«Οἱ αὐταπάτες τῶν ἀθεϊστῶν»

Πηγή. Βιβλίο

Τὸ νὰ εἶσαι ὁλότελα σύγχρονος (ποὺ πολὺ λίγοι ἐξ ἡμῶν εἶναι) σημαίνει νὰ μὴν πιστεύῃς σὲ τίποτε. Ὄχι νὰ μὴν ἔχῃς πεποιθήσεις: ὁ ἀληθινὰ σύγχρονος ἄνθρωπος ἐνδέχεται νὰ πιστέψῃ σὲ ὁτιδήποτε σχεδόν, ἢ ἀκόμα καὶ στὰ πάντα, ἀρκεῖ αὐτές του οἱ πεποιθήσεις νὰ εἶναι ἀναπαυμένες μὲ ἀσφάλεια πάνω σὲ μιὰ πιὸ θεμελιώδη καὶ ῥιζικὴ πίστι στὸ τίποτα, στὸ μηδὲν καθαυτό. Τὸ ὑψηλότερο ἰδανικὸ τῆς σύγχρονης ἐποχῆς -ὁ ἰδιαίτερος τρόπος της νὰ κατανοῇ τὴν προσωπικὴ αὐτονομία- ἀπαιτεῖ ἀπὸ μᾶς νὰ ἐναποθέσουμε τὴν ἐμπιστοσύνη μας σὲ μιὰ ἰδιόμορφη ἀπουσία ποὺ διέπει ὅλη τὴν πραγματικότητα· ἕνα γόνιμο κενὸ μέσα στὸ ὁποῖο τὰ πάντα εἶναι ἐφικτὰ καὶ ἀπὸ τὸ ὁποῖο δὲν προκύπτει κανένα ἐμπόδιο στὴ βούλησί μας· καὶ φυσικά, ἕνα κενὸ ἐνώπιον τοῦ ὁποίου μποροῦμε νὰ κάνουμε τὸν ἑαυτό μας ὅ,τι θέλουμε. Μὲ ἄλλα λόγια θέλουμε νὰ πιστεύουμε ὅτι δὲν ὑπάρχει οὐσιαστικὸ κριτήριο ποὺ νὰ μπορῇ νὰ κρίνῃ τὶς ἐπιλογές μας, κριτήριο ποὺ νὰ στέκῃ ψηλότερα ἀπὸ τὸ ἀδιαμφισβήτητο ἀγαθὸ τῆς ἴδιας τῆς ἐλεύθερης ἐπιλογῆς μας· καὶ κατὰ συνέπεια, κάθε κρίσι, ἀνθρώπινη ἢ θεία, ἀποτελεῖ ὑπὸ μία ἔννοια καταπάτησι τῆς ἐλευθερίας μας. Αὐτὴ εἶναι ἡ πρωτογενής μας ἰδεολογία. Γιὰ νὰ τὸ ποῦμε ἀφτιασίδωτα (καὶ γιὰ νὰ ἀκριβολογοῦμε ἀπόλυτα) τὸ ἦθος τῆς σύγχρονης ἐποχῆς εἶναι ὁ μηδενισμός. […] Ὅσοι εἶναι σύστοιχοι μὲ τὴ σοφία καὶ τὸ ἔθος τῆς ἐποχῆς, τοποθετοῦν τὸν ἑαυτό τους ὄχι στὴ διάθεσι τοῦ Θεοῦ, ἢ τῶν θεῶν, ἢ τοῦ Ἀγαθοῦ, ἀλλὰ ἐνώπιον τῆς ἀβύσσου, ἐπὶ τῆς ὁποίας προΐσταται ἡ κενὴ ἐξουσία τῶν ἀπομονωμένων θελήσεών μας· κι ὁ κώδικας ἠθικῆς τῶν θελήσεών μας εἶναι οἱ ἴδιες οἱ ἀποφάσεις τους. Αὐτὸ εἶναι ἡ σημασία τοῦ νὰ ἔχουμε γίνει τέλειοι καταναλωτές: τὸ ἰδιόμορφο μηδὲν τῆς θέλησης δίνει σχῆμα στὸν ἑαυτό του, μέσα ἀπὸ τὸν τρόπο ποὺ μεταχειρίζεται τὸ μηδὲν τοῦ κόσμου – κι ἑπομένως εἴμαστε ἐλεύθεροι.

 

Advertisements
Posted in παλιά και νέα θεότητα, φιλοσοφίες, Αναδημοσιεύσεις, θρησκεία, κοινωνία | Tagged , , , | Σχολιάστε

νεοέλληνες Διανοούμενοι

Πηγή

Α. Η «παραδοσιακή» ελληνική διανόηση, που ηγεμόνευσε ιδεολογικά από τις απαρχές του νεοελληνικού κράτους ως το 1950 περίπου, αντιστοιχεί στον μικροαστικό, εμπορικό και αγροτικό χαρακτήρα της ελληνικής κοινωνίας. Κύριες μορφές της είναι ο δικηγόρος, ο γιατρός και ο εκπαιδευτικός. Ιδανικό αυτού του τύπου διανόησης είναι η «αναγεννησιακή» πανεπιστημοσύνη, η ευρυμάθεια, η ενασχόληση με «παν το επιστητό». Στην κορυφή της κλίμακας των αξιών της βρίσκονται ο εκπαιδευτικός ουμανισμός, ο κλασικισμός και η ολόπλευρη μόρφωση (Bildung). To νομικό εγχειρίδιο με την ακριβολογία και την διδακτικότητά του, είναι το κατεξοχήν αντιπροσωπευτικό προϊόν αυτής της διανόησης, που συμβολίζει την δεοντολογική λειτουργία της και την ηθοπλαστική αποστολή της.

Β. Η «τεχνοκρατική» διανόηση, που είναι άμεσα και οργανικά συνδεδεμένη με την εκβιομηχάνιση και την παραγωγική διαδικασία: μηχανικοί, τεχνικοί, οικονομολόγοι, επιχειρηματικοί και επενδυτικοί «σύμβουλοι», ειδικοί πληροφορικής. Κερδίζει συνεχώς έδαφος από τη δεκαετία του 1960 και τείνει πλέον να παραμερίσει ολοσχερώς την παλιά ανθρωπιστική διανόηση και το νομικοδασκαλίστικο πνεύμα της. Είναι σήμερα η αδιαμφισβήτητη ηγεμονική δύναμη στην ελληνική κοινωνία. Σημαία της είναι η ιδεολογία της «ανάπτυξης» και της «αποδοτικότητας», την οποία διαχέει στην κοινωνία διαμέσου των συστημικών μέσων ενημέρωσης. Όχι λιγότερο κρατικοδίαιτη από την προκάτοχό της, αντιστοιχεί στη φάση γιγάντωσης του κρατικομονοπωλιακού καπιταλισμού και εχθρεύεται βαθιά την «αντιπαραγωγική» μικροϊδιοκτητική δομή της ελληνικής κοινωνίας, την οποία επιχειρεί να εξαλείψει εν ονόματι του «εκσυγχρονισμού» και των «διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων».

Γ. Η «κοινωνιολογική» διανόηση. Το απαραίτητο θεραπευτικό συμπλήρωμα της τεχνοκρατίας, που καλείται να μετριάσει και να διαχειριστεί το κοινωνικό κόστος του εκσυγχρονισμού: κοινωνιολόγοι, ψυχολόγοι, κοινωνικοί λειτουργοί, ένα πολυποίκιλο φάσμα κρατικών και ημικρατικών δομών (κοινωνικές υπηρεσίες, ιδρύματα αποκατάστασης, ΜΚΟ, χώροι φιλοξενίας απόρων-αστέγων-μεταναστών, ινστιτούτα και κέντρα ερευνών, προγράμματα αντιμετώπισης του κοινωνικού αποκλεισμού, εκστρατείες ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης κλπ). Είναι ένα στρώμα διανόησης που εμφανίζεται παράλληλα με την εξάπλωση ενός καταναλωτικού καπιταλισμού και αντιστοιχεί στην ανάπτυξη του «προνοιακού κράτους» της μεταπολεμικής σοσιαλφιλελεύθερης συναίνεσης. Υποκαθιστούν, κατά κάποιο τρόπο, την φιλανθρωπική και παρηγορητική λειτουργία του κλήρου σε μια εκκοσμικευμένη «προοδευτική» κοινωνία. Ένα όργανο ελέγχου και χειραγώγησης των μαζών, που απαλύνει και εκλογικεύει την τραυματική εμπειρία του κοινωνικοοικονομικού μετασχηματισμού υπό την καθοδήγηση των ιθυνουσών τεχνοκρατικών ομάδων.

Η λέξη διανόηση εκλαμβάνεται εδώ με την έννοια της παραγωγής και αναπαραγωγής ιδεολογίας, έχει δηλαδή μια εξέχουσα υλική διάσταση. Δεν αντιστοιχεί στην κοινότοπη, σχεδόν γελοιογραφική φαντασίωση του βιβλιοσκώληκα στοχαστή, που απομονωμένος πίσω από τείχη εντύπων εντρυφεί στα μεγάλα κοσμοθεωρητικά προβλήματα υπό το πρίσμα της αιωνιότητας.

Posted in Αναδημοσιεύσεις, Ελλάδα, κοινωνία | Tagged , , | Σχολιάστε

Ἐθνικο-φιλελεύθερα

Μία ἀπὸ τὶς πολλὲς παρδαλὲς ἂν καὶ χαλαρὲς ὁμάδες σκέψης στὸ χῶρο τῆς Ἀκροδεξιᾶς θὰ μποροῦσε νὰ χαρακτηριστεῖ μὲ τὸν ὅρο Ἐθνικοφιλελεύθεροι. Ἀντίθετα ἀπὸ τὰ σοσιαλιστικὰ ἀδέρφια τους, αὐτοὶ ἔχουν ὡς οἰκονομικὸ σύμβολο τῆς πίστης τὸ taxation is theft. Αὐτὸ ὅσον ἀφορᾶ τὴν οἰκονομικὴ πλευρά. Ὅσον ἀφορᾶ τὴν πολιτική τους πίστη, αὐτὴ κατὰ ἕνα παράδοξο τρόπο μοιράζεται στὶς προεθνικὲς αὐτοκρατορίες (π.χ. Ὀθωμανική) καὶ στὸν φεουδαλισμό (ποὺ τώρα τὸν λένε Κοινοτισμό, μερικοί), τοὺς ἱππότες καὶ τὰ λοιπὰ ὡραῖα. Τὸ «ἐθνικο-» ὅπως καταλαβαίνετε δὲν ἔχει σχέση τόσο μὲ τὴν προαιώνια πρωτοκαθεδρία τοῦ ἔθνους ὅσο μὲ τὴν ἀντίδραση στὴν Ἀριστερὰ ἢ τοὺς κοσμοπολίτες φιλελεύθερους. Εἶναι «ἀντιδραστικό» μὲ τὴν πολιτικὴ ἐσωτερικὴ (ἐμφύλια) ἔννοια -χωρὶς νὰ ἀξιολογῶ. Ὄχι ἐθνικό.

Προκαλεῖ καταρχὰς ἐντύπωση ὅτι τὸ Βυζάντιο ἀπουσιάζει ἀπὸ τὸ ἰδεολογικὸ ὑπόβαθρο τέτοιων ἀνθρώπων. Εἴτε γιατὶ ὑπάρχει μιὰ κάποια λαγνεία μὲ τοὺς Ὀθωμανοὺς καὶ τὸ γαλλικὸ «Παλαιὸ Καθεστὼς» εἴτε γιὰ λόγους νοτιοελλαδικοῦ τοπικισμοῦ μαγειρεμένου μὲ σάλτσα ἀρχαιοελληνικῆς καταγωγῆς*. Ἀσφαλῶς, αἰτία γι’ αὐτὸ δὲν εἶναι μόνο ἡ ὑποκριτικὴ (μακκιαβελική) ἢ ἀνύπαρκτη χριστιανικὴ πίστη τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν· ὅταν λέμε «ὑποκριτικὴ» ἐννοοῦμε ὅτι ἡ πίστη γίνεται ἀποδεκτὴ καὶ διατρανώνεται ἀποκλειστικὰ χάριν τῶν δευτερευόντων κοινωνικῶν της χαρακτηριστικῶν, ἁπλῶς ὡς τρόπος διαχωρισμοῦ ἀπὸ τὴν Ἀριστερά ἢ ὡς ἐθνοπολιτισμικὸ χαρακτηριστικό, ὡς φολκλόρ. Ὁ Χριστὸς εἶναι καλὸς ἐπειδὴ εἶναι μέρος τῆς Ἑλλάδας. Ἐπιπρόσθετα, ἡ Ἀρχαιότητα καὶ μιὰ ρομαντικὴ (δηλ. ἀνύπαρκτη, πλάσμα τῆς φαντασίωσης τοῦ 19ου αἰ.) δῆθεν παγανιστικὴ κοσμοθεώρηση, ἔχει μεγάλη βαρύτητα σὲ τέτοια μυαλά. Δὲν φταίει λοιπὸν μόνο ὁ κεκαλυμμένος ἀ(ντι)χριστιανισμός (τύπου «ἐντάξει…, μὴ μᾶς ζαλίζετε ὅμως καὶ πολύ»). Ἂς τονίσω, βεβαίως, ὅτι τὰ δευτερεύοντα χαρακτηριστικὰ τῆς θρησκείας δὲν εἶναι βλαβερὰ ἢ ἀνούσια αὐτὰ καθεαυτά (τὸ ἀντίθετο, κι ἐδῶ κάνουν τεράστιο λάθος οἱ χριστιανοὶ Νεορθόδοξοι ἀντιεθνικιστές), παρὰ μόνο ὅταν τίθενται σὲ πρώτη μοίρα: Ἡ χριστιανικὴ πίστη παράγει πολιτισμὸ (ἐθνικὸ ἢ ἄλλο) καὶ Κοινότητα (ἐθνικὴ ἢ ἄλλη) ἀποκλειστικὰ μόνο ὅταν γίνεται δεκτὴ ἄνευ ὅρων καὶ πάνω ἀπὸ ὁτιδήποτε, ὡς αὐτὸ ποὺ εἶναι καὶ διακηρύσσει ἡ ἴδια**. Διαφορετικά, δὲν διαφέρει σὲ πολὺ ἀπὸ τὸ καλλιτεχνικὸ ἐνδιαφέρον γιὰ τὶς πυραμίδες καὶ τὶς μούμιες. Πρέπει λοιπόν, νὰ γυρίσουμε καὶ σὲ αὐτὰ ποὺ εἴπαμε παραπάνω. Γιὰ τὴν ἀντίληψη τῶν ἐθνικοφιλελεύθερων περὶ οἰκονομίας.

Γιὰ νὰ πῶ ἀμέσως τὸ σκεπτικό μου, οἱ ἐθνικοφιλελεύθεροι ἀντιπαθοῦν τὸ Βυζάντιο ἐξαιτίας τοῦ «κρατισμοῦ» καὶ τοῦ «σοσιαλισμοῦ» του, καὶ προτιμοῦν τοὺς δυτικοὺς ἱππότες-φεουδάρχες ποὺ ἔκαναν «ὅ,τι γούσταραν» στὸ χωριό τους χωρὶς νὰ ὀφείλουν νὰ ὑπακοῦν στὴν κοινότητα στὴν ὁποία ἡγεμόνευαν. Τὸ ἴδιο ἰσχύει καὶ γιὰ τὴν δυτικὴ μοναρχία ποὺ ἔχουν στὰ μυαλά τους: Μιὰ μοναρχία μὲ τὸν ἐλεῷ Θεοῦ βασιλιά, ὁ ὁποῖος ἔδινε λογαριασμὸ μόνο στὸ Θεὸ καὶ βεβαίως δὲν ἦταν ὑπόλογος στὴν Κοινότητα γιὰ τὴ σωτηρία της οὔτε εἶχε κάποιο λόγο νὰ φτειάξει κοινωνικὸ σύστημα προστασίας ὅπως στὸ Βυζάντιο. Προφανῶς, τὸ Βυζάντιο δὲν ἦταν σοσιαλιστικὸ μὲ τὴν ἔννοια τῆς ἀναρχικῆς ἢ ἄλλης αὐτοδιαχείρισης τῶν μέσων παραγωγῆς οὔτε μὲ τὴν ἔννοια τοῦ κεντρικοῦ σχεδιασμοῦ τῆς ΕΣΣΔ. Εἶχε ὅμως στοιχεῖα κρατικῆς μέριμνας γιὰ τὴ διαβίωση τῶν πολλῶν. Γιὰ παράδειγμα ὁ Νικηφόρος Φωκᾶς εἶχε θεσπίσει ἀνώτατο ὅριο στὶς τιμὲς τῶν ἀγαθῶν. Τὸ ἴδιο εἶχε κάνει κι ὁ Διοκλητιανὸς ἕξι αἰῶνες πρίν. Κάτι τέτοιο τρελαίνει τοὺς ἐθνικοφιλελεύθερους ἀλλὰ ἡ πικρὴ ἀλήθεια εἶναι ὅτι μόνο τὸ Βυζάντιο κράτησε ἕντεκα αἰῶνες (ὄχι ἡ Δύση, ποὺ σὲ λίγο θὰ ἐξισλαμιστεῖ), καὶ συνεπῶς θὰ πρέπει νὰ μάθουμε ἀπέξω κι ἀνακατωτὰ τὰ μυστικὰ τῆς ἐπιβίωσής του. Καὶ τὰ οἰκονομικά, ἀκόμη κι ἂν αὐτὰ ἔρχονται σὲ ἀντίθεση μὲ μεταφυσικὰ ἢ οἰκονομικὰ ἰδεολογικὰ στερεότυπα τῆς ἐποχῆς μας.

Τὸ Βυζάντιο ἀκριβῶς γιὰ νὰ ἐπιβιώσει στηριζόταν στὴ φορολογία, τὴ διοίκηση (γραφειοκρατία) καὶ στὸν ἰσχυρὸ στρατό. Καὶ καταπίεζε τοὺς οἰκονομικὰ ἰσχυροὺς ἐν ἀνάγκῃ -ποὺ ἦταν πολὺ συχνή. Οἱ Νεαρὲς τῶν Μακεδόνων ἀπὸ τὸ 922 καὶ μετά, μόνο μὲ τὴ λογικὴ τῆς ἐλεύθερης ἀγορᾶς καὶ τοῦ taxation is theft δὲν συμφωνοῦν. Στὶς ἀγορὲς κτημάτων καὶ σπιτιῶν εἶχε, μὲ βάση τὸ Νόμο τοῦ Ρωμανοῦ Α’, σειρὰ προτεραιότητας ὁ χωρικὸς κι ὄχι ὅποιος προσέφερε τὰ περισσότερα χρήματα. Οἱ Δυνατοὶ δὲν μποροῦσαν νὰ ἀγοράζουν τὴν ἰδιοκτησία τῶν φτωχῶν, οὔτε καὶ μέσῳ πλάγιων ὁδῶν (δωρεά, κληρονομιά, ἀνταλλαγή, υἱοθεσία). Οἱ γεωργοὶ-στρατιῶτες ἔπαιρναν τὰ κτήματά τους πίσω χωρὶς ἀποζημίωση πρὸς τοὺς Δυνατοὺς ἀγοραστές των. Μιὰ ἄλλη ὡραία Νεαρὰ τοῦ 934 ὅριζε ὅτι καθένας χωρικὸς ὁ ὁποῖος εἶχε πωλήσει τὸ κτῆμα του σὲ Δυνατὸ ἐξαιτίας πείνας καὶ ἄλλων δυσκολιῶν, εἶχε δικαίωμα νὰ τὰ ἀγοράσει μὲ τὴν ἴδια τιμὴ ἀργότερα. Ὅσα κτήματα, μάλιστα, εἶχαν πωληθεῖ ἀπὸ φτωχὸ σὲ πλούσιο μὲ ἐξευτελιστικὴ τιμή, ἐπιστρέφονταν διὰ νόμου χωρὶς καμμία ἀποζημίωση πρὸς τὸν πλούσιο. Μὲ Νεαρὰ τοῦ ἑπόμενου αὐτοκράτορα, τὸ 947, γενικευόταν ἡ χωρὶς καμμία ἀποζημίωση ἐπιστροφὴ κτημάτων τῶν φτωχῶν ἀπὸ τοὺς Δυνατοὺς στοὺς φτωχούς. Ἡ μὲ κάθε τρόπο μεταβίβαση γῆς στοὺς Δυνατούς ἀπαγορεύτηκε. Ὁ Κωνσταντίνος Ζ’ καθόρισε ἀργότερα ὅτι ὅσα κτήματα γεωργῶν-στρατιωτῶν εἶχαν τιμὴ κάτω ἀπὸ ἕνα ὅριο δὲν μποροῦσαν νὰ πωληθοῦν. Ὁ ἑπόμενος αὐτοκράτορας (Ρωμανὸς Β’) μὲ Νεαρά του ὄχι μόνο διέταξε τὴν χωρὶς ἀντίτιμο ἐπιστροφὴ κτημάτων στοὺς φτωχούς, ἀλλὰ καὶ σὲ ὁρισμένες περιπτώσεις τὴν χρηματικὴ τιμωρία τοῦ πλούσιου ἀγοραστῆ. Ὁ Βασίλειος Β’ τὸ 996 διέταξε τὴν ἐπιστροφὴ κτημάτων ποὺ εἶχαν ἀποκτηθεῖ μὲ βία ἢ καὶ δωροδοκίες ἀπὸ πλούσιους. Ἀκύρωσε μάλιστα, κάθε ἐκ μέρους Δυνατοῦ ἀγορὰ γῆς ποὺ ἀνῆκε σὲ «χωρίον κοινότητος» γιὰ τὸ διάστημα ἑξήντα ὀκτὼ χρόνων (928-996). Ἂν οἱ πλούσιοι εἶχαν ἀποκτήσει κρατικὴ γῆ, ἡ ἀκύρωση πήγαινε πιὸ πίσω κι ἀπὸ τὴν ἐποχὴ τοῦ Μεγάλου Κωνσταντίνου. Σὲ πλήρη ἀντίθεση πρὸς τὴ λογικὴ ὅτι ἡ φορολογία εἶναι κλοπή, ὁ Βασίλειος Βουλγαροκτόνος ὅρισε ὅτι οἱ πλούσιοι γαιοκτήμονες εἶναι ὑπεύθυνοι γιὰ τὴν πληρωμὴ τῶν φόρων τῶν φτωχῶν ἐὰν οἱ τελευταῖοι γιὰ ὁποιονδήποτε λόγο δὲν μποροῦσαν νὰ τοὺς πληρώσουν.

basilios_ii

Οἱ παραπάνω διατάξεις εἶναι μέρος μόνο ἀντίστοιχων φιλολαϊκών μέτρων καὶ νόμων ποὺ ἔρχονται σὲ πλήρη ἀντίθεση μὲ τὸ πλαίσιο τῆς ἐλεύθερης ἀγορᾶς, τῆς ἐλευθερίας τῶν ἀγοραπωλησιῶν καὶ μὲ τὴ νεοφιλελεύθερη ἐναντίωση στὴν κρατικὴ φορολογία καὶ τὴν φορολόγηση τῶν πλουσίων. Δὲν κρίνω σκόπιμο νὰ παραθέσω ὅλη τὴ φιλολαϊκὴ νομοθεσία τῆς Ρωμανίας μας. Οὔτε νὰ ἐξηγήσω ἐδῶ πῶς λειτουργοῦσαν τὰ μοναστήρια ὡς τόποι προστασίας καὶ διαβίωσης τῶν «συνταξιούχων» Βυζαντινῶν, ἐπιτελώντας δηλαδὴ ἕνα τεράστιο κοινωνικὸ ἔργο.

Γιὰ νὰ μὴν ἀναθαρρήσει βέβαια καὶ ἡ Ἀριστερά, πρέπει νὰ τονιστεῖ ὅτι σὲ ἀντίθεση μὲ τὸν ἐπιπόλαιο τρόπο ποὺ προσέγγισαν, ἑρμήνευσαν κι ἑρμηνεύουν οἱ Μαρξιστὲς τὴ νομοθεσία τῶν Μακεδόνων (ὡς συμφεροντολογικὸ γιὰ τοὺς αὐτοκράτορες μέτρο ποὺ ἐλήφθη γιὰ τὴν προστασία τῶν χωρικῶν ἁπλὰ γιατὶ οἱ τελευταῖοι ἦταν ἡ ραχοκοκκαλιὰ τοῦ ρωμαίικου στρατοῦ), πρέπει νὰ τονιστεῖ, λοιπόν, ὅτι στὰ σκοτεινὰ ἐκεῖνα χρόνια –ποὺ μακάρι νὰ ξαναέρθουν– ὑπῆρχε ἀπόλυτη ἑνότητα μεταξὺ τοῦ περὶ Δικαίου αἰσθήματος καὶ τῆς πίστης (προσοχή, τοῦ περὶ δικαίου αἰσθήματος, ὄχι τοῦ νομικοῦ Δικαίου). Στὸν πρόλογο μίας (τουλάχιστον) ἀπὸ τὶς προαναφερθεῖσες Νεαρὲς ὁ νομοθέτης αὐτοκράτορας τονίζει ὅτι εἶναι χριστιανικὴ ὑποχρέωση ἡ φροντίδα γιὰ τοὺς φτωχούς. Βεβαίως, τὸ ὠφέλιμο δὲν ἀντιστρατεύεται πάντα στὸ τερπνό. Ἀλλὰ εἶναι λάθος νὰ νομίζουμε ὅτι οἱ προαναφερθέντες αὐτοκράτορες νοιάζονταν κυρίως ἢ μόνο γιὰ χορτάτους κι ἑτοιμοπόλεμους γεωργοὺς-στρατιῶτες, καὶ εἶναι λάθος γιατὶ τότε ὑπῆρχε ἡ ἑνότητα Δικαίου καὶ Πίστης, ἡ ὁποία ὡς φαντασιακὸ τῆς κοινωνίας ἐπηρέαζε λίγο-πολὺ ὅλους, τουλάχιστον ἐπίσημα. Ἡ νεοτερικὴ διαρραγὴ τῆς ἑνότητας αὐτῆς ἔφερε ὅσα ἔφερε. Σὲ κάθε περίπτωση, τὸ νὰ ἑρμηνεύει κάποιος παλιότερες ἐποχὲς μὲ τὶς παρωπίδες τῆς δικῆς του ἐποχῆς δὲν εἶναι ἐπιστημονικό, πόσο μᾶλλον δίκαιο.

