὰ πάρουμε καὶ τὰ κουρσεμένα πίσω. Τὰ πλούτη μας, τὶς δόξες μας, τὰ ἱερά μας. Θὰ πάρουμε τὸ σπαθὶ τοῦ Κωνσταντίνου καὶ τὴν κολυμπήθρα τοῦ Πορφυρογέννητου· τὶς πόρτες τοῦ Ναοῦ μας… Καὶ θὰ μείνει πάλι φτωχὴ καὶ τεπεινὴ ψαρούδισσα ἡ Βενετιά, καὶ ἡ Πόλη μας θὰ γίνει καύχημα καὶ στόλος τῆς οἰκουμένης, ὅπως ἦταν πρὶν τὴ μαράνει τοῦ Βενετσιάνου τὸ ἀγκάλιασμα καὶ τὸ βάρβαρο ποδάρι τοῦ Τούρκου.

Ναί, θὰ ζήσουμε καὶ θὰ θεριέψουμε καὶ θὰ δοξαστοῦμε πάλι. Εἴμαστε Ἕλληνες!

 

Λόγια τῆς πλώρης, 120 χρόνια πρίν.

Posted in Δυτικοί, Ρωμανία, Σαν παραμύθια, Τούρκοι | Tagged , , , , , , , , , | Σχολιάστε

1204, οἱ περιγραφές: Ροβέρτος τοῦ Κλαρί, Γοδεφρεῖδος Βιλλαρδουίνος, Νικήτας Χωνιάτης

conquestofconstantinoplebythecrusadersin1204

Α΄

Ροβέρτος τοῦ Κλαρί, Ἡ κατάκτηση τῆς Κωνσταντινούπολης, ἑλλην. μετ. Μπ. Λυκούδης, Ἀθήνα 1990:

74. «Κι όταν ήρθε το πρωί της Δευτέρας, όλοι οι προσκυνητές ετοιμάστηκαν και αρματώθηκαν, κι οι Βενετσιάνοι το ίδιο και ξανάφτιαξαν τις γέφυρες στα μεταγωγικά τους, στα ιππαγωγά τους και στις γαλέρες τους. Τα έβαλαν έπειτα στη γραμμή και ξεκίνησαν για την έφοδο. Και ο στόλος απλωνόταν σε μέτωπο μιας ολόκληρης λεύγας. Κι όταν έφτασαν στην όχθη και τραβήχθηκαν όσο πιο κοντά στα τείχη μπορούσαν, έριξαν τότε τις άγκυρες. Κι όταν αγκυροβόλησαν άρχισαν να χτυπάνε με τους καταπέλτες και τα τόξα και να ρίχνουν υγρό πυρ στους πύργους. Η φωτιά όμως δεν έπιανε, εξαιτίας των πετσωμάτων που σκέπαζαν τους πύργους. Και οι άλλοι από μέσα αμύνονταν με πείσμα κι έριχναν βλήματα από εξήντα λιθοβόλα, όλα τα βλήματα πάνω στα καράβια. Και τα καράβια ήταν τόσο καλά σκεπασμένα με μαδέρια και κληματόβεργες ώστε δεν έπαθαν μεγάλο κακό, και οι πέτρες ήταν τόσο μεγάλες ώστε ένας άντρας δε θα μπορούσε να σηκώσει μια από αυτές από της γη. Και ο Μούρτζουφλος ο αυτοκράτορας βρισκόταν πάνω στο λόφο του και τα ασημένια του βούκινα και τα τύμπανα αντηχούσαν και μέγας σάλαγος γινόταν και ενθάρρυνε τους άντρες του και έλεγε «Πηγαίνετε εδώ! Πηγαίνετε εκεί!» και τους έστελνε εκεί που έβλεπε πως υπήρχε πιο μεγάλη ανάγκη. Και μέσα σε όλο το στόλο δεν υπήρχαν περισσότερα από τέσσερα πέντε καράβια αρκετά ψηλά ώστε να φτάνουν στους πύργους, τόσο ψηλά ήταν εκείνοι. Και όλοι οι όροφοι των ξύλινων πύργων που ήταν φτιαγμένοι πάνω στους πέτρινους, κι αν ήταν πέντε ή έξη ή εφτά, ήταν επανδρωμένοι με στρατιώτες που υπερασπίζονταν τα τείχη. Και τόσο γερή ήταν η έφοδος που το καράβι του επισκόπου του Σουασόν συγκρούστηκε με έναν από τους πύργους με θαύμα θεού, καθώς η θάλασσα που ήταν συνεχώς ταραγμένη, το έσπρωξε πάνω στον πύργο.

126f73170f6576e842372724aa901406-giudici-doge

Και πάνω στη γέφυρα του καραβιού ήταν ένας Βενετσιάνος και δυο ιππότες αρματωμένοι. Όταν το καράβι έπεσε πάνω στον πύργο αυτό, ο Βενετσιάνος πιάνεται με τα πόδια και τα χέρια όπως μπορούσε καλύτερα και μάχεται με τέτοια ορμή ώστε βρέθηκε μέσα στον πύργο. Όταν βρέθηκε μέσα, οι στρατιώτες που ήταν στον όροφο εκείνο, Άγγλοι, Δανοί και Έλληνες, κοιτάζουν, τον βλέπουν, και πέφτουν πάνω του με τσεκούρια και σπαθιά και τον κάνουν κομμάτια. Καθώς η θάλασσα ξανάφερνε μπροστά το καράβι, ξαναπέφτει αυτό πάνω στον πύργο. Τότε ο ένας από τους δυο ιππότες, Ανδρέας της Υρμπουάζ στο όνομα, τι κάνει; Αρπάζεται με χέρια και πόδια από την πολεμίστρα αυτή και χτυπιέται με τέτοια ορμή που βρίσκεται μέσα με τα γόνατα. Και όταν βρίσκεται με τα γόνατα μέσα, εκείνοι του χιμούν με τσεκούρια και σπαθιά και τον χτυπούν με λύσσα. Καθώς όμως φορούσε την πανοπλία του, δόξα τω Θεώ, δεν του έκαναν καμιά ζημιά, γιατί τον φύλαγε ο Θεός, ο Θεός που δεν ήθελε να κρατήσει πιο πολύ αυτό και να πεθάνει ο ιππότης εκεί, μόνο ήθελε, εξαιτίας της προδοσίας και του φονικού που είχε κάνει ο Μούρτζουφλος, να παρθεί  η πόλη και να ντροπιαστούν όλοι αυτοί. Γι’ αυτό και ο ιππότης κατάφερε να σταθεί στα πόδια του. Κι όταν στάθηκε στα πόδια του, τράβηξε το σπαθί του. Κι όταν εκείνοι τον είδαν να στέκεται όρθιος, τρομάξαν και φοβήθηκαν τόσο πολύ που το έβαλαν στα πόδια και κατέφυγαν στον αποπάνω όροφο.

Κι όταν οι άλλοι που ήταν στον αποπάνω όροφο είδαν ότι οι αποκάτω έφευγαν με αυτόν τον τρόπο, άδειασαν κι αυτοί τον όροφο τους και δεν τόλμησαν να μείνουν άλλο εκεί. Κι έπειτα μπήκε κι άλλος ιππότης, κι άλλοι πολλοί μετά. Κι όταν βρέθηκαν μέσα, παίρνουν γερά σκοινιά, δένουν καλά το καράβι στον πύργο, κι όταν το έδεσαν μπήκαν στον πύργο κι αρκετοί άλλοι. Κι όταν η θάλασσα ξανάριχνε το καράβι προς τα πίσω, ο πύργος έτριζε συθέμελα με τόση δύναμη, ώστε φαινόταν πως το καράβι θα το έπαιρνε μαζί του κάτω. Τόσο που από ανάγκη ή από φόβο αναγκάστηκαν να λύσουν το καράβι. Κι όταν εκείνοι των άλλων ορόφων από κάτω είδαν πως ο πύργος είχε πλημμυρίσει Φράγκους τρόμαξαν τόσο που δε τόλμησε κανείς τους να μείνει εκεί αλλά άδειασαν ολόκληρο τον πύργο. Κι ό Μούρτζουφλος που τα έβλεπε όλα αυτά, έδινε κουράγιο στους δικούς του και τους έστελνε όπου έβλεπε ότι ήταν αγριότερη η επίθεση. Κι ενώ ο πύργος εκείνος είχε αλωθεί με το θαύμα αυτό, το καράβι τους αφέντη Πέτρου του Μπρασέ πέφτει κι αυτό πάνω σε άλλο πύργο. Κι όταν έπεσε πάνω του, εκείνοι που ήταν πάνω στη γέφυρα του καραβιού αρχίζουν μια γερή επίθεση ενάντια στον πύργο, και με θαύμα θεού, ο πύργος πάρθηκε.

the-sack-of-constantinople-or-siege-of-constantinople-in-1204-during-hy1898

75. Κι όταν οι άντρες μας πάτησαν τους δυο πύργους και βρέθηκαν μέσα σε αυτούς, δεν τολμούσαν να κουνηθούν από εκεί εξαιτίας του πλήθους των ανθρώπων που έβλεπαν γύρω τους στο τείχος και μέσα στους άλλους πύργους και κάτω από το τείχος. Σάστιζε το μυαλό σου, τόσο πολλοί που ήταν. Όταν ο αφέντης Πέτρος τη Αμιένης είδε πως εκείνοι που ήταν μέσα στους πύργους δεν κινούνταν και είδε τη στάση των Ελλήνων, τι κάνει τότε; Ξεπεζεύει κι αυτός και οι άντρες του, σε ένα μικρό κομμάτι γης που ήταν ανάμεσα στα τείχη και στη θάλασσα. Κι όταν κατέβηκαν, τότε κοιτάζουν μπρος τους, και βλέπουν μια πορτούλα που της είχαν βγάλει τα πορτόφυλλα και την είχαν χτίσει ξανά. Έρχεται τότε εκεί. Και μαζί του είχε δέκα ιππότες και καμμιά εξηνταριά στρατιώτες. Ήταν εκεί κι ένας παπάς, στο όνομα Αλώμ του Κλαρί, που ήταν τόσο άξιος εκεί που τον χρειαζόντουσαν ώστε σε όλες τις εφόδους που λάβαινε μέρος ήταν ο πρώτος. Και στην κατάληψη του πύργου του Γαλατά, ο κληρικός αυτός είχε κάνει περισσότερα ανδραγαθήματα μόνος του, ένα προς ένα, από όλους τους άλλους άνδρες του στρατεύματος, εκτός από τον αφέντη Πέτρο του Μπρασέ: αυτός ήταν που ξεπέρασε όλους τους άλλους, άρχοντες και παρακατιανούς, γιατί κανένας δεν έκανε τέτοια ανδραγαθήματα και τέτοιες παλληκαριές μόνος του όπως ο Πέτρος του Μπρασέ.

Κι όταν πήγαν στην πορτούλα αυτή άρχισαν να χτυπούν με δύναμη. Κι οι πέτρες τινάζονταν με τόση δύναμη και τόσο πολύ λιθοβολισμό δεχόταν από τα τείχη ώστε έμοιαζαν θαμμένοι κάτω από τα λιθάρια, τόσα πολλά έπεφταν. Κι εκείνοι από κάτω είχαν ασπίδες μεγάλες και μικρές και σκέπαζαν αυτούς που χτυπούσαν την πόρτα. Και από τα τείχη άδειαζαν πάνω τους πιθάρια γεμάτα καυτή πίσσα, υγρό πυρ [Fu griiois «ελληνικό πυρ»] και τους έριχναν πελώριες πέτρες, έτσι από θαύμα θεού δε σκοτώθηκαν όλοι. Και ο αφέντης Πέτρος και οι άντρες του τράβηξαν τόσα βάσανα και κόπους όσα δεν τους ήταν γραμμένο να τραβήξουν. Και χτυπούσαν με τέτοια ορμή την πόρτα με τσεκούρια, με γερά σπαθιά, με σανίδες, με λοστούς και κοντάρια που στο τέλος της άνοιξαν μια μεγάλη τρύπα. Και όταν την τρύπησαν την πορτούλα αυτή κοίταξαν από την τρύπα και είδαν τέτοιο πλήθος ανθρώπων και ψηλά και χαμηλά που φαινόταν πως ο μισός κόσμος είχε μαζευτεί εκεί, και δεν τολμούσαν να κάνουν καρδιά να μπουν μέσα.

76. Όταν ο Αλώμ ο κληρικός είδε πως κανείς δεν τολμούσε να μπει μέσα, πήδησε μπροστά και είπε πως θα έμπαινε. Ήταν εκεί ένας ιππότης, ο αδελφός του Ροβέρτος του Κλαρί που του το απαγόρευσε και του είπε ότι δε θα έμπαινε. Κι ο παπάς είπε πως θα έμπαινε. Και χώνεται μέσα, με χέρια και πόδια. Όταν ο αδελφός του το είδε αυτό, τον πιάνει από το πόδι και αρχίζει να τον τραβά προς το μέρος του, όμως ο κληρικός είτε το ήθελε είτε όχι ο αδελφός του, μπήκε μέσα. Όταν βρέθηκε μέσα, πλήθος οι Έλληνες όρμησαν πάνω του και πάνω από τα τείχη άρχισαν να του πετούν μεγάλα λιθάρια. Όταν το είδε αυτό ο παπάς, βγάζει το μαχαίρι , χύνεται πάνω τους και τους βάζει μπροστά σαν ζωντανά. Και έλεγε στους άλλους απέξω: «Άρχοντες, μπείτε μέσα με θάρρος! Βλέπω ότι το βάζουν στα πόδια για τα καλά και σκορπίζονται». Όταν ο αφέντης Πέτρος το άκουσε αυτό, και οι άντρες του που ήταν έξω, μπήκε μέσα μαζί με τους άντρες του. Δεν ήταν πάνω από δέκα ιππότες και είχε κι εξήντα στρατιώτες μαζί του. Κι όλοι ήταν πεζοί εκεί μέσα. Κι όταν βρέθηκαν μέσα, κι εκείνοι που ήταν πάνω στα τείχη και σε εκείνο το μέρος τους είδαν, ένοιωσαν τέτοιο φόβο που δεν τόλμησαν να σταθούν σε εκείνο το μέρος αλλά άδειασαν ένα μεγάλο μέρος του τείχους και το έβαλαν στα πόδια όσο μπορούσε ο καθένας γρηγορότερα. Και ο αυτοκράτορας Μούρτζουφλος ο προδότης, ήταν πολύ κοντά εκεί, μιας πετριάς δρόμο περίπου, και τα ασημένια βούκινα και τα τύμπανά του αντηχούσαν με μεγάλο σάλαγο.

77. Όταν είδε τον αφέντη Πέτρο και τους άντρες του που ήταν πεζοί και μέσα στην πόλη προσποιήθηκε πως θα τους επιτεθεί, σπιρούνισε το άλογό του κι έφτασε ώς τα μισά της απόστασης. Όταν ο αφέντης Πέτρος τον είδε να έρχεται, άρχισε να εμψυχώνει τους άντρες του και να λέει: «Τώρα, άρχοντες, τώρα ήρθε η στιγμή να σταθούμε καλά! Σε λίγο θα έχουμε μάχη: να ο αυτοκράτορας που έρχεται! Κανείς να μην τολμήσει να φύγει, μόνο σταθείτε να πολεμήσετε γερά!»

78. Όταν ο Μούρτζουφλος ο προδότης είδε ότι δεν το έβαζαν στα πόδια, στάθηκε κι ύστερα γύρισε πίσω στις σκηνές του. Όταν ο αφέντης Πέτρος είδε πως ο αυτοκράτορας είχε στραφεί πίσω, έστειλε μια ομάδα από τους στρατιώτες του σε μια πύλη που ήταν εκεί κοντά με τη διαταγή να τη σπάσουν και να την ανοίξουν. Κι εκείνοι πήγαν εκεί κι άρχισαν να χτυπούν και να τσακίζουν την πύλη με τσεκούρια και σπαθιά, μέχρι που έσπασαν τις σιδερένιες αμπάρες που ήταν πολύ γερές και τα σιδερένια μάνταλα και άνοιξαν την πύλη. Κι όταν η πύλη ανοίχθηκε κι εκείνοι που ήταν απέξω το είδαν ,έφεραν πιο κοντά τα ιππαγωγά τους, έβγαλαν τα άλογα έξω, τα καβάλησαν, κι άρχισαν να μπαίνουν θριαμβευτικά στην πόλη από την πύλη. Κι όταν μπήκαν οι Φράγκοι μέσα στην πόλη και έφιπποι και τους είδε ο αυτοκράτορας Μούρτζουφλος ο προδότης, ένοιωσε τόσο μεγάλο φόβο που παράτησε τις σκηνές του, με τα χρυσαφικά του μέσα, και έφυγε προς το εσωτερικό της πόλης που ήταν πολύ μεγάλη και σε πλάτος και σε μήκος, γιατί λένε στον τόπο εκείνο ότι ο γύρος των τειχών είναι εννιά σωστές λεύγες, τόσο είναι τα τείχη που περιβάλλουν την πόλη, και η πόλη στο εσωτερικό έχει δυο φράγκικες λεύγες μήκος και άλλες δυο πλάτος. Έτσι ο αφέντης Πέτρος του Μπρασέ πήρε στην κατοχή του τις σκηνές του Μούρτζουφλου και τα σεντούκια του και τα χρυσαφικά του, που ο Μούρτζουφλος τα άφησε εκεί. Κι όταν αυτοί που αμύνονταν στα τείχη και τους πύργους είδαν πως οι Φράγκοι είχαν μπει στην πόλη και ο αυτοκράτοράς τους είχε φύγει, δεν τόλμησαν να μείνουν εκεί, αλλά το έβαλαν στα πόδια όπως όπως και έτσι η πόλη πάρθηκε.

Όταν λοιπόν πάρθηκε η πόλη και οι Φράγκοι βρέθηκαν μέσα, στάθηκαν ήρεμοι. Οι μεγάλοι ευγενείς συνάχθηκαν τότε, κι έκαναν μεταξύ τους συμβούλιο για το τι θα έκαναν. Διαλάλησαν τότε σε όλο το στράτευμα να μην προχωρήσει κανείς μέσα στην πόλη, γιατί ήταν επικίνδυνο να μπει κανείς πιο μέσα, από φόβο μήπως τους ρίξουν πέτρες από τα παλάτια που ήταν εκεί πολύ μεγάλα και ψηλά ή μήπως τους σκοτώσουν μέσα στους δρόμους που ήταν πολύ στενοί κι όπου δε θα μπορούσαν να αμυνθούν ή μήπως τους ρίχνουν φωτιά από πίσω και τους κάψουν. Εξαιτίας αυτών των περιπετειών και των κινδύνων δεν τόλμησαν να προχωρήσουν ούτε να σκορπίσουν, μόνο έμειναν εκεί ακίνητοι. Και οι ευγενείς συμφώνησαν μεταξύ τους ότι αν οι Έλληνες ήθελαν να πολεμήσουν την άλλη μέρα, ακόμη κι αν ήταν εκατό φορές περισσότεροι από όσοι ήταν οι Φράγκοι, τότε θα οπλίζονταν την άλλη μέρα το πρωί και θα παρέτασσαν το σώμα μάχης τους και θα τους περίμεναν σε θέσεις που ήταν μπροστά στην πόλη. Κι αν δε ήθελαν να παραδώσουν την πόλη, τότε θα κοίταζαν από ποια μεριά φυσούσε ο άνεμος και θα έβαζαν φωτιά προς την κατεύθυνση του ανέμου και θα τους έκαιγαν: κι έτσι θα τους έπαιρναν με τη βία. Όλοι οι  ευγενείς έμειναν σύμφωνοι σε αυτό. Κι όταν ήρθε το σούρουπο, οι προσκυνητές έβγαλαν τις πανοπλίες τους και αναπαύθηκαν, έφαγαν και κοιμήθηκαν εκεί εκείνη τη νύχτα, μπροστά στο στόλο τους, από μέσα από τα τείχη.

79. Όταν κόντευαν μεσάνυκτα, ο αυτοκράτορας Μούρτζουφλος ο προδότης, έμαθε ότι όλοι οι Φράγκοι βρίσκονταν μέσα στην πόλη, ένοιωσε φόβο μεγάλο και δεν τόλμησε να μείνει εκεί, μόνο έφυγε κρυφά από την πόλη τα μεσάνυκτα. Όταν οι Έλληνες είδαν ότι ο αυτοκράτοράς τους το είχε σκάσει, πήγαν την ίδια νύχτα σε ένα μεγάλο άρχοντα της πόλης, Λασκαρης το όνομά του, κι αμέσως τον έκαναν αυτοκράτορα. Όταν αυτός έγινε αυτοκράτορας, δεν τόλμησε να μείνει εκεί, αλλά μπήκε σε μια γαλέρα πριν ξημερώσει, πέρασε το Στενό του Αγίου Γεωργίου και πήγε στη Νίκαια τη Μεγάλη, που είναι μια καλή πόλη: εκεί στάθηκε κι έγινε αφέντης κι αυτοκράτορας.

80. Όταν ήρθε το πρωί της άλλης μέρας [Τρίτη 13 Απριλίου 1204], παπάδες και ιερωμένοι ντυμένοι με τα ιερατικά τους ενδύματα, Άγγλοι, Δανοί κι από άλλα έθνη, έρχονται σε λιτανεία στο στρατόπεδο των Φράγκων, τους ζητούν έλεος και τους λένε τι είχαν κάνει οι Έλληνες και λένε πως όλοι οι Έλληνες είχαν φύγει κι ότι μονάχα η φτωχολογιά είχε απομείνει στην πόλη. Όταν οι Φράγκοι το άκουσαν αυτό, καταχάρηκαν. Κι ύστερα διαλάλησαν σε όλο το στρατόπεδο να μην πάρει κανείς κάποιο σπίτι για κατοικία του πριν κανονιστεί το πώς θα τα έπαιρναν. Κι έπειτα μαζεύτηκαν ο άρχοντες οι πλούσιοι και τα συζήτησαν μεταξύ τους, χωρίς οι παρακατιανοί να μάθουν τίποτα, ούτε οι φτωχοί ιππότες του στρατεύματος, αποφάσισαν να πάρουν τα καλύτερα καταλύματα της πόλης. Κι από τότε άρχισαν να προδίδουν τους παρακατιανούς και να τους δείχνουν κακοπιστία και πως είναι κακοί σύντροφοι, πράγμα που κατόπιν το πλήρωσαν ακριβά, όπως θα σας το πούμε αργότερα.

Έστειλαν λοιπόν και έπιασαν όλα τα καλύτερα και πλουσιότερα οικήματα της πόλης, έτσι που τα είχαν όλα καταλάβει πριν οι φτωχοί ιππότες και το παρακατιανό στράτευμα το πάρουν είδηση. Κι όταν οι παρακατιανοί το πήραν είδηση βολεύτηκαν όπως όπως με ότι τους έπεφτε στο χέρι. Βρήκαν βέβαια πολλά, και πήραν πολλά και έμειναν και πολλά, γιατί η πόλη ήταν μεγάλη και πολυάνθρωπη. Ο μαρκήσιος πήρε το παλάτι του Βουκολέοντα και την εκκλησία της Αγίας Σοφίας και τα οικήματα του πατριάρχη. Και οι  άλλοι άρχοντες όπως και οι κόμητες πήραν τα πιο πλούσια παλάτια κα τα πιο πλούσια μοναστήρια που μπόρεσαν να βρουν, γιατί, μετά που αλώθηκε η πόλη, δεν έκαναν κακό ούτε σε φτωχό ούτε σε πλούσιο, αλλά όποιος θέλησε να φύγει έφυγε κι όποιος θέλησε να μείνει έμεινε: και οι πλουσιότεροι της πόλης έφυγαν.

81. Και όρισαν να μεταφερθούν όλα τα λάφυρα σε ένα μοναστήρι που ήταν στην πόλη. Και εκεί μεταφέρθηκαν όλα τα πλούτη και πήραν δέκα άρχοντες ιππότες από τους προσκυνητές και δέκα Βενετσιάνους που τους θεωρούσαν νομοταγείς και τους έβαλαν να φρουρούν τα πλούτη αυτά. Όταν τα πλούτη μεταφέρθηκαν εκεί, ήταν τόσα πολλά, τόσα τα χρυσά και ασημένια σκεύη, τόσα τα χρυσοκέντητα υφάσματα, τόσα τα πλούσια στολίδια που ήταν κάτι το θαυμαστό το βιός αυτό που είχε συναχθεί εκεί. Και αφότου πλάστηκε ο κόσμος, τόσο μεγάλος θησαυρός και με τόσα καλοφτιαγμένα αντικείμενα και τόσο πλούσιος δεν είχε αποκτηθεί, ούτε τον καιρό του Αλέξανδρου ούτε τον καιρό του Καρλομάγνου, ούτε πριν ούτε μετά. Και απ τη μεριά μου, δεν πιστεύω πως και στις σαράντα πιο πλούσιες πόλεις του κόσμου μπορεί να υπάρχει τόσος πλούτος όσος βρίσκεται μέσα στην Κωνσταντινούπολη. Και οι Έλληνες μαρτυρούσαν πως τα δύο τρίτα του πλούτου όλου του κόσμου ήταν στην Κωνσταντινούπολη και το άλλο ένα τρίτο είναι διασκορπισμένο στον υπόλοιπο κόσμο. […]

82. Όταν η πόλη πάρθηκε και οι προσκυνητές έπιασαν τα καταλύματά τους, όπως σας είπα, και καταλήφθηκαν και τα παλάτια, βρήκαν μέσα σε αυτά άπειρο πλούτο. Το παλάτι του Βουκολέοντα είχε την κατασκευή και τον πλούτο που θα σας πω. Μέσα σε αυτό το παλάτι που κατείχε ο μαρκήσιος υπήρχαν πεντακόσια οικήματα συνεχόμενα όλα μεταξύ τους και όλα φτιαγμένα από χρυσό μωσαϊκό, και τριάντα ακόμη παρεκκλήσια, μεγάλα και μικρά. Ήταν ένα από αυτά το Μέγα Παρεκκλήσιο το λεγόμενο, που είχε τόσο ανεκτίμητο πλούτο ώστε τα πόμολα και οι αμπάρες του και όλα τα σιδερικά ήταν από ασήμι. Κι οι κολόνες του ήταν ή από ίασπη ή από πορφυρίτη από πλούσια πολύτιμα πετράδια. Και το πλακόστρωτο του παρεκκλησιού ήταν από λευκό μάρμαρο τόσο στιλπνό και καθαρό που έμοιαζε σαν κρύσταλλο. […]

83. Και στο παρεκκλήσι αυτό υπήρχαν κι άλλα λείψανα ακόμα που ξεχάσαμε να σας πούμε: υπήρχαν δυο ολόχρυσα καράβια που κρέμονταν στη μέση της εκκλησίας από μια ασημένια αλυσίδα […]. Στο παλάτι των Βλαχερνών υπήρχαν κάπου είκοσι παρεκκλήσια και διακόσια οικήματα ή τριακόσια συνεχόμενα, όλα φτιαγμένα από χρυσό μωσαϊκό. Και το παλάτι αυτό ήταν τόσο πλούσια στολισμένο που είναι αδύνατο να το περιγράψουμε ή να το ιστορήσουμε τον πλούτο του και τα πολύτιμα που είχε. Στο παλάτι αυτό των Βλαχερνών βρήκαν ένα πολύ μεγάλο και πολύ πλούσιο θησαυρό, βρήκαν δηλαδή τα στέμματα που είχαν φορέσει οι προηγούμενοι αυτοκράτορες και τα χρυσά στολίδια και τα βαρύτιμα χρυσοκέντητα μεταξωτά και τους βαρύτιμους αυτοκρατορικούς χιτώνες και τα ατίμητα πολύτιμα πετράδια και τόσα άλλα πλούτη που δεν μπορούμε να απαριθμήσουμε το μεγάλο θησαυρό από χρυσάφι και ασήμι που βρέθηκε στα παλάτια και σε πολλούς τόπους κι άλλα μέρη της πόλης.

84. Έπειτα οι προσκυνητές περιεργάστηκαν το μέγεθος της πόλης και τα παλάτια και τα πλούσια μοναστήρια, και τις πλούσιες εκκλησίες, και τόσα και τόσα θαυμάσια που είχε η πόλη. Και θαύμασαν πολύ και την εκκλησία της Αγίας Σοφίας και τον πλούτο που είχε μέσα.

85. Θα σας πω τώρα για την εκκλησία της Αγίας Σοφίας πώς ήταν φτιαγμένη: Αγία Σοφία στα ελληνικά είναι η Αγία Τριάδα στα φράγκικα. Η εκκλησία της Αγίας Σοφίας είναι ολοστρόγγυλη. Μέσα στην εκκλησία υπήρχαν αψίδες σε κύκλο που στηρίζονταν σε χοντρές πλουσιοστόλιστες κολόνες, γιατί δεν υπήρχε κολόνα που να μην ήταν από ίασπη ή πορφυρίτη ή πολύτιμα πετράδια, […] και δεν υπήρχε πόρτα στην εκκλησία αυτή, ούτε στρόφιγγα ούτε σύρτης, ούτε άλλο σιδερικό που να μην ήταν από ασήμι. Το θυσιαστήριο της εκκλησίας ήταν τόσο πλούσιο που δεν μπορεί να εκτιμηθεί η αξία του, γιατί η τράπεζα του θυσιαστηρίου ήταν όλη από χρυσάφι κι από πολύτιμα πετράδια θρυμματισμένα και λιωμένα, χυμένα όλα μαζί, προσφορά ενός πλούσιου αυτοκράτορα. Και η τράπεζα αυτή είχε δεκατέσσερα πόδια μήκος. Γύρω από το θυσιαστήριο υπήρχαν ασημένιες κολόνες που υποβάσταζαν, πάνω από το θυσιαστήριο, έναν «ουρανό», όλον από συμπαγές ασήμι και βαρύ σαν καμπαναριό, τόσο μεγάλης αξίας που δεν μπορεί να υπολογιστεί. [Σαράντα χιλιάδες λίτρες ασήμι.] Ο χώρος που διαβάζονταν το ευαγγέλιο ήταν τόσο πλούσιος και θαυμάσια στολισμένος που είναι αδύνατο να περιγραφεί η κατασκευή του. Σε όλη την εκκλησία κρέμονταν εκατό περίπου πολυέλαιοι. Και δε υπήρχε πολυέλαιος που να μην κρέμεται από χοντρή ασημένια αλυσίδα, που το πάχος της έφτανε το μπράτσο ενός άντρα. Σε κάθε πολυέλαιο έκαιγαν εικοσιπέντε ή και περισσότερα λυχνάρια. Και δεν υπήρχε πολυέλαιος που να μην αξίζει μέχρι διακόσια ασημένια μάρκα. […]

86. Κατόπιν, μπροστά στην εκκλησία αυτή της Αγίας Σοφίας, ήταν μια χοντρή κολόνα, με πάχος τρία αντρίκια μπράτσα και ύψος πενήντα οργιές: ήταν φτιαγμένη από μάρμαρο και, πάνω από το μάρμαρο είχε χαλκό, και είχε πολύ γερές σιδεροδεσιές. Ψηλά, στην άκρη της κολόνας αυτής ήταν μια πέτρα με μήκος δεκαπέντε πόδια κι άλλο τόσο φάρδος. Πάνω στην πέτρα αυτή ήταν ένας αυτοκράτορας χυμένος σε χαλκό, πάνω σε ένα μεγάλο άλογο από χαλκό, και έδειχνε με το χέρι του προς τη χώρα των ειδωλολατρών. Και πάνω του ήταν γραμμένα γράμματα που έλεγαν πως ορκιζόταν ότι ποτέ δε θα έχουν ανάπαυλα μαζί του οι Σαρακηνοί. Και πάνω στο άλλο του χέρι κρατούσε ένα χρυσό μήλο με ένα σταυρό πάνω στο μήλο. Και οι Έλληνες έλεγαν πως ήταν ο αυτοκράτορας Ηράκλειος.[Σύμφωνα με άλλες μαρτυρίες, ήταν ο Ιουστινιανός.]

87. Έπειτα, σε ένα άλλο μέρος τη πόλης ήταν μια άλλη εκκλησία που την έλεγαν εκκλησία των Επτά Αποστόλων. [Η εκκλησία των Αγίων Αποστόλων.] Έλεγαν πως ήταν ακόμη πιο πλούσια και χρυσοστόλιστη κι από την εκκλησία της Αγίας Σοφίας. Τόσα πολλά πλούτη και στολίδια είχε που δεν περιγράφεται ο πλούτος και τα στολίδια της εκκλησίας αυτής. Εφτά σώματα αποστόλων κείτονταν στο μοναστήρι αυτό. […] Και λεγόταν πως εκεί κείτονταν κι ο Κωνσταντίνος ο αυτοκράτορας και η Ελένη, και άλλοι πολλοί αυτοκράτορες.

88. Κι αλλού στην πόλη υπήρχε μια πύλη που την έλεγαν του Χρυσού Μανδύα. [Η πύλη της Γυρολίμνης, κοντά στο παλάτι των Βλαχερνών.] Πάνω στην πύλη αυτή υπήρχε μια χρυσή σφαίρα, που ήταν φτιαγμένη με τέτοια μαγεία, ώστε, όπως έλεγαν οι Έλληνες, όσο θα βρισκόταν εκεί η χρυσή αυτή σφαίρα, ποτέ δε θα έπεφταν πάνω στην πόλη αστραπόβροντα. Πάνω στη σφαίρα αυτή υπήρχε ένα άγαλμα χυμένο σε χαλκό, ντυμένο με χρυσό μανδύα, που τον άπλωνε προς τα μπρος με το ένα του χέρι, και πάνω του ήταν γράμματα γραμμένα που έλεγαν ότι «όλοι όσοι θα μένουν ένα χρόνο στην Κωνσταντινούπολη πρέπει να αποκτήσουν ένα χρυσό μανδύα σαν κι αυτόν που έχω εγώ».

89. Αλλού στην πόλη υπάρχει μια άλλη πύλη που τη ονομάζουν Χρυσόπορτα. [Η νοτιότερη πύλη των χερσαίων τειχών της Πόλης.] Πάνω στην πύλη αυτή ήταν δυο ελέφαντες χυμένοι σε χαλκό, τόσο μεγάλοι που ήταν κάτι το θαυμαστό. […]

90. Σε ένα άλλο τώρα μέρος της πόλης υπήρχε ένα άλλο θαύμα: κοντά στο παλάτι του Βουκολέοντα ήταν ένας χώρος που τον έλεγαν Τα Παιγνίδια του αυτοκράτορα […εννοεί τον Ιππόδρομο της Κωνσταντινούπολης.] Ο χώρος αυτός έχει μήκος μιάμιση βολή βαλλιστρίδας και περίπου μια πλάτος. Ολόγυρα από το χώρο υπήρχαν τριάντα ή σαράντα κερκίδες όπου ανέβαιναν οι Έλληνες για να παρακολουθήσουν τα παιγνίδια. [O Ιππόδρομος είχε χωρητικότητα περί τους 150 χιλιάδες θεατές.] Και πάνω από τις κερκίδες αυτές υπήρχαν πολύ ωραία και ευπρεπισμένα θεωρεία, όπου κάθονταν, την ώρα του παιγνιδιού, ο αυτοκράτορας και η αυτοκράτειρα καθώς και οι άλλοι άρχοντες με τις αρχόντισσες. […] Κατά μήκος αυτού του χώρου υπήρχε τείχος δεκαπέντε πόδια ύψος και δέκα πλάτος: πάνω από αυτό το τείχος ήταν χυμένοι σε χαλκό άντρες και γυναίκες και άλογα και βόδια και καμήλες και αρκούδες και λιοντάρια και κάθε λογής ζώα, τόσο ωραία φτιαγμένα όλα και με τόση φυσικότητα που δεν υπάρχει στους τόπους των απίστων ή στη χριστιανοσύνη μάστορας τόσο επιδέξιος που να μπορεί να απεικονίσει και να σμιλέψει μορφές όπως ήταν φτιαγμένες αυτές οι μορφές. Και άλλοτε με διάφορα μαγικά έπαιζαν οι μορφές αυτές, τώρα όμως δεν παίζουν πια. Κι όταν οι Φράγκοι είδαν τα Παιγνίδια αυτά του αυτοκράτορα τα κοίταζαν σαν πράγματα θαυμαστά.

91. Σε κάποιο άλλο μέρος τη πόλης υπήρχε και κάτι άλλο θαυμαστό. Υπήρχαν δύο μορφές χυμένες σε χαλκό, σε σχήμα γυναίκας, πολύ καλά και με φυσικότητα φτιαγμένες, και πολύ όμορφες, και είχαν κι οι δυο τους ύψος είκοσι πόδια. Η μια από αυτές άπλωνε το χέρι της προς τη Δύση. Και πάνω της ήταν γραμμένα γράμματα που έλεγαν: «Από τη μεριά της Δύσης θα έρθουν αυτοί που θα κατακτήσουν την Κωνσταντινούπολη». Και η άλλη μορφή έδειχνε με το χέρι έναν βρωμότοπο και έλεγε: «Εκεί μέσα, έλεγε το άγαλμα, θα τους παραχώσουμε». Οι δυο μορφές στέκονταν μπροστά στην Αγορά, που ήταν πάντοτε πλούσιο μέρος, κι εκεί ήταν οι πλούσιοι σαράφηδες που είχαν μπροστά τους βουναλάκια τα νομίσματα και τα πολύτιμα πετράδια, πριν από την άλωση της πολης. Τώρα όμως που αλώθηκε η πόλη δεν υπάρχουν τόσα πολλά πια.

92. Και κάπου αλλού στην πόλη [Στην Αγορά του Θεοδόσιου] υπήρχε και κάτι πιο θαυμαστό ακόμη: υπήρχαν δυο κολώνες [Oι κολόνες του Ξηρόλοφου και του Ταύρου], πάχους τριών αντρίκιων μπράτσων η καθεμιά και πενήντα οργιών ύψους. Και πάνω στην κάθεμια από τις κολόνες αυτές κάθονταν κι απ’ ένας ερημίτης, πάνω ψηλά, σε μικρά κουβούκλια που ήταν εκεί. Και μέσα στις κολόνες υπήρχαν στριφογυριστές σκάλες από όπου ανέβαιναν. Στο έξω μέρος της κάθε κολώνας ήταν ζωγραφισμένες και προφητικά γραμμένες όλες οι περιπέτειες και οι κατακτήσεις που συνέβηκαν στην Κωνσταντινούπολη ή που θα συμβούν στο μέλλον. Και δεν μπορούσε κανείς να μάθει την περιπέτεια πριν αυτή συμβεί, κι όταν αυτή συνέβαινε, τότε οι άνθρωποι πήγαιναν εκεί και αερολογούσαν κι έβλεπαν τότε καθαρά εκεί την περιπέτεια που τους είχε συμβεί. Ακόμη και η κατάκτηση της πόλης από τους Φράγκους ήταν γραμμένη και εικονισμένη εκεί και τα καράβια που έκαναν την επίθεση και πάρθηκε η πόλη. Και οι Έλληνες δεν μπόρεσαν να καταλάβουν από πριν το τι θα γινόταν. Κι όταν αυτό έγινε, πήγαν και αερολογούσαν και κοίταζαν τις κολόνες και βρήκαν πως τα γράμματα που ήταν γραμμένα πάνω στα ζωγραφισμένα καράβια έλεγαν πως από τη Δύση θα ερχόταν μια φυλή ξυρισμένη και με σιδερένιες πανοπλίες που θα κατακτούσε την Κωνσταντινούπολη. Όλα αυτά τα θαυμάσια που σας ιστορώ εδώ και πάμπολλα ακόμα άλλα θαυμάσια που δεν μπορώ να σας ιστορήσω, όλα αυτά τα βρήκαν οι Φράγκοι στην Κωνσταντινούπολη, όταν την κατέκτησαν».

Β΄

Ἡ περιγραφὴ τοῦ Γοδεφρείδου Βιλλαρδουίνου, ἑλλην. μετ. Κ. Ἀντύπας, Ἀθήνα 2002:

128. «Τώρα μπορείτε να μάθετε πως κοίταζαν επίμονα την Κωνσταντινούπολη εκείνοι που δεν την είχαν δει ποτέ. [Αναφέρεται στην στιγμή όπου τα δυτικά στρατεύματα πρωτοαντίκρυσαν την Πόλη, 24 Ιουνίου 1203]. Γιατί δεν μπορούσαν καθόλου να σκεφτούν πως μπορεί να υπάρχει σε όλο τον κόσμο μια τόσο πλούσια πόλη, όταν είδαν αυτά τα ψηλά της τείχη και τους πλούσιους πύργους κι αυτά τα πλούσια παλάτια με τις ψηλές εκκλησίες, που ήταν τόσες πολλές που κανείς δεν θα το πίστευε αν δε το έβλεπε με τα μάτια του, και ακόμα το μήκος της πόλης που κυβερνούσε τις υπόλοιπες. Και μάθετε πως δεν υπήρξε άνθρωπος, άνθρωπος τόσο ασυγκίνητος, που να μην ανατριχιάσει. Κι αυτό δεν ήταν καθόλου περίεργο, γιατί ποτέ δεν ανέλαβαν άνθρωποι μια τόσο μεγάλη επιχείρηση από τότε που χτίστηκε ο κόσμος.

242. [12 Απριλίου 1204]. Έτσι κράτησε για πολύ η επίθεση μέχρι που ο Κύριος Ημών έκανε να σηκωθεί ένας αέρας που το ονομάζουν Βοριά και έσπρωξε τα καράβια προς την ακτή , περισσότερο από ότι πριν, και μαζί με αυτά και δυο πλοία που ήταν δεμένα μαζί, που το ένα λεγόταν «Η Προσκυνήτρια» [La Pelerine] και το άλλο «Ο Παράδεισος» [Li Paravis] και εκείνα πλησίασαν στον πύργο, έτσι όπως τα οδήγησε ο Θεός και ο άνεμος, μέχρι που η σκάλα της Προσκυνήτριας ακούμπησε στον πύργο. Κι αμέσως ένας Βενετός κι ένας ιππότης που λεγόταν Ανδρέας Ντυρμπουάζ μπήκαν στον πύργο και οι υπόλοιποι άρχισαν να μπαίνουν πίσω από αυτούς. Και κείνοι στον πύργο νικήθηκαν και τράπηκαν σε φυγή.

243. Μόλις είδανε τούτο οι ιππότες που ήταν μέσα στα ιππαγωγά, βγήκαν στη στεριά και στήσανε σκάλες πάνω στα τείχη και ανέβηκαν πάνω στα τείχη με ορμή και κατέλαβαν κάπου τέσσερις πύργους. Και άρχισαν να αποβιβάζονται από τα μεταγωγικά και τα ιππαγωγά και τις γαλέρες όποιος μπορούσε πρωτύτερα. Και σπάσανε κάπου τρεις πύλες και μπήκαν μέσα. Και άρχισαν να τραβάνε τα άλογα έξω από τα ιππαγωγά. Και οι ιππότες άρχισαν να ανεβαίνουν στα άλογα και προχώρησαν προς τα εκεί που είχε στρατοπεδεύσει ο αυτοκράτορας Μούρτζουφλος. Και εκείνος είχε παρατάξει τα σώματα μάχης του μπροστά απ τις σκηνές. Και όταν ήταν να έρχονται οι ιππότες πάνω στα άλογά τους υποχώρησαν και έφυγε ο αυτοκράτορας μέσα από τους δρόμους για να καταφύγει στο κάστρο του Βουκολέοντα.

244. Τότε να βλέπατε τους Γρύπες [Χρησιμοποιεί το όνομα Γρύπες περιφρονητικά για τους Έλληνες] να νικώνται και να τους παίρνουμε άλογα για μάχη και για περίπατο, μούλες και μουλάρια και άλλα λάφυρα. Και ήταν τόσοι οι νεκροί και οι πληγωμένοι που δεν είχαν τέλος ούτε αριθμό. Πολλοί από τους σπουδαίους ανθρώπους της Ελλάδας κατευθύνθηκαν προς την πύλη των Βλαχερνών. Και ήταν πια προχωρημένο απόγευμα και εκείνοι του στρατού ήταν καταπονημένοι από τη μάχη και τη σφαγή. Και άρχισαν να συγκεντρώνονται σε μια μεγάλη πλατεία, που ήταν μέσα στην Κωνσταντινούπολη. Και αποφάσισαν να στρατοπεδεύσουν κοντά στα τείχη και τους πύργους που είχαν καταλάβει. Γιατί δεν πίστευαν καθόλου πως είχαν νικήσει την πόλη μέσα σε ένα μήνα, και τις ψηλές εκκλησίες και τα ψηλά παλάτια και τον κόσμο που ήταν μέσα. Έτσι όπως ορίστηκε έτσι έγινε.

245. Έτσι στρατοπέδευσαν μπροστά από τα τείχη και μπροστά από τους πύργους κοντά στα καράβια τους. Ο κόμης Βαλδουίνος της Φλάνδρας και του Αιννώ στρατοπέδευσε στις πορφυρές σκηνές του αυτοκράτορα Μούρτζουφλου, που τις είχε αφήσει στημένες, και ο Ερρίκος ο αδελφός του μπροστά στο παλάτι των Βλαχερνών. Ο Βονιφάτιος ο μαρκήσιος του Μονφεράτου, εκείνος και οι άνθρωποί του, στην πλευρά την πιο κατοικημένη της πόλης. Έτσι στρατοπέδευσε ο στρατός, όπως ακούσατε, και η Κωνσταντινούπολη κατακτήθηκε τη Δευτέρα πριν την Κυριακή των Βαΐων.

246. Έτσι ξεκουράστηκαν οι άνθρωποι του στρατού εκείνη τη νύχτα, γιατί ήταν πολύ καταπονημένοι. Αλλά ο αυτοκράτορας Μούρτζουφλος δεν ξεκουράστηκε καθόλου, αλλά μάζεψε τους ανθρώπους του και είπε πως θα πήγαινε να επιτεθεί στους Φράγγους. Αλλά καθόλου δεν έκανε έτσι όπως είπε, αλλά πήγε από άλλους δρόμους, όσο πιο μακριά μπορούσε από εκείνους του στρατού, και ήρθε σε μια πύλη που τη λένε Χρυσή Πύλη. Από εκεί έφυγε και εγκατέλειψε την πόλη. Και πίσω του έφυγε όποιος μπορούσε να φύγει. Και για όλα τούτα εκείνοι του στρατού δεν ξέρανε τίποτα.

247. Εκείνη τη νύχτα [12η προς 13η Απριλίου 1204], μπροστά στο στρατόπεδο του Βονιφάτιου του Μονφερράτου, δεν ξέρω ποιοι άνθρωποι, που φοβόντουσαν μην τους επιτεθούν οι Έλληνες, βάλανε φωτιά στο χώρο ανάμεσα σε αυτούς και στους Έλληνες. Και η πόλη άρχισε να αρπάζει φωτιά και να καίγεται πολύ άσχημα, και καιγόταν όλη εκείνη τη νύχτα και την άλλη μέρα μέχρι το απόγευμα. Και τούτη ήταν η τρίτη πυρκαγιά στην Κωνσταντινούπολη από τότε που ήρθανε οι Φράγγοι στην χώρα. Και υπήρχαν περισσότερα καμμένα σπίτια από όσα υπήρχαν στις τρεις πιο μεγάλες πόλεις του βασιλείου της Γαλλίας.

248. Εκείνη τη νύχτα πέρασε και ξημέρωσε το πρωί της Τρίτης. Και τότε πήραν τα όπλα όλοι στο στρατόπεδο και οι ιππότες και οι απλοί στρατιώτες. Και πήγε ο καθένας στο σώμα μάχης που είχε ταχθεί. Και βγήκαν από το στρατόπεδο και πίστεψαν πως θα πηγαίνανε στην πιο μεγάλη μάχη που είχαν ποτέ κάνει: και δεν ξέρανε καθόλου πως ο αυτοκράτορας είχε φύγει εκείνη τη μέρα. Και δε βρέθηκε κανένας να τους αντιμετωπίσει.

249. Ο μαρκήσιος Βονιφάτιος του Μονφερράτου προχώρησε κατά μήκος της ακτής προς το παλάτι του Βουκολέοντα. Και σαν έφτασε εκεί, του το παρέδωσαν, για να σώσουν τη ζωή τους, εκείνοι που ήταν μέσα. Εκεί βρήκε τις περισσότερες από τις πιο σπουδαίες κυρίες όλου του κόσμου, που είχαν καταφύγει στο κάστρο. Εκεί βρισκόταν η αδελφή του βασιλιά της Γαλλίας, που ήταν κάποτε αυτοκράτειρα [Αγνή, κόρη του Λουδοβίκου Ζ΄], και η αδελφή του βασιλιά της Ουγγαρίας που ήταν κι αυτή αυτοκράτειρα, και πολλές σπουδαίες κυρίες. Για το θησαυρό που βρισκόταν σε εκείνο το παλάτι, δε πρέπει καθόλου να μιλάμε. Γιατί υπήρχαν τόσα που δεν έχουν ούτε τέλος ούτε αριθμό.

250. Όπως το παλάτι τούτο παραδόθηκε στον μαρκήσιο Βονιφάτιο του Μονφερρατου, εκείνο των Βλαχερνών παραδόθηκε στο Ερρίκο, στον αδελφό του κόμη Βαλδουίνου της Φλάνδρας και του Αιννώ, για να σώσουν τη ζωή της εκείνοι που βρίσκονταν μέσα. Εκεί βρήκαν πάλι έναν τόσο μεγάλο θησαυρό που δεν ήταν καθόλου κατώτερος από εκείνον του Βουκολέοντα. Ο καθένας έβαλε φρουρά από ανθρώπους του στο κάστρο που του είχε παραδοθεί, για να φυλάνε το θησαυρό. Και οι υπόλοιποι που είχαν σκορπιστεί στην πόλη πήρανε πολλά λάφυρα. Και τα λάφυρα ήταν τόσα πολλά που κανείς δεν ήξερε να πει τόσα, χρυσάφι, και ασήμι και σκεύη και πολύτιμα πετράδια και μετάξια και γούνινα φορέματα από γκρίζο σκίουρο και από ερμίνα, και όλα τα ακριβά πράγματα που βρέθηκαν ποτέ στη γη. Και δίνει βέβαιη μαρτυρία ο Γοδεφρίδος ο μαρεσάλης της Καμπανίας, αληθινά και έχοντας σωστά τα λογικά του, πως από τότε που χτίστηκε ο κόσμος δεν πάρθηκαν τόσα λάφυρα από μια μόνο πόλη.

251. Ο καθένας πήρε για να μείνει όποιο σπίτι ήθελε, και υπήρχαν πολλά. Έτσι εγκαταστάθηκε εκεί ο στρατός των προσκυνητών και των Βενετών. Και μεγάλη ήταν η χαρά για τα πλούτη και για τη νίκη που τους έδωσε ο Θεός. Γιατί εκείνοι που ήταν φτωχοί βρεθήκανε σε πλούτη και πολυτέλεια. Έτσι πέρασε η Κυριακή των Βαΐων [18 Απριλίου 1204] και μετά το Πάσχα [25 Απριλίου 1204] μέσα σε αυτά τα δώρα και τη χαρά που ο Θεός τους είχε δώσει. Και έπρεπε να δοξάσουν πολύ τον Κύριο Ημών, γιατί δεν είχαν πάνω από είκοσι χιλιάδες οπλισμένους ανθρώπους ανάμεσά τους και με τη βοήθεια του Θεού νίκησαν τετρακόσιες χιλιάδες ανθρώπους ή και περισσότερους, και μάλιστα μέσα στην πιο ισχυρή πόλη που υπήρξε  σε όλον τον κόσμο, που ήταν μεγάλη πόλη, και η πιο καλά οχυρωμένη».

 

san_marco_horses

 

Γ΄

Ὁ Νικήτας Χωνιάτης περιγράφει τὰ μνημεῖα τῆς Κωνσταντινούπολης καὶ τὴν καταστροφή τους.

Ἐδῶ, ἀξίζει μιὰ εἰσαγωγή. Ἡ παρακάτω μετάφραση ἀποτελεῖται ἀπὸ δύο τμήματα. Τὸ πρῶτο καὶ μεγαλύτερο, εἶχε βρεθεῖ σὲ βιβλιαράκι τὸ 2003 σὲ ντουλάπι τῆς Κεντρικῆς Βιβλιοθήκης μὲ τὰ περιοδικά, ἀλλὰ δυστυχῶς δὲν κράτησα τὸ ὄνομα τοῦ μεταφραστῆ ἀλλὰ οὔτε καὶ ξαναβρῆκα τὸ βιβλιαράκι. Ὅποιος τὸ γνωρίζει ἂς μοῦ τὸ πεῖ, γιὰ νὰ ἀποδώσω τὰ εὔσημα. Τὸ δεύτερο καὶ μικρότερο τμῆμα εἶναι μετάφραση τῆς Ἀ. Ν., ἀπὸ τὸ 2002, ὅταν ἔτρεχε στὴ βιβλιοθήκη τῆς Θεολογικῆς στὴν Ἀθήνα νὰ μαζέψει τὶς σχετικὲς φωτοτυπίες ἀπὸ τὴν (τότε δυσεύρετη) κριτικη ἔκδοση. Οἱ μεταφράσεις αὐτὲς εἶναι πρὸς τὸ παρὸν οἱ μόνες διαθέσιμες, ἀφοῦ οἱ μεταπολιτευτικοί μας λογοτέχνες καὶ φιλόλογοι, καθὼς καὶ οἱ ἀκαδημαϊκοί, δὲν ἔχουν χρόνο γιὰ νὰ τὸν ξοδέψουν μεταφράζοντας τέτοια περιττὰ ἀναγνώσματα ὅπως τὸν Νικήτα Χωνιάτη. Ποτὲ μέχρι σήμερα δὲν μεταφράστηκε ὁλόκληρο τὸ ἔργο τοῦ Νικήτα Χωνιάτη στὰ νεοελληνικά, σὲ μία ἔκδοση. Ἂς μὴν ἀλληλοκοροϊδευόμαστε μὲ τὴν ὑπόθεση ὅτι δὲν ὑπῆρχαν λεφτὰ γιὰ τὴ μετάφραση ἢ ὅτι ἡ Ἱστορία τοῦ Χωνιάτη εἶναι μεγάλη ἢ ὅτι ὁ ἕνας ἐκδοτικὸς οἶκος δὲν τὰ κατάφερε κ.λπ. Πρὸ τῆς Κρίσης ὑπῆρχαν λεφτά. Μὲ δεδομένο ὅτι πολλοὶ ἄλλοι βυζαντινοὶ ἱστορικοὶ μεταφράστηκαν μεταξὺ 1990 καὶ 2010 (ἀπὸ ὅσο θυμᾶμαι, κάποιοι μεταφράστηκαν ἀπὸ δύο ἐκδοτικοὺς οἴκους), ὁ λόγος ποὺ ὁ Χωνιάτης δὲν μεταφράστηκε εἶναι ἀποκλειστικὰ ἰδεολογικός. Ὅσα γράφει ὁ Χωνιάτης προσβάλλουν βαθύτατα τὴν πραγματικὴ Πατρίδα τῶν Ἀριστερῶν καὶ Δεξιῶν: τὴ Δύση. Ἀπὸ ὅσο θυμᾶμαι νὰ ἔχω διαβάσει, ὅταν πρωτοανακαλύφθηκε τὸ χειρόγραφο τοῦ Χωνιάτη, ὁ δυτικὸς ἐκδότης σκέφτηκε ἀρχικὰ νὰ μὴν συμπεριλάβει στὴν ἔκδοση τὰ παρακάτω ἀποσπάσματα μὲ τὰ λειωμένα ἔργα τέχνης. Ἐπίσης, φαίνεται ξεκάθαρα ὅτι ἡ πατρίδα τῶν ἑλλήνων Ἀριστεροδεξιῶν δὲν εἶναι μόνο ἡ καλὴ νεοτερικὴ Δύση τῶν «Φώτων» καὶ τῆς Ἀναγέννησης, ὅπως κατ’ ἐξακολούθησιν ψεύδονται, ἀλλὰ καὶ ἡ «κακιὰ» μεσαιωνικὴ Δύση: Εἰδάλλως, ποιὸς ὁ λόγος νὰ κουκουλωθεῖ (ἐννοῶ, νὰ μὴν ἐκδοθεῖ) ἡ ὀπτικὴ τοῦ Χωνιάτη καὶ τῶν Ρωμαίων, ἡ ὁποία ἐναντιώνεται στὴν μεσαιωνικὴ Δύση; Δὲν εἶναι ἄραγε ἡ τελευταία ἀρκετὰ «σκοταδιστικὴ» ὥστε οἱ πομπές της νὰ φανερωθοῦν χωρὶς λύπηση καὶ νὰ εἶναι καταδικαστέες ἀπὸ τοὺς παραπάνω μοντέρνους ἐν Ἑλλάδι Ἀριστεροὺς καὶ Δεξιούς;  Ὄχι βέβαια. Ὁ Ἐρρίκος Δάνδολος εἶναι πιὸ καλὸς ἀπὸ αὐτούς, κι αὐτοὶ οἱ ἀνθρωποι αὐτοὶ εἶναι χειρότεροι κι ἀπὸ τὸν Βοημοῦνδο, εἶναι συνεχιστές του, τὰ παιδιά του: Εἶναι ἐκ γενετῆς ἐξόριστοι Δυτικοὶ στὴν Ἑλλάδα. Μεταφράστηκαν / ἐκδόθηκαν στὰ νεοελληνικὰ μόνο οἱ δυτικὲς περιγραφὲς τοῦ 1204, καὶ τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι ὅτι ἡ ἅλωση τῆς Κωνσταντινούπολης γίνεται κατανοητὴ ἀπὸ τὸ νεοελληνικὸ κοινὸ καὶ ἀντιληπτὴ ἀπὸ τοὺς Νεοέλληνες μόνο διὰ τῆς δυτικῆς ὀπτικῆς. Ἡ μὴ ἔκδοση τοῦ Χωνιάτη βοηθᾶ ἐπιπλέον στὴν ἐπικράτηση ἑνὸς ἄλλου νεοτερικοῦ δυτικο-παγανιστικοῦ ψεύδους: Τὴν ἄποψη ὅτι οἱ Βυζαντινοὶ δὲν ἀγαποῦσαν τὴν ἀρχαία τέχνη. Ἡ παθιασμένη καὶ μὲ ραγισμένη τὴν καρδιὰ περιγραφὴ τοῦ Χωνιάτη γιὰ τὸ λειώσιμο τῶν ἀγαλμάτων ἀποδεικνύει τὸ ἀκριβῶς ἀντίθετο. Ἐὰν λοιπόν, ἀποκρυβεῖ διὰ τῆς ἀποσιώπησης ἡ ἀγάπη τῶν Βυζαντινῶν γιὰ τὰ ἀρχαῖα ἔργα τέχνης, τότε μόνο λογικὸ συμπέρασμα εἶναι ὅτι ἡ νεωτερικὴ Δύση ἀποκλειστικὰ εἶναι κληρονόμος τῆς ἀρχαίας Ἑλλάδας, καὶ ὄχι τὸ «ἀσιατικὸ καὶ ἀνατολίτικο Βυζάντιο». Γι’ αὐτὸ κι οἱ τιτανοτεράστιοι καὶ πολυβραβευμένοι στὸ ἐξωτερικὸ λογοτέχνες, καὶ οἱ μεταφραστὲς τῆς Μεταπολίτευσης, εἶναι καλοὶ μόνο γιὰ νὰ μεταφράζουν ὅποια πιασάρικη σαχλαμάρα τοὺς ὑποδειχθεῖ ἀλλὰ ὄχι κείμενα τῆς ἑλληνικῆς γραμματείας. Τὸ ἀστεῖο τῆς ὑπόθεσης εἶναι ὅτι ἐνῶ ἔτσι ἔχουν τὰ πράγματα μὲ τὴν ἐκδοτικὴ – μεταφραστικὴ ἀνυπαρξία τοῦ Χωνιάτη, κάποιοι σημερινοὶ φιλοδυτικοὶ λογοτέχνες / μεταφραστὲς διαστρέφοντας κάθε ἔννοια τῆς πραγματικότητας ὑποστηρίζουν ὅτι στὴ σημερινὴ Ἑλλάδα ὑπερτονίζεται τὸ 1204. Μᾶλλον σὲ ἄλλο σύμπαν θὰ ζοῦν οἱ ἄνθρωποι αὐτοί. Ἡ ἀποσιώπηση (μὴ ἔκδοση) τοῦ Χωνιάτη, πόσο μᾶλλον ἡ ἀνυπαρξία του στὰ σχολικὰ βιβλία ἱστορίας, βοηθᾶ σὲ ἕναν τρίτο στόχο τῆς σύγχρονης Δύσης: Νὰ αὐτομαστιγωθεῖ γιὰ ὅσα δῆθεν κακὰ ἔκανε στοὺς Ἄραβες ἀλλὰ νὰ ἀδιαφορεῖ γιὰ ὅσα ἔκανε στοὺς Ἕλληνες. Ὅπως στὸ Μεσαίωνα, Δύση καὶ Ἰσλὰμ «συμμαχοῦσαν» ἄτυπα κτυπώντας τοὺς Ἕλληνες, ἔτσι καὶ σήμερα «συμμαχοῦν» ἄτυπα σὲ βάρος τῆς δικῆς μας ἱστορικῆς μνήμης. Γιὰ ἐμᾶς, ἀντιθέτως, ἡ Ἄννα Κομνηνὴ καὶ ὁ Χωνιάτης εἶναι «our Bible», «εὐαγγέλια».

Ἡ μετάφραση λοιπόν, ἔχει ὡς ἑξῆς:

 

«Λίγο καιρό αφότου η βασιλική μας εξουσία είχε περιπέσει στα χέρια των Φράγκων, καθώς και η αρχιερατική εξουσία στα χέρια των Βενετών, εξαιτίας σφαλμάτων που γνωρίζει καλά ο δημιουργός και κυβερνήτης αυτού του κοσμικού σκάφους, ο Κύριος, έφτασε από τη Βενετία, ο νέος πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως, κάποιος ονόματι Θωμάς, μήτε μεγάλος μήτε μικρός στην ηλικία και σ’ ό,τι αφορά τη σωματική διάπλαση παχύτερος κι από γουρούνι που το θρέψανε μέσα σε λάκκο. Είχε το πρόσωπο καλοξυρισμένο, όπως και όλοι οι άλλοι με καταγωγή ίδια με τη δική του, και το στήθος άτριχο εντελώς σαν να χε αποτριχωθεί με ειδική αλοιφή. Φορούσε ράσο, που είχε ραμμένο πάνω του μικρά κομμάτια δέρματος και τα μανίκια του στενεύαν στους καρπούς. Στο χέρι του είχε δαχτυλίδι και καμμιά φορά φορούσε και γάντια από δέρμα, τα οποία εφάρμοζαν στα δάκτυλά του.

Οι αφοσιωμένοι στο Θεό ακόλουθοί του, αυτοί που παρίσταντο γύρω από την Αγία Τράπεζα, φαινόταν να έχουν την ίδια ιδιότητα και ήταν σε όλα απολύτως όμοιοι με τον προϊστάμενό τους, στα ρούχα, στη συμπεριφορά και στα θερισμένα γένια τους. Δείχνοντας ευθύς εξαρχής, καθώς λένε, το εθνικό τους γνώρισμα, τη φιλοχρηματία, επινοούν χρηματικό πόρο πρωτότυπο, πόρο που είχε διαφύγει απ’ όσους σκύλευσαν κατά καιρούς τη βασιλίδα πόλη. Ανοίγοντας τους βασιλικούς τάφους, όσους βρίσκουν στο ηρώο που είναι χτισμένο γύρω από το μεγάλο τέμενος των μαθητών του Χριστού, λωποδυτούν όλη τη νύχτα και με τον πιο ανόσιο τρόπο αρπάζουνε ό,τι βρίσκεται μέσα σ’ αυτούς, κοσμήματα χρυσά, μαργαριτάρια, λίθους πολύτιμους αστραφτερούς που ο καιρός δεν έφθειρε.

Όταν μάλιστα βρήκαν και το νεκρό του αυτοκράτορα Ιουστινιανού, εντελώς διατηρημένο, απείραχτο από τους αιώνες που πέρασαν, απέδωσαν βέβαια αυτό που είδαν σε θαύμα, ωστόσο διόλου δεν περιφρόνησαν τα ταφικά αναθήματα. Μπορεί λοιπόν, κανείς να πει ότι οι εκπρόσωποι της Εσπερίας ούτε για τους ζωντανούς ούτε καν για τους νεκρούς έδειξαν οίκτο, αλλά ξεκινώντας από το Θεό και τους θεράποντές του, δείξανε κάθε αδιαφορία για όλους, όπως και κάθε ασέβεια. Λίγο μετά κομματιάζουν και του Μέγιστου Ναού το καταπέτασμα, που ζύγισε πολλές χιλιάδες μνες του πιο καθαρού ασημιού και διέθετε παχιά επίστρωση χρυσού. Η πολύχαλκη Ήρα, που βρισκόταν στην αγορά του Κωνσταντίνου, κόβεται σε στατήρες και παραδίδεται στις καμίνους.

Η κεφαλή αυτού του αγάλματος ήταν τόσο βαριά που μόνο με τέσσερα ζευγάρια βόδια, ζεμένα σε άμαξα, κατάφεραν να τη μεταφέρουν στο μεγάλο παλάτι. Έπειτα από αυτήν, ο Πάρις-Αλέξανδρος, που στεκόταν πλάι στην Αφροδίτη, και της ενεχείριζε το χρυσό μήλο της Έριδος, ανατράπηκε από τη βάση του. Όσο για την τετράπλευρη εκείνη χάλκινη κατασκευή, που ανταγωνιζόταν στο ύψος τους πιο ψηλούς από τους κίονες που είναι στημένοι σε πολλά σημεία της πόλης μας, ποιος βλέποντάς την δεν απόρησε για την ποικιλμένη ομορφιά της; Κάθε ωδικό πτηνό ήταν εκεί ζωγραφισμένο να κελαηδεί την άνοιξη.

Των γεωργών οι εργασίες, αυλοί, καρδάρες, βελάσματα προβάτων, αρνιών σκιρτήματα εικονίζονταν  σ’ αυτή. Στο κάτω μέρος απλωνόταν το θαλάσσιο πέλαγος και στα νερά του κοπάδια ψαριών έβλεπε κανείς, άλλα να έχουνε πιαστεί κι άλλα τα δίχτυα να ξεσχίζουν κι ανάλαφρα να φεύγουν στο βυθό  ξανά. Κι οι Έρωτες, δυο δυο, τρεις τρεις μαζί, γυμνοί από ρούχα, μήλα πετούσαν ο ένας στον άλλον κι ανασκιρτούσαν από γέλιο γλυκό. Η τετράπλευρη αυτή κατασκευή κατέληγε σε σχήμα πυραμίδας και πάνω, στην κορυφή, έβλεπε κανείς μια γυναικεία μορφή, που περιστρεφόταν και με τις πιο ελαφρές πνοές του ανέμου. Γι’ αυτό και ονομαζόταν Ανεμοδούλιο. Κι αυτό, ωστόσο, το πανέμορφο έργο, το παρέδωσαν στους καμινευτές, καθώς και τον έφιππο εκείνο άνδρα, που στηριζόταν πάνω

σε τραπεζιόσχημη βάση, στην περιοχή του Ταύρου, τον άνδρα με την ηρωική μορφή και το αξιοθαύμαστο μέγεθος. Έλεγαν πολλοί ότι επρόκειτο για τον Ιησού του Ναυή και το υποστήριζαν με το γεγονός ότι έδειχνε με το προτεταμένο του χέρι στην κατεύθυνση του ήλιου, που ήδη πορευόταν κατά τη Δύση, σαν να τον διέταζε να σταθεί πάνω από τη Γαβαών. Οι περισσότεροι, όμως, πίστευαν ότι επρόκειτο για τον Βελλεροφόντη, τον γεννημένο και αναθρεμμένο στο νησί του Πέλοπα, που ίππευε τον Πήγασο. Κι αυτό γιατί το άλογο δεν είχε χαλινάρι, κι έτσι μας παραδίδεται ο Πήγασος, ελεύθερος παντού να τρέχει, δίχως να ανέχεται κανέναν αναβάτη, καθώς και να πετάει μπορούσε και τη γη να περπατεί. Αλλά,

συγχρόνως, κυκλοφορούσε στα στόματα όλων παλιά φήμη, που πέρασε και σε μας, ότι κάτω από την αριστερή μπροστινή οπλή αυτού του αλόγου ήταν κρυμμένο ένα ομοίωμα ανδρός, που κατά τη γνώμη κάποιων παρίστανε έναν Βενετό, ενώ κατά τη γνώμη άλλων παρίστανε κάποιον άνδρα δυτικού έθνους, από αυτά που υπάγονταν στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία, έναν Βούλγαρο. Πολλές φορές, μάλιστα, είχε ασφαλιστεί η οπλή, ώστε να μην μπορεί κανείς, με κανένα τρόπο, να δει, ό,τι ήταν κρυμμένο κάτω της. Όταν το άλογο κατακομματιάστηκε και στάλθηκε μαζί με τον αναβάτη του στη φωτιά, βρέθηκε και το κάτω από την οπλή θαμμένο χάλκινο ομοίωμα – ήταν τυλιγμένο, μάλιστα, σε χλαίνη μάλλινη. Ωστόσο, λίγο νοιάστηκαν οι Λατίνοι για τις φήμες που το συνόδευαν. Το ρίξαν στη φωτιά κι αυτό.

Ούτε, όμως, και τα αγάλματα που βρίσκονταν στον Ιππόδρομο ούτε και άλλα θαυμαστά έργα άφησαν αβλαβή αυτοί οι βάρβαροι, που έρωτα για την ομορφιά ποτέ δε γνώρισαν. Κι αυτά τα κόψανε νομίσματα, ανταλλάσσοντας έτσι τα μεγάλα με μικρά και μετατρέποντας αυτά που με τα μεγαλύτερα έξοδα κατασκευάστηκαν σε κέρματα ουτιδανής αξίας. Γκρεμίστηκε, λοιπόν, κι ο Ηρακλής, ο μέσα σε τρεις νύχτες γεννημένος, ο μέγας μεγαλωστί, απιθωμένος μέσα σ’ ένα κοφίνι, με τη λεοντή στρωμένη από πάνω, την –έστω και χάλκινη– φοβερή στην όψη, που έμοιαζε πως θα ‘βγαζε ένα βρυχηθμό ο οποίος θα τρόμαζε το ανυπεράσπιστο πλήθος που στεκόταν εκεί πέρα. Ο Ηρακλής παρουσιαζόταν καθισμένος,

χωρίς φαρέτρα στην πλάτη του, χωρίς να κρατάει στα χέρια του τόξο, δίχως να προβάλει το ρόπαλό του, αλλά εκτείνοντας το δεξί του πόδι και το δεξί του χέρι όσο ήταν δυνατό, ενώ το αριστερό του πόδι το είχε λυγισμένο και πάνω στο γόνατο στήριζε το αριστερό χέρι με τον αγκώνα. Με το βραχίωνα του χεριού του ορθωμένο στήριζε το κεφάλι στην παλάμη, βαρύθυμος, θρηνώντας για την κακή του τύχη, δυσανασχετώντας για τους άθλους που του επέβαλε ο Ευρυσθέας, όχι από ανάγκη, μα από φθόνο περισσότερο, εκμεταλλευόμενος την περίσταση. Κι είχε το στέρνο ευρύ, τους ώμους φαρδεις, τριχοφυία πυκνή, τα μπράτσα δυνατά. Το μέγεθός του ήταν τόσο όσο και του αρχέτυπου Ηρακλή, όπως, έχω την εντύπωση, τον φαντάστηκε ο Λυσίμαχος, που φιλοτέχνησε το χαλκό άγαλμα, καλλιτέχνημα αριστουργηματικό

το πρώτο από τα χέρια του μα και το ύστατο. Και όταν ήταν τόσο μεγάλος, ώστε η κορδέλα που περιέβαλλε τον αντίχειρά του να έχει το μέγεθος ζωστήρας ανδρικής, και η κνήμη του να είναι ίση με το ανάστημα ενός άνδρα. Τέτοιος ήταν ο Ηρακλής. Και δεν τον άφησαν στη θέση του αυτοί που ξεχωρίζουν την ανδρεία από όλες τις συγγενικές αρετές και την οικειοποιούνται και πάνω από όλα την υπολογίζουν. Μαζί μ’ αυτόν γκρέμισαν και τον φορτωμένο και με μουγκρητά πεισμωμένα προχωρώντας όνο, καθώς και τον αναβάτη του. Αυτά είχε στήσει ο Καίσαρας Αύγουστος στο Άκτιο (το οποίο, κατά τους Έλληνες, ονομάζεται Νικόπολις),

γιατί, κάνοντας νυχτερινή έφοδο και κατατροπώνοντας το στράτευμα του Αντωνίου, είχε συναντήσει κάποιον να προχωράει καβάλα σε έναν γάιδαρο. Όταν τον ρώτησε ποιος είναι και κατά πού πορεύεται, πήρε την απάντηση: «Νίκων ονομάζομαι και ο γάιδαρός μου Νίκανδρος. Κατευθύνομαι προς τη στρατιά του Καίσαρα». Τα χέρια τους δεν κράτησαν μακριά μήτε από την ύαινα και τη λύκαινα, εκείνες που θήλασαν ο Ρώμος κι ο Ρωμύλος, παρά και αυτά τα παλαιά τιμημένα σύμβολα του γένους τα έκοψαν σε στατήρες μικρής αξίας, χάλκινους κι αυτούς, και τα έριξαν στο χωνευτήρι. Επιπλέον, και τον άνδρα που πάλευε με ένα λιοντάρι και τον ίππο του Νείλου, του οποίου το πίσω μέρος του σώματος κατέληγε σε ουρά καλυμμένη από λέπια, μα και εκείνον τον ελέφαντα που έσειε την προβοσκίδα του. Και επιπλέον τις Σφίγγες,

όμορφες γυναίκες στην όψη από μπροστά, αλλά θηρία φρικτά από πίσω κι ακόμη πιο παράξενες, καθώς και πεζές πορεύονταν αλλά και ανάλαφρες με τα φτερά πετούσαν, μπορώντας να συναγωνιστούν ακόμα και αυτά από τα πουλιά που ‘χαν μεγάλες φτερούγες. Και το ξεχαλίνωτο άλογο επίσης που όρθωνε τ’ αυτιά και φρούμαζε και που ζωηρό κι υπάκουο συνάμα πρότεινε το πόδι του, και το πανάρχαιο κακό, τη Σκύλλα, που μέχρι τη μέση είχε μορφή γυναίκας, μορφή ωστόσο εμπρόκλιτη με στήθος βαρύ, γεμάτη αγριότητα, ενώ από κει και κάτω χωριζόταν σε μορφές θηρίων που χιμούσαν στο πλοίο του Οδυσσέα, και καταβρόχθιζαν αρκετούς από τους συντρόφους του. Στον ιππόδρομο υπήρχε επίσης

χάλκινος αετός, αποτέλεσμα των παραδόξων μεθοδεύσεων του Απολλωνίου του Τυανέως, και της γοητείας που ασκούσε ο άνθρωπος αυτός μεγαλοπρεπέστατη απόδειξη, μαγική. Όταν κάποτε, δηλαδή, συναντήθηκε με τους Βυζαντινούς, τον παρακάλεσαν εκείνοι να πάψει τις δαγκωματιές των φιδιών, από τις οποίες κακοπάθαιναν άσχημα. Εκείνος, με κάθε τρόπο και συνολικά, όλες τις ανομολόγητες μεθόδους χρησιμοποίησε των οποίων δάσκαλοι είναι οι δαίμονες και όσοι πιστεύουν στων δαιμόνων τις οργιαστικές εκδηλώσεις, κι έστησε πάνω σε στήλη αετό, θέαμα που στάλαζε την ηδονή μες στις ψυχές, και ανάγκαζε να στέκονται όσοι το αντίκριζαν, όμοια μ’ αυτούς που ακούγαν των Σειρήνων τα τραγούδια, που δύσκολα μπορούσε κανείς ν’ αντιπαρέλθει. Είχε τα φτερά του ανοιχτά σαν να πετούσε, κι ένα φίδι κάτω από

τα πόδια του σκιρτούσε και τεντωνόταν με ελικοειδείς κινήσεις, εμποδιζοντας τον αετό να σηκωθεί στον αέρα και προσπαθώντας να φτάσει στα φτερά του και να τα δαγκώσει. Μα πουθενά δεν έφτανε το φαρμακερό φίδι. Γιατί καθώς το είχαν διαπεράσει οι αιχμές των νυχιών του αετού έσβησε η ορμή του κι έμοιαζε περισσότερο να κοιμάται, παρά να προσκολλάται στα φτερά του πουλιού, για να το αντιμετωπίσει. Έτσι, πνέοντας τα λοίσθια το φίδι, πέθαινε μαζί του και το φαρμάκι του. Μα ο αετός, περήφανα κοιτώντας, έτοιμος σχεδόν να ανακράξει για τη νίκη του, ορμούσε προς τα πάνω επιχειρώντας να συμπαρασύρει το ερπετό, και στον αέρα να βρεθούν και τα δύο. Και τα συμπέραινε κανείς αυτά απ’ τη χαρά στο βλέμμα (του αετού)

και από τη νέκρωση του φιδιού, που βλέποντάς το κανείς να έχει πάψει να συστρέφεται και να δαγκώνει με δαγκωματιά θανατηφόρα, θα πίστευε πως και τα υπόλοιπα φίδια του Βυζαντίου, έχοντας τούτο το παράδειγμα, θα λούφαζαν και θα αναγκάζονταν να μαζευτούν στις τρύπες τους και να κρυφτούνε. Ωστόσο, το γλυπτό αυτό με τη μορφή αετού δεν ήταν αξιοθαύμαστο μονάχα για όσα προαναφέραμε, αλλά και για το γεγονός ότι και τις ώρες της ημέρας ξεκάθαρα έδειχνε σε όσους με πρακτικό τρόπο το αντίκρυζαν. Και τις έδειχνε με τις αυλακιές που ήταν χαραγμένες στα φτερά του, όταν δεν σκοτείνιαζαν από τα σύννεφα οι ακτίνες του ηλίου. Αλλά και η λευκώλενη Ελένη, η καλλίσφυρη, η με τον περήφανο ψηλό λαιμό, αυτή που όλους τους Έλληνες συγκέντρωσε στην Τροία, εκείνη που κυρίεψε την Τροία και φεύγοντας από αυτήν προσάραξε στο

Νείλο κι έπειτα πάλι στων Λακώνων τους τόπους επέστρεψε για πάντα, μήπως κι αυτή ημέρωσε τους ανήμερους; μήπως μαλάκωσε τη σιδερένια βούλησή τους; Διόλου δεν κατάφερε κάτι παρόμοιο, αυτή που με την ομορφιά της υποχείριο έκανε όποιον την αντίκρυζε, κι ας ήταν ντυμένη με ρούχα φανταχτερά κι ας είχε όψη δροσερή, παρά το χαλκό, και ας παρακινούσε στον έρωτα με το χιτώνα της, με τον πέπλο της, με το στεφάνι και τον πλόκαμο των μαλλιών της. Και ήταν ο χιτώνας της λεπτότερος κι από ιστό αράχνης και αριστουργηματικός έπεφτε από πάνω του ο πέπλος, και το στεφάνι το μέτωπό της έστεφε, έχοντας τη διαύγεια του χρυσαφιού

και των πολύτιμων λίθων, ενώ η πλεξίδα της τον καταρράκτη των μαλλιών της μάζευε, αυτόν που  άνεμος εδώ κι εκεί οδηγούσε, φτάνοντας ώς τις κνήμες της. Τα χείλη είχε μισάνοιχτα, χαλαρωμένα σαν κάλυκα ενός λουλουδιού, και θα ‘λεγες πως θα ακουστεί απ’ αυτά φωνή. Όσο για το χαριτωμένο της χαμόγελο, που ευθύς κυρίευε και γέμιζε χαρά τον θεατή, το χαρωπό της βλέμμα, των φρυδιών τις καμάρες και τις υπόλοιπες του σώματός της ομορφιές, αυτά, τι λογής ήταν, αδύνατο μου είναι να περιγράψω με λόγια και να τα παραστήσω για τους κατοπινούς. Αλίμονο, Ελένη, του Τυνδάρεω κόρη, κάλλος από τη φύση του όμορφο, μόσχευμα των ερώτων, της Αφροδίτης έγνοια, της φύσης δώρο πανάριστο,

βραβείο για το οποίο έριζαν οι Έλληνες κι οι Τρώες, πού είναι το φάρμακο εκείνο που έπαυε τους πόνους κι έκανε να λησμονιούνται όλες οι συμφορές, αυτό που του Θώνου του βασιλιά η γυναίκα τού χάρισε. Πού είναι τα φίλτρα σου τα ακαταμάχητα; Γιατί δεν τα χρησιμοποίησες, όπως παλιά, και τώρα; Φοβάμαι, όμως, πως οι Μοίρες το όρισαν στη βία να πέσεις της φωτιάς, μη παύοντας ακόμα και ως εικόνα τον έρωτα ν’ ανάβεις σε όσους σ’ αντικρίζουν. Θα μπορούσε να πως ότι του Αινεία αυτοί οι απόγονοι με τη φωτιά σε τιμώρησαν ως αντίποινα για το ότι αθάλη έγινε η Τροία απ’ τη Φωτιά, μ’ αιτία τους δικούς σου έρωτες, τους αδικοκαμωμένους. Ωστόσο, η μανία αυτών των ανθρώπων για χρυσάφι δεν μου επιτρέπει μήτε να σκεφτώ, μήτε να πω κάτι παρόμοιο. Εξαιτίας αυτής της μανίας τα σπάνια σε κάθε τόπο,

τα ομορφότερα ανάμεσα στα όμορφα έργα, οδηγήθηκαν στον πλήρη αφανισμό. Εξαιτίας της πάλι, πολλές φορές αυτοί διώχνουν και χωρίζουν τις γυναίκες τους, με αντάλλαγμα λίγα χρήματα. Και δείχνουν μεγαλύτερη έφεση να στρώνονται μπροστά σ’ ένα τραπέζι κι όλη τη μέρα να παίζουνε πεσσούς, και μάλιστα με ορμή παράλογη και μανιώδη, και όχι με λογική ανδρεία. Κι ο ένας στον άλλον ορμάει έξαλλα και του Άρη ζώνονται τα όπλα, βάζοντας ως έπαθλο της νίκης όλα όσα κατέχουν, κι αυτές ακόμα τις νόμιμες συζύγους τους, χάρη στις οποίες άκουσαν τα παιδιά τους να τους φωνάζουνε «πατέρα», ακόμα και το σπουδαίο εκείνο πράγμα, που δεν το παραχωρεί κανείς σε άλλον, την ψυχή, εξαιτίας της οποίας τα πάντα κάνουν οι άνθρωποι. Άλλωστε, πώς είναι δυνατόν να

αναζητήσει κανείς σε ανθρώπους βάρβαρους, αγράμματους και πλήρως αναλφάβητους την ανάγνωση και τη γνώση των λόγων αυτών που τραγουδήθηκαν για σένα

 «ου νέμεσις Τρώας και εϋκνήμιδας Αχαιούς,

 τοιήδε αμφί γυναικί πολύν χρόνον

          άλγεα πάσχειν.

 Αινώς αθανάτησι θεαίς εις ώπα έοικεν».

Πρέπει όμως και σ’ αυτό να αναφερθούμε: πάνω σε στήλη ήταν τοποθετημένη μορφή νεαρής γυναίκας, στην ηλικία την πιο χαριτωμένη, με τα μαλλιά τραβηγμένα προς τα πίσω, να πέφτουν από τις δύο πλευρές του προσώπου της. Ήταν βαλμένη χαμηλά, κι όποιος άπλωνε το χέρι μπορούσε να την αγγίξει. Με το δεξί της χέρι, δίχως υποστηρίγματα κανένα,

βαστούσε στην παλάμη από το πόδι του αλόγου έφιππο άνδρα σαν να κρατούσε κύπελλο γεμάτο ποτό. Ο καβαλάρης είχε σώμα σφριγηλό, φορούσε θώρακα στο στήθος, στα πόδια του περικνημίδες, μορφή ολότελα πολεμική. Το άλογο τα αυτιά του έτεινε σε ήχο σάλπιγγας, τέντωνε τον ψηλό λαιμό και ήταν στην όψη φοβερό και με τα μάτια του φανέρωνε την αγριεμένη του διάθεση. Τα πόδια του υψώνονταν στον αέρα, δείχνοντας κίνηση πολεμική. Μετά τούτο το γλυπτό, πολύ κοντά στον ανατολικό αυχένα του λόγου που ονομαζόταν του Ρουσίου, ήταν στημένοι αρματηλάτες, που έδιναν υποδείξεις επιδεξιότητας στην αρματοδρομία. Με την κίνηση των χεριών τους έδειχναν, θαρρείς, στους αρματοδρόμους

πώς περνώντας τη στροφή του στίβου δεν πρέπει να χαλαρώνουν τα χαλινάρια αλλά να οδηγούν τα άλογα λοξά και διαρκώς, ολοένα πιο δυνατά, να τα χτυπούν με το μαστίγιο και να αναγκάζουν έτσι τον αντίπαλο να λοξοδρομεί και να μένει πίσω, έστω κι αν έχει άλογα ταχύτερα και κατέχει καλά την τέχνη της αρματοδρομίας. Σε ό,τι ειπώθηκε ας προστεθεί κάτι ακόμη. Είναι αδύνατο τα πάντα να καταγραφούν. Όμορφο στην όψη και στην τέχνη σχεδόν από όλα ανώτερο ήταν το ζώο το φιλοτεχνημένο από χαλκό, πάνω σε πέτρινη βάση, που ολότελα θα έμοιαζε με βόδι, αν δεν είχε κοντή ουρά, μακρύ λαιμό και νύχια στα πόδια. Στα σαγόνια του έσφιγγε κι έπνιγε άλλο ζώο, με λέπια σε ολόκληρο το σώμα τόσο τραχιά

που θα πλήγωναν ακόμη κι όποιον αρματωμένος τα άγγιζε. Έμοιαζε να είναι βασιλίσκος το ένα και ασπίδα το άλλο που συνθλίβονταν στο στόμα του πρώτου. Αρκετοί πάντως νόμιζαν πως επρόκειτο για βόδι του Νείλου και για κροκόδειλο. Για μένα, πέρα από τις διαφορετικές εντυπώσεις, το κυριότερο είναι πως είχαν εμπλακεί σε μια πάλη παράδοξη. Ταυτόχρονα έπληττε και υπέφερε καθένα τους εξαιτίας του άλλου, αφάνιζαν και αφανίζονταν, κέρδιζαν κι έχαναν και την ίδια ώρα καθένα ήταν νικητής και υπέκυπτε στο άλλο. Αυτό που έλεγαν πως είναι βασιλίσκος φούσκωνε ολόκληρο, από το κεφάλι ώς τα πέλματα των ποδιών του, λύγιζε το σώμα του και ειχε χρώμα πράσινο, πιο πράσινο κι από το βάτραχο, καθώς έτρεχε το φαρμάκι του άλλου παντού μέσα του και του έδινε το χρώμα του θανάτου.

Στα γόνατα έπεφτε λοιπόν κι έσβυναν τα μάτια του, καθώς μαραινόταν της ζωής η δύναμη. […]

Εγώ πρέπει να πω ότι το να καταστρέφει ο ένας τον άλλον κι από κοινού να παίρνουν το δρόμο του θανάτου, είναι από τις ανθρώπινες συμφορές η πιο ολέθρια και φονική. Δεν είναι κάτι που απλώς απεικονίζει κανείς, μήτε συμβαίνει μόνο στα πιο δυνατά ζώα. Συχνά συμβαίνει και σε έθνη, όπως αυτά που ήρθαν εναντίον μας.

[β΄ μετάφραση]

Κι έτσι, καθένας είχε πόνο, στα στενά θρήνος και κλάματα, στα τρίστρατα οδυρμοί, στους ναούς ολοφυρμοί, φωνές των ανδρών, κραυγές των γυναικών, απαγωγές, υποδουλώσεις, τραυματισμοί και βιασμοί σωμάτων. […] Το ίδιο και στις πλατείες, και δεν υπήρχε μέρος ανεξερεύνητο που να δώσει άσυλο σε αυτούς. Χριστέ μου, τι θλίψη και φόβος υπήρχαν τότε στους ανθρώπους […] Τέτοιες παρανομίες έκαναν οι στρατοί από τη Δύση εναντίον της κληρονομιάς του Χριστού, χωρίς να δείξουν σε κανένα φιλανθρωπία, αλλά γυμνώνοντάς τους όλους από χρήματα και κτήματα, από σπίτια και ρούχα. Αυτά έκαναν αυτοί [= οι Ευρωπαίοι] που όλα τα ξέρουν από μόνοι τους, και είναι σοφοί, και δίνουν αληθινούς όρκους, και αγαπούν την αλήθεια, και μισούν το κακό, και είναι ευσεβέστεροι και δικαιότεροι από εμάς τους Γραικούς [Χρησιμοποιεί το «Γραικός» επειδή έτσι, περιφρονητικά, μάς αποκαλούσαν οι Ευρωπαίοι], και το πιο σημαντικό, αυτοί που πήραν το σταυρό στους ώμους και πολλές φορές ορκίστηκαν σε αυτόν και στα θεία λόγια ότι θα περάσουν δίχως να πειράξουν τις χώρες των Χριστιανών, χωρίς να κοιτάξουν αριστερά ή να κλίνουν προς τα δεξιά, αλλά θα οπλιστούν κατά των Σαρακηνών και να βάψουν τα ξίφη τους με το αίμα τους. […] Οι δε Σαρακηνοί δεν έκαναν έτσι, και φέρθηκαν πολύ φιλάνθρωπα και ευγενικά όταν κυρίευσαν την Ιερουσαλήμ. Γιατί ούτε πείραξαν τις γυναίκες των Λατίνων, ούτε τον κενό τάφο του Χριστού έκαναν ομαδικό τάφο […] και αφήνοντας όλους να φύγουν με ένα ορισμένο αριθμό χρυσών νομισμάτων  και από τον καθένα έπαιρναν μερικά πράγματα αφήνοντας τα υπόλοιπα στους κατόχους τους, ακόμα κι αν αυτά ήταν σαν την άμμο. Κι έτσι φέρθηκε το γένος που μάχονταν το Χριστό [οι Άραβες] προς τους αλλόπιστους Λατίνους, ούτε με ξίφος ούτε με φωτιά ούτε με λιμό ούτε με διωγμούς ούτε με άλλα δεινά. Σε εμάς όμως τα προκάλεσαν αυτά τα παραπάνω οι φιλόχριστοι και ομόδοξοι [= οι Ευρωπαίοι της Δ΄ Σταυροφορίας], όπως είπαμε με συντομία, αν και δεν είχαμε κάνει κάποιο αδίκημα».

Posted in Δυτικοί, Δύση, Ρωμανία, ελληνορωμαϊκή τέχνη | Tagged , , , , , , , , , , , , | 1 σχόλιο

Φταῖχτες

Ὅλοι ὅσοι ἀποδίδουν τὶς συμφορὲς τῶν Ἑλλήνων (παλιὲς καὶ νέες) στὴν ἀπρονοησία καὶ τὴν ἀδιαφορία τους τους κατὰ βάση, κι ὄχι στὴν ἐπιβουλὴ τῶν ἄλλων, ἀκολουθοῦν τὸ ἀνθρωπιστικὸ πρότυπο τῆς εὐσπλαχνίας πρὸς τοὺς θύτες καὶ τοῦ μίσους πρὸς τὰ θύματα. Τὸν ἄτυχο τὸν δαγκώνουν καὶ τὰ πρόβατα, ποὺ λέγαν οἱ Βυζαντινοί. Εἶναι τῆς μοδὸς νὰ κατηγορεῖς τὸν σφαγμένο ὡς φταίχτη, καὶ εἴτε νὰ δικαιολογεῖς (ταξικά, ψυχιατρικά, κ.λπ.) τὸν θύτη εἴτε νὰ ἀποσιωπᾶς τὴν ἴδια τὴν ὕπαρξή του. Λέει τὸ ἀνθρωπιστικὸ πρότυπο αὐτό: Δὲν ἔφταιγε ὁ ληστής, μόνο τὸ πρότυπο τοῦ γρήγορου πλουτισμοῦ. Δὲν ἔφταιγε ὁ βιαστής, μόνο τὸ πρότυπο τῆς σεξουαλικότητας ποὺ σοῦ τάζει ἄμεση ἀπόλαυση χωρὶς φλέρτ, προσπάθεια κ.λπ. Δὲν ἔφταιγαν οἱ Τοῦρκοι κ.ο.κ. Ἀσφαλῶς, καὶ τὰ πρότυπα φταῖνε, ἀλλὰ ἀκόμη δὲν φτάσαμε στὴν ἐποχὴ ὅπου σοῦ τὰ ἐπιβάλλουν ἐπὶ ποινῇ φυλάκισης. Ἄλλωστε, τὰ περὶ συλλογικῆς ἐνοχῆς («γιατί δὲν διαδηλώσατε;») παραγνωρίζουν τὸ πῶς λειτουργοῦν οἱ κοινωνίες.

Ἡ ἰδιοτυπία ὁρισμένων ἀνθρωπιστῶν χριστιανικοῦ καὶ ἀριστεροῦ ὑποβάθρου μάλιστα, ἔγκειται στὴν ἀντιφατικότητά τους. Γιὰ παράδειγμα, λένε ὅτι οἱ Βυζαντινοὶ κατέρρευσαν ἀπὸ τὴ δική τους ἀνηθικότητα κι ἔλλειψη πραγμάτωσης τοῦ χριστιανικοῦ προτύπου. Πέρα ἀπὸ τὴν διαστρεβλωτικὴ – ἀποσπασματικὴ χρήση τῆς χριστιανικῆς ἠθικῆς (π.χ. μόνο ἡ ταξικὴ χριστιανικὴ ἠθικὴ τοὺς ἀρέσει, ποτὲ ὅμως καὶ σεξουαλική -εἶναι «αἱρετικοὶ» τῆς Ὀρθοδοξίας τρόπον τινά), καὶ πέρα ἀπὸ τὸ γεγονὸς ὅτι οὐσιαστικὰ ἀθωώνουν Δυτικοὺς καὶ Ἰσλάμ, δὲν εἶναι πρόθυμοι νὰ ἐφαρμόσουν τὰ ἴδια κριτήρια γιὰ τοὺς Νεοέλληνες. Φαντάζεστε τοὺς φλογεροὺς νῦν χριστιανοὺς καὶ πρώην ἀναρχικούς, μαοϊκοὺς καὶ κνίτες νὰ κατακρίνουν τοὺς Ἕλληνες ἐπειδὴ εἶναι πρωταθλητὲς στὶς ἐκτρώσεις; (Κι ἂρα, ἡ κοινωνία πεθαίνει καὶ γερνάει.) Θὰ τοὺς κοροϊδέψει τὸ ἀνθρωπιστικὸ πρότυπο τῆς ὑπεράσπισης τοῦ θύτη (ἐδῶ: τοῦ ἰσχυροῦ ἐνήλικα ποὺ ἀποφασίζει γιὰ τὸ θάνατο ἑνὸς ἀνίσχυρου ἐμβρύου, γιὰ νὰ κάνει τὴ ζωή του). Γι’ αὐτὸ πετᾶν τὴ μπάλα στὴν κερκίδα. Σὰν καλοὶ ρήτορες ἀπὸ τὰ φοιτητικά τους χρόνια ἄλλωστε.

Γι’ αὐτό, ἀπὸ ὅλες τὶς μεριές, μὲ κάθε ἰδεολογικὸ πρόσημο (ἀκόμη καὶ χριστιανικό), ὁ θύτης παρηγορεῖται ἢ ἁπλῶς ἀγνοεῖται, τοῦ ἐπιτρέπεται νὰ συνεχίσει νὰ ζῆ μεταξὺ τῶν ἀνθρώπων, μὲ μικρὲς ποινές (ἤ, ἂν σκοτωθεῖ δικαιοῦται νομικὰ δημόσια μεταχείριση ποὺ ἁρμόζει σὲ ἀνθρώπινο πτῶμα, ὥστε νὰ μὴν ἀνησυχεῖ ὁ ἐγκληματίας -καὶ ὁ ἄθεος- γιὰ τὴν «ὑστεροφημία» του), καὶ τὸ θύμα χάνει κάθε δικαίωμα ἱκανοποίησης (ἂν δὲν θέλει νὰ «τὸ περιμένουν στὴ γωνία» οἱ φίλοι τοῦ θύτη ἢ κι ὁ θύτης ὁ ἴδιος). Ὅλα εἶναι προσηλωμένα στὴ λατρεία τοῦ θύτη -ἀκόμη καὶ ἡ λογοτεχνία (ποὺ ἔμμεσα τὸν ἀποενοχοποιεῖ), ἀκόμη κι οἱ νόμοι. Ὅταν πρώην ὑπουργὸς ἔλεγε νὰ κάνουμε ὅτι κοιμόμαστε σὲ περίπτωση ποὺ μποῦνε κλέφτες, δὲν ἤθελε νὰ ξεφύγει λεκτικὰ γιὰ τὴν ἀνικανότητα τῶν ἀστυνομικῶν οὔτε παρίστανε τὸν βλάκα, ἔλεγε ξεκάθαρα τί πρεσβεύει ὁ Ἀνθρωπισμός (ἱερότητα τῆς ζωῆς τοῦ θύτη), καὶ δὲν τὸ ἔκανε γιὰ νὰ γλιτώσουν οἱ νοικοκύρηδες ἀπὸ σκοτωμούς, ἀλλὰ γιὰ νὰ ἐναρμονιστοῦν μὲ τὸν ἀνθρωπιστικὸ νόμο (καὶ νὰ τὸν ἐσωτερικεύσουν) ποὺ ἀπαγορεύει νὰ σκοτώνεις τὸν εἰσβολέα, βιαστή, μαχαιροβγάλτη κ.λπ. στὸ σπίτι σου. Ἡ χρονικὴ συγκυρία εἶναι κωμική, γιατὶ τὴν ἴδια ἐποχὴ ποὺ ἡ ἀγάπη πρὸς τὸν μαχαιροβγάλτη ἔχει φτάσει «στὸ ταβάνι» ἐμφανίζεται καὶ κυριαρχεῖ ἕνας πολιτισμὸς ποὺ δὲν καταλαβαίνει πολλὰ-πολλὰ ἀπὸ στοργή, ἰσότητα κ.λπ., κι ὅμως γίνεται ἀντικείμενο στοργῆς.

Posted in παλιά και νέα θεότητα, ανθρωπισμός | Tagged | Σχολιάστε

Στὴν πόρτα τοῦ Σαλονικιοῦ

 

Στην Πόρτα του Σαλονικιού, κάθεται ένας Γιανίτσαρος

βάσταγε και στα χέρια του μαλαματένιο ταμπουρά μαλαματένιο ταμπουρά,

γιε μ’ το βαστά, γιε μ’ και το λαλάει

– Κόρη μου Θεσσαλονικιά, ‘πο ‘χεις αράδα τα φλουριά

Έδωσα όρκο στην αυλή, πώς θα σε πάρω το φιλί.

– Βρε Αρβανίτη, βρε σκυλί δε σε το δίνω το φιλί.

Έχω άντρα ταξιδευτή και έμμορφο πραματευτή.

Στην Αλεξάνδρεια το πουλεί και καζαντίζει το φλουρί.

Στην Πόρτα του Σαλονικού κάθεται ένας Γιανίτσαρος.

Posted in Μακεδονία, μουσική | Σχολιάστε

Στὴν Πνύκα, ἀδερφές μου

pnyka_vandali

Κάποιοι διαπιστώνουν ὅτι «ξέπεσε» τὸ «κίνημα» γιατὶ παλιὰ φώναζε «Ἔξω τὸ ΝΑΤΟ» (ἡ φινλανδοποίηση ὡς πάγιος σοβιετικὸς στόχος προβαλλόμενος ὡς τάχα «ἀνεξαρτησία» -ἀκόμη κι ἂν τὸ ΝΑΤΟ πράγματι συνιστοῦσε ἐξάρτηση: Τὸ «κίνημα» ἐσκεμμένα ταύτιζε τὴ φινλανδοποίηση μὲ τὴν ἀνεξαρτησία θεωρώντας την πρῶτο βῆμα γιὰ τὴ σοβιετοποίηση) ἐνῶ τώρα φωνάζει «Ἔξω ἡ ἀρχαιολογία». Ἐγὼ ἀντιθέτως πιστεύω ὅτι ἡ ἐσωτερικὴ λογικὴ τῆς ἐπιχειρηματολογίας παρέμεινε ἡ ἴδια: Τὸ μπούγιο καὶ τὸ ντοὺ κάποιων λίγων, τάχα ὡς Φωνὴ Λαοῦ.

Posted in Αριστερά | Tagged | Σχολιάστε

στὸ ἀστικό..

Μπαίνεις στὸ ἀστικὸ στὴ γαλαρία καὶ βλέπεις αὐτὲς τὶς φάτσες μαστουρωμένων Μουσουλμάνων πρεζέμπορων μὲ τὸ ὕφος «θὰ μπορούσαμε καὶ νὰ σᾶς σφάξουμε ἀλλὰ σᾶς κάνουμε τὴ χάρη» νὰ κυκλοφοροῦν· μαχαιριὲς κάθε φορὰ ποὺ κυκλοφορεῖς νύχτα στὴν πόλη. Διάφοροι καλωσόρισαν (καί) ὅλη αὐτὴ τὴν ἀραβικὴ κοσμοπλημμύρα, νὰ ἔρθει μόνιμα στὴν πόλη, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ ἀναιρεθεῖ ἄτυπα ἡ ἀπελευθέρωση τοῦ 1912 καὶ ἡ ἐκδίωξη τῶν κατακτητῶν Μουσουλμάνων· ἀφοῦ δὲν μπορεῖ ἄμεσα νὰ ἀκυρωθεῖ ἡ συνθήκη τῆς Λωζάνης καὶ ἐκείνη τοῦ Βουκουρεστίου. Δὲν μποροῦσαν νὰ προβλέψουν ὅτι μὲ τὰ παράσημα ἐλιτιστικῆς ἀνθρωπιᾶς καὶ μὲ τὴν πλανητικὴ ντουντοὺκα «θὰ βρεῖτε σπίτια γιὰ νὰ ζεῖτε ἀνθρώπινα», καὶ τὰ «Καλῶς τους!», λὲς καὶ πρόκειται γιὰ συγγενεῖς μας στὴν Ἀμερικὴ καὶ γιὰ καρδιακοὺς φίλους μουσαφίρηδες ποὺ ἦρθαν γιὰ μιὰ ἐπίσκεψη -ὅτι μὲ ὅλα θὰ μᾶς μάθαινε καὶ τὸ τελευταῖο χωριὸ τῆς Ἀλγερίας, καὶ θὰ ἄλλαζαν ἀκόμη καὶ οἱ ροὲς τῶν ἀνθρώπινων καραβανιῶν ἀπὸ τὴν Τουρκία; Δὲν μᾶς ἔφταναν δηλαδὴ οἱ δικοί μας, Ἕλληνες, παλιάνθρωποι ἐγκληματίες· ἔπρεπε νὰ ὑποφέρουμε καὶ τοὺς κατὰ πολὺ χειρότερους ἐγκληματίες τῆς Μέσης Ἀνατολῆς, νὰ προστεθοῦν κι αὐτοί; Ὁ ἕνας μετὰ τὸν ἄλλο, οἱ δημόσιοι χῶροι μας νὰ γίνονται πεδίο διαμάχης ἀνθρωποφάγων καὶ ἄβατοι.

Κι ἀπὸ δίπλα, «ἀνοιχτόμυαλοι» Δεξιοὶ νὰ ἐξυμνοῦν νοσταλγικὰ τοὺς Ὀθωμανούς, νὰ εἰρωνεύονται τὴν μητέρα μας τὴν Ἑλλάδα, τώρα ποὺ μαχαιρώνεται ἀνυπεράσπιστη ἀπ’ ὅλες τὶς πλευρὲς σὲ στιγμὴ ἀδυναμίας (μὰ γιατί νὰ μὴν ἐξισλάμιζαν τοὺς δικούς τους προγόνους οἱ Ὀσμανοί -ὥστε νὰ ἔφευγαν ἢ νὰ μὴν ἔρχονταν τὸ ’22- ἀντὶ νὰ τοὺς ἀφήσουν νὰ ἐπιζήσουν ἕως τὶς μέρες μας στὴν Ἑλλάδα;), νὰ ἐπαινοῦν ὁποιονδήποτε, ὁτιδήποτε, κάθε τὶ ἀρκεῖ αὐτὸ νὰ εἶναι ἐχθρὸς τῆς Ἑλλάδας. Παρέα μὲ Ἀριστεροὺς ποὺ ξεσπαθώνουν κατὰ τῆς «Πατριαρχίας τῶν Ἑλλήνων», ἀλλὰ σιωποῦν γιὰ τὶς κλειτοριδεκτομὲς καὶ τοὺς ξυλοδαρμοὺς καὶ τὴν κατὰ πολὺ χειρότερη «ἰσλαμικὴ πατριαρχία». Ἢ ἐκεῖνοι ποὺ μᾶς κουνᾶν τὸ δάχτυλο γιὰ τὴν παρακμή μας, ὅσοι ἠθικιστὲς ἀνομολόγητα θεωροῦν αὐτονόητη κι ἀναμενόμενη, ἄρα φυσιολογική, αὐτὴ τὴν ἰσλαμικὴ κοινωνικὴ συμπεριφορά· καὶ ἀρχίζουν τοὺς δεκάρικους «σᾶς τά ‘λεγα ἐγώ» ἢ κυνικὰ δηλώνουν ὅτι «δὲν τοὺς πέφτει λόγος» γιὰ τὸν ἰσλαμικὸ ἀνθρωποτύπο ποὺ μεταφυτεύεται στὴν χώρα τους –μὴν πολυασχοληθοῦν, καὶ τοὺς ποῦν «ρατσιστὲς» οἱ κολλητοί τους. Γιὰ νὰ μᾶς κάνουν διπλὰ ἀφόρητη τὴ ζωή. Ἢ νὰ παραδίδουν μαθήματα Ὑψηλῆς Ἠθικῆς, ἄλλοι, ὅτι «ἁμαρτήσαμε»· σάμπως, οἱ Μουσουλμάνοι δὲν κάνουν καθημερινὰ τὰ ἑκατονταπλάσια ἁμαρτήματα ἐνάντια σὲ γυναῖκες, παιδιά, Χριστιανούς, μειονότητες. «Ἄ, οἱ Μουσουλμάνοι εἶχαν θαυμάσιο πολιτισμό, ποὺ τὸν ἀγνοοῦμε», θὰ σοῦ ποῦν οἱ ἐξυπνότεροι· «γιὰ ποιὰ ἐγκλήματά τους μιλᾶτε;».

Posted in Άραβες, φιλελεύθεροι, Αριστερά, Δεξιά, Ισλάμ | Σχολιάστε

Τὸ δὶς ἐξαμαρτεῖν

Οἱ Πόντιοι καὶ Ἀριστεροὶ ἔσφαλαν τραγικὰ μιὰ φορὰ σχετικὰ μὲ τὴ δυναμικὴ καὶ τὴν ἐξέλιξη τοῦ Ἐρντογάν -κατὰ τὴ δεκαετία τοῦ 2000. Πίστευαν πὼς ὁ Ἐρντογὰν θὰ ἀποδομήσει τὸν Κεμαλισμὸ ὁδηγώντας τοὺς Τούρκους στὴν συνειδητοποίηση τῆς Γενοκτονίας, καὶ τελικὰ στὸν ἐκδημοκρατισμὸ τῆς Τουρκίας (ὁ ὁποῖος κατὰ τὴ γνώμη τους –σὲ πεῖσμα τῶν ἱστορικὰ διεγνωσμένων συσχετισμῶν δημοκρατίας / ἰμπεριαλισμοῦ σὲ Γαλλία, ΗΠΑ καὶ Μ. Βρετανία– θὰ συνέφερε τὴν Ἑλλάδα). Καὶ δώσ’ του Τανὲρ Ἀκσὰμ καὶ οἱ λοιποὶ «καλοὶ Τοῦρκοι» καὶ οἱ ἐλπίδες ὅτι δι’ αὐτῶν θὰ «ἁλωθεῖ» ἢ θὰ «ραγίσει» ὁ Τουρκισμός (Ἐδῶ ἐνυπῆρχε κι ἕνας ἀνομολόγητος τοπικιστικὸς ἀντι-ελλαδισμός, τοῦ τύπου «Τὰ βρίσκουμε εὐκολότερα μὲ αὐτοὺς παρὰ μὲ σᾶς τοὺς ἀπολίτιστους νοτιοβαλκάνιους».) Καὶ παρ’ ὅλο ποὺ διαψεύστηκαν οἰκτρά, δὲν ἔγιναν προσεκτικότεροι, οὔτε ἀντιλήφθηκαν τὸ γεγονὸς ὅτι ἁπλὰ χρησιμοποιήθηκαν ὡς (προσφυγο-δημοκρατικό) ἄλλοθι γιὰ τὸν ἐνδοτικὸ ἐρντογανισμὸ τῶν ἑλληνικῶν πολιτικῶν κ.ἄ. ἡγεσιῶν. Ἂς μὴν συναριθμήσω στὰ λάθη ὁρισμένων ἀπογόνων προσφύγων τοῦ ’22 τὸ πόσο εὔκολα κατάπιαν τὸ 2015 τὸ δόλωμα περὶ προσφύγων συγχέοντας ἀδικαιολόγητα τοὺς ἀλληλοσφαζόμενους μὰ χριστιανοφάγους Μουσουλμάνους τοῦ ἐνδομουσουλμανικοῦ ἐμφυλίου τὸ 2015 μὲ τοὺς σφαγιασμένους Χριστιανοὺς τοῦ 1922 -γιατὶ δὲν ἦταν οἱ μόνοι. Ἔτσι, σφάλλουν γιὰ δεύτερη φορά, τώρα σχετικὰ μὲ τὸν ΣΥΡΙΖΑ. Μόνο ποὺ τὸ συριζαϊκὸ λάθος τους εἶναι διπλό: Χρονικά, τὸ 2015 καὶ τὸ 2019.

Κι ἐδῶ οἱ ἐκτιμήσεις τους εἶναι τὸ ἴδιο ἐσφαλμένες ὅσο ἐκεῖνες γιὰ τὸν Ἐρντογάν: Ὁ ΣΥΡΙΖΑ, ποὺ παθαίνει ναυτία μὲ ὁποιαδήποτε ἰδέα ἑλληνικοῦ ἐθνοκρατικοῦ συμφέροντος, ὁ ΣΥΡΙΖΑ ποὺ θέλει τὴν «μὴ-μοναχοφάικη» συνεκμετάλλευση τοῦ Αἰγαίου καὶ τοῦ ὁποίου ὁ σκληρὸς πυρήνας ἀρνεῖται ὅτι ὑπῆρξε Γενοκτονία, θὰ προωθήσει τὴν διεθνὴ ἀναγνώριση τῆς Γενοκτονίας. Κι ἐπειδὴ πιστεύουν ὅτι θὰ βοηθήσει στὴν ἀναγνώριση τῆς Γενοκτονίας, γι’ αὐτὸ θὰ πολεμήσουν (κάποιοι ἐξ αὐτῶν) τὸ ἐχθρικὸ σύστημα «ἀπὸ τὰ μέσα»…  Ἂς ἑτοιμάζονται γιὰ μιὰ ἀκόμη διάψευση στὴν πολιτική τους ζωή. Τὸ κακὸ εἶναι ὅτι θὰ κάνουν κακὸ στὴν ὑπόθεση τοῦ Πόντου (σὲ 100 κομμάτια οἱ Πόντιοι) συγχρωτιζόμενοι μὲ τὴ χειρότερη μεταπολιτευτικὴ κυβέρνηση. Ὁ ἰδιότυπος αὐτὸς δικαιωματισμός τους («νὰ προωθήσω τὴν δική μου ὑπόθεση [π.χ. Πόντος, ΛΟΑΤΚΙ κ.ο.κ.] καὶ δὲν μὲ νοιάζει τίποτε ἄλλο») θὰ βλάψει τὴν δική τους ὑπόθεση καὶ θὰ τὴν ἀποξενώσει καὶ ἀπὸ τοὺς ἄλλους Ἕλληνες καὶ τὰ λοιπὰ 99 κομμάτια τῶν Ποντίων. Ὡραῖοι οἱ ἀντιδεξιοὶ μπαμποῦλες τοῦ ἀντιπροσφυγισμοῦ καὶ τῶν ἑρμηνευτικῶν σχημάτων τοῦ Μεσοπολέμου, ὅμως, 100 χρόνια μετά, δὲν ὑπάρχουν «ντόπιοι καὶ πρόσφυγες», νοικοκυραῖοι εἶναι ὅλοι, οἱ ἐν Ἀθήναις Πόντιοι εἶναι μιὰ χαρὰ «Χαμουτζῆδες»  καὶ ἐξαθηναϊσμένοι, καὶ οἱ Θεσσαλονικεῖς Πόντιοι καὶ Μικρασιάτες εἶναι παρομοίως πολὺ καλοὶ «Μακεδονομάχοι». Τὸ τελευταῖο στοιχεῖο ἀποτελεῖ καὶ τὴν ἀπόδειξη περὶ πραγματικῆς συλλογικῆς ἐξάλειψης τῶν προστριβῶν τοῦ Μεσοπολέμου.

 

Posted in Αριστερά, Ελλάδα | Tagged | Σχολιάστε

Τὸ παιδομάζωμα τῆς Νάουσας: δύο ὀθωμανικὰ ἔγγραφα (1705)

Πρὸς τοὺς πανιερωτάτους καὶ σοφολογιωτάτους Ἱεροδικαστάς, ὧν τὴν σοφίαν αὐξάνει Κύριος, Βεροίας καὶ Ναούσσης τοὺς κραταιοὺς Βοεβόδας καὶ λοιποὺς προκρίτους καὶ ἰσχυροὺς τοῦ τόπου, ὧν τὴν ἰσχὺν αὐξάνει Κύριος 27-4-1705, στό: Ι. Κ. Βασδραβέλλης, Οἱ Μακεδόνες εἰς τοὺς ὑπὲρ τῆς ἀνεξαρτησίας ἀγώνας 1796 – 1832 [Μακεδονικὴ Βιβλιοθήκη 1], Θεσσαλονίκη 1940, (3) σσ. 244 – 245:

Διὰ τῆς παρούσης ὑψηλῆς μου διαταγῆς φέρω εἰς γνῶσιν ὑμῶν ὅτι ὁ Ὕψιστος ἡμῶν Ἄρχων Κραταιότατος Σουλτάνος καὶ Μέγας Χαλίφης τῶν Πιστῶν διὰ προγενεστέρου Ὑψηλοῦ του Αὐτοκρατορικοῦ Φιρμανίου εἶχε διατάξῃ τὴν ὅσον τάχιστα περισυλλογὴν καὶ ἀποστολὴν τῶν νέων Γενιτσάρων, οἵτινες ὡς γνωστὸν εἴθισται νὰ ἐκλέγωνται μεταξὺ τῶν εὐσταλῶν καὶ καλλισώμων νέων τῶν ἀπίστων ραγιάδων. Οὕτω ὑπείκοντες εἰς τὰ παραγγέλματα τοῦ Ὑψηλοῦ ἡμῶν Χαλίφου διορίσαμεν καὶ ἀπεστείλαμεν ἀμέσως εἰς τὴν περιφέρειαν Ναούσης τὸν Σιλιχτάρην Ἀχμὲτ Τσελεμπῆν μὲ τὴν ἐντολὴν ὅπως ἐνεργήσῃ τὴν ἐκλογὴν καὶ στρατολόγησιν πεντήκοντα νέων Γενιτσάρων ἐκεῖθεν κατὰ τὸ κρατοῦν παλαιὸν ἔθιμον. Τοιαύτην ἐκτελῶν ὑψηλὴν ἐντολὴν ὁ ρηθεὶς Σιλιχτάρης εἶχε μεταβῆ πρό τινος εἰς τὴν πόλιν τῆς Ναούσης ὡς γνωστὸν καὶ ἐπιληφθῇ τῆς καταγραφῆς τῶν νέων Γενιτσάρων, ὁπότε οἱ ἄπιστοι κάτοικοι τῆς εἰρημένης πόλεως ἐπαναστατήσαντες καὶ λέγοντες ἡμεῖς δὲν παραδίδομεν τοὺς υἱοὺς μας εἰς τοὺς Μουσουλμάνους  ἀπετόλμησαν νὰ φονεύσωσι δημοσίᾳ καὶ ἐν μέσῃ Σουλτανικῇ ὁδῷ τὸν ἐν λόγῳ Σιλιχτάρην μετὰ τῶν δύο συνοδῶν του Μουσουλμάνων, ἐν τέλει δὲ σχηματίσαντες συμμορίαν ἐξ ἑκατὸν καὶ πλέον κακούργων οἱ ἄπιστοι οὗτοι φονεῖς καὶ ἔχοντες ἐπὶ κεφαλῆς τὸν ἀρματωλὸν Ζήσην Καραδῆμον καὶ τοὺς δύο αὐτοῦ υἱοὺς ὕψωσαν τὴν σημαίαν τῆς ἀνταρσίας καὶ διατρέχοντες ἤδη τὰ ὄρη καὶ τὰς πεδιάδας τῶν καζάδων Βερροίας καὶ Ναούσης μύρια διέπραξαν καὶ ἐξακολουθοῦν νὰ διαπράττουν κακουργήματα, ἤτοι φόνους καὶ ληστείας εἰς βάρος τῶν Μουσουλμάνων πιστῶν τοῦ Ἰσλάμ. Τούτου ἕνεκα διατάσσομεν καὶ παραγγέλλομεν, ὅπως ἀμέσως καὶ ἄνευ ἀναβολῆς ἅμα ὡς φθάσῃ ἡ παροῦσα ὑψηλὴ ἡμῶν διαταγὴ σχηματισθῆ σημαντικὴ δύναμις ἐξ ἱκανῶν καὶ γενναίων πολεμιστῶν στρατολογουμένων μεταξὺ τῶν Μουσουλμάνων κατοίκων Βεροίας ὑπὸ τὴν ἀρχηγίαν τοῦ Βοεβόδα Μουχαρὲμ Ἀγᾶ καὶ τοῦ Μπολοὺκ Μπασῆ Ρετζὲπ Ἀγᾶ, ἐντελλομένων ὅπως ἀμειλίκτως καταδιώξουν καὶ ἐξαφανίσουν ἀπὸ προσώπου τῆς γῆς τοὺς ἐν λόγῳ ἀπίστους συμμορίτας. Ὑπομιμνήσκομεν ὑμῖν ὅτι ἡ σύλληψις καὶ θανάτωσις τῶν ἀπίστων τούτων φονέων οἵτινες ἀπετόλμησαν νὰ χύσουν αἷμα Μουσουλμάνου ἐν μέσῳ Σουλτανικῇ ὁδῷ, κατὰ τὰ παραγγέλματα τοῦ Σερὶ ἀποτελεῖ ἀπαράβατον ὑποχρέωσιν καὶ καθῆκον ἱερὸν παντὸς Μουσουλμάνου ἐνώπιον τοῦ Ἀλλὰχ καὶ τοῦ Θεοπέμπτου ἡμῶν Προφήτου.

Ἐγγράφη ἐν τῷ Ὑψηλῷ Ντιβανίῳ τοῦ Μπεηλὲρ Μπέη τῆς Ρούμελης. Ἐν Θεσσαλονίκῃ

Ἔκθεσις τοῦ ἱεροδικαστοῦ Βεροίας πρὸς τὸν ἐκλαμπρότατον καὶ ἐνδοξότατον Μπεηλὲρ Μπέη ὁλοκλήρου τῆς Ρούμελης. Εἰς Θεσσαλονίκην, 22-5-1705, στό: Ι. Κ. Βασδραβέλλης, Οἱ Μακεδόνες εἰς τοὺς ὑπὲρ τῆς ἀνεξαρτησίας ἀγώνας 1796 – 1832 [Μακεδονικὴ Βιβλιοθήκη 1], Θεσσαλονίκη 1940, (4) σσ. 246 – 247:

Ὡς γνωστὸν τυγχάνει ὑμῖν οἱ ἄπιστοι καὶ μυσαροὶ κάτοικοι τῆς πόλεως Ναούσσης ἀρνηθέντες κατὰ τὸ τρέχον ἔτος νὰ παραδώσουν τοὺς ὡς Γενιτσάρους καταλλήλους κριθέντας υἱούς των, ἀπετόλμησαν νἂ φονεύσουν πρό τινος τὸν εἰς τὴν πόλιν των μεταβάντα πρὸς ἐνέργειαν καταγραφῆς τῶν Γενιτσάρων Μουμπασίρην Ἀχμὲτ Τζελεμπῆ καὶ τοὺς μετ’ αὐτοῦ δύο Μουσουλμάνους συνοδούς του δημοσίᾳ καὶ ἐν μέσει Σουλτανικῇ ὁδῷ, ἐν τέλει δὲ ὑψώσαντες τὴν σημαίαν τῆς ἀνταρσίας καὶ ἐπαναστάσεως ἐσχημάτισαν συμμορίαν ἐξ ἑκατὸν καὶ πλέον ἀπίστων συμμοριτῶν ὑπὸ τὴν ἀρχηγίαν τοῦ μυσαροῦ ὁπλαρχηγοῦ Ζήση Καραδήμου καὶ τῶν υἱῶν του Βασιλείου καὶ Δημητρίου. Οἱ συμμορῖται οὗτοι ἔκτοτε διατρέχοντες τὰ ὄρη καὶ τὰς πεδιάδας τῶν Καζάδων Βεροίας καὶ Ναούσσης μύρια διέπραξαν κακουργήματα, ἤτοι φόνους καὶ ληστείας εἰς βάρος τόσων πιστῶν Μουσουλμάνων.

Οὕτω πρό τινος δι’ ὑψηλῆς διαταγῆς τοῦ διβανίου τοῦ Μπεηλὲρ Μπέη διαταχθέντες ὁ Μουχαρὲμ Ἀγᾶς Βοεβόδας καὶ ὁ Ρετζὲπ Ἀγᾶς Μπουλοὺκ μπασῆς Βεροίας, ἐσχημάτισαν ἱκανὴν δύναμιν ἐξ ἐκλεκτῶν καὶ μαχίμων ἀνδρῶν πιστῶν Μουσουλμάνων τοῦ καθ’ ἡμᾶς Καζᾶ καὶ ἐπελήφθησαν ἀμέσως τῆς ἀμειλίκτου καταδιώξεως τῶν εἰρημένων ἀπίστων συμμοριτῶν.

Οὗτοι ἐκπληροῦντες πιστῶς καὶ μετ’ ἀφοσιώσεως τὸ ἱερὸν καθῆκον των καὶ καταδιώκοντες ἔκτοτε κατὰ πόδας τοὺς ἀπίστους συμμορίτας, κατώρθωσαν δόξᾳ τῷ παντοδυνάμῳ Θεῷ νὰ περισφίξωσι τούτους πρό τινων ἡμερῶν εἰς τὰ στενὰ τοῦ παρὰ τὴν Νάουσσαν ρέοντος ποταμοῦ Ἀραπίτσα, ἔνθα κατόπιν κρατερᾶς καὶ λυσσώδους μάχης ἐνίκησαν καὶ κατετρόπωσαν αὐτούς. Κατὰ τὴν μάχην ταύτην ὁ μὲν ἐπὶ κεφαλῆς τῆς συμμορίας ἄπιστος ἀρματωλὸς Ζήσης Καραδῆμος βληθεὶς διὰ τεσσάρων σφαιρῶν εἰς διάφορα μέρη τοῦ σώματός του παρέδωσε τὴν ἀκάθαρτον ψυχήν του ἐπὶ τόπου εἰς τὸν σατανᾶν, οἱ δὲ δύο υἱοί του Βασίλειος καὶ Δημήτριος μετὰ ἓξ ἄλλων συμμοριτῶν συνελήφθησαν καὶ μετεφέρθησαν ζῶντες εἰς Βέροιαν, ἐνώπιον τοῦ ἱεροῦ ἡμῶν δικαστηρίου ὅπως δικασθῶσι καὶ τιμωρηθῶσι κατὰ τὸν νόμον τοῦ θεοφρουρήτου Σερί.

Συνεπείᾳ τούτου προσεκαλέσαμεν ἀμέσως ἐνταῦθα τὸν σοφολογιώτατον ἱεροδικαστὴν Ναούσης Χαλὴλ Ἐφέντην, τοὺς Βοεβόδας καὶ λοιποὺς προκρίτους καὶ ἰσχυροὺς τοῦ τόπου ἐνώπιον τῶν ὁποίων συνεκροτήσαμεν δημοσίᾳ σήμερον ἔκτακτον ἱεροδικαστικὸν συμβούλιον, πρὸ τοῦ ὁποίου ἤχθησαν δέσμιοι οἱ συλληφθέντες κακοῦργοι συμμορῖται. Οὗτοι δημοσίᾳ καὶ εἰς ἐπήκοον τῆς σεβαστῆς ὁμηγύρεως ἐρωτηθέντες κατὰ σειρὰν ἕκαστος, ἀπετόλμησαν νὰ διακηρύξουν διὰ τῶν ἀκαθάρτων χειλέων των τὰς ἀσεβεῖς φράσεις· Εἴμεθα ἀληθῶς ἀρματωλοὶ καὶ διακηρύττομεν τὰ φρονήματά μας.

Οὕτω βεβαιωθέντες ὅτι οἱ συλληφθέντες εἶναι αὐτοὶ οὗτοι οἱ κακοῦργοι ἐπαναστάται, οἵτινες μύρια κακουργήματα διέπραξαν μέχρι τοῦδε εἰς βάρος τόσων πιστῶν Μουσουλμάνων καὶ κρίναντες αὐτοὺς συμφώνως πρὸς τὸ ἱερὸν ρητὸν τοῦ θεοπέμπτου ἡμῶν προφήτου Φονεύσατε τοὺς ἀπίστους ἐναντιουμένους κατεδικάσαμεν πάντας εἰς τὸν δι’ ἀγχόνης θάνατον καὶ παρεδώκαμεν εἰς τὸν παρακαθήμενον τῇ ἱερᾷ ὁμηγύρει Βοεβόδαν Μουχαρὲμ Ἀγᾶν, ὅστις διέταξε καὶ ἐξετελέσθη ἡ ἐπιβληθεῖσα αὐτοῖς θανατικὴ ποινή.

Μεθ’ ὃ διετάχθη ὁ Μπουλοὺκ Μπασῆς Ρετζὲπ Ἀγᾶς ὅπως ἀποκόψῃ τὰς κεφαλὰς τῶν ἀπίστων Ζήση Καραδήμου καὶ τῶν δύο υἱῶν του Βασιλείου καὶ Δημητρίου καὶ ἐνεργήσῃ τὴν σχετικὴν διαπόμπευσιν ἀνὰ τὰς Σουλτανικὰς ὁδοὺς τῆς πόλεως. Ὡσαύτως ἐπεφορτίσθη ὁ τελευταῖος οὗτος ὅπως κατόπιν ἀποστείλει ταύτας εἰς τὸ ὑψηλὸν διβάνιον τῆς Θεσσαλονίκης.

Posted in Ισλάμ, Μακεδονία, Τούρκοι | Tagged , , , , , , | Σχολιάστε

παγανιστικά-πατριωτικά: Ὑπατία, Ἰουλιανός

Διαβάζω σὲ διάφορες σελίδες ποὺ δὲν βρίζουν τὸ Βυζάντιο, ἀφενὸς γιὰ τὴν Ὑπατία:

Ο μαρτυρικός της θάνατος είναι απόρροια των συνεχών θρησκευτικών διαπληκτισμών και ταραχών στην Αίγυπτο και, κυρίως, στην Αλεξάνδρεια. Αυτή την κατάσταση την τροφοδοτούσε ο Κύριλλος. Το αν έδωσε ή όχι την εντολή να εκτελέσουν την Υπατία δεν έχει ξεκαθαριστεί. Σίγουρα, όμως, η όλη στάση του συνέβαλλε στο να πάρουν θάρρος οι ζηλωτές, σε σημείο απύθμενου θράσους ώστε να φθάσουν στην κατακρεούργηση της Υπατίας. Άποψη που αφήνει να εννοηθεί και ο Σωκράτης ο Σχολαστικός με τη φράση του: «Τοῦτο οὐ μικρὸν μῶμον Κυρίλλῳ καὶ τῇ Ἀλεξανδρέων ἐκκλησίᾳ εἰργάσατο·».

Τίποτε δὲν ἀφήνεται νὰ ἐννοηθεῖ ἀπὸ τὸν Σωκράτη. Ἡ φράση του, ἐξίσου πιθανά, θὰ μποροῦσε νὰ σημαίνει ὅτι οἱ πράξεις κάποιων Ἀλεξανδρινῶν Χριστιανῶν σπίλωσαν τὴν ἐκκλησία τῆς Ἀλεξάνδρειας στὸ σύνολό της, καὶ τὸν ἡγέτη της κατὰ συνέπεια. Ὅπως ἀκριβῶς σπιλώνεται τὸ ὄνομα ὅλης τῆς οἰκογένειας (καὶ αὐτὸ τοῦ ἀρχηγοῦ της) ὅταν κάποιο μέλος της διαπράξει ἕνα εἰδεχθὲς ἔγκλημα· τότε, ἀκόμη καὶ τὰ ἄσχετα μὲ τὸ ἔγκλημα μέλη τῆς οἰκογένειας ἀντιμετωπίζουν προσωπικὰ τὴν ἐπίκριση τῆς κοινωνίας. Οὔτε χρειαζόταν νὰ πάρουν θάρρος ἀπὸ τὸν Κύριλλο προσωπικὰ οἱ ζηλωτές, ἀφοῦ ἡ Ἀλεξάνδρεια ἦταν ξακουστὴ ὡς τόπος παρόμοιων ἐγκλημάτων τοῦ ὄχλου, χριστιανικοῦ καὶ μή (ἐθνικοῦ, ἀρειανικοῦ, ἰουδαϊκοῦ). Ἂς ἀναφέρω μόνο τὸν ἀρειανιστὴ Γεώργιο καὶ τὸν ὀρθόδοξο ἅγιο Προτέριο, ἢ τὶς ταραχὲς τοῦ 3ου αἰώνα, ὅσοι ἐνδιαφέρονται ἂς ψάξουν. Ὅπως ποτὲ δὲν ἀνακαλύφθηκε οὔτε τιμωρήθηκε ὁ δολοφόνος τοῦ ὀρθόδοξου Πατριάρχη Ἀλεξανδρείας Προτέριου, ἔτσι οὐδέποτε ἀνακαλύφθηκαν καὶ τιμωρήθηκαν καὶ οἱ δολοφόνοι τῆς Ὑπατίας. Οὐδέποτε κατηγορήθηκαν οἱ παραβολάνοι, οἱ «μπράβοι» τοῦ Κυρίλλου, σὲ κείμενα τῆς ἐποχῆς γιὰ τὸν φόνο. Σὲ κάθε περίπτωση, ὁ θάνατος τῆς Ὑπατίας ὀφείλεται σὲ πολιτικὲς ἔριδες, μεταξὺ τοῦ χριστιανοῦ αὐγουστάλιου ἐπάρχου Ὀρέστη καὶ τοῦ ἐπισκόπου Κυρίλλου, κι ὄχι θρησκευτικές. Ἡ Ὑπατία δὲν ἦταν θεούσα σὰν τὸν Δαμάσκιο καὶ τὸν Ἰάμβλιχο. Ὁ Κύριλλος, βεβαίως, δὲν τροφοδοτοῦσε τὶς θρησκευτικὲς διαμάχες. Ἦταν πρῶτοι οἱ Ἰουδαῖοι τῆς Ἀλεξάνδρειας ἐκεῖνοι ποὺ ἀναίτια ἐπιτέθηκαν σὲ χριστιανικὲς ἐκκλησίες προκαλώντας τὴν ἀντίδρασή του, κι ὁ ἐκπρόσωπος τοῦ αὐτοκράτορα Ὀρέστης δὲν ἔκανε (ἢ δὲν μποροῦσε νὰ κάνει)  τίποτε γιὰ τὴν τιμωρία τῶν ἐπιτιθέμενων.

Σὲ κάθε δικαστήριο, ὁ κατηγορούμενος ἀπαλλάσσεται ὅταν δὲν μπορεῖ νὰ ἀποδειχτεῖ ἡ ἐνοχή του, καὶ δὲν ἐπαναλαμβάνεται στὸ διηνεκὲς ἡ κατηγορία οὔτε ξαναστήνεται νέο δικαστήριο. Γιατί ὅμως στὸ δικαστήριο τῆς Ἱστορίας ὁ Κύριλλος δικάζεται διαρκῶς καὶ θεωρεῖται ἔνοχος ξανὰ καὶ ξανά, ἐνῶ δὲν μπορεῖ νὰ ἀποδειχθεῖ ἱκανοποιητικὰ ἡ ἐνοχή του;

Ἡ ἀλήθεια εἶναι ὅτι ἐὰν ἡ Ὑπατία δὲν συσχετιζόταν μὲ τὴν ἐκκλησιαστικὴ ἱστορία, ἐὰν δὲν τὴν ἀνέφερε ὁ Σωκράτης στὴν Ἱστορία του καὶ μάλιστα ἐὰν δὲν τὴν συσχέτιζε μὲ τὸν Κύριλλο, τότε κυριολεκτικὰ «δὲν θὰ τὴν ἤξερε κανείς». Τόσο μεγάλη καὶ σπουδαία ἦταν. Θὰ εἴχαμε μόνο τὶς ἐπιστολὲς τοῦ Συνέσιου καὶ τὰ ποιήματα τοῦ Παλλαδᾶ. Ὅλοι οἱ μαθητὲς μνημονεύουν τὸν δάσκαλό τους, ἀλλὰ τίποτε ἄλλο. Ἡ ζωή της ἔγινε διάσημη ἐξαιτίας του θανάτου της. Ἐὰν μάλιστα εἶχε σκοτωθεῖ γιὰ ἄλλους λόγους καὶ ἄσχετα ἀπὸ ἕναν ἐκκλησιαστικὸ γίγαντα, θὰ ἦταν ἐξίσου ἄγνωστη.

Ἰουλιανός: Ἀκούω μιὰ έκπομπὴ σ’ ἕναν πολὺ καλὸ ἱστότοπο. Ὑπάρχουν κάποια ζητήματα ὅμως. Ὁ Κωνστάντιος δὲν ἐξόντωσε τὸν Γάλλο (τὸν ἀδερφὸ τοῦ Ἰουλιανοῦ) γιατὶ τὸν φοβήθηκε (ὅπως λέγεται στὸ 15:55 τῆς ἐκπομπῆς) ὡς ἀνταγωνιστὴ τῆς ἐξουσίας του, ἀλλὰ γιατὶ ὁ ἀδερφὸς τοῦ Ἰουλιανοῦ φερόταν ἀπολίτιστα στὴν Ἀντιόχεια δολοφονώντας, κάνοντας κατάχρηση τῆς ἐξουσίας του κ.λπ., ὅπως ὁ Ἀμμιανὸς Μαρκελλίνος γράφει.

Ὁ Ἰουλιανὸς χαρακτηρίζεται ἐνάρετος καὶ σοβαρός (ὅπως λέγεται στὸ 12:33) ἐπειδὴ δὲν ἦταν φιλήδονος. Ὅμως, ὅπως ξέρουμε ἀπὸ τὸν Ἀμμιανὸ Μαρκελλίνο, ὁ Ἰουλιανὸς ἀρεσκόταν στοὺς κόλακες καὶ ἦταν ὑπέρμετρα ἐκδικητικὸς πρὸς τοὺς ἀξιωματούχους τοῦ προηγούμενου αὐτοκράτορα.

Ὁ Ἰουλιανὸς χαρακτηρίζεται μεγάλος στρατηγὸς ἐπειδὴ κατανίκησε τοὺς Φράγκους (ὅπως λέγεται στὸ 21:54), ὅμως στὸν πόλεμο μὲ τοὺς κατὰ πολὺ πιὸ ἀξιόμαχους Πέρσες ἔκανε μεγάλα λάθη.

Τὸ λεγόμενο ὅτι ὁ Ἰουλιανὸς δὲν ἤθελε νὰ στεφεῖ αὐτοκράτορας (ὅπως λέγεται στὸ 22:47) δὲν βρίσκει σύμφωνους ὅλους τοὺς ἱστοριογράφους τῆς ἐποχῆς.

Σωστὰ βέβαια, λέγεται, ὅτι ἀπὸ ἕνα σημεῖο καὶ ἔπειτα ὁ Ἰουλιανὸς ἔχασε τὸ μέτρο (ὅπως λέγεται στὸ 30:05) στὴν ἐναντίωσή του πρὸς τοὺς Χριστιανούς. Ὡστόσο, δύο ἔτη βασιλείας δὲν εἶναι τόσα πολλὰ ὥστε νὰ εἰπωθεῖ ὅτι ἀρχικῶς ἦταν ἀνεκτικὸς ἀλλὰ ἀργότερα, μόνο, ἔγινε μισαλλόδοξος. Εἶναι κρίμα ποὺ δὲν ἀναφέρεται ὡς δεῖγμα τῆς μισαλλοδοξίας του τὸ γεγονὸς ὅτι ἐξόρισε τὸν Μέγα Ἀθανάσιο ἐπειδὴ αὐτὸς ἔκαμε τὸ ἔγκλημα (!) νὰ βαφτίσει κάποιες ἀρχόντισσες ἐθνικές, ὅπως καὶ τὸ γεγονὸς ὅτι χαιρόταν μὲ τὴν ἐξαφάνιση μεγάλου τμήματος τοῦ ἔργου τοῦ Ἐπίκουρου.

Δὲν εὐσταθεῖ ὅτι προσεταιρίστηκε τοὺς Ἰουδαίους μόνο στὰ πλαίσια τοῦ θρησκευτικοῦ ἀνταγωνισμοῦ πρὸς τοὺς Χριστιανούς (ὅπως λέγεται στὸ 30:35), κι αὐτὸ γιατὶ ὁ Ἰουλιανὸς σὲ ἰδιωτικὲς ἐπιστολὲς πρὸς ἐθνικοὺς ἔδειχνε τὸ σεβασμό του πρὸς τοὺς Ἰουδαίους. Ἡ ἀρειανιστικὴ ἀνατροφή του πιθανότατα (εἶχε ὡς συγγενεῖς σεσημασμένους Ἀρειανιστὲς ὅπως τὸν Εὐσέβιο Νικομηδείας) τὸν εἶχε κάνει νὰ ἐκτιμᾶ τὸν Ἰουδαϊσμό, ἀφοῦ ὁ Ἀρειανισμὸς ἀπέρριπτε τὴν θεότητα τοῦ Χριστοῦ.

Ὁ χρησμὸς τῶν Δελφῶν δὲν πρωτοαναφέρεται τὸν 11ο αἰ. (ὅπως λέγεται στὸ 36:00) ἀλλὰ ἤδη τὸν 5ο, ἐνῶ κι ὁ Ἀμμιανὸς ἀναφέρει τοὺς ἀποτρεπτικοὺς χρησμοὺς τῶν ἐθνικῶν μαντείων καὶ ὅτι ὁ Ἰουλιανὸς τοὺς ἀγνόησε, κάνοντας νέες θυσίες ὥσπου νὰ πετύχει τὸ ἐπιθυμητὸ ἀποτέλεσμα.

Ὁ Ἰουλιανὸς δὲν ἀπέρριψε τὶς προτάσεις τῶν Περσῶν μόνο γιατὶ ἤθελε νὰ ἐκδικηθεῖ γιὰ τὶς πρόσφατες εἰσβολές τους (ὅπως λέγεται στὸ 38:40), ἀλλὰ καὶ γιατὶ ἤθελε νὰ μιμηθεῖ τὸν Ἀλέξανδρο ποὺ κατέλυσε τὴν Περσικὴ Αὐτοκρατορία -ὅπως ὁ Σωκράτης Σχολαστικὸς γράφει.

Ἡ ἄποψη (ὅπως λέγεται στὸ 44:30) ὅτι ἀφοῦ ὁ πέρσης φονέας τοῦ Ἰουλιανοῦ δὲν ἐμφανίστηκε στὸν Πέρση βασιλιὰ νὰ ζητήσει τὴν ἀμοιβή του ἕνας Χριστιανὸς ἦταν ὁ δολοφόνος, ἀγνοεῖ τόσο ὅτι ὁ Ἰουλιανὸς δὲν φοροῦσε τὴν αὐτοκρατορική του πανοπλία (πάλι ὁ Ἀμμιανός, ἐδῶ), ἄρα ὅτι μπορεῖ ὁ φονιάς του νὰ μὴν γνώριζε ποιὸν σκότωνε, ὅσο κι ὅτι ὁ Πέρσης θὰ μποροῦσε νὰ εἶχε σκοτωθεῖ κατόπιν. Μάλιστα, ἡ φρουρά του εἶχε σκορπίσει κι ὁ ἴδιος εἶχε μπεῖ μέσα στὶς γραμμὲς τῶν Περσῶν. Μὲ τὴν ἴδια λογική, θὰ μποροῦσε νὰ παρουσιαστεῖ στὶς ρωμαϊκὲς στρατιωτικὲς ἀρχὲς κάποιος ἀπὸ τοὺς σὲ κοντινὴ ἀπόσταση Ρωμαίους ποὺ θὰ εἶδε ἕναν Ρωμαῖο (καὶ Χριστιανό) νὰ φονεύει τὸν Ἰουλιανό, καὶ νὰ τὸν καταγγείλει -δὲν παρουσιάστηκε κανείς. Ὁ Ἀμμιανός, παρὼν στὴ μάχη, ὄχι μόνο γράφει ὅτι εἶναι ἀβάσιμη ἡ ὑπόθεση τοῦ χριστιανοῦ φονέα ἀλλὰ κι ὅτι εἶναι ἄγνωστος ὁ δολοφόνος. Ἀντίθετα, ὁ Λιβάνιος, ποὺ πρῶτος, ἀλλὰ ἀντιφάσκοντας μὲ προηγούμενους λόγους του, ὑποστήριξε τὴν ἐκδοχὴ τοῦ προδότη Ρωμαίου στρατιώτη, ἦταν ἀπὼν ἀπὸ τὴ μάχη καὶ ὑποστήριζε ὅτι ὁ Ἰουλιανὸς ἐπλήγη βρισκόμενος μέσα στὸ ρωμαϊκὸ στράτευμα. Θὰ πιστέψουμε τὸν παρόντα στὴ μάχη ἢ τὸν ἀπόντα; Ὁ Λιβάνιος, ἐπίσης ποὺ γράφει ὅτι ὁ Σαπὼρ ἐξεπλάγη γιὰ τὸ ὅτι δὲν τιμωρήθηκε κανεὶς γιὰ τὸ θάνατο τοῦ Ἰουλιανοῦ, κάνει ὅτι δὲν καταλαβαίνει τὸ παράδειγμα ποὺ ἔφερε ὁ Σαπώρ: Ὅταν κάποιος ἀνώτερος πέρσης ἀξιωματοῦχος σκοτώθηκε, τιμωρήθηκε μὲ θάνατο ἡ φρουρά του γιατὶ δὲν τὸν προστάτεψε ἀποτελεσματικά. Δὲν ἐξεπλάγη, δηλαδή, ὁ Σαπώρ, «ποὺ δὲν τιμωρήθηκε ὁ Ρωμαῖος δολοφόνος τοῦ Ἰουλιανοῦ» ἀλλὰ ἐξεπλάγη γιατὶ οἱ ὑπεύθυνοι γιὰ τὴν ἀσφάλειά του (ἡ φρουρά του) δὲν τιμωρήθηκαν.

Οὔτε βέβαια ἡ ἑλληνικὴ παιδεία ἦταν πιὸ διαδεδομένη στὴ Δύση ἀπὸ ὅ,τι «στοὺς Ἀνατολίτες» (49:20). Ἀνατολίτης ἀπὸ τὴ Δαμασκὸ ἦταν ὁ Δαμάσκιος, καὶ Ἀνατολίτης Σύριος ὁ Ἰάμβλιχος. Καὶ οἱ δυὸ ἐθνικοί.

Παραπομπὲς ἔχω, ἀλλὰ δὲν τὶς βάζω. Ὅποιοι ἐνδιαφέρονται, θὰ ψάξουν ἢ ἂς ρωτήσουν. Δὲν ὑπάρχει τίποτε γιὰ νὰ ὑπερασπιστοῦμε στὸν Ἰουλιανὸ καὶ τίποτε στὴν Ὑπατία γιὰ τὸ ὁποῖο νὰ κατηγορήσουμε τὸν Κύριλλο. Δὲν ὑπάρχει μιὰ μέση ὁδὸς γιὰ ὅσους ξέρουν τί κάθαρμα ἦταν ὁ Ἰουλιανός, καὶ πόσα ψέματα ἔχουν χτιστεῖ πάνω σὲ χιλιοαπαντημένες εἰκασίες γιὰ τὸ φόνο τῆς Ὑπατίας.

Posted in παλιά και νέα θεότητα, Ύστερη Αρχαιότητα, θρησκεία | Tagged , , , , , | Σχολιάστε

Μετανάστες, ἡ ἰσχὺς τῆς Ρωμαϊκῆς Αὐτοκρατορίας (!)

Ἐξαιτίας του ἀναθεωρητισμοῦ τους, οἱ ἀπολογητὲς τοῦ σύγχρονου πολυπολιτισμοῦ θεωροῦν ὅτι ἡ Ρώμη χρειαζόταν μετανάστες γιὰ νὰ ἐνδυναμωθεῖ καὶ νὰ ἐπεκταθεῖ. Διαβάζουμε:

As the Roman emperors sought to expand and strengthen their empire, they recognized that immigration was a means for both. […] the emperors welcomed them into the labor force and military, keenly understanding that for the empire to grow and thrive it had to have new blood. Not only was the populace changing but the emperors themselves came from diverse backgrounds, from Spain to Syria. […] Between roughly 300 BC and AD 200, millions of immigrants came to Italy. Most arrived in chains, as slaves, the victims of Rome’s wars of expansion or of piracy. But others came of their own free will, either to seek their fortune or to lose themselves in the anonymity of a big city; with a population of about a million, Rome was the largest city in Europe or the Mediterranean. In this cosmopolitan place, people of various backgrounds and skill sets saw opportunities abounding. […] The Roman army represented new people as well. Men from Germany, the Danube River valley or the Balkans became the backbone of the legions. Meanwhile, soldiers from Italy were in short supply.  […] The empire was bookended, in a sense, by rulers of starkly different origins. Augustus, the first emperor, was part Roman noble; his other ancestors were wealthy Italians. The first Christian emperor, Constantine, reached the throne nearly 350 year later. His father came from what is today Serbia and his mother came from today’s Turkey. In between these two men came emperors from Spain, North Africa, Croatia, Serbia, and Syria. They reflected the diversity of the empire they had made. The Roman Empire over the centuries welcomed new and different people, recognizing that greater strength—culturally, economically, militarily— lay with a growing populace that brought ideas, influence, and brawn. Yet, the newcomers were indeed Romans and were expected to adhere to the empire’s founding principles. The Latin language, Latin literature, basic Roman values such as honor and obedience, Roman architecture and urban planning, Roman law, and, above all, the Roman army, all endured. The immigrants changed Rome but Rome changed the immigrants in turn.

Πρῶτο τέχνασμα εἶναι ὁ ἐσφαλμένος ὁρισμὸς τῶν λέξεων. Μετανάστης εἶναι κάποιος ξένος. Ὁ ἐκτὸς συνόρων -διαφορετικά, μιλᾶμε γιὰ ἐσωτερικὴ μετανάστευση π.χ. Ἑλλήνων (ὄχι ξένων) στὴν Ἀθήνα. Στὴ Ρωμαϊκὴ αὐτοκρατορία δὲν ἦταν ξένοι οἱ ἄλλοι λαοί, κι αὐτὸ ἔγινε ἀκόμη πιὸ σαφὲς μετὰ τὸ 212 μ.Χ. Ἡ καταγωγὴ τῶν αὐτοκρατόρων ἀπὸ διάφορα μέρη ἐκτὸς Ἰταλίας δὲν ἀποδεικνύει τὴν ἄποψη γιὰ «μετανάστες» ποὺ ἐνδυναμώνουν τὴ Ρώμη. Οἱ ἐκρωμαϊσμένοι αὐτοὶ ποὺ ὑπῆρχαν σὲ διάφορα μέρη τῆς αὐτοκρατορίας, δὲν ἦταν μετανάστες ποὺ «ἐνσωματώνονταν» στὴ Ρώμη. Ἦταν συνειδησιακὰ Ρωμαῖοι. Εἶναι πραγματικὰ ἀφελὲς νὰ τονίζεται ἡ καταγωγὴ τοῦ Κωνσταντίνου ἀπὸ τὴ Βιθυνία ὡς ἐπιχείρημα ὑπὲρ τῆς ὠφέλειας ποὺ φέρνουν οἱ «μετανάστες», γιατὶ ἁπλούστατα στὴν ἐποχὴ τοῦ Κωνσταντίνου οἱ κάτοικοι τοῦ τόπου καταγωγῆς του θεωροῦνταν νομικὰ Ρωμαῖοι. Τὸ ἴδιο τὸ ἄρθρο ἀντιφάσκει στὸ τέλος, γιατὶ ἀποδέχεται ὅτι οἱ «μετανάστες» ἐκρωμαΐζονταν κι ἀποδέχονταν τὴ λατινορωμαϊκὴ κουλτούρα. Ἀποδέχεται λοιπόν, ὅτι τὸ μοντέλο ποὺ βοήθησε τὴν προκωνσταντίνεια Ρώμη δὲν ἦταν αὐτὸ τῆς ἐνσωμάτωσης ἀλλὰ ἐκεῖνο τῆς ἀφομοίωσης. Ἐπίσης, τὸ ἄρθρο ἀποδέχεται (χωρὶς ὁ συντάκτης του νὰ ἀντιλαμβάνεται τὴν ἀντίφασή του) ὅτι ἡ «μετανάστευση» στὴ Ρώμη ἀφοροῦσε κυρίως τοὺς δούλους. Εἶναι ἐξωφρενικὸ νὰ ἀποκαλοῦμε «μετανάστευση» τὴ δουλεία. Ὑπάρχει βεβαίως μιὰ ἀλήθεια, ποὺ λίγοι πολυπολιτισμικοὶ ἀντέχουν νὰ παραδεχτοῦν: Ὅπως οἱ περισσότεροι «newcomers» στὴ Ρώμη ἦταν δοῦλοι, ἔτσι καὶ οἱ τωρινοὶ newcomers ἐπιδιώκεται νὰ χρησιμεύσουν ὡς δοῦλοι (ποὺ θὰ ρίξουν τὰ μεροκάματα κ.λπ.).