Φορολογία καὶ εἰδικὰ τῶν πλουσίων; Γραφειοκρατία; Φρικτὰ πράγματα γιὰ τοὺς μὴ κρατικοδίαιτους ἐθνικοφιλελεύθερους, ποὺ διαχωρίζουν ἑαυτοὺς ἀπὸ τοὺς ΕΣΠΑτζῆδες Μενουμευρώπηδες φιλελεύθερους. Ἀπαράδεκτα. Πῶς νὰ ἐξυμνήσουν, μετά, τὴ βυζαντινὴ χιλιετία; Ἄσε ποὺ εἶναι ἀ(ντι)χριστιανοί, ὅπως εἴπαμε, καὶ παθαίνουν δύσπνοια μὲ τὸ λιβάνι καὶ τὶς ψαλμωδίες («ἐντάξει… μὴ μᾶς ζαλίζετε ὅμως καὶ πολύ!»). Καλύτερα νὰ ἐξυμνήσουν τὴν κουμπουροφόρα τραγίλα στὴ στάνη τοῦ βραχότοπού τους. Καλύτερα τὸν Πατισάχ, ποὺ ἔδινε προνόμια, ἤ –γιατί ὄχι;– τὰ Γερμανικὰ στρατεύματα κατοχῆς, σὲ ἄλλες ἐποχές, ἐὰν αὐτὰ ἐγγυῶνται τὸ κοινωνικὸ καθεστώς. Καλύτερα νὰ προβάλλουν τὸν φεουδάρχη ποὺ ἦταν μπρατσαρὰς-πολεμιστὴς κι αἱμοβόρος Φράγγος ἱππότης (ὄχι θηλυπρεπὴς Βυζαντινός), καὶ ἔκανε ὅ,τι γούσταρε στὸ φέουδό του χωρὶς τὸ Κράτος-σατανὰς νὰ τὸν πιέζει. Καὶ πάνω ἀπ’ ὅλα μιὰ παγανιστικὴ Ἀρχαιότητα τῆς ὁποίας λάμπουν οἱ πανοπλίες. Στὸ κάτω-κάτω, εἶναι κι οἱ ἐθνικοφιλεύθεροι λίγο χιπστεράδες. Σὲξ γυμνὸ καὶ βία καὶ καμμιὰ ἀκριβὴ διακοπούλα ἢ μπυρίτσα. Καὶ pets. Νά γιατί δὲν χωρᾶ τὸ Βυζάντιο στὴν Ἀκροδεξιά. Ἂς θυμηθοῦμε καὶ τοὺς ἐθνικο-σοσιαλιστές, ποὺ βεβαίως εἶναι ἢ δήλωναν ἀμετανόητα Παγανιστὲς καὶ ἀντιχριστιανοί, γεγονὸς ποὺ καθιστᾶ ἀδύνατη κάθε ὀργανικὴ σχέση τους μὲ τὸ Βυζάντιο παρὰ τὶς περὶ τοῦ ἀντιθέτου ἄπειρες τυπικὲς δηλώσεις φιλοβυζαντινῶν φρονημάτων. Ὅταν λ.χ. οἱ γνωστοὶ ἐθνικοσοσιαλιστὲς ἔχουν γιὰ τὸ ζήτημα τοῦ τελευταίου χρησμοῦ τῶν Δελφῶν πρὸς τὸν Ἰουλιανὸ τὴν ἴδια ἄποψη μὲ τὸν ἀριστερὸ Βλ. Ρασσιά, καταλαβαίνει καθένας πόσο φιλοβυζαντινοὶ εἶναι.

* Προφανῶς, ὑπάρχουν ἐσωτερικὲς ἀντιθέσεις λ.χ. μεταξὺ Πελοποννήσου (νῦν Ἀθήνας) καὶ Κωνσταντινούπολης, μεταξὺ Φαναριωτῶν καὶ Κοτζαμπάσηδων (σὲ φαντασιακὸ ἐπίπεδο). Ἀλλὰ εἶναι δευτερεύουσες μπροστὰ στὸν κοινὸ ταξικὸ Ἐχθρό.

** Ἀναπόφευκτα, ὅταν ὁ πολιτισμὸς αὐτὸς καὶ ἡ πίστη καταστοῦν πληθυσμιακὰ κυρίαρχοι σὲ μιὰ κοινότητα, τότε ἡ πίστη γίνεται καὶ λάβαρο γιὰ τὸ ὁποῖο –γιὰ τὴν ὑπεράσπιση τῆς κοινωνικῆς ἀναπαραγωγῆς του, δηλαδή– θὰ πεθάνει ἢ θὰ σκοτώσει κάποιος ὡς μέλος τῆς κοινότητας. Ἀναγκαστικά, ἀφοῦ συμβολίζει τὴν ὕπαρξη τῆς κοινωνίας καὶ ἐξασφαλίζει τὴν ἀπρόσκοπτη συνέχειά της. Δηλαδή, ἡ διαμαρτυρία τῶν Νεορθόδοξων γιὰ τὴν ἐργαλειοποίηση τῆς θρησκείας εἶναι ἐσφαλμένη ἀπὸ ἕνα σημεῖο κι ἔπειτα.

 

 

Posted in φιλελεύθεροι, Αριστερά, Ακροδεξιά, Δύση, Ρωμανία | Tagged , , , , , , , , , , , | 3 Σχόλια

Ἡ Σχολὴ Κακῶν Τεχνῶν Ἰωαννίνων

Καὶ τὸ δέντρο τῆς πόλης:

25139047_10155980523019855_987989596_o

Δὲν φτάνει ποὺ εἴχαμε / ἔχουμε τὸ βρέφος Χριστὸ-Μουσουλμάνο πρόσφυγα, φέτος ἔχουμε χριστουγεννιάτικα δέντρα, βαρετὲς ἀπομιμήσεις τῆς σοβιετικῆς πρωτοπορίας. Μερικοὶ δὲν ἀντέχουν νὰ μὴ σέβονται τοὺς συμβολισμοὺς τῶν Χριστιανῶν καὶ τὴν παράδοση. Ὁ σοβιετικὸς πύργος-μνημεῖο:

model_of_tatlin_tower2c_royal_academy2c_london2c_27_feb_2012

Μιλᾶμε γιὰ μεγάλη πρωτοπορία, τὸ νὰ ἀντιγράφεις παλιατζοῦρες 98 ἐτῶν ἀραχνιασμένες, καὶ ἔπειτα νὰ περνιέσαι γιὰ πρωτοποριακός, γιὰ ἐμπνευσμένος καλλιτέχνης. Ἔφερες κάτι καινούργιο, ἐκόμισες εἰς τὴν τέχνη. Μὰ πῶς  κατάφεραν κι ἐμπνεύστηκαν τὴν τσουλήθρα-πύργο; Τοὺς πῆρε πολὺ χρόνο, ἐκεῖ στὴ Σχολὴ «Καλῶν Τεχνῶν»;

«Πρωτοποριακός«, ἡ λέξη-φερετζὲς γιὰ νὰ κρύβεται ἡ κάθε εἴδους κακογουστιά, γιὰ κάθε σολιψιστικὴ καλλιτεχνικὴ ἀντιμετώπιση τῶν δημόσιων μνημείων. «Ἰδιατερότητα«, λὲς καὶ μιλᾶμε γιὰ τὸ ἀτομικὸ καπρίτσιο καθενὸς νὰ στολίσει ὅπως γουστάρει τὸ σπίτι του μὲ τὰ λεφτά του. «Καινοτομία«, τὸ συνθηματικὸ γιὰ τὴν ἐλιτιστικὴ περιφρόνηση τοῦ κάθε ψηλομύτη ἀτάλαντου –ποὺ ἴσως θεωρεῖ τέχνη καὶ τοὺς τενεκέδες ἀρκεῖ ὁ τενεκὲς νὰ ἐκτίθεται σὲ μουσεῖο– πρὸς τὸν τοπικὸ πολιτισμὸ καὶ τὶς θρησκευτικὲς ἢ αἰσθητικὲς ἀντιλήψεις τῶν κατοίκων -παίζοντας μὲ τὰ λεφτά τους.

Posted in τέχνη, Αριστερά, Ελλάδα, θρησκεία, κοινωνία | Tagged , , , , , , , , , | 3 Σχόλια

Emmanuel Levinas, ‘Promised Land or Permitted Land’ κ.ἄ.

Πηγή

(στὰ ἑλληνικά)

“To sacralize the earth is to found a just community on it”. You will say that everyone can imagine that he is founding a just society and that he is sacralizing the earth, and will that encourage conquerors and colonialists? … The first teaching of Judaism is the following: a moral teaching exists and certain things are more just than others. A society in which man is not exploited, a society in which men are equal … is the very contestation of moral relativism. … And it is in the name of this universal justice and not in the name of some national justice or other that the Israelites lay claim to the land of Israel. […] They assume a responsibility without indulgence and are summoned to pay for their own injustice with their exile. Only those who are always ready to accept the consequences of their actions and to accept exile when they are no longer worthy of a homeland have the right to enter this homeland. – You see, this country is extraordinary. It is like heaven. It is a country which vomits up its inhabitants when they are not just. The resolution to accept a country under such conditions confers a right to that country. […] ‘Those who spread such calumnies about the earth died of the plague’ (Numbers 14:37) … Did the crime of the explorers consist of being too pure and of having thought that they did not even have rights to this land? Or did these people back off from a project which seemed to them utopian, unreliable? Did they think their right lacked might or that they had no rights, that the Promised Land was not permitted to them?

ΔΕΥΤΕΡΟΝΟΜΙΟΝ ΙΘ’ 4 κ.ἑ.:     Οταν όμως Κυριος ο Θεός σου συντρίψη και εξαφανίση εμπρός από τα μάτια σου τα έθνη αυτά, μη σου έλθη ποτέ στον νουν η σκέψις και είπης· ο Κυριος με εισήγαγε, δια να καταλάβω ως κληρονομίαν μου την εύφορον και πλουσίαν αυτήν χώραν, ένεκα των αρετών μου.  Οχι δια τας αρετάς σου· ούτε δια την αγνότητα και ευσέβειαν της καρδίας σου εισέρχεσαι συ να κληρονομήσης την χώραν αυτών των εθνών, αλλά δια την αθεράπευτον ασέβειαν αυτών των εθνών, θα τα εξολοθρεύση ο Κυριος από εμπρός σου, δια να εκπληρώση και την υπόσχεσίν του, την οποίαν με όρκον επεβεβαίωσεν στους προπάτοράς μας, τον Αβραάμ, τον Ισαάκ και τον Ιακώβ. Και θα μάθης σήμερον, ότι Κυριος ο Θεός σου σου παραχωρεί την ευλογημένην αυτήν γην ως κληρονομίαν, όχι δια τας αρετάς σου, διότι εις την πραγματικότητα και συ είσαι λαός ανυπότακτος και σκληρός.

ΛΕΥΪΤΙΚΟΝ ΙΗ’, 24 κ.ἑ.: Μη μολύνεσθε με όλα αυτά τα βρωμερά παραπτώματα. Με όλα αυτά εμολύνθησαν τα έθνη, τα οποία εγώ εκδιώκω από εμπρός σας.  Εμολύνθη η γη και εγώ ανταπέδωσα την πρέπουσαν τιμωρίαν δια την αμαρτίαν των αυτήν. Η γη εμίσησε τους κατοίκους της δια τα φοβερά αμαρτήματά των !

ΙΕΡΕΜΙΑΣ ΙΗ’ 7 κ.ἑ.: Εάν προαναγγείλω και αποφασίσω το τέλος ενός έθνους η ότι θα εξολοθρεύσω και θα εξαφανίσω μίαν βασιλείαν και τους πολίτας της, εάν εκείνο το έθνος επιστρέψη προς εμέ εν μετανοία, απαρνηθή δε και απομακρυνθή από όλας τας κακίας, εγώ θα αλλάξω γνώμην σχετικώς με τας θλίψεις και τιμωρίας, τας οποίας είχα σκεφθή να επιφέρω εναντίον των ανθρώπων του λαού αυτού.εάν εκείνο το έθνος επιστρέψη προς εμέ εν μετανοία, απαρνηθή δε και απομακρυνθή από όλας τας κακίας, εγώ θα αλλάξω γνώμην σχετικώς με τας θλίψεις και τιμωρίας, τας οποίας είχα σκεφθή να επιφέρω εναντίον των ανθρώπων του λαού αυτού.  οι δε άνθρωποι του έθνους αυτού πράξουν πονηρά ενώπιόν μου και δεν θέλουν να ακούσουν και να υπακούσουν εις την φωνήν μου, τότε θα αλλάξω γνώμην σχετικώς με τα αγαθά, που είχα προαναγγείλει, ότι θα αποστείλω εις αυτούς.

 

Διαβάζοντας ἕλληνες Ἀριστερούς, ἕλληνες Φασίστες ἑβραιοφάγους / ἀρχαιοκεντρικούς, καὶ Τούρκους νὰ ὁμονοοῦν γιὰ τὸ ζήτημα τῆς Ἱερουσαλήμ, ἔχει πράγματι πολὺ μεγάλη πλάκα -ἂν μπορεῖ κάποιος νὰ δεῖ καὶ τὴν ἀστεία πλευρά. Ποὺ δὲν εἶναι μόνο ἀστεία, καθὼς οἱ προαναφερθέντες εἶναι ὁμάδες ἀδίστακτων ἀτόμων χωρὶς ἵχνος (ἀπολύτως κανένα) ἀπὸ τὴν σκληρὴ αὐτοκριτικὴ ποὺ ἔχουν κάνει κι ἔκτοτε ἔχουν πάντοτε ἐνώπιόν τους καὶ ὑπόψη τους –θέλουν δὲν θέλουν– ἐδῶ καὶ χιλιετίες οἱ ἐχθροὶ τῶν προαναφερθέντων (καὶ τὴν ὁποία κληρονόμησαν οἱ Χριστιανοί). Πόσο γελοία ἡ συμπάθεια πρὸς τὰ θύματα ποὺ ἐπιδεικνύουν στὸ παζάρι τῶν ἐντυπώσεων οἱ κατεξοχήν Θύτες: Ἀριστεροί, Φασίστες-Ἑβραιοφάγοι, Τουρκο-Μουσουλμάνοι! Πόσο ταιριάζει τὸ Refugees Welcome τῶν Φιλομουσουλμάνων μὲ τὴν πολεμικὴ τῶν Δυτικῶν κατὰ τῶν ΗΠΑ, πολεμικὴ ποὺ ὑφίσταται μόνο καὶ μόνο ἐπειδὴ κυβερνᾶ τὶς ΗΠΑ ὁ Τρὰμπ κι ὄχι ἡ Κλίντον. Πόσο καταγέλαστα φανερώνονται τὰ φασιστικὰ φληναφήματα περὶ Ἑβραιοκομμουνισμοῦ τὴ στιγμὴ ποὺ οἱ Ἀριστεροὶ πρωτοστατοῦν στοὺς κλαυθμούς καὶ ὀδυρμοὺς κατὰ τοῦ Ἰσραήλ.

Συνέχεια

Posted in Εβραίοι, θρησκεία | Tagged , , , , , , , , | Σχολιάστε

Ἡ σεξουαλικοποίηση τῆς πολιτικῆς -καὶ τὸ γυναικεῖο μέλλον

Ἔχοντας λύσει τὰ ἄλλα προβλήματά τους οἱ φιλελεύθεροι Ἀμερικανοὶ ὁδηγοῦν τὴ σεξουαλικοποίηση τῆς πολιτικῆς στὰ ἄκρα της, μὲ τὸ κίνημα “me too”. Καὶ σύντομα, ἡ μόδα θὰ ἔρθει στὰ μέρη μας, ὅπως ἀκριβῶς ἦρθαν ὅλα τὰ βοθρολύματα τῆς Ἀμερικῆς τοῦ Κλίντον (ΜΚΟ κ.λπ.).

Ὅπως δείχνει τὸ σύνθημα, κάθε μιὰ ὁσία Παρθενόπη σπάζει τὴ σιωπή της καὶ δηλώνει ὅτι κι αὐτὴ ἦταν θύμα σεξουαλικῆς ἐπίθεσης ἀπὸ κάποιο ἀρσενικό, συνήθως ἀφεντικὸ ἢ κάποιου εἴδους ἀνώτερό της ἄντρα, κοινωνικὰ καὶ ἱεραρχικά. Ἀντὶ γιὰ τὸ κυνήγι τῶν μαγισσῶν ἔχουμε πλέον τὸ gender guilt, τὸ κυνήγι βιαστῶν. Ἐννοεῖται ὅτι τὸ τεκμήριο τῆς ἀθωότητας ἔχει πλέον καταργηθεῖ· ποιὸς νοιάζεται γιὰ τὸ ρωμαϊκὸ δίκαιο στὸν καιρὸ τῆς ἰσλαμοποίησης; Ἡ κάθε μία ἐνδεχομένως μισότρελη ἢ φιλάργυρη μπορεῖ νὰ ἰσχυριστεῖ χωρὶς ἀποδείξεις ὅτι τὴν ἐκμεταλλεύτηκαν πρὶν ἀπὸ χρόνια ἢ καὶ δεκαετίες –καὶ ὅλοι νὰ τὴν πιστεύουν λὲς καὶ διακηρύσσει κάτι τόσο προφανὲς ὅσο εἶναι τὸ ὅτι ὁ ἥλιος βασιλεύει ἀπὸ τὴ Δύση. Μιὰ ἀκόμη ἀντιφατικότητα τῆς ἐποχῆς: Ἐνῶ ὅλα εἶναι κατασκευή (ἔτσι λέει ἡ ἀφήγηση), ὁ δημόσιος βίος κυριαρχεῖται ἀπὸ ἕνα κυνήγι μαγισσῶν μὲ βάση τὸ βιολογικὸ φύλο -ποὺ δὲν εἶναι κατασκευή. Τὸ βιολογικὸ φύλο καὶ τὸ δίχως κατασκευάσματα καὶ προσθετικὲς στήθους τοῦ κοινωνικοῦ φύλου.

Ὅμως, τὸ πλέον ἀστεῖο εἶναι ὅτι διαβάζουμε νὰ κατηγοροῦνται ὡς βιαστὲς διάφοροι ἐπώνυμοι (ἠθοποιοί, ἀθλητὲς κ.λπ.) ποὺ στὶς ἀμερικανικὲς ἐκλογὲς τοῦ 2016 ἐξεγείρονταν κατὰ τοῦ Τρὰμπ καὶ τοῦ συντηρητισμοῦ του: Αὐτοὶ ποὺ ἀγωνίζονταν ὑπὲρ τῆς liberal ἀπελευθερωμένης Δύσης, τελικὰ ἦταν τέρατα ποὺ ἐπιβάλλονταν σεξουαλικὰ σὲ ὑφιστάμενές τους χωρὶς τὴ συγκατάθεσή τους. Ἔπεσαν μέσα στὸ λάκκο τῆς «ἀπελευθέρωσης ἀπὸ τὸν σεξισμὸ τῶν συντηρητικῶν» τὸν ὁποῖο οἱ ἴδιοι ἔσκαβαν. Κυκλοφοροῦν ἀνάμεσά μας, λοιπόν. Καὶ ποιὸς δὲν μπορεῖ νὰ ἀποκλείσει τὸ ἐνδεχόμενο ὅτι κι ὁ γείτονάς του ἦταν ἐπίσης «δράκος»;; Τελετὲς ἀποκάλυψης καὶ τιμωρίας τοῦ ἐγκλήματος ἤδη ἔχουν ἐμφανιστεῖ. Ἀκόμη καὶ τεχνικὲς διαφυγῆς: ἠθοποιὸς ποὺ κατηγορήθηκε γιὰ «σεξουαλικὴ παρενόχληση» δήλωσε ὁμοφυλόφιλος γιὰ νὰ γλιτώσει, ἐπειδὴ ξέρει ὅτι ἡ πολιτικοποίηση τῆς σεξουαλικότητας καὶ εἰδικὰ ἡ πολιτικοποίηση τῆς θεοποίησης τῶν μειονοτήτων (βασικά, μιὰ διαστροφὴ τοῦ Χριστιανισμοῦ) ἔχει προχωρήσει σὲ ἀπίστευτο βαθμό.

Ἔχουμε νὰ δοῦμε κι ἄλλα ἀντιφατικὰ πράγματα ὅτ-ἂν ἐπικρατήσει ὁλοσχερῶς ἡ σεξουαλικοποίηση τῆς πολιτικῆς. Ἡ ἄλλη κύρια ἀντίφαση τῆς σημερινῆς πολιτικῆς σὲ ζητήματα σεξουαλικότητας ἔγκειται στὴν ἀντίθεση τῶν γυναικῶν μὲ τὸ Ἰσλὰμ καὶ τὸν τρανσεξουαλισμό. Γιὰ παράδειγμα, ὁ πρακτορικὸς καὶ ὑποχθόνιος ρόλος τῶν δῆθεν ἀγωνιζόμενων γιὰ τὰ δικαιώματα τῆς Γυναίκας φαίνεται ἀπὸ τὸ γεγονὸς ὅτι σιωποῦν γιὰ τὴν καταπίεση τῆς Μουσουλμάνας στὴ Δύση ἀλλὰ καὶ στὴ Μέση Ἀνατολή (γάμος στὰ 10 μὲ νυφοπάζαρο, κλειτοριδεκτομή, κλείδωμα στὸ σπίτι, ὑποχρεωτικὰ ἡ μαντίλα, ξυλοδαρμοί, συνεύρεση δίχως συναίνεση) ἀλλὰ ξελαρυγγίζονται καὶ τσιρίζουν γιὰ τὶς συγκριτικὰ ἤπιες ἕως ἀστεῖες ὑποθέσεις σεξισμοῦ ἐκ μέρους τῶν δυτικῶν ἀνδρῶν. Φαίνεται ἐπίσης ὁ ἐπιλεκτικὸς ἄρα γελοῖος χαρακτήρας τοῦ φεμινισμοῦ ἀπὸ τὸ γεγονὸς ὅτι γιὰ παράδειγμα ὁ Κλίντον δὲν κατηγορήθηκε ποτὲ ὡς ἕνα χαμερπὲς μίασμα ποὺ ἐκμεταλλεύτηκε μιὰ ὑφιστάμενή του ὄντας πρόεδρος τῶν ΗΠΑ (οἱ Ἀριστεροὶ καὶ οἱ δημοκράτες εἶναι ἐγγενῶς καλοὶ ἄνθρωποι), ἐνῶ ὁ grab them by the pussy Τρὰμπ ὄντας φασίστας ἐκπροσωπεῖ τὸν ἔσχατο εὐτελισμὸ τῆς γυναικείας προσωπικότητας καὶ τοῦ Ἀθρώπου.

Ἀλλὰ ἡ γυναίκα ὑφίσταται πόλεμο καὶ ἀπὸ τὸν τρανσεξουαλισμό. Ὅπως μπορεῖ νὰ διαβάσει κανεὶς στὸ ἄρθρο αὐτό, οἱ τρανσέξουαλ ἐπιτίθενται ἀσκώντας φυσικὴ βία ἀκόμη καὶ στὶς λεσβίες, ἀκόμη καὶ στὶς φεμινίστριες ποὺ ἀντιδροῦν στὴν ἀπαίτηση τῶν τρανσέξουαλ νὰ ἀποκαλοῦνται καὶ νὰ ἀναγνωρίζονται δημοσίως ὡς γυναῖκες (τὰ παραδείγματα στὸ ἄρθρο). Ἔτσι, οἱ φεμινίστριες καὶ οἱ λεσβίες, ποὺ ἀποδομοῦσαν ἐπὶ δεκαετίες μὲ τὸν τρόπο τους τὶς φυσιολογικὲς σχέσεις μεταξὺ τῶν δύο φύλων, τελικὰ ἔπεσαν θύματα τῆς ἐσωτερικῆς λογικῆς ποὺ διέπει τὴν ἀνδροφαγικὴ κοσμοθεώρησή τους· «τὴν πάτησαν», μὲ ἄλλα λόγια, ἀπὸ «πιὸ προχωρημένους» καὶ «πιὸ προωθημένων» ἀντιλήψεων ὁπαδοὺς τῆς Ἀπελευθέρωσης τοῦ Ἀνθρώπου. Ἔπεσαν στὸ λάκκο ποὺ ἔσκαβαν στὴν «πατριαρχικὴ κοινωνία». Ἡ ὁποία βεβαίως εἶχε νὰ ἀντιπαλέψει καὶ τὸν καπιταλισμό.

Ἔτσι, ἡ γυναίκα χάνει καὶ στὰ δύο μέτωπα: Ἀπὸ τὸ Ἰσλὰμ καὶ τὸ πρότυπο τῆς ξυλοδαρμένης Μουσουλμάνας, τὸ ὁποῖο πάντες οἱ χριστιανοφάγοι Δυτικοὶ φοβοῦνται νὰ καταγγείλουν -ἐπειδὴ ἡ θεοποίηση τῶν κάθε λογῆς θυματοποιημένων μειονοτήτων ἔχει ἐπικρατήσει, ὡς διαστροφὴ τῆς χριστιανικῆς συμπάθειας πρὸς τὰ θύματα. Καὶ ἀπὸ τὴν προωθημένη ἐκδοχὴ τῆς ὁμοφιλοφυλίας, τὸν τρανσεξουαλισμό. Κι ὅμως, ἡ ἴδια κοινωνία ποὺ ἰσχυρίζεται ὅτι ἀγωνίζεται ὑπὲρ τῆς γυναίκας, τὴν ὁδηγεῖ στὸ χειρότερο μέλλον της. Βεβαίως, ἡ «σκλάβα γυναίκα» τῆς πατριαρχικῆς κοινωνίας (δωρεὰν πόρνη καὶ μαγείρισσα) μὲ τὴ φεμινιστικὴ-νεοτερικὴ ἀπελευθέρωσή της ἔχει μετατραπεῖ ἐκτὸς ἀπὸ δωρεὰν πόρνη καὶ μαγείρισσα (ποὺ παραμένει) καὶ σὲ μὲ τὸ ζόρι (ψυχαναγκαστικά) φωτομοντέλο καὶ ἐργάτρια. Ἔτσι, ἡ ἀντίφαση έγκειται στὸ γεγονὸς ὅτι ἐνῶ ἡ γυναίκα τῆς Ὕστερης Νεοτερικότητας «ἀπελευθερώνεται» ἀπο τὸν σεξισμό, τὴν πατριαρχία καὶ τὴ χριστιανικὴ ἠθική, καὶ ἐνῶ ὑποτίθεται ὅτι ἐξυμνεῖται κι ὅτι ὅλοι σκύβουν πάνω στὰ προβλήματά της, στὴν πραγματικότητα ποδοπατιέται ἀπὸ τὸ Ἰσλὰμ καὶ τὸν τρανσεξουαλισμό.