Τραγικὸ λάθος συνιστᾶ καὶ ἡ ἄποψη ὅτι ὑπῆρχε μαζικὴ μετανάστευση, ἐπωφελὴς μάλιστα, στὴ Ρωμαϊκὴ Αὐτοκρατορία. Ἡ Ρώμη εἶχε πληθυσμὸ περίπου ἑνὸς ἑκατομμυρίου στὰ τέλη τοῦ 3ου αἰώνα, σὲ σύνολο 60-65 ἑκατομμυρίων. Τὸ ἀδιαμφισβήτο γεγονὸς ὅτι ἡ Ρώμη καὶ ἄλλες μεγάλες πόλεις ἦταν πραγματικὰ κοσμοπόλεις ὅπου ἔβρισκες ἀνθρώπους κάθε καταγωγῆς, δὲν ἀποδεικνύει ὅτι σημαντικὸ ποσοστὸ τῶν πληθυσμῶν μετακινεῖτο μέσα στὴ Ρωμαϊκὴ Αὐτοκατορία. Ἡ συντριπτικὴ πλειονότητα, ἐκτὸς ἀπὸ δούλους, στρατιῶτες καὶ ἐμπόρους, παρέμενε στὸν τόπο της (ὅπου καὶ ἐκρωμαϊζόταν) καὶ δὲν «μετανάστευε» -ἄλλωστε, ἡ μετακίνηση πληθυσμῶν ἐντὸς τῶν ὁρίων τῆς Αὐτοκρατορίας δὲν ἦταν «μετανάστευση» μὲ τὴν ἔννοια π.χ. ποὺ σήμερα καλοῦμε «μετανάστες» ὅσους μὴ Δυτικοὺς εἰσέρχονται βίαια (παράνομα) στὴ Δύση. (Οὔτε ὁ στρατιώτης ποὺ μετακινεῖται μὲ τὴ μονάδα του «μεταναστεύει».)

Ἔτσι ἀπομένει, πέρα ἀπὸ τὴ δουλεία, ἡ πραγματικὴ μετανάστευση, ποὺ ἀφοροῦσε πληθυσμοὺς ἐκτὸς τῶν ἑκάστοτε ὁρίων τῆς Ρωμαϊκῆς Αὐτοκρατορίας: Οἱ γερμανικὲς καὶ ἀργότερα ἀραβικὲς εἰσβολές, ποὺ κατέστρεψαν τὸ δυτικὸ τμῆμα καὶ τὸ μισὸ τοῦ ἀνατολικοῦ τμήματος τῆς Ρωμαϊκῆς Αὐτοκρατορίας. Οἱ Γερμανοὶ μισθοφόροι σὲ ἀντίθεση μὲ τοὺς Ἰλλυρίους, προέρχονταν κυρίως ἀπὸ περιοχὲς ἔξω ἀπὸ τὰ ρωμαϊκὰ σύνορα. Ἡ «μεγάλη μετανάστευση τῶν (γερμανικῶν) λαῶν» (Γότθοι, Φράγκοι, Βάνδαλοι κ.ἄ.) ὁδήγησε στὴν καταστροφὴ τῆς Ρωμαϊκῆς Αὐτοκρατορίας. Γεγονὸς τὸ ὁποῖο ἀποκρύβουν οἱ ἀναθεωρητιστὲς τῆς πολυπολιτισμικότητας.

Μὲ ἄλλα λόγια, ὁ ὑπερβάλλων ζῆλος τῶν σημερινῶν φιλομουσουλμάνων Δυτικῶν τοὺς ὁδηγεῖ νὰ διαστρεβλώνουν πρῶτα τὴν ἔννοια τοῦ «μετανάστη» υἱοθετώντας την γιὰ τοὺς ἐλάχιστους, ἀριθμητικά, πληθυσμοὺς ποὺ μετακινοῦνταν ἐθελούσια ἀπὸ μιὰ περιοχὴ τῆς Ρωμαϊκῆς Αὐτοκρατορίας στὴν ἄλλη (κι ὄχι, ὅπως θὰ ἔπρεπε, γιὰ πληθυσμοὺς προερχόμενους ἔξω ἀπὸ τὰ ὅρια τῆς αὐτοκρατορίας), καὶ δεύτερον νὰ θεωρήσουν ὡς δευτερεύουσα ὑπολεπτομέρεια τὸ γεγονὸς ὅτι οἱ μεταναστεύοντες ἐκεῖνοι ρωμαϊκοὶ πληθυσμοί, σὲ ἀντίθεση μὲ τοὺς τωρινοὺς μετανάστες, ἐκρωμαΐζονταν καὶ ἐξελληνίζονταν πρόθυμα. Πράγματι, ὑπῆρξε ἕνας ἄραβας αὐτοκράτορας, ὁ Φίλιππος «ὁ Ἄραβας». Ἀλλὰ μεμονωμένα παραδείγματα ἐξελληνισμένων καὶ ἐκρωμαϊσμένων δὲν συνιστοῦν ἀπόδειξη περὶ μαζικῆς μετανάστευσης οὔτε γιὰ τὴν ὠφέλεια ποὺ ἀποκόμισε ἡ Ρωμαϊκὴ Αὐτοκρατορία ἀπὸ τοὺς Ἄραβες μετανάστες. Ὅταν τὸν 7ο αἰώνα δεκάδες χιλιάδες «Ἄραβες Φίλιπποι» εἰσῆλθαν στὴ Ρωμαϊκὴ Αὐτοκρατορία, τὴν κατέστρεψαν.

Posted in παλιά και νέα θεότητα, πολυπολιτισμός, Ρωμαίοι | Tagged , , , , | Σχολιάστε

Ἕ. Σκοπετέα, Φαλμεράυερ

Ἕ. Σκοπετέα, ΦΑΛΜΕΡΑΫΕΡ. Τεχνάσματα τοῦ ἀντιπάλου δέους [Μικρὴ Ἱστορικὴ Βιβλιοθήκη], Ἀθήνα 1999 [Α΄ἀνατ.], σσ. 81-97:

Τὸν ἀντιβυζαντινισμό του ὁ Φαλμεράυερ [JAKOB PHILIPP FALLMERAYER, 10.12.1790 † 25.04.1861] τὸν ἐκδηλώνει μὲ ἰδιόρρυθμο τρόπο. Ἐχθρὸς τοῦ Βυζαντίου ἀπὸ τὴν πρώτη στιγμὴ ποὺ τὸ γνώρισε, κι ὅλο καὶ πιὸ ἐχθρὸς ὅσο βαθαίνει ἡ γνωριμία του, εἶναι συγχρόνως θερμὸς προπαγανδιστὴς τῆς συστηματικῆς καλλιέργειας τῶν βυζαντινῶν σπουδῶν στὴν Δύση –καὶ ἕνας ἀπὸ τοὺς πρωτεργάτες τους. Φαίνεται ἀντιφατικὸ ἀλλὰ δὲν εἶναι. Ὁ Φαλμεράυερ θεωρεῖ δεδομένο ὅτι οἱ δυτικοευρωπαϊκὲς βυζαντινὲς σπουδές, ὅταν μὲ τὸ καλὸ γίνει κοινὴ συνείδηση ἡ χρησιμότητά τους, θὰ εἶναι μοιραῖα ἀντιβυζαντινές. Σὲ δυτικὸ περιβάλλον δὲ θὰ μποροῦσε νὰ συμβεῖ διαφορετικά: φτάνει νὰ εἶναι δυτικό. Γι’ αὐτὸ καὶ κρούει τὸν κώδωνα τοῦ κινδύνου ὅταν καταγράφει τὶς ἐπιδόσεις τῆς Ῥωσίας στὴν βυζαντινολογία. Σὰν νὰ ἀντιλαμβάνεται τὴν ἱστορία σὰν πεδίο ἄσκησης ἐπιστημονικῆς κατασκοπίας –μὲ τὶς συμπαρομαρτοῦσες πρακτικὲς σκοπιμότητες-, ὁ συγγραφέας μας, θορυβημένος, ἀποφαίνεται πὼς εἶναι κρίμα, καὶ ἐπικίνδυνο, οἱ Ῥώσοι νὰ κατανοοῦν πρῶτοι –καὶ γιὰ τοὺς δικούς τους φυσικὰ κακοὺς σκοπούς- ὅτι οἱ Δυτικοὶ ἔχουν κάθε συμφέρον νὰ κατανοήσουν τὸ γρηγορότερο, ἀντὶ νὰ ὀλιγωροῦν [1].

Ἀπέναντι στὴν βυζαντινὴ ἱστορία, ποὺ ξεχειλίζει ἀπὸ «ἠθικὴ ἐξαχρείωση καὶ ἐμετικὴ φρίκη», ἕνας Δυτικός, φρονεῖ ὁ Φαλμεράυερ, δύσκολα θὰ ἔνιωθε ἄλλο ἀπὸ δίκαιη ἀποστροφή· γι’ αὐτὸν ἕνα θέμα μισητό, ἀνιαρὸ καὶ ἀδιάφορο. Ἔτσι ἐξηγεῖται ἡ ἐξαφάνιση τοῦ Βυζαντίου ἀπὸ τὴν δυτικὴ μνήμη· ἔχει σκόπιμα ἀπωθηθεῖ, σὰν ἕνα κακὸ ὄνειρο [2]. Ἔτσι ἐξηγεῖται καὶ ἡ ἐπίμονη ἀπροθυμία τῶν δυτικῶν ἱστορικῶν νὰ ἐγκύψουν στὸ Βυζάντιο· ἀπροθυμία πού, στὴν περίπτωση τῶν Γερμανῶν –τῶν ἀμεσότερα ἐνδιαφερομένων, καθὼς αὐτοὺς πρώτους θὰ ὠφελοῦσε μιὰ ὀρθὴ ἀποτίμηση τοῦ Βυζαντίου-, ἐνθαρρύνεται ἀπὸ τὴν γνωστή τους ψύχωση μὲ τὴν ἀρχαία Ἑλλάδα, καὶ τὶς συνδεόμενες μ’ αὐτήν, γνωστὲς ἐπίσης, αὐταπάτες [3]. Κι ὅμως, πρόκειται γιὰ τεράστια παρεξήγηση, ποὺ ὁ Φαλμεράυερ ἀναλαμβάνει νὰ διαλύσει.

Ἐφιστώντας τὴν προσοχὴ στὸ Βυζάντιο, ὁ ἱστορικός μας γνωρίζει ὅτι καὶ ἄλλοι τὰ ἴδια χρόνια προβληματίζονται παρεμφερῶς· ὑπάρχουν ἀνὰ τὴν Εὐρώπη ἐρευνητὲς τοῦ ἑλληνικοῦ Μεσαίωνα στοὺς ὁποίους δὲν ἀρνεῖται τὴν ἐκτίμησή του (μὲ τὴν ἀνάλογη συγκατάβαση ὅποτε τοῦ ἀμφισβητοῦν τὴν θεωρία)· [4] τὸ βέβαιο εἶναι ὅτι ἡ πίστη στὴν δική του πρωτοτυπία μέχρι ἄθικτη, καθὼς δὲν βλέπει δίπλα του δεύτερο ἑρμηνευτὴ τοῦ Βυζαντίου. Βέβαια δὲν εἶναι σὲ θέση νὰ γνωρίζει -ὅπως τὸ γνωρίζουμε ἐμεῖς γιὰ λογαριασμό του ἑνάμιση αἰώνα μετά- πόσο παιδὶ τῆς ἐποχῆς του εἶναι· ὅτι ὅλοι μαζί, ἐπομένως καὶ αὐτὸς ἀνάμεσά τους, ἀποτελοῦν μέρος μιᾶς εὐδιάκριτης τάσης στὴν εὐρωπαϊκὴ ἱστοριογραφία, πρὸς τὸν Μεσαίωνα γενικὰ καὶ τὸ Βυζάντιο εἰδικότερα. Ἀκόμα κι ἔτσι, ὁ ὀξὺς ἀντιβυζαντινισμός του τὸν διαφοροποιεῖ ἀπὸ τοὺς ὑπολοίπους συναδέλφους του –καὶ ἀπὸ τοὺς μεταγενέστερους βυζαντινολόγους· γιατὶ οἱ βυζαντινὲς σπουδές, διαψεύδοντάς τον, δὲν ἔλαβαν, στὸ σύνολό τους καὶ παρὰ τὶς ἐξαιρέσεις, τὸν νομοτελῶς ἀντιβυζαντινὸ -καὶ ἀνθελληνικό- χαρακτήρα ποὺ εἶχε προβλέψει. Καὶ ποῦ νὰ φανταζόταν ὅτι ἐν καιρῷ ἡ βυζαντινολογία θὰ ἀνθοῦσε καὶ στὴν Ἑλλάδα –τὸ παραπεταμένο «ἀπολειφάδι τοῦ Βυζαντίου» [5], ποὺ ἀπὸ τὴν σκοπιὰ τοῦ Φαλμεράυερ θὰ ἦταν ὁ τελευταῖος γιὰ νὰ ‘χει γνώμη σὲ τέτοια θέματα.

Ἀπὸ τὴν ἄλλη πάλι μεριά, οὔτε ὁ ἀντιβυζαντινισμὸς εἶναι κάτι τὸ πρωτόγνωρο ἢ σπάνιο στὴν Εὐρώπη τῆς ἐποχῆς ἐκείνης. Ὥς καὶ Ἕλληνες, καὶ πρὶν καὶ μετὰ τὸν Φαλμεράυερ, υἱοθετοῦν, ὅπως ξέρουμε, τὴν ἄνευ ὅρων καταδίκη τοῦ βυζαντινοῦ τους παρελθόντος –ἀφοῦ στὴν Ἑλλάδα πῆρε πολὺ χρόνο μέχρι νὰ ἐσωτερικευθοῦν οἱ συνήθεις ἀπαιτήσεις μιᾶς ὑπὸ συγκρότησιν ἐθνικῆς ἰδεολογίας, ποὺ βεβαιωμένα ἀνέχεται ἀντιφάσεις, ἄλλὰ ὄχι καὶ ἱστορικὰ κενά, καὶ μάλιστα ὑπερχιλιετή. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ὁ εὐρωπαϊκὸς ἀντιβυζαντινισμὸς εἶναι ὑπόθεση παλιά, καὶ θὰ μπορούσαμε νὰ πάμε πολὺ πίσω, νὰ ἀναπλεύσουμε ὢς τὶς ἀπαρχὲς τῆς ἀντιπαλότητας Ῥώμης-Κωνσταντινούπολης: πρὶν κὰν ὑπάρξει «Εὐρώπη» δηλαδή. Γιὰ τὶς ἀνάγκες ὅμως τοῦ 19ου αἰώνα, ἀρκεῖ νὰ γίνει ἀναφορὰ στὴν συνδυασμένη κληρονομιὰ τοῦ διαφωτισμοῦ καὶ τοῦ «ῥομαντικοῦ φιλελληνισμοῦ» -μιὰ παράδοξη σύμπτωση τῶν κατὰ τὰ ἄλλα, φυσικά, ἀσύμβατων μεταξύ τους. Ἡ ἱστορία τοῦ Βυζαντίου -ἡ ἴδια ἡ ἔννοια «Βυζάντιο»- ερχόταν σὲ σύγκρουση τόσο μὲ τὸν ὀρθὸ Λόγο, τὸ χαϊδεμένο τοῦ διαφωτισμοῦ, ὅσο καὶ μὲ τὶς κλασσικὲς ὀνειροφαντασίες τοῦ φιλελληνισμοῦ, καὶ ἦταν ἐπόμενο νὰ ἀπορριφθεῖ, μὲ ἰδιαίτερη βδελυγμία ἀπὸ τὸν πρῶτο, καὶ σιωπηρά, τουλάχιστον, ἂν καὶ ἐξίσου αὐτονόητα ἀπὸ τὸν δευτέρο.

Μετὰ ἀπὸ ὅσα προηγήθηκαν στὰ προηγούμενα κεφάλαια, θὰ ἦταν φαιδρὸ νὰ λέγαμε ὅτι ὁ ἀντιβυζαντινισμὸς τοῦ Φαλμεράυερ ἔχει τὴν παραμικρὴ σχέση μὲ τὸν φιλελληνικὸ ἀντιβυζαντινισμό, κι ἂς χρησιμοποιεῖ συγγενῆ γλῶσσα ὅταν ἀναφέρεται στὸ Βυζάντιο. Οὔτε ὅμως βρίσκεται ὁ συγγραφέας μας ἀκριβῶς στὴν προέκταση τοῦ διαφωτισμοῦ. Ὁ διαφωτισμὸς εἶχε κι ἐκεῖνος άντιπαθήσει βαθύτατα τὴν βυζαντινὴ ἱστορία, ὅπως μέσες ἄκρες τοῦ ἦταν γνωστή. Ἀλλὰ ἀπλῶς ἀπέστρεψε τὸ βλέμμα: τὴν εἶδε ὢς κάτι τελείως ἄσχετο ἀπὸ τὴν δυτικὴ ἱστορία· κάτι ποὺ θὰ ’ταν χαμένος κόπος νὰ διερευνήσει κανείς. «Αἶσχος», λέει ὁ Βολταῖρος. Ἔτσι, οἱ πρόοδοι ποὺ εἶχε σημειώσει ὁ φιλίστωρ 17ος αἰώνας σ’ αὐτὸν τὸν τομέα παραδόθηκαν στὴν λήθη [6]. Ὁ Φαλμεράυερ ἀπὸ τοὺς διαφωτιστὲς διαφοροποιεῖται στὸ ὅτι -ἤδη τὴν ἐπαύριο τῆς Ἱστορίας τῆς Αὐτοκρατορίας τῆς Τραπεζοῦντος, καὶ ἴσως ἐξαιτίας της- θεωρεῖ τὴν βυζαντινὴ ἱστορία πολὺ σχετικὴ μὲ τὴν δυτικὴ ἱστορία, καὶ γι’ αὐτὸ ἀξιομελέτητη. Δὲν κουράζεται νὰ ἐπαναλαμβάνει πὼς οἱ δύο πλευρὲς διαπλέκονται μεταξύ τους ἐπὶ μονίμου βάσεως στὴν διάρκεια τῶν αἰώνων· πὼς ὑπάρχει ἀναγκαία ἀλληλεξάρτηση, ὥστε καμιὰ νὰ μὴν εἶναι αὐτοτελὴς ἀπέναντι στὴν ἄλλη· κι αὐτὸ ὁδηγεῖ στὸ συμπέρασμα ὅτι δὲν ἔχει νόημα νὰ ἀγνοεῖ κανεὶς τὴν βυζαντινὴ ἱστορία στὴν Δύση, οὔτε νὰ τὴν μελετᾶ χωρὶς νὰ ἔχει τὴν Δύση κατὰ νοῦ, σὰν ἕνα οἱοδήποτε «οὐδέτερο» ἐπιστημονικὸ ἀντικείμενο. Κατὰ κάποιον τρόπο, δηλαδή, τὸ Βυζάντιο εἶναι μιὰ σχεδὸν ἐσωτερικὴ δυτικὴ ὑπόθεση· ἂν μή τι ἄλλο, γιατὶ ἀπὸ τὴν διερεύνησή του ἡ Δύση εἶναι ποὺ θὰ ἔβγαινε κερδισμένη· τὸ λιγότερο, θὰ γνώριζε τὸν ἑαυτό της.

Ἂς τὸ δοῦμε αὐτὸ ἀπὸ πιὸ κοντά. Ἡ σχέση τῶν δύο, ἔτσι ποὺ τὴν βλέπει ὁ Φαλμεράυερ, δὲν ἐξαντλοῦνταν στὸ ἱστορικὸ τῆς διένεξης Ἁγιας Ἕδρας καὶ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου. Ὁπωσδήποτε προϋπῆρχε –καὶ ἐπέζησε- τῆς σύντομης συνάντησης Δύσης καὶ Βυζαντίου ἐπὶ Φραγκοκρατίας· σχετικὰ μὲ τὴν ὁποία ὁ συγγραφέας, καὶ μετὰ τὴν ἀξιοσημείωτη ἀπομάκρυνσή του ἀπὸ τὴν ἀπόλυτα ἀρνητικὴ ἐκτίμηση τῆς Ἱστορίας τῆς Αὐτοκρατορίας τῆς Τραπεζοῦντος, ποὺ εἶδαμε πιὸ πάνω, δὲν ἔχει καλὰ λόγια νὰ πεῖ.

Ἦταν μιὰ ἄγονη συνάντηση, ποὺ ἁπλῶς ἐπιβεβαίωσε τὸ βαθὺ χάσμα, τὸ ἀδύνατο τῆς συνύπαρξης, κι ἔδωσε μιὰν ἱστορικὴ ἀπόδειξη γιὰ τὸ ὅτι στὸ Βυζάντιο ἡ Δύση μόνο νὰ καταστρέψει μποροῦσε -ὄχι καὶ νὰ δημιουργήσει [7]. Ἀπέδειξε μ’ ἄλλα λόγια ὅτι, παρὰ τὶς ἀλληλοκαταστροφικὲς διαθέσεις, οἱ δύο κόσμοι ἦταν ἀμοιβαῖα στεγανοί –δὲν ὑπῆρχε χῶρος γιὰ ἐνδιάμεσες καταστάσεις- καὶ ἡ παρατήρηση προσφερόταν γιὰ γενικεύσεις κάθε εἴδους: Ὅπως, π.χ., ὁ Φαλμεράυερ δὲν βλέπει μέλλον γιὰ τὴν μεταρρύθμιση στὴν Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία –καὶ ἀδημονεῖ μὲ τὰ αἰγυπτιακὰ πειράματα τοῦ «ἐκσυγχρονιστή» Μεχμέτ Ἀλί-, ἔτσι καὶ τὴν Ἑλλάδα τὴν κηρύσσει ἀνεπίδεκτη ἐκδυτικισμοῦ, θεωρώντας –εἰς πεῖσμα τῆς βαυαρικῆς αἰσιοδοξίας- ἄσκοπη καὶ ἀνόητη τὴν μεταφύτευση δυτικῶν θεσμῶν σὲ ἑλλαδικὸ περιβάλλον. Συνάγεται ὅτι τὰ στεγανὰ αἴρονταν μόνον ὅταν ἐπρόκειτο γιὰ τὴν κατὰ μέτωπον ἐπίθεση τοῦ ἑνὸς ἐκ μέρους τοῦ ἄλλου: τοῦ «δυτικοῦ» ἐκ μέρους τοῦ «ἀνατολικοῦ» ἢ ἀντιστρόφως –μὲ τὸ «δυτικό», θὰ δοῦμε στὰ ἐπόμενα, αἰσθητικὰ πιὸ εὐάλωτο.

Ὅπως καὶ νὰ ἔχει τὸ πράγμα, ἡ σχέση ἦταν κεφαλαιώδους σημασίας ἤδη ἀπὸ τὴν στιγμὴ ποὺ γεννήθηκε τὸ Βυζάντιο, καὶ τέτοια εἶχε παραμείνει, γιὰ τὸν Φαλμεράυερ, ὢς τὴν ἐποχή του· δὲν ἀφοροῦσε λοιπὸν μόνο στὸ δυτικὸ παρελθόν, ἀλλὰ καὶ στὸ δυτικὸ παρόν –καὶ κυρίως σ’ αὐτό. Αὐτὴ ἡ βεβαιότητα εἶναι ποὺ ὑπαγορεύει τὴν προτροπή του γιὰ τὴν μελέτη τῆς βυζαντινῆς ἱστορίας. Ὅταν ἀρχίσουν νὰ ἐρωτῶνται οἱ βυζαντινὲς σπουδές –και «ὄχι πλέον οἱ Δελφοὶ ἢ τὸ σπήλαιον τοῦ Τροφωνίου»- θὰ κατορθώσει ἡ Δύση νὰ χαράξει μιὰν ὀρθὴ πολιτικὴ γιὰ τὴν ἐπίλυση τοῦ Ἀνατολικοῦ Ζητήματος, ἀλλὰ καὶ νὰ ἀνακαλύψει τὸ νόημα τῆς δυτικῆς ἱστορίας· θὰ ἀποκτήσει, ἀκόμα, καὶ τὸ κλειδὶ γιὰ τὴν κατανόηση τοῦ ἐλάσσονος προβλήματος τοῦ χαρακτῆρα τῶν Ἑλλήνων –ποὺ τόσο κούρασαν τὴν «τιμωρὸ Εἱμαρμένη»- καὶ γιὰ τὴν ἀσφαλὴ πρόβλεψη τοῦ μέλλοντός τους. Καὶ τὸ «καταγέλαστο ὄνομα ἑνὸς Ἀσημάντου» -ἔτσι ἀναφέρεται ὁ συγγραφέας μας στὸν ἑαυτό του- θὰ πάρει τὴ θέση ποὺ τοῦ ἀνήκει [9].

Εἶπα καὶ πιὸ πάνω ὅτι ἱστορία τοῦ Βυζαντίου ὁ Φαλμεράυερ δὲν ἔγραψε ποτέ· μετὰ τὶς πολεμικὲς γύρω ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα δὲν θὰ ἄντεχε, λέει ὁ ἴδιος, δεύτερη παρόμοια δοκιμασία, κι ἔμεινε μὲ τὸν καημό [10]. Σὲ ὅσα πρόλαβε νὰ γράψει, ἡ βυζαντινὴ παρουσία εἶναι συνεχὴς καὶ ποικίλη· τόσο στὴν Ἱστορία τῆς Αὐτοκρατορίας τῆς Τραπεζοῦντος καὶ τὴν Ἱστορία τῆς Χερσονήσου τοῦ Μορέως ὅσο καὶ στὰ δημοσιογραφικά του κείμενα· ὥστε, παρόλο που δὲν εἶναι πάντα ἁπλὸ νὰ τὴν ἀποκολλήσει κανεὶς ἀπὸ τὴν σλαβικὴ παρουσία, εἶναι δυνατὸν νὰ τὴν ἐξετάσει ὢς ἕναν βαθμὸ ἀνεξάρτητα ἀπὸ αὐτήν.

Ἡ βυζαντινὴ παρουσία βρίσκει, βασικά, δύο τρόπους ἔκφρασης. Ἔχουμε, ἀφενός, μιὰ ἱστορία μὲ ἀρχή, μέση καὶ τέλος –τὴν ἱστορία τοῦ βυζαντινοῦ κράτους-, ἡ εἰκόνα τῆς ὁποίας, ὅπως τὴν συνέλαβε ὁ Φαλμεράυερ, εὔκολα ἀποκαθίσταται ἀπ’ ὅσα σκόρπια ἔγραψε σχετικά. Καὶ ἀφετέρου ἔχουμε μιὰ ἱστορία δίχως τέλος, ποὺ ἀποκαθίσταται δυσκολότερα, καὶ σ’ αὐτὴν εἶναι ποὺ στρέφει κυρίως τὴν προσοχή του. Ἀποκαθίσται δυσκολότερα γιατὶ ἀφορᾶ τὴν ἄχρονη διάσταση τῆς βυζαντινῆς ἱστορίας: τὸ «Πνεῦμα» τοῦ Βυζαντίου, τὸ ὁποῖο ζεῖ καὶ βασιλεύει ἀκόμα τὸν 19ο αἰώνα, καὶ ἐπιπλέον, κατὰ τὰ φαινόμενα, εἶναι καὶ ἀθάνατο· ἡ Ῥωσικὴ Αὐτοκρατορία καὶ ἡ ὀρθοδοξία εἶναι στενὰ συνυφασμένες μ’ αὐτὸ τὸ πνεῦμα· ἀλλὰ οὐτὲ καὶ ἡ Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία μένει ἐντελῶς ἀπ’ ἔξω, ἀφοῦ αὐτὴ εἶναι ὁ νόμιμος κληρονόμος τοῦ Βυζαντίου. Κωδικοποιώντας προσωρινὰ τὶς διασυνδέσεις ἀνάμεσα στὰ τρία –καὶ λαμβάνοντας ὑπόψη ὅτι ἡ στάση τοῦ Φαλμεράυερ ἀπέναντι στὴν Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία παρουσιάζει διακυμάνσεις-, μποροῦμε νὰ ποῦμε ὅτι ἂν οἱ Σουλτάνοι διαδέχθηκαν τὸ σῶμα τοῦ Βυζαντίου, οἱ Τσάροι διαδέχθηκαν τὸ πνεῦμα του. Ὅσο γιὰ τὴν ὀρθοδοξία, αὐτὴ θὰ χωροῦσε στὸ ἴδιο σχῆμα ὡς «χριστιανικὸ Ἰσλάμ»· γιατί –γιὰ ὅσο διάστημα τουλάχιστον ὁ Φαλμεράυερ κρατάει ἀντιτουρκικὴ στάση- τὸ Βυζάντιο παραμένει Βυζάντιο, εἴτε ἰσλαμικὸ το χαρακτηρίσουμε εἴτε χριστιανικό.

Ἂς ἀρχίσουμε ἀπὸ τὴν ἱστορία τοῦ βυζαντινοῦ κράτους:
«Ἡ διαδικασία γένεσης ἐκείνου τοῦ ἰδιόρρυθμου, ἐκτεινόμενου σ’ ὅλον τὸν Μεσαίωνα, καὶ σήμερα ἀκόμα ζωντανοῦ πολιτικοθεολογικοῦ συμπλέγματος λαῶν, ποὺ ἀποκαλοῦμε Imperium Byzantinum, ἄρχισε μόλις μετὰ τὴν βαθμίαια ἐξάλειψη τῆς ἀρχαίας ἑλληνικῆς φυλῆς καὶ τοῦ ἀρχαιοελληνικοῦ πολιτισμοῦ, στὴν διάρκεια τοῦ ἕκτου αἰώνα μετὰ Χριστὸν ἐπὶ Ἰουστινιανοῦ, τοῦ Πανδέκτειου ἥρωα. Ὁ Ἰουστινιανὸς Α΄, ὁ νικητὴς καὶ τροπαιοῦχος τῶν νομομαθῶν μας, ἦταν ἀπὸ τὴν καταγωγή του καὶ τὸ αἷμα του ἕνας ἐκσλαβισμένος βάρβαρος, καὶ συγχρόνως ὁ βυζαντινὸς Ἡρόστρατος, ποὺ μὲ τὸν αὐτοκρατορικό του Κώδικα καὶ τὸ αὐτοκρατορικό του Εὐαγγέλιο διέλυσε τὸ οἰκοδόμημα τοῦ ἀρχαίου κόσμου» [12].

Ἐννοεῖται ὅτι τὸ Βυζάντιο, ὡς καταστροφέας τῆς ἀρχαίας Ἑλλάδας, ποὺ στὴν θέση τῆς ἐλευθερίας ἐγκαθιστᾶ τὸν πολιτικὸ καὶ θρησκευτικὸ δεσποτισμό, δὲν ὑπῆρχε περίπτωση νὰ περιέχει τίποτε τὸ ἑλληνικό, καὶ πολὺ λιγότερο νὰ συνεχίζει μιὰ πολιτικὴ κατάσταση [13]. Τόσο αὐταπόδεικτο εἶναι αὐτὸ ὥστε τὸ αἷμα, πρωταγωνιστὴς στὴν ἱστορία τῆς Πελοποννήσου -ἀφοῦ ἐκεῖ ἐπρόκειτο γιὰ τὴν ἀπόδειξη τῆς βιολογικῆς ἐξαφάνισης τῶν κατοίκων τῆς κλασσικῆς Ἑλλάδας- παίζει σχετικὰ ἀσήμαντο ῥόλο στὴν παρουσίαση τοῦ Βυζαντίου. Ἡ ὀπτικὴ γωνία εἶναι διαφορετική. Ὁ Φαλμεράυερ δὲν στέκεται στὴν παρουσίαση ὅτι ἡ Αὐτοκρατορία κατοικοῦνταν ἀπὸ συνονθύλευμα φυλῶν (ἀνάμεσά τους, ἄλλωστε, ἀναγνωρίζει καὶ ὀλίγους Ἕλληνες)· αὐτὸ τὸ ἀναφέρει παρεμπιπτόντως. Ἐκεῖνο στὸ ὁποῖο δίνει κατηγορηματικὰ τὴν ἔμφαση εἶναι ὅτι τὸ Βυζάντιο ἀδυνατοῦσε ἀπὸ τὴ φύση του νὰ διαδεχθεῖ καθ’ οἱονδήποτε τρόπο τὴν κλασσικὴ ἀρχαιότητα, νὰ ἐνσωματώσει ὁτιδήποτε ἀπὸ τὴν ἑλληνικὸ πολιτισμό, ἀκόμα κι ἂν ὑποθέσουμε πὼς ἐνδιαφερόταν γιὰ κάτι τέτοιο (πράγμα ποὺ δὲν συνέβαινε)· θέμα διαδοχῆς δὲν ἐτέθη κάν. Τὸ πιὸ πίσω ποὺ μποροῦμε νὰ πᾶμε εἶναι ἡ Ῥωμαϊκὴ Αὐτοκρατορία, στὴν ὁποία τὸ βυζαντινὸ κράτος ἀναγνώρισε μοιρολατρικὰ τὶς ὀφειλές του, καὶ ἀπὸ τὴν ὁποία υἱοθέτησε ὁρισμένα ἀπὸ τὰ πιὸ ἄκαμπτα καὶ αὐταρχικὰ στοιχεῖα -ὅ,τι τοῦ χρειαζόταν ἴσα-ἴσα γιὰ νὰ ἀποκλειστεῖ ἡ ἀξιοποίηση τῆς χριστιανικῆς διδασκαλίας. Μὲ τὴν δὲ παιδεία τὰ πράγματα εἶναι ἀκόμα χειρότερα: ἡ βυζαντινὴ λογοτεχνία ἀντιμετωπίζει τὴν ἀρχαία κληρονομιὰ ὡς ἕτοιμο κεφάλαιο, καὶ τὸ κατασπαταλᾶ, «μέχρι ποὺ τελικὰ ὁ τελευταῖος σφυγμὸς παγώνει κάτω ἀπὸ τὴν πληγὴ τῆς ὀρθόδοξης βαρβαρότητας, καὶ ἡ σήψη ἐκδηλώνεται παντοῦ» [14]. Ὁ ἑλληνικὸς πολιτισμὸς ἐπέπρωτο νὰ παραμείνει νεκρὸς καὶ ἐνταφιασμένος βαθιὰ μέσα στὰ ἑλλαδικὰ χώματα, ἕως ὅτου, πολλοὺς αἰῶνες ἀργότερα, στὴν Δύση, μὲ τὴν γερμανικὴ διαμεσολάβηση, συντελέστηκε τελικὰ ἡ αὐθεντικὴ «ἐνσάρκωση καὶ μετεμψύχωση τοῦ ἀρχαιοελληνικοῦ πνεύματος» -ὅ,τι δὲν ἦταν δυνατὸν νὰ συντελεστεῖ ἐπὶ ἑλληνικοῦ ἐδάφους [15].

Ὥστε ὁ ἐκσλαβισμὸς τῶν ἑλληνικῶν χωρῶν ἦταν φυσικὴ ἔκβαση τῆς πρωταρχικῆς βυζαντινῆς νόσου, καὶ γιὰ τὴν τελικὴ καταστροφὴ τοῦ Βυζαντίου δὲν ἀποτέλεσε αὐτὸς τὸν ἀποφασιστικὸ παράγοντα. Ὑπεύθυνος ἦταν τὸ ἴδιο τὸ Βυζάντιο (ποὺ ἐπέτρεψε, ἄλλωστε, τὸν ἐκσλαβισμό), ἔστω καὶ μὲ συναυτουργὸ τὴν μοίρα. Ἡ ἱστορία τοῦ Βυζαντίου εἶναι μιὰ ἱστορία προϊούσας παρακμῆς, ποὺ ξεκινάει ὅπως βλέπουμε ἀπὸ ἕνα σημεῖο ἤδη χαμηλό, καὶ δὲν θὰ εἶχε νόημα νὰ ἀνιχνεύσουμε περαιτέρω τὶς ἀσαφεῖς της φάσεις (ποὺ ἔρχονται σὲ ἀντίθεση μὲ τὶς σαφεῖς φάσεις τοῦ ἐκσλαβισμοῦ): πέρα ἀπὸ τὶς ἀλλεπάλληλες ἧττες καὶ ταπεινώσεις, ἢ τὴν ἐναλλαγὴ μονότονα ἀνικάνων ἢ διεφθαρμένων αὐτοκρατόρων, δὲν φαίνεται νὰ συμβαίνει τίποτε ἄξιο λόγου στὸ Βυζάντιο –δὲν φαίνεται νὰ συμβαίνει κὰν τίποτε. «Τὸ Βυζάντιο τίποτε δὲν ἀνακάλυψε καὶ τίποτε δὲν δημιούργησε· μονάχα ξέχασε, κατέστρεψε, ἔθαψε καὶ ἔπνιξε» [16].

Ἡ σημαντικότερη εὐκαιρία στὴν ἱστορία του δόθηκε ἀπὸ τοὺς εἰκονομάχους αὐτοκράτορες, τοὺς στόχους τῶν ὁποίων ὁ Φαλμεράυερ ἐκτιμᾶ θετικά (ὅπως καὶ ὁ Παπαρρηγόπουλος !):
«Ἦταν ὅμως μιὰ πολιτικο-θεολογικὴ ἀπόπειρα ἀνατροπῆς τῆς Μοναρχίας τῆς ἀνατολικης Ῥώμης ποὺ ξεκινοῦσε ἀπὸ τὸν θρόνο καὶ ἐπρόκειτο νὰ ἐφαρμοστεῖ δεσποτικὰ διὰ τῆς βίας τῶν ὅπλων ἐνάντια στὸ πνεῦμα τοῦ λαοῦ, ἕνας ἀγώνας τῆς προόδου, τῆς ἀναβίωσης, τοῦ δυτικοῦ στοιχείου, κατὰ τῆς ἀρχῆς τῆς ἀκινησίας καὶ τῆς ἀπολίθωσης τοῦ Βυζαντίου» [17].

Ἡ εὐκαιρία χάθηκε φυσικά. Ἡ παρακμὴ συνεχίστηκε. Καὶ ὅταν στὰ τέλη τοῦ 14ου αἰώνα τὸ πράγμα πλησίαζε στὸ ἀπροχώρητο, ὁ συγγραφέας μας ἀναρωτιέται, μήπως «δὲν θὰ ‘πρεπε νὰ εὐχηθοῦμε, ὁλόκληρος αὐτὸς ὁ λαὸς κατὰ τοὺς αἰῶνες τῆς καταπίεσης [ἐπὶ Φραγκοκρατίας], τόσο στὴν πρωταρχική του ἑστία ὅσο καὶ στὴν πρωτεύουσά του στὴν Προποντίδα καὶ στὶς ἀκτὲς τῆς Μικρᾶς Ἀσίας, νὰ ὑποκύψει στὰ πλήγματα τῶν Σλάβων καὶ τῶν Γερμανῶν καὶ νὰ ἐξαφανιστεῖ ὁλοσχερῶς ἀπὸ προσώπου γῆς. […] Μόνο ποὺ ἡ ἀνάκτηση τῆς πρώτης του πατρίδας, τῆς κατοικημένης ἀπὸ ξένους, καὶ ἡ ἐκδίωξη τῶν Γερμανῶν ἀπὸ τὸ Βυζάντιο ῥίχνουν τὴν ευθύνη ὅλης τῆς δυστυχίας τῶν ἑπόμενων χρόνων σ’ αὐτὸν καὶ μόνο. Ὁ λαὸς καὶ ἡ κυβέρνηση τῆς νεοελληνικῆς αὐτοκρατορίας ὢς τὸν δέκατο πέμπτο αἰώνα στέκουν στὸν αἰώνα τὸν ἅπαντα ὡς σύμβολο τῆς ἀνικανότητας, τῆς δειλίας, καὶ τῆς βαθύτερης ἠθικῆς κατάπτωσης στὰ χρονικὰ τῶν χριστιανικῶν λαῶν [18]».

Βέβαια τὸ ὅτι ὁ Φαλμεράυερ φτάνει στὸ σημεῖο νὰ εὔχεται -ἔστω καὶ μόνο ῥητορικά- νὰ ἦταν ἐξαφανισμένος ὁ ἑλληνικὸς λαός, πρὶν τὸν δοῦμε σὲ τέτοια οἰκτρὴ κατάσταση, εἶναι αὐτὸ καθ’ ἑαυτὸ ἀξιοσημείωτο, καὶ ἔχει κανεὶς τὸν πειρασμὸ νὰ μὴν ἀποδώσει τὴν εὐχὴ ἀποκλειστικὰ στὸ γενναιόδωρο αἴσθημα τοῦ οἴκτου· μὲ δεδομένη τὴν ἐκ τῶν προτέρων ἀρνητική του στάση, δὲν θὰ ’ταν ὑπερβολὴ νὰ λέγαμε ὅτι ἐνδεχομένως ἐν τῇ ῥύμῃ τοῦ λόγου ὁ συγγραφέας βρίσκει ἕνα συμπαθητικὸ πρόσχημα γιὰ τὴν διατύπωση μιᾶς πραγματικῆς εὐχῆς [19], ποὺ ἡ ἐκπλήρωσή της θὰ τὸν εἶχε γλιτώσει προσωπικὰ ἀπὸ πολλὲς σκοτοῦρες. Ἄλλωστε, παρὰ τὶς κατὰ καιροὺς ἐκφράσεις συμπαθείας ἀπὸ πλευρᾶς του, σπανίως ἀφήνει τὴν ἐπισήμανση τῆς δυστυχίας τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ κατὰ τοὺς μέσους χρόνους ἀσυνόδευτη ἀπὸ ἀναφορὲς στὶς βαθιὰ ῥιζωμένες ἀμαρτίες του –ποὺ καθιστοῦν τὸν λαὸ ἐξίσου ἔνοχο μὲ τοὺς ἄρχοντες ποὺ τὸν κυβερνοῦν [20].

Καὶ ἰδοὺ τὸ ἀνθρώπινο ὑλικὸ ποὺ βρῆκαν οἱ Τοῦρκοι στὰ βυζαντινὰ ἐδάφη ὅταν ὁλοκλήρωσαν τὴν κατάκτησή τους:
«Ὑπάρχει καμιὰ κακία στὸν ἄνθρωπο, ἂς ποῦμε ἀπιστία, ψέμα, προδοσία, ἀπονιά, ἀπάτη, νωθρότητα, ἀλαζονεία, ἀντίσταση ἐναντίον κάθε ἀνθρώπινης τάξης, ἀγνωμοσύνη, ἀπληστεία, πονηριά, δειλία καὶ μοχθηρία πάσης φύσεως, ποὺ νὰ μὴ μᾶς ἐπιτρέπει νὰ ἐπιδείξουμε τοὺς Μωραΐτες καὶ τοὺς Βυζαντινοὺς τοῦ Μεσαίωνα, ἰδίως τῶν λεγομένων ἀνωτέρων τάξεων, ὡς ἀποτροπιαστικὸ παράδειγμα γιὰ τοὺς ἄλλους λαούς; [21]»

Ἂν προσθέταμε τὸν ἀντιδυτισμό, ποὺ γιὰ τὸν Φαλμεράυερ ἀποτελεῖ ἐθνικὸ χαρακτηριστικὸ τῶν Βυζαντινῶν, θὰ εἴχαμε ἐδῶ μιὰ μᾶλλον πλήρη περιγραφὴ τῆς εἰκόνας τους, ὅπως τὴν ἐπεξεργάστηκε καὶ τὴν συντήρησε διὰ βίου. Καὶ περιττὸ νὰ σημειώσουμε ὅτι ἡ συνέχεια μεταξὺ Βυζαντινῶν καὶ Νεοελλήνων εἶναι στὸ σημεῖο αὐτὸ ἄρρηκτη. «Γιατὶ νὰ προϋποθέσουμε σήμερα στοὺς Βυζαντινοὺς χριστιανοὺς εὐελιξία, ἐνεργητικότητα καὶ πολιτικὲς ἀρετὲς ποὺ δὲν εἶχαν πλέον ἤδη τὸν δέκατο πέμπτο αἰώνα; [23]»

Ὁ βυζαντινὸς λαὸς λοιπὸν ζεῖ, κι ἔτσι δὲν ξέρουμε κατὰ πόσον τὸ «Πνεῦμα» τοῦ Βυζαντίου θὰ ἐπεβίωνε καὶ χωρὶς αὐτόν. Ναὶ μᾶλλον, ἂν λάβουμε ὑπόψη ὅτι γιὰ ἕνα διάστημα τουλάχιστον μπόρεσε νὰ βρεῖ καταφύγιο στὴν Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία –πρὶν ἀποδημήσει στὴν μακρινὴ Ῥωσία· καὶ, κυρίως, ἂν λάβουμε ὑπόψη ὅτι μὲ τὸν θάνατο αὐτοῦ τοῦ Πνεύματος θὰ κατέρρεε ἀναγκαστικὰ καὶ ἡ ἱστορικὴ σύλληψη τοῦ Φαλμεράυερ, στὴν ὁποία κατεῖχε μιὰ κεντρικὴ θέση. Ἔτσι βρισκόμαστε μπροστὰ στὸ ἐξῆς παράδοξο: Ὁ βυζαντινὸς λαὸς ἐπέζησε μέν, ἀλλὰ δὲν ἦταν σὲ θέση νὰ ἐπωμιστεῖ τὸ βάρος τοῦ βυζαντινοῦ Πνεύματος (ποὺ ὡστόσο εἶχαν ἐπωμιστεῖ οἱ ἄθλιοι πρόγονοί του). Μέρος τῆς σλαβικῆς θεωρίας εἶχε νὰ κάνει μὲ τὴν ἀπόδειξη αὐτοῦ τοῦ σημείου.

Πρὶν ὅμως περάσουμε στὴν σλαβικὴ θεωρία, ἂς μείνουμε λίγο στὸ Πνεῦμα τοῦ Βυζαντίου. Αὐτοτελὴς περιγραφή του δὲν ὑπάρχει στὰ κείμενα τοῦ Φαλμεράυερ. Ὅποτε γίνεται λόγος γιὰ τὰ χαρακτηριστικά του, βλέπουμε τὸ Πνεῦμα τοῦ Βυζαντίου κατὰ κανόνα ὡς τὸν ἕτερο πόλο μιᾶς ἀντίθεσης, ὁπότε καὶ περιγράφεται μαζὶ μὲ τὸ ἀντίθετό του (ποὺ οὔτε καὶ αὐτὸ περιγράφεται αὐτοτελῶς, ὅπως εἴδαμε στὸ προηγούμενο κεφάλαιο). Ἡ ἀντίθεση παρουσιάζεται μὲ δύο τρόπους: εἴτε ὡς ἀντίθεση Βυζαντίου-Δύσης, εἴτε ὡς ἀντίθεση ὀρθοδοξίας (ἢ καὶ Ἰσλάμ) καὶ δυτικοῦ χριστιανισμοῦ. Στὴν πραγματικότητα πρόκειται γιὰ δυὸ ὄψεις τοῦ ἴδιου νομίσματος: γιὰ τὸν Φαλμεράυερ χριστιανισμὸς καὶ Δύση εἶναι ἐν πολλοῖς ταυτόσημα. Ὁ χριστιανισμὸς -«δύναμη, διαμαρτυρία, ἀντιπολίτευση» [24]- κατέστησε δυνατὴ τὴν ἀνάπτυξη τοῦ δυτικοῦ πολιτισμοῦ ὅπως τὸν γνώριζε ὁ 19ος αἰώνας: ἄποψη ἀκόμα πιὸ ἐνδιαφέρουσα ἂν θυμηθοῦμε τὶς προβληματικὲς σχέσεις τοῦ συγγραφέα μὲ τὸ κληρικαλικὸ κατεστημένο τῆς χώρας του.

Ἂς μείνουμε λίγο σ’ αὐτὴ τὴν ἀντίθεση. Ἐκ πρώτης ὄψεως θυμίζει πολὺ τὴν στερεότυπη ἀντίθεση Ἀνατολή-Δύση. Τὴν ἔχουμε ἤδη δεῖ, σὲ ἀνύποπτο χρόνο, ὡς ἀντίθεση Ῥώμης-Σπάρτης. Πῶς ἐξειδικεύονται τὰ πράγματα στὴν περίπτωση τοῦ Βυζαντίου;
«Ὅλη ἡ ἱστορία ἐδῶ καὶ σχεδὸν δεκαοχτὼ αἰῶνες εἶναι ἁπλῶς τὸ ἀποτέλεσμα τῆς π΄σλης τῶν δύο βασικῶν στοιχείων, στὰ ὁποῖα εὐθὺς ἐξαρχῆς διασπάστηκε αὐτὴ ἡ Μία θεία πρωταρχικὴ δύναμη: κινούμενη διαδικασία ζωῆς ἀπὸ τὴ μιὰ μεριὰ καὶ ἄμορφη ἀκατέργαστη στασιμότητα ἀπὸ τὴν ἄλλη. Σύμβολο τῆς πρώτης εἶναι ἡ αἰωνία Ῥώμη, μὲ ὅλη τὴν Δύση ποὺ βρίσκεται πίσω της, σύμβολο τῆς δεύτερης ἡ Κωνσταντινούπολη μὲ τὴν παγωμένη Ἀνατολή. Κάθε δύναμη, κάθε ζωή, τόσο στὸ Βασίελιο τῶν πνευμάτων ὅσο και σ’ ἐκεῖνο τῆς φύσης, ἔχει ἀπὸ τὴν ἀρχή, ὅπως λένε οἱ σοφοί, ἕνα κληρονομικὸ ἀντίθετο, ποὺ μὲ τίποτε δὲν μπορεῖ νὰ συμφιλιωθεῖ μαζί του. Καὶ συνεπῶς εἶναι ἕνας νόμος αἰώνιας καὶ ἀνώτερης ἀναγκαιότητας, αὐτὸ ποὺ διχάζει τὰ δύο κύρια στρατόπεδα τοῦ μαχομένου ἀνθρώπινου γένους, ὄχι λιγότερο ὡς πρὸς τὴν σύλληψη τῶν πολιτικῶν καὶ φιλοσοφικῶν θεωριῶν. […] Ἀναγνωρίζουμε –γιὰ νὰ τὸ ποῦμε μιὰ καὶ καλή-, ἐνάντια στὴν κοινὴ ἄποψη τῶν Εὐρωπαίων, ἕνα πρωταρχικό, καὶ σήμερα ἀκόμα ζωντανό, ἀθάνατο ὅπως καὶ ἡ Urbs aeterna, ἀνεξάλειπτο αὐτοκρατορικὸ πνεῦμα τοῦ Βυζαντίου, ὡς δεύτερο στοιχεῖο τοῦ χριστιανικοῦ κόσμου» [25].

Καὶ ἀλλοῦ:
«Ἡ ἀρχὴ τῆς ἐλευθερίας καὶ τῆς ἠθικῆς προόδου σὲ ἀντίθεση μὲ τὴν ἠλίθια διδασκαλία τῆς ὀπισθοδρόμησης καὶ τῆς πνευματικῆς ἀσφυξίας τῶν ἀνατολικῶν ὀρθοδόξων ἐνσταλάχθηκε στὴν δυτικὴ Εὐρώπη ἀπὸ τὴν λατινικὴ ἐκκλησία καὶ οἱ λαοὶ τῆς Δύσης δίνουν ὥς αὐτὴ τὴν ὥρα τὴν μαρτυρία τους γιὰ τὸν σπόρο, ἀπὸ τὸν ὁποῖο ἀναπτύχθηκαν καὶ ἀπὸ τὸν ὁποῖο προήλθε ἐξ ὁλοκλήρου ὁ δικός μας τρόπος τοῦ εἶναι, τοῦ σκέπτεσθαι καὶ τῆς ὀργάνωσης τῆς πολιτικῆς ζωῆς,
et documenta damus, qua simus origine nati.
Πρόοδο καὶ στασιμότητα, κατάρα καὶ εὐλογία, ἄνθηση καὶ μαρασμό, σήψη καὶ ζωή, αὐστηρὸ δίκαιο καὶ δίκαιη ἐξέγερση –αὐτὰ σημαίνουν στὸν Μεσαίωνα Βυζάντιο καὶ Ῥώμη» [26].

Ὑπάρχει ἤδη μιὰ παρέκκλιση ἀπὸ τὰ δυτικὰ στερεότυπα γιὰ τὴν ἀντίθεση Δυσης καὶ Ἀνατολῆς. Ἂν ἡ τάυτιση καθολικισμοῦ καὶ Δύσης δὲν εἶναι τόσο ἀσυνήθιστη ἀπὸ μιὰ δυτικὴ ὀπτικὴ γωνία, ἀσυνήθιστος ὅμως εἶναι ὁ ῥόλος ποὺ ὁ Φαλμεράυερ ἀποδίδει στὸν καθολικισμό: δὲν τὸν περιγράφει μόνον ὡς τὸ κατ’ ἐξοχὴν ἑνοποιητικὸ στοιχεῖο γιὰ τὴν Δύση, ἀλλὰ καὶ τὸν ἀναδεικνύει στὴν θέση τοῦ πρωταρχικοῦ ἐκκοσμικευτὴ τῶν δυτικῶν κοινωνιῶν –μέσα σ’ ἕνα σχῆμα ὅπου ὁ προτεσταντισμὸς (μὲ τὸν ὁποῖο ὁ Φαλμεράυερ δὲν ἔχει ἰδιαίτερα καλὲς σχέσεις) παρακάμπτεται ὡς λεπτομέρεια ἀνάξια λόγου, μέρος κι αὐτὸς μιᾶς «λατινικῆς Εὐρώπης», ἀφοῦ ἐμφανίζεται ὅταν ἡ Ῥώμη ἔχει ἤδη ἀσκήσει τὴν εὐεργετική της ἐπίδραση, καὶ ἡ «κοινή», «ἀθάνατη» εὐρωπαϊκὴ ἰδέα ἔχει γεννηθεῖ καὶ διαδοθεῖ στοὺς δυτικοὺς λαούς. Ἡ Ῥώμη βρίσκεται στὴν ἀρχὴ τῶν πάντων, καὶ ὄχι μόνο αὐτό:
«[…] Ἡ ἔννοια μιᾶς νόμιμης, ἔστω καὶ παθητικῆς ἀντίστασης τῆς πνευματικῆς ἐξουσίας ἀπέναντι στὴν ὑλικὴ αὐθαιρεσία ἐμφυτεύθηκε στοὺς λαοὺς αὐτοὺς πρῶτα ἀπὸ τὴν ἁγία Ἕδρα καὶ μ’ αὐτὸ τὸ δῶρο ῥίζωσε ταυτόχρονα στὴν καρδιὰ ὅλων τῶν λατινικῶν κρατῶν ὁ σπόρος τῆς ἀστικῆς ἐλευθερίας καὶ τῆς ἠθικῆς τάξης. […] Τὴν ἀνάγκη νὰ ἀντιταχθεῖ τὸ ἐσωτερικὸ ἔνστικτο στὸν Βυζαντινισμό, νὰ ἀντιπαρατεθεῖ στὴν τυφλὴ ὕλη τὸ πνεῦμα, στὴν παγωμένη ἀγκύλωση ἡ κίνηση, στὸ σκοτάδι τὸ φῶς, στὴν τραχύτητα ἡ εὐγένεια καὶ στὴν κτηνώδη αὐθαιρεσία ὁ Νόμος, δὲν μπορεῖτε πλέον νὰ τὴν ἀποσιωπήσετε» [27].

«Ὕλη», λοιπόν, τὸ Βυζάντιο, «πνεῦμα» ἡ Ῥώμη. Ἀλλὰ ἡ περικοπὴ ἔχει τὴν σημασία της γιὰ ἄλλον λόγο: ὁ Φαλμεράυερ ἐδῶ χρεώνει στὴν Ῥώμη –καὶ δι’ αὐτῆς στὴν Δύση- τὴν «Ἐπανάσταση», λέξη ποὺ στὰ κείμενά του ἔχει πολῦ ἰδιότυπο περιεχόμενο. Θὰ τὴν συναντήσουμε πιὸ κάτω. Πρὸς τὸ παρὸν περιορίζομαι στὴν παρατήρηση ὅτι παραπέμπει κατευθεῖαν στὴν σύγχρονη τοῦ συγγραφέα μας Γερμανία καὶ στὰ μεθεόρτια τοῦ 1848, καὶ ὅτι συνδέεται μ’ ἕνα ἄλλο στοιχεῖο τῆς ἀντίθεσης Δύσης καὶ Ἀνατολῆς: τὴν ἀντίθεση τῶν κεντρόφυγων –δυτικῶν- καὶ κεντρομόλων -ἀνατολικῶν- δυνάμεων ποὺ δροῦν ταυτόχρονα γιὰ νὰ διαμορφώσουν ἀπὸ κοινοῦ τὴν δυτικῆ ἱστορία· τὴν ἀντίθεση τοῦ Ἑνὸς τῆς ἀνατολικῆς μονολιθικότητας καὶ τῶν πολλῶν τοῦ δυτικοῦ ἀτομικισμοῦ. Εἶναι αὐτὴ ποὺ κυρίως διαφοροποιεῖ τὴν ἀντίθεση τοῦ Φαλμεράυερ ἀπὸ τὴν στερεότυπη:
«Γιὰ νὰ κρατήσει τὸ αντίβαρο στὴν φυγόκεντρη Μαινάδα τῶν δυτικῶν λαῶν, ποὺ ἁλωνίζει τὴν ὑδρόγειο, γιὰ νὰ ἀπαλύνει τὴν διαβρωτικὴ δράση τῆς πνευματικῆς της κινητικότητας καὶ νὰ βάλει φραγμοὺς στοὺς ὀργισμένους, ἡ Φύση κρέμασε, σὰν μολύβι, τὴν βυζαντινὴ Αὐτοκρατορία στὰ πέλματα τῆς Εὐρώπης, καὶ συνάπτοντας μιὰ μη-δυτικὴ συμφωνία μὲ τὴν αἰωνιότητα τοῦ ἀνατολικοῦ δόγματος, διακήρυξε ταυτόχρονα τὸ ἀδιάλυτο τῆς Μοναρχίας, ποὺ ἔχει καρδιὰ καὶ κέντρο της τὴν Κωνσταντινούπολη» [28].

Μ’ αὐτὴ τὴν περίπλοκη εἰκόνα συνοψίζεται ἡ ἐπικαιρότητα τοῦ Βυζαντίου γιὰ τὸν Φαλμεράυερ. Καὶ συνεχίζει:
«Θέλουμε νὰ ποῦμε ἐδῶ ἀπερίφραστα, ὅτι κατὰ τὴν ἄποψή μας καμιὰ πολιτική, καμιὰ ἀνθρώπινη σοφία, δὲν εἶναι ἱκανὴ νὰ διασπάσει τὴν συμπαγῆ, μὲ πίστη, αἷμα καὶ δάκρυα ἀξεδιάλυτα ζυμωμένη μάζα τῆς ἰλλυρικῆς χερσονήσου, νὰ τὴν διαλύσει στὰ συστατικά της στοιχεῖα καὶ νὰ τὰ κρατήσει ἐπὶ μονίμου βάσεως χωρισμένα τὸ ἕνα ἀπὸ τὸ ἄλλο».

Δὲν εἶναι ὅμως τὸ Βυζάντιο ἀπὸ μόνο του ὁ προμηθευτὴς τῆς κολλητικῆς οὐσίας ποὺ συνέχει τοὺς βαλκανικοὺς λαούς, καὶ ὁ φραγμὸς στὴν δυτικὴ διείσδυση. Ὁ Φαλμεράυερ φτάνει κάποτε στὸ σημεῖο νὰ δεχτεῖ ὅτι ὅσο τὸ Βυζάντιο ἦταν ἑλληνικό, παρὰ τὴν ἀρρώστια του καὶ τὸ ἀγεφύρωτο χάσμα μὲ τὴν Δύση, ὑπῆρχε ἀκόμα ἡ δυνατότητα μιᾶς κάποιας ἐπικοινωνίας μεταξὺ τῶν δύο. Ἡ κατάσταση ἄλλαξε μόλις ἐμφανίστηκαν οἱ Σλάβοι στὸ προσκήνιο [29]. Ἂς μετατοπίσουμε λοιπὸν κι ἐμεῖς τώρα τὴν ὀπτική μας γωνία, κι ἂς δοῦμε πλέον τὸ Βυζάντιο στὴν σχέση του μὲ τοὺς Σλάβους –καὶ τὴν Μόσχα.

[1] «Édouard de Muralt, Essai de Chronographie Byzantine, pour servir à l’examen des annales du Bas-Empire et particulièrement des chronographes slavons de 395 à 1057, St.-Pétersbourg 1855», Gesammelte Werke von Jakob Philipp Fallmerayer, hrsg. Von Georg Martin Thomas, Bd.I-III, Leipzig 1861, III, 368-369

[2] Gesammelte Werke von Jakob Philipp Fallmerayer, hrsg. Von Georg Martin Thomas, Bd.I-III, Leipzig 1861, III, 372· «Madame la comtesse Dora d’Istria Les femmes en Orient, 2 vols., Éd. Meyer et Zeller, Zürich 1859-1860», Gesammelte Werke von Jakob Philipp Fallmerayer, hrsg. Von Georg Martin Thomas, Bd.I-III, Leipzig 1861, III, 531

[3] «Gottlieb Lukas Friedrich Tafel», Gesammelte Werke von Jakob Philipp Fallmerayer, hrsg. Von Georg Martin Thomas, Bd.I-III, Leipzig 1861, II, 412

[4] Βλ., π.χ. «Jean Alexandre C. Buchon, Recherches et matériaux pour servir à une histoire de la domination française aux XIIe, XIVe et XVe siècles dans les provinces démembrées de l’Empire grec à la suite de la quatrième croisade, Paris 1840», «Jean Alexandre C. Buchon, La Grèce continentale et la7 «Morée, voyage, séjour et études historiques en 1840 et 1841, Paris 1843», Gesammelte Werke von Jakob Philipp Fallmerayer, hrsg. Von Georg Martin Thomas, Bd.I-III, Leipzig 1861, II, 171 κ.ἑξ.

[5] «Deutschland und die orientalische Frage (1855)», Gesammelte Werke von Jakob Philipp Fallmerayer, hrsg. Von Georg Martin Thomas, Bd.I-III, Leipzig 1861, II, 139

[6] Ὑπάρχει βέβαια ὡς ἐξαίρεση ὁ Γίββων (ποὺ ὁ Φαλμεράυερ χαίρεται νὰ διορθώνει)· ὅμως τὸ πνεῦμα μὲ τὸ ὁποῖο εἶναι γραμμένη ἡ Παρακμὴ καὶ Πτώση τῆς Ῥωμαϊκῆς Αὐτοκρατορίας, καθὼς καὶ ἡ ἄγνοια τῶν βυζαντινῶν πηγῶν, δὲν μποροῦμε νὰ ποῦμε ὅτι συντέλεσαν στὴν προώθηση τῶν βυζαντινῶν σπουδῶν. Βλ. Alexander A. Vasiliev, History of the Byzantine Empire (324-1453), Madison 1952, 4 κ.ἑξ.

[7] «George Finlay, Medieval Greece and Trebizond (1851)», Gesammelte Werke von Jakob Philipp Fallmerayer, hrsg. Von Georg Martin Thomas, Bd.I-III, Leipzig 1861, III, 317

[8] Π.χ. «Madame la comtesse Dora d’Istria Les femmes en Orient, 2 vols., Éd. Meyer et Zeller, Zürich 1859-1860», Gesammelte Werke von Jakob Philipp Fallmerayer, hrsg. Von Georg Martin Thomas, Bd.I-III, Leipzig 1861, III, 546-547· «Die Renegatenfrage und ihre nächsten Folgen (1844)», Gesammelte Werke von Jakob Philipp Fallmerayer, hrsg. Von Georg Martin Thomas, Bd.I-III, Leipzig 1861, II, 38· «August Bürck, Die Reisen des Venezianers Marco Polo im dreizehnten Jahrhundert , Verlag von Teubner, Leipzig 1845», 100. Πρόκειται γιὰ ἕνα ἀπο τὰ κεντρικὰ θέμτα τοῦ Προλόγου τοῦ δεύτερου τόμου τῆς Ἱστορίας τῆς Χερσονήσου τοῦ Μορέως.
[
9] «George Finlay, Medieval Greece and Trebizond (1851)», Gesammelte Werke von Jakob Philipp Fallmerayer, hrsg. Von Georg Martin Thomas, Bd.I-III, Leipzig 1861, III, 298· «Deutschland und die orientalische Frage (1855)», Gesammelte Werke von Jakob Philipp Fallmerayer, hrsg. Von Georg Martin Thomas, Bd.I-III, Leipzig 1861, II, 140-142· «Dr. G. L. Fr. Tafel – Dr. G. M. Thomas, Urkunden zur älteren Handels- und Staatsgeschichte der Republik Venedig: mit besonderer Beziehung auf Byzanz und die Levante; vom 9. bis zum Ausgang des 15. Jahrhunderts, Wien 1856», Gesammelte Werke von Jakob Philipp Fallmerayer, hrsg. Von Georg Martin Thomas, Bd.I-III, Leipzig 1861, III, 418

[10] «George Finlay, Medieval Greece and Trebizond (1851)», Gesammelte Werke von Jakob Philipp Fallmerayer, hrsg. Von Georg Martin Thomas, Bd.I-III, Leipzig 1861, III, 300. Ὁ καημός του φαίνεται ἀπὸ ἕνα σχόλιο ποὺ γράφει τὴν 15.8.1860 στὸ περιθώριο τῆς ἐγγραφῆς τῆς 19.7.1847, ὅπου κάνει πρώτη φορὰ λόγο γιὰ τὴν ὑπόσχεσή του νὰ γράψει Βυζαντινὴ Ἱστορία: Δὲν τὴν τήρησα, λέει, διότι ὀρρώδησα «πρὸ ἑνὸς Opus de longue haleine» (Ἡμερολόγιο τοῦ Fallmerayer, Museum Ferdinandeum, Innsbruck)

[11] «Über Griechenlands Zukunft und Athens Vergangenheit», Deutsches Museum 4 (1854), 98· «Die Renegatenfrage und ihre nächsten Folgen (1844)», Gesammelte Werke von Jakob Philipp Fallmerayer, hrsg. Von Georg Martin Thomas, Bd.I-III, Leipzig 1861, II, 35

[12] «George Finlay, Medieval Greece and Trebizond (1851)», Gesammelte Werke von Jakob Philipp Fallmerayer, hrsg. Von Georg Martin Thomas, Bd.I-III, Leipzig 1861, II, 318-319

[13] Πρβ. J. Ph. Fallmerayer, Geschichte der Halbinsel Morea während des Mittelalters. Ein historischer Versuch, Erster Theil, Stuttgart-Tübingen 1830, 181-182

[14] «Édouard de Muralt, Essai de Chronographie Byzantine, pour servir à l’examen des annales du Bas-Empire et particulièrement des chronographes slavons de 395 à 1057, St.-Pétersbourg 1855», Gesammelte Werke von Jakob Philipp Fallmerayer, hrsg. Von Georg Martin Thomas, Bd.I-III, Leipzig 1861, III, 379

[15] «George Finlay, Medieval Greece and Trebizond (1851)», Gesammelte Werke von Jakob Philipp Fallmerayer, hrsg. Von Georg Martin Thomas, Bd.I-III, Leipzig 1861, III, 302

[16] «Édouard de Muralt, Essai de Chronographie Byzantine, pour servir à l’examen des annales du Bas-Empire et particulièrement des chronographes slavons de 395 à 1057, St.-Pétersbourg 1855», Gesammelte Werke von Jakob Philipp Fallmerayer, hrsg. Von Georg Martin Thomas, Bd.I-III, Leipzig 1861, III, 379. Σύγκρινε τὸ ἐγκώμιο τοῦ εὐρωπαϊκοῦ Μεσαίωνα, π.χ.: «The Chronicles of Rabbi Joseph Ben Josua Ben Meir […]», Gelehrte Anzeigen 155, [5.8.1837], 209

[17] Jakob Philipp Fallmerayer, Fragmente aus dem Orient, Zweite mit einem Anhang vermehrte Auflage, Stuttgart 1877, 246

[18] J. Ph. Fallmerayer, Geschichte der Halbinsel Morea während des Mittelalters. Ein historischer Versuch, Zweiter Theil, Stuttgart-Tübingen 1836, 168

[19] Πρβ. Ἡμερολόγιο τοῦ Fallmerayer, Museum Ferdinandeum, Innsbruck , 26.9.1840: «Ἔμφυτο στὴν ἑλληνικὴ φυλὴ εἶναι νὰ μὴν κρατοῦν τὸν λόγο τους, νὰ ψεύδονται καὶ νὰ ἐξαπατοῦν. Πρέπει νὰ τοὺς σκοτώσεις ὅλους γιὰ νὰ ξεριζώσεις αὐτὰ τὰ τρία vitia»
[
20] J. Ph. Fallmerayer, Geschichte der Halbinsel Morea während des Mittelalters. Ein historischer Versuch, Zweiter Theil, Stuttgart-Tübingen 1836, 396-397. Στὴν περίπτωση τῶν Τούρκων, ὁ Φαλμεράυερ φροντίζει νὰ κάνει τὸν διαχωρισμὸ μεταξύ συμπαθοῦς λαοῦ καὶ κακῆς κυβέρνησης.
[
21] J. Ph. Fallmerayer, Geschichte der Halbinsel Morea während des Mittelalters. Ein historischer Versuch, Zweiter Theil, Stuttgart-Tübingen 1836, 453

[22] Jakob Philipp Fallmerayer, Fragmente aus dem Orient, Zweite mit einem Anhang vermehrte Auflage, Stuttgart 1877, 211

[23] Jakob Philipp Fallmerayer, Fragmente aus dem Orient, Zweite mit einem Anhang vermehrte Auflage, Stuttgart 1877, 223

[24] «Joh. Jos. Ign. Döllinger: Heidenthum und Judenthum, […] (1858)», Gesammelte Werke von Jakob Philipp Fallmerayer, hrsg. Von Georg Martin Thomas, Bd.I-III, Leipzig 1861, II, 493

[25] Jakob Philipp Fallmerayer, Fragmente aus dem Orient, Zweite mit einem Anhang vermehrte Auflage, Stuttgart 1877, 205-206

[26] «Édouard de Muralt, Essai de Chronographie Byzantine, pour servir à l’examen des annales du Bas-Empire et particulièrement des chronographes slavons de 395 à 1057, St.-Pétersbourg 1855», Gesammelte Werke von Jakob Philipp Fallmerayer, hrsg. Von Georg Martin Thomas, Bd.I-III, Leipzig 1861, III, 380

[27] «Gegenwart und Zukunft […], I. (1852)», Gesammelte Werke von Jakob Philipp Fallmerayer, hrsg. Von Georg Martin Thomas, Bd.I-III, Leipzig 1861, II, 203-204

[28] Jakob Philipp Fallmerayer, Fragmente aus dem Orient, Zweite mit einem Anhang vermehrte Auflage, Stuttgart 1877, 214

[29] Jakob Philipp Fallmerayer, Fragmente aus dem Orient, Zweite mit einem Anhang vermehrte Auflage, Stuttgart 1877, 350

Πηγή

 

Posted in Δυτικοί, Δύση, Ρωμανία | Tagged , , , , , | Σχολιάστε

Τὸ κολάρο τοῦ δούλου τοῦ Ζωνίνου

Fugi, tene me. Cum revoc(a)veris me d(omino) m(eo) Zonino, accipis solidum”
Τὸ ἔχω σκάσει, μὴ μ’ ἀφήσεις. Ὅταν μὲ ἐπιστρέψεις στὸν κύριό μου τὸν Ζώνινο, θὰ σὲ ἀνταμείψει μὲ ἕνα χρυσὸ νόμισμα.
Πλακέτα πάνω στὸ κολάρο ἑνὸς δούλου.
fdad7fc2b0dacd90f1b4f4badbd79e75
J. Trimble, The Zoninus Collar and the Archaeology of Roman Slavery, American Journal of Archaeology 120.3 (2016), 447-472.
Posted in Αρχαιότητα, ανθρώπινα, κοινωνία | Tagged , , | Σχολιάστε

Christianae reipublicae

Δὲν ἐννοῶ τὴ «Χριστιανικὴ Δημοκρατία» τοῦ μασωνομάχου Ψαρουδάκη, ποὺ (μαζὶ μὲ τοὺς σημερινοὺς συνεχιστές του) σὰν παντογνώστης  προτεστάντης πάστορας  κατακεραύνωνε τοὺς «ὑποκριτὲς χριστιανοὺς τῆς Δεξιᾶς», μόνο καὶ μόνο  γιὰ νὰ μερακλώνει σήμερα ὁ Μπόλαρης διαλέγοντας ὡραῖες γυναῖκες γιὰ τὸ γραφεῖο του -ἔτσι εἶναι οἱ ἁγνοὶ Ἀριστεροί, δὲν εἶναι δεξιοὶ ὑποκριτές, τὰ ἀποενοχοποιοῦν ὅλα καὶ ἔπειτα τὰ κάνουν χωρὶς νὰ κρύβονται. Ἀλλὰ ἐννοῶ τὴ χριστιανικὴ δημοκρατία τοῦ Πάπα Κλήμεντα ΙΓ΄, μιὰ ἐγκύκλιο γιὰ τὰ «ἀντιχριστιανικὰ γραπτά». Καὶ τί ὑποστηρίζουν αὐτὰ τὰ γραπτά;

They deny God even though He makes Himself known everywhere and comes before their eyes daily, not because of the dullness of their mind, but only on the urging of their depraved will. Or else they represent God Himself as lazy and indolent. They do not respect His providence nor do they fear His justice. They preach with a detestable and insane freedom of thought that the origin and nature of our soul is mortal although it was created in the image of the supreme creator little lower than the angels. Whether they think matter has been created or foolishly imagine that it is eternal and independent of the causes, they consider that nothing else exists in this universe. Or else if they are forced to admit that spirit exists with matter, they exclude the soul from the spirit’s heavenly nature. They are unwilling to understand that in this very weakness of which we are formed something spiritual and incorruptible abides in us. By its power we know, act, will, look to the future, attend to the present, and remember the past. […] On the other hand, there are others who…ridicule the faith of simple people. They lay open the mysteries of God. They rashly discourse on questions concerning the highest matters. The bold mind of the enquirer takes everything for itself, examines everything, reserves nothing for faith, and deprives faith of merit by seeking proof for it in human reason.

Οἱ ἐπίσκοποί του:

It is necessary to fight bitterly, as the situation requires, and to eradicate with all our strength the deadly destruction caused by such books.

Τὰ ὁποῖα

Well and cunningly written these books are always with us and forever within our reach. They travel with us, stay at home with us, and enter bedrooms which would be shut to their evil and deception.

Χρειάζεται ἑνότητα κράτους-ἐκκλησίας:

call to your aid when it is necessary the time-honored piety of Catholic leaders. Explain the cause of the Church’s sorrow and arouse its beloved sons who have always served it well on many occasions to bring their help. Since they do not carry the sword without cause, urge them with the united authority of state and of priesthood, to vigorously rout those accursed men who fight against the armies of Israel.

Κυρίως ὅμως:

Reveal to the faithful the wolves which are demolishing the Lord’s vineyard. They should be warned not to allow themselves to be ensnared by the splendid writing of certain authors in order to halt the diffusion of error by cunning and wicked men. In a word, they should detest books which contain elements shocking to the reader; which are contrary to faith, religion, and good morals; and which lack an atmosphere of Christian virtue.

Ὅλα αὐτὰ τὸ 1766, λίγες δεκαετίες προτοῦ, μετὰ τὸν Προτεσταντισμό, προκύψει τὸ οὐδετερόθρησκο κράτος, αὐτὸ ποὺ στὶς μέρες μας ἔφερε τὸ Ἰσλὰμ στὴν Εὐρώπη.

Posted in παλιά και νέα θεότητα, Δυτικοί, Δύση, αθεϊσμός, θρησκεία | Tagged , , | 2 Σχόλια

Βυζαντινὰ νομίσματα στὴν Κίνα

more than 100 Roman coins and their imitations of the Eastern Roman Empire have been discovered along the Silk Road in China and that their existence in China, along with the records of ancient Chinese and Roman sources, strongly support the close relationship between the Eastern Roman Empire and China. Research shows that Roman coins came to China along the Silk Road, thanks to business and diplomatic activities of the intermediaries, mainly the Persians, Turks, and Sogdians; however, we cannot deny the possibility that they were carried by the Romans. The archaeological discoveries show that they fulfilled different functions in ancient China, including funeral customs, ornamentation and possibility of circulation and collection. A number of Chinese and foreign scholars have done plenty of research on the coins, the routes they took to China, and their functions.

Πηγή,

μὲ πολὺ ψαγμένη κινεζικὴ βιβλιογραφία.

 

Posted in Κίνα, Ρωμανία | Tagged , , , , | Σχολιάστε

Ἀντιφασισμὸς Α.Ε.

«Ο φασισμός δεν θα περάσει». Με αυτή την φράση έκλεισε την επίθεσή της στη Νέα Δημοκρατία στην επιστολή παραίτησής της από υποψήφια ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ η Μυρσίνη Λοΐζου. Για τη Λοΐζου η ανάδειξη της παρανομίας της ονομάστηκε φασισμός, λες και έφταιγε η Νέα Δημοκρατία για το ότι εισέπραττε σύνταξη της μητέρας της για περισσότερο από πέντε χρόνια μετά τον θάνατό της. Η Μυρσίνη Λοΐζου, αν και καινούρια στην πολιτική, έχει μάθει πολύ καλά την τέχνη της στρεψοδικίας, τέχνη που ο ΣΥΡΙΖΑ έχει κάνει καθημερινή πρακτική. […] Ο ΣΥΡΙΖΑ διατυμπανίζει τον αντιφασιστικό αγώνα, όμως όταν χρειάστηκε να σταθεί απέναντι στον πραγματικό φασισμό δεν έδειξε ανάλογο ενθουσιασμό. Δεν έκανε τίποτε η κυβέρνησή του επί τέσσερα χρόνια για να προχωρήσει η δίκη της Χρυσής Αυγής.

Πηγή

Ἡ παραπάνω δίκη ἔχει κρατήσει περισσότερο κι ἀπ’ ὅ,τι ἡ δίκη τῆς χούντας καὶ τῆς 17Ν.

Posted in Αριστερά, Ακροδεξιά, Αναδημοσιεύσεις | Tagged , , , | Σχολιάστε

ἐγκλήματα

Οἱ περισσότεροι γονεῖς κατὰ πάσα πιθανότητα, δὲν βλέπουν τίποτε κακὸ στὸ νὰ γίνει «φωτομοντέλο» τὸ παιδί τους, ἂν καὶ διαβάζουμε καθημερινὰ τί θὰ πεῖ μοντέλο. Οἱ περισσότεροι γονεῖς δὲν ἔχουν ἐξηγήσει στὴν κόρη τους ὅτι κάθε κοπέλα εἶναι πάντοτε ἀνυπεράσπιστη μόνη της σ’ ἕνα δωμάτιο μ’ ἕναν σφίχτη εἰκοσάχρονο νήπιο, καὶ ποτὲ δὲν ξέρει ἐκ τῶν προτέρων ἐὰν αὐτὸς εἶναι σαλταρισμένος. Οἱ περισσότεροι γονεῖς δὲν βλέπουν τίποτε κακὸ στὴ δρακουλίστικη-βαμπιρικὴ μαζικὴ κουλτούρα, καὶ καλά, τοῦ ἐναλλακτικοῦ ρομαντισμοῦ. (Ἂν ἀντιλήφθηκαν κἂν τὴν ὕπαρξή της, πὲρα ἀπὸ τὰ θρίλερ τῆς Παρασκευῆς.) Ἡ ὁποία διαφέρει ἔτη φωτὸς ἀπὸ τοὺς κακομοίρηδες βουρκόλακες καὶ μπαμποῦλες τῶν προγιαγιάδων μας στὰ χωριά. Γιατὶ «Εἶναι μιὰ μόδα, καὶ πῶς κάνεις ἔτσι;» (Προφανῶς γνωρίζω Χριστιανὲς ποὺ ἀκοῦν γκόθικ -δὲν περιπτωσιολογῶ, ὅμως.). Γιατὶ «τὰ παιδιά δὲν εἶναι δικά σας, εἶναι ἐλεύθερα» (ἔτσι μιλᾶ ἡ Ἀριστερὰ τῆς ἀρχαίας Σπάρτης, καὶ ἡ Δεξιὰ τῆς κατανάλωσης ἀπὸ τὰ 10). Τέτοιοι γονεῖς εἶναι ἡ πλειονότητα στὴν Ἑλλάδα, καὶ ἀλλοῦ. Ὄχι μόνο μερικοὶ παθόντες, ποὺ ἔχουν τὴ συμ-πόνια μας.

Καὶ μετά, ψάχνονται, λέει, γονεῖς κι ἡ κοινωνία, γιὰ τοὺς δολοφόνους (τὸ ὁποῖο ἀσφαλῶς εἶναι σωστό). Ἀλλὰ μόνο γιὰ τοὺς δολοφόνους. Ὄχι γιὰ τό τί κάνει κάποιο δολοφόνο, γιατὶ αὐτὸ εἶναι ζήτημα Ἀλήθειας, δηλαδὴ ἀνεπίτρεπτο. Μόνο ζητήματα Δικαιωμάτων μποροῦν νὰ καταλαμβάνουν τὸ δημόσιο χῶρο προβληματισμοῦ. Κάτι σὰν τὰ «ἐξτρὶμ σπόρ»: ἅμα πέσεις στὴ χαράδρα, ἔπεσες -τί νὰ γίνει; Νὰ περάσει ὁ ἑπόμενος, γιὰ νὰ σκοτωθεῖ κι αὐτός, στὴ λοταρία τοῦ θανάτου. Νὰ ταϊστεῖ τὸ τέρας. Ἅμα ἔχετε προσέξει, ὅταν αὐτοκτονεῖ κάποιος διάσημος (κι ὄχι κάποιος καρκινοπαθὴς ποὺ δὲν ἄντεξε νὰ πονᾶ), ὅλοι κάνουν σὰν νὰ εἶναι σεβαστὴ ἡ ἐπιλογή του. Κανεὶς δὲν ἀμφισβητεῖ δημόσια τὴν ὀρθότητα τῆς ἐπιλογῆς του. Κανεὶς δὲν τὸν ἐπικρίνει δημόσια. Ὑποχρεώσεις καμμία, δικαιώματα ἄπειρα. Θεωροῦμε, τελείως ἀφελῶς, ὅτι σὲ ἕναν κόσμο ὅπου π.χ. ἡ τσόντα καὶ ἡ ἐξύμνηση τοῦ πλούτου εἶναι παροῦσες (κι ὄχι μόνο στὰ ΜΜΕ) ἀπὸ τὰ χαράματα ὣς βαθιὰ τὰ μεσάνυχτα, δὲν θὰ προκύψουν βιαστὲς καὶ ληστές. Νὰ συνεχίσουμε, λοιπόν, τὸ ψέμα ὅτι μπορεῖς νὰ κολυμπᾶς καὶ νὰ μὴ βραχεῖς ποτέ. Ἂν θέλουμε νὰ κλαῖμε κι ἄλλα παιδιά. Νὰ ταΐσουμε τὸ θηρίο σὲ βάρος μας. Υ.Γ. Προφανῶς, δὲν ἔχω κατὰ νοῦ τὴν νεοτερικὴ ὀρθολογικὴ ἀντίληψη παντοδυναμίας, ὅτι τάχα ἐὰν κάνουμε τὸ α ἢ το β τότε δὲν θὰ ἔχουμε θύματα. Δὲν πιστεύω ὅτι ἐὰν στὰ παιδιὰ ἐξηγηθοῦν τὰ παραπάνω, θὰ ἔχουμε σίγουρα θετικὰ ἀποτελέσματα. Τὴν ἐλαχιστοποίηση τοῦ ἀριθμοῦ τῶν θυμάτων ἐπιθυμῶ, δὲν φαντασιώνομαι τὸν μηδενισμό τους.

Davon werden unsere Kinder nicht wieder lebendig, man muss eben noch besser auf die Kinder Acht geben

Posted in κοινωνία | Tagged , , | 1 σχόλιο

Εἰρωνεῖες – «Δὲν εἶδα οὔτε ἕνα Τοῦρκο ποὺ νὰ δείχνει συμπόνια»

Θυμᾶμαι κάποτε, εἶχα μιλήσει σὲ ἕναν τότε μελλοντικὸ ἐρευνητὴ καταγοητευμένο ἀπὸ τὸν ὀθωμανικὸ πολιτισμὸ καὶ τὴν ὀσμανικὴ πραγματικότητα, γιὰ τὸ γεγονὸς ὅτι οἱ Σουλτάνοι μὲ τὸ ποὺ ἐνθρονίζονταν ἐκτελοῦσαν ὅλα τὰ ἀδέρφια τους, κι ὅτι ἡ συνήθεια αὐτὴ ἦταν πολὺ συχνὴ στὴν ὀθωμανικὴ ἱστορία, ἀπὸ τὶς ἀπαρχές της ὣς καὶ τὸν 18ο αἰώνα (δηλαδὴ γιὰ 4 αἰῶνες τουλάχιστον). Ἔτσι, λίγο γιὰ νὰ τὸν κατεβάσω ἀπὸ τὰ σύννεφα καὶ τὸ καλάμι του. Ἡ ἀπάντηση ποὺ ἔλαβα ἦταν μιὰ κοροϊδία τοῦ στύλ «πώ, πώ, τρομάξαμε». Οὔτε κἂν μιὰ σοφιστικὴ καὶ περίτεχνη ἑρμηνεία, π.χ. πολυπολιτισμική («δὲν συγ-κρίνουμε πολιτισμούς»). Οὔτε κἂν ἕνα κακιασμένο «Κι ἡ Εἰρήνη ἡ Ἀθηναία τύφλωσε τὸ γιό της!», βρὲ ἀδελφέ. Ἀποκλειόταν ἐκ τῶν πραγμάτων, ἄλλωστε, ἡ ἀμφισβήτηση τῆς πληροφορίας μου, ὁπότε ἀπέμεινε ὡς λύση διαφυγῆς τὸ πνεῦμα. Αἴ, μὲ τέτοιους ἔχουμε νὰ κάνουμε.

Βλέπω κι ἀλλοῦ στὰ ΜΚΔ μὲ ἀφορμὴ μιὰ γκραβούρα ποὺ δείχνει τὸν ἁγιασμὸ τῶν ὑδάτων μὲ κολυμβητὲς νὰ πέφτουν γιὰ τὸ σταυρό, στὴν Κωνσταντινούπολη (τοῦ 1875! Τόσο νωρίς…), ρεσιτὰλ ἐξύμνησης στὴν προνεοτερικὴ Ὀσμανικὴ Αὐτοκρατορία. Καί «Τι ζυγός ήταν αυτός!» -εἰρωνικά, πάλι. Καὶ «δὲν ἦταν κακὸ τὸ παιδομάζωμα» (ἦταν ψεῦτες καὶ ἠλίθιοι δηλαδή, οἱ δημιουργοὶ τῶν δημοτικῶν τραγουδιῶν τὰ ὁποῖα καταριοῦνται τὸ Σουλτάνο ποὺ προστάζει τὴν διενέργεια παιδομαζώματος), ἀφοῦ ἦταν λαχεῖο τὸ νὰ ἔχεις «έναν δικό σου στο κράτος. Για να ανεβείς ιδίως σε κάποιο αξίωμα του κλήρου βοηθούσε να έχεις ξάδερφο γενίτσαρο«. Τί ὄμορφα.

Στὴν Κωνσταντινούπολη 54 χρόνια πρὶν ἀπὸ τὸν πολυπολιτισμικὸ ἁγιασμὸ τῶν ὑδάτων, γνωρίζουμε ὅτι ἔγιναν τὰ παρακάτω:

α’) Ο ιερέας της αγγλικής πρεσβείας στην Κωνσταντινούπολη R. Walsh

«Βάδιζα σε ένα στενοσόκακο. Μπροστά μου προχωρούσε ένας Τούρκος. Ξαφνικά φάνηκε να κατεβαίνει απέναντι ένας Έλληνας. Στάθηκε και κόλλησε την πλάτη στον τοίχο αφήνοντας τόπο για να περάσει ο Οθωμανός. Εκείνος έβγαλε το γιαταγάνι και τον έσφαξε. Ύστερα καθάρισε τη ματωμένη λεπίδα, μπήκε στο διπλανό καφενείο κι’ άναψε τσιμπούκι» σ. 121

Κάθε μέρα διαδραματίζονταν καινούργιες ωμότητες, γράφει ο Walsh. Τα θύματα απαγχονίζονταν σε πόρτες ή σε τοίχους. Πτώματα ακέφαλα έβλεπες στη μέση του δρόμου, ποδοπατημένα και τυλιγμένα στο βόρβορο. Ήταν οι μέρες που γύριζαν τα αποδημητικά όρνια. Γύπες και άλλα σαρκοβόρα πουλιά πετούσαν ολημερίς, έτσι που σκέπαζαν σαν κουνουπιέρα τις περιοχές όπου υπήρχαν πτώματα. Τις νύχτες πάλι κοπάδια από αδηφάγα σκυλιά ούρλιαζαν γύρω από ακέφαλα κουφάρια ή διεκδικούσαν γρυλίζοντας άγρια κάποιο κεφάλι, δαγκώνοντας και γδέρνοντας. Οι Τούρκοι ρίχτηκαν ύστερα με μανία εναντίον των ελληνικών χώρων λατρείας. Άρχισαν στις 17 Απριλίου καταστρέφοντας το ναό του αγίου Ρωμανού και το θαυματουργό Μπαλουκλή…Ακολούθησε ο χαλασμός των εκκλησιών που βρίσκονταν μέσα στην πόλη. Σε μερικές γκρέμιζαν τις σκεπές και τους τοίχους. Σε άλλες κατέστρεφαν στασίδια, αναλόγια, άμφια, εκκλησιαστικά βιβλία. Λίγες μέρες αργότερα εισόρμησαν στο τυπογραφείο του πατριαρχείου. Χτυπούσαν με τσεκούρια τις μηχανές και γέμιζαν τις τσέπες τους με τυπογραφικά στοιχεία. [σημ. 37: στις 12 Ιουνίου 1821 ο πρεσβευτής της Σουηδίας έδινε σε αναφορά…μια συνοπτική εικόνα της τραγωδίας των Ελλήνων της Πόλης: «Η πρωτεύουσα παρουσιάζει ακόμα το ίδιο θέαμα…ομαδική εκτέλεση 450 ανδρών και πολλών παιδιών που η μόνη ενοχή τους είναι πως οι πατεράδες τους γεννήθηκαν στο Μωριά….παντού δολοφονίες Χριστιανών από τον ένοπλο τουρκικό όχλο, που διασκεδάζει..»] σελ. 126

Εκείνες τις μέρες ο Walsh πληροφορήθηκε ότι έφθασαν στην Πόλη σακκιά με 2.500 ζευγάρια αφτιά από τη σφαγή των Ελλήνων της Πάτρας, κι ότι μπορούσε να δει κανείς αυτά τα πολεμικά τρόπαια, στοίβες μπροστά στην πύλη του σεραγιού. «Πίστευα πως ήταν φήμες, ανατολίτικα παραμύθια. Κι ότι αν τέτοια δημόσια έκθεση μπορούσε να γίνει σε περασμένους αιώνες θα ήταν αδύνατο να συνεχίζεται στην εποχή μας αυτό το βάρβαρο έθιμο». Πήρε ένα γενίτσαρο και ξεκίνησε για το σεράι. «Οι δρόμοι παρουσίαζαν πένθιμη εικόνα…Περάσαμε πλάι στο πτώμα ενός αποκεφαλισμένου. Το αίμα έτρεχε ακόμα από τις φλέβες. Γύρω-γύρω ένα κοπάδι σκυλιά καθισμένα στα πισινά τους. Μερικά είχαν κι όλας γλύψει το αίμα, κι όλα μαζί περίμεναν να νυχτώσει για να κατασπαράξουν το πτώμα. Ήταν πεταμένο σε ένα στενό σοκάκι του παζαριού μπροστά σε ένα χασάπικο κι από πάνω του ακριβώς κρέμονταν κρέατα, έτσι που νόμιζε κανείς πως ήταν κομμάτια από το ίδιο το πτώμα. Οι Τούρκοι δρασκέλιζαν αδιάφορα το κουφάρι». Έφθασε στην πύλη του σεραγιού και διαπίστωσε την ακρίβεια της πληροφορίας… «Στις δυο πλευρές της πύλης υπήρχαν δυο στοίβες, σαν μικρά δεμάτια σανού, από κάθε λογής κομμάτια του προσώπου. Τα αφτιά ήταν τρυπημένα και κρέμονταν από σπάγγους. Μαζί με κάθε μύτη είχαν κόψει επίσης το πάνω χείλος και ένα κομμάτι από το μέτωπο. Μαζί με τα πηγούνια υπήρχαν το κάτω χείλος καθώς και μακριά, συνήθως, γενειάδα. Σε μερικές περιπτώσεις ήταν πελεκημένο κάθετα ολόκληρο το πρόσωπο και όλα τα χαρακτηριστικά της μορφής παρέμεναν ανέπαφα. Άλλοτε ήταν χωρισμένα κατά κατηγορίες, ανάλογα με τον ακρωτηριασμό. Εκεί έμεναν κρεμασμένα ώσπου, σαπίζοντας εντελώς, έπεφταν στη λάσπη του δρόμου. Οι Τούρκοι περνούσαν πατώντας τα αδιάφοροι. Τα λείψανα των προσώπων, καθώς βρίσκονταν σε αποσύνθεση, κολλούσαν στα παπούτσια των περαστικών. Έτσι έβλεπες τον Τούρκο να βαδίζει με ένα χείλος ή πηγούνι στις παντούφλες του. Και καθώς ξεπετιόνταν τα ανθρώπινα γένεια, νόμιζες πως τα παπούτσια ήταν φοδραρισμένα με γουναρικά» σελ. 128

Ο Walsh παρακολούθησε στην προκυμαία της Πόλης την πανηγυρική υποδοχή του καπουδάν πασά κατά το γυρισμό του από τις ελληνικές θάλασσες ύστερα από την καταστροφή του Γαλαξιδιού και την αιχμαλωσία των καραβιών… «Δύο τρίκροτα αγκυροβόλησαν ακριβώς απέναντι από τα παράθυρά μου. Με την αυτοκρατορική σημαία και ένα σωρό κρεμασμένους από τα ξάρτια. Κοπάδια γλάροι πετούσαν γύρω από τα πτώματα κρώζοντας. Έμειναν κρεμασμένα τρεις μέρες. Από την αποσύνθεση έπεφταν στη θάλασσα κι εκεί έπλεαν ολόκληρο μήνα, ώσπου τα ρεύματα τα παρέσυραν έξω από το λιμάνι..» σελ. 129

Ο Άγγλος κληρικός συγκέντρωσε από γενίτσαρο της φυλακής του σεραγιού πληροφορίες για τους βασανισμούς των 36 Ελλήνων εμπόρων που είχαν συλληφθεί ύστερα από τα γεγονότα της Χίου. Ήταν αυτόπτης μάρτυρας. Είδε να γυμνώνουν εντελώς έναν Έλληνα και να τον κρεμούν ανάποδα. Το αίμα μαζευόταν στο κεφάλι κι ο άνθρωπος πνιγόταν. Σ’ αυτή τη θέση τον χτυπούσαν δύο με κοντοράβδια ώσπου τον άφηναν αναίσθητο ή νεκρό. Έναν άλλο τον κρέμασαν από τα αφτιά σε σιδερένιους γάντζους προσδένοντας στα πόδια του ένα βάρος. Τα χαρακτηριστικά του προσώπου είχαν τόσο παραμορφωθεί, που νόμιζες ότι το στόμα του είχε φθάσει στο μέτωπό του. Είδε να καρφώνουν με ένα εργαλείο βελόνες στις άκρες των δακτύλων κάποιου κρατουμένου, έτσι που οι αιχμές να βγαίνουν πίσω από τα νύχια του. Είδε να ξεβιδώνουν με ειδικό εργαλείο την άρθρωση των καρπών και να τη συστρέφουν, έτσι που το πίσω μέρος του χεριού να παίρνει τη θέση της παλάμης. Είδε να εφαρμόζουν στο μέτωπο Έλληνα κρατούμενου ένα στεφάνι και να το συμπιέζουν βιδώνοντας το σιγά-σιγά πάνω στα μηνίγγια. Στο τέλος, τα μάτια του θύματος έβγαιναν έξω από τις κόγχες. Είδε να εφαρμόζουν στο κεφάλι ενός Έλληνα πυρακτωμένο μεταλλικό φέσι. Είδε να ανάβουν το φούρνο της φυλακής και να σπρώχνουν μέσα τα θύματα ώσπου να καψαλιστούν τα μαλλιά και τα γένεια, και το δέρμα να φουσκαλιάσει και να ξεκολλήσει από το κορμί. Ο Walsh μίλησε και με Έλληνες που έτυχε να επιζήσουν ύστερα από τους φρικαλέους βασανισμούς. Ένας κρατούμενος είχε αλυσοδεθεί στις φυλακές του Μπάνιου με σιδερένιους χαλκάδες στα σφυρά. Του εξάρθρωσαν τους καρπούς με βιδολόγους. Το σώμα του είχε τόσο σακατευτεί, που για να μετακινηθεί χρησιμοποιούσε δεκανίκια. Τον βασάνιζαν για να αποκαλύψει τους πρωταίτιους του ξεσηκωμού. Σελ. 136-7

β’) Ο Άγγλος John Came

Παραβρέθηκε και στην εκτέλεση ενός Έλληνα. «Γονάτισε και δίπλωσε ήρεμα τα χέρια στο στήθος χωρίς καμιά αλλαγή στην έκφρασή του. Την ίδια στιγμή δέχτηκε το χτύπημα. Πέρασα δύο φορές πλάι στο πτώμα του. Οι Τούρκοι είχαν τοποθετήσει, κατά τη συνήθειά τους, το κομμένο κεφάλι ανάμεσα στα γόνατά του ανάστροφα, έτσι που η φρικαλέα όψη του να συναντά το βλέμμα του διαβάτη. Αργότερα στη Σμύρνη είδα ένα πρωί τα πτώματα εικοσιτριών Ελλήνων, σωρό το ένα πάνω στο άλλο. Σελ.149

Κάπου-κάπου έβλεπες ένα πτώμα να επιπλέει κοντά στην ακτή. Ο Came βρέθηκε μια μέρα ανάμεσα σε κάμποσους Τούρκους που παρατηρούσαν με αγαλλίαση ένα σκοτωμένο Έλληνα. Κάποιος απ’ αυτούς βάλθηκε να πετάξει το πτώμα στη θάλασσα σέρνοντάς το με ένα γάντζο. «Αλλά ένας άλλος τον σταμάτησε για να το γδύσει ολότελα και να πάρει ό,τι φορούσε. Ύστερα το έρριξαν ολόγυμνο στα νερά». Σελ. 150

γ’) Το χρονικό του Γερμανού τεχνίτη Johann Wilhelm August Streit

«Ο οθωμανικός όχλος, σε φοβερή έξαψη, ρίχτηκε στα σπίτια των Ελλήνων αρχόντων και άρχισε τη λεηλασία. Βασάνιζαν τους ενοίκους με θηριωδία, έκοβαν μύτες και αφτιά και τους γκρέμιζαν ύστερα από τα παράθυρα στο δρόμο» σελ. 151

Το πλήθος κατέλαβε τις φυλακές του Κατροσάν και άρπαξε τους 186 Έλληνες. Οι Τούρκοι σκότωσαν πολλούς επιτόπου και άλλους «τους έδεσαν με σκοινιά και τους έσερναν στα καλντερίμια, ώσπου οι σάρκες αποκολλήθηκαν από τα οστά και οι δύστυχοι βρήκαν πικρό θάνατο». Έδεναν τα πόδια και τα χέρια των Ελλήνων με σκοινιά και τα τραβούσαν από όλες τις μεριές διαμελίζοντάς τα. Έκοβαν τα κεφάλια τους, τα κάρφωναν στις αιχμές των σπαθιών και τα τριγύριζαν στους δρόμους θριαμβικά. ….Άναβαν φωτιές σε όλους τους δρόμους και εκεί βασάνιζαν τους Έλληνες. «Πύρωναν στη φλόγα τα μεταλλικά τμήματα των όπλων και τα έμπηγαν στα ξεγυμνωμένα κορμιά. Τους έψηναν στα κάρβουνα σιγά-σιγά, πρώτα τα πόδια, ύστερα τα χέρια και ολόκληρο το κορμί ώσπου να ξεψυχήσουν. Περνούσαν πυρακτωμένα σύρματα στη μύτη, έκαιγαν τα βλέφαρα των θυμάτων με πυρωμένα σίδερα. Το άλλο πρωί είδε πολλούς Έλληνες, άνδρες και γυναίκες, κρεμασμένους ανάποδα από τα παράθυρά τους. «Τα θύματα σπαρταρούσαν και ούρλιαζαν. Στα οπίσθια πολλών είχαν καρφώσει μαχαίρια και σπαθιά. Κάθε τόσο έκοβαν και ένα κομμάτι σάρκα» σελ. 152

«Εκείνο το πρωινό γύρω στα 4.000 πτώματα και των δύο φύλων, κεφάλια, πόδια, κείτονταν στους δρόμους της Πόλης. Χωρίς να λογαριάσουμε όσους σκοτώθηκαν στα σπίτια τους ή κρεμάστηκαν από τα παράθυρα». Ο νεαρός Streit παρακολούθησε τη φοβερή σφαγή από το εργαστήριο του αφεντικού του, που βρισκόταν στην πλατεία του Μουφτή. «Μόνο σ’ αυτή την πλατεία μέτρησα γύρω στα 300 πτώματα. Βραβεία ορίζονταν για την επινόηση των πιο φριχτών βασανιστηρίων». Κάτι μεθυσμένοι Τούρκοι είδαν τον Streit και δύο παραγιούς που κοιτούσαν από το παράθυρο και τους κάλεσαν να πάρουν μέρος στη σφαγή. Τους όπλισαν και τους ανάγκασαν να ενταχθούν σε μια συμμορία. Μπήκαν στο σπίτι ενός πλούσιου Έλληνα κοσμηματοπώλη –το μαγαζί του, που βρισκόταν στο ισόγειο, ήταν κιόλας καταστραμμένο. Αφού καταλεηλάτησαν το σπίτι ανακάλυψαν στο ανώγειο την οικογένεια: πατέρα, μητέρα, δύο θυγατέρες και μια υπηρέτρια. «Η μια κόρη, ένα λεπτό και όμορφο κορίτσι, όταν ένας Τούρκος θέλησε να της επιτεθεί, πήδηξε από το παράθυρο στο κενό. Κατέβασαν την οικογένεια στην πλατεία. Εκεί ξεγύμνωσαν την άλλη κόρη και την υπηρέτρια και έκοψαν πρώτα τους μαστούς και ύστερα τη μύτη τους. Ο γιος, ένας εύρωστος νέος 24 χρόνων, χύμηξε πάνω στον Τούρκο, τον γρονθοκόπησε στον κρόταφο, άρπαξε το ματωμένο γιαταγάνι από το χέρι του, και με ένα χτύπημα από πάνω προς τα κάτω του έκοψε τη μύτη έτσι που έμεινε κρεμασμένη από τα χείλια του. Μέσα σ’ ένα λεπτό τον είχαν κιόλας κατακομματιάσει εκατό σπαθιά». Στο μεταξύ άλλοι Τούρκοι στερέωναν στο χώμα πολλές σιδερένιες σούβλες. Εκεί θα κάθιζαν τα θύματά τους για να παραδώσουν το πνεύμα σφαδάζοντας. Το επεισόδιο με τον Έλληνα, είχε προκαλέσει γενικό ερεθισμό. Οι σούβλες ήταν ογδόντα περίπου. Γύμνωσαν τους Έλληνες – γύρω στους 65 νέοι, γέροι, γυναίκες – και τους κύκλωσαν με ξεθηκαρωμένα σπαθιά, μπροστά στις σούβλες. Αλλά ήρθε η νύχτα. Η βασανιστική εκτέλεση αναβαλλόταν. Έστησαν καζάνια πάνω στις φωτιές και ετοίμασαν πόντσι. Μεθούσαν και αλάλαζαν. Κατά τα μεσάνυχτα έφεραν και άλλους Έλληνες, άνδρες και γυναίκες, ανάμεσά τους και τρία μικρά παιδιά. Τα σούβλισαν με τα σπαθιά και τα έρριξαν ζωντανά στη φωτιά. Κάθε τόσο τραβούσαν έναν Έλληνα κοντά στις πυρές και τον βασάνιζαν. Κάρφωναν τα αφτιά του πάνω σε πάγκους, άδειαζαν με το φτυάρι κάρβουνα στο στόμα τους, που το άνοιγαν με ρόπαλα, ξεκολλούσαν με πυρωμένες τανάλιες κομμάτια από τις σάρκες τους. Το πρωί…Δυο κακούργοι άρπαζαν έναν Έλληνα ή μια Ελληνίδα τους ανασήκωναν ψηλά τους κάθιζαν με δύναμη πάνω στο κοφτερό και μυτερό σιδεροπάλουκο, έτσι που η αιχμή περνώντας από τα σπλάχνα έφτανε στο στήθος. Παλούκωσαν σαραντατέσσερες. Έτσι καρφωμένοι σπαρταρούσαν σαν τα σκαθάρια που τα παιδιά διατρυπούν με βελόνα για να διασκεδάσουν. Ένα ουρλιαχτό θανατερής αγωνίας υψωνόταν ώς τον ουρανό. Κρατούσε μια περίπου ώρα, έσβηνε και τα κεφάλια έγερναν στο πλάι». Ακόμα και οι Τουρκάλες συναγωνίζονταν αυτούς τους φονιάδες σε αγριότητα και απανθρωπία, γράφει ο Steit. «Δεν είδα ούτε ένα Τούρκο που το πρόσωπό του να δείχνει συμπόνια. Ακόμη και παιδιά έξη χρόνων ξεθύμαιναν το μίσος τους πάνω στους νεκρούς. Τρυπούσαν με μαχαίρια τους σκοτωμένους Έλληνες». Ύστερα άρχισαν να καθαρίζουν τους δρόμους από τα αναρίθμητα πτώματα. «Πολλά ρίχτηκαν σε μεγάλους λάκκους έξω από την πόλη και σκεπάστηκαν με ασβέστη και χώματα, άλλα κάηκαν ή πετάχτηκαν στη θάλασσα». Στο μεταξύ συνεχίζονταν οι συλλήψεις. Κάθε πρωί ώς εκατό Έλληνες μεταφέρονταν στον τόπο των βασανιστηρίων και των εκτελέσεων, έξω από την Κωνσταντινούπολη. «Πολλοί σταυρώνονταν πάνω σε δέντρα. Καρφώνονταν τα χέρια και τα πόδια τους κι εκεί πέθαιναν από την αιμορραγία και τους φριχτούς πόνους. Άλλους θανάτωναν χτυπώντας τους με βούρδουλα. Σε πολλούς έκοβαν πόδια και χέρια με πριόνι. Διατρυπούσαν τα παιδιά με τη λόγχη και τα τριγύριζαν στους δρόμους, έτσι καθώς σπαρταρούσαν καρφωμένα, ώσπου να ξεψυχήσουν» σελ. 153-154

δ’) ο Γάλλος γεωλόγος V. Fontanier

Πηγαίνοντας ο Fontanier στο μέγαρο της πρεσβείας πέρασε από ένα βρώμικο σοκάκι γεμάτο σκύλους. Εκεί είδε «ανθρώπινα κορμιά αποκεφαλισμένα πλάι σε ένα χασάπικο όπου κρέμονταν μοσχάρια και αρνιά» σελ. 158

Ο F. παρατήρησε ότι οι Ευρωπαίοι δεν έκρυβαν διόλου τον φιλοτουρκισμό τους. «Όλοι εγκωμίαζαν τα ανθρωπιστικά αισθήματα των Οθωμανών, τη μεγαλοψυχία, τη μετριοπάθειά τους. Οι δύστυχοι Έλληνες, που τα πτώματά τους φαίνονταν σκορπισμένα εδώ και κει, «είχαν εγκάρδια μεταχείριση». Σελ. 158

Επιστρέφοντας ο Fontanier στην κατοικία του δέχτηκε επίθεση από ένα κοπάδι αγριόσκυλα και άγριο πετροβολητό από ένα τσούρμο τουρκόπουλα. Εκεί πλάι είδε έναν αποκεφαλισμένο Ρωμιό, πεσμένο μπρούμυτα. Το κεφάλι ήταν απιθωμένο στα οπίσθια του πτώματος. Γύρω-γύρω στέκονταν Τούρκοι που χασκογελούσαν και το έσπρωχναν με τα ραβδιά τους. Σελ. 158

ε’) ο Ρώσσος διπλωμάτης Σεργκέι Ιβάνοβιτς Τουργκένιεφ

Μέσα σε μια μόνο μέρα συνέλαβαν 300 Μωραΐτες μικρέμπορους και τους εκτόπισαν στα μεταλλεία της Ασίας. Ο τουρκικός όχλος έσφαζε. Στο Πέραν και στον Γαλατά λεηλατούσαν τα σπίτια και δολοφονούσαν Χριστιανούς. «Τα αστραφτερά νερά του Βοσπόρου γέμισαν, από τη μια ακτή ώς την άλλη, ακρωτηριασμένα πτώματα Ελλήνων». Όλα τα χριστιανικά χωριά γύρω από την πρωτεύουσα ήταν έρημα. «Δεν έβλεπες παρά μόνο αποκεφαλισμένα κορμιά Χριστιανών ή Τούρκους που έμπαιναν στα κατάκλειστα και ακατοίκητα σπίτια – οι νοικοκυραίοι τους είχαν φύγει ή είχαν θανατωθεί – για να αρπάξουν ό,τι είχαν περιφρονήσει οι πρώτοι λαφυραγωγοί, πράγματα βαμμένα στο αίμα ή ποτισμένα με δάκρυα». Σελ. 181

Κ. Σιμόπουλου, Πώς είδαν οι ξένοι την Ελλάδα του 21, Αθήνα 1979.

 

Σκέφτεσαι, μ’ ὅλα αὐτά, πὼς τὸ ’21 τὴ γλίτωσαν ὅλοι αὐτοὶ ποὺ σήμερα ἐξυμνοῦν τοὺς Ὀθωμανούς, καὶ σφάχτηκαν ὅσοι τοὺς ἔβλεπαν ὡς καταπιεστές. Δὲν εἶναι δύσκολο νὰ ὑποθέσει κάποιος τὶς δυσάρεστες αἰτίες γι’ αὐτὸ τὸ γεγονός.

Posted in 1821, Τούρκοι | Tagged , , , , , , , | Σχολιάστε

Τὸ δίκαιο τῆς κατάκτησης

Αὐτὰ τὰ «Ἡ Κοζάνη δὲν ἦταν πλειονοτικὰ ἑλληνική», μοῦ θυμίζουν τὰ «οἱ Ἕλληνες στὴν Θεσσαλονίκη ἦταν μειονότητα, ἄρα ἡ πόλη δὲν ἀπελευθερώθηκε μὰ κατακτήθηκε». Ὅμως: Εἶναι ἄλλο τὸ ἐπίπεδο τοῦ ἀξιολογικὰ οὐδέτερου ἐπιχειρήματος «Δὲν ὑπάρχει παρὰ μόνο τὸ δίκαιο τῆς βίας, τοῦ κατακτητῆ» (ποὺ παύει -ἐξυπονοεῖται!- νὰ ἰσχύει σὲ κάθε του πτυχὴ μὲ τὸν τερματισμὸ τῆς κατάκτησης), καὶ ἄλλο πράμα ἡ ἐσωτερίκευση-ἀποδοχὴ τῶν ἀποτελεσμάτων τῆς κατάκτησης. Τὸ πρῶτο μπορεῖ νὰ γίνει ἀποδεκτό. Τὸ δεύτερο εἶναι ἠθικὴ ταύτιση καὶ ἀπολογία ὑπὲρ τῶν σφαγῶν, ἐποικισμῶν κ.λπ. Εἶναι ἐν τέλει ἡ ἀντίληψη ποὺ ἐκφράζεται στὰ σουλτανικὰ φιρμάνια τοῦ 1821. Εἶναι τὸ ἴδιο μὲ τὸ νὰ λέγαμε ὅτι ἡ σημερινὴ τουρκοκρατούμενη Κύπρος εἶναι πλειονοτικὰ τουρκικὴ καὶ συνεπῶς δὲν ἔχουν κυριαρχικὰ δικαιώματα οἱ Ἕλληνες. Σφάζουμε, ἐποικίζουμε, ἀλλάζουμε τὴ πληθυσμιακὴ σύνθεση μὲ τὴ βία, καὶ ἔπειτα ἐπικαλούμαστε τὰ προϊόντα τῆς βίας ὡς βάση γιὰ συζήτηση. Ἔσφαξαν στὴ Θεσσαλονίκη, ἔφεραν Τούρκους καὶ Ἑβραίους, «μειονότητα οἱ Ἕλληνες, κανένα κυριαρχικὸ δικαίωμα πάνω της». Ἔμ, δὲν πάει ἔτσι. Ἄλλωστε ὅσοι μιλᾶνε γιὰ ἑλληνικὲς μειονότητες κατὰ κανόνα κλαῖν γοερὰ ποὺ οἱ Ἕλληνες ἔγιναν πλειονότητα καὶ οἱ Ἄλλοι -χάρη σὲ βίαιες ἐνέργειες- μειονότητα ἢ ἀνύπαρκτοι. Ἀλλὰ δὲν τοὺς περισσεύουν δάκρυα γιὰ τὴν ἅλωση τῆς Θεσσαλονίκης, τὴν παντοειδὴ ἐκμηδένιση ἢ περιθωριοποίηση τῶν Ἑλλήνων κ.λπ. Δύο μέτρα καὶ δύο σταθμά;

Μοῦ θυμίζουν ἐπίσης αὐτὰ τὰ σπαραχτικὰ τῶν δημοσιογράφων καὶ Λιάκων τοῦ ’90, ὅτι οἱ Μουσουλμάνοι τοῦ ἑλλαδικοῦ χώρου εἶχαν πατρίδα καὶ τὴν ἔχασαν τὸ 1922. Στὴν πραγματικότητα, οἱ Μουσουλμάνοι τοῦ ἑλλαδικοῦ χώρου δὲν εἶχαν πατρίδα, εἶχαν λεία. Ὅταν κάποιος αὐτοπροσδιορίζεται πεισματικὰ ἐπὶ 500 χρόνια ὡς κατακτητής (evladi fatihan), δηλώνει, ἂν δὲν τὸ ἔχουμε πάρει εἴδηση, ὅτι ἔχει δικαιώματα ποὺ πηγάζουν μόνο ἀπὸ τὴν κατάκτηση (καὶ τὸ ἐκφράζει αὐτὸ σὲ κάθε νομικὸ πλαίσιο καὶ κοινωνικὸ ἐπίπεδο). «Κατακτητὴς» καὶ «ντόπιος» εἶναι ἀσυμβίβαστες ἔννοιες, πόσο μᾶλλον ὅταν ταυτόχρονα ζοῦν, ὑπάρχουν ἀκόμη, πληθυσμοὶ τῶν κατεκτημένων, ποὺ κι αὐτοὶ αὐτοπροσδιορίζονται ὡς ὑπόδουλοι, σκλαβωμένοι. Εἶναι ἀστεῖο ἐσὺ νὰ τὸν χαρακτηρίζεις ὡς κάτι ποὺ δὲν εἶναι: γηγενή (μὲ δικαιώματα «αὐτόχθονα»), ἐνῶ αὐτὸς αὐτοπροσδιορίζεται ὡς κατακτητής, ὡς κάποιος ποὺ ὣς τὸ 1923 δὲν καταδέχτηκε νὰ ἐξισωθεῖ μὲ ἐκείνους ποὺ κάποτε κατέκτησε.

Συνεπῶς: Οἱ ἰσλαμικοὶ πληθυσμοὶ στὸν ἑλλαδικὸ χῶρο δὲν «μετρᾶνε» ὅταν ὑπολογίζουμε «τὰ δίκαια τῶν Ἑλλήνων κατὰ τὸν 19ο αἰώνα» καὶ τοὺς πληθυσμούς στὰ Βαλκάνια. Εἴτε θὰ υἱοθετήσουμε τὸ δίκαιο τῆς κατάκτησης, ὁπότε δὲν εἶχε σημασία ποιὸς ζοῦσε στὴ Λαμία τὸ 1821 ἀρκεῖ ποὺ τὴν κατέλαβαν οἱ Ἕλληνες καὶ «ἐκμηδένισαν» τὸ ποσοστὸ τοῦ τουρκικοῦ πληθυσμοῦ -τελείως δίκαια. Εἴτε θὰ υἱοθετήσουμε τὴν ἠθικὴ ἀρχὴ (ἀπορρίπτοντας τὴν ἰσλαμικὴ-ὀθωμανικὴ αὐτοαντίληψη, καὶ τὰ ἐρντογανικὰ ἐπιχειρήματα), ὅτι ὅποιος εἶναι κατακτητὴς τὸ μόνο ποὺ τοῦ ἀξίζει εἶναι νὰ ἐκδιωχθεῖ ἀπὸ τὰ μέρη ποὺ κατέκτησε (νὰ τερματιστεῖ ἡ κατάκτηση καὶ οἱ κάθε εἴδους συνέπειές της -καὶ ἐκεῖνες στὴν πληθυσμιακὴ σύνθεση), καί, κατὰ συνέπεια, δὲν τὸν ὑπολογίζουμε ὅταν ἐξετάζουμε ποιὰ ἐθνότητα κατοικοῦσε πλειονοτικὰ στὰ μέρη ἐκεῖνα ὥστε νὰ τὰ δικαιοῦται. Τρίτη ἐπιλογὴ δὲν ὑπάρχει. Ἐκτὸς ἀπὸ τὴν υἱοθέτηση ἰσλαμικῶν / ἐρντογανικῶν ἀπόψεων -ἐννοῶ.

Posted in 1821, Χωρίς κατηγορία | Tagged | 4 Σχόλια

Reading Greece

Πηγή

As an art historian, what was it that sparked your interest in Byzantium?

During my first class in Byzantine History, my professor broke down in tears as he described the effects of the Fourth Crusade on Constantinople. I was hooked. […]

 

Καλά, δὲν ἦταν μόνο αὐτὸς ποὺ τό ‘παθε. Τώρα περιμένουμε ἕναν καινούργιο Χωνιάτη ἢ Ἀτταλειάτη, νὰ  γράψει γιὰ τὰ σημερινά. Ἀκόμα τὸν ψάχνουμε, δηλαδή.

Posted in Ρωμανία | Tagged , , | Σχολιάστε

Συμβιώσεις ρωμαϊκὲς καὶ ὀσμανικές

Ὑπάρχει μιὰ οὐσιώδης ἀντίθεση μεταξὺ τῆς Ὀθωμανικῆς καὶ τῆς Ρωμαϊκῆς Αὐτοκρατορίας, ποὺ βγάζει μάτι ὅσον ἀφορᾶ τὴν πολυθρύλητη συνύπαρξη καὶ τὴν πολυύμνητη συμβίωση μεταξὺ τῶν Διαφορετικῶν. Στὴν Ρωμανία, τὴν Ρωμαϊκὴ Αὐτοκρατορία (μέση καὶ ὕστερη), ὅλοι ἦταν Χριστιανοί, δὲν ὑπῆρχε οὔτε κυρίαρχο μιλέτ, οὔτε ραγιάδες, οἱ ὁποῖοι ἐπιτρεπόταν νὰ ζοῦν μόνο καὶ μόνο γιὰ νὰ συντηροῦν τὸ κυρίαρχο μιλέτ. Στὴν Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία, δὲν ἦταν ὅλοι Μουσουλμάνοι. Ἡ διαφορὰ αὐτὴ δὲν βγάζει ἁπλῶς μάτι, εἶχε ἀπειράριθμες ἐπιπτώσεις σὲ κάθε πτυχὴ τῆς καθημερινῆς ζωῆς (π.χ. χωριστὲς συνοικίες), τῆς νομοθεσίας, τῆς κοινωνικῆς ζωῆς γενικά. Καὶ ἀπὸ αὐτὴν τὴν πλευρά, ὑπάρχει ἕνα ἀγεφύρωτο χάσμα, μιὰ ἀσυνέχεια μεταξὺ Ρωμαίων καὶ Ὀθωμανῶν. Μεταξὺ τῆς μιᾶς κατάστασης καὶ τῆς διαδόχου της.

Ἀπὸ τὴν πολυπολιτισμικὴ σκοπιὰ τοῦ ’90 καὶ τοῦ 2000, κανονικὰ ἡ Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία, ὡς μηχανισμὸς ποὺ σὲ διατηροῦσε στὴ ζωὴ προκειμένου νὰ παρασιτεῖ σὲ βάρος σου οἰκονομικά (φόροι), θρησκευτικά (ἁρπαγὴ ἐκκλησιῶν) καὶ βιολογικά (παιδομάζωμα), δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ θεωρηθεῖ πρότυπο συμβίωσης. Ἀντίθετα, ἡ Ρωμαϊκὴ Αὐτοκρατορία, μὲ τὴ συμβίωση διάφορων ὁμόθρησκων λαῶν, θὰ ἔπρεπε νὰ ἀναδειχτεῖ ὡς τὸ πρότυπο συμβίωσης Διαφορετικῶν: Διαφορετικῶν λαῶν. Γιατὶ ἡ μὲν ἰσότιμη συμβίωση ἀλλόθρησκων ἦταν ἱστορικῶς ἀποδεδειγμένα ἀδύνατη, ἡ δὲ συνύπαρξη ἀλλοεθνῶν ἀποδεδειγμένα ἐφικτὴ στὴν Ἱστορία. Αὐτὸς ποὺ φταίει γιὰ τὴν μὴ ἀνάδειξή της εἶναι σὲ μικροκλίμακα τὸ μεταπολιτευτικὸ ἑλληνικὸ κράτος, τὸ φιλελεύθερο καὶ καστοριαδικό, μὲ τὸ σταυροφορικὸ μίσος του γιὰ τὸ Βυζάντιο. Καὶ αὐτὸς ποὺ φταίει σὲ μεγάλη κλίμακα γιὰ τὴν ἀνάδειξη τῶν Ὀθωμανῶν σὲ πρότυπο συμβίωσης εἶναι ἡ ταύτιση τῶν ἐπιδιώξεων τῆς Δύσης μερικῶς μὲ ἐκεῖνες τοῦ Ἰσλὰμ καὶ εἰδικῶς μὲ ἐκεῖνες τῆς Τουρκίας.

Μία, τρόπον τινά, νέα Ρωμαϊκὴ Αὐτοκρατορία τοῦ 1821 δὲν θὰ διατηροῦσε τὴν ὀθωμανικὴ συνύπαρξη, γιὰ τοὺς λόγους ποὺ ἀνέλυσα στὸ 2. Θὰ ξανάπαιρνε τὴ μορφὴ τῆς παλιᾶς Ρωμαϊκῆς Αὐτοκρατορίας. Ἀκόμη καὶ σήμερα, οἱ νέοι Εὐρωπαῖοι Μουσουλμάνοι ζοῦν μὲ ἐπιδόματα -σὰν τοὺς Ὀσμανοὺς ποὺ ζοῦσαν ἄεργοι (ἕνα μεγάλο τμῆμα τους, τουλάχιστον). Τοὺς τὰ παρέχει ὄχι πιὰ τὸ χαράτσι σὲ βάρος τῶν Χριστιανῶν καὶ ἄθεων -πράγματι- ἀλλὰ ἡ φορολογία σὲ βάρος τῶν Χριστιανῶν & ἄθεων Εὐρωπαίων, καθὼς καὶ οἱ φιλάνθρωποι τζογαδόροι δισεκατομμυριοῦχοι. Φανταστεῖτε λοιπόν, πόσο ἀνυπόφορη θὰ ἦταν ἡ ζωὴ καθενὸς γηγενοῦς Μουσουλμάνου σὲ μιὰ βαλκανικὴ χριστιανικὴ πολιτεία στὴν ὁποία θὰ ἔχανε τὰ τσιφλίκια του (θὰ τὰ μοιραζόταν μὲ χριστιανοὺς συντοπίτες), τὰ χαράτσια του, τὰ χαρέμια του, ἀρσενικὰ καὶ θηλυκά, τοὺς σκλάβους του, τὴν ἀνωτερότητά του ἔναντι τῶν Χριστιανῶν (π.χ. ὁπλοφορία, κωδωνοκρουσίες) καὶ τὴν αἴσθηση κοινωνικῆς ἀνωτερότητάς του.

Posted in πολυπολιτισμός, Ρωμανία, Τούρκοι | Tagged , , , , , , , | Σχολιάστε

Ἀνολοκλήρωτο μὰ ἀναγκαῖο

Μὲ ἀφορμή αὐτὴν τὴν ἀνάρτηση.

Ἐπιγραμματικά:

1. Τὸ δίλημμα ἦταν μεταξὺ ἀνταλλαγῶν πληθυσμῶν καὶ σφαγῶν (ἐθνικὰ κράτη) καὶ ἀνταλλαγῶν πληθυσμῶν καὶ σφαγῶν (Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία).

Ὄχι μεταξὺ συμβίωσης καὶ σφαγῶν. Πάμπολλα τὰ παραδείγματα ὑποχρεωτικῶν μετακινήσεων πληθυσμῶν, ἐποικισμῶν, σφαγῶν καὶ ὑποχρεωτικῶν ἐξισλαμισμῶν ἀπὸ τοὺς Ὀθωμανούς. Τὸ πρόβλημα, λοιπόν, εἶναι πῶς ἐπιθυμεῖ κάποιος νὰ γινόταν ἡ ἴδια δουλειά. Τῆς ἐθνοκάθαρσης. Δὲν συζητάω ἂν δὲν πρέπει νὰ γίνεται, θεωρῶ δεδομένο ὅτι θὰ γινόταν, ὅπως πάντοτε γίνεται: Μὲ τὴν νομικὴ ὑπόσταση καὶ δικαιολογία τῆς Σαρίας ἢ μὲ ἐκείνη τοῦ δυτικοῦ ἐθνοκράτους; Ἂς μὴν ξεχνᾶμε ὅτι καὶ ὁ Κεμάλ (τὸ 1919), καὶ ὁ Σουλτάνος (τὸ 1914), Τζιχὰντ κήρυξαν. Ὄχι μόνο ὁ Σουλτάνος-Χαλίφης. Παίξαμε, καὶ ἀλλοῦ χάσαμε ἀλλοῦ κερδίσαμε. Κάποιοι τὴν πλήρωσαν πολὺ περισσότερο. Ὅσον ἀφορᾶ τὸν κύριο σκοπό, φυσικὰ καὶ χάσαμε.

2. Ἡ συμβίωση δὲν εἶναι ἀπὸ μόνη της, χωρὶς ὅρους, κάτι τὸ θετικό.

Μπορεῖ νὰ λαμβάνει χώρα ὑπὸ καθεστὼς ρατσισμοῦ. Δὲν ἦταν οἱ Χριστιανοὶ αὐτοὶ ποὺ δὲν ἄντεχαν τὴ συμβίωση μὲ τοὺς Μουσουλμάνους αὐτὴ καθεαυτήν, π.χ. λόγῳ διαφορετικῆς θρησκείας. Δὲν ἦταν δηλαδή, ἡ θρησκεία ὁ λόγος ποὺ «ἔδιωχναν» τοὺς Μουσουλμάνους ἀπὸ τὰ ἐδάφη ποὺ ἀπελευθέρωναν. Ἁπλά, δὲν ἄντεχαν τὴν συμβίωση ὑπὸ ὅρους ὑποτέλειας καὶ ἀνισότητας. Ἀντίστροφα: Οἱ Μουσουλμάνοι δὲν ἀποδέχονταν μιὰ ζωὴ καὶ μιὰ πολιτεία ὅπου ἦταν πραγματικὰ ἴσοι ἀπέναντι στὸ νόμο. Γι’ αὐτὸ τὸ λόγο, ἀκόμη κι ἂν δὲν τοὺς ἔδιωχναν ἀπὸ τὰ χριστιανικὰ (σερβικά, ἑλληνικὰ κ.λπ.) ἐδάφη, αὐτοὶ (θά) σηκώνονταν καὶ (θά) ἔφευγαν στὰ ὀθωμανικά.

3. Γιατί καταλήξαμε σὲ ἐθνικὸ κράτος;

Δὲν «φταῖν» οἱ Ἕλληνες τοῦ 1821 ἂν οἱ ἄλλοι Βαλκάνιοι κάθισαν στ’ ἀβγά τους. Οὔτε ἔφταιγαν καὶ γιὰ τὸ γεγονὸς ὅτι ἀντικειμενικὰ τὴν πρωτιὰ στὸ ἐμπόριο, τὴ μόρφωση κ.λπ. τὴν εἶχαν οἱ ἴδιοι κι ὄχι οἱ Βούλγαροι καὶ οἱ Σέρβοι. Πολιτισμός, παιδεία, σήμαινε ἐξελληνισμός. 1.000 χρόνια ἔτσι γινόταν. Οὔτε ὁ Ρήγας δὲν σκέφτηκε τὴν ἰσοτιμία πολιτισμῶν (μόνο ἀτόμων), γιατὶ ἦταν προφανὲς ὅτι αὐτὴ δὲν εἶχε τὶς προϋποθέσεις νὰ λειτουργήσει. Κι οὔτε διαμαρτύρονταν ἀκόμη, τότε, οἱ Βούλγαροι γιὰ τὰ ἑλληνικὰ στὴν θεία λειτουργία. Ἄρα; ἄρα, ἁπλά, ἔκατσαν στ’ ἀβγά τους. Τὰ περὶ καταπιεστῶν Φαναριωτῶν στὴν Μολδοβλαχία, τὰ ἀκούω βερεσέ. Ἐθνικὸ κράτος, λοιπόν, ἔκαμαν οἱ Ἕλληνες (καὶ μάλιστα, πρῶτοι) γιατὶ ἁπλούστατα κανεὶς δὲν τοὺς ἀκολούθησε τὸ ’21. Οὔτε Χριστιανοὶ οὔτε, φυσικά, καὶ Τοῦρκοι (ὅπως πίστευε ὁ Ρήγας). Ἔμειναν μόνοι τους. Νὰ περίμεναν οἱ Ἕλληνες τοῦ ’21 μήπως καὶ τοὺς Ἀρμένιους νὰ τὸ καλοσκεφτοῦν κανὰν αἰώνα ἀκόμη;

Posted in 1821, Βούλγαροι, Ελλάδα, Σέρβοι, Τούρκοι, Χερσόνησος του Αίμου | Tagged , | 6 Σχόλια

Π. Μπουκάλας – «ξακουστή» καὶ «Ἄνω», καὶ ὅ,τι νἆναι

Μὲ τὸν Μπουκάλα δὲν ἀσχολοῦμαι, εἴτε ἀπὸ ἀβλεψία εἴτε ἀπὸ ἔλλειψη ἐνδιαφέροντος εἴτε γιατὶ δὲν ἔχω νὰ πῶ κάτι γι’ αὐτὸ τὸ στυλιζαρισμένο ὑφάκι τοῦ Ἄσπρου-Μαύρου. Τὸν κοροϊδεύουν καλὰ στὸ Ἀντίβαρο, ἀπὸ ὅ,τι βλέπω, γιὰ τὴν ἐξίσωση ποὺ κάνει Βόρεια = Ἄνω, Νότια = Κάτω, γιατὶ δείχνει ὅτι ὁ ἴδιος δὲν ἔχει διαβάσει Ἡρόδοτο (ἢ τὸν ἔχει ξεχάσει). Καὶ τὸν ἀντικρούουν ὀρθά, γιὰ τὴν σοφιστεία του, ὅτι ἂν κάνει λόγο γιὰ ἑβραϊκὴ καταγωγὴ τῆς μουσικῆς τοῦ «Μακεδονία ξακουστὴ» τότε θὰ «ξεσκεπάσει» τοὺς ἀντισημίτες (ἀφοῦ «Μακεδονομάχοι» καὶ ἀντισημίτες ταυτίζονται σὲ μεγάλο βαθμό -ἔτσι θὰ πιστεύει), κι ἄρα διὰ τοῦ ἀντισημιτισμοῦ τους θὰ ἔχει κερδίσει ἄκοπα τὴ συζήτηση γιὰ τὸ τραγούδι αὐτό, «πετώντας τὴ μπάλα στὴν ἐξέδρα», λ.χ. ὅπως ἀκριβῶς κι ἡ Μυρσίνη Λοίζου ἀποσυρόμενη ἀπὸ ὑποψήφια ἔκανε λόγο γιὰ τὴν ἀκροδεξιά, δηλαδὴ γιὰ κάτι παντελῶς ἄσχετο μὲ τὴν περίσταση τῆς ἀπόσυρσής της ἀπὸ ὑποψήφια. Δὲν τὸ λέει ρητά, ἀλλὰ ὑποθέτω ὅτι φαντάζεται πὼς θὰ ἐξαγριωθοῦμε διπλὰ στὴν ἰδέα ὅτι οἱ Ἑβραῖοι τῆς Σελανίκ μᾶς ἔδωσαν, ἢ μᾶλλον τοὺς κλέψαμε, τὴ μουσικὴ τῆς Μακεδονίας Ξακουστῆς. Θὰ πάθουμε ἐγκεφαλικό, δὲν μπορεῖ, καὶ κάποιοι θὰ τὰ τινάξουμε μὲ τέτοια ἀποκάλυψη. «Σᾶς ἔπιασα στὰ πράσα γιὰ ἀντισημιτισμό», δηλαδή, «ἄρα ἔχετε ἄδικο γιὰ τὴ Μακεδονία».

Αὐτὸ τὸ ὑφάκι «σᾶς ξεσκεπάζουμε» καὶ «Μαῦρο – Ἄσπρο» εἶναι ποὺ βαριέμαι.  Ἐντάξει, ἀποφεύγω τὴν ἀπάντηση σὲ τέτοια ἐπιχειρηματολογία, τέτοια «ξεσκεπαστικὰ» ἐπιχειρήματα, γιατὶ τὰ ἀντιμετωπίζω ἀκριβῶς ὅπως δὲν πατᾶμε ἀκαθαρσίες στὸ πεζοδρόμιο ἀλλὰ ἁπλῶς τὶς ἀποφεύγουμε καὶ φεύγουμε ὅσο γρηγορότερα μποροῦμε. Θὰ πρόσθετα κι ἄλλα, ὅπως τὴν ἀνερυθρίαστη, κατὰ τὸ πῶς μᾶς γουστάρει, διεύρυνση (μᾶλλον «λαστιχοποίηση») τῆς ἔννοιας «Μακεδονία»: Γιατί δὲν ἀποκαλοῦν οἱ ὁμοϊδεάτες τοῦ Μπουκάλα «Μακεδονία» τὴν περιοχὴ ὣς τὸν Ἰνδὸ ποταμό, καὶ ὣς τὸν Δούναβη, ἀφοῦ κι αὐτὴ κατακτήθηκε ἀπὸ τοὺς ἀρχαίους Μακεδόνες;; Ἢ τὴ σημερινὴ γεωγραφικὴ Θράκη, ποὺ ἐπὶ 300 χρόνια καλεῖτο Μακεδονία; Ἀλλὰ νά ἡ ἀπάντηση τοῦ Ἀντίβαρου (Ἀ. Σταλίδη). Οἱ ὑπογραμμίσεις δικές μου:

Απάντηση στο άρθρο του Παντελή Μπουκάλα «Πόθεν το κοινόν άσμα «Μακεδονία ξακουστή»»

1. Ακριβώς το γεγονός ότι ο όρος Μακεδονία είναι γεωγραφικά και πολιτικά ασαφής, είναι ο λόγος που κάνει τους Έλληνες να ταυτίζουν την Μακεδονία με την αρχαία ή κλασική της έννοια. Όταν λέμε Μακεδονία, εννοούμε την αρχαία Μακεδονία. Δεν εννοούμε ούτε την έννοια των Ρωμαίων, ούτε των Βυζαντινών, ούτε των Οθωμανών (για τους οποίους ο όρος αυτός είναι ανύπαρκτος και δεν χρησιμοποιήθηκε ποτέ των ποτών), ούτε των διαφόρων περιηγητών και χαρτογραφών που ο καθένας της απέδιδε ό,τι όρια ήθελε, ούτε -για να έρθω στον 20ο αιώνα- των Βουλγάρων, των Σέρβων, των Γιουγκοσλάβων, ούτε των επίδοξων (ψευδο-)«Μακεδόνων» σήμερα.

2. Οι ιστορικοί όροι δεν είναι του γούστου μας. Καθίστανται δόκιμοι ή παραμένουν αδόκιμοι μετά από αιώνες, ζύμωσης της πραγματικότητας με την Ιστορία. Κατ’ αρχάς να μάθει ο κ. Μπουκάλας ότι Άνω δεν σημαίνει Βόρεια! Και Κάτω δεν σημαίνει Νότια! Άνω σημαίνει ορεινή. Κάτω σημαίνει πεδινή.

Όταν ο κ. Τσίπρας (ντρέπομαι να γράψω τον θεσμικό του ρόλο) μίλησε για «Άνω Μακεδονία», έγραψα το κάτωθι άρθρο (δείτε το στις σημειώσεις) περί του όρου όπου γράφω ότι ο όρος Άνω Μακεδονία είναι δόκιμος ιστορικός όρος από τον Ηρόδοτο, δηλαδή το 450π.Χ. Ακολούθως, τον όρο αναφέρει ο Θουκυδίδης, ο Στράβων, ο Λίβιος και πολλοί άλλοι. Μέχρι να φτάσει για πρώτη φορά τον 20ο αιώνα να εμφανιστεί ο όρος στα βουλγάρικα ως Gorna Makedonija.

Ως Άνω Μακεδονία οριζόταν η σημερινή περιοχή των νομών Καστοριάς, Φλώρινας, Κοζάνης και Γρεβενών, δηλαδή η ορεινή Μακεδονία. Ο Ηρόδοτος και ο Θουκυδίδης αναφέρουν συγκεκριμένες πόλεις που ανήκουν στην Άνω Μακεδονία, αλλά και περιοχές της Κάτω Μακεδονίας που είναι περίπου οι σημερινοί νομοί Ημαθίας, Πέλλας, Θεσσαλονίκης, Πιερίας, Κιλκίς, Σερρών, Καβάλας.

Βόρεια και Νότια δεν είναι δόκιμοι όροι σε σχέση με τη Μακεδονία. Ίσως γι’ αυτό, ο Βακαλόπουλος χρησιμοποιεί το «βόρεια» δίπλα στο γιουγκοσλαβική πρώτον, μέσα σε παρένθεση και δεύτερον με μικρό γράμμα. Ακριβώς επειδή είναι αδόκιμος όρος. Βόρεια Ιρλανδία το γράφουμε με κεφαλαίο Β, ενώ, βόρεια Ιταλία το γράφουμε με μικρό. Αχ αυτές οι λεπτομέρειες πώς μας ξεφεύγουν…

3. Πολύ σωστά ο Βακαλόπουλος γράφει, και ο Μπουκάλας μεταφέρει, ότι τα Σκόπια και το Τέτοβο δεν αποτελούν μέρος της Μακεδονίας. Γιατί άραγε το έγραψε ο δημοσιογράφος; δεν βλέπει το αυτογκόλ του; Τα Σκόπια ήταν μέρος του βιλαετίου του Κοσσυφοπεδίου και μάλιστα από το 1888 ως το 1913 ήταν η πρωτεύουσά του! Είναι ορθό να βλέπουμε τα πράγματα και από τη δική τους πλευρά. Έστω λοιπόν, και πράγματι έτσι είναι, ότι μία ζώνη περίπου 10 χιλιομέτρων βορείως των ελληνικών συνόρων, μία ζώνη η οποία από δυτικά προς ανατολικά περιλαμβάνει τις πόλεις Μοναστήρι, Αχρίδα, Στρώμνιτσα, Μελένικο (στη Βουλγαρία), ανήκει στην ιστορική ή αρχαία ή κλασική Μακεδονία. Για την ακρίβεια στην ευρύτερη Ιστορική Μακεδονία. Είναι πράγματι ένα ποσοστό της.

Τι ποσοστό όμως της περιοχής των Σκοπίων, της πρώην πΓΔΜ (ππΓΔΜ), απαρτίζει αυτή η περιοχή; λιγότερο από 20%. Να δούμε και κανέναν χάρτη, να διαπιστώσουμε πόσο βόρεια είναι η πόλη των Σκοπίων και πόσο κοντά στο Κοσσυφοπέδιο.

4. Κάνει εκτενή αναφορά στο τραγούδι. Κατ΄ αρχάς, οι θεωρίες είναι δύο, αλλά ο κ. Μπουκάλας αναφέρει μόνο την μία από τις δύο. Η μία είναι ότι πράγματι η μελωδία βρέθηκε σε μία κασέτα του πρώτου εβραϊκού σχολείου της Θεσσαλονίκης το 1873. Το ότι βρέθηκε εκεί, δεν σημαίνει ότι γράφτηκε εκεί. Δοκάρι! Η δεύτερη πιθανότητα είναι να γράφτηκε από κάποιον δυτικό μουσικό και να την δανείστηκαν από εκεί στο εβραϊκό σχολείο. Αυτή είναι μακράν η πιθανότερη εκδοχή ανάμεσα στις δύο. Διότι αν ΜΙΑ φορά «μουσικολογικά δεν πρόκειται για παραδοσιακή μελωδία», όπως γράφει το άρθρο, δηλαδή παραδοσιακή για την μακεδονική παράδοση, τότε ΔΕΚΑ φορές δεν πρόκειται για σεφαραδίτικη μελωδία! Συνεπώς καταλήγουμε στο ότι η μουσικολογική προέλευσή του είναι πράγματι άγνωστη. Άρα τρύπα στο νερό.

Επίσης, το τραγούδι είναι γραμμένο σε δεκαπεντασύλλαβο, άρα εντός ελληνικής δημοτικής παράδοσης. Δεν ξέρω από πού κρίνει ο κ. Μπουκάλας ότι «κινησιολογικά το χορευτικό βήμα παρουσιάζει έλλειμμα εντοπιότητας, δημιουργικής φαντασίας και «αυθεντικότητας»», όπως γράφει. Σε τι βοηθά αυτή η αστήριχτη φράση άραγε;

Ως προς τους στίχους, τους οποίους βιάζεται ο κ. Μπουκάλας να χαρακτηρίσει «εθνικιστικού χαρακτήρα», θα πω τα εξής: υποθέτω αγνοεί ότι υπάρχει ποίημα του Γεωργίου Δροσίνη με τίτλο «Ελληνοπούλα» το οποίο τυπώθηκε το 1896 στο «Μακεδονικόν Ημερολόγιον του 1897», του οποίου ο πρώτος στίχος είναι «Μακεδονία ξακουστή του Αλεξάνδρου χήρα». Χήρα, βεβαίως, διότι ακόμα ήταν κατεχόμενη από τους Οθωμανούς. Το ποίημα αυτό είναι μία ατράνταχτη απόδειξη ότι δεν υπάρχουν Μακεδόνες! Αντικατοπτρίζει στο ακέραιο το κλίμα της εποχής, ότι δηλαδή μιλάμε για την Μακεδονία την οποία κατέχουν οι Τούρκοι («σκλαβψμένη», «δούλα» κλπ), έχει ελληνικές ρίζες από την εποχή του Μεγάλου Αλεξάνδρου, κατοικείται από Έλληνες και περιμένει να «αναστηθεί ως Ελληνοπούλα», την διεκδικούν οι Βούλγαροι και γενικώς οι δυνάμεις που την εποφθαλμιούν είναι οι «Αυστριακοί, Βούλγαροι, Τούρκοι και Ρώσοι». Άλλοι παράγοντες δεν υπάρχουν. Οι «Μακεδόνες» δημιουργήθηκαν μετά. Η ουσία είναι ότι οι στίχοι ξεκινούν με παράφραση του Δροσίνη ή ότι ο Δροσίνης ξεκίνησε με παράφραση άγραφων και άγνωστων στίχων έως τότε (1896), και απλώς εξυμνούν την απελευθέρωση της Μακεδονίας από τις επιβουλές των Βουλγάρων, διότι οι μάχες του 1913 έγιναν με τους Βούλγαρους, όπως η φονικότερη μάχη ίσως τον 20ο αιώνα, η νικηφόρα μάχη του Κιλκίς – Λαχανά τον Ιούνιο του 1913 με 8800 Έλληνες στρατιώτες νεκρούς.

Posted in φιλελεύθεροι, Αναδημοσιεύσεις, Μακεδονία | Tagged , , , , | Σχολιάστε

Ἡ New England, τῆς Κριμαίας

in the aftermath of the Norman Conquest of England in 1066, a group of English lords who hated William the Conqueror’s rule but had lost all hope of overthrowing it decided to sell up their land and leave England forever. Led by an ‘earl of Gloucester’ named Sigurðr (Stanardus in the Chronicon Laudunensis), they set out with 350 ships—235 in the CL—for the Mediterranean via the Straits of Gibraltar. Once there, they voyaged around raiding and adventuring for a period, before learning that Constantinople was being besieged (either whilst they were in Sicily, according to the Edwardsaga, or in Sardinia, as the CL). Hearing this, they decided to set sail for Constantinople to assist the Byzantine emperor. When they reached there, they fought victoriously for the emperor and so earned his gratitude, with the result that they were offered a place of honour in his Varangian Guard. […] In conclusion, the above points would seem to add some considerable weight to the case for the existence of a ‘New England’ on the northern and north-eastern coast of the Black Sea in the medieval period. Not only does it seem that the Byzantine Empire regained control of that portion of the Black Sea coast in this period, just as the Edwardsaga/Chronicon Laudunensis claim, but there also exists a quantity of medieval place-name evidence from this region that offers significant support for the establishment of English Varangian settlements there and a thirteenth-century account that appears to refer to the continued existence of a Christian people named the Saxi in this area, who occupied defended cities and were militarily sophisticated. In such circumstances, the most credible solution is surely that the medieval tales of a Nova Anglia, ‘New England’, in the area of the Crimean peninsula and north-eastern Black Sea coast do indeed have a basis in reality. This territory would appear to have been established by the late eleventh-century Anglo-Saxon exiles who had left England after the Norman Conquest and joined the Byzantine emperor’s Varangian Guard, and their control of at least some land and cities here apparently persisted for several centuries, perhaps thus providing a regular supply of ‘English Varangians’ to the Byzantine Empire that helps to explain why the ‘native tongue’ of the Varangian Guard continued to be English as late as the mid-fourteenth century.

Πηγή

Posted in Δυτικοί, Ρωμανία | Tagged , , | Σχολιάστε

Ἀνολοκλήρωτο

«Δὲν ὑπάρχει μέρος ποὺ λέγεται Κωνσταντινούπολη» δήλωσε ἕνας ἀρχηγὸς τῆς ἀντιπολίτευσης στὴν Τουρκία. Καὶ νὰ θέλουμε νὰ τὸ ξεχάσουμε, δὲν μᾶς ἀφήνει κανείς. Ἡ ἑλληνικὴ ἐθνικὴ ὁμόνοια αὐτομαστιγώματος, ψοφοειδοῦς λήθης καὶ τήρησης σχεδὸν ἴσων ἀποστάσεων Ἑλλήνων – Τούρκων, ποὺ διακρίνει ὅλους τοὺς Ἕλληνες, ἀπὸ τὸν διανοούμενο (φιλέλληνα ἢ ἀνθέλληνα) ἕως τὸν ταξικὰ ἀγχωμένο μὲ «τὰ καθημερινὰ προβλήματα τῆς πραγματικῆς ζωῆς μας» ἢ τὸν κουλ / λαϊκὸ ροκοσκυλά, συντρίβεται κάθε φορά, μὲ τέτοιες δηλώσεις. Κι ἂς λένε ὅτι βρέχει, γιατὶ ταιριάζει καὶ στὸ κλίμα τῆς διάλυσης.