Ὅπως ἤδη βλέπουμε, ἤδη διάφοροι ἄνδρες ἀθλητὲς γίνονται «γυναῖκες», καὶ κατόπιν ἀπαιτοῦν νὰ ἀγωνίζονται ὡς γυναῖκες -πράγμα ποὺ προφανῶς τοὺς φέρνει σὲ πιὸ πλεονεκτικὴ θέση (μετάλλια, διακρίσεις) σὲ σχέση μὲ τὶς πραγματικὲς γυναῖκες. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀστειότερη πτυχή, ὅπως καὶ οἱ «γυναῖκες» μὲ προβλήματα προστάτη. Τί θὰ γίνει ὅμως ὅταν ὁ τρανσέξουαλ ἐπιτεθεῖ σὲ γυναίκα ἐπειδὴ τοῦ δόθηκε δικαίωμα νὰ μπαινοβγαίνει ὡς γυναίκα στὶς γυναικεῖες τουαλέτες;

Λέγεται ὅτι συνήθως οἱ ἀντιφάσεις μιᾶς κοινωνίας ἢ μιᾶς κοσμοαντίληψης κι ἰδεολογίας λύνονται μὲ ἕνα ταχυδακτυλουργικὸ τρόπο ποὺ τὶς καθιστᾶ ἀνούσιες (δῆθεν) καὶ τὶς ἐξαφανίζει ἀπὸ τὰ μάτια μας. Στὴν περίπτωση τῆς Δύσης, οἱ ἀντιφάσεις αὐτὲς θὰ λυθοῦν μὲ τὸν ἐξισλαμισμό της: Ἡ γυναίκα θὰ χάσει, θὰ ὑποταχτεῖ -ἀλλὰ στὸν κανονικὰ νοούμενο, φυσικό, ἄντρα, γιατὶ ἔτσι λέει ὁ Ἀλλάχ. Ὁ κύκλος τῆς χριστιανικῆς ἀπελευθέρωσης τῆς γυναίκας ἀποκλειόμενων τῶν δύο θαυμάτων (δὲν σωζόμαστε πλέον μόνο μὲ ἕνα) θὰ κλείσει. Ἂς μὴν ξεχνᾶμε ὅτι ὁ Χριστιανισμὸς διαδόθηκε ταχύτατα εἰδικὰ στὶς γυναῖκες τῆς Ὕστερης Ἀρχαιότητας, ποὺ στὸ ρωμαϊκὸ παγανιστικὸ φαντασιακὸ λογίζονταν σχεδὸν σὰν σπερμοσακοῦλες. Ὅσο γιὰ τοὺς τρανσέξουαλ / ὁμοφυλόφιλους, ἢ θὰ ἐξοντωθοῦν (θὰ χάσουν τὸ δικαίωμα νὰ διαλαλοῦν τί εἶναι στὸ δρόμο καὶ «νὰ κάνουν τὴ ζωή τους») ἢ θὰ μετασχηματιστοῦν στοὺς γνωστοὺς προαιώνιους εὐνούχους τῆς Ἀσίας, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ συνεχίζεται ἡ ἀντίθεση ἀλλὰ ὑπὸ ἄλλους ὅρους καὶ συνθῆκες.

Γιὰ παράδειγμα, ἂς μὴν ξεχνᾶμε ὅτι στὴν προχριστιανικὴ Ἀρχαιότητα ὁ ἔφηβος (τὸ ἀγόρι) ἦταν σεξουαλικὰ πιὸ ποθητὸς ἀπὸ τὴ σύζυγο, ἦταν, ἁπλά, πιὸ Ὡραῖος -πρὶν ἀπὸ τὴν χριστιανικὴ ἀνατίμηση τοῦ γυναικείου φύλου. Μάλιστα, οἱ (μὲ τὰ δικά μας κριτήρια) «παιδόφιλοι» καὶ ἀμφιφυλόφιλοι τῆς Ἀρχαιότητας παινεύονταν γιὰ τὴν σεξουαλικότητά τους, ἐκδήλωναν τὸν ὁμοφυλοφιλικὸ μισογυνισμό τους καὶ χλεύαζαν ὅσους ἦταν ἀποκλειστικὰ ἑτεροφυλόφιλοι Παραδείγματα: Θέογνις, Ἐλεγειῶν Β’, 1367-1368: Ἡ ευγνωμοσύνη χαρακτηρίζει τὰ ἀγόρια. Στὴ γυναίκα κανεὶς σύντροφος δὲν μπορεῖ νὰ ἔχει ἐμπιστοσύνη, ἀλλὰ κάθε φορὰ αὐτὴ ἀγαπάει ὅποιον εἶναι μπροστά της (Παιδός τοι χάρις ἐστί· γυναικὶ δὲ πιστὸς ἑταῖρος οὐδείς, ἀλλ’ αἰεὶ τὸν παρεόντα φιλεῖ). Στράτων, Παλατινὴ Ἀνθολογία XII 245: Τὸ ἄλογο τὸ ζῶο ξέρει νὰ σμίγει μόνο μὲ τὸ θηλυκό του. Ὅμως ἐμεῖς οἱ λογικοί ἔχουμε τοῦτο ἀκόμα. Βρήκαμε τὴ δουλειὰ τὴν ἀπὸ πίσω. Κι αὐτοὶ ποὺ περιορίζονται στὶς γυναῖκες σὲ τίποτε δὲν διαφέρουν ἀπὸ τὰ ἄλογα ζῶα.

Τί περίεργη, ἡ προχριστιανικὴ ταύτιση μὲ σημερινὲς μεταχριστιανικὲς ἀντιλήψεις.  Ἀναμενόμενο τὸ μίσος γιὰ τὶς γυναῖκες, ἀφοῦ οἱ ἀνταγωνιστὲς μὲ ἀντικείμενο τοῦ πόθου τὸ ἴδιο πράμα δὲν θὰ μποροῦσαν νὰ εἶναι ποτὲ μεταξύ τους φίλοι. Ἀκόμη κι ὁ Ἔνγκελς συμμεριζόταν τὴ χριστιανικὴ ἀναμόρφωση καὶ ὀπτικὴ τῆς σεξουαλικότητας. Αὐτὸ ἐννοοῦσα λέγοντας παλιότερα ὅτι ἡ Δύση θὰ βουλιάξει στὸ βόθρο μὲ τὰ κόπρανά της. Νομίζει ὅτι προχωρᾶ σὲ κάτι ποὺ μοιάζει μὲ τὴν προχριστιανικὴ κι ἀχριστιανική (τάχα ἀνώτερη τοῦ Χριστιανισμοῦ) Ἀρχαιότητα, σὲ μιὰ ἐποχὴ ἀπελευθέρωσης, ἀλλὰ ἀντιθέτως θὰ καταλήξει στὸ Ἰσλάμ. Πρὸς τὸ παρόν, μποροῦμε νὰ βλέπουμε τὴ σεξουαλικοποίηση τῆς πολιτικῆς.

Posted in παλιά και νέα θεότητα, φιλελεύθεροι, Αριστερά, Δύση, Ισλάμ, θρησκεία, κοινωνία | Tagged , , , , | 1 σχόλιο

«Ρωμαίικος σοσιαλισμός»

Εἰσαγωγὴ τοῦ Π. Βουτούρης, Ἰδέες τῆς σκληρότητας καὶ τῆς καλοσύνης. Ἐθνικισμός, σοσιαλισμός, ρατσισμός (1897 – 1922)

Τελικά, πάντως, ὁ μόνος ρωμαίικος σοσιαλισμὸς ἦταν τὸ ΠΑΣΟΚ.

Posted in Αριστερά, Ελλάδα, κοινωνία | Tagged | Σχολιάστε

Πόλεις – Σύμβολα

Ἀθήνα – Ρώμη – Ἱεροσόλυμα. Πόλεις χωρὶς τὶς ὁποῖες δὲν νοεῖται εὐρωπαϊκὸς πολιτισμός. Καὶ γιὰ τὴ μισὴ Εὐρώπη (τὴν ἀνατολική), ἡ Κωνσταντινούπολη ὡς σύνοψη τῶν τριῶν προαναφερθεισῶν πόλεων – πολιτισμῶν. Ἐντελῶς τυχαῖα ἀλλὰ διόλου τρελά, ἡ Ἁγία Σοφία (δηλαδή, ἡ Κωνσταντινούπολη) ἐξισώνεται μὲ τὴν Ἱερουσαλήμ, σύμφωνα μὲ μερικοὺς τούρκους Μουσουλμάνους. Οἱ Κωνσταντινούπολη – Ἱεροσόλυμα εἶναι τὸ ἀνατολικὸ ἄκρο (ὄχι σύνορο) τοῦ πολιτισμοῦ αὐτοῦ. Πέρα ἀπὸ αὐτό, εἶναι ὁ Ἀλὴ Μπαμπά, ἡ βαρβαρότητα, ὁ κολλεκτιβισμός, ὁ Μέγας Βασιλεὺς – θεός, τὸ Χαλιφάτο-Σαρία, τὰ χαρέμια ἀγοριῶν, ἡ Ἀσία.

Ἀντὶ νὰ ἀφήνεται νὰ ὡριμάζει τὸ μίσος τῶν Μουσουλμάνων γιὰ κάθε τὶ εὐρωπαϊκὸ ὥσπου μιὰ μέρα νὰ μὴν εἶναι ἀντιστρέψιμα τὰ πράγματα, ἂς ἐκφραστεῖ πρόωρα γιὰ τὴν ἀναγνώριση ἀπὸ τὶς ΗΠΑ τῆς Ἱερουσαλὴμ ὡς ἰσραηλινῆς πρωτεύουσας. Ἔτσι κι ἀλλιῶς οἱ Μουσουλμάνοι ὡς πολιτισμὸς εἶναι χριστιανοφάγοι καὶ δυτικοφάγοι (ὅ,τι κι ἂν ἔχει ἀπομείνει ἀπὸ Χριστιανισμὸ καὶ Δύση -δὲν εἶναι ἀντεπιχείρημα ὅτι ἔχει ἀπομείνει λίγο), ἔτσι κι ἀλλιῶς θὰ ἐπιχειρήσουν νὰ ἐξοντώσουν τὸν εὐρωπαϊκὸ πολιτισμὸ ὅταν γίνουν ἰσχυρὴ μειονότητα ἢ πλειονότητα στὴν Εὐρώπη. Τὸ νὰ δείξουν τὶς προθέσεις τους μιὰ ὥρα ἀρχύτερα περισσότερο ὠφελεῖ τοὺς Εὐρωπαίους καὶ λιγότερο βλάπτει. Ἀκόμη καλύτερα, ὅταν βλέπουμε Ἀριστεροὺς καὶ Μουσουλμάνους μαζὶ νὰ διαμαρτύρονται. Ἀκόμη καλύτερα τὰ ρωσικὰ ΜΜΕ νὰ ἀναδεικνύουν τὴν ἱερὴ ἀγανάκτηση τοῦ Ἰσλάμ. Δείχνουν τὸν διαλυτικὸ ρόλο τῆς ἐπίσημης Ρωσίας, ποὺ μᾶλλον ἀποφάσισε (μὲ τρέλα ὅμοια αὐτῆς τῶν «κλιντονικῶν» καὶ «ὀμπαμικῶν» ρωσοφάγων Δυτικῶν) ὅτι ἡ καιροσκοπικὴ συμμαχία μὲ τὸ Ἰσλὰμ καὶ τὴν Τουρκία θὰ τῆς βγεῖ σὲ καλό. Υ. Γ. Φυσικά, ὅταν οἱ Ἕλληνες ταυτίζονται μὲ τὸν Ἐρντογὰν ποὺ ἀποκαλεῖ τὸ Ἰσραὴλ κατοχικὸ κράτος, δείχνουν πόσο ἔχουν ἐκτουρκιστεῖ ψυχικά, ἀφοῦ ἄλλωστε κάνουν μόκο γιὰ τὸν ἐξισλαμισμὸ τῆς Ἑλλάδας μετὰ τὸ 2015.

Γιὰ τοὺς Μουσουλμάνους, οἱ χῶρες τῶν Χριστιανῶν εἶναι ἐδάφη ποὺ τοὺς ἔδωσε ὁ Ἀλλὰχ νὰ κατακτήσουν. Ἡ χριστιανικὴ Αἴγυπτος, ἡ χριστιανικὴ Παλαιστίνη καὶ Συρία, ἡ χριστιανικὴ Καρχηδόνα, ἡ χριστιανικὴ Μικρασία, ἡ χριστιανικὴ Ἱσπανία, δὲν ἦταν χριστιανικὲς πατρίδες στὰ ἐδάφη τῶν ὁποίων οἱ κάτοικοί τους εἶχαν δικαίωμα κυριαρχίας: Ἦταν ἄδειες ἀπὸ ἀνθρώπους χῶρες, ἦταν προαιώνιος κλῆρος τοῦ Ἰσλὰμ καὶ τῶν Ἀράβων, καὶ οἱ κάτοικοι τῶν χωρῶν αὐτῶν ἔπρεπε δικαίως νὰ ποδοπατηθοῦν ἀπὸ τὶς φοράδες τῶν Ἀράβων καὶ νὰ ἐξισλαμιστοῦν ἢ νὰ ὑποφέρουν. Οἱ ἰσλαμικὲς μυρμηγκιὲς ποὺ δαιμονίζονται στὸ ἄκουσμα τῆς ἄποψης ὅτι τὰ Ἱεροσόλυμα δὲν εἶναι ἰσλαμικά, καὶ ποὺ πλήθυναν (τόσο ὥστε νὰ εἶναι σὲ θέση νὰ ἀπειλοῦν) τὸν τελευταῖο αἰώνα ἐξαιτίας τῆς δυτικῆς ἰατρικῆς τοῦ 19ου καὶ 20οῦ αἰ., θεωροῦν ἠθικὸ τὸ δίκαιο τῆς κατάκτησης. Ὁ Πατριάρχης Ἱεροσολύμων Σωφρόνιος, πάντως, ἀποκάλεσε βδέλυγμα τῆς ἐρημώσεως τὸν Ἄραβα Μουσουλμάνο κατακτητὴ ὅταν τὸν εἶδε νὰ εἰσέρχεται στὰ Ἱεροσόλυμα τὸν 7ο αἰ. (Θεοφάνης, Χρονογραφία AM 6127). Αὐτὸ εἶναι τὸ συμπέρασμα ὅταν μιλᾶμε γιὰ περὶ δικαίου αἴσθημα: Τὸ ἰσλαμικὸ αἴσθημα περὶ Δικαίου λίγη σχέση ἔχει μὲ τὸ δικό μας.

Posted in Άραβες, Δύση, Ισλάμ, θρησκεία | Tagged , , , | Σχολιάστε

Καζαντζάκης ζῆ

Χρόνια πολλὰ συνήθως εὔχεσαι γιὰ / πρὸς ζωντανούς. Ἀλλὰ κατ’ ἄλλους, τὸ ἔθιμο εἶναι ἀλλιῶς:

Posted in Ελλάδα, κοινωνία | Tagged , , | Σχολιάστε

Συνθῆκες εἰρήνης

Καὶ λίγο γιὰ νὰ γελάσουμε (μόνο γι’ αὐτό), νά ἡ συνθήκη τῶν Σεβρῶν καὶ οἱ ἑλληνικὲς διεκδικήσεις:

img7_7

Σὲ 99 χρόνια, διανύσαμε μεγάλη ἀπόσταση. Πρὸς τὰ πίσω. Οἱ συνθῆκες εἶναι ἀποτέλεσμα τῆς ἰσορροπίας τῶν δυνάμεων κατὰ τὴ στιγμὴ τῆς ὑπογραφῆς. Ἡ περίφημη ἀντίσταση στὴν τουρκικὴ ἐπεκτατικότητα εἶναι κενὴ νοήματος ἐὰν ὁ «ἀντιστασιακὸς» ἀποδέχεται σιωπηρὰ τὴν μετακίνηση κι ἐγκατάσταση στὴν Ἑλλάδα ἰσλαμικῶν πληθυσμῶν, ἀφοῦ αὐτὴ ἀκριβῶς ἡ μετακίνηση κι ἐγκατάσταση συνιστᾶ τὸν πιὸ σύγχρονο τρόπο ἐκδήλωσης τῆς τουρκικῆς ἐπεκτατικότητας.

Τὸ ὅτι λ.χ. τὰ ἑλληνικὰ ΜΜΕ κι ὁ κόσμος ἔχουν πάψει  (μόνο καὶ μόνο ἐπειδὴ ὁ Ἐρντογὰν προσωπικά, τελικὰ ἀποδείχθηκε σατανᾶς κι ὄχι ἀντικεμαλικὸς Ἄγγελος, ὅπως μᾶς τὸν παρουσίαζαν ἡ ἀριστερὴ ἀφέλεια* ἢ διάφοροι πράκτορες Ἀριστεροὶ καὶ φιλελεύθεροι ) νὰ θεωροῦν τὴν Τουρκία φίλη (ὅπως ἔλεγε τὸ ἐκσυγχρονιστικὸ καὶ φιλελεύθερο ἀφήγημα) μὲ τὴν ὁποία θὰ τὰ βροῦμε, δηλαδὴ τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ Ἑλλάδα ὡς λαὸς ξεπέρασε συναισθηματικὰ τὸ σημιτικὸ ἰδεολόγημα τῆς «διπλωματίας τῶν σεισμῶν», δὲν εἶναι καμμία πατριωτικὴ νίκη-λιθαράκι, δὲν σημαίνει ἀπολύτως τίποτε, μὰ τίποτε, καὶ δὲν συνιστᾶ καμμία, μὰ καμμία, καλὴ βάση γιὰ τὸ μέλλον:

Ὄχι μόνο γιατὶ συνεχίζονται ἀπρόσκοπτα τὰ ἔμπρακτα ἀποτελέσματα τῆς ἑλληνοτουρκικῆς φιλίας μετὰ τοὺς σεισμούς τοῦ 1999, π.χ. ὁ τουρισμός τῶν Τούρκων στὰ νησιὰ καὶ στὴν «ἀλησμόνητη πατρίδα τοῦ Κεμάλ», οἱ ἐγκάρδιες ἐμποροβιομηχανικὲς σχέσεις, οἱ εἰσαγωγὲς ἢ ἡ κυριαρχία τῶν τουρκικῶν ἀερογραμμῶν. Ὄχι μόνο γιατὶ κανεὶς στὰ ΜΜΕ καὶ τὸν κόσμο δὲν ζητᾶ νὰ ἀνατραπεῖ αὐτὴ ἡ κατάσταση. Ἀλλὰ καὶ γιατὶ ἔχουμε περάσει σὲ ἕνα ἄλλο στάδιο, τὸ στάδιο τοῦ ἐξισλαμισμοῦ τῆς Ἑλλάδας μὲ τὴ βοήθεια τῆς Τουρκίας -καὶ χωρὶς αὐτήν, τὰ ἴδια θὰ γίνονταν: Θὰ ὑπῆρχε, πάλι, ἕνα ἄλλο μουσουλμανικὸ κράτος ποὺ θὰ διοχέτευε τοὺς Μουσουλμάνους «πρόσφυγες» στὰ δυτικά του, στὴν Ἑλλάδα (αὐτὸ ἀκριβῶς ἔκαναν καὶ οἱ Σελτζοῦκοι). Πάντα, δηλαδή, ὑπάρχει ἕνα dt τὸ ὁποῖο καλύπτεται «μέσα στὸ μυαλό μας» ὅταν ἤδη εἶναι πολὺ ἀργά. Ὅταν ἔχουμε περάσει στὸ ἑπόμενο στάδιο. Τί νὰ τὸν κάνω τὸν «ἀντιτουρκισμὸ» ἅμα συνοδεύεται ἀπὸ «ἀνθρωπισμὸ» ποὺ μετατρέπει τὸ Ἰσλὰμ σὲ συνιδιοκτήτη στὴ χώρα μου; Πρέπει καὶ στὰ δύο νὰ ἀντιστέκεται κάποιος, μὲ τὴν ἴδια ἔνταση. Καὶ τὸ πρόβλημα εἶναι ὅτι δὲν ἔχουμε κατανοήσει ὅτι ὑπάρχουν πάνω ἀπὸ ἕνας τρόποι γιὰ νὰ καταστραφεῖ ἡ χώρα στὸν χιλιόχρονο αὐτὸν πόλεμο. 

Ἂς ἀφήσουμε λοιπόν, τὴν ἐθνικὴ ἀγανάκτηση γιὰ τὸν κακομοίρη τὸν Παυλόπουλο, ποὺ κι ἄλλη φορά, σὲ τηλεοπτικὲς συζητήσεις, ἀπέδειξε πόσο φοβισμένος εἶναι ἀπέναντι σὲ ναζί, σὲ ἀναρχικούς τὸ 2008 -καὶ σὲ Τούρκους, τώρα.

Ρώτησε ὁ Ὀρχὰν γαζὴ αὐτὸν [τὸν Ἕλληνα]: «Ὅταν δώσατε αὐτὸ τὸ κάστρο [τὴν Προύσα, στὰ 1326], ἀπὸ τί ὑποφέρατε καὶ τὸ δώσατε;». Ὁ Σαρὸς [Ἕλληνας] ἀπάντησε: «Τὸ δώσαμε γιὰ διάφορους λόγους. Ὁ ἕνας εἶναι ὅτι τὸ κράτος σας μεγαλώνει μέρα μὲ τὴ μέρα καὶ τὸ δικό μας κράτος μικραίνει. Αὐτὸ τὸ ξέραμε καλά. …. Κι ἕνας ἄλλος πάλι λόγος εἶναι ὅτι ἀπὸ τὸν κόσμο δὲν λείπουν οἱ ἀλλαγές. Καὶ τώρα γίνεται μιὰ ἀλλαγὴ γιὰ μᾶς».

 

* Περὶ ἀφέλειας (θὰ ἤθελα νὰ βρῶ μιὰ ἄλλη λέξη…) γιὰ τὸ τί σήμαινε ἐξαρχῆς ὁ Ἐρντογὰν γιὰ τὴν Ἑλλάδα, βλ. ἐδῶ.

Posted in Ελλάδα, Τούρκοι | Tagged , , , , | Σχολιάστε

Μποφιλιές

antistash_gynaikes_3

Παλιότερα, σὲ συζητήσεις γιὰ τοὺς στίχους τῆς μουσικῆς, ἔγραφα ὅτι βρίσκω ἀνούσιο νὰ γίνεται ἀποδεκτὴ ἡ λογικὴ τοῦ «Πνευματάνθρωπου» (τοῦ «πνευματικοῦ ἀνθρώπου», τοῦ «διανοούμενου»), ὁ ὁποῖος ἂν γιὰ κάτι ἄξιζε νὰ ἔρθει στὴ ζωή, αὐτὸ ἦταν νὰ μπαίνει ὡς πρόθυμος στὴ λίστα μὲ τὶς ὑπογραφὲς τῆς ἑκάστοτε Ἐλευθεροτυπίας. Δηλαδή, τοῦ καθένα ποὺ θέλει νὰ ἐπιβάλλει τὶς ἀπόψεις του γιὰ ἄσχετα μὲ τὴν εἰδίκευσή του ἢ τὸ ταλέντο του ζητήματα (π.χ. ἀστροφυσική, τραγούδι). Προσοχή, δὲν ἐννοῶ ὅτι δὲν ἔχει δικαίωμα λόγου γιὰ αὐτά, ἢ ὅτι δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ ἐπιμένει μέχρις ἐσχάτων καὶ νὰ ἐπιχειρηματολογεῖ σχετικά. Ἁπλά, κακῶς τοῦ δίνεται τόσος χῶρος, λόγος καὶ σημασία στὴν ἄποψή του. Ὑποτίθεται, θὰ ἔπρεπε νὰ ὑπάρχει ἰσηγορία. Γιατί νὰ δεχτῶ τὴν ἄποψη τῆς Μποφίλιου γιὰ βουνὰ καὶ ἄλλα τέτοια καὶ νὰ μὴ δεχτῶ τὴν ἄποψη λ.χ. τοῦ τραγουδιστῆ τῶν Iron Maiden ὅτι ὁ ταξικὸς ἀγώνας εἶναι μιὰ βλακεία (bollocks);

Αὐτὸ τὸ λάυφ στάυλ μὲ ἄρωμα γυναίκας καὶ μυρωδιὰ ἀπὸ ἀρβύλες τοῦ ΔΣΕ εἶναι πραγματικὰ πολὺ ὡραῖο. Τῆς εἶπαν δυὸ κουβέντες παραπάνω, κι ἀμέσως τὸ γύρισε στὴν σοσιαλδημοκρατικὴ «Ευρώπη των λαών. Στην Ευρώπη της ισότητας, της αλληλεγγύης, της ελευθερίας» καὶ ἄλλα τέτοια τῆς Ἀριστερᾶς τοῦ χαβιαριοῦ μὲ τὰ ὁποῖα ὁ Τσίπρας κορόιδεψε τὸν κόσμο τὸ 2015 καὶ τὰ διορισμένα τρόλλ του συνεχίζουν νὰ ἐξαπατοῦν. Καὶ μιὰ δόση «φασισμοῦ», γιὰ νὰ καθαρίσετε ἄμεσα τὸν ἐχθρικό συνομιλητή σας. Reductio ad Nazium. Ὅποιος διαφωνεῖ μὲ τὴν Ἀριστερὰ εἶναι φασίστας, ἡ Ἀριστερὰ ἔχει τὸ θεόσδοτο δικαίωμα καὶ διαθέτει τὴν ἀνώτερη εὐφυΐα νὰ κρίνει τί εἶναι φασισμός (ἱστορικά, ἰδεολογικά) καὶ τί ὄχι. Δικαίωμα ποὺ ἀσφαλῶς δὲν ἔχουν λ.χ. οἱ ἀστοὶ κι οἱ ἀστικὲς δημοκρατίες ποὺ πολέμησαν τὸν φασισμὸ καὶ τὸν ἐθνικοσοσιαλισμό. Γιατὶ εἶναι κακοί· νά γιατί (αὐτὸ εἶναι τὸ ἐπιχείρημα). Οἱ ἀστοὶ χρηματοδοτοῦσαν καὶ χρηματοδοτοῦν τὸν φασισμὸ ὡς ἄμυνα πρὸς τὸν κομμουνισμό, λένε, ἀλλά, περιέργως, τὸ σύμφωνο Μολότωφ – Ρίμπεντροπ δὲν καταρρίπτει τὴν ἄποψη ὅτι ἡ Ἀριστερὰ μάχεται παντοῦ καὶ πάντα, ὡς ζήτημα ἀρχῆς, τὸν φασισμό.  