Ἂν ἔχουν δίκαιο γιὰ τὸ ’21 διάφοροι ποὺ τὸ ἀπαξιώνουν κάθε 25η Μαρτίου, δὲν εἶναι στὸ ὅτι –λέν, ὡς κλασσικοὶ ἀνιστόρητοι– ἡ Ἐπανάσταση ἔσβηνε ἐξαιτίας τοῦ Ἰμπραΐμ*, κι ἄρα εἶχε ἀποτύχει. Τὴν πραγματική, ἀντικειμενικὴ ἀποτυχία τοῦ 1821 δὲν θὰ τὴν ἀναφέρουν οἱ ἀναλυτὲς αὐτοί, γιατὶ τοὺς τρομοκρατεῖ καὶ μόνη ἡ σκέψη της: Δὲν κατάφεραν οἱ Ἕλληνες, ὅπως λέει ἡ Ἀρβελέρ, νὰ ἐπανακτήσουν τὴν πρωτεύουσά τους, ὅπως κατάφεραν ἄλλοι λαοί. Δὲν κατάφεραν νὰ ἐξεγερθοῦν, ὅπως προέβλεπε τὸ σχέδιο τῶν Φιλικῶν, ἐπιτυχῶς ἀπὸ τὴν Κωνσταντινούπολη καὶ τὴν Μολδοβλαχία ἕως τὴν Μακεδονία, τὴν Πελοπόννησο καὶ τὶς Κρήτη – Κύπρο.

Ὁ Κολοκοτρώνης εἶχε κάνει λόγο γιὰ ἄλλου εἴδους ὁμόνοια ὅταν ἔλεγε: «Ἐὰν αὐτὴ ἡ ὁμόνοια ἐβαστοῦσε ἀκόμη δυὸ χρόνους, ἠθέλαμε κυριεύσει καὶ τὴν Θεσσαλία καὶ τὴν Μακεδονία, καὶ ἴσως ἐφθάναμε καὶ ἕως τὴν Κωνσταντινούπολη». Ἡ σημερινὴ ὁμόνοια εἶναι ἐκείνων ποὺ αὐτοκατηγοροῦνται. Εἶναι ἀποτυχημένο τὸ ’21 λοιπόν, ἀρκεῖ νὰ προσδιορίζουμε ὀρθὰ τὸ εἶδος τῆς ἀποτυχίας, καὶ ἀρκεῖ νὰ μὴν ἀποκρύβουμε δημόσια τὴν παραδοχὴ αὐτῆς τῆς ἀποτυχίας. Ἀντὶ νὰ λέμε ὅ,τι εἶπαν Κολοκοτρώνης καὶ Ἀρβελέρ, ἐπιλέγουμε (ἐπιλέγε-τε) νὰ μιλᾶμε εἴτε γιὰ ἐπιτυχία τοῦ ’21 καὶ πόσο φοβεροὶ εἴμαστε, εἴτε γιὰ Ναβαρίνο καὶ τοὺς Δυτικοὺς ποὺ μᾶς ἔσωσαν ἀπὸ τὸ χεῖλος τοῦ γκρεμοῦ, καὶ συνεπῶς τοὺς ὀφείλαμε τόσο μεγάλη χάρη, ὥστε ἔκτοτε ἔπρεπε νὰ ἐκδυτικιστοῦμε -μέσῳ τῆς Ἀθήνας.

* Ἡ ὑπερπροβολὴ τῆς ἐπιτυχοῦς δυτικῆς ἐπέμβασης στὸ Ναβαρίνο ἀποσιωπᾶ πολλὲς ἑλληνικὲς νίκες μετὰ τὸ 1827. Νίκες λ.χ. ὅπως τοῦ Κίτσου Τζαβέλλα τὸ 1828 τὸ Σεπτέμβριο καὶ τὸν Ὀκτώβριο, ποὺ εἶχαν ὡς συνέπεια τὴν ἐκδίωξη τῶν Ὀθωμανῶν ἀπὸ τὶς ἐπαρχίες Σαλώνων, Λιδωρικίου, Κραβάρων κ.ἀ. Νίκες τοῦ Ὑψηλάντη, ποὺ ὁδήγησαν στὴν ἀπελευθέρωση τῆς Ἀράχωβας, νίκες ἄλλων ποὺ ὁδήγησαν τὸν Νοέμβριο τοῦ 1828 στὴν ἀπελευθέρωση τῆς Λειβαδιᾶς, τοῦ Καρπενησίου, νίκες στὸ Μαρτίνο (1829), τὴν ἀπελευθέρωση τῶν Θερμοπυλῶν, τῆς Ναυπάκτου, τοῦ Μεσολογγίου κ.λπ. Μὲ ἄλλα λόγια, ἡ Στερεὰ Ἑλλάδα ἀπελευθερώθηκε καὶ δὲν χαρίστηκε, στὸ μεγαλύτερο μέρος της. Δὲν εἶναι τοῦ παρόντος νὰ ἀπαριθμήσουμε ὅλες αὐτὲς τὶς νίκες. Εἶναι ὅμως ἀνήθικο νὰ ἀποσιωπῶνται τόσες πολλὲς ἑλληνικὲς νίκες δύο ἐτῶν (1827-1829) μόνο καὶ μόνο γιὰ νὰ ὑπερτονιστεῖ τὸ Ναβαρίνο κι ἄρα νὰ ἐξυμνηθεῖ «τὸ δυτικὸ πεπρωμένο τῆς νεότερης Ἑλλάδας». (Χρειάστηκε καὶ μιὰ δολοφονία ἀπὸ τὸ ἀντιεθνολαϊκιστικὸ κοινὸ μέτωπο Δυτικιστῶν-Κοτζαμπάσηδων.) Ἡ θεοποίηση τοῦ Ἰμπραῒμ ἔρχεται σὲ ἀντίθεση μὲ ὅσα ἔχουν γράψει ἐρευνητὲς ὅπως ὁ Dakin, ὁ Petropoulos, κ.ἄ.: Ὁ Ἰμπραῒμ κατεῖχε μονίμως μόνο τὰ κυριότερα φρούρια καὶ τὶς παραθαλάσσιες πόλεις τῆς Πελοποννήσου, καὶ ἀναγκάστηκε νὰ ὑποχωρήσει ἐκστρατεύοντας πρὸς τὸ Ἄργος. Ὣς τὸ τέλος τοῦ 1826, πρὶν ἀπὸ τὸ Ναβαρίνο, 16.000 ἀπὸ τοὺς 24.000 ἄνδρες του εἶχαν χαθεῖ. Καλοὶ οἱ μπαμποῦλες καὶ τὰ φαντάσματα, ἀλλὰ δὲν τρομάζουν.

 

Posted in 1821, Τούρκοι | Tagged , , | 1 σχόλιο

Σκυλάκια γιὰ τὴν πόλη

Ὑποψήφιος δήμαρχος τῆς κεντροδεξιᾶς φιγουράρει σὲ μιὰ ἀνάρτησή του μὲ πολλὰ σκυλάκια. Στὴ μία κρατᾶ ἀγκαλιὰ ἕνα ντυμένο σκυλάκι, στὴ δεύτερη χαϊδεύει ἕνα λυκόσκυλο (πῶς τὰ λένε, δὲν μὲ νοιάζει), στὴν τρίτη γαργαλᾶ ἕναν σκύλο, στὴν τέταρτη φωτογραφίζεται μὲ ἰδιοκτήτρια σκύλου. Ὅλοι οἱ δικοί του χαμογελᾶνε, λὲς καὶ κρατᾶ στὴν ἀγκαλιὰ κάποιο βρέφος. Ἀνθρώπινο βρέφος, μπέμπη, ἐννοῶ. Στὸν τόπο ὅπου φωτογραφίστηκε κυκλοφοροῦν καὶ πολλὰ νέα ζευγάρια ἢ μαμάδες μὲ μωρὰ καὶ παιδιά. Ἀνθρώπινα παιδιά. Ἀλλὰ αὐτὸς προτίμησε νὰ βγεῖ φωτογραφία μὲ σκυλάκια. Καὶ καλά, στὰ πλαίσια τῆς φιλοζωικῆς πολιτικῆς / προγράμματός του. Αὐτὸ ἔχει καὶ μιὰ ἀσυναίσθητη παράμετρο: ὁ ὑποψήφιος δήμαρχος θέλει νὰ μᾶς προϊδεάσει γιὰ τὸ πῶς θὰ ἀντιμετωπίσει ὡς δήμαρχος τὸ πρόβλημα τῆς ὑπογεννητικότητας στὴν πόλη του: Μὲ πολλὰ τρέντυ σκυλάκια. Ὄχι σὰν τὴν Ἀριστερά, μὲ προσφυγάκια ἐτῶν 17 (+50 μηνῶν). Ἀλλὰ μὲ σκυλάκια.

Posted in πολιτικά, Δεξιά, κοινωνία | Tagged , , | Σχολιάστε

Ἅγιο Φῶς

Εἶναι ὡραῖο αὐτὸ τὸ στὺλ δικαιωμένου δεκαπεντάχρονου «μὲ τὴν ἀλήθεια ποὺ μᾶς κρύβουν ἀλλὰ τὰ καταφέραμε». Μεγάλη πλάκα τὰ δημοσιογραφικὰ καὶ τὰ χαρδαβελλικά, ἀλλὰ δὲν πιστεύουμε σὲ δημοσιογράφους. Μόνο ἀπὸ Βαξεβάνη – Κούλογλου καὶ πάνω, γιὰ νὰ κάνω κι ἐγὼ πλάκα, ἀφοῦ ὁ Ἀλικάκος ποὺ ἀποδεικνύει ὡς ψεύτικο τὸ Ἅγιος Φῶς εἶχε γράψει παλιότερα κι ἕνα ἄλλο βιβλίο γιὰ κάποιον σπουδαῖο ποὺ πῆγε κι αὐτοκτόνησε σὲ μιὰ σπηλιά -ἥρωά του, προφανῶς, μπορεῖ καὶ πρότυπο. «Ἔζησα ἔρημος καὶ ἰσχυρός«, σοβαρὰ τώρα. Ἐνῶ τὰ «Ἑλληνικὰ Hoaxes» πάνω στὴ φούρια τους νὰ βγάλουν κάθε ἔνσταση γιὰ τὸν ἀγγελικό τους κόσμο ὡς «θεωρίες συνωμοσίας ἠλιθίων», ὑποστήριξαν τὴν Μονσάντο ἀκόμη καὶ σὲ περιπτώσεις ὅπου ἡ ἑταιρεία αὐτὴ ἔχασε δικαστικά. (Βεβαίως, αὐτὸ δὲν σημαίνει ὅτι κατὰ τὰ ἄλλα δὲν ὑπάρχουν πράγματι «θεωρίες συνωμοσίας ἠλιθίων».)

Φαίνεται ὅτι ἐφέτος στοὺς ἀντιχριστιανοὺς τελειώσανε τὰ Ἀπόκρυφα Εὐαγγέλια κι οἱ «ἀνακαλύψεις» γάμων καὶ τάφων τοῦ Χριστοῦ, καὶ τὸ ρίξανε στὸ Ἅγιο Φῶς. Ἐν τῷ μεταξύ, ἤδη ἔχει βγεῖ ἡ βρώμα ὅτι, κάποιοι τουλάχιστον, ἱεράρχες ἀπ’ αὐτοὺς ποὺ «παραδέχονται» τὰ περὶ ἀναπτήρα σὲ ἄλλες χρονιὲς ἰσχυρίζονταν ὅτι τὸ Ἅγιο Φῶς εἶναι ἕνα ἀπὸ τὰ μεγαλύτερα θαύματα. Φυσικά, τελετὴ εἶναι ἡ ἀφὴ τοῦ Ἁγίου Φωτὸς ἔτσι κι ἀλλιῶς, εἴτε αὐτὸ ἄναβε μὲ ἀναπτήρα εἴτε ἀνάβει θαυματουργικά, ἀπὸ μόνη της ἡ λέξη τελετὴ δὲν ὑπονοεῖ τίποτε. Θαῦμα, φυσικά, δὲν σημαίνει ὅ,τι λένε οἱ ἄθεοι ὅτι ἐννοοῦν οἱ Χριστιανοί, μιὰ ποὺ οἱ δεύτεροι ἐννοοῦν περισσότερα πράγματα ἀπὸ ὅ,τι οἱ πρῶτοι. Γιατὶ καὶ ἡ μετατροπὴ τοῦ ψωμιοῦ καὶ τοῦ κρασιοῦ σὲ Σῶμα καὶ Αἷμα εἶναι βεβαίως (κατὰ τοὺς Χριστιανούς) θαῦμα, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἀπ’ αὐτὰ τὰ θαύματα ποὺ παρατηροῦνται μὲ φυσικὸ τρόπο ἀπὸ ὅλους, δηλαδὴ δὲν εἶναι κάτι ὑπερφυσικὸ ποὺ ταυτοχρόνως θὲς-δὲ-θὲς τὰ παρατηρεῖς· κι ἄρα δὲν εἶναι κάποιο θαῦμα τὸ ὁποῖο θὰ προσπαθήσουν οἱ ἄθεοι νὰ ἀναιρέσουν: ἀκριβῶς γιατὶ (σκέφτονται οἱ ἄθεοι) τίποτε δὲν φαίνεται μὲ φυσικὸ τρόπο -σὲ ἀντίθεση μὲ τὸ Ἅγιο Φῶς. Ὅταν λοιπόν, ἕνας Χριστιανὸς (ἕνας Ἱεράρχης) χαρακτηρίζει σὲ μὴ Χριστιανοὺς κάτι ὡς θαῦμα, ξέρει ὅτι δὲν θὰ τοὺς ἐντυπωσιάσει δίνοντάς τους  παράδειγμα θαύματος κάτι γιὰ τὸ ὁποῖο δὲν ὑπάρχει φυσικὴ μαρτυρία, ἀλλὰ θὰ τοὺς δώσει κι ἐννοεῖ κάτι (ποὺ ὁ ἴδιος θεωρεῖ) ἀδιαμφισβήτητο, κάτι πού (κατὰ τὴ γνώμη του) μπορεῖ νὰ ἰδωθεῖ μὲ φυσικὸ τρόπο. Ἄρα, ὅταν μιλᾶ γιὰ θαῡμα, δὲν ἐννοεῖ τοῦ τύπου «ἁγιασμὸς φυσικοῦ νεροῦ». Ἐπίσης, ἡ παλαιότερη παρατήρηση τῶν ἴδιων ἱεραρχῶν αὐτῶν πρὸς τοὺς δημοσιογράφους γιὰ θαῦμα λεγόταν μέσα σὲ ἕνα κοινωνικὸ πλαίσιο στὸ ὁποῖο θεωρεῖτο ἀποδεκτὴ κι ἀδιαμφισβήτητη ἡ ἀντίληψη ὅτι ἄναβε μόνο του. Εἰδάλλως, τίποτε θαυμαστό, κανένα θαῦμα δὲν θὰ ὑπῆρχε γιὰ τοὺς ἄθεους -ἀκριβῶς ὅπως δὲν βλέπουν κανένα θαῦμα στὴν μετατροπὴ τοῦ ψωμιοῦ καὶ τοῦ κρασιοῦ σὲ Σῶμα καὶ Αἷμα. Ἀφοῦ λοιπόν, οἱ συγκεκριμένοι ἱεράρχες λένε ἄλλα πράγματα ἀπὸ αὐτὰ ποὺ ἔλεγαν, ἡ ἀξιοπιστία τους εἶναι ἀμφισβητήσιμη. Σιγά-σιγά, θὰ βγοῦν κι ἄλλα πράγματα στὴ φόρα -σὲ βάρος τῶν «ἀπομυθοποιητῶν».

Προφανῶς, θαύματα γίνονται καὶ μὲ τοὺς Βοῦδες καὶ τὶς ἐμφανίσεις τους καὶ σὲ ἄλλα τέτοια παρόμοια φαινόμενα. Οὐδέποτε ὁ Χριστιανισμὸς ἀμφισβήτησε ὅτι γίνονται θαύματα κι ἀλλοῦ -τὴν προέλευσή τους ἀμφισβήτησε. Δὲν υἱοθετῶ καθόλου τὴ γραμμὴ τῆς πολιτικῆς (γιατί τὰ λέτε τώρα, κάθε Πάσχα;) καὶ τάχα «ἐλευθερόφρονας» (καταναγκαστικὸ θαῦμα; ἀλίμονο!) κριτικῆς -αὐτὴ εἶναι λάθος. Οἱ ἄθεοι τὸ ἔχουν πολὺ βολικὸ νὰ εἶναι ἀντιχριστιανοί (νὰ ἀρνοῦνται τὴν ἀντίληψη τοῦ Χριστιανισμοῦ γιὰ τὴν ὑπερφυσικὴ προέλευσή του) γιατὶ πολὺ ἁπλὰ δὲν μποροῦν νὰ τὰ βάλουν μὲ ὅλα τὰ ἀνεξήγητα ὅλων τῶν θρησκειῶν (εἰδικά, τῆς ἀρχαιοελληνικῆς, τὴν ὁποία ὡς ψευτοεπικούρειοι-μαρξιστὲς θεωροῦν «φυσικὴ θρησκεία»), ἀφοῦ τότε θὰ ἀντιμετώπιζαν ἑκατομμυριοπλάσιες περιπτώσεις τὶς ὁποῖες θὰ ἔπρεπε νὰ ἀποδείξουν ὡς «ἀπάτη» ἢ «αὐτοεξαπάτηση». Ἕνας ὄγκος δουλειᾶς ποὺ θὰ τοὺς συνέθλιβε. Γι’ αὐτὸ τὸ λόγο ἄθεος δὲν σημαίνει τίποτε ἄλλο παρὰ ἀντιχριστιανός, ὅπως τὸ ἀποδεικνύει καθημερινὰ ἡ πλειονότητα τῶν ἄθεων, μὲ τὴν «συμπάθειά» της π.χ. πρὸς τὸ Ἰσλὰμ καὶ τὸν Παγανισμό.

Μία ὑπόθεση ἐργασίας (καὶ μόνο ὑπόθεση): Ὅταν ἔχεις ἱεράρχες οἱ ὁποῖοι σὲ μεγάλο ποσοστὸ συμπροσεύχονται μὲ ἄλλες «ἐκκλησίες», ἱεράρχες οἱ ὁποῖοι τὶς θεωροῦν ὅλες αὐτὲς κομμάτια τῆς μιᾶς Ἐκκλησίας (δηλ. ἡ Ο.Ε. εἶναι κι αὐτὴ τμῆμα κι ὄχι Ἐκκλησία), καὶ οἱ ὁποῖοι ἐνίοτε συμπροσεύχονται -ἂν ἔχω καταλάβει καλά- ἀκόμη καὶ μὲ μὴ Χριστιανούς (σὲ ποιόν;), εἶναι ἀναμενόμενο νὰ μὴν τοὺς ἀνάβει τὸ Ἅγιο Φῶς καὶ νὰ χρειάζονται ἀναπτήρα, καὶ μετά, ἀναγκάζονται νὰ ποῦν στὸν κάθε δημοσιογράφο «Μὲ ἀναπτήρα τὸ ἀνάβουμε, εἶναι καιρὸς νὰ τὸ παραδεχτοῦμε». Παραδοχὴ ἡ ὁποία, μὲ τὴ σειρά της, ἐνισχύει περαιτέρω τὴν οἰκουμενιστικὴ-πανθρησκειακὴ τάση τῶν ἱεραρχῶν αὐτῶν.

Ἐπὶ τῆς οὐσίας, ἐννοεῖται, θὰ ἔπρεπε νὰ ἀμφισβητηθοῦν πολλαπλάσιες μαρτυρίες, ἀκόμη καὶ φαινόμενα ἀδιαμφισβήτητα ὅπως ἡ ἀκαΐα τοῦ Ἁγίου Φωτὸς μπροστὰ σὲ χιλιάδες κόσμο, ὅπως φαίνεται σὲ ἑκατοντάδες βίντεο. Ἂς βάλουν ἕνα κερὶ στὸ πρόσωπό τους καὶ στὸ χέρι τους οἱ δημοσιογράφοι, κι ἂν δὲν καοῦν, ἂς μᾶς τὸ ποῦν. Ὅπως εἶναι ἀδιαμφισβήτητο ὅτι ὅσες φορὲς ἀποπειράθηκαν Ἀρμένιοι καὶ Λατίνοι νὰ βγάλουν τὸ Ἅγιο Φῶς ἔχοντας ἐκδιώξει τοὺς Ὀρθόδοξους, ἀπέτυχαν παταγωδῶς. Νὰ ἦταν ἄραγε τόσο ἀφελεῖς καὶ «τίμιοι» οἱ Λατίνοι καὶ οἱ Ἀρμένιοι ὥστε νὰ ἀποτύχουν κι αὐτοὶ νὰ βγάλουν (μὲ ἀναπτήρα, κερὶ κ.ἄ.) τὸ Ἅγιο Φῶς ποὺ τόσο πανεύκολα ἔβγαζαν οἱ Ὀρθόδοξοι μὲ φυσικὸ τρόπο καὶ χωρὶς νὰ τοὺς πάρει εἴδηση κανείς;

Posted in παλιά και νέα θεότητα, αθεϊσμός | Tagged , , | Σχολιάστε

Μπεράτια

Posted in μουσική | Σχολιάστε

Κυρατζήδες – Εσείς πουλιά πετούμενα (Ζιάκας)

(Γρεβενά):

-Εσείς πουλιά πετούμενα που πάτε στον αέρα.
Αυτού που πάτε κι έρχεστε και πίσω που γυρνάτε,
μην είδατε, πουλιά μ’, το Θόδωρο, το Θόδωρο το Ζιάκα.
-Εμείς εψές προψές τον είδαμε στης Άρτας το γιοφύρι…

Posted in μουσική | Tagged | Σχολιάστε

αὐτοετεροπροσδιορισμοί

Τρεῖς τρόποι ἑτεροπροσδιορισμοῦ. Πρῶτος: ὅποιος ἔρχεται χρονικὰ δεύτερος ἀφομοιώνει ἢ καταστρέφει τὰ πολιτισμικὰ μέτρα τοῦ χρονικὰ πρώτου. Δεύτερος: ὅταν ὁ πρῶτος, ἐκεῖ ποὺ ἦταν μόνος καὶ εἶχε τὰ δικά του πολιτισμικὰ μέτρα, ξαφνικὰ ἀντιλαμβάνεται τὸν ἀνταγωνισμὸ ἄλλων πολιτισμικῶν μέτρων. Καὶ λέει: Εὐτυχῶς ποὺ δὲν εἶμαι σὰν κι αὐτούς. Τρίτος: πάλι τοῦ χρονικὰ πρώτου. Νὰ τὸν κατηγορήσουν κάποιοι γιὰ τὰ δεινά του (καὶ κερατὰς καὶ δαρμένος) παραβλέποντας (μὲ τὰ ἴδια σχολαστικά τους κριτήρια) ὅτι δίπλα γίνονται ὄργια ἀλλὰ οἱ ἴδιοι δὲν μιλᾶνε -ὄχι γιατὶ «δὲν εἶναι δική τους δουλειά» ὅπως ἀπολογοῦνται, φυσικά, διότι τὰ σχολαστικά τους κριτήρια εἶναι ὑπεριστορικά, εἶναι ἡ οἰκουμενικὴ Ἀλήθεια βάσει τῆς ὁποίας κρίνονται ὅλοι, ἄρα θὰ ἔπρεπε νὰ κρίνουν τὸ ἴδιο αὐστηρὰ τοὺς πάντες.

Τί εἶναι ἥττα καὶ τί δὲν εἶναι:

Τὸ νὰ θεωρηθεῖ ἥττα ἡ διαπίστωση τοῦ χρονικὰ πρώτου «Εὐτυχῶς δὲν εἶμαι σὰν κι αὐτούς» συνιστᾶ τὴν ὁριστική, ἀμετάκλητη ἥττα, καθὼς εἶναι αὐτομαστίγωση. Ἥττα ἐπίσης εἶναι ἡ ἐσωτερίκευση τῶν πολιτισμικῶν μέτρων ἐκείνου ποὺ πῆρε γῆ καὶ πληθυσμούς. Ξέρουμε ἱστορικῶς πολὺ καλὰ τί ἔκαναν ὅσοι Χριστιανοὶ Μικρασιάτες δὲν εἶπαν ἀπὸ τὸν 12ο αἰ. κ.ἑ. «Εὐτυχῶς, τουλάχιστον δὲν εἶμαι Τοῦρκος»: ἐξισλαμίστηκαν, ἔγιναν Τοῦρκοι καὶ χάθηκαν γιὰ πάντα γιὰ μᾶς. Ἄρα, κακῶς δὲν ἑτεροπροσδιορίστηκαν μὲ αὐτὸν τὸν τρόπο («Εὐτυχῶς δὲν εἶμαι Τουρκομουσουλμάνος»).

Ἀντιθέτως, ὅταν ὁ χρονικὰ πρῶτος δὲν κατάφερε νὰ ἐμποδίσει τὸν δεύτερο νὰ τοῦ πάρει γῆ καὶ πληθυσμό, ὡστόσο ἑτεροπροσδιορίζεται ὡς «Εὐτυχῶς δὲν εἶμαι Τοῦρκος», τότε ὄχι ἁπλὰ δὲν ἔχει ἡττηθεῖ ὁριστικά (ἔχασε ἁπλῶς γῆ καὶ πληθυσμό), ὄχι ἁπλῶς ὁ ἑτεροπροσδιορισμός του συνιστᾶ μιὰ ἄμυνα (ἄρα ἔνδειξη ὑγείας), ἀλλὰ δείχνει καὶ τὴν ἐπανεπιβεβαίωση τῆς πίστης του στὰ οἰκεῖα πολιτισμικὰ μέτρα.

Συσχέτιση αὐτοπροσδιορισμοῦ – ἑτεροπροσδιορισμοῦ:

Ἡ εἰκόνα ποὺ τὸ Ἐγὼ ἔχει γιὰ τὸν ἑαυτό του συμπλέκεται, συγκρούεται, ἀναμιγνύεται μὲ τὴν εἰκόνα ποὺ ἔχουν οἱ Ἄλλοι γιὰ τὸ Ἐγώ. Δὲν ὑπάρχει τὸ καθαρὸ Ἐγώ. Ὁ αὐτοπροσδιορισμὸς συγχέεται / διαπλέκεται ἀναγκαστικὰ μὲ τὸν ἑτεροπροσδιορισμό. Οὔτε  ὑπάρχει ὁ πλατωνικὸς χῶρος τῶν Ὄντων ὅπου τίποτε δὲν χρειάζεται ἀπόδειξη: Ἀπὸ τὴ στιγμὴ ποὺ θὰ ἀντιληφθῶ (ἔστω καὶ ἄθελα: Ὅταν ἔμφανίζονται μπροστά μου Μουσουλμάνοι) τὴν ὕπαρξη ἄλλων πολιτισμικῶν μέτρων, αὐτὰ ἀναπόφευκτα θέτουν γιὰ μένα σὲ (νοητική, τουλάχιστον, καταρχάς) ἀμφισβήτηση τὴν ἀντικειμενικότητα τῶν δικῶν μου μέτρων καὶ ἀξιῶν, θέλω-δὲ-θέλω. Ὅτι «ἕνας ἄλλος κόσμος εἶναι ἐφικτός, ὁ ἰσλαμικός». Στὴ Γῆ, τὰ πάντα ἀναμεταξύ τους ἀναμετρῶνται διαρκῶς, ρητὰ καὶ ἔμπρακτα.

Ἡ διαπίστωση γιὰ τὴν κατωτερότητα τοῦ τουρκοϊσλαμικοῦ πολιτισμικοῦ προτύπου δὲν εἶναι κάτι ξεκομμένο οὔτε κάτι ποὺ ὑφίσταται μόνο του, ὡς τάχα μου «δὲν ἔχετε τί ἄλλο νὰ πεῖτε καὶ λέτε ὅτι εἶστε καλύτεροι ἀπὸ τοὺς Τούρκους». Δὲν εἶναι, δηλαδή, αὐτὸ τὸ «ἀντιεθνικιστικό» / ἀποδομητικὸ τσιτάτο τοῦ ’90 ὅτι τάχα μου «χρειαζόμαστε Ἐχθροὺς γιὰ νὰ συγκροτηθοῦμε ὡς ἔθνος». Εἶναι ἡ ἄλλη ὄψη τῆς πεποίθησης στὴν κανονικότητα καὶ ἀνωτερότητα τοῦ οἰκείου πολιτισμικοῦ προτύπου. Ἀκόμη κι ὅταν ἀφορᾶ τὶς δολοφονίες γυναικῶν στὸν ἰσλαμικὸ κόσμο ἢ τοὺς Ἀνατολικοευρωπαίους (τὸ πολὺ καθημερινό) ποὺ μὲ τὴν πρώτη δυστυχία ἔγιναν πόρνες καὶ μαφιόζοι ἀνὰ τὸν κόσμο. Ἀκόμη κι ὅταν ἡ σύγκριση ἀφορᾶ τὶς κατώτερες κοινωνικὲς βαθμίδες καὶ ὄχι τὶς αὐτοκρατορικὲς ἐλὶτ τοῦ 12ου αἰώνα, εἰδικά καθόσον ὁ Ζιάκας ἀναπαριστᾶ τὸ πῶς ἀηδίαζαν μὲ τοὺς Δυνατοὺς καὶ «ἑλληνίζοντες» οἱ ἁπλοί, χωρικοὶ  Μικρασιάτες (ἀλλά, νά τὸ διπλὸ κριτήριο, πρὸς Θεοῦ, ὄχι μὲ ἔκφυλους, αἱμοχαρεῖς καὶ χριστιανομάχους!)

Posted in παλιά και νέα θεότητα, Ελλάδα, Τούρκοι | Tagged | Σχολιάστε

Δὲν εἴμαστε, γιὰ…

Δὲν εἴμαστε Τοῦρκοι (εὐτυχῶς), θὰ πεῖ ὅτι δὲν εἴχαμε αὔξηση 1.400% τὰ τελευταῖα ἑπτὰ χρόνια στὶς δολοφονίες γυναικῶν στὴν Ἑλλάδα. Οὔτε ἀπολύονται στὴν Ἑλλάδα ὅσοι ἁπλῶς δὲν πᾶνε τὴν Κυριακὴ στὴν ἐκκλησία, καὶ ἕνα κάρω ἄλλα πράγματα (βλ. τὶς στὴν ἴδια κατηγορία, εἰδήσεις), ποὺ εἶναι σὰ νὰ κλέβω ἐκκλησία ἐὰν κάτσω νὰ τὰ παραθέσω. Νὰ πρόσθετα ὅτι ἀπὸ δειλοὺς χριστιανοὺς ποὺ φοβόντουσαν γιὰ τὸ σαρκίο τους καὶ προσχωροῦσαν στὸ Ἰσλάμ, ἀπὸ ἐγκληματίες χριστιανοὺς τῆς Τουρκοκρατίας ποὺ ἀλλαξοπίστησαν γιὰ νὰ γλιτώσουν τὴν ποινή, ἀπὸ ὅσους χριστιανοὺς τῆς Τουρκοκρατίας ἔβρισκαν γοητευτικὰ τὰ ἀρσενικὰ χαρέμια καὶ τὴν πολυγαμία, καὶ ἀπὸ φιλάρπαγες χριστιανοὺς ποὺ ἑνώθηκαν ἀπὸ τὸν 11ο αἰ. μὲ τὶς συμμορίες τῶν τουρκικῶν φυλῶν ἐξισλαμιζόμενοι γιὰ νὰ κάνουν ἐπιδρομές -ἀπὸ κάτι τέτοιους ἀπαρτίστηκαν οἱ πρόγονοι τοῦ σημερινοῦ τουρκικοῦ ἔθνους, καὶ ἀπὸ τέτοιους δὲν μπορεῖς παρὰ νὰ περιμένεις ἀντίστοιχη συμπεριφορά: Κι αὐτὸ θὰ ἦταν σὰ νὰ κλέβω ἐκκλησία. Κι ὅμως.

Ναί, ἀλλὰ δὲν εἴμαστε Τοῦρκοι σημαίνει, λοιπόν: Κάνουμε πὼς δὲν βλέπουμε τὴ διαφορὰ δύο λαῶν ἐπικαλούμενοι περιπτωσιολογίες καὶ πιστεύοντας ὅτι τάχα ψωροπερηφανευόμαστε. Τὰ παραδείγματα τῆς Μέσης Ἀνατολῆς, τῆς Αἰγύπου, τῆς Ἀλεξάνδρειας, δὲν λένε τίποτε. Ἀλλὰ τὰ πράγματα προχωρᾶν, καὶ πείθουν: Μὲ τὸν σταδιακὸ ἐξισλαμισμὸ τῆς χώρας, ὅταν θὰ γίνουμε Τοῦρκοι / Ἄραβες, μὲ τὰ παραπάνω τουρκικὰ κ.ἂ. κοινωνικὰ χαρακτηριστικά, τότε θὰ δοῦμε ἐὰν ὁ πάτος μπορεῖ νὰ πάει παρακάτω ἐξαιτίας τοῦ ἐξισλαμισμοῦ, ἐκτουρκισμοῦ / ἐξαραβισμοῦ. Ἂς μὴν εἴμαστε ἐθνικιστές λοιπόν, ἀφοῦ οἱ Ἕλληνες ἔχουν πάντα ἄδικο.

Υ.Γ. Οὔτε ἔχει βάση ἡ συλλογιστικὴ «ἐσεῖς μιλᾶτε γιὰ ἐθνικά, ἀλλὰ ἀδιαφορεῖτε γιὰ τὴν καθημερινότητα». Γιατί νὰ μὴν ἰσχύει τὸ ἀντίθετο: «Ἐσεῖς ἀσχολεῖστε τάχα μὲ τὰ ταξικά, καὶ γύρω σας ἡ Ἀθήνα ἐξισλαμίζεται χωρὶς νὰ διαμαρτύρεστε»

 

Posted in Ελλάδα, Τούρκοι | Tagged | Σχολιάστε

Θ. Ζιάκας καὶ ἐξισλαμισμὸς τῆς Μικρασίας

Ὁ Θεόδωρος Ζιάκας, σὲ διάφορα βιβλία του ( σύγχρονος μηδενισμός, σ. 234· Αὐτοείδωλον ἐγενόμην…, σ. 274) ἔχει ὑποστηρίξει τὴν ἄποψη ὅτι ὁ ἐξισλαμισμὸς τῶν Μικρασιατῶν ἦταν ἐθελοντικός γιατὶ, λέει, ἔχουμε τὴν ἀπουσία νεομαρτύρων κατὰ τὴ διάρκειά του. Φαίνεται ὅτι δὲν πρόσεξε μιὰ ὁλόκληρη σελίδα τῆς Ἱστορίας τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους (τ. Θ΄, σ. 49) μὲ τὶς πόλεις καὶ περιοχὲς τῆς Μ. Ἀσίας ποὺ λεηλατήθηκαν, καταστράφηκαν, πολιορκήθηκαν, ἁλώθηκαν, τὶς πόλεις καὶ περιοχὲς τῶν ὁποίων οἱ κάτοικοι ὑπέστησαν σφαγές. Ὅλα ἔγιναν σχετικὰ εἰρηνικά, μὲ «τὴ δράση μιᾶς δερβισικῆςσουφικῆς οὐνίας», καὶ μὲ τὴν «πιὸ ὑποφερτὴ φορολογικὰ ζωὴ ὑπὸ τοὺς Τούρκους ἀπ’ ὅ,τι ὑπὸ τοὺς Βυζαντινούς».

Αὐτὰ τὰ ἐρντογανικὰ ἐπιχειρήματα τοῦ Θ. Ζιάκα εἶναι ἐσφαλμένα, ἕνα-πρὸς-ἕνα. Καταρχάς, ὁ Χριστιανισμὸς γινόταν στὴν τουρκοκρατούμενη Μικρὰ Ἀσία μὲ τὸ ζόρι ἀνεκτός· οἱ ἐπὶ ἴσοις ὅροις θεολογικὲς συζητήσεις μὲ Μουσουλμάνους ἦταν ἐπικίνδυνες ὅπως δείχνουν οἱ συζητήσεις τοῦ ἅγιου Γρηγόριου Παλαμᾶ μὲ Τούρκους, οἱ ὁποῖοι τὸν λιθοβόλησαν τελικά. Ὁ Θεόδωρος Βαλσαμῶν τὸν 12ο αἰώνα, κάνει λόγο γιὰ τὰ βασανιστήρια ποὺ ὑφίσταντο οἱ Χριστιανοὶ Μικρασιάτες προκειμένου νὰ τουρκέψουν: «ἀλλὰ καὶ σήμερον πολλοὶ ταῖς τῶν ἀθέων Ἀγαρηνῶν χερσὶν ἁλώσιμοι γενόμενοι, καὶ βασανιζόμενοι, μὴ μέν, τὴν ἄθεον θρησκείαν τοῦ Μωάμεθ διόμνυνται» (βλ. Γ. Ράλλης – Μ. Ποτλῆς, Σύνταγμα τῶν θείων καὶ ἱερῶν κανόνων, Ἀθήνα 1854, τ. 4, σ. 247). Ἡ Ἄννα Κομνηνὴ κάνει λόγο γιὰ τὴν Μικρασία, ποὺ ποτιζόταν μὲ αἷμα χριστιανικό, μὲ τοὺς Μικρασιάτες ποὺ ἐξανδραποδιζόμενοι ὁδηγοῦνταν στὰ βάθη τῆς Ἀσίας, ἢ ἔμεναν στὴ Μ. Ἀσία ζώντας σὰν νὰ ἦταν σκλάβοι καὶ θρηνώντας τὰ χαμένα συγγενικά τους πρόσωπα. Ἐθελοντικὸς ὁ ἐξισλαμισμός, μᾶς λένε ὅμως! Ξεχνᾶ ὁ Θ. Ζιάκας τὶς ἀκόμη καὶ κατὰ τὸν 14ο αἰ. ὕστατες ἀπελπισμένες προσπάθειες τῶν κατοίκων τῆς Βιθυνίας νὰ μὴν ὑποταγοῦν στοὺς «ἀνεκτικοὺς Ὀσμανούς», τὸ ὅτι κάμποσες πόλεις της ὑπετάγησαν μόνο λόγῳ λιμοῦ (ὅταν ἀποκλεισμένοι ἀπὸ τοὺς Τούρκους ἀφέθηκαν ἐπὶ μῆνες στὴν τύχη τους κι ἡ πόλη γέμισε πτώματα) κ.ο.κ. Σὲ κάθε περίπτωση, ὁ ἐθελοντικὸς ἐξισλαμισμὸς καὶ ἡ ἐθελοντικὴ ὑποταγὴ τῶν Μικρασιατῶν στοὺς Τούρκους εἶναι ἀστήριχτες ἀπόψεις. Ἀλλὰ κατὰ τὸν Ζιάκα φταῖν οἱ Δυνατοὶ καὶ τὸ Ἑλληνικὸ Ἄτομο· γι’ αὐτὸ τὸ λόγο ὑποβαθμίζει τὸν Τοῦρκο. Τὸ ἐπιχείρημα πολλῶν, ὅτι οἱ Σελτζοῦκοι δὲν σκόπευαν συνειδητὰ στὸν ἐξισλαμισμὸ τῶν Μικρασιατῶν, παραγνωρίζει τὸ γεγονὸς ὅτι ἐξαιτίας τῶν ἐπιδρομῶν, τῶν ἐξανδραποδισμῶν καὶ τῶν σφαγῶν ἀποκλειστικὰ σὲ βάρος τῶν Χριστιανῶν τῆς Μ. Ἀσίας κι ἐπειδὴ αὐτοὶ ἦταν Χριστιανοί, μόνη ἐπιλογὴ γιὰ νὰ ἔχεις μιὰ εἰρηνικὴ ζωὴ στὴ Μικρασία μετὰ τὸ 1176 (συμβολικὰ τὸ ἔτος αὐτό) ἦταν ὁ ἐξισλαμισμός. Ἄλλωστε, τὸ μένος τῶν γαζήδων ἐξηγεῖται ἀπὸ τὸ γεγονὸς ὅτι πολεμοῦσαν Χριστιανούς. Ἂν αὐτὸ λέγεται «ἐθελοντικὸς ἐξισλαμισμός», μᾶλλον ἔχουμε ἐσωτερικεύσει σὲ τέτοιο βαθμὸ τὶς ἀθλιότητες τῶν σημερινῶν Τούρκων, ὅτι ἔφερναν γαλήνη καὶ εἰρήνη στὶς περιοχὲς ποὺ κατακτοῦσαν, ὥστε δὲν ὑπάρχει καμμία ἐλπίδα σωτηρίας γιὰ μᾶς. Ἂς ἀπαντηθεῖ, λοιπόν: τὴν «ταραχὴ» καὶ τὴν «ἔλλειψη εἰρήνης» τὴν ἔφεραν ἀποκλειστικὰ οἱ Τοῦρκοι μὲ τὴν παρουσία τους, οἱ ὁποῖοι κατόπιν αὐτοπροβάλλονταν ὡς αὐτοὶ ποὺ θὰ ἐξασφάλιζαν τὴ «γαλήνη» σταματώντας τὶς βαρβαρότητές τους, μὲ ἀντάλλαγμα τὸν κεφαλικὸ φόρο καὶ τὴν ὑποταγὴ στὸ ἰσλαμικὸ κράτος. Ἄλλωστε, οἱ ἐπίσκοποι ἐγκατέλειπαν τὸ ποίμνιό τους, ὁπότε οἱ διωκόμενοι Χριστιανοὶ σιτίζονταν στὰ ἰσλαμικὰ θρησκευτικὰ ἱδρύματα τὰ ὁποία χρησιμοποιοῦσαν τὴν ἐκκλησιαστικὴ περιουσία ποὺ εἶχαν ἁρπάξει οἱ Τοῦρκοι. Ἁρπαγὴ ἐθελοντικοῦ χαρακτήρα κι αὐτή;

Στὴν ἴδια γραμμή, τῆς ὑποβάθμισης τῆς ἐξωτερικῆς ἀπειλῆς, ὁ Ζιάκας θεωρεῖ (Αὐτοείδωλον ἐγενόμην, σ. 277) ὅτι οἱ Μικρασιάτες ἀντιδρώντας στὸν Χριστιανισμὸ τοῦ Ψελλοῦ καὶ τοῦ συγγραφέα τῆς Πασιφάης καὶ τοῦ ταύρου, «ἔγιναν Τοῦρκοι». Γιατί; Γιατὶ οἱ κακοὶ Δυνατοὶ καὶ οἱ κακοὶ «Χριστιανοὶ» ἑλληνίζοντες ἀηδίαζαν τοὺς «καταπιεσμένους Μικρασιάτες», ποὺ θαμπώθηκαν ἀπὸ τὸν «ἐξισωτισμὸ» καὶ τὴν «ἤπια φορολογία» τῶν Τούρκων. Ὁ Νεοκλῆς Σαρρῆς ἔχει δείξει πόσο «χαμηλὴ» δὲν ἦταν ἡ φορολογία τῶν Ὀθωμανῶν (βλ. Ὀσμανικὴ πραγματικότητα, τ. 2, σ. 218). Ἐννοεῖται ὅτι πρωτίστως, μὲ τὸν ἐξισλαμισμό τους, οἱ Μικρασιάτες γιγάντωναν τὴν χιονοστιβάδα  τῶν βαρβάρων ποὺ ἐπιβίωνε καθημερινὰ μὲ τὴν καθαγιασμένη ἁρπαγὴ καὶ λεηλασία σὲ βάρος τῶν «γκιαούρηδων» (συμμετεῖχαν ὑποχρεωτικὰ καὶ μή, στὶς ἐπιδρομὲς κατὰ τῶν πρώην ὁμοθρήσκων τους)· κι ἔτσι, ἐπέλυαν τὸ πρόβλημα τῆς αὐτοσυντήρησής τους μετακυλύοντας τὸ βάρος στοὺς ἐναπομείναντες χριστιανοὺς Μικρασιάτες οἱ ὁποῖοι ἐπίσης ἐπέλεγαν τελικῶς νὰ ἀλλαξοπιστήσουν κ.ο.κ. οὕτως ὥστε τελικὰ οἱ Χριστιανοὶ ἔγιναν ἀσήμαντη μειονότητα στὴ Μ. Ἀσία.

Μὲ τὴν ἑρμηνεία τοῦ Θ. Ζιάκα μένει ἀνεξήγητο γιατὶ οἱ καλοκάγαθοι χριστοκεντρικοὶ Μικρασιάτες ἀγρότες (πού, φυσικά, δὲν γνώριζαν γραφὴ κι ἀνάγνωση, ὥστε νὰ «σοκαριστοῦν» μὲ τὴν Πασιφάη, οὔτε συναναστρέφονταν π.χ. στὸ Θέμα Ἀρμενιακῶν τοὺς ἑλληνομαθεῖς μορφωμένους τῆς Πόλης) ἀηδίασαν μὲ τοὺς ρωμαίους Δυνατοὺς φοροσυλλέκτες, ἀλλὰ δὲν ἀηδίαζαν μὲ τοὺς σεξουαλικὰ ἀνώμαλους, ἐξανδραποδιστές, αἱμοσταγεῖς καὶ κατὰ πολὺ χειρότερα / ἐπιδεικτικότερα χριστιανομάχους Τουρκομάνους ἐπιδρομεῖς. Ἡ αἰτία γιὰ τέτοιες ἐξηγήσεις εἶναι ἀλλοῦ: Πάσῃ θυσίᾳ πρέπει νὰ ἀναδειχτοῦν «τὰ κακὰ τοῦ Ἑλληνισμοῦ» (χριστιανικοῦ καὶ μή), ἄρα νὰ φανεῖ ὅτι οἱ Τοῦρκοι ἁπλῶς ἔδρεψαν τοὺς καρποὺς τῆς ἑλληνικῆς παρακμῆς. Αὐτοείδωλον ἢ αὐτομαστίγωμα; Τί νὰ γίνει, ἀντιεθνικισμὸς τῆς Ἀριστερᾶς ἐμφανιζόμενος ὡς προσωποκεντρικὸς Χριστιανισμός.

μικρασιάτες φεύγουν Ρωμανία

Οἱ Μικρασιάτες τοῦ 11ου αἰ. φεύγουν γιὰ νὰ γλιτώσουν τὶς τουρκικὲς ἐπιδρομές

Αὐτὸ εἶναι τὸ ἀντίτιμο τοῦ νὰ προτιμηθεῖ ἡ δημιουργία μιᾶς ὁλόκληρης θεωρίας a la «Παρακμὴ καὶ Πτώση τῆς δυτικῆς Ρώμης», ἀντὶ νὰ δεῖ κάποιος τὸ πολὺ ἁπλό, ὅτι στὸ Μαντζικὲρτ οἱ Ρωμαῖοι νικήθηκαν ἀπὸ μιὰ ξεκάθαρη προδοσία (τί πιὸ συνηθισμένο) τμημάτων τοῦ στρατοῦ, τὴν στιγμὴ ποὺ ὁ Ρωμανὸς νικοῦσε καὶ καταδίωκε τὸν ἐχθρό (κλασσικὸ περιστατικὸ σὲ μάχες), κι ὄχι γιατὶ ἡ προσωποκεντρικὴ ζωὴ εἶχε ἀπορριφθεῖ καὶ δὲν ἦταν πιὰ καλοὶ Χριστιανοί. Ἀποδέχομαι σὲ ἕνα κάποιο βαθμὸ τέτοιες ἐξηγήσεις σὰν τοῦ Ζιάκα, ἀλλὰ εἶναι κατὰ πολὺ μικρότερος ἀπὸ ἐκεῖνον στὶς μεγάλες θεωρίες τοῦ παντός. Μιὰ κοινωνία διεφθαρμένη δὲν μπορεῖ νὰ σταθεῖ στὰ πόδια της, καὶ καταρρέει στὸ πρῶτο χτύπημα. Ἀλλὰ τί πάει νὰ πεῖ διαφθορά; Μὲ «προσωποκεντρικά»-χριστιανικὰ μέτρα, οἱ πρῶτοι Τοῦρκοι ἦταν λιγότερο ἢ περισσότερο διεφθαρμένοι; Θαυμάστε ἀντικειμενικότητα ἠθικῶν κριτηρίων! Ὁ Θ. Ζιάκας θυμίζει λίγο τὸν Κοραῆ, ποὺ ἐπέμενε ὅτι ἐξαιτίας τῆς δικῆς μας ἔλλειψης Παιδείας μᾶς νίκησαν οἱ Τοῦρκοι. Δὲν ἀντιλαμβανόταν, ὁ Χριστιανός, ὅτι οἱ τοτινοὶ Τοῦρκοι ἦταν 1.000 φορὲς πιὸ «ἀπαίδευτοι» ἀλλὰ νίκησαν κατὰ κράτος τοὺς «πιὸ μορφωμένους» Ρωμαίους. Ὅτι δηλαδή, ἡ «Παιδεία» εἶχε τόσο ἀσήμαντο ρόλο γιὰ τὴν ἀντιμετώπιση τῶν Τούρκων, ὅσο εἶχε τὸ ἂν οἱ Βυζαντινοὶ τοῦ 11ου αἰώνα πραγμάτωναν «τὸ Πρόσωπο» καὶ τὸν «Φίλο».

Ὅταν κάνω λόγο γιὰ μιὰ “a la Παρακμὴ καὶ Πτώση τῆς δυτικῆς Ρώμης” ἔχω ἀκριβῶς κατὰ νοῦ τὴν δυτικοχριστιανικὴ ἐκείνη ὀπτικὴ ποὺ ἀνιχνεύει στὸν Μ. Κωνσταντίνο ἐκεῖνον ποὺ ἐγκαινιάζει τὴν «παρακμὴ τοῦ Χριστιανισμοῦ» καὶ τὴν ἀπώλεια τῆς πρωτοχριστιανικῆς αὐθεντικότητας, καὶ τὴν ὁποία ἀσπάζεται γράφοντας κάπου ὁ Θ. Ζιάκας (Αὐτοείδωλον ἐγενόμην, σσ. 288-289):

Μὲ τὴ γενίκευση τοῦ νηπιοβαπτισμοῦ, τυπικὰ ἐξαλείφθηκε ἡ διαφορὰ μεταξὺ Χριστιανοῦ καὶ μὴ Χριστιανοῦ….Ἡ ἰδιότητα τοῦ χριστιανοῦ δὲν ἀντιστοιχοῦσε πιὰ σ’ αὐτὸ ποὺ ἔπρεπε νὰ εἶναι πρίν: μιὰ διαφορὰ ἀνθρωπολογικῆς τάξης [Οἱ ἰδιότητες χάρη στὶς ὁποῖες ὁ χριστιανισμὸς νίκησε, φαίνεται ὅτι ἄρχισαν νὰ τὸν ἐγκαταλείπουν μετὰ τὴν ἐξουσιαστικὴ ἐπικύρωση τῆς νίκης του]…Ὁπότε, ἔπεσε τὸ σύνθημα: φεύγουμε στὴν ἔρημο γιὰ νὰ κρατήσουμε ἄσβεστη τὴ φλόγα τοῦ χριστιανικοῦ ἰδανικοῦ. Τὸ παράδοξο εἶναι ὅτι ἐνῶ ἡ χριστιανικὴ γνησιότητα ἀναγκάστηκε νὰ καταφύγει στὴν ἔρημο, γιὰ νὰ γλιτώσει ἀπὸ τὸν θανάσιμο καθεστωτικὸ ἐναγκαλισμὸ καὶ τὴ συνεπαγόμενη ἐξουσιαστικὴ σκλήρυνση, ἐμεῖς, οἱ πανάσχετοι μιλᾶμε σήμερα γιὰ «συναλληλία» Ἐκκλησίας καὶ Αὐτοκρατορίας.

Ὅπως λοιπὸν ἡ προτεσταντικὴ «κωνσταντίνεια παρακμὴ» (καὶ τοὺς Προτεστάντες ἐνοχλεῖ ὁ νηπιοβαπτισμός, γιὰ ἄλλους λόγους βεβαίως) ἔτσι καὶ ἡ νεορθόδοξη «ἐξουσιαστικὴ σκλήρυνση». Φυσικά, ὁ «ὀρθόδοξος ἀντιεξουσιασμός» εἶναι τελείως ἐκτὸς τόπου καὶ χρόνου. Ὅλοι οἱ ἄνθρωποι τῆς βυζαντινῆς καὶ τῆς ρωμαϊκῆς περιόδου ἀποδέχονταν ὡς αὐταπόδεικτη καὶ δίκαιη τὴν ἀπόλυτη ἐξουσία τοῦ βασιλιᾶ. Τυραννία ἦταν ἡ ὑπέρβαση τῆς ἐξουσίας πέρα ἀπὸ κάποια γενικῶς ἀποδεκτὰ ἠθικά, παραδοσιακὰ κ.ἄ. ὅρια, σχετικὰ ἀσαφή. Ἡ σημερινὴ προβολὴ ἑνὸς ἀναρχίζοντος νεορθοδοξισμοῦ στὰ μυαλὰ τῶν τοτινῶν «Προσώπων-Χριστιανῶν» ἀλλὰ καὶ τῶν λοιπῶν ἀνθρώπων εἶναι ἐσφαλμένη. Ὁ Ζιάκας ξεχνᾶ ὅτι κατὰ τὸν Χρυσόστομο τὸν 4ο αἰ. καὶ κάποιους Δυτικοὺς τὸν 12ο αἰ., τὸ Βυζάντιο ἦταν τὸ κράτος ἐκεῖνο ποὺ ἀπέτρεπε τὴν ἔλευση τοῦ Ἀντιχρίστου -γι’ αὐτὸ φαντάζεται ὅτι «εἴμαστε πανάσχετοι», διότι βλέπει τὰ πάντα μέσα ἀπὸ τὶς δημοκρατικὲς σημερινὲς ἀντιλήψεις περὶ κακοῦ ἐξουσιασμοῦ κ.λπ. κ.λπ. Λίγος Ν. Ματσούκας ἐδῶ εἶναι ἀπαραίτητος, γιὰ νὰ κατεβοῦμε λίγο ἀπὸ τὰ σύννεφα (Ἱστορία τῆς Φιλοσοφίας, σ. 395):

Πλεῖστοι ὅσοι ἠθικιστές –ὡς θανάσιμη ἁμαρτία μετὰ τὸν ἔρωτα θεωροῦν τὴν ἐξουσία– ὑποστηρίζουν ὅτι ἡ ἀναγνώριση αὐτὴ [τοῦ Χριστιανισμοῦ ἀπὸ τὴν ρωμαϊκὴ ἐξουσία] σήμαινε καὶ τὴν παρακμὴ τοῦ Χριστιανισμοῦ. Ἐπειδὴ μήτε μανιχαϊστικὰ μήτε ἠθικιστικὰ κρίνω τὴν ἱστορία, ἀπὸ δῶ καὶ πέρα βλέπω τὴ χρυσὴ ἐποχὴ τῆς Χριστιανοσύνης. Καὶ βέβαια στὴν προκείμενη περίτπωση τὸ ζητούμενο εἶναι τί ἔχει παραγάγει ὡς πνευματικοὺς καρποὺς καὶ πολιτιστικὰ ἀγαθὰ ἡ χαρισματικὴ κοινότητα τῆς Ἐκκλησίας, καὶ ἔπειτα ποιὰ ἐξουσία ἄσκησε –ἂν ἦταν μπορετὸ νὰ ἀσκήσει– καὶ πόση ἱστορικὴ κακοήθεια περιέβαλε τὴν πορεία τῆς ἐκκλησιαστικῆς ζωῆς.

Οἱ ἀσκητικὲς τάσεις προϋπῆρχαν τῆς «κωνσταντίνειας-θεοδοσιανῆς ἐκκοσμίκευσης». Οἱ πρῶτοι ἀναχωρητὲς ἀνιχνεύονται πρὶν ἀπὸ τοὺς διωγμοὺς τοῦ Διοκλητιανοῦ (μέσα 3ου αἰ. στὴν Αἴγυπτο). Ἡ θεώρηση τοῦ μοναχισμοῦ ὡς κινήματος διαμαρτυρίας γιὰ τὴ θεσμοποίηση τῆς Ἐκκλησίας εἶναι πλέον ξεπερασμένη –γιατὶ ἁπλούστατα τὰ ἰδεώδη του ἦταν κυρίαρχα στὴν Ἐκκλησία πολὺ νωρίτερα ἀπὸ τὸν 4ο αἰ., ἀλλὰ καὶ γιατὶ στὶς τάξεις τῶν μοναχῶν τοῦ 4ου αἰ. συνυπῆρχαν ἀγρότες, διανοούμενοι, ἄρχοντες καὶ κάθε καρυδιᾶς καρύδι, μὲ τοὺς δικούς του λόγους καθένας νὰ γίνει μοναχός. Τόσο ξεπερασμένη, ὥστε ὁ Χρυσόστομος ὑποστηρίζει τὰ γνωστά (καὶ χιλιοειπωμένα ἐδῶ), ὅτι καὶ στὴν κοινωνία μέσα μπορεῖς νὰ ἁγιάσεις, ἔχοντας γυναίκα καὶ παιδιά.

Καὶ κερατάς, καὶ δαρμένος, νά ἡ ἐξήγηση ποὺ προτείνεται. Ἀντιστρέφεται ἡ σειρὰ τῶν αἰτιῶν γιὰ τὴν πτώση τῆς Μικρᾶς Ἀσίας. Οἱ Κακοὶ Ἄλλοι (Τοῦρκοι κ.ἄ.) δημιουργήθηκαν ἀπὸ τὸ κακὸ τμῆμα τοῦ ἑαυτοῦ μας τὸ ὁποῖο αὐτονομήθηκε, ἀλλιῶς εἴτε δὲν ὑπῆρχαν εἴτε ἦταν ἄκακοι. Λὲς καὶ οἱ Ἄραβες, οἱ ἀνέκαθεν ἐκτὸς Ρωμαϊκῆς Αὐτοκρατορίας, ποὺ τὴν τάραξαν στὶς εἰσβολές, ἦταν δημιούργημα τῶν Ἑλλήνων. Δὲν εἶναι, ἄρα (!), ὅτι οἱ Τοῦρκοι, οἱ Ἄραβες, ἀλλὰ καὶ οἱ Λατίνοι, διέπραταν πράξεις βαρβαρότητας σύμφωνα μὲ τὸ χαμηλὸ πολιτισμικό τους ἐπίπεδο: εἶναι οἱ Ἕλληνες  στοὺς ὁποίους ἐπιρρίπτεται ἡ εὐθύνη γιὰ τὴν παγκόσμιας σημασίας καταστροφὴ αὐτήν. Σ’ αὐτοὺς πρέπει νὰ ἐπικεντρώσει κάποιος τὴν προσοχή του. Οἱ ἄλλοι εἶναι σὰν τὰ ἄτακτα μωρὰ ἢ ἐφήβους, τὰ συγχωρεῖ καθένας. Ἀναμενόμενα, ἄρα(!) φυσιολογικὰ φέρονταν. Μιὰ φορὰ Ἀριστερός, γιὰ πάντα Ἀριστερός (καταστασιακός, ἀριστεριστής, καὶ βάλτε ὅ,τι ἄλλο θέλετε ἀντὶ γιὰ Ἀριστερός), εἶναι ἡ δική μου ἐξήγηση γιὰ τὴν ζιακικὴ ἐξήγηση.

Posted in Μικρά Ασία, Ρωμανία, Τούρκοι, θρησκεία | Tagged , , , , , , | Σχολιάστε

Ἀντίσταση καὶ θάνατος στὴ βυζαντινὴ Θράκη

Τὸν ἄρχοντα τοῦ Κονοὺρ-Χισὰρ τὸν ἔλεγαν Καλακόνια. Ἦταν ἕνας ἄπιστος ποὺ ἦταν πολὺ παλικάρι. Ἀπὸ τότε ποὺ οἱ Τοῦρκοι πέρασαν στὴ Ρούμελη, αὐτὸς ὁ ἄπιστος δὲν ξεπέζεψε στιγμὴ ἀπὸ τὸ ἄλογό του. […] Αὐτὸς ὁ ἄπιστος ἀδιάκοπα τὸν παρενοχλοῦσε πολύ. Πότε-πότε αἰχμαλώτισε καὶ ἀνθρώπους του. […] Παρέδωσαν τὸ κάστρο στὸν Σουλεημὰν καὶ ἀμέσως κόψαν τὸ κεφάλι τοῦ ἄρχοντα.

Ἐ. Ἀ. Ζαχαριάδου, Ἱστορία καὶ θρύλοι τῶν παλαιῶν Σουλτάνων (1300-1400), σ. 189.

https3a2f2fblogs-images.forbes.com2fkristinakillgrove2ffiles2f20192f012fabdera-1991-172-close-up-1

Μιὰ ἀντίστοιχη, ἀρχαιολογικὰ διαπιστωμένη περίπτωση ἀποκεφαλισμοῦ ἑνὸς βυζαντινοῦ ἥρωα ἀπὸ τοὺς Ὀθωμανοὺς στὴ Θράκη, στὸ φρούριο Πολύστυλον, στὰ Ἄβδηρα, τὸ ὁποῖο ἀντιστάθηκε στοὺς Τούρκους. Ἂς σημειωθεῖ ὅτι τὸ τούρκικο χρονικὸ τῶν παλαιῶν Σουλτάνων ἀποκαλεῖ δεκάδες φορὲς «Τούρκους» τοὺς Ὀθωμανούς. Ὁπότε, ἡ ἄποψη ὅτι οἱ Ὀθωμανοὶ δὲν (ἀνα)γνώριζαν τὴν τουρκικὴ καταγωγή τους (κατ’ ἀντιστοιχία μὲ τὴν ἄρνηση τῆς ἑλληνικότητας τῶν βυζαντινῶν Ρωμαίων) καὶ δὲν ἦταν Τοῦρκοι, παρὰ μόνο Μουσουλμάνοι, δὲν εὐσταθεῖ. Ἂς μὴ γελιέται κανεὶς ἀπὸ τὰ φληναφήματα τῶν ἰσλαμολάγνων καὶ τῶν τουρκολάγνων γιὰ τὸ μὲ ποιὲς μεθόδους ἅρπαξαν τὴ Μικρὰ Ἀσία καὶ τὸν Αἷμο. Οἱ ἴδιοι οἱ Τοῦρκοι μᾶς τὸ δείχνουν μὲ τὰ κείμενά τους, κι ἡ ἀρχαιολογία τὸ ἐπιβεβαιώνει.

Posted in Ρωμανία, Τούρκοι, Χερσόνησος του Αίμου, ιστορία | Tagged , , , , | Σχολιάστε

Τσιπρο-Σαρδάμ

Δὲν ἀσχολοῦμαι στὴν ἀνάρτηση αὐτὴν μὲ τὸ ἂν ἡ πολιτικὴ τοῦ Τσίπρα εἶναι καλὴ ἢ κακή, ἂν εἶναι ἀνήθικος ἢ ἠθικότερος ἀπὸ τὸν Μητσοτάκη καὶ τὸν Σαμαρά. Μὲ τὴ στόφα του, τὶς ἀντοχές του ἀσχολοῦμαι. Αὐτὸ τὸ πράμα μὲ τὸν Τσίπρα, ποὺ ἄλλοτε βγάζει ἕρπη στὰ χείλη στὶς πολύωρες διαπραγματεύσεις μὲ τὴν Τρόικα, ποὺ ἄλλοτε μπερδεύει νησιά, ἄλλοτε τὴ Ναόμι Κάμπελ μὲ τὴ Ναόμι Κλάιν, ἄλλοτε τὰ χημικὰ στοιχεῖα, καὶ ποὺ ἄλλοτε παίρνει κάτι πόζες κουρασμένου ἢ σαστισμένου χωρικοῦ ἢ καφενόβιου τοῦ 19ου αἰώνα μπροστὰ στὸν Ἄγνωστο Στρατιώτη καὶ στὶς συνομιλίες μὲ ξένους ἡγέτες στὸ πρωθυπουργικὸ γραφεῖο του: Ὅλα αὐτὰ δείχνουν ἕνα ἄτομο πολὺ συνηθισμένων καὶ ἴσως καὶ χαμηλῶν βιολογικῶν καὶ ψυχικῶν ἀντοχῶν. (Κι ὄχι ἕναν ἁπλὰ χαλαρὸ τύπο τῆς μαζικοδημοκρατικῆς κοινωνίας, ἀπαλλαγμένο ἀπὸ τοὺς στριφνοὺς καὶ ὑποκριτικοὺς τύπους τῆς ἀστικῆς κοινωνίας.) Δείχνουν ἕνα ἄτομο ποὺ βεβαίως εἶναι πανέξυπνο στὸ παιχνίδι τοῦ πολιτικαντισμοῦ (τῆς Ἀριστερᾶς τῶν φοιτητικῶν παρατάξεων κ.ο.κ.), λ.χ. ὅπως δείχνει ὁ τρόπος μὲ τὸν ὁποῖο ἀποκοίμισε καὶ κατόπιν ξεφορτώθηκε τὸν Καμμένο διατηρώντας ὅμως τοὺς βουλευτὲς τοῦ Καμμένου. Ἀλλὰ ὣς ἐκεῖ. Πρόκειται γιὰ ἕναν ἄνθρωπο ποὺ δὲν ἀντέχει νὰ εἶναι ἡγέτης. Ἕναν συνηθισμένο ἄνθρωπο, ποὺ δὲν τραβάει στὴν ἀνηφόρα. Ἀντοχὴ γιὰ ἕναν ἡγέτη σημαίνει ὅτι διατηρῶ τὴ διανοητικὴ ἐκείνη διαύγεια ποὺ δὲν μὲ κάνει νὰ θεωρήσω τὴ Λέσβο ἄλλο νησὶ ἀπὸ τὴ Μυτιλήνη ἐπειδὴ «κουράστηκα», λὲς καὶ εἶμαι ὁ μέσος τουρίστας -ἀλλὰ χυμάω στὰ ΜΜΕ καὶ σὲ ὅ,τι βλέπω, ἀποστομώνω τοὺς ζαβλακωμένους λόγῳ κούρασης «ἀντίπαλους» ἡγέτες στὴν Ε.Ε. στὶς 4 π.μ. κ.ο.κ., ἔχω στάση σώματος καὶ βλέμμα ποὺ δείχνει τὴν ἐπιθετικὴ ἑτοιμότητά μου νὰ ἀνταποκριθῶ στὸ κάθε τὶ ἀπρόβλεπτο. Δὲν κάνω λόγο γιὰ τὴν ἐμφάνιση μόνο: Ἡ ἐμφάνιση δὲν εἶναι μόνο ἕνα κουστούμι. Εἶναι κι ἕνα μήνυμα. Καὶ δὲν εἶναι μόνο ἕνα μήνυμα: φανερώνει ὣς ἕνα βαθμὸ πραγματικὲς ψυχικὲς δυνάμεις καὶ χαρακτηριστικά.

15085463_10154672068734618_9207546144829753917_n

189539-1

Θὰ πεῖτε, ἔχει διαφορὰ; Ναί, ἔχει. Ἡ ἀντοχὴ εἶναι προαπαιτούμενο· τό τί θὰ πράξει κάποιος ἡγέτης ποὺ τὴν διαθέτει εἶναι διαφορετικὸ ζήτημα. Ὁ Τσίπρας εἶναι χωρὶς ἀμφιβολία ὁ χειρότερος μεταπολιτευτικὸς πρωθυπουργός. Τὸ τί θὰ κάνει ὁ Κούλης (ἀριστερισμός, γιὰ ἀκόμη περισσότερους λαθρομετανάστες + νεοφιλελευθερισμός) βρίσκεται ἀκόμη στὸ ἀναπόφευκτο μέλλον, δηλαδὴ δὲν ἀποτελεῖ ἀντεπιχείρημα. Ἂν ὁ Γιωργάκης ἦταν ἕνας μνησίκακος νάνος στὴ σκιὰ τοῦ μπαμπᾶ του, ποὺ τὸν ἔκαναν μὲ τὸ ζόρι πρωθυπουργὸ καὶ ποὺ διέπραττε γλωσσικὰ λάθη λόγῳ τῆς ἀμερικανικῆς καταγωγῆς του, ὁ Τσίπρας δὲν εἶχε τέτοια προβλήματα. Ἁπλά, εἶναι ἕνας μεσήλικας, ἴσως μὲ πρώιμο Ἀλτσχάιμερ.

Posted in ανθρώπινα | Tagged | Σχολιάστε

Ἰσλαμπόλ

Θὰ συμφωνήσω γιὰ μία καὶ μοναδικὴ φορὰ μὲ τὴ μεταμοντέρνα ἑρμηνεία ὅτι ὅλα εἶναι ζήτημα τῆς ὀθόνης τοῦ η/υ μας, ὅπου νευριάζουμε ἢ γουστάρουμε μὲ διάφορες καταστάσεις, καὶ «ἐκφράζουμε τὰ συναισθήματά μας», ὅτι ὅπως ὁ Χόμπσμπάουμ λέει ‘σήμερα δὲν ὑπάρχει τίποτε πρὶν ἀπὸ τὸ 1800’, κι ὅτι ἐσεῖς ποὺ λέτε ὅτι κάποια πράγματα στὴν κοινωνικὴ πραγματικότητα δὲν ἀλλάζουν εἶστε δεινοσαυρικὰ ἀντιφατικὰ-ὑποκριτικὰ ὄντα:

Τὸ ὄνομα Ἰσλαμπὸλ εἶναι ἀρκετὰ παλιό, νομίζω τῆς ἐποχῆς τοῦ Ἐβλιγιὰ Τσελεμπῆ, μιὰ ὡραία, γιὰ τοὺς μουσουλμάνους, παραφθορὰ τοῦ Ἰστανμπούλ.

Τώρα, στὰ πλαίσια τοῦ μεταμοντερνισμοῦ, θὰ ἔπρεπε νὰ πεῖ κάποιος ἀπὸ τὴν ἑλληνικὴ κυβέρνηση ὅτι πρὶν ἀπὸ 1.000 χρόνια οἱ Τοῦρκοι ἔβοσκαν (αὐτοὶ ἢ τὰ πρόβατά τους, ἂς ἀφεθεῖ ἐξεπίτηδες ἀσαφές) στὰ ἀνατολικὰ τῆς Βαγδάτης, ἐνῶ στὰ Δαρδανέλλια καὶ τὴν Κωνσταντινούπολη δὲν τολμοῦσαν νὰ ἐμφανιστοῦν ἄραβες πειρατὲς καὶ δουλέμποροι, ἀλλὰ ἐπικρατοῦσε ὁ πολιτισμός. Βασίλευε ὁ Βασίλειος Β΄ Μακεδόνας καὶ ὅλα ἦταν ὅπως θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι. Δηλαδή, ἀπὸ πλευρὰ ἱστορική, καὶ μόνο, νὰ τοῦ ἀπαντοῦσε. Ὅσο γιὰ τὸ γκιαούρηδες, νὰ τοῦ πεῖ ἡ ἑλληνικὴ κυβέρνηση ὅτι κάνει λάθος γιατὶ οἱ Ἕλληνες εἶναι ἄθεοι κι ὄχι ἄπιστοι, καὶ μάλιστα τόσο ἄθεοι ὥστε οἱ ἀρχηγοί τους δὲν μπαίνουν οὔτε σὲ ἐκκλησία -παρὰ μόνο στὴν προεκλογικὴ περίοδο. Θὰ μποροῦσε καὶ νὰ πεῖ ἀντιστρέφοντας τὴ συλλογιστικὴ τοῦ Ἐρντογάν, ὅτι ἡ Κρήτη καὶ ἡ Θεσσαλονίκη ἐπουλώνουν τὶς πληγὲς τῆς Σμύρνης, καὶ ἄλλωστε εἶναι καὶ περισσότερες (μαζὶ μὲ τὶς ἄλλες πόλεις ποὺ ἀναφέρει ὁ Ἐρντογάν). Ὅλα αὐτὰ στὰ πλαίσια τῆς μεταμοντερνιᾶς καὶ τοῦ, ντεμέκ, «ὅλα εἶναι ζήτημα ἴντερνετ καὶ στὴν πραγματικότητα Τοῦρκοι κι Ἕλληνες ζοῦν στὸ ἴδιο διαδικτυακὸ μεταμοντερνισμό».

 

Posted in Ελλάδα, Τούρκοι | Tagged | Σχολιάστε

παιδιὰ πατέρων

Βρίσκω περίεργο ὅτι ἐκπλήσσονται γιὰ τὸ τάδε παιδὶ τοῦ δείνα γονιοῦ, πῶς βγῆκε ἔτσι. Ἐπειδὴ ἦταν τέτοιος ὁ πατέρας, βγῆκε ἔτσι τὸ παιδί. Ἐπειδὴ ὁ πατέρας ἦταν ἄστατος, π.χ. παντρεύτηκε καὶ δυὸ καὶ τρεῖς φορές, σὰν νομάδας κ.ο.κ. -γι’ αὐτὸ βγῆκε τέτοιο τὸ παιδί. Ἀντὶ νὰ μένουμε ἄφωνοι μὲ τὸ παιδί, καλύτερα νὰ παύαμε νὰ ἐπαινοῦμε τὸν πατέρα του ὡς ἐκπληκτικὸ ἄνθρωπο. Ἐννοῶ: ἐσεῖς, νὰ παύατε.

Ὅλα τὰ παιδιὰ κομμουνιστῶν γίνονται ἀναρχικοὶ καὶ «ἀντιφά» καὶ καλλιτεχνες (γιατὶ εἶναι εὐαίσθητα καὶ «Μέσα από τον πολιτισμό μπορούμε να χτυπήσουμε τον φασισμό», βλ. Ἔ. Πάουντ κ.ἄ.), μ’ αὐτὸ τὸ ψαγμένο ὑφάκι χιλίων καρδιναλίων. Ἴσως ἐπειδὴ καταπιέστηκαν μικροὶ πηγαίνοντας στὸ στρατὸ τῆς ΚΝΕ ἀπὸ τὰ πέντε τους, καὶ γι’ αὐτὸ ὅταν ἐνηλικιώθηκαν πῆγαν τὴν ὑπόθεση τῆς ἀπελευθέρωσης ἕνα βῆμα παραπέρα. Ἐμεῖς τὸ ξέρουμε, ποὺ εἴχαμε γονεῖς καὶ παπποῦδες οἱ ὁποῖοι μᾶς ἐξέφραζαν τὴν ἀηδία τους μὲ τοὺς «ἐθνικόφρονες» καὶ μὲ τοὺς «συναγωνιστές», γιατὶ τοὺς εἶχαν φάει στὴ μάπα στὸ χωριὸ τῆς Κατοχῆς καὶ τοῦ Ἐμφυλίου. Σὲ κάθε περίπτωση, τὰ παιδιὰ τῶν κομμουνιστῶν δὲν τὰ πειράζει ποὺ τὰ «πνευματικὰ δικαιώματά τους» τὰ παραβιάζουν οἱ ἀλλοδαποὶ παράνομοι πωλητὲς μουσικῶν σδ. Ὅταν καταργηθεῖ ἡ ἰδιοκτησία, θὰ δοῦμε. Ὅπως δὲν τὰ πείραζε καὶ ὅτι καθ’ ὅλη τὴ διάρκεια τοῦ σημιτικοῦ ΠΑΣΟΚ αὐτὸ εἶχε ὡς ὕμνο τὸ τραγούδι τοῦ πατέρα τους. Τότε τὸ ΠΑΣΟΚ δὲν ἦταν ἀκόμη μνημονιακό, ἦταν ἁπλῶς ἐκσυγχρονιστικό.

Ἀλλά, εἴπαμε: Τὰ παιδιὰ δὲν φταῖν. Ἐσεῖς φταῖτε, οἱ ἁγνοὶ ἀριστεροί, οἱ μὴ ἔξαλλοι ἀντιεθνικιστές, οἱ μὴ εὐρωλάγνοι, οἱ μὴ φίλοι τῶν ΜΚΟ, ποὺ ἐπαινεῖτε τὸν ἀριστερὸ πατέρα τοῦ κάθε ἀντιφά, καὶ φταῖτε ποὺ ἐπινοεῖτε μιὰ χρυσὴ παλιὰ ἐποχή «ἁγνῆς Ἀριστερᾶς» τὴν ὁποία δὲν προδώσατε, «ὅπως οἱ ἄλλοι». Ἴσως γιατὶ δὲν ἔχετε παιδιά. Ἴσως γιατὶ παρ’ ὅλο ποὺ ἔχετε, ὄντας ἀπασχολούμενοι μὲ τὴν ἱερὴ Πολιτική σας (κι ὄχι μὲ τὰ παιδιά ποὺ σπείρατε), δὲν καταλάβατε ὅτι ἕνα παιδὶ εἶναι πάντα ὁ πατέρας του (κι ἡ μάνα του). Ἂν δὲν ἤσασταν (κι) ἐσεῖς νὰ ἐκτιμᾶτε τὸν ἀριστερὸ πολιτισμὸ τῆς παλιᾶς ἁγνῆς Ἀριστερᾶς, κι ἔτσι νὰ τὸν βοηθᾶτε νὰ διαδίδεται στὶς ἑπόμενες γενιὲς ἀντὶ νὰ λησμονηθεῖ, δὲν θὰ τρώγαμε ἐμεῖς στὴ μάπα (τῆς Πολιτικῆς) τὰ παιδιά-ἀποτελέσματα τοῦ πολιτισμοῦ αὐτοῦ.

Posted in Αριστερά, κοινωνία | Tagged | 2 Σχόλια

Στὰ 867 μ.Χ.

Οἱ Εἰκονομάχοι ἔχουν χάσει ὁριστικά· στὴν Ἁγία Σοφία στὸ τεταρτοσφαίριο τοῦ ἱεροῦ βήματος ἔχει ὁλοκληρωθεῖ τὸ ψηφιδωτὸ μὲ τὴν Θεοτόκο καὶ τὸν Χριστό. Στὰ ἐγκαίνια τῆς ἀπεικόνισης ὁ Πατριάρχης Κωνσταντινούπολης Φώτιος ὁ Μέγας ἐκφωνεῖ λόγο. Σὲ ἕνα τμῆμα τοῦ λόγου, φανερώνει τὴν διασύνδεση αἰσθητικῆς καὶ πίστης τὴν ὁποία εἶχαν οἱ μεσαιωνικοὶ Ἕλληνες:

Ἡμᾶς ἡ τῆς παρθένου μορφὴ ἐγχαραττόμενη κατευφραίνει δεξιώσεσιν καλοῦ θεάματος παρέχουσα ἀπαρύεσθαι, ὑφ οὗ τὸ νοερὸν ἡμῶν τῆς ψυχῆς διὰ τῶν σωματικῶν ὀμμάτων καταρδόμενον, καὶ πρὸς ἔρωτα θεῖον ὀρθοδοξίας τὴν βλάστησιν ὀμματούμενον τὴν τοῦ ἀληθοῦς ἀκριβεστάτην θέαν ἐν λόγῳ καρποφορίας προβάλλεται. Οὕτως ἡ τῆς παρθένου χάρις εὐφραίνει, θάλπει, ῥωννύει καὶ εἰκονίσματι. […] Ὑπόκρισις ἄρα τῆς ἄνωθεν ἐπιπνοίας ἡ ζωγράφου τέχνη οὕτως ἀκριβῶς εἰς φύσιν τὴν μίμησιν ἕστηκε.

Φωτίου ὁμιλία λεχθεῖσα ἐν τῷ ἄμβωνι τῆς μεγάλης ἐκκλησίας ἐπὶ παρουσίᾳ τῶν φιλοχρίστων βασιλέων ὅτε ἡ τῆς Θεοτόκου ἐξεικονίσθη καὶ ἀπεκαλύφθη μορφή, ἔκδ. Σ. Ἀριστάρχης, Τοῦ ἐν ἁγίοις πατρὸς ἡμῶν Φωτίου Πατριάρχου Κωνσταντίνου Πόλεως Λόγοι καὶ Ὁμιλίαι, τ. 2, Κωνσταντινούπολη 1900, 298-299 (β΄). Στὴ μητρική μας γλώσσα:

With such a welcome does the representation of the Virgin’s form cheer us, inviting us to draw not from a bowl of wine, but from a fair spectacle, by which the rational part of our soul, being watered through our bodily eyes, and given eyesight in its growth towards the divine love of Orthodoxy, puts forth in the way of fruit the most exact vision of truth. Thus, even in her images does the Virgin’s grace delight, comfort and strengthen us! […] With such exactitude has the art of painting, which is a reflection of inspiration from above, set up a lifelike imitation.

C. Mango, The Homilies of Photius Patriarch of Constantinople. English Translation, Introduction and Commentary, Cambridge MA 1958, σ. 290.

Ἀντίθετα πρὸς τοὺς Δυτικούς, ποὺ ἀπὸ πολὺ νωρὶς (τὸ 599 καὶ 600, σὲ ἐπιστολὲς τοῦ Πάπα Γρηγόριου τοῦ Μεγάλου πρὸς τὸν ἐπίσκοπο Μασσαλίας) εἶχαν καθορίσει ὅτι οἱ ἀπεικονίσεις ἐπιτρέπονται στὶς ἐκκλησίες μόνο ὡς «βιβλίο γιὰ τοὺς ἀγράμματους» (τέτοια αἰτιολογία ὑφίσταται καὶ στὸν Ἰωάννη Δαμασκηνό, Ἔκδοσις ἀκριβὴς τῆς ὀρθοδόξου πίστεως, ἔκδ. B. Kotter, Die Schriften des Johannes von Damaskos 2. Expositio Fidei [Patristische Texte und Studien 12],  Berlin – N. York 1973, 207.35-38 (89), μὲ μικροδιαφορές), ὡς ὑπόδειξη τοῦ ποιὸν νὰ λατρεύουν ἢ ὡς ἀνάμνηση τῶν γεγονότων τῆς Βίβλου καὶ τῆς ζωῆς τῶν ἁγίων, ὅπως ὑποστήριξε ἡ γερμανικὴ σύνοδος τῆς Φραγκφούρτης τὸ 794 (τέτοια αἰτιολογία ἀπαντᾶ καὶ στὸν Ἰωάννη Δαμασκηνό, ὅ.π., 207.39-40), στοὺς Ρωμαίους ὑπῆρχε καὶ μιὰ καθαρὰ αἰσθητικὴ προσέγγιση: Ἀπὸ τὸ σωματικὸ κάλλος μπορεῖ κάποιος νὰ ὁδηγηθεῖ στὴν ὑπερφυσικὴ ἀλήθεια. Οἱ ἰδέες αὐτὲς τοῦ Μ. Φώτιου (9ος αἰ.) σὲ μιὰ παραλλαγμένη μορφὴ ἀπαντοῦν στὴν Ρωμανία τουλάχιστον ἀπὸ τὸν 6ο αἰ. (Βλ. C. M. Chazelle, Pictures, books, and the illiterate: Pope Gregory I’s letters to Serenus of Marseilles, Word and Image 6.2 (1990), 145). Ἀντίθετα, στὴ Δύση, ἤδη ἀπὸ τὸν Αὐγουστίνο, ὑπῆρχε μιὰ διαρκὴς ὑποτίμηση τῶν εἰκόνων, ὡς κατώτερων· ἕνας ὑπερτονισμὸς τῆς διαφορᾶς μεταξὺ κειμένου καὶ εἰκόνας / αἰσθητικῆς (ὅ.π., 146-147). Σὲ τί ὀφείλεται αὐτός; Μὰ στὴν ἀμορφωσιὰ τῶν ἀνάμεικτων (ρωμαϊκῶν καὶ γερμανικῶν) πληθυσμῶν στὴν ἀλλοτινὴ δυτικὴ Ρωμαϊκὴ Αὐτοκρατορία εἰδικὰ μετὰ τὸ 400-450. Οἱ ἰδέες αὐτὲς ὁδήγησαν, πολὺ ἀργότερα καὶ ἐμμέσως, στὴν αἰσθητικὴ καφρίλα ποὺ συνιστᾶ ὁ Προτεσταντισμὸς καὶ στοὺς βανδαλισμοὺς τῆς Γαλλικῆς Ἐπανάστασης.

Ἐδῶ δὲν ἔχει θέση κανένας Πλατωνισμός, καμμία προτεσταντικὴ ἄποψη ὅτι οἱ Πατέρες ἀντιγράφουν τὸν Πλάτωνα ἢ ἐπηρεάζονται ἀπὸ αὐτόν. Γιατὶ, ἀφενός, ὁ Πλάτωνας ἦταν κατὰ βάσιν ἐνάντιος στὴ ζωγραφική. Καὶ ἀφετέρου γιατὶ ὁ Πλάτων ὑποστηρίζει ὅτι ἀπὸ τὸ σωματικὸ κάλλος κάποιος μπορεῖ νὰ θυμᾶται τὴν ἀληθινή, νοητή, ὀμορφιά (Φαῖδρος, 249d), ἐνῶ ὁ Μέγας Φώτιος καὶ κάθε Πατέρας δὲν κάνει ποτὲ λόγο γιὰ καμμιὰ ἀνάμνηση, φυσικά. Ἂν ψάχνει κάποιος γιὰ πλατωνικὴ καὶ «ἑλληνικὴ» διαστρέβλωση τοῦ ἀρχέγονου καινοδιαθηκικοῦ Χριστιανισμοῦ, θὰ τὴ βρεῖ στοὺς αἱρετικούς, Δυτικοὺς καὶ Ἀνατολίτες. (Ἀντίθετα ἀπὸ ὅσα ὑποστηρίζουν ἰδεοληπτικοί, Προτεστάντες καθὼς καὶ ὅσοι ἄθεοι ἀντιλαμβάνονται τὸν ἑαυτό τους ὡς «φιλοχριστιανὸ» καὶ χρησιμοποιοῦν ἐργαλειακὰ τὸν Ὀρθόδοξο Χριστιανισμὸ ἐπειδὴ αὐτὸς τυχαίνει νὰ εἶναι ἡ θρησκεία τῶν Νεοελλήνων.)

Posted in τέχνη, Δυτικοί, Δύση, Ρωμανία, θρησκεία | Tagged , , , , , , , , , | Σχολιάστε

Runaway Slaves in Roman Egypt

Πηγή

“[A reward is available if anyone finds NN] an Egyptian from the nome of Athribites, who does not know Greek, [and is] tall, thin, bald-headed, with a scar on the left side of his head, of olive complexion, jaundiced, thinly bearded, and having no hair at all on his chin, smooth-skinned, narrow-jawed, with a long nose, a weaver by trade, who walks around like he’s somebody, rambling on in a high-pitched voice. He is about 32 years old. He is wearing a brightly coloured cloak.”

P.Oxy. LI 3617; translation by Parkin and Pomeroy 2007

Πρωτότυπο κείμενο (ἑλληνικό, βέβαια! Ἡ Αἴγυπτος ἦταν ἡ πραγματικὴ «Μεγάλη Ἑλλάδα»):

  ̣  ̣  ̣  ̣ρος Αἰγύπτιος ἀπ̣[ὸ -ca.?- ]
Χ̣ενρῆς τ̣ο̣ῦ̣ Ἀ̣θρειβίτου νομοῦ τ  ̣[ -ca.?- ]
Ἑλληνιστὶ μὴ εἰδώς, μακρός, λεπτ̣[ -ca.?- ]
ψειλόκουρος, ἐπὶ τοῦ ἀριστεροῦ [μέ-]
ρους τῆς κεφαλῆς ἔχων τραῦ[μα -ca.?- ]
ρον, μελίχρους, ὑπόχλωρος, σπ[ανοπώ-]
γων τὸ καθʼ ὅλον τρίχας μὴ ἔχ[ων]
ἐπὶ τοῦ πώγωνος, λεῖος, στε[νὸς]
ἐκ τῶν γνάθων, ἐπιριν vac. ? [ -ca.?- ]
τέχνην γέρδιος, περιπα  ̣[ -ca.?- ]
ως σαλακᾶτος ὀξείᾳ φωνῇ [ -ca.?- ]
λαλῶν. ἔστιν δὲ ὡς (ἐτῶν) λβ. [τριβω-]
νάρια δὲ φορεῖ ἰδιόχρωμα ῥ̣  ̣[ -ca.?- ]
ἔχει [  ̣]  ̣ ἐπὶ τω[ -ca.?- ]

[- ca.10 -]  ̣  ̣[ -ca.?- ]

 

poxy-51-3617

Posted in Αρχαιότητα, Αίγυπτος, κοινωνία | Tagged , , , | Σχολιάστε

100+ ἕνας σκύλος

Τὸ ἐντυπωσιακὸ δὲν εἶναι ὅτι ὁλόκληρη μέρα κατὰ τοῦ φασισμοῦ* μαζεύτηκαν 100 ἄτομα κι ἕνας μοῦργος. Μὲ τόσους καινούργιους, μουσουλμάνους «πρόσφυγες», ἐγκληματίες, ποὺ προστίθενται στοὺς ἕλληνες ἐγκληματίες, ποιὸς νὰ διαδηλώσει; Τὸ ἐντυπωσιακὸ εἶναι ὅτι στὰ συνθήματά τους συμπεριλαμβάνονται οἱ ἐκκλήσεις γιὰ καταδίκη τῶν νεοναζὶ καὶ κλείσιμο τῶν νεοναζιστικῶν γραφείων. Ὅλοι αὐτοὶ οἱ ἀντιφασίστες (ποὺ βάζουν πλάτη στὸ ΣΥΡΙΖΑ) δὲν ἀντιλαμβάνονται ὅτι ὁ ΣΥΡΙΖΑ ἔχει ἐπιμηκύνει τὴ δίκη τῶν νεοναζὶ περισσότερο κι ἀπ’ ὅσο διήρκεσε ὁλόκληρη δίκη τῆς Χούντας. Δηλαδή, δὲν ἀντιλαμβάνονται ὅτι ἡ Ἀριστερὰ κάνει αὐτὸ ποὺ κάνουν ὅλοι (ὅλοι): Χρησιμοποιεῖ μιὰ ἔννοια (π.χ. φασισμό) γιὰ πολιτικὰ κέρδη, καὶ μόνον.

en2qwu4yipvxmo25cpxi

Εἴδαμε βέβαια, τὴν ὑποκρισία γιὰ τὴ σφαγὴ στὴ Νέα Ζηλανδία. Ὅταν ἕνας μανιακὸς σφαγιάζει ἀθώους Μουσουλμάνους, προκαλεῖται διεθνὴς περισπούδαστος προβληματισμὸς γιὰ τὸν πολυπολιτισμό, τὸ ἴντερνετ, τὰς κοινωνικὰς συνθήκας, καθὼς καὶ ἀπόλυτη καταδίκη. Ὅταν μέρα παρὰ μέρα στὴν Αἴγυπτο σκοτώνουν Κόπτες ἐδῶ καὶ δεκαετίες, ἄ, τότε εἶναι Σαββάτο πρωί, ὡραία μέρα γιὰ καφέ.

* Τὸ ἐπίμαχο ζήτημα, προφανῶς, εἶναι ποιὸς αὐτο-διορίζεται ὡς ἐκεῖνος ποὺ καθορίζει τί εἶναι καὶ τί δὲν εἶναι φασισμός, πόσο μπορεῖ νὰ ξεχειλωθεῖ ἡ ἔννοια του κ.ο.κ. Κι ὄχι, βεβαίως (ἐκτὸς ἀπὸ ψυχασθενεῖς κρυπτο-φιλοχιτλερικοὺς καὶ φιλοχιτλερικούς), ἐὰν εἶναι καλὸς ὁ ἐθνικοσοσιαλισμός, μουσολινισμὸς κ.λπ. Δὲν ἀναγνωρίζουμε, λοιπόν, στὴν Ἀριστερὰ τὸ δικαίωμα νὰ ὁρίζει αὐτὴ τί εἶναι φασισμός, κοινῶς ἀπαξιώνουμε τὴν ἀντίληψη ποὺ ἔχει γιὰ τὸν ἑαυτό της καὶ τὴν ἀποστολή της.

Posted in Αριστερά, Ακροδεξιά | Tagged , , | Σχολιάστε

Πιτσαδόρος

Ἔρχεται γιὰ τὴν παραγγελία σας (θὰ πληρώσετε τὸ ἑκατονταπλάσιο, τὰ σύνορά σας θὰ γίνουν σουρωτήρι κ.ο.κ.):

516x0

Файбисович Семен Натанович (1989)

Posted in πολιτικά, Ρωσία | Tagged , | Σχολιάστε

Οἰκογενειοκρατία

Πηγή

Δεν υπάρχει οικογενειοκρατία stricto sensu στις περιπτώσεις Πλουμπίδη και Μυρσίνης Λοΐζου διότι οι γονείς τους δεν κατείχαν πολιτικά αξιώματα. Όμως ο λόγος που επελέγησαν ήταν το βαρύ όνομά τους που ακούγεται γλυκά στα αυτάκια των ψηφοφόρων της Αριστεράς.

Διακόσια τριάντα χρόνια μετά τη Γαλλική επανάσταση και την κατάργηση των εξ αίματος προνομίων, η οικογένεια ως υπεριδεολογία είναι ακόμη πανίσχυρη και αυτό δεν μπορεί παρά να ανακουφίζει τους δεξιούς και συντηρητικούς όλων των αποχρώσεων. Το εντυπωσιακό είναι η αντοχή του θεσμού σε ομάδες και τάξεις που αυτοπροσδιορίζονται ως «προοδευτικοί» οραματιστές μιας νέας κοινωνίας.

Η πρώιμη σοσιαλιστική σκέψη, αυτή που ο Μαρξ και ο Ένγκελς χαρακτήρισαν σκωπτικά «ουτοπική», εξαπολύει κατηγορητήριο βαρύ κατά της οικογένειας. Ο Ρόμπερτ Όουεν θεωρεί το γάμο, την ατομική ιδιοκτησία και τη θρησκεία ένα είδος ανόσιας αδιαίρετης τριάδας, τρία κακά που ενισχύουν το ένα το άλλο και δεν μπορούν να εξουδετερωθούν μεμονωμένα. Η οικογένεια είναι η σημαντικότερη πηγή ατομικισμού και εγωιστικής ικανοποίησης· οριοθετεί το ιδιωτικό από το δημόσιο και χαράζει μια αδιαπέραστη τάφρο ανάμεσα στους «δικούς» και στους «άλλους». Μόνο αν εξαλειφθεί η οικογένεια και τα παιδιά ανατρέφονται συλλογικά από την κοινότητα είναι δυνατό να καταργηθεί η ατομική ιδιοκτησία. Η έννοια του «οίκου» δεν περιλαμβάνει μόνο σχέσεις στοργής και αφοσίωσης ανάμεσα σε όμαιμους αλλά είναι συνυφασμένη με την περιουσία και το κατέχειν. Είναι ένα σύνολο οικονομικών δεσμών. Αυτό απαντά και στο φαινομενικό παράδοξο του «οικογενειοκρατικού ατομικισμού» που τόσο έχει αναλυθεί ως παθολογική ιδιαιτερότητα της ελληνικής κοινωνικής δομής. Στην πραγματικότητα δεν υπάρχει καμία αντίφαση ανάμεσα στα δύο. Ο Φουριέ, ο γάλλος ουτοπικός σοσιαλιστής, συνηγορεί υπέρ μιας ακραίας σεξουαλικής ανεκτικότητας που φθάνει ως την ελευθερομειξία, όχι επειδή ήταν πανηδονιστής αλλά ως μόνο τρόπο να καμφθεί η ηθική του ατομικισμού και της κτητικότητας. Φράσεις όπως «η γυναίκα μου», «ο άντρας μου», «τα παιδιά μου», είναι αλληλένδετες, θεωρητικά και πρακτικά, με «τα λεφτά μου», «τα κτήματα μου», «τα ζωντανά μου» κ.ο.κ.

Posted in σεξουαλικότητα, Αριστερά, Αναδημοσιεύσεις, Δεξιά, κοινωνία | Tagged , , | Σχολιάστε

91% κορόιδα – ἐμεῖς

Καλὸ τὸ παραμύθι μὲ τοὺς πρόσφυγες, ἀλλὰ δὲν ἔχει πνιγμένα προσφυγόπουλα καὶ ἀπελπισμένα γυναικόπαιδα. Ἔχει ἄντρες ποὺ δὲν πολέμησαν στὴν πατρίδα τους, ἀλλὰ σηκώθηκαν κι ἔφυγαν παριστάνοντας ὅτι κινδυνεύουν στὶς ἀκτὲς τῆς Τουρκίας. Ἄντρες ποὺ πουλᾶνε ναρκωτικὰ στὴ Ροτόντα, ποὺ κλέβουν στὴν Ὀλυμπιάδος καὶ τὴν Τσικνοπέμπτη, ποὺ βιάζουν μέσα στὸ Πανεπιστήμιο. Ἐκτὸς βέβαια ἀπὸ ὅσους θεωροῦν δῶρο θεοῦ τοὺς παραπάνω καὶ ὅσα μᾶς κάνουν, ὑπάρχουν κι ἐκεῖνοι ποὺ μᾶς αὐτομαστιγώνουν θεωρώντας ὅτι στὴν πραγματικότητα δὲν εἶναι δὰ καὶ σημαντικὸ πρόβλημα ὁ διηνεκὴς ἀντιχριστιανικὸς καὶ ἀνθελληνικὸς χαρακτήρας τοῦ Ἰσλὰμ καὶ ὁ ἐπεκτατισμός του σὲ βάρος, καταρχὴν καὶ καταρχάς, ἡμῶν. Ἀλλὰ «ὁ κακός μας ἑαυτός»! Φτιάχνουμε μπαμποῦλες γιὰ νὰ λησμονήσουμε τὸ «καθῆκον πρὸς τὸν ἑαυτό μας» καὶ ἄλλα ὑπαρξιστικά -ἐνῶ δὲν ὑπάρχει κανεὶς μπαμπούλας. Νά λοιπόν, μιὰ ἐναλλακτικὴ μέθοδος νὰ ἐσωτερικεύσεις τὴν ὑποταγὴ στὴν ἰσλαμοποίηση. Διότι, «ἀφοῦ δὲν εἴμαστε τέλειοι καὶ εἰλικρινεῖς, νά γιατί μᾶς κατακτοῦν»…

s15_100319_prosfyges-thumb-large

Posted in πολυπολιτισμός, Ελλάδα, ανθρωπισμός | Tagged , , | 1 σχόλιο

Πρωτοχριστιανικά – Νίκος Ματσούκας

Σ’ αὐτὸ τὸ ἄρθρο, ἐπιχειρεῖται ἡ ἀντίκρουση τῆς θέσης τοῦ Νίκου Ματσούκα ὅτι «ἡ χριστιανικὴ θεολογία εἶναι ἀνεξάρτητη ἀπὸ τὴν ἑλληνικὴ φιλοσοφία ἀκόμη κι ἂν χρησιμοποιεῖ ἀρχαιοελληνικὴ ὁρολογία καὶ ἀκόμη κι ὅταν μορφὴ καὶ περιεχόμενο εἶναι δυσδιάκριτα». Τὰ ἐπιχειρήματά του δὲν εἶναι πειστικά.

Γράφει ὁ ἀρθρογράφος:

Πώς είναι, όμως, δυνατόν οι Πατέρες να χρησιμοποιούν κατά κόρον φιλοσοφικούς όρους, χωρίς όμως ταυτόχρονα να εισάγουν φιλοσοφικές αντιλήψεις στα δόγματα της χριστιανοσύνης; Ο Ματσούκας ισχυρίζεται πως αυτό γίνεται διότι μεταχειρίζονται τους όρους της ελληνικής φιλοσοφίας χωρίς τις αρχικές σημασίες τους αλλά με σημασίες που είναι αμιγώς χριστιανικές. «Επομένως», όπως λέει, «με τούτο το μπόλιασμα έχουμε μετάπλαση όρων και περιεχομένου. Μπροστά μας κείται μια νέα δημιουργία αυθύπαρκτη» (σελ. 49-50)! Είναι λογικό και εφικτό κάτι τέτοιο; Για να δώσουμε ένα παράδειγμα, ας φανταστούμε έναν ιεραπόστολο ο οποίος πηγαίνει στην Ινδία με σκοπό να κηρύξει το Ευαγγέλιο. Αναμφίβολα πρέπει να μάθει να χρησιμοποιεί αξιοπρεπώς την ινδική γλώσσα. Ωστόσο, ο εν λόγω ιεραπόστολος δεν αρκείται σε αυτό και προχωρά πολύ παραπέρα: εντρυφά στον ινδουισμό και, όταν αισθάνεται σίγουρος για την εξοικείωσή του, γράφει ένα εκτενές εγχειρίδιο χριστιανικής δογματικής χρησιμοποιώντας συστηματικά τεχνικούς όρους της ινδουιστικής θρησκείας και φιλοσοφίας, όπως κάρμα, γιόγκα, σαμσάρα, άτμαν, άβαταρ κ.ο.κ. Ποιες πιστεύετε πως είναι οι πιθανότητες να μείνει η χριστιανική δογματική εντελώς ανέπαφη από τον ινδουισμό υπό αυτές τις συνθήκες;

Καταρχάς, ἡ Ἰνδία δὲν ἦταν τμῆμα τῆς Ρωμαϊκῆς Αὐτοκρατορίας. Κατὰ δεύτερον, ὁ χριστιανὸς ποὺ θὰ προσηλύτιζε τοὺς Ἰνδουιστὲς θὰ ἄλλαζε τὴ σημασία τῶν ἰνδικῶν λέξεων αὐτῶν ὥστε νὰ μὴν σημαίνουν κάτι μὴ χριστιανικὸ ἀκόμη κι ἂν σήμαιναν κάτι παραπλήσιο πρὸς τὸ ἰνδικὸ-ἰνδουιστικό τους νόημα. Τὸ ἴδιο ἔγινε καὶ στὴ Ρωμαϊκὴ Αὐτοκρατορία. Ἀλλὰ ἂς πάρουμε γιὰ παράδειγμα κάτι πολὺ ἁπλό: Ἡ λέξη Ἐκκλησία σήμαινε κάτι τελείως διαφορετικὸ τὸν 5ο αἰώνα π.Χ. ἀπὸ ὅ,τι τὸν 5ο αἰώνα μ.Χ. Ὑπάρχει ἡ συνάθροιση, τὸ κάλεσμα. Ἡ κοινότητα. Ἀλλὰ δὲν μπορεῖ νὰ πεῖ κανεὶς ὅτι ἡ χριστιανικὴ Ἐκκλησία εἶναι πολιτικὴ κοινότητα ποὺ ἀποφασίζει γιὰ πολιτικὰ ζητήματα. Αὐτὸ δὲν ὀφείλεται σὲ κάποια χριστιανικὴ διαστρέβλωση: Ἔπαψε ἡ ἐκκλησία τοῦ δήμου νὰ πρωταγωνιστεῖ στὴν ἀρχαία ζωή, καὶ τὸ νόημά της ἔγινε τόσο θολὸ ὥστε ὡς σκέτη λέξη μποροῦσε νὰ χρησιμοποιηθεῖ γιὰ κάτι ἄλλο. Ἂς πάρουμε ἕνα ἄλλο παράδειγμα: Ἡ λέξη φιλόσοφος γιὰ τὸν Μάρκο Αὐρήλιο σημαίνει ἕνα εἶδος ἱερέα καὶ ὑπηρέτη τῶν θεῶν, ἐνῶ σὲ μοναστικὰ κείμενα ἡ (ἀληθινή) φιλοσοφία εἶναι ὁ μοναχισμός. Τὰ παραδείγματα εἶναι ὄχι λίγα (π.χ. οὐσία, φύσις, ὑπόσταση κ.ἄ.). Μιὰ λέξη μπορεῖ νὰ χάσει τὴ σημασία της, νὰ σημαίνει κάτι παραπλήσιο ἢ κάτι παντελῶς ἄλλο ἀπὸ τὴν ἀρχική.

Αὐτὸ γίνεται καὶ μὲ τὴ χριστιανικὴ μετάπλαση τῶν φιλοσοφικῶν ὅρων. Δὲν σημαίνουν πάντοτε τὸ ἴδιο πράγμα. Ἡ μετάπλαση τῶν λέξεων δὲν εἶναι οὔτε ἀνύπαρκτη οὔτε (γιὰ ὅσους ἔχουν μιὰ καπιταλιστικὴ ἀντίληψη τῆς προνεωτερικῆς ἐποχῆς) λογοκλοπή. Εἶναι ἱστορικὸ γεγονός, ποὺ δὲν ἀμφισβητεῖται. Τὰ παραδείγματα ὑπάρχουν. Οἱ Πατέρες, ἀντίθετα ἀπὸ ὅ,τι νομίζει ὁ ἀρθρογράφος, δὲν χρησιμοποιοῦσαν τὶς λέξεις χωρὶς νὰ τροποποιήσουν τὰ νοήματά τους, καὶ δὲν ἐπαναπαύονταν στὶς ὁμοιότητες. Ὁ ἀρθρογράφος γιὰ παράδειγμα ἀναφέρει τὴν ἑλληνικὴ ἰδέα τῆς ἄχρονης γέννησης, ποὺ χρησιμοποιήθηκε γιὰ νὰ περιγράψει τὴ σχέση τοῦ Υἱοῦ μὲ τὸν Πατέρα. Τὸ ζήτημα ποὺ παραβλέπει εἶναι ὅτι πουθενὰ στὴν πλατωνικὴ σκέψη δὲν ὑπάρχει κάποια Τριάδα θεοτήτων (ποὺ μόνο αὐτὲς ὑπάρχουν) στὴν ὁποία ἡ δεύτερη κατὰ σειρὰ «ὑπόσταση» γεννᾶται ἀχρόνως ἀπὸ τὴν πρώτη. Τὸ ἴδιο συμβαίνει καὶ μὲ τὴν περίφημη λέξη ὁμοούσιος. Ἕνας κίονας, γιὰ νὰ τὸ θέσουμε πιὸ ἁπλά, μπορεῖ νὰ στηρίζει τὸ οἰκοδόμημα γιὰ νὰ μὴν πέσει αὐτό, ὅπως στὸν ἀρχαιοελληνικὸ ναό· μπορεῖ ὅμως νὰ εἶναι ἁπλῶς διακοσμητικὸ στοιχεῖο, ὅπως σὲ ἕνα ρωμαϊκὸ ἢ βυζαντινὸ ἀρχιτεκτόνημα, ὅπου θὰ μποροῦσε καὶ νὰ μὴν ὑπάρχει.

Ὁ ἀρθρογράφος ἐπικαλεῖται τὸν μάρτυρα Ἰουστίνο γιὰ νὰ ἀποδείξει τὴ θέση του. Μᾶς λέει ὅτι ὁ Ἰουστίνος πίστευε στὴν πλατωνικὴ ὑπερβατικότητα τοῦ Θεοῦ, σάμπως ἡ Παλαιὰ Διαθήκη δὲν ὑπερτονίζει τὴν ἀπόσταση ἀνθρώπου – Θεοῦ, τὴν ὑπερβατικότητα τοῦ δεύτερου. Τὸ ὡραῖο εἶναι ὅτι ὁ ἀρθρογράφος παραθέτει τμῆμα τοῦ διαλόγου πρὸς τὸν Τρύφωνα. Σὲ ἕνα ἄλλο τμῆμα τοῦ ἴδιου διαλόγου, ὁ Ἰουστίνος γράφει ὅτι ὁ σκοπὸς τῆς πλατωνικῆς φιλοσοφίας ἦταν βλακώδης:

Καὶ μὲ ἥρει σφόδρα ἡ τῶν ἀσωμάτων νόησις, καὶ ἡ θεωρία τῶν ἰδεῶν ἀνεπτέρου μου τὴν φρόνησιν, ὀλίγου τὲ ἐντὸς χρόνου ὤμην σοφὸς γενονέναι καὶ ὑπό βλακείας ἤλπιζον αὐτίκα κατ’ ὄψεσθαι τὸν θεόν· τοῦτο γὰρ τέλος τῆς Πλάτωνος φιλοσοφίας.

Ὁ ἀρθρογράφος παρερμηνεύει κραυγαλέα τὴν ἄποψη τοῦ Δαμασκηνοῦ ὅτι μὲ τὸ τριαδικὸ δόγμα δὲν ἔχουμε τὴν πλάνη τῆς πολυθεΐας οὔτε τὴν ἰουδαϊκὴ πίστη. Νομίζει ὅτι ὅταν ὁ Δαμασκηνὸς γράφει «Καὶ ἀπὸ τὶς δύο αἱρετικὲς ἀποκλίσεις παραμένει ἡ ὠφέλεια» ἐννοεῖ ὅτι πῆραν κομμάτια τῆς ἑλληνικῆς φιλοσοφίας καὶ ἔκαναν σύνθεση. Πουθενὰ στὸ κείμενο δὲν γίνεται παραδεκτὸ ὅτι πάρθηκαν στοιχεῖα ἀπὸ τὸ ἕνα καὶ τὸ ἄλλο τμῆμα καὶ δημιουργήθηκε τὸ τριαδικὸ δόγμα. Πουθενὰ δὲν γίνεται λόγος γιὰ «διόρθωση» καὶ «σύνθεση», παρὰ στὴ φαντασία τοῦ ἀρθρογράφου. Ὑπάρχει μόνο ἡ παραδοχὴ ὅτι ὑπάρχει τμηματικὴ ὠφέλεια σὲ κάθε μιὰ ἀπὸ τὶς δυὸ θρησκεῖες, ἰουδαϊσμὸ καὶ ἐθνικὴ φιλοσοφία. Ἄλλωστε, εἶναι οἱ Πατέρες αὐτοί (Θεόφιλος Ἀντιοχείας, Ἰουστίνος κ.ἄ. μεταγενέστεροι), ποὺ ἑρμηνεύοντας τὴν Παλαιὰ Διαθήκη ὑποστηρίζουν ὅτι ἡ Ἁγία Τριάδα φανερώνεται ἐμμέσως (π.χ. στὴν ἐπίσκεψη στὸν Ἀβραὰμ τῶν τριῶν ἀγγέλων, στὸ «ποιήσωμεν» τῆς Γένεσης κ.ἀ.), δηλαδὴ ὅτι οἱ μετὰ Χριστὸν Ἰουδαῖοι δὲν κατανόησαν καλὰ τὰ κείμενα τῆς Βίβλου ἐπειδὴ ἀρνήθηκαν τὴν Ἐνσάρκωση τοῦ Λόγου.

Ἐκεῖ βέβαια ποὺ ἀπορεῖ κανεὶς εἶναι μὲ τὴν ἄποψη γιὰ τὶς τρεῖς ὑποστάσεις τοῦ νεοπλατωνισμοῦ ὡς πρότυπα τῆς Ἁγίας Τριάδας: Ἡ ἀπορροὴ ἀπὸ τὸ Ἓν δὲν εἶναι οὔτε ἠθελημένη οὔτε εὐχάριστη ἢ δυσάρεστη γιὰ τὸ ἴδιο τὸ Ἕν. Οὔτε κἂν γνωστὴ στὸ ἴδιο. Εἶναι μιὰ «ὑπερεκχείλιση», ποὺ τὸ ἀφήνει ἀδιάφορο. Ὁ χριστιανικὸς Δημιουργὸς ἐνδιαφέρεται γιὰ τὸν κόσμο καὶ δὲν τὸν δημιουργεῖ ἐξανάγκης. Ὁ κόσμος δὲν εἶναι ὁμοούσιος μὲ τὸν χριστιανικὸ Θεό, ὁ Νοῦς δὲν εἶναι Ἕν, ἐνῶ ὁ Υἱὸς εἶναι καθόλα Θεός. Ἡ νεοπλατωνικὴ ἀπορροὴ τῆς διαδοχῆς Ἕν-Νοῦς-Ψυχὴ/Κόσμος παράγει σὲ κάθε δημιουργικὴ βαθμίδα κατώτερα ὄντα ἢ καταστάσεις, ἐνῶ ὁ χριστιανικὸς Θεὸς θὰ μποροῦσε νὰ εἶχε φτιάξει ὄντα ὁμοούσια καὶ τέλεια, ἐὰν τὸ ἤθελε –διαφορετικὰ δὲν θὰ ἦταν ἐλεύθερος.

Ὁ ἀρθρογράφος συνεχίζει ἀναφερόμεντος «στην εκκωφαντική σιωπή του Ματσούκα για τα περί ψυχής ζητήματα στην Ιστορία της βυζαντινής φιλοσοφίας». Ἔχω νὰ παρατηρήσω ὅτι ὁ ἱστολόγος ἔχει μερικὴ γνώση τῶν συγγραμμάτων τοῦ Ν.Μ. Στὴν Ἱστορία τῆς φιλοσοφίας, τὸ δεύτερο μέρος τῆς ὁποίας εἶναι ἡ Βυζαντινὴ Φιλοσοφία, ὁ Ματσούκας κάνει λόγο γιὰ τὴν ψυχὴ καὶ γιὰ τὶς διαφορὲς μεταξὺ Πλατωνισμοῦ καὶ Χριστιανισμοῦ ὅσον ἀφορᾶ τὴν ψυχή. Ὁ Ματσούκας σχολιάζει σὲ διάφορα ἔργα του (καὶ στὴν Ἱστορία τῆς Φιλοσοφίας καὶ στὰ ἔργα τοῦ Δαμασκηνοῦ) τὴ θέση τοῦ Δαμασκηνοῦ ὅτι ὁ ἄγγελος καὶ κατ’ ἐπέκταση ἡ ἀνθρώπινη ψυχὴ ὡς κτιστὴ εἶναι σωματική, πράγμα ποὺ εἶναι σχεδὸν βλασφημία γιὰ τὸν Πλατωνισμό. Καὶ τὸ νοητὸ καὶ τὸ αἰσθητό, ὄντας κτιστὰ ἔχουν συγγένεια ἀναμεταξύ τους, καὶ ὑφίσταται ἀπόλυτη διαφορὰ μεταξὺ αὐτῶν καὶ τοῦ ἄκτιστου Θεοῦ. Μὲ ἄλλα λόγια, ὁ ἀρθρογράφος ψάχνει ψύλλους στ’ ἄχυρα καὶ δὲν σχολιάζει καμμία ἀπὸ τὶς ἐπισημάνσεις τοῦ Ματσούκα σχετικὰ μὲ τὶς βασικὲς διαφορὲς Πλατωνισμοῦ καὶ Χριστιανισμοῦ. Νὰ τὶς θεωρήσει λ.χ. «πλατωνικὸ ἐσωτερικὸ ἀντίλογο» (!) ἢ ἀνύπαρκτες…

Κατὰ τὸν ἀρθρογράφο, ὅταν ὁ Ν.Μ. ἐνδιαφέρεται γιὰ νὰ δείξει τὴν ἀντίθεση μεταξὺ Πλατωνισμοῦ καὶ Χριστιανισμοῦ, ξεχνᾶ κάθε ἄλλη πλατωνικὴ ἐπίδραση κι ἔτσι δὲν πείθει. Νά τί γράφει:

καμιά άποψη, κατά τον Ματσούκα, δεν είναι πλατωνική, ή έστω πλατωνίζουσα, αν εμπεριέχει τις λέξεις κτίση, δημιουργία και τις συναφείς.

Μόνο ἡ ἀπόρριψη τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας θὰ ἔπειθε τὸν ἀρθρογράφο ὅτι ὑφίσταται «αὐτονομία» τῆς Χριστιανικῆς σκέψης, θὰ μποροῦσε νὰ συμπεράνει κάποιος. Τί καλὰ ποὺ τὰ ἔλεγε κι ὁ Ἰουλιανός («γιατὶ χρησιμοποιεῖτε τὴν ἑλληνικὴ φιλοσοφία ἀφοῦ δὲν τὴν παραδέχεστε κ.λπ.;») -θὰ συμπλήρωνε κάποιος ἄλλος. Ὅμως, ἡ χρήση ἴδιων λέξεων δὲν σημαίνει τίποτε. Αὐτὸ εἶχε πεῖ κι ὁ ἅγιος Γρηγόριος Ναζιανζηνὸς στὸν Ἰουλιανό, γιὰ ἄλλο λόγο.

Πάντως, στὸ παραπάνω παράθεμα τοῦ ἄρθρου του, ὁ ἱστολόγος ἀντιλαμβάνεται τὶς λέξεις («δημιουργία») κάπως περίεργα, ὅτι ἔχουν κάποιο σταθερὸ νόημα κι ἄρα ὅτι ὅποιος τὶς χρησιμοποιεῖ ἐννοεῖ τὸ ἴδιο πράγμα. Δὲν ἀντιλαμβάνεται ὅτι ἄλλο πράγμα εἶναι ἡ χριστιανικὴ δημιουργία ἐκ τοῦ μὴ ὄντος (ὄν εἶναι ὁ Θεός), δηλαδὴ ὄχι σὰν ἀμοιβάδα ποὺ διαιρεῖται, κι ἄλλο πράγμα ἡ δημιουργία ἐκ τοῦ ὄντος, ὅπως λ.χ. στὶς βαβυλωνιακὲς μυθολογίες ἢ τὸν πλατωνικὸ θεό, ὅπου ἀπὸ τὸ αἷμα καὶ τὰ κομμάτια θεῶν φτιάχνεται ὁ κόσμος ἤ, ἀντίστοιχα, ὁ πλατωνικὸς θεὸς χρησιμοποιεῖ τὴν ἀδημιούργητη ὕλη. Δημιουργία εἶναι τὸ πρῶτο, δημιουργία καὶ τὸ δεύτερο, ἀλλὰ μὲ τεράστια φιλοσοφικὴ κ.λπ. διαφορά. Ἀλλιῶς ἀντιλαμβάνεται τὴ δημιουργία ὁ Χριστιανὸς κι ἀλλιῶς ὁ Πλατωνικός. Ἄλλωστε, διαχρονικὴ σταθερὰ τῶν Πατέρων ἀπὸ τὸν ἅγιο Βασίλειο ὣς τὸν Παλαμᾶ εἶναι ὅτι δὲν διαφωνοῦμε γιὰ τὶς λέξεις ἀλλὰ γιὰ τὰ πράγματα, κι ἂν ἐννοοῦμε τὸ ἴδιο πράγμα μὲ μιὰ διαφορετικὴ λέξη τότε συμφωνοῦμε. Ὁ ἀρθρογράφος δὲν κάνει κανένα λόγο γιὰ τὶς ἄλλες τεράστιες διαφορές, ὅπως τὴ διάκριση Κτιστοῦ – Ἄκτιστου (ἀνύπαρκτη στὴν πλατωνικὴ φιλοσοφία, ποὺ διακρίνει μόνο μεταξὺ ὑλικοῦ καὶ πνευματικοῦ ἢ νοητοῦ), τὴν θεώρηση τῆς ὕλης ὡς κακῆς ἐπειδὴ στερεῖται τὸ νοητὸ στοιχεῖο, καὶ ἄλλων. Δὲν τὸν συμφέρει, βλέπετε. Αὐτὸ κι ἂν εἶναι παραλογισμός.

Ἡ ἄποψη τοῦ ἀρθρογράφου γιὰ τὰ ὅσα λέει ὁ Ματσούκας γιὰ τὸν Ὠριγένη εἶναι ἐπίσης ἐσφαλμένη καὶ ὀφείλεται μερικῶς στὴν ἄγνοια τῶν κειμένων. Ὁ Ματσούκας γράφει ὅτι ὁ Ὠριγένης κρίθηκε μὲ βάση τὴ θεολογικὴ γλώσσα μιᾶς μεταγενέστερης περιόδου, γιὰ τὴν ὁποία φυσιολογικὰ ἡ γλώσσα τοῦ Ὠριγένη ἦταν περίεργη καὶ ἀπαράδεκτη. Ἂς θυμηθοῦμε ὅμως τὸ «μία φύσις τοῦ Θεοῦ λόγου σεσαρκωμένη»  ποὺ ὁ Κύριλλος τὴ θεωροῦσε φράση τοῦ Μ. Ἀθανασίου.

Ἄλλος εἶναι ὁ ἑλληνισμὸς τοῦ Χριστιανισμοῦ: Ὅτι ἀπευθυνόμενος σὲ φιλοσοφημένους λαοὺς ἔπρεπε νὰ τοὺς ἀπαντήσει φιλοσοφικά, στὰ ἐρωτήματα ποὺ ἔθεταν, χωρὶς νὰ ἀπομακρυνθεῖ ἀπὸ τὶς ἀντιλήψεις του. Ἐκεῖ κρίνεται ἐὰν ἡ πατερικὴ θεολογία εἶναι πλατωνισμὸς ἢ ἐὰν εἶναι ἀπάντηση οὐσιωδῶς διαφορετική. Κι ὄχι στὸ ἂν βρίσκουμε τὴν ἴδια λέξη ἢ ἀκόμη καὶ ἰδέα στὰ ἀρχαιοελληνικὰ καὶ τὰ πατερικὰ κείμενα. Ἀπαντᾶ σὲ ἐρωτήματα Ἑλλήνων καὶ ὄχι ἄλλων, ἀλλὰ μὲ ἀπαντήσεις βιβλικές.

Καὶ κάτι τελευταῖο. Προφανῶς, ὅποιος ἔμμεσα ἐπιτίθεται στὸ τριαδικὸ δόγμα, ὑποστηρίζοντας λίγο πολὺ ὅτι πρῶτος ὁ ἅγιος Γρηγόριος τὸ 380 ἔκανε λόγο γιὰ τὴ θεότητα τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, ὅτι λίγο-πολὺ ἕως τότε τὸ Ἅγιο Πνεῦμα δὲν θεωρεῖτο Θεός*, ἐνῶ ταυτόχρονα ὑποστηρίζει τὴν ἀρχαιοελληνικὴ προέλευση τῶν χριστιανικῶν δογμάτων καὶ τὴν «ἀπομάκρυνση τῶν Πατέρων ἀπὸ τὴν Καινὴ Διαθήκη», τρία πράγματα μποροῦμε νὰ πιθανολογήσουμε γιὰ τὸν ἴδιο: Εἶναι εἴτε νεο-Ἀρειανιστής, ἢ μάρτυρας τοῦ «Ἰεχωβὰ» ἢ κάτι φιλοσοφικῶς ἀντίστοιχο (καὶ ἄσχετο μὲ τοὺς ΜΤΙ), εἴτε ἀρχαιοκεντρικός, εἴτε προτεστάντης. Ἂς σημειώσω ἐδῶ ὅτι τόσο οἱ Ἀρειανιστὲς ὅσο καὶ ὁ Ἰουλιανὸς εἶχαν σὲ ἐκτίμηση τοὺς Ἰουδαίους, μὲ τοὺς ὁποίους ταίριαζαν τόσο καλά, ὄχι μόνο φιλοσοφικὰ (ὡς πρὸς τὸν ἰουδαΐζοντα μονοθεϊσμό, ποὺ τάχα προέρχεται ἀπὸ τὴν Παλαιὰ Διαθήκη) ἀλλὰ καὶ στὶς βίαιες ἐπιθέσεις τους κατὰ τῶν Ὀρθόδοξων κατὰ τὸν 4ο αἰώνα. Φυσικά, οἱ Προτεστάντες πρωτοστατοῦσαν στὴν ἐπίθεση κατὰ τῶν πατέρων τῆς Ἐκκλησίας ὡς «ἐξελληνισμένων», δηλαδὴ μὴ πραγματικῶν Χριστιανῶν, διότι αὐτοὶ εἶδαν τὸ φῶς δεκαέξι αἰῶνες μετὰ καὶ ἔκαναν καλύτερη ἑρμηνεία τῆς Καινῆς Διαθήκης.

* Ἔχει ξεχάσει ὅτι ὁ Μ. Βασίλειος (†379) σὲ ἐπιστολή του γράφει: «Πατρὸς γὰρ καὶ Υἱοῦ καὶ ἁγίου Πνεύματος φύσις μὲν ἡ αὐτή, καὶ Θεότης μία» (P.G. 32, 773B-C).

Posted in παλιά και νέα θεότητα, Αρχαιότητα, θρησκεία | Tagged , , , , | 14 Σχόλια

Ἑλλάδα, born to be murdered

Ὑπερηφανεύτηκε ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς Σύριζα Μπάχαλου, ἀφότου συνεχάρη τὸν ἑαυτό του, ὅτι ἡ Ἑλλάδα προόδευσε κινηματογραφικά (βλ. καὶ τὸν ἡμίθεο Λάνθιμο) καὶ μπορεῖ ν’ ἀνταποκριθεῖ σὲ ὅτιδήποτε ζητήσει ἡ κινηματογραφικὴ κοινότητα. «Κλασσικὸ θρίλερ μυστηρίου» ἡ ταινία, κανένα μυστήριο στὸ νὰ γίνει μπάχαλο τὸ Σύνταγμα.

Στὴν πραγματικότητα, ἡ φήμη τῆς Ἑλλάδας ὡς ξέφραγου ἀμπελιοῦ ὅπου τὰ σπᾶνε μειονότητες ψυχασθενῶν γιὰ πλάκα καὶ ὅπου ἔρχονται γιὰ διακοπὲς-σπασίματα Δυτικοὶ σύντροφοι ἔχει ἑδραιωθεῖ τόσο στὶς συνειδήσεις ὅλου τοῦ πλανήτη, ὥστε ζητᾶται ἐπισήμως ἡ ἄδεια, καὶ δίδεται, νὰ κλείσει τὸ κέντρο τῆς Ἀθήνας γιὰ τὰ ψεύτικα κινηματογραφικὰ μπάχαλα. Τὴν ἑπόμενη ταινία, ποὺ ἔχει στὸ σενάριο ἀνατίναξη κτηρίου, θὰ τὴν γυρίσει ἐδῶ τὸ Χόλυγουντ. Ἢ τὸ Μπόλυγουντ. Ὅπως στὶς τριτοκοσμικὲς χῶρες δίνουν ἕνα 500 € γιὰ νὰ γκρεμίσουν τὶς παράγκες γιὰ γυρίσματα ταινιῶν.

Ὅσο γιὰ τὸν τίτλο, Born to be murdered, εἶναι ἀκριβῶς ὅ,τι σκέφτονται ὅλοι γιὰ τὴν Ἑλλάδα. Εἶναι ὁ ρόλος της.

Posted in Αριστερά, Ελλάδα | Tagged , | Σχολιάστε

Οἱ ἡμέρες τῆς ἡμέρας τῆς Γυναίκας εἶναι μετρημένες

Ἡ ἡμέρα τῆς γυναίκας γιορτάζεται μέσα σ’ ἕνα φαρισαϊκὸ κλίμα μιᾶς ἐποχῆς ἀποθέωσης (κι ὄχι μόνο ἐξύμνησης) τῶν τρανσέξουαλ, τῶν ὁμοφυλόφιλων καὶ γενικὰ ὅλων ὅσοι βλέπουν ἀνταγωνιστικὰ τὴ γυναίκα καὶ τὴ σεξουαλικότητά της ἢ τὴ θέση της στὸ γάμο -ὅπως ἔπρατταν ἀπὸ τὸν καιρὸ τῶν παιδεραστῶν ἀρχαίων ποιητῶν ἴσα μὲ τώρα. Μαζὶ μ’ αὐτὸν τὸν φαρισαϊσμό, ὑπάρχει κι ὁ ἄλλος, τῆς Ἀριστερᾶς τῶν δικαιωμάτων, ἡ ὁποία κλείνει τὰ μάτια μπροστὰ στὴν τραγικὴ αὔξηση τῶν κλειτορειδεκτομῶν στὴ Δύση, τῆς πολυγαμίας καὶ ὅλων τῶν ἄλλων καλῶν ποὺ φέρνουν τ’ ἀδέρφια της οἱ δῆθεν πρόσφυγες. Ἡ Ἀριστερὰ τῶν δικαιωμάτων δὲν βλέπει κανένα κακὸ σ’ αὐτά, ἴσα-ἴσα ἡ μπούργκα κ.τ.λ. εἶναι ἐξωτικὰ ἀξιοθέατα. Κακὸ μόνο εἶναι ἡ φυσιολογικὴ χριστιανικὴ-εὐρωπαϊκὴ οἰκογένεια μὲ ἄντρα καὶ γυναίκα καὶ παιδιά, ἐνῶ καλὸ εἶναι ἡ ἰσλαμικὴ οἰκογένεια, μὲ πολὺ χειρότερο ἀντρικὸ αὐταρχισμό, στὴ Δύση. Καὶ πετᾶν τὰ ἀραχνιασμένα συνθήματα γιὰ ἐργασιακὴ ἰσότητα -εἰδικὰ στὴ χώρα ὅπου ὁ μέσος δημόσιος ὑπάλληλος εἶναι γυναίκα, ἐνῶ ἡ ἐπιλογὴ ἀντικειμένου σπουδῶν ἀπὸ τὶς ἔφηβες λέει πάρα πολλὰ γιὰ τοὺς λόγους τῆς κατοπινῆς ἀνεργίας. (Πόσους ἄντρες φοιτητὲς μπορεῖ π.χ. νὰ δεῖ κάποιος στὴ Φιλοσοφικὴ τοῦ Α.Π.Θ.; Καὶ πόσες φοιτήτριες Μηχανολόγες Μηχανικούς;*) Ὅσο γιὰ τὶς φεμινίστριες, ἀπὸ τὸ δίκαιο αἴτημα τῆς ψήφου καὶ τῆς μισθολογικῆς κ.ἄ. ἰσότητας γιὰ ἴδια δουλειὰ ἔχουν περάσει πρὸ πολλοῦ στὸ ὑπαρξιακὸ αἴτημα «proud slut», ὑπερήφανο πορνίδιο καὶ στραβὰ τὸ καπελάκι μου. Γιὰ τὶς 2.000 καὶ βάλε, φοιτήτριες ποὺ βάσει στοιχείων στὰ ΜΜΕ ἐπιλέγουν (σὲ διαδικτυακὲς πλατφόρμες) νὰ βγάζουν χαρτζιλίκι μισθὸ δουλεύοντας ὡς πόρνες, οὔτε λόγος. Εἶναι αὐτοδιάθεση, βλέπετε, τὸ νὰ γίνεσαι ἀντικείμενο. Ἄλλωστε, οἱ δημοκράτες καὶ προοδευτικοὶ στὴ Γαλλία εἶχαν κατέβει στοὺς δρόμους ὑπὲρ τῆς πορνείας.

Οἱ ἡμέρες τῆς ἡμέρας τῆς γυναίκας εἶναι μετρημένες. Εἴτε ἀπὸ τὶς Κοντσίτες εἴτε ἀπὸ τοὺς / τὶς ὁπαδοὺς τῆς Σαρίας. Κάποτε, κάποια στιγμή, κάποιος ἐξ αὐτῶν θὰ ζητήσει τὴν κατάργησή της γιατὶ τὸν / τὴν προσβάλλει. Καὶ τὸ δικαστήριο θὰ τὸν δικαιώσει. Πρὸς τὸ παρόν, ὅλοι μισοῦν τὴ γυναίκα τὴν ὁποία γιορτάζουν, φιλελεύθεροι ποὺ ἀγωνιοῦν γιὰ τὸ δικαίωμα τῆς ἐκπόρνευσής της, Ἀριστεροὶ ποὺ τὴν ἐξισώσουν μὲ τὶς ψευτογυναῖκες, Μουσουλμάνοι ποὺ αὐξάνονται στὴ Δύση καὶ τὴν λιθοβολοῦν κ.ἄ.

* Πάντα στὰ πλαίσια τῆς στανικῆς «μπιμπελοποίησης» τῆς νεαρῆς γυναίκας, ποὺ ἀπὸ τὴ μιὰ θὰ μάθει «γαλλικὰ καὶ πιάνο», κι ἀπὸ τὴν ἄλλη «ἐπιλέγοντας» τὰ ἐπαγγέλματα μὲ μεγάλη ἀνεργία, θὰ βρεθεῖ ἄνεργη.

Posted in γυναίκες | Tagged | 2 Σχόλια

ἀντιπαροχή

Κατοχή: Γερμαναράδες ἐποπτεύουν ἀπὸ τὸν Λευκὸ Πύργο τὰ δυτικὰ τῆς πόλης.

5de00bfc1632436c4a340e945688b832_xl

Πέφτει τὸ μάτι σὲ κάτι πενταώροφες καὶ ἑξαώφορες στὴν Λ. Νίκης καὶ πιὸ πίσω: Πόσο λάθος κάνουν ὅσοι λένε ὅτι ἡ ἀντιπαροχὴ καὶ ἡ πολυκατοικία ξεκίνησαν νὰ κυριαρχοῦν μετὰ τὸν Ἐμφύλιο, μὲ τὴν ἐσωτερικὴ μετανάστευση.

Posted in Θεσσαλονίκη, κοινωνία | Tagged , , | Σχολιάστε

αρκας ξανά

Μπορεῖ νὰ πιστεύω ὅ,τι πιστεύω γιὰ τὴν Ἀριστερὰ καὶ τὸ Σύριζα· ὄχι ὅμως νὰ ἀσκεῖ κριτικὴ κι ὁ Αρκας, τῆς παρακμιακῆς-διαλυτικῆς «κουλτούρας» τῶν 80’s καὶ 90’s, ποὺ μετὰ τὴν εἶδε ἄσπιλος Γέροντας ἀλλὰ τώρα ἐπεμβαίνει νὰ σώσει τὸν ἠλίθιο λαὸ ἀπὸ τὸν Σύριζα. Ἐνῶ ὁ λαὸς ποὺ ψήφισε Τσίπρα εἶναι ὁ λαὸς ποὺ ἐκπαιδεύτηκε ἀπὸ τὸν Ἀρκὰ τοῦ ’80-’90 στὸ νὰ γίνει ἠλίθιος, στὸ ν’ ἀφομοιώσει τὸν ἀριστερὸ «προβληματισμό» καὶ τὴν ἀριστερὴ «κανονικότητα» -λίγο πρὶν περιλάβει τὸν ἴδιο λαὸ ἡ Ἀναστασία καὶ ὁ Παπακαλιάτης. Ἀκόμη κι ἂν λέει τὴν ἀλήθεια, λοιπόν, τὴν λέει σὲ λάθος πλαίσιο.

koulouri_1

Posted in Ελλάδα, κοινωνία | Tagged , | Σχολιάστε

Tchaikovsky – Hymn of the Cherubim

Posted in μουσική | Σχολιάστε

στοιχειῶδες κ. συντηρητικέ

Μὲ ἀφορμὴ αὐτό

Ἡ κοινωνία καταρχὴν δὲν εἶναι προϊὸν Ἐλευθερίας καὶ ἰδιωτικῆς Σύμβασης, ἀλλὰ Ἀλήθειας. Τὸ πότε ὁδηγεῖς ἢ ψηφίζεις δὲν λέει τίποτε γιὰ τὸ πότε θὰ  θεωρεῖται ἀποπλάνηση ἡ συνεύρεση μὲ ἀνήλικο/-η, ἡ σεξουαλικότητα δὲν ἀντιστοιχεῖ στὸ συμπλέκτη καὶ τὸ φρένο οὔτε στὴν ὕπαρξη πολιτικοφιλοσοφικῶν ἀπόψεων. Οἱ συντηρητικοὶ πατοῦν σὲ δυὸ βάρκες. Ἡ μιὰ εἶναι τῶν ἀξιῶν καὶ ἡ ἄλλη τῆς «Ἐλευθερίας». Ἐλευθερία στὸ μυαλὸ τοῦ συντηρητικοῦ σημαίνει προτροπὴ νὰ κάνω ὅ,τι γουστάρω ἀρκεῖ νὰ εἶναι νόμιμο καὶ νὰ τὸ ἀποδέχεται ὁ ἄλλος, κι αὐτὸ τὸ πράμα εἶναι ὁ ἀνώτατος κριτής, καὶ δὲν ἔχει καμμιὰ σημασία ἐὰν εἶναι ἠθικά ὅσα κάνω ὑπὸ τὶς παραπάνω προϋποθέσεις. Ἀξίες σημαίνει, χονδρικά, πίστη στὴν ἀντικειμενικὴ ἀλήθεια ὁρισμένων διακηρύξεων γιὰ τὴν φύση καὶ τὸν προορισμὸ τοῦ ἀνθρώπου, ὅτι τὶς ἐφαρμόζω ὅσο μπορῶ, καὶ ἐπιχειρῶ ἢ ἁπλῶς ἐπιθυμῶ τὴν κοινωνικὴ ἐπικράτησή τους (στοὺς νόμους κ.λπ.) καί, καὶ μέσῳ αὐτῆς, τὴν ἐπικράτησή τους, ὅσο γίνεται, στὰ μυαλὰ τῶν ἀνθρώπων. Εἰρηνικὰ (ὄχι ὅτι ἡ πολιτικὴ σύγκρουση εἶναι εἰρηνική) ἢ ἀπροκάλυπτα βίαια, εἶναι ἄλλο ζήτημα -σοβαρό, ἀλλὰ διαφορετικό. Κάθε ἄποψη ἐπιδιώκει τὴν ἐκμηδένιση τῶν ἄλλων, μὲ ἐπιχειρηματολογίες ἢ μὲ ἀστυνομικὰ μέτρα ἢ καὶ μὲ τὰ δυό. Ποτὲ δὲν ὑπῆρξε «ἐλεύθερη κοινωνία», ποὺ δὲν ἔκανε ἤπια ἢ βίαιη πλύση ἐγκεφάλου στὰ μέλη της, στοὺς μαθητές της, στὸν καθένα. Ὅποιος πιστεύει ὅτι ἡ «ἐλεύθερη ἀλληλεπίδραση τῶν ψυχῶν» εἶναι λιγότερο καταναγκαστικὴ ἢ βασανιστικὴ ἀπὸ τὴν ἕλξη ποὺ ἀσκεῖ στὸ σίδηρο ὁ μαγνήτης, γελιέται.

Ὅπως μετὰ τὸν ἀλήστου μνήμης Καραμανλῆ ὁ κάθε συντηρητικὸς Τ. Θεοδωρόπουλος πρέπει νὰ βάζει πάρα πολλὴ σάλτσα Εὐρώπης τῶν Ἐθνῶν, τόση πολλὴ ὥστε στὸ τέλος δὲν βρίσκεις τὸ ἑλληνικὸ κρέας στὸν πάτο τῆς κατσαρόλας, ἔτσι κι ἐδῶ, κάθε συνδυασμὸς ἐλευθερίας καὶ ἠθικῆς ἢ μᾶλλον σύμβασης εἶναι πρόχειρος.

Τὰ ἴδια κάνουν καὶ οἱ κάθε εἴδους «δημοκράτες», προοδευτικοὶ κ.λπ. κ.λπ., ἀπὸ τὴν ἀνάποδη. Πότε ὑπερασπίζονται τὸν ἰσλαμικὸ γάμο στὰ 12 καὶ τὴν πολυγαμία, ὡς σεβαστὴ πολιτισμικὴ ἰδιαιτερότητα, πότε -ὁρισμένοι- φθάνουν στὸ σημεῖο νὰ διακηρύξουν ὅτι δὲν εἶναι δὰ καὶ κακὸ νὰ φιλοξενεῖ κάποιος ἐνήλικος ἀνήλικο πρόσφυγα μὲ ἀντίτιμο τὸ σεξουαλικὸ δόσιμο: Τὴν ἴδια στιγμὴ ἐκφράζουν τὴν ἀποστροφή τους, δικαίως ἀλλὰ ἀντιφατικά, μὲ τὸν πολιτικὸ τῆς ΝΔ. καὶ ἐνοχλοῦνται ἀπὸ τὰ «τὸ νόμιμο εἶναι καὶ ἠθικό».

Posted in σεξουαλικότητα, φιλελεύθεροι, Αναδημοσιεύσεις, Χωρίς κατηγορία, κοινωνία | Σχολιάστε

πανώ…

Ναί, ἀλλὰ πανὼ μὲ τὴν αὐτοκρατορία τοῦ Ἰουστινιανοῦ; Ὄχι μόνο τὴν Ἁγία Σοφία… ἀλλὰ καὶ ὅλη τὴν reconquista του.

fxowzkgqbwbfp6a827hy

Ὑπάρχει ἕνα ζήτημα βέβαια, ὅτι δίνεται ἔμφαση στὴ Γεδρωσία καὶ τὸ λοιπὸ Πακιστάν, καὶ ἡ Ἑλλάδα εἶναι στριμωγμένη στὴν ἄκρη -μαζὶ μὲ τοὺς Λακεδαιμόνιους καὶ τοὺς Κρῆτες. Τί νὰ κάνουμε. Πακιστάν, γῆ ἑλληνική.

Posted in τυχαίο, Θεσσαλονίκη, κοινωνία | Tagged | Σχολιάστε

Ἐμπλουτισμοί τῆς συνείδησης

Ας εμπλουτιστεί το ταξίδι σου από εδώ και πέρα, από τις υπέροχες ψυχές “έφυγαν” πριν από σένα, όπως έκανες εσύ εδώ για όσους αφήνεις πίσω σου» ανέφερε μεταξύ άλλων ο γνωστός ηθοποιός», έγραψε χαρακτηριστικά.

Πηγή

Δὲν εἶναι μόνο τὸ «ἐσεῖς, δηλαδή, τί διαφορετικὸ κάνετε;«. Εἶναι ὅτι ξαναγυρνᾶμε σὲ ἄλλους αἰῶνες, ὄχι στὸ Μεσαίωνα (δυστυχῶς), ἀλλὰ πιὸ πρίν, σὲ τὰμ-τὰμ γνωστικιστικά, καὶ πεθαίνοντας ἡ ψυχή μας θὰ ἀνέλθει στὰ ἄστρα. Νὰ κάνει παρέα μὲ τοὺς ἀστέρες.

 

Posted in παλιά και νέα θεότητα | Tagged , | Σχολιάστε

Ὁ συναισθηματισμὸς τῆς φωτογραφίας ὡς πολιτικὴ ἐπιλογὴ τῶν κυρίαρχων

Κυττῶ διάφορες φωτογραφίες τοῦ ἀποβιώσαντος φωτογράφου Γ. Μπεχράκη. Ἡ μία μετὰ τὴν ἄλλη, μᾶς δείχνουν τὶς κυριότερες ἐπιλογὲς τῆς κυρίαρχης κάστας στὴ μεταψυχροπολεμικὴ διεθνὴ πολιτική: Καλοὶ Ἀλβανοὶ τοῦ Κοσόβου. Καλοὶ Μουσουλμάνοι ὑπονομευτὲς τῆς ρωσικῆς κυριαρχίας στὴν πρώην ΕΣΣΔ. Καλοὶ «Ἀνοιξιάτικοι Ἄραβες», ἐξαιτίας τῶν ὁποίων γέμισε νεκροὺς καὶ ἰσλαμισμὸ ἡ Μέση Ἀνατολή, καὶ πρόσφυγες ἡ Εὐρώπη. Καλοὶ πρόσφυγες τοῦ Αἰγαίου ποὺ θὰ χρησιμεύσουν ὡς ἐργασιακοὶ δοῦλοι ἀλλοιώνοντας ταυτόχρονα τὴν πληθυσμιακὴ σύνθεση τῶν εὐρωπαϊκῶν χωρῶν.

Ἀδικημένοι Κοσοβάροι (κι οἱ Σέρβοι τῆς Βοσνίας;) ποὺ τρέχουν νὰ γλιτώσουν ἀπὸ τοὺς ἀνθρωπόμορφους Σέρβους. Ἡρωικοὶ Τσετσένοι αὐτονομιστές (τὰ πρῶτα τζιχάντια) καὶ ἄμαχοι ποὺ ἀνθίστανται στὶς διαβολικὲς ρωσικὲς βόμβες τοῦ Ὀρθοδοξισμοῦ. Ἡ ψευδεπίγραφη καὶ πρακτορικὴ Ἀραβικὴ Ἄνοιξη στὴν Αἴγυπτο. Πρόσφυγες τοῦ Αἰγαίου ποὺ δῆθεν κινδύνευαν στὶς ἀκτὲς τῆς Τουρκίας κι ἔπρεπε ἐπειγόντως νὰ περάσουν στὰ ἑλληνικὰ νησιά. Προσφυγισμός.

Προφανῶς, ὁ μακαρίτης δὲν ἔβγαζε μόνο τὸ ψωμί του δείχνοντας τὸ δράμα τῶν ἐκλεκτῶν, ἀλλὰ πίστευε καὶ στὴν πολιτικὴ ἀλήθεια τῶν φωτογραφιῶν του. Δὲν μοῦ ἀρέσει ὁ βομβαρδισμὸς ἀπὸ τὰ ΜΜΕ ἑκατοντάδων ἀναρτήσεων γιὰ τὸν ἀποβιώσαντα. Ἐὰν ὁ μακαρίτης φωτογράφιζε σφαγμένους Σέρβους στὸ Κόσοβο ἢ τὴ Βοσνία, καὶ ἀποκεφαλισμοὺς τοῦ ΙΣΙΣ ἀντὶ γιὰ τοὺς πρόσφυγες ὑποστηρικτὲς τοῦ ΙΣΙΣ, τώρα θὰ τὸν εἶχε φάει τὸ μαῦρο φίδι.

Τέλος πάντων. Χριστιανοὶ εἴμαστε, καὶ τοῦ εὐχόμαστε εἰλικρινὰ καλὸ παράδεισο. Ἀλλὰ ἐπειδὴ εἴμαστε Χριστιανοὶ μποροῦμε καὶ ἀποσυσχετίζουμε τὸν ἄνθρωπο ἀπὸ τὴν ἁμαρτία, ἐδῶ: τὴ μονομέρεια. Ἔχουμε τὸ δικαίωμα τῆς κριτικῆς στὸ ἔργο καθενός, σεβόμενοι παράλληλα τὸν καθένα ὡς προσωπικότητα. Τὸ ἔργο λοιπόν, κι ἐννοῶ αὐτὸ ποὺ προβάλλεται κι ὄχι ὅλο (δὲν ἔχω πρόσβαση σὲ ὅλο) εἶναι ἀπὸ πολιτικὴ σκοπιὰ ἐντελῶς ἀπαράδεκτο. Λίγοι χάβουμε πλέον τὰ ψευτοδακρύβρεχτα «ὑπονοούμενα», μὲ τὸ Μαῦρο – Ἄσπρο. Αὐτὸ γινόταν τὸ 2015 γιὰ τοὺς περισσότερους, μὲ τὰ «Εἴμαστε ὅλοι πρόσφυγες». Καὶ δὲν συγκινούμαστε ἀπὸ τὴν ὑποκατάσταση τῆς πολιτικῆς στὸ ὄνομα τοῦ ἐπιλεκτικοῦ ἀνθρωπισμοῦ καὶ τοῦ συναισθηματισμοῦ τῶν κυρίαρχων.

Posted in φωτογραφίες, φιλελεύθεροι, Αριστερά | Tagged , , , , | 4 Σχόλια

60 χρόνια πολεμώντας τὸ σύστημα ἀπὸ τὰ μέσα

Ἡ ἔκφραση μίσους γιὰ τὴν πολιτισμικὴ ἐπανάσταση τοῦ ’60 θεωρεῖται ἠθικὰ περίπου ὡς ποινικὸ ἀδίκημα. Ἡ ἔσχατη αἰτία γι’ αὐτὴ τὴ θεώρηση εἶναι ὅτι ἡ μεταπολεμικὴ εὐμάρεια κράτησε πιὸ πολὺ ἀπ’ ὅ,τι θὰ ἔπρεπε, τόσο πολὺ ὥστε ἄλλαξε ἀκόμη καὶ ἡ σημασία τῶν λέξεων. Δὲν εἴχαμε ἱσπανικὴ γρίππη, εἴχαμε καλόπιασμα τῆς Γερμανίας, οἱ κρίσεις τοῦ ’70 ἀντιμετωπίστηκαν διαφορετικὰ ἀπὸ ἐκείνη τοῦ 1929. Ὑπὸ μία ἔννοια, οἱ βεβαιότητες τῆς πρὸ τοῦ 1914 Δύσης ἀντικαταστάθηκαν ἀπὸ τὶς βεβαιότητες τῆς μετὰ τὸ 1945 Δύσης. Ἂν τώρα κι αὐτὲς τελειώνουν –ἄν, λέω– ἐξαιτίας τοῦ εὐρωπαϊκοῦ Ἰσλάμ, δὲν τὸ ξέρω, πάντως τὴν ἄλλη φορὰ εἶχαν τελειώσει μέ –τί ἄλλο;– τὸν Α΄ Π.Π. (Ὁ Β΄ Π.Π. σταμάτησε τὴν ἄνευ ὅρων καὶ ὁρίων «ἀναζήτηση»: Ἡ ἀμφισβήτηση εἶναι ὑποχρεωτική, ἀλλὰ μόνο ἀφότου δοθεῖ ὅρκος πίστης σὲ οἰκουμενικὲς ἠθικὲς ἀρχές, καὶ μὴ ἀμφισβήτησής τους.) Τέλος πάντων. Κυττάξτε τὸ ὕφος τῆς μυλαίδης στ’ ἀριστερά. Πιάτο δὲν θὰ ἔπλυνε ποτέ της. Μὰ κυττάξτε καὶ τὸ ὕφος τοῦ παιδιοῦ τῆς ἐργατικῆς τάξης ποὺ ξύνει τὰ γεννητικά του ὄργανα. Working class hero. Ἡ κοινωνικὴ κινητικότητα τὸ ἔπλασε. Ὁ ἄνθρωπος ποὺ ἔβγαζε λεφτὰ μὲ τὰ imagine καὶ τὶς πανανθρώπινες ἀγάπες, ἀλλὰ δὲν ἄφησε στὴ διαθήκη του οὔτε φράγκο στὸν πρῶτο του γιὸ γιατὶ, ἔλεγε ὁ ἴδιος, δημόσια, τὸν ἔκανα τυχαῖα σὲ μιὰ στιγμὴ ποὺ παραήπια (καὶ ἤθελα νὰ πηδήξω χωρὶς προφύλαξη).

ds5j7jtjo1q11

Posted in Δυτικοί | Tagged , | Σχολιάστε

πέτρες στὰ λεωφορεῖα

ποὺ προκάλεσαν σοβαρὸ τραυματισμὸ στὸ μάτι ἐπιβάτη.

thessaloniki-tzami-ena

Μετὰ τὴν ἀλητεία – πλιάτσικο τοῦ 2008 ποὺ τὴν εἶπαν καὶ ἐξέγερση, καὶ τὴν κυριαρχία φασιστῶν καὶ ἀριστερῶν στοὺς δρόμους ἐδῶ καὶ 10 χρόνια, ἡ ἔκπτωση καὶ ἀπὸ τὶς στοιχειωδέστερες συμπεριφορὲς στὸ δημόσιο χῶρο, ἡ ὁποία κυοφοροῦταν κατὰ τὴν ΠΑΣΟΚοκρατία τοῦ 1981-2004 καὶ ἐξαιτίας τοῦ μνησίκακου γρυλίσματος τῆς νομιμοποιημένης Ἀριστερᾶς, ἔγινε ἀπροκάλυπτη πλέον. Πότε μὲ τὴ Μαρφίν, πότε μὲ τὶς ἐπιθέσεις «διαφορετικῶν» σὲ κρεοπωλεῖα, πότε μὲ τὴ δημιουργία γκέτο στὰ κέντρα τῶν μεγάλων πόλεων ὅπου δὲν ἰσχύουν οἱ βασικοὶ νόμοι τῆς πολιτείας. Παλιότερα, θεωροῦσα ὅτι ἡ δράση φέρνει ἀντίδραση. Ἀλλὰ ὁ ἐκμαυλισμὸς 38 ὁλόκληρων χρόνων καὶ εἰδικὰ στὰ χρόνια τῆς ἰδιωτικῆς τηλεόρασης ἔφερε μιὰ τόσο γενικὴ παράλυση, ποὺ ἐπιτρέπει σὲ ἀσήμαντες μειονότητες, λοῦμπεν ἢ ἄρχουσες καὶ διανοούμενες, παράνομες καὶ μή, νὰ γίνουν παντοδύναμες στὸ δρόμο. Σ’ αὐτὸ ἔπαιξε μεγάλο ρόλο τὸ δεκανίκι τῆς Ἀριστερᾶς, οἱ ὑμνητὲς τοῦ Χίτλερ καὶ τοῦ Μεταξᾶ, ποὺ ἀναδείχτηκαν, προβλήθηκαν, καὶ ἐμπόδισαν ἠθικὲς καὶ σοβαρὲς προσπάθειες: Ἐξαιτίας αὐτῶν καὶ τῆς ὕπαρξής τους, στὸ ἑξῆς ἂν κρατᾶς ἑλληνικὴ σημαία εἶσαι χιτλερικός (ἢ πρέπει νὰ κάνεις μακροσκελὴ πρόλογο καταδίκης τοῦ ναζισμοῦ προτοῦ μιλήσεις γιὰ τὸ ἑλληνικὸ ἔθνος), κι ἂν ὑποστηρίξεις ὅ,τι ἔπρατταν οἱ κομμουνιστικὲς κυβερνήσεις στὰ σύνορά τους τότε εἶσαι φασίστας. Ὁ δημοκρατικὸς «φασισμὸς» ποὺ ὁρισμένοι θεωροῦν λύση, δηλαδὴ ἕνας κρατισμὸς νομότυπος καὶ δημοκρατικὸς ἀλλὰ ἀμείλικτος μὲ ὅσους διαλύουν τὴν κοινωνία (ἀριστεριστές-ΜΚΟ-σέκτες, συμμορίες ἐμπόρων ναρκωτικῶν, μετανάστες), θὰ μποροῦσε νὰ δουλέψει μόνο ἐάν, κυριολεκτικὰ ἢ μή, «κόβονταν κεφάλια» γιὰ νὰ τρομάξουν ὅλοι, καὶ ἐὰν τὸ κλάσμα τοῦ πληθυσμοῦ ποὺ θὰ μποροῦσε νὰ ὑποστηρίξει συνεργαζόμενο τέτοιες ἐνέργειες ἦταν ἀρκετὰ μεγάλο. («Φασισμὸ» τὸν ἀποκαλῶ χάριν συνεννοήσεως κι ἐπειδὴ ἡ πολιτικὴ ἔννοια τοῦ φασισμοῦ ἔχει ξεχειλώσει ἐδῶ καὶ 45 χρόνια ὥστε νὰ σημαίνει ὅσα θέλει νὰ ὁρίσει ὅτι σημαίνουν ὁ ἑκάστοτε ἐργολάβος τοῦ ἀντιφασισμοῦ. Στὴν πραγματικότητα, τέτοια μέτρα ἦταν κλασσικὰ κομμουνιστικά, ἐφαρμόζονταν στὶς σοσιαλιστικὲς χῶρες, ἀλλὰ αὐτὸ εἶναι μυστικό).