Πόσο εὔκολα γυρνᾶ ὁ πνευματάνθρωπος ἀπὸ τὸ «νὰ πᾶμε στὰ βουνὰ» στὴν «ἀριστερὴ Εὐρώπη-Πατρίδα μας». Καὶ τί νὰ πεῖς γιὰ ἕναν ἄνθρωπο ποὺ δηλώνει τροτσκυστὴς καὶ ψηφίζει ΚΚΕ. Αὐτοὶ ὅλοι οἱ τύποι ποὺ πιστεύουν λ.χ. στὰ UFO (τοῦ Ποσάδας ἢ ἄλλα) ἀλλὰ καλοῦ-κακοῦ ψηφίζουν ΚΚΕ γιὰ νὰ ἔχουν τὸ κεφάλι τους ἥσυχο, εἶναι ἄξιοι πολλῶν μελετῶν καὶ διατριβῶν. Ὁρίστε, κι ἐγὼ τελικά, θεώρησα τόσο σοβαρὸ νὰ ἀσχοληθῶ μὲ τὶς ἀποψάρες μιᾶς καλλιτέχνιδας. Πῶς δὲν παρενέβη ἀκόμη ὁ Καφετζόπουλος; Εὐτυχῶς, παρενέβη τὸ πρώην φρικιὸ τῶν Τρυπῶν στὸ νερό. Τέτοια ὡραῖα, φιλοσοφημένα κορίτσια λείπουν ἀπὸ τὴν βάρβαρη, πατριαρχικὴ καὶ (!) καπιταλιστικὴ κοινωνία μας. Ὡς ἀντίβαρο στὸν Notis Sfakianakis, ποὺ δηλώνει ἀναρχικὸς καὶ βασιλόφρονας. Προφανῶς.

Βέβαια, δὲν ὑπάρχει, πολιτικά, πιὸ ἀντιπαθητικὸ πράγμα ἀπὸ τοὺς τροτσκυστές. Οἱ Γιαχωβάδες τῆς πολιτικῆς, μαζὶ μὲ τοὺς ξεπεσμένους ἀριστοκράτες τῆς ἀναρχίας. Ἡ τροτσκυστικὴ ἐξαγωγὴ Ἐπανάστασης, ποὺ μετατράπηκε στὶς ΗΠΑ σὲ ἐξαγωγὴ Δημοκρατίας ἀπὸ «μετανοημένους» ἐκεῖ Τροτσκυστές. Μὲ ἀποτέλεσμα, ἐνῶ εἴχαμε καλοὺς ἀπομονωτιστὲς Ρεπουμπλικάνους καὶ ΗΠΑ, νὰ βομβαρδιστεῖ ἀπὸ τοὺς liberals Δημοκρατικοὺς ὅλος ὁ πλανήτης γιὰ χάρη τοῦ ἀνθρωπισμοῦ καὶ τῆς ἐξόντωσης τῶν «χασάπηδων». We came, we saw, he died.

Posted in παλιά και νέα θεότητα, τέχνη, Αριστερά, κοινωνία | Tagged , , | Σχολιάστε

Ὁμοιουσιανός;;

Ξεχωρίζοντας τὸν πραγματικὸ ἀπὸ τὸν αἱρετικό:

dqhuouwwkaegzzw

 

Posted in θρησκεία | Tagged | Σχολιάστε

Πάγκαλος κατὰ Πάγκακου

 

Τρέμετε, Τοῦρκοι. Ξέρουμε Τουρκικά.

Ὅσες κι ἂν χτίζουν φυλακὲς κι ἂν ὁ κλοιός στενεύει, ὁ νοῦς μας εἶναι ἀληταριὸ ποὺ ὅλο θὰ δραπετεύει, ποὺ λέει κι ὁ ποιητής.

Posted in πολιτικά, Τούρκοι | Tagged , | Σχολιάστε

Ἐπαναστατικά

Δὲν ξέρω πόσοι μπορεῖ νὰ ἀσχολοῦνται στὰ σοβαρὰ μὲ τὴν Ὀκτωβριανὴ Ἐπανάσταση ἐπειδή, λέει, συμπληρώθηκαν τὰ 100 χρόνια (ἔ, καί). Μόνο στὴν Ἑλλάδα ἀσχολούμαστε μὲ τὸ 1917. Στὴ Ρωσία, τὴν ὑποτιμοῦν γιὰ χάρη τῆς ἀντιγερμανικῆς νίκης τοῦ 1945. Μπορεῖ καὶ νὰ μὴν εἶμαι ἐνημερωμένος. Ὄχι ὅτι δὲν ἀσχολήθηκα ξώφαλτσα κι ἐγώ, πάντως δὲν βλέπω καμμιὰ παγκόσμια συγκίνηση, ζέση καὶ καημὸ ὅσο ὑποτίθεται ὅτι ἔχουν στὴν Ἑλλάδα. Ἄλλωστε, στὴν Ἑλλάδα, ἡ Σία Ἀναγνωστοπούλου παρουσιάζει βιβλίο τοῦ Ζουράρη, κι αὐτὸ εἶναι ἤδη ἀρκετὰ ἐπαναστατικό. Τί νὰ γίνει, ἅμα ἔχεις καημὸ νὰ κάνεις διάλογο μὲ τὴν Ἀριστερά, μπορεῖς νὰ τὸν κάνεις ἐφόσον ἔχεις παραπανίσια ζωτικότητα γιὰ πέταμα.

Σὲ ἄλλα νέα, τὰ ἐπαναστατικὰ παράπονα τοῦ Καιροῦ γιὰ τὴν νεολαία τοῦ παρελθόντος καὶ τοῦ παρόντος:

Μετά τον Β’ Παγκόσμιο έγινε στον δυτικό κόσμο μια ανατροπή που όμοιά της δεν είχε ξαναζήσει η ανθρώπινη ιστορία. Μια ολόκληρη γενιά από ανήλικους έφηβους ξεσηκώθηκαν σε καθημερινή βάση και γκρέμισαν μέσα σε μια πενταετία όσα κοινωνικά στερεότυπα είχαν χτίσει γενιές επί γενεών. Ήταν η πρώτη φορά που η νεολαία το έκανε αυτό και όχι ενήλικες. Μια γενιά από ανήλικους έφηβους επέβαλε τη δική της μουσική, το δικό της ντύσιμο, τη δική της συμπεριφορά, τα δικά της ήθη, τη δική της σεξουαλικότητα, τη δική της ελευθερία, τη δική της ειρηνοφιλία, τη δική της πολιτική επανάσταση, τη δική της διεθνή γλώσσα σε όσες προηγούμενες γενιές συζούσαν μαζί της. …Η νεολαία εκείνη έχτισε έναν άλλο, νέο, κόσμο. Που έχει πάρει το δρόμο του. Αλλά, ανέτρεψε. Κάτι έχτισε. Κάτι έφερε

Δυστυχῶς, δὲν ἔπεσε τότε ἕνα γερό χέρι ξύλο (πνευματικὸ χέρι, ἐννοῶ) ἀπὸ τοὺς μεγαλύτερους, καὶ αὐτὸς ὁ ἑσμός, αὐτὸ τὸ μπούγιο, ἡ γενιὰ τοῦ ’60 καὶ ’70, κατέστρεψε τὸν πλανήτη, ἢ μᾶλλον τὴν Εὐρώπη, σὰν μαθητευόμενος μάγος. Τὰ ἀνήλικα κυριολεκτικὰ πῆραν στὰ χέρια τους τὶς τύχες ἑνὸς πολιτισμοῦ 2.500 χρόνων,  ἀποφάσισαν γιὰ τὴ ζωὴ ἢ τὸ θάνατό του. Κι ἔφεραν τὴν μπούργκα στὴ διπλανή πόρτα σας, τὴν ὑπογεννητικότητα / σκυλάκι-ἔκτρωση-ποδήλατο, τὸν τρανσεξουαλισμὸ καὶ τὰ πράιντ, τὸ μασαμπούκωμα γιὰ πάρτυ τῆς γενιᾶς τους, τοὺς ἀνθρωπιστικοὺς βομβαρδισμούς, τὶς κρατικὰ ἐπιδοτούμενες μὴ κυβερνητικὲς ὀργανώσεις, (στὴ χώρα μας) τοὺς πλειστηριασμοὺς σπιτιῶν. Ἔδωσε ἄλλο, διεστραμμένο καὶ φασιστικό, νόημα στὴ Δημοκρατία: Ὄχι ἡ κυριαρχία τῶν πολλῶν, ἀλλὰ ἡ χούντα τῆς μειοψηφίας, ἡ ἰδεολογικὴ δικτατορία τῶν μειονοτήτων -δῆθεν ὡς ἰσηγορία κι ἀνεκτικότητα. Ἀπένειμε ἡ γενιὰ ἐκείνη Νόμπελ (βομβαρδιστικῆς) εἰρήνης καὶ ποίησης στὸν ἑαυτό της. Κι ἀκόμα, πιστεύει ὅτι ἔκανε κάτι σπουδαῖο κι ἄξιο νὰ ἐπαναληφθεῖ: Πρώτα βγαίνει ἡ ψυχὴ καὶ μετὰ τὸ χούι, ἀφοῦ. Κακὸ σκυλὶ ψόφο δὲν ἔχει, βεβαίως -ἀλλὰ ὁ θάνατος ἁπλῶς ἀποτρέπει ἀπὸ τὴ διάπραξη κι ἄλλων κακῶν. Δὲν ἐπιδιορθώνει τὰ πεπραγμένα κακά. Ἄλλωστε, ἡ γενιὰ αὐτὴ ἔφτειαξε τοὺς ἐξίσου ἀπαίσιους κι ἀλαζονικοὺς κλώνους της.

Τοῦ ἁγίου Γρηγορόπουλου, σήμερα.

Posted in παλιά και νέα θεότητα, Αριστερά, Δύση, κοινωνία | Tagged , , | Σχολιάστε

Ριζοσπαστικὸς φεμινισμός: Ἡ Ὡραία Κοιμωμένη

Τὸ φιλὶ τοῦ πρίγκιπα στὴν Ὡραία κοιμωμένη (ἢ μήπως ἐξεπίτηδες μεθυσμένη προκειμένου νὰ «φιληθεῖ»;;) ἦταν σχεδὸν βιασμός. Ἀλλὰ ὁ λιθοβολισμὸς ἢ τὸ ξυλοφόρτωμα τῆς Μουσουλμάνας ποὺ δὲν φοράει μαντίλα εἶναι φυσικὸ φαινόμενο ὅπως ἡ βροχή. Τάδε λέγει ὁ ριζοσπαστικὸς ἀριστεροφιλελεύθερος φεμινισμός, μὲ τὴν ἐπιλεκτικὴ σιωπή του.

Ἡ Ὡραία «Φιλημένη», λοιπόν.

Posted in παλιά και νέα θεότητα, φιλελεύθεροι, Αριστερά, Δυτικοί | Tagged , , , | Σχολιάστε

Μηνολόγιο Βασίλειου Β’: ἁγία Βαρβάρα

barbara_of_nicomedia_28menologion_of_basil_ii29

Ὁ οὐρανὸς εἶναι χρυσὸς καὶ ἡ γῆ κόκκινη.

Εικόνα | Posted on by | Tagged , , , | Σχολιάστε

3/12, τότε καὶ τώρα

decembriana3

Τί σχέση ἔχουν οἱ κοπέλες αὐτὲς μὲ αὐτοὺς ποὺ σήμερα χαρακτηρίζουν φασισμὸ τὴν ὕπαρξη τοῦ ἑλληνικοῦ ἔθνους χωρὶς Μουσουλμάνους «πρόσφυγες» καὶ ἄλλους παλαιοὺς ἢ μελλοντικοὺς κατακτητές, καὶ τί σχέση ἔχουν μὲ ὅσους σήμερα θεωροῦν φυσιολογικὸ τὸν «τρανσεξουαλισμὸ» καὶ τὸν γάμο τῶν ὁμοφυλόφιλων καὶ μισοῦν τὴν Ἐκκλησία; Τὸ ΕΑΜ δὲν πολέμησε γιὰ νὰ ἔχει μοῦτρα νὰ βγαίνει ὡς συνεχιστής του ἡ μεταπολιτευτικὴ Ἀριστερὰ μὲ αύτὰ τὰ αὐτοκαταστροφικὰ ὁράματά της. Τί σχέση ἔχει ὁ Σβορῶνος καὶ ὁ Γληνὸς μὲ τοὺς ἀριστεροφιλελεύθερους;

Ἂς ὅψονται ὅσοι ἐνστερνίζονται ἀπὸ τὰ δεξιά, τὸ παραπάνω ἰδεολόγημα τῆς ταύτισης ΕΑΜ – μεταπολιτευτικῆς Ἀριστερᾶς ὑπερασπιζόμενοι ἀπὸ ἀντίδραση (ἢ ἀπὸ οἰκογενειακὴ παράδοση…) τοὺς ταγματασφαλίτες· ὅσοι διαιωνίζουν τὸν φαῦλο κύκλο Ἀκροδεξιᾶς-Ἀριστερᾶς. Δὲν ὑπάρχει τίποτε πιὸ ἀηδιαστικὸ ἀπὸ τὸ νὰ βλέπεις στὰ Μέσα Κοινωνικῆς Δικτύωσης ὅτι οἱ Καρανίκες (συριζαϊκοὶ καὶ ἀναρχο-ἀριστεριστές) καὶ ὁ ἄτυπος «Σύλλογος φίλων τῶν Ταγμάτων Ἀσφαλείας» ἔχουν τὴν ἴδια ἄποψη γιὰ τὸ ΕΑΜ. Ἀδέρφια! Τί περίεργο, τί παράξενο, τί σύμπτωση, ποὺ ὅλοι τους αὐτοὶ ἐνστερνίζονται τὴν ἄποψη τῶν ἀναθεωρητῶν γερμαναράδων ἱστορικῶν, ὅτι «οἱ Ἕλληνες δὲν εἶχαν πρόβλημα μὲ τὸν Γερμανικὸ στρατὸ κατοχῆς ἀφοῦ πολεμοῦσαν μεταξύ τους». Μερκελισμὸς ἀριστερὸς καὶ δεξιός. Τί ὄμορφη σύμπνοια καὶ ταυτότητα ἀπόψεων! Ἡ Σκύλλα καὶ ἡ Χάρυβδη.

Posted in Αριστερά, Ακροδεξιά, Δεξιά, Ελλάδα | Tagged , , , , , , , , | 1 σχόλιο

Ἀστακομακαρονάδα

Ἄπειρες φορὲς, ἡ πρὸ Κρίσης ἐποχὴ ἔχει κατακριθεῖ ὡς μιὰ ἐποχὴ ἀστακομακαρονάδας καὶ τηλεθέασης. Αὐτὸ δὲν εἶναι λανθασμένο. Οὔτε εἶναι λανθασμένη ἡ ἐπισήμανση ὅτι οἱ περισσότεροι ἐπικριτές (Μνημονιακοὶ καὶ ἀριστεροί, ἐπίσης μνημονιακοὶ ἢ μή) κατέκριναν ἑτεροχρονισμένα τὴν ἐποχὴ ἐκείνη, μετὰ το 2010. Προηγουμένως, οἱ μὲν μὴ Ἀριστεροὶ καυχῶνταν ποὺ γιὰ πρώτη φορὰ στὴν σύγχρονη Ἑλλάδα ἀκοῦμε Μότσαρτ ἢ ἀνήκουμε στὸ «κλὰμπ τῶν ἰσχυρῶν» (τὴν «ἰσχυρὴ Ἑλλάδα»)· οἱ δὲ Ἀριστεροὶ κλαίγονταν ὅτι φτωχαίνουμε (μιὰ ματιὰ στὶς ἐφημερίδες καὶ τὰ κλάματα τῶν τοτινῶν ἐπαναστατῶν ἀρκεῖ) –ἐνῶ οἱ μισθοὶ αὐξάνονταν, ἡ κουτσὴ Μαρία πήγαινε μήνα τοῦ μέλιτος στὸ Παρίσι, καὶ ἡ πλούσια χωριάτισσα διακοπὲς σὲ ἐξωτικὰ νησιά.

Τὸ παράδοξο, εἶναι ὅτι ὅπως ὅλα τὰ «θετικὰ» μεγέθη αὐξάνονταν (κατανάλωση μπιφτεκιοῦ, ἀγορὰ αὐτοκινήτων, καλὲς ἰατρικὲς ὑπηρεσίες κ.λπ.), ἔτσι αὐξάνονταν καὶ τὰ «πολιτιστικὰ ἀγαθά» στὴν ἐποχή, ἂς ποῦμε χονδρικὰ ἀπὸ τὸ 1996 ὣς τὸ 2009. Εἴτε αὐτὰ ἀφοροῦσαν τὶς ἠχογραφήσεις ποὺ διέσωζαν ἀπὸ τὴ λήθη τὴ μουσικὴ τῶν χωριῶν εἴτε τὴν αὐξημένη πώληση κλασσικῆς καὶ ἄλλης μουσικῆς ποὺ σὲ ἀνεβάζει στὰ πνευματικὰ ὕψη μὲ τὴν ποιότητά της. Εἴτε τὶς (αὐτο)ἐκδόσεις ποιημάτων, βιβλίων περὶ παντὸς ἐπιστητοῦ· μεταφράσεις μεγάλων εὐρωπαϊκῶν ἔργων ποὺ ἔφερναν σὲ ἐπαφὴ τὸ ἑλληνικὸ κοινὸ μὲ θεμελιώδη ζητήματα τῆς δυτικῆς σκέψης. Γνωριμία μὲ τὸν παγκόσμιο ἐξωτικὸ πολιτισμό. Ἐφημερίδες ἄπειρες, γιὰ νὰ λέει τὴ γνώμη του ὁ ὣς καὶ τὸ ’80 δίχως δικαίωμα λόγου πολίτης ποὺ ἔβλεπε ΕΡΤ. Λογοτεχνία ἄπειρη, παγκόσμια καὶ ἑλληνική. Ἐκθέσεις καὶ ξανὰ ἐκθέσεις, μουσεῖα, παραστάσεις, ἐκδηλώσεις, θέατρα. Ἀκόμη καὶ ὁ διαδικτυακὸς ἀναλφαβητισμὸς ἦταν στὸ στόχαστρο, καὶ ἐπιδοτεῖτο ἡ πρόσβαση τῆς Ἄνω Ραχούλας στὸ διαδίκτυο· προτοῦ ὁ ἴδιος τελάλης ἀποφανθεῖ ὅτι τὰ παιδιὰ ζαβλακώνονται ἀπὸ τὸν Η/Υ καὶ τὸ δίκτυο.

Λοιπόν, τί ἀπέμεινε ἀπὸ ὅλα αὐτὰ καὶ γιατί δὲν ἐκπολίτισε τὴν κοινωνία, ὅπως ὑποστηριζόταν στὰ καλὰ ἐκεῖνα χρόνια; Γιατὶ μὲ τέτοιο καταιγισμὸ κυριακάτικων «προσφορῶν», ἔστω καὶ τὸ 20% νὰ ἔμενε κτῆμα, θὰ ἤμασταν πιὸ πεπολιτισμένοι. Ἡ μία ἐξήγηση εἶναι ὅτι ὁ Ἕλληνας εἶναι φύσει ἀνεγκέφαλος κι ἀνεπίδεκτος μαθήσεως. Δυστυχῶς, ἡ ἐξήγηση αὐτὴ δόθηκε ἀρκετὰ μεταγενέστερα κι ἔτσι χάνει τὴν ἀξιοπιστία της: Ὅπως καὶ μὲ τοὺς πολιτικοὺς ποὺ θὰ μᾶς ἔσωζαν ἀπὸ τὰ λάθη τους, συνήθως οἱ πνευματάνθρωποι ποὺ τώρα ἐξηγοῦν ἔτσι τὰ πράγματα, τότε δὲν ἦταν περιθωριακοὶ ἀλλὰ κυρίαρχοι -ἐννοῶ ἡ ἰδεολογία τους. Ἡ ἄλλη ἐξήγηση εἶναι ὅτι ἡ τέχνη κι ἡ κουλτούρα δὲν ὑπάρχουν γιὰ νὰ ἐκπολιτίζουν ἢ νὰ σὲ κάνουν καλύτερο. Κι ἐδῶ, ὑπάρχει ἡ ἴδια ἔνσταση μὲ τὴν προηγούμενη ἐξήγηση. Ἂν ἦταν ἔτσι, γιατί τόση ὑπερηφάνεια πρὸ Κρίσης γιὰ τὶς ἐκδόσεις, γιὰ μουσικές, γιὰ τὸν πνευματικὸ ὀργασμό; Ἀλλὰ εἶναι καὶ μιᾶς μορφῆς ἀπέκδυση εὐθυνῶν. Ὁ Κ. Κουτσουρέλης γράφει: «Δουλειά της λογοτεχνίας δεν είναι να δασκαλεύει ηθικοπλαστικώς τον αναγνώστη της, αλλά να τον διδάσκει, πάει να πει να του δείχνει τη φύση του. Όχι να του λέει τι να κάνει, αλλά να του αποκαλύπτει, ως αποστακτήρας της συλλογικής πείρας, τι είναι σε θέση να κάνει. Και μετά, να τον αφήνει ελεύθερο να πάρει τον δρόμο του. Η μεγάλη λογοτεχνία δεν ηθικολογεί, όπως το κάνουν οι θεολόγοι και οι διδάχοι. Δεν αποκρύπτει τα τέρατα, δεν αποσιωπά τις αιματοχυσίες, δεν αναζητεί την έσχατη σωτηρία και λύση. Δεν δίνει οδηγίες. Συμπονεί τα θύματα αλλά και τους θύτες. Δεν ιδεολογεί, μας συμφιλιώνει με τον κόσμο. Μας ανοίγει τα μάτια ώστε να δούμε οι ίδιοι το φωτεινό μειδίαμα του κύματος ή τα σκοτεινά δάκρυα των πραγμάτων». Αὐτὴ ἡ ἐστὲτ περιφρόνηση τῆς θεολογίας γιὰ νὰ μὴν πῶ τοῦ πλατωνισμοῦ κι ὁλόκληρης τῆς φιλοσοφίας, μήπως δὲν εἶναι παρὰ τὸ φίδι ποὺ κυνηγᾶ τὴν οὐρά του, ἀφοῦ δείχνει μὲ ὡραῖα ταιριασμένα λόγια ὅ,τι συνέβαινε καὶ θὰ συμβαίνει στὰ ἀνθρώπινα; Ὁ Ἄνθρωπος εἶναι ἤδη συμφιλιωμένος καὶ ἀσυμφιλίωτος μὲ τὸν κόσμο, πολὺ περισσότερο ἀπὸ ὅσο φαντάζεται κάποιος. Δὲν τοῦ χρειάζεται ἡ λογοτεχνία (γενικά, ἡ τέχνη) ἂν τὸ ζήτημα εἶναι μιὰ σούμα δακρύων καὶ γέλιου ἢ μιὰ «εὐγενικὰ ψύχραιμη ἀποτίμηση τῆς ζωῆς» ἢ ὁτιδήποτε «ἀνθρώπινο, πολὺ ἀνθρώπινο». Ἔπειτα, αὐτὸς ὁ σχετικισμὸς ποὺ τάχα ἐξυψώνει ἢ ἐξημερώνει… Καί, τέλος πάντων, τὴ θέση ὅτι ὁ ἄνθρωπος μένει πάντα ὁ ἴδιος αὐτὸς ποὺ ξέρουμε (κι ἄρα, ἂς μὴν τὸ ψάχνουμε καὶ πολύ…), ἕνα ἀγγελο-τέρας, τὴν πρωτοακούσαμε καθαρὴ καὶ ξάστερη ἀπὸ τὸν Δημόκριτο, τοὺς σοφιστὲς καὶ τὸν Θουκυδίδη· ὄχι ἀπὸ κανέναν λογοτέχνη ἢ ποιητή, κλασικὸ καὶ μή.

Τρίτη ἐξήγηση: Ὁ «πολιτιζμὸς» μὲ τὸν ὁποῖο κατακλυσθήκαμε γιὰ δύο δεκαετίες δὲν ἦταν ἁπλῶς ἄσχετος μὲ τὸν ἑαυτό μας (κι ἐδῶ βάζω καὶ τὴν πεθαμένη ψαραδο-ἀγροτικὴ παράδοσή μας, ποὺ τὴν ξεφορτωθήκαμε ὅταν ἀγοράσαμε σκυλάκι καὶ βίντεο -ὄχι μόνο τὴ δυτικὴ παράδοση)· ἦταν καὶ πεπαλαιωμένος, ἀπαρχαιωμένος, ἕνα ἀνυπέρβλητο dt αἰώνων παρὰ τὰ ἐντατικὰ μαθήματα. Τόσο ὥστε τὸ νὰ «θαυμάσουμε» τὴν ἀναγεννησιακὴ τέχνη καὶ νὰ «πληροφορηθοῦμε» γι’ αὐτήν, ἢ νὰ διαβάσουμε ἐπιτέλους τὰ ἅπαντα τοῦ [….] ὑπὸ ἄλλες συνθῆκες θὰ μᾶς ἔκανε νὰ σκᾶμε στὰ γέλια –μὲ τὴν τοτινὴ σοβαρότητά μας. Ταυτόχρονα ὅμως, αὐτὴ ἡ «ἐπαφὴ μὲ τὴν κουλτούρα» παγίωσε ἀκόμη περισσότερο ἕναν ἀνύπαρκτο κόσμο, τὸν ἔκανε νὰ φαίνεται ἀκόμη πιὸ πραγματικός. Ὅταν αὐτός, ὅπως κάθε τὶ ἀνύπαρκτο, ἐξαφανίστηκε μιὰ μέρα, μᾶς ἔμειναν στὸ χέρι οἱ μὴ ἠθικολογικὲς προτροπές –ποὺ τὶς ἤξερε κι ἡ γιαγιά μας ἀλλὰ δὲν τὴ ρωτήσαμε (ὅσοι δὲν τὴ ρωτήσατε –καὶ μιλῶ γιὰ γιαγιὲς προνεωτερικές, ὄχι μεγαλωμένες μὲ ΕΡΤ). Προσοχή, δὲν λέω ὅτι ἦταν χάσιμο χρόνου, δὲν λέω ὅτι ἡ αἰσθητικὴ ἀπόλαυση εἶναι μιὰ ἄχρηστη βλακεία, δὲν λέω ὅτι δὲν πρέπει κάποιος νὰ μάθει γιὰ τὶς βάσεις ἑνὸς πολιτισμοῦ. Ἀλλὰ ὅτι οἱ τέχνες καὶ τὰ γράμματα (καὶ τὸ πολὺ Πνεῦμα κι οἱ φιλοσοφίες) δὲν ἦταν παρὰ μιὰ πνευματικὴ ἀστακομακαρονάδα. Βεβαίως, δὲν μὲ ἔπιασε ὁ ἀντιδιανοουμενισμός: Τὰ ἴδια θὰ ἔλεγα καὶ σὲ κάποιον ποὺ διαβάζει χριστιανικὰ «ψυχωφέλιμα ἀναγνώσματα» μὲ τὴν κρυφὴ ἐλπίδα ἢ πεποίθηση πὼς τὸ διάβασμα κάνει ἀπὸ μόνο του καλό. Ἂς μὴν ἀποδίδουμε στὴν ἀστακομακαρονάδα εὐθύνες κι ἂς μὴν τῆς ἀναθέτουμε ρόλους ποὺ δὲν θὰ ἀναθέταμε σὲ μιὰ νόστιμη μακαρονάδα. Υ.Γ. Ἄν, ἀντιθέτως, δεχτοῦμε ὅτι οἱ «τέχνες, ἡ φιλοσοφία καὶ τὰ γράμματα» δὲν εἶναι μόνο ἡ διασκέδαση στὸν ἐλεύθερο χρόνο ἀλλὰ ἐμπεριέχουν προτροπὴ γιὰ νὰ προτιμήσουμε αὐτὸ ἢ τὸ ἄλλο, ἂν δηλαδὴ εἶναι κάτι παραπάνω ἀπὸ «τέχνες καὶ γράμματα», τότε ἔχουν κι αὐτὲς τὴν εὐθύνη ποὺ τὶς ἀναλογεῖ.

 

Posted in παιδεία, τέχνη, Ελλάδα, κοινωνία | Tagged , , | Σχολιάστε

Iglesia de Nuestra Señora de la Anunciada

fotos-valladolid-uruec3b1a-ermita-003

11ος αἰ., Βαγιαδολίδ

Posted in Δύση | Tagged , | Σχολιάστε

The war on Christmas

Ὅπως εἶναι λίγο-πολὺ γνωστὸ ἢ ἄγνωστο, ἕνα ἀπὸ τὰ πεδία τοῦ ἰδεολογικοῦ πολέμου (ναί) στὴ Δύση συνίσταται στὸ ἂν θὰ εὔχονται Καλὰ Χριστούγεννα ἢ κλιντονικὲς-ὀμπαμικὲς Καλὲς Γιορτές (τί γιορτάζουν βέβαια, μένει ἄγνωστο). Ὅπως στὰ δικά μας, ὑπάρχει μιὰ ἀκαθόριστη ἀντιπαλότητα σχετικὰ μὲ τὸ ἂν θὰ εὔχεσαι Χριστὸς ἈνέστηΧρόνια Πολλὰ (τί Καλὸ ἐνέχει τὸ «πολύ», πάλι εἶναι ἄγνωστο, βέβαια) μετὰ τὸ Πάσχα, ἀφοῦ γιὰ τοὺς Ἕλληνες μεγαλύτερη γιορτὴ εἶναι αὐτὸ κι ὄχι τὰ Χριστούγεννα. Ἀρκετὰ διασκεδαστικὸ τὸ ἄρθρο, ἂν σκεφτεῖ κάποιος ὅτι εἶναι τῆς Washington Post (…), καθένας βγάζει τὰ συμπεράσματά του. Μεταξὺ ἄλλων, ἐπιβεβαιώνεται ὅ,τι λέω (ἢ βρίζω) γιὰ τὸν Προτεσταντισμό (ἂς μὴ βρίσω κι ἐδω).

A town crier walks through the streets on Christmas Eve, yelling “No Christmas! No Christmas!” Traditional Christmas foods are banned — no mince pies, and definitely no pudding. Stores are forced to stay open all day on Dec. 25, and children are required to go to school. Any violations of the ban on Christmas are a criminal offense. What is this vision? Are we talking about the post-apocalyptic world predicted by Fox News, where Hillary Clinton won and “Happy Holidays” became the law of the land? Was this what President Barack Obama was planning all along, as a secret Muslim? Nope. This is what December looked like in 1647, when the Puritans banned Christmas in Boston because it was seen as nothing more than an unholy pagan ritual. Even the day, Dec. 25, was likely pegged to the Roman, midwinter festival of Saturnalia, according to biblical scholars who can’t quite agree on the day, month or even year that Christ was born. So what place did it have in the New World?

 

Posted in παλιά και νέα θεότητα, φιλελεύθεροι, Δυτικοί, Δύση, θρησκεία | Tagged , , | Σχολιάστε

PEW, αὔξηση τῶν ἰσλαμικῶν πληθυσμῶν τὸ 2050

ἐκτίμηση γιὰ τὰ ποσοστὰ τῶν Μουσουλμάνων ὑπὸ συνθῆκες ἀνεξέλεγκτης μετανάστευσης. Τὴν ὁποία παρουσιάζω -κι ὄχι τὴν ἐκτίμηση ὑπὸ συνθῆκες μέτριας εἰσόδου Μουσουλμάνων- ἀκριβῶς ἐπειδὴ στὴν Εὐρώπη σήμερα κυριαρχοῦν (καὶ δύσκολα -ἢ πολὺ ἀργά- θὰ ἀλλάξουν) οἱ ἀπόψεις ποὺ χαρακτηρίζουν ἰσλαμοφοβικὴ ὁποιαδήποτε ἀντίρρηση στὴν ἔλευση «προσφύγων» καὶ «μεταναστῶν» στὴν Εὐρώπη.

pf_11-29-17_muslims-update-23

Μέχρι τότε, ποιὸς ζῆ ποιὸς  πεθαίνει, φυσικά. Κάτι τέτοιο σκέφτονται πολλοί, εἰδικὰ οἱ σημερινοὶ πενηντάρηδες καὶ ἑξηντάρηδες ποὺ πρωτοστάτησαν τὸ 2015 κ.ἑ. στὸν ἀγώνα ὑπὲρ τῶν ἀνοιχτῶν συνόρων. Μαζὶ μὲ τὰ καλόψυχα παιδιά τους, φυσικά.

Posted in πολυπολυτισμός, φιλελεύθεροι, Δυτικοί, Δύση, Ισλάμ | Tagged , | Σχολιάστε

Κ. Μακόφσκυ (1839-1915), Ὄλια

Ἡ κόρη τοῦ ζωγράφου (~1900)

portrait-of-artist-s-daughter-olya

Posted in Ρωσία, ζωγραφική | Tagged , | Σχολιάστε

βιντεο-Τράμπ

Μοῦ ἔκανε ἐντύπωση ποὺ χαρακτηρίζονται ὡς ἀντι-ἰσλαμικὰ τὰ βίντεο ποὺ ἀνάρτησε ὁ Τράμπ -καὶ τὰ ὁποῖα δὲν εἶδα. Δὲν μὲ ἐνδιαφέρει προφανῶς ἡ ὑπεράσπιση τοῦ προέδρου τῶν ΗΠΑ. Ἡ ἐπιχειρηματολογία τῶν φιλομουσουλμάνων «ἀντιρατσιστῶν» γιὰ τὸν χαρακτηρισμὸ ὡς ἀντι-ἰσλαμικοῦ κάθε πράγματος ποὺ ἀποκαλύπτει τὸν τρόπο σκέψης καὶ δράσης τοῦ Ἰσλὰμ μὲ ἐνδιαφέρει. Ὁ λόγος εἶναι ὁ ἑξῆς: «Δὲν μπορεῖτε νὰ γενικεύετε σὲ βάρος τῶν Μουσουλμάνων βάσει λιγοστῶν τρομοκρατῶν, ἐνῶ παράλληλα χαρακτηρίζετε ὡς ‘ἁπλὰ ψυχοπαθεῖς’ τοὺς γηγενεῖς Δυτικοὺς τρομοκράτες. Χρησιμοποιεῖτε δύο μέτρα καὶ δύο σταθμά«.

Φυσικά, τέτοιο ἐπιχείρημα εἶναι τελείως λανθασμένο ἀπὸ τὴν ἀρχή. Γιατὶ συγκρίνονται στὴ Δύση οἱ γηγενεῖς (οἱ Δυτικοί) μὲ τοὺς ἐπήλυδες (τοὺς Μουσουλμάνους). Ἐνῶ ἡ σωστὴ σύγκριση εἶναι ἄλλη: Εἶναι τὸ τί κάνουν οἱ Μουσουλμάνοι στὶς χῶρες φιλοξενίας τους σὲ σύγκριση πρὸς αὐτὸ ποὺ κάνουν οἱ γηγενεῖς Χριστιανοὶ στὶς μουσουλμανικὲς χῶρες. ‘Ενῶ οἱ Χριστιανοὶ στὶς ἰσλαμικὲς χῶρες ὄχι μόνο δὲν προβαίνουν -ἔστω ἀτομικά, μεμονωμένα- σὲ πράξεις τρομοκρατίας κατὰ τῶν Μουσουλμάνων συμπολιτῶν τους ἀλλὰ καὶ βασανίζονται καὶ σκοτώνονται ἀπὸ αὐτούς, ἀντιθέτως οἱ Μουσουλμάνοι τῆς Δύσης προβαίνουν σὲ πράξεις βίας κατὰ τῶν Χριστιανῶν καὶ λοιπῶν Δυτικῶν -ἔστω μεμονωμένα καὶ ἀτομικά.

Τὸ γεγονὸς ὅτι οἱ Μουσουλμάνοι φέρονται τὸ ἴδιο ἀπάνθρωπα πρὸς τοὺς ἁπλοὺς μὴ Μουσουλμάνους ἀνεξαρτήτως τοῦ ἂν (οἱ Μουσουλμάνοι) βρίσκονται σὲ ἰσλαμικὲς χῶρες ἢ σὲ δυτικές, ἐπιβεβαιώνει τὴν ἄποψη ὅτι τὰ περιστατικὰ ἀτομικῆς (κι ὄχι κρατικῆς) βίας τῶν Δυτικῶν -πού, στὸ κάτω κάτω τῆς γραφῆς, σκοτώνουν καὶ Δυτικούς, κι ὄχι μόνο Μουσουλμάνους- ὀφείλονται σὲ ψυχοπάθεια, ἐνῶ τὰ περιστατικὰ ἀτομικῆς βίας τῶν Μουσουλμάνων τῆς Δύσης -ποὺ στοχεύουν Δυτικοὺς καὶ ὄχι Μουσουλμάνους- ὀφείλονται στὸν ἴδιο λόγο γιὰ τὸν ὁποῖο κι οἱ Μουσουλμάνοι ἐκτὸς Δύσης σκοτώνουν Χριστιανούς. Μόνο αὐτὴ ἡ εὐρύτερη σύγκριση μπορεῖ νὰ ἑρμηνεύσει σωστὰ τὸ γιατί (κάποιοι ὀρθὰ ἀποφαίνονται ὅτι) οἱ μὲν δροῦν βάσει τῆς ψυχοπάθειας ἢ τῶν ἐμμονῶν τους ἐνῶ οἱ δὲ βάσει τῆς θρησκείας τους. Ἐπαναλαμβάνω, μιλῶ γιὰ ἀτομικὴ τρομοκρατία.

Ἡ σωστὴ σύγκριση, λοιπόν, εἶναι τί κάνουν οἱ μειονοτικοὶ Χριστιανοὶ στὶς χῶρες τοῦ Ἰσλὰμ καὶ τί κάνουν οἱ μειονοτικοὶ Μουσουλμάνοι στὶς χῶρες τῆς Δύσης. Ὄχι τί κάνουν οἱ πλειονοτικοὶ Δυτικοὶ καὶ οἱ μειονοτικοὶ Μουσουλμάνοι τρομοκράτες στὴ Δύση. Ἂν ζοχαδιάστηκαν οἱ φιλελεύθεροι μὲ τὰ βίντεο τοῦ Τράμπ, μόνο καὶ μόνο ἐπειδὴ αὐτὰ ἀναρτήθηκαν ἀπὸ ἀκροδεξιούς, ἡ ἀλήθεια εἶναι αὐτὴ ποὺ προαναφέραμε. Ξυδάκι.

Posted in Δυτικοί, Δύση, Ισλάμ | Tagged , , | Σχολιάστε

Μ. Παρασκευὲς καὶ πλειστηριασμοί

Ἐπειδὴ ἡ Ἀριστερὰ εἶναι φύσει πιὸ πονηρὴ ἀπὸ τὴν Δεξιὰ σὲ ὅ,τι κι ἂν κάνει (ἀπὸ οἰκονομικὰ σκάνδαλα ὣς πολιτικοὺς ἐλιγμούς), ἔκανε τοὺς πλειστηριασμοὺς κατοικιῶν ἠλεκτρονικούς, ἀντὶ νὰ γίνονται σὲ δικαστήρια. Θά ‘θελα νὰ βλέπω τὰ μοῦτρα ὅλων τῶν φιλοσυριζαίων (ἀριστεριστῶν κάθε συνομοταξίας καὶ ἀναρχικῶν) ποὺ ὣς τώρα, κι ὣς χτές, χτυπιοῦνταν ἡρωικὰ στὶς αἴθουσες δικαστηρίων ἀφότου πρῶτα ἔφεραν τὴν Ἀριστερά. Γιατὶ οἱ πολιτικοποιημένοι τοῦτοι δὲν εἶναι σὰν τοὺς μικροαστοὺς καὶ τοὺς ἀπολίτικους. Δὲν ἰδιωτεύουν, δὲν παραιτοῦνται. Ξέρουν ὅτι τὸ δίκιο σου τὸ παίρνεις μὲ ἀγώνα. Νοιάζονται γιὰ τὴν κοινωνία καὶ ἔχουν πολιτικὸ αἰσθητήριο καὶ διευρυμένους ὁρίζοντες. Γιὰ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους, φέρνουν στὴν Ἐξουσία μόνο τὸν καλύτερο. Τώρα, ποὺ οἱ διαγωνισμοὶ  γίνονται πρώτη φορὰ ἀριστερὰ ἠλεκτρονικά, ἴσως οἱ συναγωνιστὲς γίνουν χάκερ, καὶ θὰ καταστρέψουν τὸ διαδίκτυο, ἀκριβῶς ὅπως κατέστρεψαν τὸν καπιταλισμό. Πάντως, τὸ παράσημο ἡρωισμοῦ τὸ ἔχουν στὸ τζεπάκι τους κι αὐτοί, ἀφοῦ ἀνέβαλαν ἕναν πλειστηριασμὸ προκειμένου αὐτὸς νὰ γίνει ἠλεκτρονικὰ λίγες μέρες ἀργότερα. Ἐμπρός, γιὰ κανὰ ρακόμελο, παλληκάρια!

Μετὰ τὶς Μαῦρες Παρασκευές, Τετάρτες μὲ πλειστηριασμούς. Ἕνας στοὺς δύο κερδίζει.

Posted in Αριστερά, Εβραίοι, κοινωνία | Tagged , , | Σχολιάστε

Στὸ σκοτάδι ἦρθε βυζαντινὸ ψηφιδωτό τοῦ 4ου αἰ.

mocaic

Στὴν Τραπεζούντα, στὸ τζαμὶ τῆς Κατάκτησης (Fatih Cami), ποὺ εἶναι ἡ ἐκκλησία τῆς Παναγίας Χρυσοκεφάλου

mocaic1

mosaic8_dhaphoto7

 

 

Posted in Μικρά Ασία, Ρωμανία, Τούρκοι, βυζαντινή τέχνη | Tagged , , , , | 1 σχόλιο

ἀντι-Ρουβικῶνες ὅπως;

Ἀναρωτιέται ἡ «Δημοκρατία» τί θὰ γινόταν ἂν δημιουργοῦνταν ἢ ξυπνοῦσαν οἱ ἀντι-Ρουβίκωνες. Νὰ τῆς λύσω τὴν ἀπορία: Τίποτα δὲν θὰ γινόταν, γιατὶ οἱ ὁποιοιδήποτε «Ρουβίκωνες» δὲν εἶναι κάποιοι πιὸ καρδιωμένοι, λιγότερο φλῶροι, περισσότερο εἰλικρινεῖς καὶ πιστοὶ σὲ ἰδεώδη. Ἁπλά, ἔχουν τὸ κράτος, τὰ ΜΜΕ καὶ τοὺς πλούσιους μὲ τὸ μέρος τους. Οἱ γραφικὲς ἀντιγραφὲς τοῦ Ρουβίκωνα, φασιστο-ἀκροδεξιὲς *  στὰ κάγκελα ἢ μερακλίδικες λαϊκοδεξιές (ψιλο-ψεκ), δὲν ἔχουν οὔτε τὸ κράτος οὔτε τὰ ΜΜΕ οὔτε τοὺς πλούσιους μὲ τὸ μέρος τους: Ἡ ἀπόλυτη ἐγγύηση ἀποτυχίας, δηλαδή. Λειτουργοῦν ὡς ὁ κακὸς στὶς παλιὲς ἀμερικανικὲς ταινίες, κι ὁ ρόλος τους εἶναι μόνο νὰ χάνουν γιὰ πάντα, σὰν τοὺς Ἰνδιάνους. Εἶναι ὁ Γκολντστάιν, κι ὅποιος σχετίζεται μὲ αὐτοὺς ἔχει τὴν αἰώνια μοίρα τοῦ Γκολντστάιν, στὸ καλὰ σκηνοθετημένο θέατρο. Χώρια ποὺ γεννοῦν κι αὐτοὶ σκυλιά, γατιά, κατοικίδια, ἀλλὰ δὲν μποροῦν νὰ προσηλυτίζουν τόσο ὅσο οἱ Ρουβίκωνες.  Μιὰ λαϊκομερακλίδικη δεξιὰ γενιὰ ὁλόκληρη, ποὺ ἐπὶ 30 χρόνια γεννοῦσε σκυλάκια ποὺ κατουράγαν κάτω ἀπὸ τὴν πολυθρόνα, κι ἀγόραζε βίντεο τὸ ’80. Ἡ δύναμη-αὐθορμητικότητα τῆς μὴ ἀριστερῆς κοινωνίας (δηλ. τοῦ 65-70%) ἔγκειται στὴν παράδοσή της, τὴν ὁποία ὅμως ἐγκατέλειψε -ἐνῶ ἀντίθετα ἡ δύναμη τῶν ἀναρχικῶν ἔγκειται στὴν παραδοσιακὴ ἀπόρριψη τῆς παράδοσης. Νὰ βάλει στὸν τορβὰ τὸ κεφάλι του ὁ μεροκαματιάρης ἢ νὰ θέσει σὲ κίνδυνο τὴ σταδιοδρομία του ὁ Εὐέλπιδας, λίγο δύσκολο μὲ τέτοια ψεκασμένη λαϊκοδεξιά. Ὅπως ἔχει ἰσχυριστεῖ ὁ Νεοπλατωνισμός -γιὰ νὰ πῶ κι ἐγὼ τὴν τρέλα μου-, τὸ ἀντίγραφο εἶναι πάντα κατώτερο τοῦ πρωτοτύπου ἀπὸ τὸ ὁποῖο ἀπορρέει: Ἔτσι κι οἱ «ἀντι-Ρουβίκωνες». Ἀντιγράφουν, δὲν βιώνουν. Ὅλα αὐτὰ τὰ ξέρουν καὶ οἱ Ρουβίκωνες -γι’ αὐτὸ κάνουν τρελίτσες.

* ΥΓ φυσικά, πρέπει νὰ ποῦμε ἐδῶ καὶ γιὰ τὸν λαγουδίσιο ρόλο τῶν ἐθνικοσοσιαλιστῶν στὴν ἀντιμετώπιση τῆς ἀκροαριστερᾶς. Ὅπως οἱ ἀναρχικοί, ἡμίτρελοι / ψυχασθενεῖς ἢ πράκτορες, ἀποδυνάμωσαν καὶ διέλυσαν τὴν αὐθεντικὴ λαϊκὴ βία στὰ πρῶτα χρόνια τοῦ Μνημονίου (2010-11) μὲ τὶς μολότωφ μὲ τὶς ὁποῖες ποὺ ἔπαιζαν μὲ τὴν ἀστυνομία: Ἔτσι κι ἡ διάχυτη λαϊκὴ ἀποδοκιμασία στὴν ἀριστερίστικη κι ἀναρχικὴ βία ἔγινε ἀντικείμενο καπηλείας καὶ διοχετεύθηκε στοὺς ἐθνικοσοσιαλιστές, καὶ μὲ τὸν τρόπο αὐτὸ μαράζωσε, διότι κανεὶς σώφρων δὲν ἐπιθυμεῖ νὰ γίνει χιτλερικὸς ἢ θαυμαστὴς τοῦ Μουσολίνι, φασίστας καὶ φίλος τῶν ταγματασφαλιτῶν μόνο καὶ μόνο ἐπειδὴ φυσιολογικὰ δὲν συμπαθεῖ τὴν ἀριστερὴ βία. Δὲν εἶναι τυχαῖο ποὺ ἡ δίκη τῆς ΧΑ κρατάει χρόνια (ποὺ πολιτικῶς μοιάζουν μὲ αἰῶνες), εἶναι πολὺ ἔξυπνο ἀριστερὸ τερτίπι. Μὲ αὐτὸ τὸν τρόπο, ἡ Ἀριστερὰ ἔχει τοὺς ἐθνικοσοσιαλιστὲς νὰ κάθονται σχετικὰ φρόνιμα (ἀνὰ πᾶσα στιγμή, τοὺς ρίχνει στὴ φυλακή) -ἐνῶ οἱ ἴδιοι, ἀπὸ τὴ δική τους σκοπιά, αἰσθάνονται καὶ πολὺ διωκόμενοι ἥρωες ἀλλὰ καὶ «δὲν τὸ παρακάνουν πιά»: Κάτι τέτοιο, ἂν δὲν τὸ καταλαβαίνει κάποιος, συνιστᾶ μιὰ ἄτυπη συμφωνία μεταξὺ ἐθνικοσοσιαλιστῶν καὶ Ἀριστερῶν. Βολεύει ὅλους (ἀκροδεξιὰ καὶ Ἀριστερά) αὐτὴ ἡ φασιστικὴ ἀνάθεση τῆς ἀπέχθειας πρὸς τὴν ἀναρχο-ἀριστερὴ βία, ὅπως βόλεψε τοὺς Μνημονιακοὺς ἡ «αὐθόρμητη» ρίψη μολότωφ καὶ οἱ νεκροὶ τῆς Μαρφίν, γιὰ νὰ ξεθυμάνει ἡ λαϊκὴ βία κατὰ τοῦ Μνημονίου. Ἔτσι, οἱ μὲν καλωσορίζουν στὶς τάξεις τους διαφόρους ἐπίδοξους ἥρωες, οἱ δὲ ἔχουν βρεῖ τὴν ταμπέλα γιὰ νὰ ἐξουδετερώσουν κάθε κριτικὴ ὡς φασιστική, καὶ νὰ τὴν κατατάξουν ἐκεῖ, καὶ νὰ πείσουν τὴν κοινωνία ὅτι μόνο αὐτοῦ τοῦ εἴδους ἡ κριτικὴ στὴν ἀριστερὴ βία ὑπάρχει.

Posted in Αριστερά, Ακροδεξιά, Δεξιά, Ελλάδα, κοινωνία | Tagged , , , , | Σχολιάστε

Ἀπάτες…

s25_261117_egklhmatikothta-thumb-large

Ἀφότου ἦρθε ὁ ΣΥΡΙΖΑ, οἱ φόνοι μειώθηκαν γιατὶ, ἁπλά, ἡ Ἑλλάδα πέθανε (κατὰ τὴν αὐτοεκπληρούμενη γιανναρικὴ καὶ δημητριαδικὴ προφητεία διακηρυσσόμενη ἐπὶ 40 ἔτη -πές, πές, ἔγινε). Κι οἱ νέοι ἔφυγαν. Νὰ φονεύσεις ποιόν; τὸν πεθαμένο; Ὡστόσο, οἱ ἀπάτες αὐξήθηκαν πάρα πολύ. Ἀεὶ παῖδες εἴμαστε, ἀναμενόμενο νὰ μᾶς ἐξαπατοῦν.

Posted in Ελλάδα, κοινωνία | Tagged , | Σχολιάστε

ὦ κουρέες!