Posted in παλιά και νέα θεότητα, Αριστερά, Ακροδεξιά, κοινωνία | Tagged , | Σχολιάστε

«Μοναχὰ Μακεντὸν Ὀρτοντὸξ» τοῦ Μυριβήλη

Σὲ μιὰν ἀνάρτησή του ὁ Ν. Σαραντάκος ἀσχολεῖται μὲ τὸ «Μακεντὸν Ὀρτοντὸξ» τοῦ Μυριβήλη, μὲ ἀφορμὴ ἕνα ἄρθρο κάποιου ἄλλου Ἀριστεροῦ ἀπὸ τὸ μακρινὸ 1992.

Ὅσα γράφονται παρακάτω προέρχονται κυρίως ἀπὸ πολὺ ἐνδιαφέροντα σχόλια διάφορων σχολιαστῶν τῆς ἀνάρτησης τοῦ Ν.Σ., τὰ ὁποῖα ἐδῶ ὁδηγῶ στὰ λογικά τους συμπεράσματα. Δὲν ξέρω τί ἤθελε νὰ δείξει μὲ τὴν ἀνάρτηση ὁ Ν.Σ.· πάντως, οἱ πρῶτοι Ἕλληνες κομμουνιστές, τοῦ 1924 (Γιάννης Πετσόπουλος, Γ. Κορδάτος, ἡ Κ.Ε. ποὺ ἐπέπληξε τὸν Ν. Σαργολόγο ὅταν αὐτὸς χωρὶς τὴν ἔγκρισή της ὑπερψήφισε τὴν αὐτονόμηση τῆς Μακεδονίας στὸ 4ο Συνέδριο τῆς Διεθνοῦς, Θωμᾶς Ἀποστολίδης, Σεραφεὶμ Μάξιμος) ἀντέδρασαν στὰ περὶ μακεδονικοῦ ἔθνους, καὶ γι’ αὐτὸ ἐκδιώχθηκαν ἢ περιθωριοποιήθηκαν πραξικοπηματικῶς ἀπὸ τὴ μητέρα ΕΣΣΔ. Ἄρα, ἡ πλειονοτικὴ ἀντιπατριωτικὴ Ἀριστερὰ βρίσκεται ἐδῶ κι ἕναν αἰώνα ἐκτὸς τῆς χωρὶς σοβιετικὲς παρεμβάσεις, ἀρχικῆς ἑλληνικῆς κομμουνιστικῆς γραμμῆς.

Πόσο ἀναληθὲς εἶναι τὸ λογοτεχνικὸ «Μακεντὸν Ὀρτοντόξ» διαφαίνεται ἀπὸ τέσσερις ἐνδείξεις. Πρῶτον, στὰ σλαβικὰ / δυτικοβουλγαρικὰ τῆς Μακεδονίας (δὲν τὰ ἀποκαλῶ «σλαβομακεδονικὰ» γιατὶ ἔχω ὑπόψη τοὺς σλαβόφωνους –κι ὄχι «γλωσσικὰ σλαβομακεδόνες»(!)– ἑλληνόφρονες Γραικομάνους τῆς Μακεδονίας) ὑπάρχει τὸ Μακεντόνσκι, καὶ ὄχι τὸ «Μακεντὸν» ἢ «Μακεντὼν» τοῦ Μυριβήλη. Δεύτερον, οἱ Σλάβοι ἀποκαλοῦν τὴν Ὀρθοδοξία «Πραβοσλάβιε», καὶ ὄχι τὸ «Ὀρτοντὸξ» ἢ κάτι παρόμοιο. Ἡ κατὰ τοὺς Ἕλληνες ὑποστηρικτὲς τῆς ὕπαρξης ἐθνικὰ Μακεδόνων «ἐθνικὰ Μακεδόνισα τοῦ Μυριβίλη», ὡς σλαβόφωνη κι ὄχι τουρκόφωνη, κανονικὰ θὰ τοῦ εἶχε πεῖ ὅτι ὁ λαός της εἶναι «Μακεντόνσκι πραβόσλαβνι» κι ὄχι «Μακεντὸν Ὀρτοντόξ»· ἢ «Πραβόσλαβνι Μακεντόντσι» (Ὀρθόδοξοι Μακεδόνες). Τρίτον, ὅταν ἐρωτᾶται κάποιος ἐὰν εἶναι Ἕλληνας ἢ Σέρβος ἢ Βούλγαρος, ἕνα ἀπὸ αὐτά, δὲν θὰ ἀπαντήσει π.χ. μὲ τὸ «Βούλγαρος Ὀρθόδοξος», γιατὶ ἁπλούστατα Ὀρθόδοξοι εἶναι καὶ οἱ τρεῖς αὐτοὶ λαοί· προσοχή, δὲν ἐννοῶ ὅτι ἀποκλείεται κάποιος νὰ δηλώνει σὲ ἄλλες περιπτώσεις περήφανος «Ἑλληνορθόδοξος» ἢ «Ἕλλην Ὀρθόδοξος». Ἐννοῶ τὴν περίπτωση ὅπου τὸ ἐρώτημα γιὰ τὴν ἐθνικότητα ἀποκλείει τὴν αὐτονόητη, καὶ ἴδια σὲ κάθε περίπτωση, Ὀρθοδοξία· ὅταν πρέπει νὰ διαλέξεις μεταξὺ ἐξίσου Ὀρθόδοξων ἐθνοτήτων. Τότε, ἡ φυσιολογικὴ ἀπάντηση δὲν θὰ εἶναι ἡ «[Ἐθνικότητα] Ὀρθόδοξος». Στὸ κάτω-κάτω, οἱ Μουσουλμάνοι τῆς Μακεδονίας ἦταν Τοῦρκοι, Ὀθωμανοί, Μουσουλμάνοι, ταυτισμένοι μὲ τὴν Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία καὶ χωρὶς ἀποσχιστικὲς τάσεις· «ἐθνικὰ Μακεδόνες», ἀκόμη καὶ νὰ ὑπῆρχαν, δὲν ὑπῆρχε περίπτωση νὰ εἶναι οἱ Μουσουλμάνοι τῆς Μακεδονίας. Συνεπῶς, ὁ πλεονασμὸς «Ὀρτοντόξ» εἶναι περιττός, καὶ φιλολογικὰ – ἐθνογραφικὰ ὕποπτος ἐὰν τὸ «Μακεντὸν» γίνει ἀντιληπτὸ ὡς ἐθνικὸς προσδιορισμός. Τέταρτον, στὸ γνωστὸ ἀπόσπασμα τῆς Ζωῆς ἐν Τάφῳ, διαβάζουμε γιὰ τοὺς Σλαβόφωνους:

Κοιτᾶνε μὲ ἀρκετὰ συμπαθητικὴ περιέργεια ἐμᾶς τοὺς περαστικοὺς Ρωμιοὺς ἐπειδὴ εἴμαστε οἱ γνήσιοι πνευματικοὶ ὑπήκοοι τοῦ Πατρίκ, δηλαδὴ τοῦ «Ὀρθοδόξου Πατριάρχη τῆς Πόλης». Γιατὶ ἡ ἰδέα του ἁπλώνεται ἀκόμα, τυλιγμένη μέσα σὲ μιὰ θαμπὴ μυστικοπάθεια πολὺ παράξενη.

Θὰ ἦταν ἀδιανόητο κάποιος Ἐξαρχικὸς τῆς Μακεδονίας νὰ ἐκφραστεῖ θετικὰ γιὰ τοὺς Πατριαρχικοὺς καὶ εἰδικὰ τοὺς ἕλληνες Πατριαρχικούς, καὶ μάλιστα, νὰ τοὺς συμπαθεῖ ἐπειδὴ «εἶναι οἱ γνήσιοι πνευματικοὶ ὑπήκοοι τοῦ Πατριάρχη»· γνήσιοι ὑπήκοοι, δηλαδή, τοῦ κατὰ τοὺς Ἐξαρχικοὺς μισητοῦ Πατριάρχη Κωνσταντινούπολης, ὁ ὁποῖος τοὺς καθόταν στὸ σβέρκο (τῶν Σλάβων) –ὑποτίθεται. Μόνο ἕνας Πατριαρχικὸς λοιπόν, θὰ ἐκφραζόταν ἔτσι θετικά. Ἢ κάποιος ποὺ παρίστανε τὸν φιλοπατριαρχικὸ μπροστὰ σὲ ἕναν ὁπλισμένο Πατριαρχικὸ στρατιώτη, γιὰ νὰ τὸν ἡρεμήσει. Ὡς γνωστόν, οἱ σύγχρονοι ψευτομακεδόνες ἀνάγουν τὴν ἄμεση καταγωγή τους στοὺς ἐξαρχικοὺς σλαβόφωνους τῆς Μακεδονίας (τοὺς ὁποίους, φυσικά, θεωροῦν ἐθνικὰ Μακεδόνες κι ὄχι Βουλγάρους), καὶ γιὰ κανένα λόγο στοὺς μισητοὺς σλαβόφωνους «Γραικομάνους» Πατριαρχικοὺς τῆς Μακεδονίας. Μήπως ἡ ὑποτιθέμενη «ἐθνικὰ Μακεδόνισσα» δὲν εἶχε ἐθνικὴ συνείδηση; Μήπως ἦταν «πατριαρχική» (κι ὄχι Ἐξαρχική); «Ὀρθόδοξη ἀπὸ τὴ Μακεδονία»; Φυσικά, ἔχω ὑπόψη μου ὅτι οἱ Πατριαρχικοὶ τῆς σημερινῆς ἑλληνικῆς Μακεδονίας ἦταν ἑλληνικῆς συνείδησης· ἐνδέχεται ὅμως βορειότερα νὰ ὑπῆρχαν καὶ Πατριαρχικοὶ χωρὶς ἐθνικὴ συνείδηση. Ἄλλωστε, δὲν ὑπῆρξε ποτὲ Ροὺμ Ὀρτοντόξ μιλέτ. Μόνο Ροὺμ μιλέτ. Κανεὶς δὲν ἔλεγε Ροὺμ Ὀρτοντὸξ γιατὶ ἁπλούστατα Ροὺμ σήμαινε καὶ Ὀρτοντόξ. Θὰ ἀκουγόταν τόσο κωμικό, τὸ  Ροὺμ Ὀρτοντόξ, ὅσο τὸ «Μακεντὸν Ὀρτοντὸξ» τοῦ Μυριβήλη, ἐκτὸς κι ἂν τὸ Μακεντὸν σημαίνει γεωγραφικὸ χῶρο. Διαφορετικά, ὁ Μυριβήλης εἶχε μεγάλη ἐθνογραφικὴ φαντασία.

Μιὰ πιθανὴ ἔνσταση θὰ ἦταν ὅτι ὁ Μυριβήλης ξέχασε μεταξὺ τῶν ἐτῶν 1917-1923 πῶς αὐτοαποκαλοῦνταν στὰ σλαβοβουλγαρικά οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, καὶ γι’ αὐτὸ χρησιμοποίησε τὸ ἀντίστοιχο τούρκικο ὄνομα «Μακεντὸν Ὀρτοντόξ», ὄντας ὁ ἴδιος Μυτιληνιός. Ὡστόσο, στὰ χρόνια ποὺ μεσολάβησαν ὁ Μυριβήλης ἐξακολουθοῦσε νὰ θυμᾶται πολὺ καλὰ καὶ νὰ χρησιμοποιεῖ τὸ σλαβικὸ «Γκρρτς» γιὰ τοὺς Ἕλληνες. Ἐξακολουθοῦσε νὰ θυμᾶται ἐπίσης τὸ «Σρρπ» γιὰ τοὺς Σέρβους, καὶ θυμόταν τὸ «Μπουλγκάρ». Τὸ ἐπιχείρημα τῆς λήθης δὲν εὐσταθεῖ, λοιπόν. Δὲν εἶναι ἄραγε περίεργο ὅτι, ὁ Μυριβίλης, ποὺ θυμᾶται καὶ χρησιμοποιεῖ στὸ κείμενο τὴ σλαβικὴ λέξη «Γκρρτς» ἀντὶ π.χ. γιὰ τὶς τουρκικὲς «Γιουνὰν» ἢ «Ρούμ», δὲν θυμόταν τὴ λέξη «Μακεντόνσκι»; Ἢ ἔστω τὴ λέξη «Πραβόσλαβνα»; Τόση ἀμνησία;

Ἐναλλακτικά, ἴσως ὁ Μυριβήλης δὲν κατάλαβε ὅτι ἡ οἰκοδέσποινά του δὲν γινόταν νὰ παραδεχτεῖ σὲ ἕναν ἕλληνα στρατιώτη, ποὺ πολεμοῦσε τοῦς Βουλγάρους, ὅτι ἦταν Βουλγάρα, δηλαδὴ ἐχθρός του (οὔτε Σερβίδα μποροῦσε νὰ πείσει ὅτι αὐτοχαρακτηρίζεται κάποια τὴς ὁποίας τὰ παιδιὰ πολεμοῦσαν στὸ πλευρὸ τῶν Βουλγάρων), καὶ κατέφυγε σὲ ἕνα τέχνασμα: Εἶναι γενικὰ κι ἀόριστα Ὀρθόδοξοι, φιλοπατριαρχικοί (βέβαια!…) κάτοικοι τῆς Μακεδονίας. Νὰ δηλώσεις κατάμουτρα σ’ ἕνα ἐχθρικὸ στρατιώτη σὲ καιρὸ πολέμου ὅτι εἶσαι ἐχθρός σου, ἀπὸ αὐτοὺς ποὺ σκοτώνουν τοὺς συστρατιῶτες του εἶναι ὅ,τι χειρότερο γιὰ τὴ ζωή σου. Τὸ ὅτι οἱ φιλοξενοῦντες τὸν Μυριβήλη μισοῦσαν τοὺς Βουλγάρους ποὺ πῆραν τὰ παιδιά τους γιὰ φαντάρους εἶναι ἀστεῖο ὡς ἐπιχείρημα περὶ ἐθνικὰ μακεδονικοῦ ἀντιβουλγαρισμοῦ: κανεὶς δὲν ἤθελε νὰ στρατεύεται ἐγκαταλείποντας τὶς ἀγροτικὲς ἐργασίες του καὶ τὴν οἰκογένειά του.

Μὲ ἄλλα λόγια, τὸ «Μακεντὸν Ὀρτοντὸξ» δὲν σημαίνει τίποτε, δὲν ἀποδεικνύει τίποτε. Μπορεῖ, ἰσοπίθανα μὲ ὅσα λένε οἱ ἀντιεθνικιστὲς ὁπαδοὶ τῆς ὕπαρξης ἐθνικὰ Μακεδόνων, κι ἀκόμη πιὸ πιθανά, νὰ ἐκφράζει τὸν «ἀντιμιλιταρισμὸ» τοῦ συγγραφέα, ποὺ πολεμοῦσε ἕως τὸ 1922· μπορεῖ νὰ ἀποτελεῖ τέχνασμα μιᾶς Βουλγάρας ποὺ μολαταῦτα (ὅπως οἱ Λαϊκοὶ τοῦ 1920, ἄτομα μὲ ἀδιαμφισβήτητη ἑλληνικὴ συνείδηση) σιχαινόταν τὴν στράτευση τῶν γιῶν της· μπορεῖ νὰ σημαίνει τὸν φιλοπατριαρχικὸ Ὀρθόδοξο τῆς Μακεδονίας χωρὶς διαμορφωμένη ἐθνικὴ συνείδηση.

Posted in παλιά και νέα θεότητα, Αριστερά, Αναδημοσιεύσεις, Βούλγαροι, Μακεδονία | Tagged , , , | 4 Σχόλια

People Getting Stabbed In Medieval Art Who Just Don’t Give a Damn

Πηγή

Ὑποθέσεις: Εἴτε ἔχουμε ἁπλοϊκὴ τεχνοτροπία -οἱ φιγοῦρες εἶναι ἴδιες, σὰν πλέι μομπίλ, σὲ κάθε συναισθηματικὴ καὶ συνειδησιακὴ κατάσταση. Εἴτε ἡ ἐκδήλωση ἀκραίων συναισθημάτων «ἔπρεπε» νὰ γίνεται μὲ διαφορετικὸ τρόπο καὶ ὅσο περισσότερο διακριτικὰ γίνεται, π.χ. γιὰ νὰ καταδειχθεῖ ἡ ἠθικὴ ἀνωτερότητα τοῦ σφαζομένου.

medieval-art2

 

 

Posted in Δυτικοί | Tagged , | Σχολιάστε

Στὴν πύλη τοῦ Ῥηγίου

4298918109_e68a17703a_b

(Καλύτερη ἀνάλυση)

27z10

(Καλύτερη ἀνάλυση)

Διαβάζουμε: Στὰ ἀριστερά:

Theodosii iussis, gemino nec mense peracto, Constantinus ovans haec moenia firma locavit. tam cito tam stabilem Pallas vix conderet arc.

καί, στὴν ἐπάνω κεντρικὴ ἐπιγραφή:

Ἤμασιν ἑξήκοντα φιλοσκήπτρῳ βασιλῆι Κωνσταντῖνος ὕπαρχος ἔδείματο τείχει τεῖχος

Ὁ ἔπαρχος τοῦ πραιτωρίου τῆς Ἀνατολῆς, Φλάβιος Κωνσταντίνος (βλ. Prosopography of the Later Roman Empire, τ. 2, Fl. Constantinus 22), ἐπὶ Θεοδοσίου Β΄, τὸ 447 ἐπισκεύασε τὸ τεῖχος στὴν πύλη τοῦ Ρηγίου σὲ διάστημα λιγότερο ἀπὸ ἑξῆντα μέρες μετὰ ἀπὸ ἕνα σεισμό. Τὸ ἐνδιαφέρον βρίσκεται στὴν λατινικὴ ἐπιγραφή, στὸ τέλος της: «Οὔτε ἡ Ἀθηνᾶ ἡ ἴδια δὲν θὰ μποροῦσε νὰ ἀνεγείρει ἕνα τόσο οἰκοδόμημα σὲ τόσο μικρὸ διάστημα». Στὴ βασιλεία τοῦ χριστιανικότατου Θεοδόσιου Β΄, λοιπόν, τὸ μέτρο σύγκρισης εἶναι ἐπισήμως ἡ θεὰ Ἀθηνᾶ. Ὅσοι μὲ βάση τέτοιες ἀποδείξεις ψάχνουν γιὰ «κρυπτοπαγανιστὲς» στὴν Κωνσταντινούπολη τοῦ 5ου αἰώνα κάνουν τὸ ἴδιο λάθος μὲ ἐκείνους ποὺ πιστεύουν στὰ σοβαρὰ πὼς σύμφωνα μὲ τὴν αὐτοκρατορικὴ ἰδεολογία ἡ αὐτοκρατορία νομιμοποιεῖτο ὡς ὄργανο τοῦ Χριστιανισμοῦ καὶ πὼς ὅλοι ἤθελαν ν’ ἁγιάσουν. Στὴν πραγματικότητα, συνέβη κάτι πολὺ ἁπλό: Οἱ Ρωμαῖοι ἀποσυσχέτισαν τὴ μυθολογία ἀπὸ τὴν ἐθνικὴ λατρεία, κι ἔκτοτε μποροῦσαν νὰ ἐρωτοτροποῦν μὲ τὴν πρώτη χωρὶς νὰ νιώθουν ἁμαρτωλοὶ ἢ παγανιστές. Φυσικά, ἡ ἀποσυσχέτιση αὐτὴ δὲν ἔγινε οὔτε ξαφνικὰ οὔτε ξεκίνησε ἐξαιτίας τοῦ Χριστιανισμοῦ. Αἰῶνες φιλοσοφικῶν ἀλληγοριῶν, φιλολογικοῦ ψειρίσματος καὶ καλλιτεχνικῆς δημιουργίας εἶχαν βοηθήσει. Ὄχι ὅτι δὲν ὑπῆρχαν τὸ 447 παγανιστὲς καὶ παγανισμός. Ἀλλὰ ἡ μυθολογία δὲν συνιστᾶ ἐκδήλωση παγανισμοῦ, οὔτε ὁ παγανισμὸς εἶναι πλέον ὁ κλασσικὸς ἀρχαιοελληνικὸς καὶ αὐτοκρατορικὸς ρωμαϊκὸς δημόσιος παγανισμός.

Posted in Ύστερη Αρχαιότητα, Ρωμανία, θρησκεία | Tagged , , , | 4 Σχόλια

Νουβία

Old Dangola

Ἀπὸ τὴ νοτιότερη ἐπίδραση τοῦ βυζαντινοῦ Ἑλληνισμοῦ, ποὺ ἄντεξε ὣς καὶ τὸν 12ο-13ο αἰώνα, παρὰ τὴν ἰσλαμικὴ κατάκτηση τῆς Αἰγύπτου τὸν 7ο. Σήμερα, ἰσλαμικὴ χώρα, τὸ Σουδάν. Βλ. καὶ Μ. Martens-Czarnecka, The Christian Nubia and the Arabs, 250-252.

5063bd7be1ea7fc6b8721259bc85375c

Posted in Χωρίς κατηγορία | Tagged | Σχολιάστε

Ἡ δυναστεία τῶν Ἀθηναίων

Νὰ φᾶνε παντεσπάνιΝὰ ψοφήσει ἡ Ἑλλάδα νὰ ζήσουμε ἐμεῖς

Πηγή

Ὁλόκληρη σχεδὸν ἡ βόρεια Ἑλλάδα βρίσκεται στὶς κατώτερες θέσεις τῆς Ε.Ε. Ἡ Δυτικὴ Μακεδονία, ποὺ δίνει ρεῦμα καὶ στὴν Ἀθήνα, εἶναι τόσο πλούσια ὅσο ἡ Γαλλικὴ Γουιάνα, ἀπὸ τὴν ὁποία ἡ Ἤπειρος εἶναι πιὸ φτωχή.

ΕΕ χαμηλότερα

ΕΕ Ελλάδα

Ἀλλὰ ὅταν δὲν ὑπάρχει στοιχειώδης συλλογικὴ αἴσθηση εὐθύνης ἀπὸ τὸν ἀθηναϊκὸ πληθυσμό, γιὰ τὴν ἕως καὶ διπλάσια ἀνισότητα, ὄχι μόνο ἀπὸ πλευρᾶς ἠθικῆς-ἐθνικῆς (καλά, αὐτὴ…), ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὴν πλευρὰ τῶν συνεπειῶν ποὺ θὰ ἔχει καὶ γιὰ τὸν ἴδιο, τί καθόμαστε καὶ συζητᾶμε. Ἡ δυναστεία τῶν Παλαιολόγων τελείωσε τὸ Βυζάντιο, ἡ δυναστεία τῶν Ἀθηναίων (μὲ τὴν ἄλλη σημασία τῆς λ. δυναστεία) τελειώνει τὴν Ἑλλάδα.

Υ.Γ. Κανονικά, αὐτὸ θὰ ἦταν περιττὸ νὰ ἐπισημανθεῖ: Ἡ κατηγορία γιὰ ἀθηναϊκὴ ἀδηφαγία δὲν εἶναι ζήτημα διαμάχης μόνο μεταξὺ Βόρειων καὶ Νότιων. Δεῖτε τὰ ποσοστὰ ἄλλων περιοχῶν, ἐκτὸς βορειοελλαδικοῦ χώρου. Εἶναι ὅμως βολικὸ νὰ ἀνάγεται στὴν «κλάψα τῶν Θεσσαλονικιῶν» κ.λπ.

Posted in Ελλάδα, κοινωνία | Tagged , | 1 σχόλιο

Λάθη βυζαντινῶν μηχανικῶν

Ὅσοι κτίζουν τοίχους καὶ θόλους ἢ καμάρες πρέπει νὰ παρέχουν κάθε ἀσφάλεια καὶ νὰ ἔχουν τέτοια ἐμπειρία, ὥστε νὰ μὴ εἶναι σαθρὰ τὰ θεμέλια οὔτε οἱ τοῖχοι νὰ εἶναι λοξοὶ ἢ ἄνισοι. Ἂν μέσα σὲ δέκα χρόνια ἀπὸ τὸ κτίσιμο τὸ κτήριο πέσει χωρὶς ἡ πτώση νὰ ὀφείλεται σὲ σεισμό (θεομηνία), ὁ ἀρχιτέκτονας πρέπει νὰ τὸ ξανακτίσει μὲ δικά του ἔξοδα. Ἐὰν τὸ ἔργο τῆς ἀνοικοδόμησης εἶναι μεγάλο καὶ τὸ κόστος ὑπερβαίνει τὴ μιὰ λίτρα χρυσοῦ (72 νομίσματα), τότε ὁ ἐργολάβος θὰ τὸ ξανακτίσει ἀμισθί, ἐνῶ ὁ ἐργοδότης θὰ τοῦ παράσχει τὶς οἰκοδομικὲς ὕλες. […] Ἐὰν βρεθοῦν κάποιοι ποὺ παραβαίνουν τὰ διατεταγμένα, θὰ ὑποβληθοῦν σὲ ραβδισμό, θὰ κουρευτοῦν ἀτιμωτικὰ καὶ θὰ ὑποστοῦν κατάσχεση τῆς περιουσίας τους.

cee35e3ef47a75d120a798c855c939a4

Οἱ τοίχους ἐργαζόμενοι καὶ θόλους ἐγχωρήγους ἢ καμάρας ἐχέτωσαν πᾶσαν ἀσφάλειαν καὶ ἐμπειρίαν, ἵνα μὴ ὁ θεμέλιος σαθρὸς γένηται ἢ τὸ κτιζόμενον λοξὸν ἢ καὶ ἄνισον. Εἰ γὰρ ἔνδοθεν τοῦ δεκάτου ἐνιαυτοῦ γένηται πτῶσις ἄνευ θεομηνίας, ὑποκείσθω ὁ κτίζων ταῦτα ἐξ ἰδίων ἀναλωμάτων. Καὶ εἰ μὲν μέγα ἐστὶ τὸ ἔργον, ὑπερβαῖνον τὴν τοῦ χρυσίου λίτραν, ὁ μὲν ἐργολάβος ὁ κτίσας τοῦτο ἀμισθὶ κτιζέτω μετὰ καὶ τῶν συγκτισάντων αὐτό, ὁ δὲ ἐργοδότης παρεχέτω τὰς ὕλας. […] Εἰ δέ τινες εὑρεθῶσι παρὰ τὰ διατεταγμένα διαπραττόμενοι, τυπτόμενοι καὶ κουρευόμενοι εἰσκομιζέσθωσαν.

Τὸ ἐπαρχικὸν βιβλίον, ἔκδ. J. Koder, Leonis Sapientis Librum Praefecti [CFHB 33], Bonn 1991, 820-827, 831-833 (22.4).

Posted in Ρωμανία, βυζαντινή αρχιτεκτονική | Tagged , , , , , | Σχολιάστε

200

Καὶ 200 Ὄσκαρ νὰ πάρει ὁ Λάνθιμος, πάντα θὰ χρησιμεύουν οἱ ταινίες του γιὰ ἄμεση πλύση στομάχου -κι ὄχι μόνο ἐγκεφάλου.

Posted in κοινωνία | Tagged | 2 Σχόλια

μνημόσυνα

Ἐρώτηση-παγίδα γιὰ χριστιανοκομμουνιστὲς προοδευτικοὺς ἀντισυντηρητικοὺς ἀντιϋποκριτές, πρωτοχριστιανούς: Βλέπεις νὰ καταφθάνουν στὴν ἐκκλησία τρεῖς μάγκες μὲ ὕφος παοκτζῆ πρὸς τὴν Τούμπα, μὲ τσιγάρο, γιὰ νὰ παρευρεθοῦν στὸ μνημόσυνο συγγενῆ τους. Μερικοὶ ἐξ αὐτῶν καπνίζουν, λίγο πρὶν απὸ τὴν εἴσοδο σβήνουν τὸ τσιγάρο. Φανερὸ ὅτι ἔχουν νὰ πατήσουν σὲ χριστιανικὸ χῶρο λατρείας ἀπὸ τὴν ὥρα ποὺ βαφτίστηκαν. Τὸ ἴδιο ἰσχύει γιὰ τὰ μιλλούνια τῶν λοιπῶν συγγενῶν, ποὺ πιάνουν πρῶτο τραπέζι πίστα ἀκουμπώντας ὅλο τὸ βάρος τους στὰ κάγγελα -σ’ ἀντίθεση π.χ. μὲ συγγενεῖς σὲ ἄλλα μνημόσυνα, ποὺ ἄφηναν χῶρο γιὰ τὰ παιδάκια ἀλλωνῶν νὰ βλέπουν μπροστά, καθήμενα στὰ σκαλάκια, καὶ νὰ μποῦν πρῶτα γιὰ κοινωνία. Καὶ γενικά, φέρονται ὅπως σὰν νὰ μπαίναμε ἐμεῖς σὲ ναὸ τῆς θεᾶς Κάλι γιὰ πρώτη φορὰ καὶ δὲν ξέραμε πῶς νὰ σταθοῦμε καὶ νὰ φερθοῦμε. Τὸ ἐρώτημα ἔχει ὡς ἑξῆς: Εἶναι ἀλήθεια ὅτι -στὰ πλαίσια τῆς χριστιανικῆς ἐλευθερίας τοῦ ἤθους- δὲν πειράζει ἐκκλησιαστικὰ τὸ ἄσχετο ἦθος τῶν τεθλιμμένων συγγενῶν μὲ τὸ μπαοκ-τσιγάρο καὶ τὴν ἀσχετοσύνη γιατὶ καὶ μόνο του τὸ γεγονὸς ὅτι προσέρχονται στὴν ἐκκλησία -ἐνῶ θὰ μποροῦσαν νὰ ροχαλίζουν- τοὺς ἁγιάζει καὶ βοηθᾶ τὴν ψυχὴ τοῦ ἀποβιώσαντα, ἀκόμη κι ἂν νοιώθουν ὅτι προσέρχονται σὲ ὑποχρεωτικὸ φυλετικὸ γεγονός; Κι ἂν εἶναι ἔτσι, καὶ δὲν μετρᾶνε στυλιστικοὶ συντηρητισμοὶ περὶ τάξης καὶ οἱ τυπολατρεῖες περὶ τύπου ποὺ σώζει τὴν οὐσία σὲ καιροὺς ἄγνοιας, δὲν εἶναι καὶ λίγο μαγεία ἡ ὅλη κατάσταση ποὺ κηρύττει ἡ Ἐκκλησία, ἀφοῦ, ξέρουν-δὲν-ξέρουν, οἱ τεθλιμμένοι ἐκκλησιαζόμενοι ἁγιάζονται αὐτόματα, μὲ τὰ λόγια, τὰ λιβάνια καὶ τὰ σταυροκοπήματα; Κι ἄρα, δὲν πειράζει γενικὰ  τίποτε, καὶ νὰ βγάλουμε τὸ δοκάρι πρῶτα ἀπὸ τὸ μάτι μάς, γιὰ νὰ ἐκφραστεῖ ἐλεύθερα ὁ κόσμος, μπὰς καὶ «ζυμωθεῖ» ἔστω κι ἕνας στοὺς 5.000 καταστασιακοὺς (τί ἕνα χαμένο στὰ 100 πρόβατα τί ἕνας καταστασιακός μὴ ὑποκριτής) κ.ἄ. ποὺ ξέρουν, ἀπὸ τὸ ἴντερνετ κι αὐτοί, ὅτι ὁ Μ. Βασίλειος ἀποκάλεσε κάθε ἰδιοκτησία κλοπή;

Posted in παλιά και νέα θεότητα, θρησκεία | Tagged | Σχολιάστε

πάνω – κάτω, ἡ Πατησίων 341

Τὸ μόνο μὴ βυζαντινὸ χαρακτηριστικὸ εἶναι τὰ παράθυρα καὶ τὸ μπαλκόνι πρὸς τὸ δρόμο. Χαρακτηριστικὸ ποὺ εἶναι καὶ μὴ ἀρχαιοελληνικό, ταυτόχρονα. Μὲ βυζαντινὴ ὁρολογία, θὰ χαρακτήριζα τὸ σπίτι: δίρρυτον, ὑποκέραμον, ἀνωγεωκατώγεων ὁλολιθόκτιστο (ἂν ἦταν ὅλο ἀπὸ πέτρα) ἢ λιθοπλινθόκτιστον (πέτρα καὶ τοῦβλο) οἴκημα, ἄσβεστόχριστον (ἀσβεστωμένο), ἰδιοτετράτοιχο (δὲν ἔχει τοίχους κοινοὺς μὲ γειτονικὸ κτίσμα), μὲ πρόστωο μὲ ρίγλια, βασταζόμενο κάτωθεν καὶ ἄνωθεν μὲ ξύλινους στύλους, μὲ ξύλινη σκάλα, μὲ ἰδιοπεριόριστη αὐλή ποὺ ἔχει δένδρον καὶ κηπήδιον, ἴσως καὶ φρέαρ (δὲν διακρίνεται), καὶ παραθύρια καὶ θυρικὲς ὑπανοίξεις πρὸς αὐτή, δύο κάτω ἀπὸ τὸ πρόστωο καὶ δύο ἐπάνω μὲ πυλωνικὴ εἰσοδοέξοδο πρὸς τὸ δρόμο, ἡ ὁποία ἔχει μικρὸ στοΐδιον. Μὲ αὐλὴ περιπεφραγμένη μὲ τοῖχο (κοινὸ ἢ ἰδίον) πρὸς τὸ νότο. Ἂν ἡ βυζαντινὴ ὁρολογία τοῦ 1.100 μ.Χ. μπορεῖ νὰ περιγράψει σχεδὸν ἄνετα ἑνα ἀθηναϊκὸ σπίτι τοῦ 1945, αὐτὸ ὀφείλεται στὸ ὅτι ἡ συνέχεια ὑπάρχει.

πατησίων 341 1945 πέτρος μυλωνάς

πατησίων 341 1945 πέτρος μυλωνάς εσωτερικό

Ἡ Ἀριστερά, ἀρχικῶς μὲ τὴ συνεργασία της μὲ τὴ νικήτρια Δεξιὰ ὡς ἀποκλεισμένοι ἀπὸ τὸ Δημόσιο ἰδιῶτες ἐργολάβοι καὶ διπλωματοῦχοι μηχανικοί, ἔφτιαξε τὶς μεταπολεμικὲς πολυκατοικίες, προκειμένου νὰ ζήσει κάπως κι αὐτή· εἴκοσι-τριάντα χρόνια ἀργότερα, ὡρίμασε, ἔγινε ἀναρχικιά, λησμόνησε τὴ συνεργασία της κι ἐξέφραζε τὴν ἀηδία της γιὰ αὐτὸ τὸ ἐν μέρει παιδί της. Εἶναι ὡραῖο νὰ βγάζεις τὴν οὐρά σου ἀπ’ ἔξω. Καὶ ν’ ἀρχίσεις τὰ εἰκόνα σου εἶμαι, κοινωνία καὶ τὶς ἀναρχικὲς ναυτίες ἐναντίον τῆς χώρας καὶ ἐντέλει τῶν ἀνθρώπων της. Κατὰ τὰ ἄλλα, ἀντιφατικὰ ἢ ὑποκριτικά, γιὰ νὰ διαδώσει τὴν μανιοκατάθλιψή της στοὺς «μικροαστούς», διαλαλεῖ ὅτι κανεὶς δὲν εἶναι ἀθῶος. Λιγούρια.

 

Posted in παράδοση, Αριστερά, Ελλάδα | Tagged , | Σχολιάστε

Οὑμανιστικά

Σήμερα θέλουν, στο όνομα του Ουμανισμού, να ερμηνεύσουν το παρόν διά του παρελθόντος, τον άνθρωπο διά του ζώου και το ζώο διά της ύλης, τη θρησκεία διά της κοινωνίας και την κοινωνία διά της οικονομίας, τις αξίες διά του συμφέροντος, την ηθική ζωή διά των ενστίκτων, τη ζωή των ωρίμων διά της παιδικότητας, και τη γνώση των όντων διά της εκπαιδεύσεως. Έτσι, απορροφούν τη ζωή της Εκκλησίας εντός του κοινωνικού γίγνεσθαι και της εγκοσμιότητας, ελαχιστοποιούν το ιερό στην αίσθηση της προσωπικής ευαισθησίας, και την ποιμαντική στη διοικητική διεκπεραίωση και εξάσκηση του καθήκοντος.

Η απαράδεκτη απαίτηση του Ουμανισμού είναι να μας εντάξει σ’ ένα απόλυτο και προκαθορισμένο αναπτυξιακό πρόγραμμα­, ενός παγκόσμιου κανόνα που παρέχει τη δυνατότητα ερμηνείας όλων των αναζητήσεων του παρελθόντος – προ πάντων του Χριστιανισμού – ως απλών σταθμών στην πορεία της σταδιακής εξελίξεως. Έτσι, λίγο-λίγο θα διαμορφωθεί μία κοινή δογματική διδασκαλία, που τείνει να γίνει μοναδικός τρόπος σκέψεως στη Δύση, και που φιλοδοξεί να εκτείνει την επιρροή της σ’ όλη τη γη, εμφανιζόμενη ως κανόνας της παγκόσμιας προόδου, ως ένας δογματικός Ουμανισμός, ως χειραφέτηση που οδηγεί μεν στη λήθη των «μεσαιωνικών προλήψεων», ανοίγει δε επί τέλους τον δρόμο της αρμονικής αναπτύξεως των ανθρωπίνων σχέσεων. Παρουσιάζοντας μάλιστα τη θρησκεία, ιδιαιτέρως στα σχολεία, σαν μία σύνθεση για απλή κατανάλωση, εργάζονται για την παρουσίασή της, ως είδους ξεπερασμένου. Εμποδίζουν πλέον την κυκλοφορία βιβλίων, τα οποία δεν παρουσιάζουν τη θρησκείαν ως αντικείμενο πολυσυζητημένο, ξεπερασμένο, μουσειακό. Ενσπείρουν παγκοσμίως την αμφιβολία και την υποψία για τη θρησκεία. Η πίστη εξορίζεται στην τάξη, στο επίπεδο του αρχαϊσμού, η αποκάλυψη είναι άχρηστη ως μη εμπορεύσιμη, και η λειτουργική τάξη, το λειτουργικό Τυπικό, είναι, κατά την αντίληψη του Ουμανισμού, κάτι το «λαογραφικό», ένα σύνολο λατρευτικών εθίμων των αφελών θρησκόληπτων ανθρώπων.

Πηγὴ μέσῳ τοῦ

Νὰ προσθέσω ἐδῶ τὰ βυζαντινά μου: Ὅλοι μας ἔχουμε ἀκούσει γιὰ τὸν βυζαντινὸ οὑμανισμό, καὶ κάποιοι λιγότεροι γιὰ τὴν ἀκαδημαϊκὴ ἀντίρρηση στὸν ὅρο αὐτόν. Μὲ δεδομένο ὅτι προηγουμένως εἶχε ἐφευρεθεῖ, ἐπινοηθεῖ, ὁ ἀρχαιοελληνικὸς οὑμανισμὸς κατὰ τὸν 15ο αἰώνα, τὸν 20ὸ ἐφευρέθηκε καὶ ὁ βυζαντινός. Ἐνῶ οὔτε οἱ βυζαντινοὶ οὔτε οἱ ἀρχαῖοι Ἕλληνες ἦταν Οὐμανιστές. Οἱ σημερινοὶ Ἕλληνες ἀποδέχονται μιὰ ἑρμηνεία γιὰ τοὺς προγόνους τους ἡ ὁποία γίνεται ἐδῶ καὶ πέντε αἰῶνες μὲ μόνο σκοπὸ νὰ νοιώσουν οἱ Δυτικοὶ ὅτι συνεχίζουν τὴν Ἑλλάδα. Ἡ «ἑλληνικὴ συνέχεια» εἶναι ἀπαγορευμένη στοὺς Ἕλληνες (ἀπὸ τοὺς ἐκ γενετῆς ἐξόριστους Δυτικοὺς στὴν Ἑλλάδα), ἀλλὰ εἶναι αὐταπόδεικτη, διὰ τοῦ «Οὑμανισμοῦ», γιὰ τοὺς Δυτικούς: Οἱ Ἀρχαῖοι ἦταν οὑμανιστές, οἱ βυζαντινοὶ ἐπίσης, κατόπιν οἱ Δυτικοί.

Ἡ ἀνανέωση ἢ ἐπανεκτίμηση τῆς παράδοσης, ἡ ὁποία ἐντάσσει σὲ ἕνα κοσμικιστικὸ καὶ ἀθεϊστικὸ σύστημα, κλιμάκωση καὶ ἱστορικὴ ἐξέλιξη, τὴ θρησκεία, δὲν ἀντιλαμβάνεται τὴ θρησκεία, τὴν ἀπονεκρώνει καὶ στὴ συνοψίζει σὲ 2-3 νοήματα «νὰ εἶσαι καλὸς» καὶ «μυστήριο» (καὶ «γεμίστε πρόσφυγες τὸν ἑλλαδικὸ χῶρο»). Ἐδῶ καὶ πέντε αἰῶνες ἡ νεοτερικὴ ἀδιαφορία γιὰ τὴ θρησκεία διδάσκει μιὰ ἀποξηραμένη Ἀρχαιότητα, τάχα μου εὐγένεια καὶ καλοὶ τρόποι καὶ βάθος σκέψης: ὅλα αὐτὰ εἶναι πιὸ ἀποστεωμένη ἐκδοχὴ τῆς Ἀρχαιότητας ἀκόμη κι ἀπὸ τὸν ὑποτιθέμενο «ξηρὸ σχολαστικισμὸ τῶν Βυζαντινῶν ἀντιγραφέων». Δὲν ὑπάρχει κοινὸ σημεῖο ἀρχαιο-βυζαντινὸ καὶ νεοτερικό (ἀθεϊστικὸ ἢ ἄθρησκο). Ὅποιος εἶναι μὲ τὸ δεύτερο παράδειγμα, χάνει ἀπὸ τὸν ὁρίζοντά του τὸ πρῶτο. Ἂς μὴν μὰς ξεγελᾶ ἡ ἐμφάνιση μουσικῶν σὰν τὸν Θεοδωράκη καὶ ποιητῶν ὅπως ὁ Ἐλύτης: Ὁ λόγος γιὰ τὸν ὁποῖο ὅλοι αὐτοὶ «ἐκσυγχρόνιζαν τὴν παράδοση» εἶναι ὅτι ὑπῆρχε παράδοση ζωντανή. Ἡ ἀπόδειξη ζωντάνιας εἶναι ἡ χριστιανικὴ πίστη. Τώρα, ποὺ ἡ τελευταία (ὡς θεμέλιο τῆς παράδοσης) δὲν ὑπάρχει, εἶναι ἀδύνατος ὁ ἐκ νέου ἐκσυγχρονισμὸς τῆς παράδοσης. Ὁ Ρωμανὸς ὁ Μελωδός, γιὰ παράδειγμα, τιμόταν τότε ἐπειδὴ ὁ κόσμος ἦταν Χριστιανοί· ἐνῶ σήμερα εἶναι ἄγνωστος ἢ θεωρεῖται ἑβραιοχριστιανὸς μισέλληνας. Πράγμα ποὺ σημαίνει ὅτι ἕνας νέος Ἐλύτης ἢ ὁ παλιός, σήμερα θὰ ἦταν ἀδύνατο νὰ χρησιμοποιήσει τὸν Ρωμανὸ τὸν Μελωδό, νὰ ἐμπνευστεῖ ἀπὸ ἐκεῖνον. Ἔτσι, ἐκσυγχρονισμὸς τῆς παράδοσης μπορεῖ νὰ σημαίνει μόνο τὸ νὰ προσθέτεις ντράμς, ἠλεκτρικὴ κιθάρα καὶ μπάσο στὶς ὀρχῆστρες δημοτικῆς μουσικῆς.

Posted in παλιά και νέα θεότητα, Αρχαιότητα, Δυτικοί, αθεϊσμός | Tagged , | Σχολιάστε

Φρένο στὴν ἀνάπτυξη τῆς ἀγροτικῆς τεχνικῆς

Τὸ δράμα τῶν πολιτικῶν ἀκτιβιστῶν δὲν ἔγκειται μόνο στὸ γεγονὸς ὅτι προκαλοῦν ἀνεξέλεγκτες καταστάσεις πολὺ χειρότερες ἀπὸ ἐκεῖνες κατὰ τῶν ὁποίων ἐξεγείρονται. Εἶναι καὶ ὅτι, σὲ ἄλλες περιπτώσεις, ζοῦν μὲ τὴ διαρκὴ ὀφθαλμαπάτη ἢ φρεναπάτη ὅτι ἡ δράση τους ἀλλάζει τὸν κόσμο ἔστω καὶ λίγο, δηλαδὴ ὅτι ἔχει νόημα.

Γιὰ παράδειγμα, ὅσες ἀντιπολεμικὲς διαδηλώσεις καὶ κινήματα κατὰ τῶν πυρηνικῶν ὅπλων κι ἂν ἔγιναν στὸν ψυχροπολεμικὸ κόσμο, ὁ πόλεμος ΕΣΣΔ-ΗΠΑ ἀποσοβήθηκε λόγῳ τῆς διάλυσης τῆς ΕΣΣΔ καὶ ὄχι ἐπειδὴ τὸ ἀντιπολεμικὸ κίνημα ἦταν τόσο ἄξιο λόγου ὥστε νὰ διαλύσει ἐκ τῶν ἔσω τὴν πολεμικὴ διάθεση καὶ ἑτοιμότητα τῶν δυὸ ὑπερδυνάμεων νὰ συγκρουστοῦν. Ἡ «πολιτισμικὴ ἐπανάσταση τοῦ ’60» δὲν νίκησε χάρη στὶς ἀξίες της, τὰ φρέσκα νειάτα της καὶ τὴν «ἀμφισβήτηση», ἀλλὰ γιατὶ ἡ γενιὰ τῶν μπαμπάδων ποὺ κυριαρχοῦσε, οὖσα κουρασμένη ἀπὸ τὴν αἱματοχυσία καὶ δελασμένη ἀπὸ τὸ ἀτελεύτητο φαγοπότι τῆς μεταπολεμικῆς χαρᾶς,  ἀποδέχτηκε ὅλες τὶς τρέλες τῆς γενιᾶς τοῦ ’60. Ἄλλο παράδειγμα: Ἡ ἑλληνικὴ χούντα δὲν ἔπεσε ἐπειδὴ ἡ Μελίνα ἔκανε αὐτὸ ἢ τὸ ἄλλο οὔτε ἐπειδὴ οἱ φοιτητὲς τῆς Νομικῆς καὶ ἐκεῖνοι στὸ Πολυτεχνεῖο πρόταξαν τὰ στήθη τους στὸ τάνκ, ἀλλὰ ἐπειδὴ ἡ χούντα ἔκανε τὸ λάθος νὰ ἀνατρέψει τὸν Μακάριο στὴν Κύπρο ἐνῶ ἦταν στρατιωτικὰ ἀνέτοιμη κι ἀπρόθυμη νὰ ἀρχίσει πόλεμο μὲ τὴν Τουρκία. Τί πιὸ ἀποδεκτὸ στὴν κοινωνία, ὅμως, ἀπὸ τὸ μύθο ὅτι ἡ χούντα ἔπεσε λόγῳ τοῦ Πολυτεχνείου; Ἤ, πάλι ἀπὸ τὴν ἑλληνικὴ πραγματικότητα: Ἡ ἰδεολογικὴ καὶ κοσμοθεωρητικὴ κυριαρχία τῆς Ἀριστερᾶς στὴ σκέψη τοῦ Νεοέλληνα δὲν ὀφείλεται στὴ στρατιωτικὴ νίκη της ἢ τοὺς μετεμφυλιακοὺς κοινωνικοὺς ἀγῶνες της ἢ στὸ ὅτι οἱ διωκώμενοι γενικῶς ἔχουν δίκαιο καὶ ἠθικὸ πλεονέκτημα, οὔτε στὴν αὐταπόδεικτη ἀνωτερότητα καὶ λογικότητα τῶν ἀξιῶν της, ἀλλὰ στὴν πολιτικὴ αὐτοκτονία τῆς νικήτριας (ἀκρο)Δεξιᾶς διὰ τῆς χούντας, ποὺ συνδυάστηκε μὲ τὴν παράδοξη μερικὴ σύμπτωση τοῦ μαζικοδημοκρατικοῦ σχεδίου μὲ τὸ κατεδαφιστικὸ διεθνιστικὸ πρόγραμμα (οὔτε θρησκεία οὔτε ἔθνη οὔτε ἠθικὸς συντηρητισμός).

Καθένας προσπαθεῖ νὰ ἀποδείξει ὅτι οἱ ἐνέργειές του, οἱ «δράσεις» (τί λέξη) του εἶναι πολύτιμες γιὰ τὴν κοινωνία. Δὲν θὰ μποροῦσαν οἱ ἀκτιβιστὲς νὰ ὁμολογήσουν ὅτι ἁπλῶς καὶ ἁπλὰ κάνουν τὸ χόμπυ τους, δηλαδὴ ὅτι δίχως παιδιὰ καὶ γατιά (ἢ μὲ ἐνήλικα παιδιὰ καὶ γερασμένα γατιά), δίχως γυναίκα, δίχως οἰκογένεια, δίχως κανένα ἐσωτερικὸ συνεκτικὸ σύμπαν, δὲν μποροῦν νὰ μὴν κατέβουν στοὺς δρόμους καὶ νὰ μὴν κάνουν ἐπίδειξη ρητορικῶν ἱκανοτητων καὶ γνώσεων στὸν γραπτὸ λόγο. Πράγματι, τί διαφορετικὸ ἔχει ἡ ἐνασχόληση ἑνὸς ἄτεκνου μὲ τὴν πολιτικὴ ἀπὸ τὴν ἐνασχόληση ἑνὸς ἄτεκνου μὲ τὸ τζόκιν ἢ τὸ ψάρεμα; Τίποτε δὲν πάει χαμένο, σὲ μιὰ ζωὴ κενή, ὅλο προκηρύξεις, πορεῖες, συνελεύσεις καὶ δρόμο.

Νικολάι Κογκούτ: Θρησκεία: φρένο στὴν ἀνάπτυξη τῆς ἀγροτικῆς τεχνικῆς

φρένο στὴν ἀνάπτυξη τῆς γεωργικῆς-οἰκονομικῆς τεχνικῆς

Posted in παλιά και νέα θεότητα, πολιτικά | Tagged | Σχολιάστε

Ρογέριος ρήξ

Σίγουρα, ὁ Χριστὸς συγκατατίθεται στὸ νὰ στέφει ρῆγες καὶ στὶς βαρβαρικὲς φυλές, προκειμένου νὰ ἐγκατασταθεῖ ἔστω μιᾶς κάποιας λογῆς τάξη καὶ νὰ μὴν τρῶνε ὁ ἕνας τὸν ἄλλον στὶς χῶρες τους, καὶ νὰ ἀρχίσουν νὰ ζοῦν μὲ κάποιας λογῆς ἠρεμία καὶ ἀγάπη. Ἀλλὰ ὁ Κύριος οὐδέποτε θὰ ἔστεφε Βασιλέα ἕναν βάρβαρο κάτοχο τῆς Σικελίας ἢ ἄλλης χώρας. Μόνο ἐμεῖς ἔχουμε βασιλέα, τὸν ἀνίκητο Ἰωάννη Κομνηνό, οἱ ἄλλοι ἔχουν ρῆγες. Γι’ αὐτὸ καὶ ἡ ἐπιγραφὴ τοῦ ψηφιδωτοῦ λέει «ρὴξ» καὶ ὄχι «βασιλεύς». Καὶ εἶναι στὰ ἑλληνικὰ γραμμένη, κι ὄχι στὰ λατινικά, στὰ ὁποῖα rex καὶ βασιλιὰς σημαίνουν τὸ ἴδιο. Ὁ ἀνόητος βάρβαρος δὲν θὰ κατάλαβε τὴ διαφορά, καὶ θὰ πρέπει νὰ τὸν κορόιδεψαν χοντρὰ οἱ ρωμαῖοι ψηφοθέτες, ποὺ τοῦ πέταξαν κατάμουτρα τὸ «ρήξ». Γιὰ πάντα ἀναγραφόμενος ὡς σκέτος ρήγας, ὁ Σικελός μας φορᾶ τὸν λῶρο καὶ μοιάζει μὲ χωριάτη ποὺ ξαφνικὰ φόρεσε ἐπίσημη στολή, σὰν στὶς ἀπόκριες, ἀλλὰ δὲν ξέρει πῶς νὰ φερθεῖ καὶ τί πόζα νὰ πάρει.

87527c8529c3d65d14617a4c44c8dadc

Φανταστικὲς ἐντυπώσεις ἑνὸς φανταστικοῦ ἀλαζόνα βυζαντινοῦ πρέσβη ποὺ ταξίδεψε στὴ Σικελία, ὅπως καταγράφηκαν μετὰ τὴν ἐπιστροφή του στὴν Κωνσταντίνου πόλη. Γιὰ τὴν ἀντιγραφή: Chronographiae.

Posted in Δυτικοί, Ρωμανία, βυζαντινή τέχνη | Tagged , , , , , , | 1 σχόλιο

Ζιάκας, Καστοριάδης, ἀρχαία δουλεία

Στὸ θέμα τῆς ἀρχαίας δουλείας ἔχει καλλιεργηθεῖ ἀρκετὴ σύγχυση, γιὰ λόγους ἐξωραϊσμοῦ τῶν συγχρόνων μορφῶν δουλείας. Λένε ὅτι βάση τῆς ἑλληνικῆς πόλεως εἶναι ἡ δουλεία. Ὅτι οἱ Ἕλληνες εἶχαν τὴν πολυτέλεια τῆς δημοκρατίας, τῆς τραγωδίας, τῆς φιλοσοφίας κ.λπ., ἐπειδὴ εἶχαν δούλους. Ὅτι τὰ λαμπρὰ ἀρχιτεκτονήματα τοῦ χρυσοῦ αἰώνα τὰ ἔφτιαξαν οἱ δοῦλοι. Ὅτι ὁ ἐλεύθερος προϋπέθετε τὸν δοῦλο. Ὅτι ἡ ἑλληνικοῦ τύπου ἐλευθερία προϋποθέτει ὁπωσδήποτε τὴ δουλεία. 

Πρόκειται γιὰ φληναφήματα. Τὸ ἑλληνικὸ Ἄτομο εἶναι ὁπλίτης, ἐπειδὴ θέλει νὰ εἶναι πολίτης, δηλαδὴ ἐλεύθερος. Ἐπειδὴ δὲν θέλει νὰ καταντήσει δοῦλος. Δὲν εἶναι ἐλεύθερος ἐπειδὴ ἔχει δουλοκτητικὴ ψυχοσύνθεση καὶ θεωρεῖ φυσικὸ ὁ ἴδιος νὰ κάθεται καὶ νὰ δουλεύουν οἱ ἄλλοι γι’ αὐτόν.

Θ. Ἰ. Ζιάκας, Αὐτοείδωλον ἐγενόμην… Τὸ αἴνιγμα τῆς ἑλληνικῆς ταυτότητας. Εἰδικὴ εἰσαγωγή, Ἀθήνα 20053, σ. 228.

Ὁ Ζιάκας στὴ δεύτερη παράγραφο δὲν ἀπαντᾶ στὰ ἐπιχειρήματα τῆς πρώτης παραγράφου. Στὴν πραγματικότηα, ὁ λόγος γιὰ τὸν ὁποῖο τὸ ἑλληνικὸ Ἄτομο «δὲν θέλει νὰ καταντήσει δοῦλος» (καὶ γι’ αὐτὸ εἶναι ἔνοπλο) εἶναι ὅτι αὐτὴ ἡ πιθανότητα, τὸ νὰ καταντήσει δοῦλος, ἦταν στὴν ἐποχή του πολὺ μεγάλη (μιλᾶμε πάντα γιὰ τὴν ἀκμὴ τῆς ἀρχαίας πόλης)· πράγμα ποὺ μὲ τὴ σειρά του προϋποθέτει ὅτι στὴν ἀπαρχὴ καὶ τὴν ἀκμὴ τοῦ ἑλληνικοῦ Ἀτόμου καὶ τῆς Πόλης ὁπωσδήποτε ὑπῆρχαν ἄλλα ἑλληνικὰ Ἄτομα τὰ ὁποῖα ἤθελαν νὰ μετατρέπουν σὲ δούλους ὁρισμένα ἑλληνικὰ Ἄτομα· καὶ γιατί τὸ ἤθελαν; Μά, γιὰ νὰ «κάθονται αὐτοί (οἱ ὑποδουλώνοντες) καὶ νὰ δουλεύουν αὐτά (τὰ ὑποδουλωμένα ἑλληνικὰ Ἄτομα) γι’ αὐτούς»· τὸ ἤθελαν ἀκριβῶς γιὰ τὸν λόγο τὸν ὁποῖο ἀρνεῖται κατηγορηματικὰ καὶ θεωρεῖ ἀνυπόστατο ὁ Ζιάκας. Ἀλίμονο, οἱ ἀρχαῖοι Ἕλληνες νὰ θελήσουν νὰ καλοπερνᾶν ἔχοντας δούλους; Εἶναι δυνατὸν νὰ συνέβη αὐτὸ τὸ πράμα;

Δίπλα λοιπόν, σὲ μιὰ μερίδα ἑλληνικῶν Ἀτόμων ποὺ δὲν ἤθελαν νὰ εἶναι δοῦλοι χωρὶς νὰ θέλουν νὰ ἔχουν δούλους ὑπῆρχε, δραστηριοποιεῖτο, μιὰ ἄλλη μερίδα ἑλληνικῶν Ἀτόμων ποὺ δὲν ἤθελαν νὰ εἶναι δοῦλοι καὶ ἤθελαν νὰ ἔχουν δούλους. Ἄτομα ἑλληνικὰ ἦταν καὶ τὰ μέλη τῆς δεύτερης μερίδας, ὄχι ἀσιάτες κολλεκτιβιστές.

Ἔπειτα, ἡ αἰτιολόγηση τοῦ φαινομένου τοῦ ἔνοπλου πολίτη δὲν ἀποτελεῖ ἀπάντηση στὸ γιατί ἐμφανίστηκε ἡ δημοκρατία οὔτε ἀπάντηση στὸ σχῆμα «ἡ δημοκρατία κ.λπ. ὀφείλονται στὴ δουλεία». Σαφῶς, εἶναι ἁπλουστευτικὴ ἡ γραμμικὴ ἐξίσωση «Δημοκρατία = f(δουλεία)». Ἀλλά, ὅπως καὶ νὰ τὸ δεῖς, βοηθᾶ ἀπέραντα στὸ νὰ ἀσχολεῖσαι μὲ τὶς τέχνες καὶ τὰ γράμματα καὶ τὶς ἀναρίθμητες ἐκκλησίες τοῦ Δήμου τὸ νὰ ἔχεις δούλους καὶ νὰ ληστεύεις τοὺς Συμμάχους σου. Θὰ μποροῦσε νὰ ἰσχύει λ.χ. ἡ ἐξίσωση «Δημοκρατία = f(ἑλληνικὴ ἰδιοσυστασία) + Α*δουλεία (+ Β*ληστεία Συμμάχων, ἀργότερα)». Κάτι σὰν κι αὐτήν, μὲ πολλὲς τροποποιήσεις. Δὲν ὑπάρχουν δημοκρατίες δίχως μεγάλη μεσαία τάξη καὶ χορτασμένες λαϊκὲς μάζες ναυτῶν κ.ἄ. Ἄρα, κάποιος πρέπει νὰ δουλεύει «στὴ θέση μας», γιὰ νὰ συσκεφτόμαστε ἐμεῖς καὶ νὰ εἴμαστε πολιτικὰ ὄντα, αὐτόνομα. Ἡ ἐλευθερία τοῦ ἑνὸς προϋποθέτει καὶ τὴ  δουλεία τοῦ ἄλλου (προϋποθέτει: δὲν βασίζεται ἐξολοκλήρου σ’ αὐτήν), κι ἂς λέει ὁ Ζιάκας ὅτι οἱ Ἕλληνες ἦταν ἡ ἐξαίρεση τοῦ κανόνα, κι ἂς λέει ὁ Μὰρξ ὅτι αὐτὸ θὰ καταργηθεῖ στὸ τέλος καλό, ὅλα καλά. Μόνο ἐὰν ἀντιμετωπίσεις κατάματα τὴν ἱστορία, μπορεῖς νὰ φανταστεῖς κάτι διαφορετικό.

Τὸ ὡραῖο εἶναι ὅτι ὁ Ζιάκας ἐπικαλεῖται τὸν κατὰ τὰ ἄλλα ὁρκισμένο βυζαντινοφάγο ἀντίπαλό του, τὸν Καστοριάδη, στὴ σημείωση 8 τῆς ἴδιας σελίδας, καὶ στὶς παρατηρήσεις τοῦ τελευταίου, ὅτι ἡ φύση τῆς ἀρχαιοελληνικῆς δουλείας ἐξηγεῖται μὲ τὸν Ἡράκλειτο καὶ ὄχι τὸν Ἀριστοτέλη. Μὴ τοὺς θίξουν τὴν Ἀρχαία Ἑλλαδίτσα καὶ τῶν δυό, Ζιάκα καὶ Καστοριάδη· κι ἑνώνονται σὲ μέτωπο ὑπεράσπισης τῆς Ἀρχαιότητας. Τὸ ἄλλο ὡραῖο εἶναι ὅτι ἡ συλλογιστική «λόγῳ μιᾶς παρενέργειας τοῦ πολέμου δημιουργήθηκε ἡ ἀρχαιοελληνικὴ δουλεία» συνεπάγεται ὅτι, ὅσο διεξάγονται πόλεμοι, ἡ δουλεία εἶναι, καὶ καλὰ κάνει ποὺ εἶναι, ἀναπόφευκτη.

Ὄχι. Σὲ μᾶς εἶναι ἀλλιῶς. Δὲν θὰ ὑπερασπιστοῦμε σὲ ὅλο της τὸ φάσμα τὴν ἀρχαιοελληνικότητα μόνο καὶ μόνο ἐπειδὴ οἱ ψυχασθενεῖς τῆς Ἀριστερᾶς καὶ τῆς ἀριστερῆς κοσμοεικόνας ἀντιμετωπίζουν ταξικὰ καὶ οἰκονομίστικα τὴν Ἱστορία ἀπὸ τὸν Νεάντερταλ ἕως τὸ ΝΑΤΟ· τουλάχιστον ὅποιος εἶναι Χριστιανός, σὰν τὸ Ζιάκα. Γιατὶ «ἐθνικιστές» (αὐτὴ ἡ θολὴ λέξη-λάστιχο) ἔτσι κι ἀλλιῶς δὲν τὸ γλιτώνουμε νὰ χαρακτηριστοῦμε ἀπὸ τοὺς Ἀριστεροὺς καὶ τοὺς φιλελεύθερους, καὶ ἄλλους πονόψυχους. Τουλάχιστον, νὰ καθορίσουμε ἐμεῖς τὰ ὅριά μας. Οἱ λοιποὶ εἶναι «ἀρχαιολάτρες», κι ἂς μὴ τὸ παραδέχονται.

Posted in παλιά και νέα θεότητα, Αρχαιότητα, Αριστερά | Tagged , , , , , | 3 Σχόλια

Ἡ θέα τοῦ Θεόφιλου

«Η θέα είναι πολιτισμικό αγαθό και δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να μετατρέπεται σε προνόμιο ορισμένων», δήλωσε η Υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού…

image030

Μᾶς τά ‘παν κι ἄλλοι, πρὶν ἀπὸ τουλάχιστον 1.171 χρόνια: Ὅταν ὁ δρουγγάριος τῆς βίγλας (ἀρχηγὸς τῆς ἀνακτορικῆς φρουρᾶς) καὶ ἀδερφὸς τῆς αὐτοκράτειρας Πετρωνᾶς ὕψωσε τὸ σπίτι του προσθέτοντας ἐπιπλέον ὀρόφους ἔτσι ὥστε τὸ ἀπέναντι σπίτι μιᾶς γυναίκας δὲν τὸ ἔβλεπε πλέον ποτὲ ὁ ἥλιος (τῇ αὐτῆς οἰκίᾳ ἐπισκοτεῖν), αὐτὴ ἀρχικὰ διαμαρτυρήθηκε μάταια σ’ αὐτόν. Ὅταν παραπονέθηκε στὸν Θεόφιλο κι αὐτὸς ρώτησε τὸν Πετρωνᾶ, ὁ τελευταῖος τοῦ ἀπάντησε ὅτι ἡ γυναίκα λέει βλακεῖες. Ὁ Θεόφιλος εἶπε στὴ γυναίκα νὰ βρεῖ τὸν Πετρωνᾶ κι ἂν δὲν ἀποκατασταθεῖ ἡ ἀδικία νὰ ἔρθει ξανὰ στὸν ἴδιο. Μετὰ ἀπὸ δεύτερη διαμαρτυρία τῆς γυναίκας στὸν Θεόφιλο, αὐτὸς ἀφοῦ ἐξέτασε τὸ ζήτημα στέλνοντας συγκλητικοὺς νὰ ἐξετάσουν τὸ ζήτημα, καταδίκασε τὸν Πετρωνᾶ νὰ γκρεμίσει ὅ,τι ἔχτισε, νὰ δώσει τὰ οἰκοδομικὰ ὑλικὰ καὶ τὸ οἰκόπεδό του στὴ γυναίκα καὶ νὰ ὑποβληθεῖ σὲ δημόσιο μαστίγωμα στὸ στῆθος καὶ τὴν πλάτη.

Γιὰ πολιτισμικὰ ἀγαθὰ θὰ μιλᾶμε τώρα.

Ἰωάννης Ζωναρᾶς, Ἐπιτομὴ Ἱστοριῶν, ἔκδ. M. Pinder, Ioannis Zonarae Epitomae Historiarum [CSHB 49/3], Bonn 1897, Γ΄356.1-357.4 (15.25.26-34).

Posted in Ιστορίες, Ρωμανία, Σαν παραμύθια, κοινωνία | Tagged , , , , , | 1 σχόλιο

21 Φεβρουαρίου 1913

Ὅλες οἱ καπετάνισσες τῶν καπεταναραίων

ὅλες πάησαν προσκύνησαν,

ὅλες πάησαν, παιδιά μ’, προσκύνησαν.

 

Ὅλες πάησαν προσκύνησαν, ὡρὲ στ’ Ἀλὴ πασὰ τὴν πόρτα,

κι αὐτὴ ἡ Λένη τοῦ Μπότσαρη,

κι αὐτὴ ἡ Λένη, παιδιά μ’, τοῦ Μπότσαρη

 

Ὡρὲ κι αὐτὴ ἡ Λένη τοῦ Μπότσαρη δὲν πάει νὰ προσκυνήσει.

Δὲν προσκυνῶ Ἀλὴ πασά,

δὲν προσκυνῶ, παιδιά μ’, Ἀλὴ πασά.

 

Ὡρὲ Λένη μ’, γιατί δὲν προσκυνᾶς, γιατί δὲν καμαρώνεις;

Δὲν εἶμαι νύφη νὰ προσκυνῶ,

δὲν εἶμαι νύφη, παιδιά μ’,  νὰ προσκυνῶ.

 

Ἐγὼ εἶμ’ ἡ Λένη τοῦ Μπότσαρη, ἡ ἀδερφὴ τοῦ Μάρκου,

σέρνω τουφέκι ντιμισκί, πιστόλες ἀσημένιες,

σέρνω τὰ βόλια στὴν ποδιὰ καὶ τὸ σπαθὶ στὸ στόμα.

 

 

Posted in μουσική | Tagged | Σχολιάστε

καθαρεύουσα

Η διδασκαλία της καθαρευούσης στην εκπαίδευση καταργήθηκε από έναν πολιτικό που μιλούσε στην καθαρεύουσα, τον Γεώργιο Ράλλη, υπουργό Παιδείας το 1976. Τότε το μέτρο θεωρήθηκε «προοδευτικό», αφού, εκτός των άλλων, τερμάτιζε έναν πόλεμο που κρατούσε πάνω από έναν αιώνα και συνέτεινε, με τον δικό του τρόπο, στον διχασμό. Η πρόοδος ήταν με την πλευρά της δημοτικής, η αντίδραση και ο συντηρητισμός υπερασπίζονταν τη χρήση του απαρεμφάτου. Το γλωσσικό, για το οποίο στο παρελθόν χύθηκε αίμα, έληξε με την οριστική ήττα της τρίτης κλίσης. Ας σημειωθεί ότι στη δεκαετία του εβδομήντα το καθαρευουσιάνικο ιδίωμα είχε υποστεί τέτοιο διασυρμό από τη ρητορεία του Γεώργιου Παπαδόπουλου που κανείς δεν τόλμησε να το υπερασπιστεί, έστω για την τιμή των όπλων, αν θυμάμαι καλά.

Το βασικό επιχείρημα, τότε όπως και τώρα, ήταν ότι η καθαρεύουσα ήταν μια «τεχνητή» γλώσσα που τη χρησιμοποίησαν οι ελίτ για να επιβληθούν στην αγνή ψυχή του λαού. Στη δεκαετία του εβδομήντα η γραμματεία της σύγχρονης γλωσσολογίας δεν είχε ακόμη μεταφρασθεί στη γλώσσα μας και οι αντιλήψεις περί γλώσσας ήταν στο έλεος της πολιτικοποίησης που καταβρόχθιζε σαν Πάκμαν τους νευρώνες του εγκεφάλου. Δεν ξέρω καμία γλώσσα που να είναι εντελώς «φυσιολογική», που γεννήθηκε δηλαδή σαν φυτό στα εύφορα εδάφη της λαϊκής ψυχής. Θεωρώ δε πως μια γλώσσα είναι «τεχνητή» όταν δεν μπορεί να δημιουργήσει λογοτεχνία, με άλλα λόγια, όταν οι εκφραστικές της δυνατότητες περιορίζονται στις ανάγκες της επικοινωνίας, όπως η εσπεράντο για παράδειγμα.

Η σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία δεν θα υπήρχε χωρίς την καθαρεύουσα. Αναφέρω ενδεικτικά ορισμένες κορυφαίες στιγμές: Αδαμάντιος Κοραής, Κωνσταντίνος Παπαρρηγόπουλος, Παύλος Καλλιγάς, Εμμανουήλ Ροΐδης, Ανδρέας Κάλβος, Γεώργιος Βιζυηνός, Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, αλλά και Ανδρέας Εμπειρίκος και Νίκος Εγγονόπουλος. Τόσο διαφορετικοί συγγραφείς, με τόσο διαφορετικά έργα και τόσο διαφορετικές αντιλήψεις. Οταν ο Κάλβος γράφει τα ποιήματά του, δεν τα γράφει «εναντίον» της γλώσσας του Διονυσίου Σολωμού. Και πώς θα ήταν η μοναδική γλωσσική ιδιοσυγκρασία του Καβάφη χωρίς να ακούς την καθαρεύουσα στους στίχους του; Και πώς θα ήταν η δημοτική του Σεφέρη χωρίς τη βαθιά γνώση της καθαρεύουσας; Δεν χρειάζεται εδώ να παραθέσω το γνωστό επιχείρημα ότι, αν δεν υπήρχε η καθαρεύουσα, το επιστημονικό και φιλοσοφικό λεξιλόγιο δεν θα ήταν δυνατόν να μεταφρασθεί στα ελληνικά. Σε αντίθεση με την ευρέως διαδεδομένη άποψη ότι η καθαρεύουσα ήταν μια χειρονομία «εσωστρέφειας» του σύγχρονου ελληνισμού, ταυτισμένη με τον «σοφολογιοτατισμό», υπήρξε μια γενναιόδωρη χειρονομία συνεννόησης με τον ευρωπαϊκό πολιτισμό. Το ιδίωμα που επεξεργάσθηκε ο Κοραής και έμοιαζε με την «κοινή» των ελληνιστικών χρόνων έδειχνε στην πολιτισμένη Ευρώπη ότι οι σύγχρονοι Ελληνες είναι διατεθειμένοι να προσπαθήσουν για να ξανακερδίσουν τον θαυμασμό της. Για τα Ελληνόπουλα του τέλους του εικοστού αιώνα η διδασκαλία της σηματοδοτούσε την προσπάθεια που έπρεπε να καταβάλουν όχι μόνον για να έρθουν σε επαφή με τους αρχαίους προγόνους και το κλέος τους, αλλά με τα επιτεύγματα των παππούδων τους και των πατεράδων τους.