Καθαρεύουσα Δημοτική Δημοτικὴ ὅπως θὰ ὄφειλε νὰ εἶναι βάσει τῶν καταλήξεων τῆς δημοτικῆς.
κουρεύς κουρέας κουρέας
τοῦ κουρέως κουρέα κουρέα
τὸν κουρέαν κουρέα κουρέα
οἱ κουρεῖς κουρεῖς κουρέες
τῶν κουρέων κουρέων κουρέων
τοὺς κουρεῖς κουρεῖς κουρέες

Ὅσο καιρὸ λέμε κουρεῖς κι ὄχι κουρέες, ἡ δημοτικιὰ τοῦ 1976 θὰ πρέπει νὰ δανείζεται ἀπὸ τὴν ἀνύπαρκτη καθαρεύουσα γιὰ νὰ μπορέσει νὰ ἐκφράσει ἀκόμα καὶ κατώτατες λειτουργίες (κόβω τὶς τρίχες μου). Ὅταν οἱ δῆθεν δημοτικιστὲς θεωροῦν ἱεροσυλία τὴν ἄποψη ὅτι ἡ ΚΝΕ εἶναι ἐλλιπής, καλύτερα θὰ ἦταν ἁπλῶς γιὰ λόγους φολκλὸρ (ἀφοῦ τοὺς ἀρέσουν πολὺ τὰ ἐξωτικὰ καὶ τούρκικα στοιχεῖα στὴ νεοελληνική) νὰ ξαναφέρουν στὰ σχολεῖα τὴ λέξη μπαρμπέρης, καθὼς καὶ τὶς λέξεις γκαζέτα, ἀσκέρι κ.ο.κ., ἀντὶ νὰ κορδώνονται γιὰ τὴν δῆθεν αὐτονομία τῆς Νεοελληνικῆς σὲ σχέση μὲ τὴν Ἀρχαία, τὴ Βυζαντινὴ καὶ τὴ λόγια Μεταβυζαντινή.

Οἱ δημοτικιστὲς μέσα στὴν ἀπέραντη κατεδαφιστικὴ λαχτάρα τους νὰ φέρουν στὸ ἐπίπεδο τοῦ (ἑνός! Ἔτσι; μὴν παρεξηγηθοῦμε. Δὲν ὑπάρχουν τάξεις καὶ μορφωτικὲς διαφορές) λαοῦ τὴν ἑλληνική, «ἀπαγόρευσαν» / περιθωριοποίησαν μέσῳ τοῦ σχολείου τὶς λέξεις τῆς δημοτικῆς, π.χ. χλιάρι-> κοχλιάριο (κουτάλι), ποὺ προέρχονταν ἀπευθείας ἀπὸ τὴν ἀρχαία καὶ τὴ βυζαντινὴ ἑλληνικὴ χωρὶς τουρκομπαρόκ παρεμβάσεις.

Γιὰ νὰ ἀστειευτοῦμε λιγάκι, τὸ γεγονὸς ὅτι ἀποκαλοῦν τὴ δημοτικὴ ΚΝΕ (κοινὴ νεοελληνική) γιὰ νὰ τὴ ξεχωρίσουν ἀπὸ τὴν πραγματικὴ δημοτικὴ ποὺ μιλοῦσε ὁ λατρεμένος τους λαός, δείχνει ὅτι αὐτοὶ οἱ γλωσσολόγοι-φιλόλογοι ἦταν, εἶναι καὶ θὰ εἶναι Κνίτες κι ὄχι δημοτικιστές.

 

 

Posted in Ελλάδα, γλώσσα | Tagged , , | Σχολιάστε

ὅσιος Νίκων

7mage0000128a

Νὰ θυμηθοῦμε, σήμερα κι ἐπ’ εὐκαιρία τῆς γιορτῆς τοῦ πολιούχου τῆς Σπάρτης, καὶ τὸν νεοπαγανιστικὸ σαλτιμπαγκισμό, ποὺ ἀνακαλύπτει τελευταίους Ἐθνικούς κι Ἀρμένιους ἐκχριστιανιστὲς καὶ σφαγές, καὶ αἷμα πολὺ νὰ ρέει στὸν μεσαιωνικὸ Ταΰγετο. Ποτάμια πολλά. Θὰ τὸ ἀντέξετε; Ποιὸς θὰ σφουγγαρίσει τόσο αἷμα;

Οἱ ἄνθρωποι ποὺ δὲν ἔχουν στοιχειώδη γνώση τῶν ἑλληνικῶν καὶ τῆς βυζαντινῆς ἱστορίας, θεωροῦν τὸν Νίκωνα Ἀρμένιο ἐπειδὴ καταγόταν ἀπὸ τὸ Ἀρμενιακὸ Θέμα τῆς Ρωμανίας, τὸ ὁποῖο ἀντιστοιχεῖ ὡστόσο στὸν σημερινὸ Πόντο (Πολεμωνιακὸς Πόντος). Μὲ τὴν ἴδια λογική, θὰ πρέπει νὰ θεωροῦν Θρακιῶτες τοὺς κατοίκους τοῦ μικρασιατικοῦ θέματος Θρακησίων. Τὸ Ἀρμενιακὸ θέμα τὸν 10ο αἰ., ὅταν ζοῦσε ὁ Νίκων δὲν εἶχε σχέση μὲ τὴν Ἀρμενία, δὲν βρισκόταν σὲ ἐδάφη τῆς δυτικῆς (τουρκικῆς, σήμερα) ἢ ἀνατολικῆς Ἀρμενίας. Ὅταν οἱ Νεοπαγανιστὲς λένε ὅτι ἡ καταγωγὴ τοῦ Νίκωνα ἀπὸ τὸ Ἀρμενιακὸ θέμα συνεπάγεται ἀρμενικὴ καταγωγή, εἶναι σὰν νὰ λένε ὅτι ὁ δυτικὸς Πόντος κατοικεῖτο ἀπὸ Ἀρμένιους, ὅτι οἱ Πόντιοι εἶναι ἀρμενικῆς καταγωγῆς κι ὄχι Ἕλληνες.

Οἱ Σλάβοι τῆς περιοχῆς, ποὺ ἐπέδραμαν σὲ ὅλη τὴν Πελοπόννησο θεωροῦνται ἀπὸ τοὺς Νεοπαγανιστὲς ὡς οἱ τελευταῖοι Ἕλληνες Ἐθνικοί. Στὴν πραγματικότητα, ἡ Μάνη εἶχε ἐκχριστιανιστεῖ ἀπὸ τὸν 6ο αἰ. τουλάχιστον. Ἀναφέρονται παλαιοχριστιανικὲς ἐπισκοπές (Μαΐνης) καὶ ἐκκλησίες τοῦ 7ου αἰ. (Ἄλυκα καὶ Τηγάνι), Κυπαρισσό, Οἴτυλο, Γύθειο. Ὑπάρχουν σωζόμενες τοιχογραφίες καὶ γλυπτὰ τῆς εἰκονοκλαστικῆς περιόδου. Αὐτὰ σύμφωνα μὲ ἕλληνες ἀρχαιολόγους καὶ ἐρευνητές (βλ. Ἀνάργυρος Κουτσιλιέρης, Ἱστορία τῆς Μάνης, ἀρχαία – μεσαιωνική – νεώτερη, Ἀθήνα 1996). Σύμφωνα μὲ ξένους ἐρευνητὲς (Timothy E. Gregory, Antony Cutler, στὸ λήμμα Mani, Oxford Dictionary of Byzantium), ὁ Χριστιανισμὸς διείσδυσε τὸν 5ο αἰ. στὴ Μάνη, ἐνῶ ὑπάρχουν τέσσερις τουλάχιστον ἐκκλησίες τοῦ 5ου καὶ 6ου αἰ. Εἶναι γνωστὸ ὅτι στὴ Μάνη ἔζησαν ἢ ἔδρασαν ὁ ἐπίσκοπος Μεθώνης ἅγιος Ἀθανάσιος († 885) ὁ ἅγιος Θεόφιλος, ἐπίσκοπος Λακεδαιμονίας († 870) κ.ἄ., πολὺ πρὶν ἀπὸ τὸν ὅσιο Νίκωνα (†1005). Σὲ κάθε περίπτωση, ἂν ὑπῆρξαν τελευταῖοι Ἐθνικοὶ στὴ Λακεδαιμονία, αὐτοὶ ἀνιχνεύονται 1 μὲ 1,5 αἰώνα πρὶν ἀπὸ τὸν Νίκωνα.

Ὅλη ἡ παραφιλολογία γιὰ ἑλληνικῆς καταγωγῆς Ἐθνικοὺς στὴν ἐποχὴ τοῦ ὅσιου Νίκωνα ὀφείλεται στὴν ἐπιπόλαια ἀνάγνωση τῶν σχετικῶν τμημάτων τοῦ Βίου τοῦ ὅσιου. Σὲ αὐτόν, ξεκαθαρίζεται εὐθὺς ἐξαρχῆς ὅτι οἱ Ἐθνικοὶ εἶναι οἱ Μιλιγγοί, δηλαδὴ οἱ Σλάβοι ἔποικοι τῆς Πελοπονήσσου: τῶν τὴν χώραν λαχόντων τῶν ἐθνικῶν, οὓς δὴ καὶ Μιλιγγοὺς καλεῖν εἰώθασιν οἱ ἐγχώριοι. Καὶ στοὺς δύο κώδικες ποὺ καταγράφουν τὸν Βίο γίνεται ἐπεξήγηση ὅτι οἱ Ἐθνικοὶ ἢ Ἀθρικοί εἶναι οἱ σλάβοι Μιλιγγοί. Οἱ ντόπιοι κάτοικοι, οἱ Ἕλληνες, ἀποκαλοῦσαν Μιλιγγοὺς τοὺς ἐθνικούς, γιατὶ ἁπλούστατα ἦταν σλαβικῆς προέλευσης κι ὄχι ἐναπομείναντες καὶ διαφυγόντες στὰ ὄρη τελευταῖοι ἕλληνες Ἐθνικοί. Ἂν ὁ βιογράφος τοῦ Νίκωνα ἀποκαλεῖ Τελχίνες (δαίμονες) τοὺς Σλάβους, εἶναι γιατὶ ὅπως ὅλοι γνωρίζουν, οἱ Σλάβοι ἔκαναν ἐπιδρομὲς σὲ ὅλη τὴν Πελοπόννησο, ἀπὸ τὴ Σπάρτη ὣς τὴν Πάτρα, κι ὄχι γιατὶ ἤθελε νὰ «δαιμονοποιήσει» αὐτοὺς τοὺς ληστὲς κι ἐπιδρομεῖς. Μιὰ ἁπλὴ ἀνάγνωση τοῦ Πρὸς ἰδίον υἱὸν Ρωμανόν (De Administrando Imperio), στὰ κεφάλαια γιὰ τὴν Πελοπόννησο ἀρκεῖ.

Ἀπὸ ἐκεῖ καὶ ὕστερα, ἀρχίζει ἡ ζώνη τοῦ λυκοφωτός, μὲ τοὺς φαντασιόπληκτους νὰ βλέπουν δολοφονίες ποὺ διαπράττει ὁ ὅσιος Νίκων μετὰ (!) τὸ θάνατό του. Μετατρέπουν σὲ Ἐθνικὸ καὶ μάλιστα σὲ ἀρχιερέα (!) τὸν διορισμένο ἀπὸ τὴν Κωνσταντινούπολη διοικητὴ τῶν Σλάβων στὸν ὁποῖο συχνὰ ἀπειθοῦσαν (De Administrando Imperio, 50). Οἱ εὐσεβεῖς εἰδωλολατρικοὶ πόθοι μετατρέπουν τὴν μεταθανάτια ἐμφάνιση, σὲ ὄνειρο, τοῦ Νίκωνα στὸν διορισμένο ἀπὸ τὴν Κωνσταντινούπολη διοικητὴ τῶν Σλάβων (προφανῶς βυζαντινοῦ, ἀφοῦ εἶχε τὸ ὄνομα Ἀντίοχος), στὴν ὁποία ὁ πρῶτος φέρεται νὰ προειδοποίησε τὸν δεύτερο νὰ πάψει νὰ ἁρπάζει γαῖες μιᾶς μονῆς, σὲ ἐν ζωῇ δολοφονικὴ ἐπίθεση τοῦ Νίκωνα.

Ὅπως λέμε στὸ χωριό μου, τὸ βάρος τῆς θετικῆς ἀπόδειξης γιὰ ὅποιον διακηρύσσει ὅτι ὑπάρχουν Νεράιδες πέφτει στὸν ἴδιο. Ἂν αὐτὸς δὲν μπορεῖ νὰ ἀποδείξει ὅτι ἀντικειμενικὰ ὑφίστανται Νεράιδες, μὲ ἀκλόνητα στοιχεῖα, τότε ἁπλὰ δὲν ὑπάρχουν Νεράιδες, χωρὶς ὅσοι εἶχαν ἀντίθετη ἄποψη (δηλαδὴ ὅτι δὲν ὑπάρχουν) νὰ ὀφείλουν νὰ ἀντεπιχειρηματολογήσουν ἀπολύτως τίποτε. Δὲν εἶναι, δηλαδή, ὑποχρεωμένοι κάποιοι νὰ ἀποδείξουν ὅτι δὲν ὑπάρχουν Νεράιδες: Ὑποχρεωμένος νὰ ἀποδείξει κάτι εἶναι μόνο αὐτὸς ποὺ πιστεύει ὅτι ὑπάρχουν Νεράιδες. Ἔτσι καὶ μὲ τοὺς «Τελευταίους Ἐθνικούς» τῆς Λακεδαιμονίας. Ἂν δὲν ὑπάρχουν θετικὲς ἀποδείξεις (π.χ. ἕνα τρίτο χειρόγραφο) -καὶ δὲν ὑπάρχουν- π.χ. ὅτι οἱ Ἐθνικοὶ τοῦ Βίου τοῦ ὅσιου Νίκωνα εἶναι Ἕλληνες Ἐθνικοὶ ἢ ὅτι ἡ ὑποτιθέμενη δολοφονία τοῦ διοικητῆ τῶν Σλάβων ποὺ ἐν ζωῇ διέπραξε ὁ Νίκων μετατράπηκε ἀπὸ τὸν βιογράφο σὲ μεταθανάτια θαυματουργικὴ παρέμβαση ὥστε νὰ μὴν θεωρηθεῖ φονιὰς ὁ Νίκων, τότε οἱ παραπάνω ἀπόψεις δὲν ἐπιβεβαιώνονται καὶ δὲν ἰσχύουν. Τὸ ἴδιο ἰσχύει καὶ γιὰ τὶς λοιπὲς περιπτώσεις ὑποτιθέμενων Ἐθνικῶν στὸ Βίο καὶ ὅλες τὶς ἀρχαιοκεντρικὲς ἀστειότητες -ποὺ δὲν παραθέτουμε καὶ ἀναλύουμε ἐδῶ λεπτομερῶς. Πῶς μπορεῖ λ.χ. νὰ εἶναι Ἕλληνας Ἐθνικὸς τῆς Σπάρτης κάποιος ποὺ ὀνομάζεται στὸν Βίο Ἰωάννης καὶ καλεῖται ἀπὸ τὸν Νίκωνα «ἀδελφός»;  Ἡ συνωμοσιολογία καὶ ἡ ἐπιστημονικὴ φαντασία εἶναι καλὲς γιὰ τὴ λογοτεχνία καὶ τὴν ποίηση, ὄχι στὴν Ἱστορία.

Ἡ ἄγνοια τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας ὁδηγεῖ τοὺς ἀρχαιοκεντρικοὺς σὲ κωμικὰ συμπεράσματα, ὅπως ὅτι τὰ ἀναφερόμενα στὸν Βίο «μακελειὰ» ἔξω ἀπὸ μιὰ ἐκκλησία τῆς Σπάρτης τὰ ὁποῖα προστάζει ὁ Νίκων νὰ κατεδαφιστοῦν εἶναι τελευταῖα ἐθνικὰ ἱερά (!) -ἐνῶ, ὅπως κι ὁ Φ. Μαλιγκούδης παρατηρεῖ, δὲν εἶναι παρὰ ὑπαίθριες ἀγορὲς καὶ κρεωπωλεῖα. Καὶ ἡ βαριὰ ἄγνοια τῆς ἑλληνικῆς ἱστορίας θὰ εἶναι ἡ αἰτία γιὰ νὰ ὑποστηριχθεῖ ὅτι οἱ Βυζαντινοὶ ἄλλαξαν ἐξαιτίας ἀνθελληνισμοῦ τὸ ὄνομα τῆς Σπάρτης σὲ Λακεδαιμονία, κι ἀποσιώπησαν -ὡς ἀνθέλληνες, βεβαίως!- τὸ πρῶτο(!), ὅταν εἶναι γνωστὸ ὅτι ἡ Σπάρτη ἀποκαλεῖται Λακεδαίμων στὸν Ὅμηρο καὶ τὸν Παυσανία -καὶ μάλιστα στὸν ἴδιο τὸν Βίο τοῦ ὅσιου Νίκωνα συνυπάρχουν κι ἐναλλάσσονται τὸ Σπάρτη μὲ τὸ Λακεδαιμονία. Ἡ ἀμάθεια μαζὶ μὲ τὴν ἐμπάθεια ἔχουν δώσει πολλὰ τέτοια παραδείγματα νοσηρῆς ἐνασχόλησης μὲ ἁγιολογικὰ κείμενα κατὰ τὰ τελευταῖα 20 μὲ 25 χρόνια.

Posted in παλιά και νέα θεότητα, Αρχαιότητα, Ελλάδα, Ρωμανία, Σλάβοι | Tagged , , , , , , , , , , | Σχολιάστε

Ἀντάνθιμοι

Δὲν συμμερίζομαι τὰ μνημονιακὰ τοῦ Ἄνθιμου οὔτε τὰ μενουμευρωπαϊκά του οὔτε ὅτι πῆγε ἀπὸ τὴ μητρόπολη Ἀλεξανδρούπολης στὴ Θεσσαλονίκη. Οὔτε ὅτι προώθησε (σὰν λαγός) τὸν τωρινὸ Δήμαρχο ἐμπλεκόμενος στὶς δημοτικὲς ἐκλογὲς κι ἐπιτιθέμενός του, μὲ ἀποτέλεσμα ἀπὸ ἀντίδραση στὸν Ἄνθιμο νὰ ψηφίσουν τὸν τωρινὸ Δήμαρχο ὅλοι οἱ ἐμετικοὶ τύποι τῆς πόλης.  Ὄχι. Ἁπλά, ὅταν διάβασα σὲ φοιτητικὲς σελίδες τοῦ ΑΠΘ νὰ τὸν ἀποκαλοῦν τραγόπαπα τὰ νεαρὰ ρομποτάκια τῆς ἀριστεροφροσύνης, μοῦ ἦρθε ἀμέσως κατὰ νοῦ κάτι ποὺ ἔχω διαβάσει, ὅτι οἱ δαιμονισμένοι σὲ ναοὺς συνηθίζουν πολὺ συχνὰ νὰ ἀπευθύνουν αὐτὸν τὸν χαρακτηρισμὸ σὲ παπάδες ποὺ φέρουν λείψανα ἁγίων. Ἂν ἀκούγεται ὡς δούλεμα ἢ ὡς μὴ ἐπιχείρημα αὐτό, δὲν πειράζει.

Φυσικά, ἕνα ζήτημα μπορεῖ νὰ γίνει πολιτικό, μπορεῖ καὶ ὄχι. Καὶ βέβαια, κατὰ τὰ ἄλλα, ὁ Ἄνθιμος ἀρέσει στὴ σελίδα αὐτή. Λυσσάξανε μὲ τὸ Βελλίδειο, θυμᾶμαι, καὶ μὲ τὰ πράιντ. Εὔχομαι ἡ ἀναβολὴ τῆς τιμητικῆς ἐκδήλωσης καὶ ἀπονομῆς τοῦ σχετικοῦ τίτλου νὰ ὀφείλεται καθαρὰ σὲ ὀργανωτικοὺς λόγους καὶ νὰ γίνει σύντομα. Εἰδάλλως ἡ Ἕλενα Τσαουσέσκου ζῆ καὶ βασιλεύει ἀκόμη. Ὡς φάντασμα, ἔστω.

Posted in παιδεία, Αριστερά, Ελλάδα, Θεσσαλονίκη | Tagged , , , , | Σχολιάστε

Ἡ συνδιάλεξη τῆς γιαγιᾶς – Καζαντζάκης

nikos_kazantzakis

 Δὲν ἤξερα ὅτι ἦταν ἔτος Καζαντζάκη. Καλύτερα, γιατὶ τελειώνει. Κυκλοθυμικὲς μεταφυσικὲς ἀπόψεις ἀνάλογα μὲ τὰ κέφια του (ἢ π.χ. ἂν τὸν πείραξε μιὰ λέξη τοῦ καλόγερου ἢ μιὰ τρίχα ποὺ ἔπεσε στὸ χέρι του), μὲ κακοχωνεμένο νιτσεϊσμό. Κτηνοτροφικὰ-πατριαρχικὰ μαζὶ μὲ μοδέρνα. Ἕνα πισωγύρισμα, πότε ἰδεαλιστικῆς «ἀπελευθέρωσης» καὶ πότε «νὰ φᾶμε καὶ νὰ πιοῦμε, νὰ ζήσουμε τὴ Ζωή» «ζορμπισμοῦ» (στιρνερικὸς κατσικοκλέφτης). Τὸ αἰώνιο δράμα τοῦ μοδέρνου Νεοελληνισμοῦ, ποὺ ἔχει καὶ ἀξίωση νὰ τὸν πάρουμε στὰ σοβαρά, σὰν αὐτόνομο μέγεθος. Ὡς λογοτεχνία πολὺ καλός, δῶστε του κι ἄλλα νόμπελ νὰ ἡσυχάσετε, ἀπὸ κεῖ καὶ πέρα: ἀκόμη μιὰ καλὴ εὐκαιρία νὰ βρίσουν οἱ Ἀριστεροί * – Φιλελεύθεροι τὴν νεοελληνικὴ Ἐκκλησία **. Ξεχνώντας ἐσκεμμένα –οἱ πρῶτοι– ὅτι ὁ Καζαντζάκης ἀποκαλοῦσε τὸν κομμουνισμὸ πνευματικὴ ψώρα κι ἔκανε τὰ γλυκὰ μάτια σὲ φασισμούς* (βεβαίως, ἰσχύει καὶ γιὰ τὴν πολιτικὴ θεώρηση τοῦ Καζαντζάκη ὅ,τι γιὰ τὴ μεταφυσική του θεώρηση: τυχαῖο τουρλουμπούκι πότε ἐθνικιστικὸ πότε διεθνιστικό – πότε φασιστικὸ πότε σοσιαλιστικὸ -πότε ὅ,τι λάχει κι ὅ,τι νάναι).

Εἴπαμε, ὁ Νεοελληνισμὸς εἶναι ἕνας κλόουν μὲ χίλια κουρέλια, εἶναι ἀπολύτως γιὰ πέταμα ὅταν πετᾶ τὴ σημαία-οὐσία του, τὴν Ἀρχαιότητα καὶ τὴν Ὀρθοδοξία-Βυζάντιο, γιὰ νὰ «συνδιαλεχθεῖ» μὲ τὶς «πρόσφατες ἐξελίξεις στὴ σκέψη» καὶ μὲ τὴ Δύση. Κι αὐτὸ τὸ λέω ἂν ὄχι γιὰ κάποιον ἄλλο λόγο, τουλάχιστον γιατὶ δὲν διαθέτει τὰ προσόντα, τὰ φόντα (τὴν προϊστορία) γιὰ τέτοια συνδιάλεξη -καὶ γι’ αὐτὸ κατέληξε ἐδῶ ποὺ κατέληξε. Ὅταν ἀντιθέτως, οἱ μεμονωμένοι Δυτικοὶ πετᾶνε τὴ μία ἢ τὴν ἄλλη ἐξυπνάδα, δὲν τὴν πετᾶνε στὸ κενό, ἀλλὰ σὲ ἕναν πολιτισμὸ ποὺ κατὰ κάποιο τρόπο κι ἔπειτα ἀπὸ διεργασίες αἰώνων σπρώχνει τὰ μεμονωμένα ἄτομα νὰ διακηρύξουν αὐτὴν ἢ τὴν ἄλλη ἐξυπνάδα.

 

 

Ἀκόμη καὶ στὸ δεσμὸ ποὺ παραθέτω γιὰ τὰ φασιστικὰ στοιχεῖα στὸν Καζαντζάκη, ἐπικρίνεται ἐμμέσως ὡς φασιστικὴ ἢ πρωτοφασιστικὴ (!) ἡ ἐμμονή του στὸν «ἀγώνα». Ἡ γνωστὴ ἀριστερὴ σοφιστεία, ὅπου ὁ «ἀγώνας τῶν Ἄλλων» εἶναι καταχθόνιος καὶ φασιστικὸς ἐνῶ ὁ ἀσυμβίβαστος, λυσσασμένος («σᾶς ποδοπατᾶμε, ἂν χρειάζεται») καὶ φανατισμένος «ἀγώνας τῆς Ἀριστερᾶς» εἶναι καλὸς καὶ ἅγιος κι ὄχι πολεμικός-ἐπιθετικός (ἔ, καὶ μὲ λίγα πτώματα. «Κακῶν», πάντα!). Θὰ μοῦ πεῖτε, μὲ τέτοια διανοουμενίστικη-σοφιστικὴ ἀπόρριψη τοῦ «ἀγώνα» ἀκόμη κι ὁ Καστοριάδης καταλήγει νὰ χαρακτηριστεῖ φασίστας

** Πρῶτα μὲ τὸν μύθο περὶ ἀφορισμοῦ του κι ἔπειτα μὲ τοὺς ὀλοφυρμοὺς γιὰ τὸ ἂν ἔπρεπε νὰ κηδευθεῖ χριστιανικὰ ἕνας μὴ Χριστιανός.

Posted in Ελλάδα | Tagged , | 1 σχόλιο

Black Friday, Black Sabbath

All day long I think of things but nothing seems to satisfy

Ἴσως θὰ ταίριαζε καλύτερα τὸ Killing yourself to live

 

 

Posted in κοινωνία, μουσική | Tagged , , | Σχολιάστε

Κουστούμια τῆς Κατοχῆς

Διαβάστε τὰ σχόλια καὶ θαυμᾶστε.

Τὴν κοινωνιολογίστικη πάρλα, ἐξαιτίας τῶν κουστουμαρισμένων, γιὰ τὴν ἄτιμη κενωνία: ἡ ἀδιαφορία τῆς κουστουμάτης κοινωνίας, οἱ κουκουλοφόροι ποὺ φοροῦν κουστούμι, λαμόγια μὲ τὸ κουστούμι, Δαπίτες τῆς Κατοχῆς, καὶ ἄλλα τέτοια πασαλείμματα ἀπὸ τὶς σχολικὲς πασοκικὲς ἐκθέσεις τοῦ ’80. Ἄλλα ἀντ’ ἄλλων, κυριολεκτικά. Σταματῆστε τὸ κάρβουνο! Μόνο δυὸ-τρεῖς σχολιαστὲς παρατηροῦν ὅτι κουστούμι φόραγε κι ὁ ἁπλὸς λαὸς γιὰ νὰ πάει σὲ μιὰ ἐπίσημη δουλειὰ ἢ νὰ κανονίσει κάτι σοβαρό -ἢ ἁπλά, γιὰ νὰ βγεῖ κιμπάρης στὸ καφενεῖο ἢ τὴν ἐκκλησία τὴν Κυριακή. Μιλᾶμε γιὰ πολλὴ θολούρα. Ἀγανακτισμένη. Ἀλλὰ ὅταν ὁ ἱδρυτικὸς μύθος σου ξεκινᾶ τὸ 1941 ἢ τὸ 1981 ἢ τὸ 1848, πῶς νὰ ἀντιληφθεῖς συμπεριφορὲς καὶ καταστάσεις; ΠΑΣΟΚ, σῶσε μας.

 

Posted in Αριστερά, Ελλάδα, κοινωνία | Tagged , , | Σχολιάστε

FAKE ancient NEWS: ὁ Χριστιανισμὸς κατέστρεψε τὴν Ἀρχαιότητα

Ἕνας ἀπὸ τοὺς μεγαλύτερους (μαζὶ μὲ τὸν Ἀμμιανὸ Μαρκελλίνο) ἱστορικοὺς τῆς Ὕστερης Ἀρχαιότητας, ὁ Προκόπιος, γράφει κάπου:

Αὐτὰ τὰ [παγανιστικὰ] ἱερὰ στὶς Φίλαις ὑπῆρχαν μέχρι τὴν ἐποχή μου καὶ τὰ εἶχαν οἱ βάρβαροι [οἱ Βλέμμυες]. Ἀλλὰ ὁ αὐτοκράτορας Ἰουστινιανὸς ἀποφάσισε νὰ τὰ κατεδαφίσει. Γι’ αὐτό, καὶ σύμφωνα μὲ τὴν αὐτοκρατορικὴ διαταγή, ὁ στρατηγὸς στὴν περιοχὴ ἐκείνη, ὁ Ναρσῆς, κατεδάφισε τὰ ἱερά.

Ὑπὲρ τῶν Πολέμων, 1.20.36-37: ταῦτα δὲ τὰ ἐν Φίλαις ἱερὰ οὗτοι δὴ οἱ βάρβαροι καὶ ἐς ἐμὲ εἶχον, ἀλλὰ βασιλεὺς αὐτὰ Ἰουστινιανὸς καθελεῖν ἔγνω. Ναρσῆς γοῦν, τῶν ἐκείνῃ στρατιωτῶν ἄρχων τά τε ἱερὰ καθεῖλε, βασιλέως οἱ ἐπαγγείλαντος

Καὶ νά πῶς κατέστρεψε ὁ Ἰουστινιανὸς τοὺς παγανιστικοὺς ναοὺς στὶς Φίλες. Ἀφήνοντάς τους ἄθικτους. Αὐτὸ ἐννοεῖ ὅταν λέει «κατεδάφιση τῶν ἀρχαίων ναῶν»:

temple-of-philae-aswan-upper-egypt

Βεβαίως, ἔχει κι ἄλλα τέτοια εὐτράπελα. Χριστιανὸς ἱστορικὸς Α, ποὺ λέει ὅτι ὁ Χ αὐτοκράτορας κατέστρεψε ὅλους τοὺς ἀρχαίους ναούς, ξεχνιέται καὶ λίγο παρακάτω στὸ σύγγραμμά του λέει ὅτι κι ὁ μεθεπόμενος Ψ αὐτοκράτορας ἐπίσης κατέστρεψε ὅλους τοὺς ναούς (ποὺ τοὺς εἶχε γκρεμίσει ὁ Χ) – ἐνῶ ὁ Β παγανιστὴς ἱστορικὸς λέει ὅτι ὁ Χ ἔχτισε παγανιστικοὺς ναούς. Κάτι τέτοιες ἱστορίες καὶ ἱστορικοὺς (ἢ νόμους τοῦ κράτους) μᾶς φέρνουν ὡς ἀτράνταχτες ἀποδείξεις τοῦ «πῶς ὁ Χριστιανισμὸς κατέστρεψε τὸν ἀρχαῖο πολιτισμό».

Φυσικά, ἡ ἐπιχειρηματολογία πὼς «Σίγουρα θὰ ὑπάρχουν καὶ περιπτώσεις ποὺ ἀποδεικνύουν τὸ ἀντίθετο«, ὡς ἀντεπιχείρημα τῆς πλάκας, δὲν σημαίνει τίποτε: Γιατὶ ἡ συνεπαγόμενη ἀμφιβολία γιὰ τὰ πρωτοβυζαντινὰ κείμενα ποὺ ἀναφέρονται σὲ «καταστροφὲς» ναῶν συνεπάγεται ὅτι ὅλη ἡ ἀντιχριστιανικὴ ἐπιχειρηματολογία (ποὺ δὲν σήκωνε μύγα στὸ σπαθί της καὶ βασίζεται σὲ αὐτὰ τὰ κείμενα) δὲν καταλήγει παρὰ στὸ ἔλος τῶν ἀρχαιολογικῶν παρατηρήσεων καὶ ἐρευνῶν. Σὲ πολὺ δύσκολες ἢ καὶ ἀδύνατες ἀποφάνσεις, δηλαδή, τῶν εἰδικῶν γιὰ τὸ ἂν μιὰ καταστροφὴ ἀγάλματος ἢ μιὰ κατάρρευση κτηρίου ἦταν ἀνθρωπογενὴς ἢ ὄχι.

Ὅλη ἡ δραματικὴ-μελὼ ἐπίκληση τέτοιων κειμένων σὰν τοῦ Προκόπιου ἢ σὰν τῶν ἐκκλησιαστικῶν ἱστορικῶν (Σωκράτη, Θεοδώρητου κ.ἄ.), ποὺ ἀπὸ μόνα τους δὲν ἀποδεικνύουν τίποτε, δὲν εἶναι παρὰ μιὰ μοχθηρὴ προσπάθεια ἀμόρφωτων οὔγκανων, ψεκασμένων, ἰδεοληπτικῶν, κι ἄλλων νὰ διαλαλήσουν τὸν καημό τους. Μιὰ ξεδιάντροπη κατ’ ἐξακολούθηση ἀτιμία, μιὰ σκηνοθετημένη γελοιότητα ἐπαναλαμβανόμενη γκεμπελικὰ στὸ διηνεκές: Οἱ Χριστιανοί, λέει ἡ ἀφήγηση, ἦταν κάτι κακοί καὶ ἀμόρφωτοι, ποὺ μισοῦσαν τὴ γνώση, ἀγέλες ποὺ ἔτρεχαν μουγκρίζοντας –μὲ τὴν προτροπὴ ἡγουμένων καὶ ἐπισκόπων, ἀλίμονο!– νὰ κάψουν ὁτιδήποτε μὴ χριστιανικό. (Πόσο νεοτερική, προτεσταντικὴ Sola Scriptura κρύβει κάτι τέτοιο!)

Οἱ Χριστιανοὶ εἶναι οἱ ἱδανικοὶ ἀποδιοπομπαῖοι τράγοι στὰ μάτια τῆς Ὕστερης Νεοτερικότητας, ἡ ὁποία ὅσο πιὸ βαθιὰ θὰ βουλιάζει στὸν ποικιλόμορφο βόθρο της («μαντίλα / μπούργκα», ταυτόχρονα[!] «κοινωνικὴ κατασκευὴ τοῦ φύλου», ἐμπορευματοποίηση, καὶ ἄλλα -ποὺ ἥ ἴδια κατασκεύασε), τόσο περισσότερο θὰ γρυλίζει ἐνάντια στὸ Χριστιανισμό. Τὰ κόπρανά της βεβαίως θὰ τὰ καταπιεῖ ἕνα πρὸς ἕνα ὅταν πνιγεῖ σὲ αὐτά. Ὁ νόμος τῆς βαρύτητας. Ἐμεῖς δὲν θὰ τὴν βλέπουμε (καλυμμένη ὅταν θά ‘ναι ἀπὸ τόνους ἀκαθαρσίας) ὅταν τὸ παθαίνει οὔτε καὶ τὸ φανταζόμαστε, διότι, βεβαίως, θὰ τῆς ἔχουμε ἐπιφυλάξει ἕνα ἀέναο damnatio memoriae σὰν χαθεῖ ἀπὸ τὰ μάτια μας.

Βεβαίως, μόνο καταγέλαστο εἶναι ἕνα  ἄρθρο χωρὶς κἂν συντάκτη (! ἀνεξάρτητη ἐνημέρωση, ὑψηλοῦ ἐπιπέδου, νὰ σοῦ πετύχει…), ποὺ ἀρνεῖται τὴ μαρτυρία τῶν χριστιανικῶν πηγῶν γιὰ τοὺς Διωγμοὺς κατὰ Χριστιανῶν, ἀλλὰ ἀποδέχεται ὡς ἀληθινὴ τὴ μαρτυρία, πάλι τῶν χριστιανικῶν πηγῶν (!) γιὰ δολοφονημένους Ἐθνικούς.

Posted in φιλελεύθεροι, Ύστερη Αρχαιότητα, Αριστερά, Αίγυπτος, Ρωμανία, θρησκεία | Tagged , , , | Σχολιάστε

Ὁ τραυματισμὸς τῆς Ἀναστασίας Τσουκαλᾶ στὸ Πολυτεχνείο

Δελτίο τύπου (22-11-2017) τῆς Ἑλληνικῆς Ἑταιρείας Μελέτης τοῦ Ἐγκλήματος καὶ τοῦ Κοινωνικοῦ Ἐλέγχου:

Εκτιμούμε, ότι η στάση και η βία που αναπτύσσονται με προσχηματικές αφορμές, επετειακά ή συγκυριακά, από την πλευρά ορισμένων ομάδων αυτοπροσδιοριζόμενων ή χαρακτηριζόμενων ως «αντιεξουσιαστών», που δήθεν εκφράζουν ένα χώρο στον οποίο εμφανίζονται και αλληλεπιδρούν πολλές ουσιωδώς διαφορετικές τάσεις, δεν έχει κανένα νόημα. Αντικειμενικά πρόκειται για τακτικές βαθύτατα συντηρητικές αν όχι προβοκατόρικες, χωρίς κανέναν κοινωνικό χαρακτήρα. Πρόκειται για ένα είδος βίας που δύσκολα θα μπορούσε κάποιος να συσχετίσει με κάποια κοινωνική εξέγερση ή με κοινωνικά αιτήματα, πολιτική στράτευση ή ακόμα και με τη φτώχεια ή τις οξυμμένες ανισότητες. Αυτή η βία τείνει να αντιμετωπίζεται πλέον ως μια κανονικότητα, μια ατραξιόν της περιοχής που σε κάποιους διαδικτυακούς τόπους αποκαλείται «ακτιβιστικός τουρισμός». Ωστόσο, ο τρόπος που όλα αυτά συμβαίνουν, μάλλον εχθρότητα προς τα κοινωνικά κινήματα και τις ελευθερίες εκφράζει και καλλιεργεί την κοινωνική βαρβαρότητα.

Μετά, κάπως τὰ ἀνακατεύει, ἀλλὰ ἐμεῖς κρατᾶμε τὰ εἰδικά. Χωρὶς τὴν ἐπισήμανση ὅτι ὅσοι βιαιοπραγοῦν δὲν ἐκφράζουν τὸ χῶρο τους, ἀσφαλῶς.

 

 

Posted in παλιά και νέα θεότητα, πολιτικά, Αριστερά, Ελλάδα, κοινωνία | Tagged , | Σχολιάστε

Μᾶρκος Μέσκος, τέσσερα ποιήματα

LIII

Νοέμβρης μήνας εἶναι ὁ Θάνατος

ὅταν ἡ μέρα εἶναι νύχτα καὶ ἡ νύχτα νύχτα βαθιά.

 

Ἔτσι θαρρῶ καὶ ἡ σκοτεινὴ ὁδός

συγκλίνοντας στὸν μαῦρο ὁρίζοντα καὶ στὰ γυμνὰ κλαριὰ

ἀράχνες καὶ σκιὲς καὶ κόρακες ποὺ κρώζουνε λυπητερὰ

στὴν ὁμίχλη τοῦ ἀκατάλυτου Ἅδη.

 

 

XLV

Δέκα ἐργάτες σκάβουνε μὲ λύσσα

τὸ οἰκόπεδο τοῦ γείτονα, σπίτι νὰ χτίσει

μὲ θεμέλια γερὰ καὶ ὑπόγειο τρία μέτρα βάθος·

 

κι ἐδῶ βρέχει, πίνει νερὸ τὸ τετράγωνο ὄρυγμα

πόσων ἀνθρώπων μπορεῖ νά ‘ναι ὁμαδικὸς τάφος;

 

 

LV

Κατάρα εἶναι τὸ δῶρο ποὺ προσμένει·

                       σιωπηλὴ βροχὴ κάθετα κυπαρίσσια.

 

 

LVI

Μνημόσυνο

Πέτρες σημάδια νεκρῶν πατούσαμε στὸν λόφο· ξάφνου

περίεργος κρωγμός (ἀπὸ τὴν γκορτσιὰ τὴν πικραμένη;).

 

Γύρω γύρω ἡ Μπούκα· στὰ ψηλὰ βουνὰ οἱ σκοτωμένοι ἀθῶοι.

Καῖνε χαμηλὰ κεριὰ τῆς χλόης ἡ νύχτα καλπάζει ἀλλὰ πρὶν

ὁ κρωγμὸς τοῦ πουλιοῦ βρισιὰ στὴν ἡλιόλουστη μέρα.

 

Στὸ τέλος εἶπεν ὁ Γιάννης: χωρικὸς προσευχήθηκα ἐδῶ·

μᾶς διώχνει ὅμως τὸ αἷμα· λίγοι ἀντέχουν.

 

 

Πάντα αισιόδοξος ὁ Μέσκος.

 

 

 

 

Posted in ποίηση | Tagged , | Σχολιάστε

Εἰσόδια τῆς Θεοτόκου: Μηνολόγιο Βασίλειου Β’ καὶ Μονὴ τῆς Χώρας

Διαφορὲς σὲ ἔργα ποὺ ἀπέχουν τέσσερεις αἰῶνες

presentation_of_virgin_mary_28menologion_of_basil_ii29

 

chora_1200_983

Posted in βυζαντινή τέχνη | Tagged , , , , , | Σχολιάστε

Οἱ Λωτοφάγοι τῶν ἀνθρωπιστικῶν σπουδῶν

Πηγή

Το πρώτο “χειρουργείο” περιελάμβανε την αφαίρεση από τα Αρχαία Προσανατολισμού στη Β’ Λυκείου των έργων Υπερ Ροδίων Ελευθερίας του Δημοσθένη και το Περί Ειρήνης του Ισοκράτη. Στην εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση των μελλούμενων εκπαιδευτικών μας υπολείπεται και πάλι -κατά την κρίση των εκπαιδευτικών ινστρουκτόρων- ένας λογογράφος του διαμετρήματος του Δημοσθένη με την ωδή του στα δημοκρατικά ήθη. 

Επακολούθημα, αποτέλεσε η αρχική προ διετίας κατάργηση των Λατινικών στη Β’ Λυκείου και η ταυτόχρονη συνακόλουθη σύμπτυξη τους σε ένα μάθημα κοπτοραπτικής στη Γ’ Λυκείου και μόνο, μονολιθικό, αγαλματοποιημένο εδώ και είκοσι χρόνια στην ίδια διδακτέα ύλη δίχως εισαγωγικές παραπομπές, δίχως καμία προσέγγιση ουσίας με το κλασσικό ουμανισμό.

Έπονταν το ψαλίδισμα της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας στην τάξη των τελειόφοιτων από την εξεταστέα ύλη. Περίττευαν βλέπετε κέιμενα του Σολωμού, του Βιζηυνού, του Παπαδιαμάντη, του Ιωάννου

Ακροτελεύτια κίνηση που προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων αφορούσε την αφαίρεση του Ποντιακού Ζητήματος από την εξεταστέα ύλη της Ιστορίας Προσανατολισμού των τελειοφοίτων. 

Καταληκτικά, η θρυαλλίδα που ξεχείλισε το ποτήρι αποτέλεσε η προϊούσα έξοδος και της Αντιγόνης του Σοφοκλή από το πρόγραμμα διδασκαλίας στη Β’ Λυκείου. Τελικά, μετά από ήξεις- αφήξεις διαρροών, το μάθημα παρέμεινε αλλά αποτέλεσε μια ακόμα απόδειξη ύπαρξης της εκπαιδευτικής διελκυστίνδας που προκαλεί φυγόκεντρες τάσεις από τις ανθρωπιστικές σπουδές.

Πάντως (τὸ ἄρθρο εἶναι τοῦ Φεβρουαρίου 2017), καὶ ἀπὸ ὅσο ξέρω ἐπανέφεραν τὸν Ἐπιτάφιο τοῦ Περικλῆ (ὁ κλασικὸς τύπος Ἀριστεροῦ στοχαστῆ, Οὐμπέρτο Ἔκο, χαρακτήριζε τὸν Περικλῆ λαϊκιστή, δουλοκτήτη, ρατσιστὴ καὶ ἰμπεριαλιστή, ἴσως γι’ αὐτὸ οἱ Συριζαῖοι ἀρχικῶς ἔκοψαν τὸν Ἐπιτάφιο ἀπὸ τὰ σχολεῖα). Ὑποθέτω ὄχι στὴν ἐθνικοσοσιαλιστικὴ μετάφρασή του.

 

Posted in παιδεία, Αριστερά, Ελλάδα | Tagged , , | 1 σχόλιο

Βλὰκ Παρασκευή κ.ἄ.

Ὑπάρχει λίπος, λοιπόν. Πολὺ λίπος. Ἄρα, Μνημόνια μέχρι νὰ σβήσει ὁ Ἥλιος, θὰ μποροῦσε ἕνας κακεντρεχὴς Μενουμευρώπης νὰ προσθέσει στὸ ἄρθρο. Κι ἀφοῦ οἱ Ἀριστεροὶ ἀσχολιόντουσαν μὲ τὸ Πολυτεχνεῖο, χάσαμε τὰ περσινὰ ὑποκριτικὰ καὶ μονόπλευρα μοιρολόγια.

Νὰ πῶ τὴν ἁμαρτία μου, πῆγα κι ἐγώ, γιὰ πρώτη φορά, ἀλλὰ τὴν ἑπομένη μέρα καὶ σὲ κάποιο «μὼλ» μὲ δεκάδες σκοπιανοὺς καὶ ὀρθόδοξους νεόπλουτους ἀδελφούς μας (κι Ἕλληνες ποὺ δίνουν τὸ κινητὸ στὸ πεντάχρονό τους, γιὰ νὰ παίζει μὲ τὴν ἀκτινοβολία). Δὲν εἶχα ξαναπάει. Μ’ ἄρεσε περισσότερο ποὺ τρώγανε στὴν αὐλὴ-χαβούζα τοῦ ἐστιατορίου ἔξω ἀπὸ τὸ πολυκατάστημα. Μὲ θέα τὸ δρόμο τοῦ γκαράζ. Θυμήθηκα καὶ χρόνια πρίν, ποὺ ἕνας ἀπὸ ἄλλη πόλη σταματημένος (!) καὶ χωρὶς ἀλὰρμ στὴ στροφὴ τοῦ πρασινισμένου φαναριοῦ γιὰ τὴν ἐθνική -πάλι καλὰ ποὺ δὲν εἶχα πάρει φόρα- μὲ ρωτᾶ μὲ κτηνοτροφικὸ ὕφος «Ἀπὸ ποῦ πᾶνε γιὰ τὸ Cosmos?». Ἐννοοῦσε βέβαια: «Ἀπὸ ποῦ πᾶνε γιὰ τὸν Ἄλλο Κόσμο;;» ἔτσι ὅπως εἶχε «παρκάρει». Πάντως, μάταιος κόπος ἡ βασανιστικὴ βόλτα μου, ἀφοῦ δὲν βρῆκα κανένα μπουφὰν τῆς προκοπῆς παρὰ φλώρικα-χιπστεράδικα (μὲ γούνινη κουκούλα γιὰ «ἀντρες»).

Γιὰ νὰ μὴν ἀδικήσω καὶ τοὺς ἐλευθεριακοὺς (libertarian), ἀφοῦ ἔβαλα δεσμὸ σὲ ἄρθρο τῆς μισητῆς καὶ σἐ αὐτοὺς μενουμευρωπαίας Καθημερινῆς, φαντάζομαι ὅτι ἦρθε ἡ ὥρα νὰ καταγγείλουν τὸ κράτος γιὰ τὶς πλημμύρες καὶ τὶς καταστροφές. Κάτι πάει λάθος, ὅμως. Οἱ πλημμύρες κι οἱ πνιγμοὶ κανονικὰ θὰ ἔπρεπε νὰ θεωρηθοῦν ὅ,τι καλύτερο ἀπὸ τὴν ἐλευθεριακὴ σκοπιά: Τὸ κράτος-νυχτοφύλακας ἀκολουθώντας μὴ κρατικιστικὰ πρότυπα, δὲν ἔκανε τίποτε κι ἄφησε τὸ ἀόρατο χέρι καὶ τὴν ἀνάπτυξη τῶν αὐθαιρέτων καὶ τῶν «νὰ βάλω ἕνα κεραμίδι» νὰ κάνουν ὅ,τι γουστάρουν ἐπὶ δεκαετίες. Μάλιστα, ἔκανε κι αὐτὸ ὅ,τι γούσταρε.

Posted in φιλελεύθεροι, Αριστερά, Δεξιά, ανθρώπινα, κοινωνία | Tagged , , , | 4 Σχόλια

βυθισμένο Ἡράκλειο

Ἡράκλειον 1Ἡράκλειον 2

Τῆς Αἰγύπτου, ὄχι τῆς Ἀττικῆς ἢ τῆς Κρήτης. Μιὰ πόλη ποὺ βούλιαξε τὸν 7ο-8ο αἰ. μ.Χ.

IMG_20170915_172336[1]

Posted in Αίγυπτος, ελληνορωμαϊκή τέχνη | Tagged , | Σχολιάστε

Μάνδρες

Κρίμα ποὺ οἱ κάτοικοι τῆς Μάνδρας δὲν εἶναι «πρόσφυγες». Ζοῦν, βέβαια, ἐκεῖ ἀρκετοὶ ξένοι, ἀλλὰ αὐτοὶ ἔχουν ἀφομοιωθεῖ (Ἀλβανοὶ κ.λπ.) καὶ ἔχουν γίνει ἑλληναράδες μικροαστοί. Ἂν ἦταν πρόσφυγες, τότε οἱ ἀλληλέγγυοι τῆς Θεσσαλονίκης θὰ ἔκαναν πορεῖες, οἱ χριστιανοκομμουνιστὲς θὰ μᾶς μίλαγαν μὲ περισσὴ πάρλα γιὰ τὸν ξένο Χριστὸ ποὺ δὲν ταΐσαμε κ.ο.κ. Ἄλλωστε, οἱ ἀναρχικοὶ τὶς τελευταῖες μέρες ἦταν ἀπασχολημένοι μὲ τὸ νὰ βαρᾶνε ἀντιφασίστριες ἐγκληματολόγους καὶ ἀκτιβίστριες ὁμοφυλόφιλες.

Posted in Αριστερά, Ελλάδα, κοινωνία | Tagged , , , | Σχολιάστε

AC/DC – Down payment blues

 

Posted in μουσική | Tagged | 1 σχόλιο

Ἀφροξυλάνθες

Βιωματικὸ πόστ, μὲ στοιχεῖα κοινωνικῆς κριτικῆς κι ἐλιτισμοῦ.