Την περασμένη Κυριακή έγραφα για τη σημασία της διδασκαλίας της λογοτεχνίας στη Μέση Εκπαίδευση και για την αδιαφορία με την οποία αντιμετωπίζεται πάντα από τις ηγεσίες του υπουργείου και το βαθύ κράτος των εκπαιδευτικών. Εγραψα πως η λογοτεχνία αποκαλύπτει τις «εκφραστικές δυνατότητες» της γλώσσας, εννοώντας τη δυνατότητα που έχει μια γλώσσα να αναδείξει αισθήματα, συναισθήματα και ψυχικές τροπές και όχι την ορθή χρήση κάποιων γραμματοσυντακτικών κανόνων που όντως μπορεί να τους μάθεις αποστηθίζοντας κανόνες και αόριστους. Είναι δυνατόν να συλλάβουμε τις εκφραστικές δυνατότητες της σύγχρονης ελληνικής χωρίς τον Βιζυηνό; Κατά τη γνώμη μου, δεν είναι. Και γιατί προτιμούμε τον Ψυχάρη του οποίου η λογοτεχνία, όπως και η γλώσσα, είναι κατασκευασμένη με φανατισμό; Μα γιατί είμαστε προοδευτικοί, σύγχρονοι άνθρωποι, κοινώς είμαστε «υπέρ του λιτού βίου και της λιτής έκφρασης». Οσο πιο λίγα εκφράζεις τόσο το καλύτερο, για τα υπόλοιπα υπάρχουν οι σιδηρογροθιές και τα μολότοφ.

Για σκεφθείτε, τι θα γινόταν αν ο ποιητής του αιδοίου και του δικού του φαλλού κ. Κουράκης αποφάσιζε να επαναφέρει τη διδασκαλία της καθαρευούσης στη Μέση Εκπαίδευση; Μπουμ ηκούσθη στον αέρα! Επανάσταση ΟΛΜΕ, συριζαίικου πάτου, παλαιοπασόκων και λοιπών πουριτανών της προοδευτικής Ελλάδας, μαζί με τους ηρωικούς γονείς των Πανελλαδικών, ανεξαρτήτως πολιτικών φρονημάτων αυτοί. Δεν γίνονται αυτά τα πράγματα παιδί μου, κι εγώ, εδώ που τα λέμε, είπα να κάνω λίγη πλάκα. Παρ’ όλα αυτά πιστεύω ότι η πιο ανατρεπτική πολιτική πράξη στην Ελλάδα του 2015 θα ήταν η επαναφορά της διδασκαλίας της καθαρευούσης στη Μέση Εκπαίδευση.

Πρώτον, τα παιδιά θα μάθαιναν ότι πάνε στο σχολείο για να μάθουν κάτι παραπάνω απ’ αυτό που ήδη ξέρουν κι ότι αυτό χρειάζεται προσπάθεια. Δεύτερον, θα μάθαιναν οι δάσκαλοι ότι για να διδάξουν ελληνικά, πρέπει οι ίδιοι να ξέρουν ελληνικά. Και, τρίτον, θα είχαν ένα μέτρο για να κρίνουμε τις ελληνικούρες των χρυσαυγιτών και των λοιπών υπερασπιστών της ελληνικής ταυτότητας. Ασε που θα διάβαζαν το υπέροχο «Το αμάρτημα της μητρός μου» στο πρωτότυπο και όχι από «μετάφραση» στη δημοτική και θα καταλάβαιναν ότι αυτός ο τόπος, με όλα του τα χάλια, κατάφερε να δημιουργήσει έργα.

Πηγή

Δυὸ εἶναι τὰ ἐνδιαφέροντα. Πρῶτον, ἡ ἐπισήμανση γιὰ τὰ προβλήματα τῆς διάκρισης μεταξὺ τεχνητῆς καὶ φυσικῆς γλώσσας, λὲς καὶ ὁ μπαμπὰς ποὺ στέλνει τὸ παιδί του νὰ ἀγοράσει «ἐφημερίδα» ἀντὶ γιὰ γαζέτα, καὶ τοῦ λέει νὰ πάει στὸν κουρέα ἀντὶ στὸ μπαρμπέρη, δὲν τοῦ μιλᾶ σὲ μιὰ τεχνητὴ γλώσσα. Ἐὰν κάτι ἔγινε μιὰ φορά, τότε μπορεῖ νὰ ξαναγίνει· ἐὰν ἡ τεχνητὴ δημοτικὴ ἔγινε φυσική, τότε καὶ ἡ τεχνητὴ καθαρεύουσα μπορεῖ νὰ γίνει φυσική.

Δεύτερον, ἡ λόγια ἀττικὴ ὅπως καὶ ἡ λόγια βυζαντινή, ὅπως καὶ ἡ πελοποννησιακὴ ποὺ βαπτίστηκε δημοτικὴ ἀφότου πρῶτα ἀποκαθάρθηκε, δὲν χρησιμοποιήθηκαν ἀπὸ πανούργους ἐξουσιαστὲς ποὺ ἤθελαν, λέει τὸ συνωμοσιολογικὸ ἀφήγημα, νὰ ἀποκόψουν τὶς πλατιὲς ἀδιαφώτιστες λαϊκὲς μάζες ἀπὸ τὴ φιλοσοφία καὶ τὰ γράμματα. Ἀλλὰ γιατὶ ὅπως καὶ ἕως σήμερα, ἔτσι καὶ στὴν κλασικὴ Ἑλλάδα, ἔτσι καὶ στὴν ἑλληνιστικὴ ἐποχή, ἔτσι καὶ στὴ βυζαντινή, ἔτσι καὶ στὴν Τουρκοκρατία, τὸ πλῆθος τῶν διαλέκτων σήμαινε ὅτι ἔπρεπε καὶ πρέπει νὰ βρεθεῖ μιὰ κοινὴ γλώσσα, ἡ πιὸ λόγια καὶ μὲ περισσότερες ἔμπρακτες δυνατότητες ἐπικοινωνίας γιὰ τὸν συγκεκριμένο πολιτισμό. Εἴτε αὐτὴ ἡ κοινή, ἐπίσημη γλώσσα τῶν ἐγγράφων θὰ ἦταν μιᾶς περιοχῆς εἴτε θὰ ἦταν μιὰ πιὸ λόγια καὶ πιὸ φτιαχτὴ γλώσσα μὲ λέξεις γιὰ ἀνάγκες καὶ ἰδέες τὶς ὁποῖες ὁ μέσος ἑλληνιστικός, κλασσικός, βυζαντινὸς τζομπάνος, σαλδαμάριος  καὶ μυρεψὸς ἀγνοοῦσαν.

Βέβαια, τὸ ζητούμενο δὲν εἶναι ἡ δημοσιογραφικὴ πρόκληση -νὰ διδάσκεται ἡ καθαρεύουσα. Ἀλλὰ νὰ διδάσκονται πολλά, πάρα πολλά, κείμενα βυζαντινά, λόγια καὶ λαϊκά, τῆς Τουρκοκρατίας καὶ τῆς ἑλληνιστικῆς ἐποχῆς καὶ τῆς ρωμαϊκῆς, τῶν παπύρων, τῶν συμβολαίων πώλησης σπιτιῶν κ.ο.κ. Μαζὶ μὲ τῆς κλασσικῆς Ἑλλάδας. Θὰ μποροῦσε καὶ νὰ διδάσκεται, φυσικά, ἡ καθαρεύουσα, μὲ λογοτεχνικὰ κείμενα. Οἱ συντηρητικοὶ ἔχουν περιθωριοποιηθεῖ, κι ἔτσι πότε φαίνονται περίεργοι στοὺς κομματικὰ δικούς τους εἴτε ἀναγκάζονται νὰ ρίχνουν μεγάλες δόσεις ἀπὸ τὴν εὐρωπαϊκὴ σάλτσα, π.χ. πόσο μᾶς συνέδεσε μὲ τὴν Εὐρώπη ἡ καθαρεύουσα -ἐνῶ μᾶς συνέδεσε μόνο μὲ τὴν Ἀρχαιότητα καὶ τὴν Ἑλληνιστικὴ-Βυζαντινὴ ἐποχή. Λὲς καὶ οἱ Ἀριστεροὶ εἶναι λιγότερο λυσσασμένοι δυτικιστὲς ἀπὸ τὸν Κυριάκο. Ἀκόμη κι ἐκεῖνοι οἱ Ἀριστεροὶ ποὺ φορᾶνε φουλάρια τοῦ ΙΣΙΣ, προσβλέπουν σὲ μιᾶς κάποιας μορφῆς ἐκδυτικισμὸ-ἐκπολιτισμὸ τῶν Ἀσιατῶν (ἐκλογές, ἀνθρώπινα δικαιώματα, «ἐλευθερία νὰ κάνει καθένας ὅ,τι θέλει μὲ τὸ κορμί του» κ.λπ.)

Posted in παιδεία, Αναδημοσιεύσεις, γλώσσα | Tagged , | 3 Σχόλια

ΕΣΣΔ: «Ἄφιξη νέων ἐργαζομένων» (1932)

d5c9d86cee7bd1ae9831255f8735c508

Ἀβραὰμ Cherkassky, οὐκρανὸς ζωγράφος (1886-1967). Ἡ ἀφορμὴ ἐδῶ.

Posted in ζωγραφική | Tagged | Σχολιάστε

χιλιετίες ἀρχαίας λογοτεχνίας

Στην Ιστορία της Ελληνικής Λογοτεχνίας ο Άλμπιν Λέσκυ υπολογίζει το ποσοστό των έργων της Αρχαιότητας που μας σώθηκαν στο 8% του αρχικού συνόλου, αν θυμάμαι το νούμερο καλά. Όπερ σημαίνει ότι πάνω απ’ τα εννιά δέκατα μιας υπερχιλιετούς πνευματικής παραγωγής έχουν αφανιστεί. Εύλογο λοιπόν ότι τα χάσματα είναι ιλιγγιώδη. Τίποτα σχεδόν από το εξωομηρικό ηρωϊκό έπος δεν έφτασε ώς εμάς. Από τους λυρικούς, από τους προσωκρατικούς, από τους σοφιστές, αραιά και πού κάποια ακέραια ποιήματα και συγγράμματα. Από τα πολιτεύματα 158 ελληνικών πόλεων που κατέγραψε ο Αριστοτέλης, μόνον η Αθηναίων Πολιτεία. Τίποτε παρά σπαράγματα από την κωμωδιογραφία πέραν του Αριστοφάνη και του Μενάνδρου. Από τους τραγικούς τόσων αιώνων, μόνον η μεγάλη τριάδα του Χρυσού Αιώνα. Ο Επίκουρος απών, ο Πολύβιος ακρωτηριασμένος, οι πλείστοι μαθηματικοί και ιατρικοί συγγραφείς ανεύρετοι – κ.ο.κ., κ.ο.κ. Αλλά και στους δημιουργούς προς τους οποίους η τύχη φάνηκε ευμενέστερη, τα κενά είναι οδυνηρά. […] Κι αντίστροφα, πόσο βαθιά θα άλλαζε η εικόνα που έχουμε για τον Αισχύλο, αν είχαμε πρόσβαση και στα 90 δράματα που ξέρουμε ότι συνέθεσε; 

Πηγή

Σωστὰ ὅλα αὐτὰ στὸ ἄρθρο. Δυὸ πράγματα νὰ προσθέσω μόνο: Φανταστεῖτε νὰ εἶχαν διασωθεῖ ὅλοι οἱ μαγικοὶ πάπυροι, ὅλα τὰ δημόσια τελετουργικὰ τῆς ἐπίσημης ἀρχαίας θρησκείας κάθε πόλης, ὅλα τὰ ξόρκια, οἱ κατάδεσμοι, ὅλη ἡ ἀρχαία λαϊκὴ λογοτεχνία: Σὲ ποιὸ βαθμὸ θὰ ἐξακολουθοῦσε νὰ γίνεται ἀποδεκτὴ ἡ ἄποψη γιὰ τὴν ὀρθολογικὴ Ἀρχαιότητα ποὺ ἔδωσε τὴ θέση της στὸν ἀνορθολογικὸ Μεσαίωνα; Σὲ μικρότερο, τουλάχιστον.

Ξεχνᾶμε καὶ κάτι ἄλλο: Ὅτι ἤδη, μὲ τὰ κείμενα τώρα ποὺ ἔχουμε ἀπὸ τοὺς Ἀρχαίους, ἔχουμε διαφορετικὴ ἀντίληψη γιὰ τὴν ἀξία τους καὶ τὴν ἀξία τῶν συγγραφέων ἀπὸ τὴν ἀντίληψη ποὺ εἶχαν οἱ σύγχρονοί τους, οἱ Ἀρχαῖοι. Ἡ ἀξία τοῦ Πλάτωνα ἦταν μικρὴ στὴν ἐποχή του. Μόνο ἀπὸ ἕνα σημεῖο καὶ μετά, εἰδικὰ στὴ ρωμαϊκὴ ἐποχή, ἀναγνωρίστηκε ὡς ὁ μεγαλύτερος τῶν φιλοσόφων. Θὰ «ἀντέγραφαν» τὸν Πλάτωνα οἱ γνωστοὶ νεότεροι φιλόσοφοι (καὶ πολιτικοί) ἐὰν δὲν εἶχε ὑπάρξει ἡ ρωμαϊκὴ ἐπικράτηση τοῦ Πλάτωνα ἀπὸ τὸν 3ο μ.Χ. αἰωνα, μὲ τὴν ἐξαφάνιση τῶν ἄλλων σχολῶν; Ἤ, πάλι, ὁ Αἰσχύλος. Ὁ Καβάφης μεταφέρει αὐτὸ ποὺ ὁ ἴδιος ὁ Αἰσχύλος πίστευε γιὰ τὸν ἑαυτό του, καὶ μᾶς διασώθηκε: Μεγαλύτερη ἀξία γιὰ τὸν Αἰσχύλο εἶχε τὸ γεγονὸς ὅτι πολέμησε στοὺς Περσικοὺς πολέμους. Εἴμαστε σὲ θέση νὰ χωνέψουμε τὴν αὐτοκατανόηση αὐτήν; Ἂν δὲν εἴμαστε, τότε ἡ ἀπώλεια τῶν τραγωδιῶν τοῦ Αἰσχύλου ἤδη ἔχει δευτερεύουσα σημασία. Τὰ παραδείγματα εἶναι πάμπολλα, δὲν ἔχει νόημα νὰ τὰ ἀπαριθμήσω.

Posted in Αρχαιότητα, Αναδημοσιεύσεις | Tagged , , , , | 1 σχόλιο

ἀρχαῖα νέα ἀπὸ τὸν βόρειο Ἑλληνισμό

Τέλος πάντων, τὸν μὴ νότιο.

Στὰ 1511, διάφοροι Χιῶτες, ἐγγράμματοι καὶ μή, σὲ παράκλησή τους πρὸς τοὺς Γενουάτες, ἀποκαλοῦνται Γραικοί, καὶ ὀνομάζουν τὸ νησί τους μέρος τῆς Ἑλλάδας (ἔκδ. F. Miklosich – J. Müller, Acta et diplomata Graeca medii aevi sacra et profana, τ. 3, Bonn 1865, σσ. 261-262):

«Οἱ πάντες Γραικοὶ τῆς νήσου Χίου, εὐγενεῖς καὶ οἱ καθόλου λαοῦ…Ἡ Νέα Μονή, τὸ μόνον ἀναψύχιον τῶν ἡμετέρων ψυχῶν, τὸ ἀγαπητὸν καὶ εὐλαβέστατον κατοικητήριον πάσης Ἐλάδος (sic)….οὐχὶ μόνον ἡμεῖς πάντες οἱ οἰκοῦντες ἐν Χίῳ ἀπολαύσωμεν ἰδίως καὶ ἑνικὼς τὴν χάριν, ἀλλὰ ἀκομὴ πᾶσα ἡ Ἐλλάς».

Στὸν πρόλογο τῆς Ἱστορίας τοῦ Δωρόθεου Μονεμβασίας (1631) ἀπὸ τὸν Γιαννιώτη Ἀπόστολο Τζηγαρᾶ δίνεται ἡ συμβουλὴ πρὸς «Πάντας τοὺς Ἕλληνας καὶ ὀρθοδόξους χριστιανούς (Ἕλληνας ἀπὸ τὸ γένος, καὶ ὀρθοδόξους χριστιανοὺς ἀπὸ τὴν πίστιν) νὰ ἀγοράσουν τοῦτο τὸ βιβλίο».

Στὸ Χρονικὸ τοῦ Ἄμστερνταμ (1774), ὁ Θεσσαλὸς Ἰωάννης Πρίγκος, (ἔκδ. Ν. Ἀνδριώτη, Νέα Ἑστία 112 (1931), 852-853) σημειώνει: «Ἀσήκωσε, Θεέ μου, ἕναν ἄλλον Ἀλέξανδρον, ὥς ποτε ἐκεῖνος τοὺς Πέρσας ἔδιωξε ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα, ἔτζι καὶ αὐτὸν τὸν τύραννο νὰ τὸν διώξη, νὰ λάμψη πάλε ἡ χριστιανοσύνη στοὺς τόπους τῆς Ἑλλάδος καθὼς καὶ πρῶτα [] Οἱ Μανιάτες…καὶ ἄλλοι ἕλληνες ὀρθόδοξοι, ὁποὺ καὶ Ρωμαῖοι λέγονται [] ἀκόμη ὅτι χιλιάδες ἕλληνες, ἤγουν Ρωμαῖοι ὀρθόδοξοι χριστιανοί» κ.ο.κ.

Στὸ Μπεράτι τὸ 1779, καταγράφηκε ἐνθύμηση τοῦ περάσματος τοῦ Κοσμᾶ τοῦ Αἰτωλοῦ: «Ἀφοῦ ἐγύρισεν εἰς ὅλα τὰ μέρη εἰς Γραικίαν καὶ Ἀρβανιτίαν».

Τὸ 1787 ὁ Πολίτης Δ. Καταρτζῆς (1730-1807) στὸ Λόγος προτρεπτικὸς στὸ γνῶθι σαυτὸν καὶ στὴν κοινὴ παιδαγωδία τοῦ ἔθνους, ἢ σοφός, ἡμιμαθής, ἀμαθής, γράφει: «Εἶναι τρία ἔθνη ὁμόπιστοι καὶ δύνδουλοί μας ποὺ τὰ μεταχειρίζονται (τὰ σλαβικά) στῆς ἐκκλησίαις τους, ἤγουν Βουργάροι, Σίρμποι καὶ Μποσνάκοι», ἐνῶ τὸ 1783, στὸ Σχέδιο β’ κάμει διάκριση μεταξὺ Βλάχων (κατοίκων τῆς Μολδοβλαχίας) καὶ Ρωμηῶν.

Τὸ 1802, ὁ ἱερομόναχος Δανιὴλ ἀπὸ τὴ Μοσχόπολη (1754-1825) γράφει στὸ τετράγλωσσο Λεξικὸν τῶν τεσσάρων κοινῶν διαλέκτων τὴν ἑξῆς ἀφιέρωση: «Ἀλβανοί, Βλάχοι, Βούλγαροι ἀλλόγλωσσοι χαρῆτε κι ἑτοιμασθῆτε ὅλοι σας Ῥωμαῖοι νὰ γενῆτε… νὰ τιμήσετε…καὶ τὰς πατρίδας τὰς Ἀλβανοβουλγαρικὰς κάμνοντας Ἑλληνίδας».

Ὁ Ἀθανάσιος Χριστόπουλος ἀπὸ τὴν Καστοριά στὸ Ὄνειρον (1810), ἕναν διάλογο γιὰ τὴ γλώσσα, γράφει: «Ὅτ’ οἱ Ρωμαῖοι εἶν’ ἀπόγονοι τῶν παλαιῶν Ἑλλήνων, αὐτὸ κι αὐτοὶ τὸ ἠξεύρουν καὶ κανένας δὲν διστάζει».

Ἐὰν τὰ Ἕλλην κ.λπ. σήμαιναν τὸν εἰδωλολάτρη ἀνάμεσα στοὺς ἁπλοὺς ἀνθρώπους, ἐὰν δηλαδὴ ἦταν τόσο ἀπαράδεκτη ἡ σημασία τῶν λέξεων αὐτῶν, ποτὲ δὲν θὰ ἦταν τόσο ἐλεύθερη ἡ χρήση τους στὰ βιβλία, ἀκόμη καὶ ἀπὸ τοὺς λόγιους ποὺ συνέγραφαν ἔργα γιὰ τοὺς ὁριακὰ ἐγγράμματους ὁμοεθνεῖς τους, ὅπως λεξικὰ καὶ παγκόσμιες ἱστορίες. Ἂν τὸ Ἕλλην περιμέναμε νὰ ἔρθει ἀπὸ τὸ ἑλληνικὸ κράτος, ἐνῶ ἡ χρήση του βρίσκεται σὲ σημαντικὰ κέντρα ποὺ ἔμειναν ἐκτὸς συνόρων, τότε συμμεριζόμαστε τὴν ὀφθαλμαπάτη τῆς Ἀθήνας. Τὸ πιὸ σημαντικὸ εἶναι, ὡστόσο ὅτι ἡ ἰδέα τοῦ τρισχιλιετοῦς, μὲ Ἀρχαίους καὶ Βυζαντινοὺς μαζί, ὑφίστατο στὴν Τουρκοκρατία ἄσχετα ἀπὸ τὸ ἂν τὸ Ἕλλην σήμαινε τὸν εἰδωλολάτρη. Ἄλλο ἂν ἀναμενόμενα δὲν βρίσκεται τὸ Ἕλλην σὲ κάθε χωριουδάκι καὶ κωμόπολη. Σάμπως ὁ μέσος ἀγρότης τῆς ἀρχαίας Ἀθήνας ἢ τῆς ἀρχαίας Μεσσηνίας ἤξερε ὅτι ἦταν Ἕλλην καὶ εἶχε διαβάσει τὴ μυθολογία;

 

Posted in Ελλάδα | Tagged | Σχολιάστε

Συμμαχίες

Πόσο παραπλανητικὴ εἶναι ἡ εἰκόνα τῶν ἄλλων λαῶν γιὰ ὅσους ἀπὸ ἐμᾶς δὲν ἔχουμε ἱστορικὸ βάθος στὴν ἀνάλυσή μας καὶ ἔχουμε μόνο πολιτικὴ ἀνάλυση. Θεωροῦμε τοὺς Κούρδους ἡρωικοὺς ἀγαθούληδες μάρτυρες, ἐνῶ στὴν πραγματικότητα ἦταν πιστοὶ σύμμαχοι τῶν Τούρκων ἐπὶ 500-1.000 χρόνια, συνεργοί τους σὲ κάθε ἀνήκουστη γενοκτονία. Φανταζόμαστε τοὺς Πέρσες ὡς εὐγενεῖς ἀγρίους πανάρχαιους πεπολιτισμένους Ἀσιάτες, συγκριτικὰ μὲ Τούρκους κι Ἄραβες: Ἐνῶ ἐπὶ 12 αἰῶνες, ἀπὸ τὸ 600 π.Χ. ἕως τὸ 629 μ.Χ. εἶχαν ταράξει τὸν Ἑλληνισμὸ καὶ τὸν ἑλληνορωμαϊσμὸ στοὺς πολέμους, καὶ ἦταν ὁ χειρότερος ἐχθρός -καὶ μόνο μιὰ ὑπερτιτάνια προσπάθεια σὰν ἐκεῖνες τοῦ Ἀλέξανδρου καὶ τοῦ Ἡράκλειου τοὺς ἔκανε «σώφρονες παμπάλαιους Ἀνατολίτες».

Posted in ιστορία | Tagged , , , | Σχολιάστε

Ἀντίσταση, λαέ

Τὸ ἀριστερὸ καὶ δεξιοψεκασμένο ἀφήγημα τῆς ἀντίστασης λέει ὅτι ἐὰν ἀντισταθοῦμε θὰ ἔρθουν καλύτερες μέρες ἢ ὅτι θὰ ἐπιστρέψουμε στὶς καλὲς μέρες. Στὴν πραγματικότητα, ἡ ἀντίσταση ἀκτιβιστικοῦ τύπου προετοιμάζει τὶς χειρότερες ἡμέρες. Τὰ Κίτρινα Γιλέκα θὰ φέρουν στὴν ἐξουσία ἕναν φασίστα, ὄχι (ἀπαραιτήτως) ἐθνολαϊκιστὴ ὅπως τὰ ΜΜΕ μᾶς τρομάζουν, ἀλλὰ «καλό» (τοῦ μετώπου τῆς «Λογικῆς»). Μὲ πραγματικὰ φασιστικὲς ἐξουσίες, ποὺ θὰ θεσμοθετηθοῦν, κι ὄχι -ὅπως τώρα- «παρεκτροπές». Ἀκριβῶς ὅπως ἡ ἀντίσταση στὸν Γιωργάκη Παπανδρέου ἔφερε τὸν Παπαδήμο ὡς πρωθυπουργό, τὴν ὑπαγωγὴ στὸ ἀγγλικὸ δίκαιο κ.ο.κ. Ὁ λόγος εἶναι ὅτι ἡ σύγκρουση εἶναι ἀνάμεσα σὲ καλὰ ὀργανωμένες δημόσιες δυνάμεις, ποὺ ἔχουν τὸν ἔλεγχο τῶν πολιτικῶν πρωτοβουλιῶν καὶ τὴν ἱκανότητα ταχύτατων ἐλιγμῶν, καὶ σὲ ἀνοργάνωτο πλῆθος χωρὶς νομιμοποιημένο ἡγέτη, σὲ πλῆθος ποὺ μόνο νὰ ἀντι-δρᾶ μπορεῖ στὶς ἐνέργεις τῶν πρώτων -τὴν ἴδια στιγμὴ κατὰ τὴν ὁποία οἱ ὀργανωμένες δημόσιες δυνάμεις ἐπικαλοῦνται τὴ δημοκρατικότητά τους (ἐκλογές). Ἐννοεῖται ὅτι ἡ θέση μου αὐτὴ δὲν συνεπάγεται καμμία μικροαστικὴ μεταπολεμικὴ αἰσιοδοξία. Ὅμως πηγάζει ἀπὸ τὴν πεποίθηση ὅτι οἱ τεχνολογικὲς καὶ ἄλλες ἐξελίξεις τῆς δυνατότητας γιὰ καταπίεση ἔχουν μειώσει ριζικὰ τὶς δυνατότητες γιὰ ἀντίσταση σύμφωνα μὲ τὸν μύθο τῆς Ἐπανάστασης, κι ὅτι παράλληλα δὲν ζοῦμε οὔτε στὴν Κατοχὴ οὔτε στὴν ἀγροτοποιμενικὴ Τουρκοκρατία.

Posted in πολιτικά, κοινωνία | Tagged , | 1 σχόλιο

Κάθε Τελώνη καὶ Φαρισαίου

Βρίσκω πολὺ διασκεδαστικὸ τὸ νὰ ἀκούω Ἀριστεροχριστιανοὺς νὰ κάνουν κηρύγματα κατὰ τῆς ὑποκρισίας, κάθε τοῦ Τελώνη καὶ τοῦ Φαρισαίου. Ἡ προτεσταντική τους κριτικὴ διαφέρει ἀπὸ τὴν κριτικὴ τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ κηρύγματος, ὅπου ὁ ἱερέας μιλᾶ σὲ α΄ πληθυντικὸ πρόσωπο κι ὄχι γ’. Κάνουν ἀκριβῶς ὅ,τι κι ὁ Γιανναρᾶς ποὺ τοὺς ἔθιξε τὸ τοτέμ τους, τὸν (πασοκο)Ψαρουδάκη (ποὺ τὸν εἶχαν ἐκπαραθυρώσει οἱ ἴδιοι, οἱ θερμοὶ Χριστιανοὶ καὶ μὴ ὑποκριτές, ὅταν ἀποπειράθηκε νὰ ξεφύγει ἀπὸ τὸν ἀντιδεξιὸ πολιτικαντισμό): Ἐξαιροῦν τὸν ἑαυτό τους ἀπὸ τὴν ὑποκρισία, ποὺ εἶναι σταθερὴ ἀνθρώπινη κατάσταση, ὅπως καὶ ἡ ἀντίφαση. Πάντα οἱ ἄλλοι, κάποιοι ἄλλοι, φταῖνε. Δὲν ἀντιλαμβάνονται τὶς διαβαθμίσεις της. Ἀπὸ τὸ «τὸ μὲν πνεῦμα πρόθυμο, ἡ δὲ σὰρξ ἀσθενής» ἕως τοὺς Φαρισαίους. Οὔτε εἶναι σὲ θέση νὰ ἀντιληφθοῦν τὶς λεπτὲς ψυχολογικὲς διαβαθμίσεις, στὸ τέρμα τῶν ὁποίων βρίσκεται ἐκεῖνος ποὺ εἰλικρινὰ καὶ ἀθῶα πιστεύει ἀφελῶς ὅτι εἶναι ὄντως καλός. Δὲν ἀντιλαμβάνονται ὅτι σὲ ἐποχὲς ἰδεολογικῆς σύγχυσης ὁ τύπος σώζει τὴν οὐσία κι ἄρα ἡ τήρησή του γίνεται ἀκόμη πιὸ ἐπιτακτική· κι ὅτι ὁ Χριστὸς παρήγγειλε νὰ τηροῦμε ὅσα λένε οἱ Φαρισαῖοι ἀλλὰ νὰ μὴν κάνουμε ὅσα κάνουν, γιατὶ ἀποσυνδέει τὴν ὀρθότητα (ἢ μή) μιᾶς ἄποψης ἀπὸ τὴν πιστὴ ἢ μὴ ἐφαρμογή της ἀπὸ ἐκεῖνον ποὺ τὴν διακηρύσσει -σὲ ἀντίθεση μὲ τὸν Μάρξ, ποὺ ἐπειδὴ διαπιστώνει ὑποκρισία στὴν ἐφαρμογὴ κάποιων ἠθικῶν κανόνων, ζητᾶ τὴν εἰλικρινὴ καὶ πλέρια κατάργησή τους, ὡς ἐπιταγῶν ποὺ δὲν γίνεται ἀνθρωπίνως νὰ ἐφαρμοστοῦν ἀπὸ κανέναν. Μέσα στὴν βαριὰ μεταμοντερνιὰ ποὺ τοὺς δέρνει, ἐφευρίσκουν καὶ ἐμμέσως θέτουν χριστιανικῶς ἀνύπαρκτα ψευτοδιλήμματα, ὅπως «ἢ νηστεία καὶ τήρηση τῶν τύπων ἢ ἔμπρακτη ἀγάπη καὶ καλοσύνη», ἐνῶ ἁπλούστατα ὁ Χριστιανὸς πρέπει νὰ κάνει καὶ τὰ δύο. Πιστοὶ στὰ ἀκτιβιστικὰ κηρύγματα τῆς μάνας τους, τῆς Ἀριστερᾶς, δὲν λαμβάνουν πρακτικὰ ὑπόψιν τὴν ἀπαξίωση ἢ μᾶλλον σχετικοποίηση τοῦ ἀγαπητικοῦ ἀκτιβισμοῦ ποὺ κάνει ὁ Παῦλος στὸν ὕμνο τῆς ἀγάπης. Γι’ αὐτὸ καὶ λ.χ. κατηγοροῦν ὡς ὑποκριτὲς καὶ μὴ καλοὺς Χριστιανοὺς ὅσους ἀρνοῦνται στὸ ὄνομα τῆς ἀγάπης νὰ ἀφήνονται ἀφύλακτα καὶ διαπερατὰ τὰ σύνορα τῆς χώρας τους καὶ νὰ ἀλλάζει ἡ πληθυσμιακὴ σύνθεσή της χωρὶς πρῶτα νὰ ἀποφανθεῖ ὁ λαὸς τῆς χώρας: Γιατὶ ἡ ἀκτιβιστική τους ἀγάπη, τῶν Ἀριστεροχριστιανῶν, εἶναι τυραννία σὲ βάρος τρίτων καὶ μίσος. Φορώντας τὸ χαμόγελο τῆς εὐγένειας, ἐξαπολύουν ψυχαναγκαστικὲς καὶ ἐνοχοποιητικὲς κρίσεις σ’ ὅποιους ἐκλαμβάνουν τὶς ἐξωπραγματικὲς ἀπαιτήσεις τους ὡς ἀδιέξοδες: Τί ἀκριβῶς θὰ κερδίσει ἡ χριστιανικὴ ὑπόθεση τῆς «βοήθειας στοὺς πρόσφυγες» ἐὰν γεμίσει μία μικρούτσικη χώρα μὲ ἕνα, δύο, πέντε ἑκατομμύρια «πρόσφυγες» (καὶ κατὰ συνέπεια ἐξαφανιστεῖ ὡς χώρα) τὴ στιγμὴ κατὰ τὴν ὁποία οἱ ἄλλες χῶρες ἀρνοῦνται νὰ δεχτοῦν ἐπιπλέον πρόσφυγες; Θὰ σωθεῖ ὁ Τρίτος Κόσμος καὶ τῆς γῆς οἱ κολασμένοι ἢ ἁπλῶς θὰ ἐκλείψει ἕνα ἔθνος-κράτος; Δὲν εἶναι ἄραγε ὁλοφάνερο ὅτι δὲν εἶναι δέουσα λύση ἡ μεταφορὰ πληθυσμῶν ἀπὸ ὅλον τὸν πλανήτη καὶ ἡ συγκέντρωσή τους σὲ ἕνα σημεῖο του, ἀλλὰ ἡ βοήθεια πρὸς τοὺς πληθυσμοὺς αὐτοὺς στὶς χῶρες τους; Ὁποιαδήποτε μαξιμαλιστικὴ χαρωπὴ τρέλα τοὺς κατέβει στὸ κεφάλι εἶναι πραγματικὸς Χριστιανισμός -ἂν τὴν ἀρνηθοῦμε, τότε δὲν εἴμαστε θερμοὶ Χριστιανοί, παρὰ χλιαροί, ὑποκριτές, συντηρητικοί, τυπολάτρες καὶ δὲν συμμαζεύεται. Μοιάζουν τῶν ἄθεων ποὺ μαξιμαλιστικὰ ζητᾶν ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία νὰ θεσμοθετήσει ἱέρειες, κι ἂν δὲν θεσμοθετήσει τότε εἶναι σεξιστική. Γι’ αὐτὸ καὶ ἀποσιωποῦν ὅσο περισσότερο μποροῦν τὶς μεγάλες διαφορὲς μεταξὺ Ἀριστερᾶς καὶ Χριστιανισμοῦ, ὥστε νὰ θολώσουν τὰ νερὰ ὅσον ἀφορᾶ τὶς ἐπιδιώξεις μιᾶς χριστιανικῆς κοινωνίας σὲ σύγκριση μὲ τὶς ἐπιδιώξεις μιᾶς ἀριστερῆς κοινωνίας –τὴν ἴδια στιγμὴ ποὺ μὲ βούκινο τονίζουν τὶς ἐπιφανειακὲς ὁμοιότητές τους. Γι’ αὐτὸ καὶ στὶς ἐκλογὲς κάποιοι Ἀριστεροχριστιανοὶ συντάχθηκαν μὲ αὐτὸ τὸ πράμα, τὸν ΣΥΡΙΖΑ, μὲ τὶς εὐλογίες ἄλλων Ἀριστεροχριστιανῶν.

 

Posted in Αριστερά, θρησκεία | Tagged , , , | Σχολιάστε

Τὰ παρασκήνια τοῦ ΚΚΕ

«Τον Ιούνιο του 1924 το 5ο συνέδριο της Κομμουνιστικής Διεθνούς που συνήλθε στη Μόσχα υιοθέτησε τις αποφάσεις της 6ης Συνδιάσκεψης της ΒΚΟ θεωρώντας τες ως δικές της αποφάσεις, ενώ έκρινε τις αποφάσεις εκείνες ως υποχρεωτικές πλέον για όλα τα κομμουνιστικά κόμματα της Βαλκανικής». Ο γραμματέας της Κομιντέρν, Μανουήλσκι «απέρριψε τα επιχειρήματα του αντιπροσώπου του ΣΕΚΕ Σεραφείμ Μάξιμου, ότι στην ελληνική Μακεδονία δεν υπάρχει μειονοτικό κίνημα…ισχυρίστηκε ότι «στη Μακεδονία υπάρχει ισχυρό εθνικό κίνημα υπέρ της δημιουργίας ανεξάρτητου κράτους» και ζήτησε την πλήρη και ανεπιφύλακτη ευθυγράμμιση με τις αποφάσεις της ΒΚΟ».

Η άρνηση του ΣΕΚΕ να δεχτεί μακεδονικό έθνος και απόσπαση της ελληνικής Μακεδονίας, διατυπώθηκε κατά τη διάρκεια του Εθνικού Συμβουλίου 3-8/2/1924, από την τριμελή κεντρική επιτροπή, από τους Θωμά Αποστολίδη, Γιάνη Κορδάτο, και Σεραφείμ Μάξιμο, οδήγησε στο να έρθουν στην Αθήνα οι εκπρόσωποι της Κομιντέρν, οι οποίοι οργάνωσαν «το 3ο Έκτακτο Συνέδριο» μεταξύ 26/11-3/12/1924, «αντικαθιστώντας τον γραμματέα Θωμά Αποστολίδη με τον Παντελή Πουλιόπουλο, ενώ έδωσαν γραμμή για να περιέλθουν σε δυσμένεια ο Γιάννης Κορδάτος και άλλα ηγετικά στελέχη. Το 3ο Έκτακτο Συνέδριο πραγματοποιήθηκε τόσο απροετοίμαστα ώστε και ο ίδιος ο Μανουήλσκι αναγκάστηκε να παραδεχτεί ότι «σε ένα τακτικό συνέδριο πρέπει να αντιπροσωπεύεται η κοινή γνώμη του Κόμματος, πράγμα που δεν συμβαίνει με το σώμα αυτό»».

«Ο γραμματέας της απερχόμενης Κεντρικής Επιτροπής Θωμάς Αποστολίδης απέρριψε με σοβαρά και τεκμηριωμένα επιχειρήματα το σύνθημα για ενιαία και ανεξάρτητη Μακεδονία «ως ανεδαφικό». «Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε ο Αποστολίδης, «Η εθνολογική και κοινωνική σύνθεσις του ελληνικού τμήματος της Μακεδονίας σήμερα, δεν είναι η αυτή με τα λοιπά τμήματά της. Εις το ελληνικό τμήμα της Μακεδονίας η άφιξις και η διασπορά 600.000 προσφύγων επέφερε μία μεγάλη εθνολογική μεταβολή…Σύμφωνα με το σύνθημα αυτό, ο προσφυγικός αυτός πληθυσμός δεν έχει καμία θέση στη Μακεδονία» […] Σύμφωνα πάντα με τα Πρακτικά του Συνεδρίου στην ομιλία του ο Αποστολίδης ανέφερε μεταξύ των άλλων και το γεγονός ότι ήταν τόση η απροθυμία της βάσης του κόμματος και τέτοια η αντίσταση στις γραμμές του να δεχτεί την παράλογη απόφαση της Κομιντέρν περί ενιαίας και ανεξάρτητης Μακεδονίας, ώστε ο Ε. Σταυρίδης, στον οποίο είχε ανατεθεί το καθήκον να μεταβεί στη Μακεδονία και να κάνει εσωκομματική ανάλυση της απόφασης της Κομιντέρν, δεν βρήκε πουθενά συμφωνία και αποδοχή από τα μέλη του Κόμματος. Και στο Συνέδριο υπέβαλε έκθεση που πιστοποιούσε ότι σύσσωμο το Κόμμα απορρίπτει αυτήν τη θέση. Παρά το γεγονός ότι τα περισσότερα μέλη της ηγεσίας του πρώην ΣΕΚΕ και νυν ΚΚΕ αντέδρασαν στην αφόρητη πίεση του Μανουήλσκι και της Κομιντέρν, στο τέλος υιοθετήθηκε η καταστρεπτική για το ελληνικό κομμουνιστικό κίνημα θέση…Στο Μανιφέστο, που δόθηκε στη δημοσιότητα στις 14 Δεκεμβρίου 1924 αναφερόταν…ότι οι Έλληνες κομμουνιστές αγωνίζονται «για την ένωση των τριών τμημάτων της Μακεδονίας και Θράκης και για την ενιαία και ανεξάρτητη κρατική τους ύπαρξη».

Κατά τον Άγι Στίνα, μέλος του ΚΚΕ τότε, που διαγράφτηκε το 1931 «Το Έκτακτο Συνέδριο συνήλθε μυστικά, δίχως να προηγηθεί καμιά συζήτηση, ούτε προφορικά στις οργανώσεις και δίχως ουσιαστικά να εκλεγούν αντιπρόσωποι….Το συνέδριο δεν έγινε μυστικά και κρυφά από την αστυνομία, αλλά κρυφά και μυστικά από το κόμμα». Κατά τον Στίνα, το σύνθημα για ανεξάρτητη Μακεδονία το έθεσε το Βουλγαρικό Κομμουνιστικό Κόμμα «και δεν ήταν καθόλου από λόγους αρχής αλλά καθαρά από λόγους σκοπιμότητας, από την προσπάθειά του δηλαδή να επηρεάσει και να προσεταιρισθεί τους πρόσφυγες Σλαβομακεδόνες που ήταν συγκεντρωμένοι σε ορισμένες περιοχές της Βουλγαρίας και αποτελούσαν μια υπολογίσιμη, αξιόμαχη ένοπλη δύναμη».

Στο 3ο Τακτικό Συνέδριο (Μάρτιος 1927) ενώ έγινε αυτοκριτική, ενώ εισηγητές όπως ο Χ. Βάτης αρνήθηκαν την ύπαρξη μακεδονικής εθνότητας και την ανυπαρξία ελληνικής πλειονότητας στην ελληνική Μακεδονία, επιβεβαιώθηκε ωστόσο η θέση του 3ου Έκτακτου Συνεδρίου.

Ο Πουλιόπουλος το Φεβρουάριο του 1927 (Ριζοσπάστης 5-2-1927) υποστήριξε ότι τα συνθήματα για ανεξάρτητη Μακεδονία και Θράκη χρεοκόπησαν: «ήταν τόσο άτυχα, ώστε άφηναν να δημιουργηθεί η τρομερή παρεξήγηση ότι επαναστατικός διεθνισμός δεν είναι τίποτα άλλο, παρά συμμαχία με τους Βουλγάρους κομιτατζήδες. Του κάκου προσπαθήσαμε να διαλύσουμε τη σύγχυση».

Το 1934, με την 6η Ολομέλεια,, πάλι δεν καταγγέλθηκε η απόφαση του 1924 αλλά υιοθετήθηκε το σύνθημα «Εθνική αυτοδιάθεση μέχρι αποχωρισμού των καταπιεζόμενων Μακεδόνων και Θρακών…».

«Τον Δεκέμβριο του 1935, το 6ο Συνέδριο του ΚΚΕ απέσυρε επισήμως το σύνθημα για ανεξάρτητη Μακεδονία-Θράκη». Σε αυτό αναφέρεται ότι «Την αντικατάσταση του παλιού συνθήματος «ενιαία και ανεξάρτητος Μακεδονία» επιβάλλει αυτή η ίδια η αλλαγή της εθνολογικής σύνθεσης στο ελληνικό κομμάτι της Μακεδονίας»…ενώ λίγο παρακάτω προστέθηκε ότι «Ο πληθυσμός στο ελληνικό κομμάτι της Μακεδονίας είναι σήμερα στην πλειοψηφία του ελληνικός». «Η απόφαση εκείνη στην αρχή συνάντησε την αντίδραση της Κομμουνιστικής Διεθνούς. Ο τότε οργανωτικός γραμματέας του ΚΚΕ Βασίλης Νεφελούδης, που μετέφερε στην Κομιντέρν τις νέες θέσεις…έγραψε αργότερα ότι «Στους κύκλους της Κομμουνιστικής Διεθνούς αρχικά η αλλαγή θεωρήθηκε σαν οπορτουνιστική υποχώρηση στη σοβινιστική πίεση των Ελλήνων αντιδραστικών. Το ΚΚΕ επέμενε στη θέση που πήρε στο συνέδριο. Εξέθεσε στην Κομμουνιστική Διεθνή τα πραγματικά δεδομένα του προβλήματος. Παρουσίασε πίνακες που έδειχναν την πραγματική εθνολογική σύνθεση του πληθυσμού στην ελληνική Μακεδονία και Θράκη, μετά την ανταλλαγή των πληθυσμών. Υπερασπίστηκε με σταθερότητα τη θέση του και την επέβαλε»».

Σ. Κουζινόπουλος, Τα παρασκήνια του Μακεδονικού ζητήματος. Μαρτυρίες πρωταγωνιστών, άγνωστα έγγραφα και ντοκουμέντα, Αθήνα 2008, σσ. 52-68.

Εἶναι αὐτὸ ποὺ λένε, ὅτι ἡ σταθερότητα τῶν ἑλλήνων κομμουνιστῶν στὶς ἐπιστημονικὰ ἐξακριβωμένες ἀντιλήψεις (ὑπάρχει ἢ δὲν ὑπάρχει μακεδονικὸ ἔθνος) εἶναι παροιμιώδης -καὶ γι’ αὐτὸ πρέπει νὰ θαυμάζουμε τὸν πατριωτισμὸ-ντισκοτέκ τοῦ ΚΚΕ. (Ντισκοτὲκ ἀπὸ τὶς ἐναλλασσόμενες ἀντίθετες θέσεις.) Ἢ νὰ μὴν τὸ πειράζουμε, τέλος πάντων. Ὅπως καὶ ἡ σθεναρὴ ἀντίστασή τους στὸν ξένο παράγοντα, ποὺ ἔλυνε καὶ ἔδενε. Σήμερα πιά, βεβαίως, ἔχουν κατασταλάξει, εἶναι καλοὶ μικροαστοί, κι εἶναι πραγματικὰ ἄδικο ὁ Γέρων Γιανναρᾶς νὰ τοὺς βάζει, πρώτους-πρώτους μάλιστα, στὸ ἀντι»προοδευτικό» του στόχαστρο, τὴν ἴδια στιγμὴ ποὺ ἡ μὴ-ΚΚΕ Ἀριστερὰ κάνει τὰ ὄργιά της μὲ πρόσφυγες καὶ Μακεδονίες. Ἔχω ἀμφιβολίες, ὡστόσο, γιὰ τὴν ἀντιστοιχία τῆς σωστῆς ἄποψης ποὺ ἐξέφρασε πρόσφατα ἡ ἡγεσία τοῦ ΚΚΕ γιὰ τὸ Μακεδονικὸ μὲ τὶς ἀπόψεις τῶν μελῶν του, οἱ ὁποῖες κινοῦνται στὰ ὅρια τοῦ ἀναρχολάιφ-στάυλ, ντεμὲκ λαϊκότητας καὶ «ἀντιεθνικισμοῦ», λόγῳ τοῦ συγχρωτισμοῦ μὲ τὴν λοιπὴ φοιτητικὴ Ἀριστερά.

 

Posted in Αριστερά, Μακεδονία | Tagged , , | Σχολιάστε

«…ἡ ὁθενδήποτε ἀποκτηθεῖσα ἰδιαιτέρα περιουσία»;

Μιὰ ἀπὸ τὶς πολλὲς ἀριστεροχριστιανικὲς αὐτ-ἀπάτες (ὁρισμένοι Ἀριστεροχριστιανοὶ κάνουν λάθος, κι ἄλλοι λένε ψέματα ἀπὸ ὑπερβάλλοντα ζῆλο) σχετικὰ μὲ τὴν ὁμοιότητα Χριστιανισμοῦ καὶ Κομμουνισμοῦ ἀφορᾶ μιὰ φράση τοῦ Μεγάλου Βασιλείου. Ἡ φράση αὐτὴ εἶναι:

Κλοπὴ εἶναι ἡ ὁπωσδήποτε καὶ ὁθενδήποτε ἀποκτηθεῖσα ἰδιαιτέρα περιουσία

«νοσφισμὸς γάρ ἐστιν ἡ ὁπωσοῦν καὶ ὁθενοῦν ἰδιάζουσα κτῆσις»

Ἀσκητικαὶ διατάξεις πρὸς τοὺς ἐν κοινοβίῳ καὶ κατὰ μονὰς ἀσκοῦντας, κεφάλαιο Ὅτι οὺ χρὴ τὸν ἐν συστήματι πολιτευόμενον ἀσκητὴν ἰδίᾳ τι κεκτῆσθαι τῶν ὑλικῶν, «Ὅτι δὲν πρέπει ὁ ἀσκητὴς ποὺ ζῇ εἰς κοινόβιον νὰ ἔχῃ ἴδια ὑλικὰ ἀγαθά» (34.1),  P.G., 31, 1425C.

Ὅπως μπορεῖ εὔκολα νὰ καταλάβει καθένας ἤδη ἀπὸ τὸν τίτλο, ὁ Μ. Βασίλειος ἀπευθύνεται στοὺς ἀσκητὲς καὶ τοὺς μοναχοὺς στὸ μοναστήρι. Ἀποκλειστικὰ σὲ αὐτούς,  στοὺς μοναχούς, ἀπευθύνεται. Τί ποιὸ προφανὲς ἀπὸ τὸ ὅτι σὲ ἕνα μοναστήρι ἡ κατοχὴ ἀτομικῆς ἰδιοκτησίας ἀπαγορεύεται στοὺς μοναχούς καὶ συνιστᾶ κλοπή; Μήπως ὁ Μ. Βασίλειος, λοιπόν, ἐννοεῖ ὅτι ὁ ὁρισμὸς αὐτὸς τῆς κλοπῆς ἀφορᾶ τοὺς «κοσμικούς», τοὺς ἐκτὸς μοναστηριῶν Χριστιανούς; Σαφέστατα ὄχι. Γιὰ τὸν Μ. Βασίλειο, ὅταν αὐτὸς ἀπευθύνεται σὲ λαϊκοὺς Χριστιανοὺς ἐκτὸς μοναστηρίου, μὴ ἀσκητὲς καὶ μὴ μοναχούς, ἡ κλοπὴ συνίσταται στὸ νὰ κατέχεις πράγματα ποὺ δὲν χρειάζεσαι καὶ τὰ χρειάζεται κάποιος ἄλλος: «Τὰ ροῦχα ποὺ σοῦ περισσεύουν εἶναι τοῦ ρακένδυτου· τὰ παραπανίσια παπούτσια εἶναι τοῦ ξυπόλυτου» κ.ο.κ.

Τί κάνουν λοιπόν, οἱ Ἀριστεροχριστιανοὶ ποὺ παραθέτουν μόνο μιὰ ξεκομμένη φράση; Ἀποσιωποῦν ὅτι τὸ συγκεκριμένο κείμενο ἀπευθύνεται σὲ μοναχοὺς καὶ ἐρημίτες καὶ δὲν συνιστᾶ γενικὸ ὁρισμὸ τῆς κλοπῆς· ἢ δὲν γνωρίζουν, καὶ δὲν ἐνδιαφέρονται νὰ μάθουν, σὲ ποιὸν ἀπευθύνει τὶς προτροπές του ὁ Μ. Βασίλειος στὸ συγκεκριμένο κείμενο. Ἀφήνουν νὰ ἐννοηθεῖ ὅτι μὲ τὴ φάση αὐτὴ ὁ Βασίλειος δίνει ἕναν γενικὸ ὁρισμὸ τῆς σχέσης μεταξὺ κλοπῆς καὶ ἰδιοκτησίας· ἀφήνουν νὰ ἐννοηθεῖ ὅτι ὁ Μ. Βασίλειος λέει παρόμοια πράγματα μὲ τὸν Προυντὸν καὶ τὸ «Ἡ ἰδιοκτησία εἶναι κλοπή» του.

Γιατί τὸ κάνουν; Γιὰ νὰ ἐξυπηρετήσουν πολιτικὰ καὶ κομματικὰ συμφέροντα· γιὰ νὰ γίνουν ἀρεστοὶ στοὺς σταλίνες, τοὺς ἀναρχικοὺς καὶ διάφορους δῆθεν ἀνθρωπιστὲς καὶ δῆθεν δημοκράτες μὲ τοὺς ὁποίους συναγελάζονται καὶ ἀπὸ τῶν ὁποίων τὴν ἐπιδοκιμασία ἐξαρτῶνται.

Τί κατορθώνουν; Νὰ ἐξαπατᾶται ὁ κόσμος καὶ νὰ πιστεύει ὅτι ὁ Χριστιανισμὸς συμφωνεῖ μὲ τὴν Ἀριστερὰ καὶ τὸν Κομμουνισμό, γιατὶ «λένε τὰ ἴδια». Κατορθώνουν νὰ νεκρανασταίνουν τὴν οἴηση τῆς Ρ. Λούξεμπουργκ καὶ ἄλλων, ὅτι οἱ κομμουνιστὲς εἶναι οἱ πραγματικοὶ Χριστιανοί. Κατορθώνουν νὰ ὑποκαθιστοῦν στὰ μάτια τοῦ ἀκατήχητου κόσμου τὴν χριστιανικὴ ἀντίληψη περὶ καλοσύνης καὶ ἁγιότητας μὲ τὴν ψευδεπίγραφη χριστιανικότητα, τὸν ἠθικισμὸ τοῦ «εἶναι καλὸς ἄνθρωπος, δὲν πείραξε κανέναν, βοηθᾶ κ.ο.κ.» τῶν ἄσχετων. (Μὲ τέτοιον ὁρισμό, ὅσοι φονιάδες, τρομεροὶ ἐγκληματίες κ.λπ. μετανόησαν ἔστω καὶ τὴν τελευταία στιγμή τους δὲν εἶναι ἅγιοι οὔτε ἄξιοι γιὰ τὸν χριστιανικὸ παράδεισο.)

Ἡ φράση αὐτή, στὴ μετάφρασή της, ἀπαντᾶ σὲ ὅλους τοὺς καλοὺς ἱστότοπους, indymedia, resalto καὶ δὲν συμμαζεύεται.

Posted in παλιά και νέα θεότητα, Αριστερά, θρησκεία | Tagged , , | Σχολιάστε

Bart Simpson sells his soul.. Ἄρθρο 3

Ὅπως εἶχε προβλεφτεῖ ἀπὸ τὴν ἀρχή (2014-2015), ὁ ΣΥΡΙΖΑ θὰ τὰ ἔκανε μούσκεμα παντοῦ, ἀλλὰ πρὸς ἀντιστάθμιση αὐτοῦ τοῦ γεγονότος, καὶ σὲ ἀντάλλαγμα πρὸς τοὺς βέρους Ἀριστερούς, θὰ προωθοῦσε ὅ,τι πιὸ ἀληθινὰ ἀριστερὸ ὑφίσταται στὸ ἐπίπεδο τῆς κοσμοθεώρησης τὸ ὁποῖο καὶ ὄντως τελικὰ προώθησε:

Μεσοπολεμικὸ κουκουέδικο «ἀνθελληνισμὸ» καὶ πρωτόγονο ἀντικληρικαλισμό. Δηλαδή, κατάργηση τῶν συνόρων, ἐπανισλαμοποίηση τοῦ ἑλλαδικοῦ χώρου (ἐνάντια στὶς πρωτογενεῖς ἐπιδιώξεις καὶ τὰ στοιχειώδη κεκτημένα τοῦ 1821 / 1912-1923) προκειμένου ν’ ἀμφισβητηθεῖ ἡ σχέση νεοελληνικοῦ ἔθνους καὶ Χριστιανισμοῦ, ἀναγνώριση μακεδονικοῦ ἔθνους, νόμο γιὰ τὸ φύλο ἀπὸ τὰ 15 καὶ σύμφωνο συμβίωσης (ἐπίθεση γιὰ ἐξασθένιση τοῦ φυσιολογικοῦ, «ἀστικοῦ»,  γάμου καὶ τῆς οἰκογένειας), χωρισμὸ Ἐκκλησίας-Κράτους, ἑλληνοποιήσεις προκειμένου νὰ ἀποδειχτεῖ ἔμπρακτα ἡ θέση ὅτι τὸ ἑλληνικὸ ἔθνος εἶναι πρόσφατο κατασκεύασμα, συντροφικὴ ψευδολαϊκή (ἐγὼ Χριστὸ κι ἐσὺ Ἀλλάχ) ὑποταγὴ στὴν Τουρκία, πανθρησκειακὴ διάβρωση τοῦ μαθήματος τῶν θρησκευτικῶν κ.ἄ.

Στὸ ἐπίπεδο τῆς οἰκονομίας ἦταν σαφῶς φιλελεύθερος. Ἀλλὰ αὐτὸ δὲν εἶναι σοβαρὸ ἐπιχείρημα: Ἔτσι κι ἀλλιῶς ὅλοι εἶναι λίγο-πολὺ οἰκονομικὰ φιλελεύθεροι· ἀκόμη καὶ τὸ ΚΚΕ ποὺ ἀπολύει ἐργαζόμενους, καὶ οἱ σταχανοβίτες Ἀριστεριστὲς ποὺ κάνουν ἀπλήρωτη «κόκκινη ἐργασία» καὶ τὴν ἐπιβάλλουν στὰ μέλη τους. Ἐφόσον τὸ μόνο πεδίο ὅπου ἀποδεικνύεται ἡ «ἀριστερότητα» εἶναι τὸ πεδίο τῆς κοινωνικῆς κοσμοθεώρησης, ὁ ΣΥΡΙΖΑ ἐφάρμοσε κατὰ γράμμα τὸ κοινωνικὸ πρόγραμμα τοῦ 19ου καὶ τοῦ 20οῦ αἰ. Πρέπει νὰ ξεχωρίζουμε τὰ διαφορετικὰ ἐπίπεδα δράσης. Τὸ τί γίνεται στὸ ἕνα ἐπίπεδο δὲν ἀντιφάσκει μὲ τὸ τί γίνεται σ’ ἕνα ἄλλο, οὔτε ἀποκλείει μελλοντικὲς ἐξελίξεις καί, τουλάχιστον, στοχεύσεις. Αὐτὸ εἶναι ποὺ δὲν μποροῦν νὰ δοῦν, νὰ χωνέψουν καὶ νὰ φανταστοῦν πολλοί: Τὸ κοινωνικὸ πρόγραμμα τοῦ κλασσικοῦ μαρξισμοῦ (ἡ ἐπιβολὴ ἀστικῶν θεσμῶν ἐνάντια στὰ «μεσαιωνικὰ ὑπολείμματα» –καὶ ὁ ὑπερθεματισμὸς ὑπὲρ αὐτῶν– ὡς προϋπόθεση τοῦ σοσιαλισμοῦ) δὲν διαφέρει πολὺ ἀπὸ τὸν μεταμοντερνισμὸ τῶν δικαιωμάτων, παρὰ μόνο στὸ ὅτι ὁ δεύτερος θεωρεῖ αὐτοσκοπὸ τὴν κατάργηση κάθε προνεοτερικοῦ στοιχείου.

Βέβαια, δὲν ψηφίστηκε ἡ κατάργηση τοῦ ἄρθρου 3. Θὰ τὴν ψηφίσει, εἶναι ὅλοι σίγουροι, αὐτὴ ἡ νυφίτσα, ὁ Κυριάκος κι ὅλο του τὸ σόι μαζὶ μὲ τὰ μοσχοπόντικα τῆς ΝΔ, χάριν τῆς συναίνεσης καὶ γιὰ νὰ ἀποκτήσει καλὸ ὄνομα στὸ VICE.

Posted in Αριστερά, Ελλάδα, θρησκεία | Tagged , , , , | Σχολιάστε

πόσο ἑλληνικὴ ἦταν

233147387

Κακῶς, βέβαια, σὲ χαμηλὴ ἀνάλυση: Ἡ Ἑλλάδα ὅπως περίπου θὰ ἦταν σήμερα (ὅπως εἶναι ἡ Γαλλία, ἡ Ἀγγλία κ.ο.κ.), ἂν εἶχαν πάει ὅλα καλὰ τὸν 11ο αἰώνα.

Ἐνδιαφέρον ἄρθρο. Μὲ τὸ ὁποῖο καὶ συμφωνῶ πάνω-κάτω. Ὁ γλωσσικὸς ἐξελληνισμὸς μετὰ τὸν 7ο αἰώνα εἶναι πλήρης ἀπὸ Καππαδοκία καὶ δυτικά. Ἀλλὰ καὶ προηγουμένως, ὅπως σωστὰ ἐπισημαίνεται, οἱ μικρασιατικὲς γλῶσσες ἦταν ἀποστεωμένες τὸν 6ο αἰώνα. Ἴσως μετὰ τὸν 7ο αἰώνα νὰ ἔμεινε σὲ ὁρισμένους Μικρασιάτες μιὰ ὑπόνοια ψιλοπερίεργης προφορᾶς τῆς ἑλληνικῆς, ὅπως κάποιος ρωμιὸς συγγραφέας (μοῦ διαφεύγει τώρα) κοροϊδεύει κάποιον καταγόμενο ἀπὸ ἕνα μέρος τῆς Μικρασίας (Γαλατία; πάλι μοῦ διαφεύγει). Ἴσως ὅμως ἡ προφορὰ αὐτὴ νὰ ἦταν ἁπλῶς «χωριάτικη» γιὰ τὰ αὐτιὰ καὶ τὴν καλλιέργεια τῶν κατοίκων τῆς Κωνσταντινούπολης. Ἄλλωστε, τὰ καππαδοκικὰ καὶ ποντιακὰ τοῦ 1922 διασώζουν μιὰ βυζαντινὴ κοινή, καθὼς ἀποκόπηκαν ἀπὸ τὴν ὑπόλοιπη ἑλληνικὴ γλωσσικὴ ἐξέλιξη ἐξαιτίας τῆς τουρκικῆς ἐπικράτησης. Ἐπίσης, αἰῶνες πρὶν ἀπὸ τὸν 6ο, τὰ λατινικὰ εἶναι ἐλάχιστα στὶς ἐπιγραφές, καὶ οἱ γηγενεῖς ἐπιγραφές (φρυγικὲς κ.ἄ.) δὲν ἀντιστοιχοῦν σὲ μιὰ γλώσσα ποὺ ἔχει λογοτεχνικὸ καὶ φιλοσοφικὸ μέλλον (πόσο μᾶλλον κρατικό). Ὁ ἐκχριστιανισμὸς ἐξελλήνιζε γλωσσικῶς ὁλοκληρωτικά, καὶ μεταξὺ 4ου καὶ 7ου αἰ. μ.Χ. κατάφερε αὐτὸ στὸ ὁποῖο ἡ ἀρχαία φιλοσοφία καὶ ὁ παγανιστικὸς πολιτισμὸς εἶχαν ἀποτύχει παταγωδῶς ἐπὶ 600 χρόνια, ἀπὸ τὸν 4ο αἰ π.Χ. ὣς τὶς ἀρχὲς τοῦ 4ου μ.Χ. (Παρὰ τὴν ταύτιση γηγενῶν κι ἑλληνικῶν θεοτήτων, τὸν ἀρχιτεκτονικὸ ἐξελληνισμό, τὸν ἐξελληνισμὸ τῆς Παιδείας κ.λπ.) Μεταξὺ γλώσσας καὶ θρησκείας, εἶναι ἡ θρησκεία ποὺ μετρᾶ. Τὴν γλώσσα μοῦ ἔδωσαν Χαλκηδόνια καὶ εἰκονολατρική, λοιπόν, κι ὅσοι εἶναι φιλοπαγανιστὲς ἢ δὲν εἶναι φιλοπαγανιστὲς ἀλλὰ ἐπαινοῦν τὴν ἀνωτερότητα τῆς Ἀρχαιότητας, εἶναι ἱστορικὰ τυφλοί.

Δυὸ πράγματα. Τὸ πρῶτο: Ἡ κατάρρευση τῆς ρωμαϊκῆς Μικρᾶς Ἀσίας δὲν πρέπει νὰ ἀποδοθεῖ σὲ θρησκευτικοὺς καὶ ἐθνοπολιτισμικοὺς παράγοντες, ὅσο κι ἂν εἶναι αὐτὸ γοητευτικὸ ὡς ὑπόθεση. Ἐὰν μετὰ τὸ 1030, τὰ σύνορα δὲν παραμελοῦνταν, ἐὰν δὲν φορολογοῦνταν οἱ ἀκριτικοὶ πληθυσμοί, ἐὰν ὁ στρατὸς δὲν ἀφηνόταν στὴ μοίρα του μετὰ τὸ 1040 καὶ ἐὰν οἱ Δυνατοὶ καταπιέζονταν (ἐὰν ἡ γιαγιά μου εἶχε καρούλια, γενικῶς), τότε ἡ θρησκευτικὴ καὶ πολιτισμικὴ ποικιλομορφία τῆς Μικρᾶς Ἀσίας δὲν θὰ ἔπαιζε κανένα ρόλο στὴν διατήρηση τῆς κυριαρχίας στὴν Μικρασία: Ἀκριβῶς ὅπως κανέναν ἀνασχετικὸ ρόλο δὲν εἶχε ἡ ποικιλομορφία αὐτὴ ἐνάντια στὴν ἀποτελεσματικὴ ἄμυνα τῆς Ρωμανίας τὸν 8ο και 9ο αἰ. στὶς ἀλλεπάλληλες ἰσλαμικὲς ἐπιθέσεις. Πράγματι, ὑπῆρξε μιὰ ἀδιαλλαξία κατὰ τῶν Ἀρμένιων τὸν 11ο αἰώνα. Οἱ ὁποῖοι ὅμως δὲν ἦταν περιορισμένοι πλέον στὴν κοιτίδα τους, ἐκτὸς Ρωμανίας, καὶ λιγοστοὶ μετανάστες (μαζὶ μὲ τὰ στρατεύματά τους) ποὺ ἀσπάζονταν τὴν Ὀρθοδοξία -ὅπως παλιά, τὸν 10 αἰ.-, ἀλλὰ εἶχαν κατακλύσει τὶς νεοαποκτηθεῖσες περιοχές, ἀνατολικὰ τῆς Καππαδοκίας καὶ συνεπῶς δὲν εἶχαν λόγο νὰ ἀπαρνηθοῦν τὴ θρησκευτικὴ-πολιτισμικὴ παράδοσή τους. Ἕνα σφάλμα λοιπόν: Δὲν ἔγιναν μαζικοὶ ἐποικισμοὶ Μικρασιατῶν Ρωμιῶν μετὰ τὴν ἐπέκταση τῶν Μακεδόνων στὴν Ἀνατολή, ὥστε νὰ παγιωθεῖ ἡ ρωμαϊκὴ κυριαρχία, ὅπως εἶχε γίνει τὸν 8ο καὶ 9ο αἰ. μὲ τὴν μὲ κρατικὲς ἐντολὲς μετακίνηση Ἑλλήνων ἀπὸ τὴ Μικρασία καὶ Σλάβων ἀπὸ τὰ Βαλκάνια. (Δεύτερο σφάλμα, ἡ ἐνσωμάτωση τῆς Ἀρμενίας, ποὺ ἐπέτεινε τὴν ἄφιξη Ἀρμενίων στὶς ρωμαϊκὲς περιοχές. No borders..) Τὸ 1071 εἶχε παγιωθεῖ μιὰ κάποια ἔχθρα, ἀλλὰ τὸ πραγματικὸ πρόβλημα δὲν ἦταν ἡ καταπίεση ἐκ μέρους τῶν Ρωμιῶν καὶ ἡ ἀρμενικὴ ἀλαζονεία, ἦταν ἡ κακοδιοίκηση τῆς Μικρᾶς Ἀσίας.

Τὸ δεύτερο: ὅσο κι ἂν ἐξελληνίστηκαν καὶ ἐκχριστιανίστηκαν οἱ Μικρασιάτες στὸ ἐσωτερικὸ τῆς χώρας, ἡ σημασία τοῦ χρονικοῦ βάθους ἐξελληνισμοῦ εἶναι μεγάλη. Ἀλλιῶς ἦταν στὰ Δ., Β. καὶ ΒΔ παράλια, ὅπου ὁ Ἑλληνισμὸς εἶχε ζωὴ ἤδη 1000 ἐτῶν τὸ ἔτος 300. Καὶ ἀλλιῶς στὴν Καππαδοκία καὶ τὴ Φρυγία, ὅπου τὰ 1.000 ἔτη πλήρους ἐξελληνισμοῦ θὰ ἔπεφταν στὰ 1400-1500 μ.Χ. (ὅταν ἐκτουρκίζονταν οἱ περιοχὲς αὐτές). Αὐτὸς εἶναι ἕνας δευτερεύων παράγων, ἀλλὰ ὑπαρκτός. Πρέπει, βέβαια, νὰ τονιστεῖ ὅτι τὸν 15ο αἰ. ὁ ἐκτουρκισμὸς τῆς Μικρασίας εἶχε προχωρήσει περισσότερο στὰ ΒΔ καὶ λιγότερο ἀλλοῦ -ἴσως ἐξαιτίας τοῦ ἰσλαμικοῦ κατακτητικοῦ κι ἀφομοιωτικοῦ μένους, εἰδικὰ τῶν Ὀσμανῶν, ποὺ ἄφηνε στὰ μετόπισθεν τοὺς ὑπόλοιπους Μικρασιάτες. Ὡστόσο, ἐξαιτίας τῆς γειτνίασης τῆς Δ. καὶ ΒΔ Μικρασίας μὲ τὶς περιοχὲς γύρω ἀπὸ τὸ Αἰγαῖο, τὸν 20ὸ αἰώνα τὸ ἐσωτερικὸ εἶχε ἐκτουρκιστεῖ σχεδὸν πλήρως.

Posted in Μικρά Ασία, Ρωμανία | Tagged , , , , | 1 σχόλιο

ἄλφα βήτα, κόψε πίτα

Κλαῖν οἱ ἐκπαιδευτικοὶ τοῦ AV γιὰ τὰ παιδιὰ ποὺ τοὺς δέρνουν. Τί ἀριστουργηματικό. Βγαλμένο ἀπὸ τὸν νέο ἑλληνικὸ κινηματογράφο. Ἡ Ἀριστερὰ διαμαρτύρεται γιὰ τὴν ἀσυδοσία. Ἡ πολιτικὴ ἀντίληψη ποὺ δόξασε τὴν ἀμφισβήτηση κάθε ἐξουσίας καὶ τὴν ὑπέρβαση κάθε φραγμοῦ. Θὰ μποροῦσε κάποιος, ὡς συνέχεια τῶν δαρσιμάτων ἀλλὰ καὶ τὴς ἀναρχοχριστιανικῆς καὶ ἀριστερῆς λογοτεχνίας, νὰ διακρίνει σὲ αὐτὰ μία γνήσια ἀγωνία αὐτοέκφρασης, μιὰ ἀπέλπιδα προσπάθεια γιὰ νὰ κατανοήσουν οἱ μεγάλοι ἕνα μοναχικὸ ἐγώ, ποὺ θέλει στήριξη καὶ κατανόηση. Ἐσεῖς μιλᾶτε γιὰ σφαλιάρες κι ἐμεῖς μιλᾶμε γιὰ κραυγὲς ἀπελπισίας. Ναί! Νά καὶ μία νά καὶ ἡ ἄλλη, καὶ ποῦ σὲ σφάζει, ποῦ σὲ πονεῖ. Ἐγὼ δὲν τὸ διακρίνω -ἁπλὰ μαντεύω τί θὰ μποροῦσε νὰ πεῖ ἕνας βέρος Ἀριστερός, ἕνας μὴ ὑποκριτὴς ἀναρχορθόδοξος καὶ «δημοκράτης», γιὰ νὰ σᾶς διαλύσει τὶς μεταφυσικές σας βεβαιότητες, τάχα ὅτι ἀδικεῖστε ποὺ τρῶτε ξύλο -καὶ καλά. Ἐνάντια σὲ κάθε βεβαιότητα, λοιπόν. Μά, Ἀριστερὰ κι Ἀναρχία δὲν σημαίνει παραλογισμὸς καὶ ἀσυδοσία. Ὅποιος ἔχει τὸ πάνω χέρι, παραδίδει μαθήματα κοσμιότητας καὶ ἐλεγχόμενης ἀπελευθέρωσης. Ὅταν τρώει σφαλιάρες καὶ χάσει τὸν ἔλεγχο, διαμαρτύρεται. Ὅλοι τὰ κάνουν αὐτά, μόνο ἡ Ἀριστερὰ ὅμως λέει ὅτι αὐτὴ διδάσκει διαφορετικά.

Θὰ λυπόμουν τοὺς μὴ ἀριστεροὺς ἐκπαιδευτικούς (ἔχω λόγους), ἀλλὰ τόσες δεκαετίες δὲν ἔκαναν κάτι ἐναντίον τῆς Ἀριστερᾶς. Ὅλα καλά. Τὸ πανεπιστήμιο τῆς Πρίστινας ἀπ’ ὅπου ἦρθαν οἱ ἀριστεροὶ καθηγητὲς συνδικαλιστὲς καὶ σᾶς ἔκατσαν στὸ σβέρκο, νά ‘ναι καλά.

Posted in παιδεία, Αριστερά, Χωρίς κατηγορία | Tagged , , , , | Σχολιάστε

ἰλαροτραγικά

Δὲν κατηγορῶ κανέναν -ἔχω ὑπόψη μου ἄλλες τιτάνιες προσωπικότητες, ἄλλωστε, ποὺ κάποια στιγμὴ ὑπερπροβλήθηκαν (ὅμως, πάντα μοῦ προκαλοῦσαν πονοκέφαλο)- γιὰ ἔλλειψη μαντικῶν ἱκανοτήτων σχετικὰ μὲ τὴν ἐξέλιξη τοῦ παρακάτω τιμώμενου προσώπου.

IMG_20190210_232938

IMG_20190210_232956IMG_20190210_232950

(Ἐννοεῖται ὅτι δὲν εἶχα πάει.) Πρὸς τὸ παρόν, ἀπὸ ὅσο φαίνεται θὰ περιμένουμε κι ἄλλο γιὰ μιὰ καλὴ θουκυδιδο/κονδυλικὴ – χριστιανικὴ σ