Ἦταν κάποτε μιὰ ἔνοικος στὸ ἀποπάνω μας διαμέρισμα. Τὴν λέγαν Ἀφροξυλάνθη. Ὅταν πρωτοῆρθε ἡ Ἀφροξυλάνθη, μᾶς δήλωσε ὅτι δὲν ἀντέχει τὸν θόρυβο. Τὰ ἀρχικῶς δυὸ σκυλιά της τὰ ἄφηνε στὸ διαμέρισμα (καὶ στὸ μπαλκόνι, τὰ καλοκαίρια) νὰ οὐρλιάζουν μόνα τους ἐπὶ ἑφτάωρα ὁλόκληρα -δὲν μποροῦσε νὰ ζήσει χωρὶς αὐτά. Φιλοζωισμὸς σὲ βάρος τῶν ζώων καὶ τῶν ἀνθρώπων. Ἡ Ἀφροξυλάνθη τίναζε τὰ χαλιὰ καὶ τὶς κουβέρτες της μισὸ μέτρο ἀπόσταση ἀπὸ τὰ ἁπλωμένα μωρουδίστικά μας· κι ὅταν τῆς ἔκανες παρατήρηση, σοῦ ἀπαντοῦσε ὅτι ἡ βαρύτητα στέλνει τὴ σκόνη πρὸς τὰ κάτω –οὔτε ἀριστερὰ οὔτε δεξιά. Δὲν τῆς εἶχαν διδάξει στὸ σχολεῖο γιὰ τὴν δύναμη τοῦ ἀνέμου καὶ τὴν τυρβώδη ροή, ποὺ στέλνει τὴ σκυλοσκόνη δεξιὰ κι ἀριστερά (ἄρα καὶ στὰ μωρουδίστικα) τοῦ σημείου τινάγματος. Κι ἂς εἶχε καὶ δεύτερο μπαλκόνι. Ἡ Ἀφροξυλάνθη πηδιόταν ἀβέρτα (πιθανότατα μὲ ὅποιον λοῦμπεν ἔβρισκε στὰ κοτέτσια ὅπου δούλευε τὶς νύχτες) μὲ ἀνοιχτὰ τὰ καλοκαιρινὰ παράθυρα κραυγάζοντας ἀπὸ ὑπερτάτη ἡδονὴ ὅσο πιὸ δυνατὰ μποροῦσε, γιατὶ δὲν ἀντιλαμβανόταν τίποτα ἢ γιατὶ ἁπλὰ στ’ ἀρχίδια της γιὰ παιδιὰ καὶ λοιπούς· κάποιοι, μοῦ εἶχαν πεῖ τρίτοι, τὴν ἠχογράφησαν καὶ ἔπειτα ἔπαιζαν τὴν ἠχογράφηση γιὰ πλάκα, ἀλλὰ ὄχι ἐγώ. Ἐπίσης, δὲν ἤμουν ἐγὼ αὐτὸς ποὺ ἔφερα καμμιὰ δεκαριὰ φορὲς τὴν ἀστυνομία βράδυ γιὰ τὰ οὐρλιάζοντα σκυλάκια της· ἦταν οἱ ἀπέναντι γείτονες. Ἐμεῖς ὅμως ἤμασταν κακοὶ νοικάρηδες εἶπε ἡ Ἀφροξυλάνθη στὴν σπιτονοικοκυρά μας· καὶ ἡ σπιτονοικοκυρά μας, τὴν πληροφόρησε κατάμουτρα λίγο μετὰ ἡ Ἀφροξυλάνθη ὅτι ἦταν πουτάνα (ἡ σπιτονοικοκυρά). Ξέχασα κι ὅτι ἡ Ἀφροξυλάνθη ἦταν τοῦ κινήματος «Δὲν Πληρώνω» κατὰ κάποιον τρόπο· δὲν πλήρωνε νοίκια καὶ τέτοια, παρὰ ὅποτε τῆς τὰ πλήρωνε ἕνας καημένος γέρος θεῖος της. Δὲν ξέρω κι ἂν ὁ γιόκας της ἦταν δύστυχος, δὲν φαινόταν κακός. Χωρισμένη, δίχως ἄλλο -ποιὸς θὰ ἄντεχε τὴν Ἀφροξυλάνθη ὅπως τὴν περιέγραψα; Πιὸ καλά, γκαίη.

Μιὰ μέρα, ἡ Ἀφροξυλάνθη ἔφυγε χωρὶς νὰ μᾶς χαιρετίσει. Θυμήθηκα τὸν Μεγάλο Περίπατο τοῦ Πέτρου, τῆς Ἄλκης Ζέη. Σὲ αὐτό, τὴν τελευταία μέρα τῆς Κατοχῆς, οἱ Γερμανοὶ τὰ μάζεψαν ὅλα καὶ μπῆκαν στὸ φορτηγό. Τότε, ὁ κολλητὸς τοῦ Πέτρου ἔκανε τὸ λάθος καί, καθὼς ἔφευγε τὸ φορτηγό, τὸ μούτζωσε. Αὐτὸ σταμάτησε· βγῆκε ἕνας Γερμανὸς μὲ τὸ ὁπλοπολυβόλο του καὶ τὸν γάζωσε. Ἔπειτα, ξαναμπῆκε στὸ φορτηγὸ καὶ ἔφυγαν γιὰ τὴ Γερμανία τους. Τότε, ὅταν ἦμαν μικρός, μοῦ εἶχε κάνει ἐντύπωση. Σήμερα σκέφτομαι ὅτι ἀφοῦ ἐπακολούθησε ὁ Ἐμφύλιος ὅπου κατὰ τὸ γνωστὸ ἀνέκδοτο «Εἶσαι μὲ μᾶς ἢ μὲ τοὺς ἄλλους;», εἶχες μιὰ α πιθανότητα νὰ πεθάνεις, τελικὰ δὲν ἦταν καὶ τόσο τραγικὸ νὰ πεθάνεις τελευταία μέρα τῆς Κατοχῆς. Δὲν μούτζωσα τὸ φορτηγὸ μὲ τὰ πράγματα τῆς Ἀφροξυλάνθης. Ἂν καὶ μετὰ ἀπὸ κάποιο συμβάν (στρατὸς ἢ ἄλλα) σκέφτεσαι ὅτι ζοῦν ἀνάμεσά μας. Κι ὅτι ὁ θάνατος εἶναι ἕνα εἶδος τερματισμοῦ τοῦ Κακοῦ.

 

Posted in ανθρώπινα, κοινωνία | Tagged , | Σχολιάστε

Ρουβίκωνας στὸ Πεντάγωνο

Κάπως ἔτσι (εἶναι ἡ χώρα), we shall never surrender:

Posted in Αριστερά, Ελλάδα, Χωρίς κατηγορία | Tagged , , , | Σχολιάστε

Πολυτεχνικά

Ἐπειδὴ χρόνια τώρα, λέω τὰ ἴδια, μιὰ ἐπανάληψη:

  1. Δὲν ὀφείλουμε στὸ Πολυτεχνεῖο τὸ γεγονὸς ὅτι ἔχουμε Δημοκρατία. Μόνο στὴν Κύπρο.
  2. Δὲν ὑπῆρξε καμμία σοβαρὴ ἢ  μακροχρόνια μαζικὴ ἀντίσταση, αὐτὸ ὅμως δὲν ὀφείλεται στὴν ἀγάπη τῶν μαζῶν γιὰ τὸ ἑκάστοτε καθεστὼς ἀλλὰ στὸν ὁλοφάνερο φόβο τοῦ καθενὸς νὰ ἐκτεθεῖ σὲ ἀδίστακτους ὁπλοφοροῦντες.
  3.  Δὲν εὐσταθεῖ ὁ μύθος ὅτι ἡ χούντα ἦταν ἠθικὸ καὶ ἀδιάφθορο καθεστώς.
  4. Δὲν εἶναι λιγότερο ἀπάτριδες καὶ προδότες ἀπὸ τοὺς Ἀριστεροὺς / Ἀναρχικοὺς ὅλης τῆς Μεταπολίτευσης ἐκεῖνοι ποὺ ἀπέσυραν τὸν Ε.Σ. τὸ ’67 ἀπὸ τὴν Κύπρο καὶ πίστευαν στὴν ἑλληνοτουρκικὴ ὁμοσπονδία.
  5.  Δὲν ἰσχύει ἡ φιλοχουντικὴ ἄποψη ὅτι χρειαζόταν ὁποιαδήποτε χούντα τὸ 1967.
  6. Ὑπάρχει μιὰ ὑπόγεια ἀλλὰ πολὺ μεγάλη συνέχεια μεταξὺ ἀντι-ἱεραρχικότητας  τῆς Χούντας καὶ μεταπολιτευτικοῦ λαϊκισμοῦ (ΠΑΣΟΚ κ.λπ.)
  7. Δὲν ὑπάρχει καμμία σχέση μεταξὺ τοῦ Πολυτεχνείου τοῦ ’73 μὲ τὶς ἑλληνικὲς σημαῖες καὶ τὸν ἐθνικὸ ὕμνο, καὶ τοῦ ὑποβόσκοντος «ἀντιφὰ» -ἐδῶ καὶ 3 δεκαετίες- κλίματος.
  8. Γλιτώσαμε ἀπὸ ἕναν βασιλιὰ ποὺ δὲν ἐννοοῦσε νὰ καταλάβει ὅτι δὲν ἦταν αὐτοκράτορας, καὶ ποὺ δὲν μποροῦσε μετὰ τὸ 1920 νὰ ἐπιδιώκει νὰ εἶναι τέτοιος.
  9. Ἡ χούντα δὲν ἀποτελοῦσε ἐπανεπιβεβαίωση ἢ ἐνσάρκωση ὁποιωνδήποτε συντηρητικῶν ἀξιῶν ἀλλὰ πριαπισμὸ ἀδύναμων (ἀπονομιμοποιημένων) κοινωνικῶν ὁμάδων οἱ ὁποῖες ἀπαξίωσαν τὶς ἀξίες ἀκριβῶς τὴ στιγμὴ κατὰ τὴν ὁποία αὐτὲς οἱ ἀξίες ἦταν ἀπαραίτητες. Οἱ χουντικοὶ διὰ τῆς ἀπαξίωσης (γελοιοποίησης καὶ ὑπερβολικῆς δοσολογίας) ποὺ οἱ ἴδιοι ἐπέφεραν στὶς παραπάνω ἀξίες, μετέτρεψαν τὴ χώρα ἐς ἀεὶ σὲ ἰδεολογικὰ «τελευταία Σοβιετία». Μᾶς φόρτωσαν τὸν μύθο τοῦ ἑλληνοδυτικοῦ βυζαντινοφάγου, τοῦ ἀντιφά, τοῦ Τσέ, καί (ὅταν τὰ παραπάνω ξευθύμαναν) τοῦ ἐκσυγχρονισμοῦ καὶ τοῦ «διανοούμενου / καλλιτέχνη».
Posted in πολιτικά, Αριστερά, Ακροδεξιά, Ελλάδα | Tagged , , , , , , | Σχολιάστε

Μάρμαρα

c47893cced60ebe7f2a5ee96132dd516

Στὴν θαλάσσια πύλη τοῦ Ἱεροῦ Παλατίου, μονόγραμμα τοῦ Ἰουστινιανοῦ. Φωτογραφία τοῦ 1937. Καταστράφηκε τὸ 2000 ἀπὸ θησαυροθῆρες.

Κι ὅμως, καὶ γι’ αὐτὰ πολεμήσαμε. Κάποτε.

Posted in βυζαντινή τέχνη, βυζαντινή αρχιτεκτονική | Tagged , | Σχολιάστε

Ἄρτα ἢ Φλωρεντία

Παλάτι τῶν Μεδίκων, Φλωρεντία. Κατασκευῆ: 1444-1484

firenze2bpalazzo-medici-riccardi-palazzo-medici-riccardi

 

Παναγία Παρηγορίτισσα, Ἄρτα. Κατασκευή: μέσα 13ου αἰ.

arta-beautystarsgr-10

 

Posted in Δύση, Ρωμανία, βυζαντινή αρχιτεκτονική | Tagged , , , , , | Σχολιάστε

Ζῆσε τὸν ἀντιφὰ μύθο σου στὴν Ἑλλάδα

Τὸ ρωμαλέο φοιτητικὸ κίνημα τοῦ Ὑπουργοῦ ἀΠαιδείας, αὐτὸ ποὺ σύμφωνα μὲ τὸν συριζαῖο ὑπουργὸ θὰ μποροῦσε νὰ διώξει τὰ ναρκωτικὰ ἀπὸ τὰ Πανεπιστήμια, ἔδειξε τὰ δόντια του κι ἐκλιπαρεῖ τοὺς αὐτοανακηρυγμένους, μὲ λαϊκὴ ἀπόφαση, ὡς γνήσιους συνεχιστὲς τοῦ Πολυτεχνείου, νὰ ἀποχωρήσουν. Γιὰ νὰ τηρήσει δίκαιη στάση, ὅμως, ζητᾶ καὶ ἀπὸ τὶς «δυνάμεις καταστολῆς» νὰ ἀποχωρήσουν -γιἀ νὰ ἀρέσει στοὺς ἀντιφά.

Posted in πολιτικά, Αριστερά, Ελλάδα, Χωρίς κατηγορία, κοινωνία | Tagged , | Σχολιάστε

Μηνολόγιο τοῦ Βασίλειου Β’: Ἰωάννης Χρυσόστομος

Πρὸς τὴν ἐξορία:

john_chrysostom_in_exile_28menologion_of_basil_ii29

Κάτω, ὁ καθαρισμὸς τῆς ψηφιδωτῆς εἰκόνας τοῦ Χρυσόστομου στὴν Ἁγία Σοφία, 1940-1950:

guysworking2

Posted in Ρωμανία, βυζαντινή τέχνη, θρησκεία | Tagged , , , | Σχολιάστε

Polenov, Vereshchagin: δύο ζωγραφιές

Πολένοφ, 1844-1927, Περίπατος στὸ φθινοπωρινὸ δάσος (1883):

vasily

 

Βερεστσάγκιν (1842-1904), Οἱ πεσόντες. Ρέκβιεμ γιὰ τοὺς νεκρούς (1877-78):

9222511_orig

 

Posted in Ρωσία, ζωγραφική | Tagged , , , | Σχολιάστε

Δ. Σολωμός, δυὸ ἐπιγράμματα

I

Ἀγάπα γιὰ νὰ ζήσῃς

ζῆσε γιὰ ν’ ἀγαπᾶς.

 

IV

Ζακύνθου ζὰ καὶ ἄνθη σὺ ζήτα·

Ζακυνθίους, Ζακύνθιε, δὲ φεύγα.

Posted in ποίηση | Tagged , | Σχολιάστε

Αὐτοκινητοκτονία

keep-the-invironment-clean-anti-cars

Εἶναι τῆς μόδας καὶ χαρακτηριστικὸ τῆς ἐποχῆς, ἡ οἰκολογία τῶν χορτάτων. Τῶν στρωμάτων αὐτῶν μὲ ἐξασφαλισμένα εισοδήματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἀντέχουν τὶς μὴ οἰκολογικὲς πρακτικὲς τῶν φτωχότερων. Ὡς γνωστόν, καθένας βλέπει τὰ πράγματα ἀπὸ τὴ σκοπιά του κι ἀδυνατεῖ νὰ αἰτιολογήσει πρακτικὲς ἀνθρώπων μὲ ἄλλο τρόπο ζωῆς. Ἔτσι, ἡ χρήση τοῦ αὐτοκινήτου ἀπὸ τοὺς ἐργαζόμενους, ποὺ εἶναι γιὰ τὴν Ἑλλάδα μιὰ ἀνάγκη ἐλλείψει καλῶν (γρήγορων, καλὰ σχεδιασμένων) ΜΜΜ (λεωφορεῖα, μετρό, τρὰμ κ.ά.), φαίνεται στοὺς ἐκπροσώπους τῆς χορτάτης οἰκολογίας ὡς ἔγκλημα καθοσιώσεως. Ἡ προστασία τοῦ περιβάλλοντος κατ’ αὐτοὺς ἔρχεται σὲ πρώτη μοίρα σὲ σχέση μὲ τὴν καθημερινὴ ἐπιβίωση χάρη στὴν κακοπληρωμένη δουλειὰ τῶν φτωχότερων ἐργαζόμενων. Μὲ τὸν ἴδιο τρόπο ποὺ ὁ χορτάτος οἰκολόγος ἀπολαμβάνει τὰ βιολογικὰ διατροφικὰ προϊόντα ἀκριβῶς ἐπειδὴ διαθέτει τὸ ἀπαραίτητο εἰσόδημα γιὰ νὰ τὰ ἀποκτᾶ ἐνῶ ὁ φτωχότερος ἀναγκάζεται νὰ τρώει καρκινογόνες καὶ μεταλλαγμένες βλακεῖες ἀκριβῶς ἐπειδὴ δὲν μπορεῖ νὰ πληρώσει γιὰ τὰ βιολογικὰ προϊόντα. Ὁ χορτάτος αὐτοκινητοφάγος θὰ πάρει τὸ ταξάκι του καὶ θὰ πάει κύριος στὴ βολτίτσα του.

Σύμμαχό τους σὲ αὐτὴν τὴν αὐτοκινητοκτονία οἱ χορτάτοι οἰκολόγοι συχνὰ ἔχουν τοὺς χιπστεράδες. Ἐννοῶ, ὅλους τοὺς φυγότεκνους νεαροὺς ρεμπεσκέδες μὲ τὰ 10 μεταπτυχιακὰ καὶ διδακτορικά (ἢ καὶ χωρὶς αὐτά), δηλαδὴ αἰώνιους μετέφηβους, οἱ ὁποῖοι μετακινοῦνται ἄνετα στὰ πανεπιστήμια ἢ στὸ κέντρο τῆς πόλης τους χρησιμοποιώντας π.χ. ποδήλατο ἢ τὰ πόδια. Ἀνθρώπους ποὺ εἴτε δὲν ἔχουν νὰ διανύσουν 10 καὶ 20-30 χιλιόμετρα καθημερινά, καὶ μάλιστα συχνὰ ἐκτὸς πόλης (σὲ ἐπικίνδυνους δρόμους γιὰ ποδηλάτη π.χ. τὴν Ἐθνική), εἴτε δὲν ἔχουν παιδιὰ καὶ οἰκογένεια κι ἔτσι δὲν σκέφτονται π.χ. ποῦ θὰ παρκάρουν τὸ αὐτοκίνητό τους οὔτε θεωροῦν ζήτημα καθημερινῆς ἀνάγκης τὸ πάρκιν (ἄρα, θεωροῦν ὀλίγον τὶ βλαμμένους καὶ καταγέλαστους ὅσους ἀγχώνονται μὲ τέτοια ὑπαρξιακὰ προβλήματα). Ἄσε ποὺ ὅταν εἶσαι 20 καὶ 30 ἐτῶν, περπατᾶς εὔκολα -χωρὶς νὰ σέρνεις μαζί σου παιδάκια ποὺ παραπονιοῦνται ἐπειδὴ κουράστηκαν νὰ περπατᾶν ἀτελείωτα χιλιόμετρα. Ἡ κατηγορία αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων εἶναι πολυάριθμη ἀκριβῶς ἐπειδὴ ὁ τομέας τῶν μεταπτυχιακῶν ἀέρος-ἀέρος εἶχε μπουκώσει καὶ φρακάρει κατὰ τὶς τελευταῖες δεκαετίες, μὲ τὴν πολιτικάντικη ὑπόσχεση μιᾶς «κλιντονικῆς»-«ὀμπαμικῆς» ἢ εὐρωενωσιακῆς εὐημερίας, ἡ ὁποία μετὰ τὸ 2010 δὲν ἐκπληρώνεται -χωρὶς ταυτόχρονα νὰ κλείνει ἡ κάνουλα τῆς δημιουργίας νέων κατόχων μεταπτυχιακῶν καὶ διδακτορικῶν ἀέρος-ἀερος (προσόντων ποὺ ἐνέχουν τὴν ὑπόσχεση, δηλαδή, τῆς εὐημερίας-ἀπορρόφησης στὴν ἀγορά ἐργασίας κι ὄχι ἁπλῶς τῆς γενικῆς, «πανεπιστημιακῆς», ἀπόκτησης γνώσεων· τὸ τελευταῖο δὲν εἶναι διόλου μεμπτό). Οἱ χιπστεράδες θεωρώντας τὴν ἀφύσικη ἢ προσωρινή κατάστασή τους ὡς κανονική, τάσσονται ὑπὲρ τῶν περιορισμῶν στὸ αὐτοκίνητο.

Σὲ ὅλα αὐτὰ κολλάει ἡ ἐπιχειρηματικότητα τῶν ἰδιωτῶν, ποὺ ἐκμεταλλεύονται τὴ «φωνὴ τοῦ λαοῦ» (τοὺς χιπστεράδες καὶ τὴν χορτάτη οἰκολογία) καὶ ὡς ἀπὸ μὴχανῆς θεοὶ ἐμφανίζονται πουλώντας θέσεις στάθμευσης (ἰδιωτικὰ πάρκιν) ἢ συστήματα στάθμευσης στοὺς δρόμους τῶν ἑλληνικῶν πόλεων. Κι ἔτσι, μ’ ἕνα σμπάρο πολλὰ τρυγόνια: Καὶ ἱκανοποιεῖται τὸ περὶ Δικαίου καὶ καθαροῦ περιβάλλοντος αἴσθημα τοῦ φυγότεκνου χιπστερᾶ καὶ τοῦ πλούσιου ἀλλὰ καὶ γεμίζει τὸ ταμεῖο τοῦ ἐπιχειρηματία. Ἡ ὅλη ὑπόθεση μοῦ θυμίζει τὶς ὑστερίες τῶν πλουσίων τῆς Ἑλλάδας ἐπειδὴ οἱ φτωχοποιηθέντες Ἕλληνες (ποὺ δὲν ἔχουν λεφτὰ γιὰ πετρέλαιο καὶ ξύλα) καῖνε ὅ,τι βρίσκουν κατὰ τὴν Κρίση μὲ ἀποτέλεσμα τὴ μόλυνση τῆς ἀτμόσφαιρας τῶν πόλεων.

Φυσικά –καὶ ἴσως θὰ ἔπρεπε νὰ τὸ πῶ πρῶτο πρῶτο– ἡ ἰδεατὴ λύση εἶναι τὰ ΜΜΜ ποὺ ἱκανοποιοῦν τὶς ἀνάγκες κατὰ κύριο λόγο τῶν ἐργαζόμενων (κι ὄχι τῶν φοιτητῶν ἢ τῶν χορτάτων). Ὄχι τὸ ΙΧ. Προφανῶς, δὲν ὑποστηρίζω κανέναν φετιχισμὸ τοῦ ΙΧ ἢ τοῦ τζίπ. Ἡ φαντασίωση τοῦ Ἀμερικανοῦ μὲ τὴ μοτοσυκλέτα καὶ τὸ ἀμάξι ποὺ τρέξει στὸ highway μοῦ εἶναι τόσο ξένη ὅσο ἐκεῖνες τοῦ ἀτομικιστῆ (χωρὶς οἰκογένεια) χιπ(υ)στερᾶ μὲ τὸ ποδήλατο ἢ τοῦ πεζοπόρου μὲ τὸν ὀρειβατικὸ σάκκο του. Βασικά, δὲν μ’ ἀρέσουν τὰ αὐτοκίνητα ὡς φαντασίωση, δὲν μὲ ἐξιτάρει ἡ ἰδέα τῆς ὁδήγησης ὡς κατορθώματος, ἀντρακλοσύνης ἢ σπόρ. Τὰ ΙΧ θὰ ἦταν ἄχρηστα ἐὰν τὸ ἀστικὸ ἢ τὸ μετρό ἐρχόταν κάθε 5’ καὶ δὲν περίμενε κάποιος 15’ καὶ 30’ στὴ στάση τοῦ ἀστικοῦ.

Οἱ αὐτοκινητοφάγοι παρουσιάζουν μιὰ ἀντεστραμμένη σχέση αἰτίας-αἰτιατοῦ: Δὲν εἶναι ἐξαιτίας τοῦ αὐτοκινήτου ποὺ καθυστερεῖ τὸ ἀστικὸ λεωφορεῖο (ὅπως νομίζουν), ἀλλὰ εἶναι ἐξαιτίας τῆς ἀνυπαρξίας τοῦ λεωφορείου ποὺ ἐξαναγκάζεται καθένας νὰ χρησιμοποιήσει τὸ αὐτοκίνητό του. Γιατὶ προφανῶς, ὁποιοδήποτε εἰσιτήριο ἀστικοῦ λεωφορείου ἢ μετρὸ εἶναι φθηνότερο ἀπὸ μιὰ μετακίνηση μὲ ΙΧ ποὺ ἀπαιτεῖ βενζίνη καὶ χρόνο ἢ χρῆμα γιὰ παρκάρισμα. Μεταξὺ καλῶν ΜΜΜ καὶ ΙΧ, προφανῶς τὰ ΜΜΜ εἶναι προτιμότερα καὶ τὰ ΙΧ θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι ὑπὸ διωγμόν, ὡστόσο γιὰ ὅσο διάστημα ἀκόμη δὲν ὑπάρχουν καλὰ ΜΜΜ, τὸ ΙΧ δὲν πρέπει νὰ εἶναι ὑπὸ διωγμόν. Ἀντίθετα, πρέπει νὰ ὑπάρχουν πολὺ φθηνὰ ἢ δωρεὰν πάρκιν ἀνὰ περιοχὴ καὶ γύρω (κοντά) ἀπὸ τὸ κέντρο τῆς πόλης ὥστε νὰ ἐνθαρρύνεται ἡ μείωση τῆς χρήσης χωρὶς νὰ τιμωρεῖται ὁ ἁπλὸς ἐργαζόμενος ποὺ δουλεύει στὸ κέντρο καὶ ἔρχεται ἀπὸ μακριά. Γιατὶ ὅσο κι ἂν ἀκούγεται παράξενο στὰ αὐτιὰ χιπστεράδων καὶ ζάμπλουτων οἰκολόγων, ὑπάρχουν κανονικότατοι ἄνθρωποι ποὺ δουλεύουν ὡς ὑπάλληλοι ἢ καταστηματάρχες στὸ κέντρο τῆς πόλης τους ἐρχόμενοι ἀπὸ μακριά, ἀπὸ περιοχὲς ὅπου τὸ ἀστικὸ δὲν ὑπάρχει ἢ ἔρχεται ὅποτε θυμηθεῖ, ἄρα ἀναγκαζόμενοι νὰ χρησιμοποιήσουν ἰδιωτικὸ ἀμάξι. Μέτρα τοῦ κράτους ἐναντίον τοῦ ΙΧ σημαίνουν, πολὺ ἁπλά, ἐξαναγκασμὸ νὰ κλείσει κάποιος τὸ κατάστημά του στὸ κέντρο, δηλαδή περισσότερη ἀνεργία.

Θέλω μὲ αὐτὰ νὰ πῶ ὅτι τὸ ζήτημα τῆς ἐξόντωσης τοῦ αὐτοκινήτου δὲν εἶναι ἰδεολογικὸ ἢ ἐξαρτημένο ἀπὸ τὴν πίστη καὶ τὴν ἀπιστία σὲ Οὐτοπίες, ἀλλὰ εἶναι ταξικό. Συνήθως, ὅσοι ἔχουν ἐξασφαλισμένα, μὲ τὸν α ἢ β τρόπο, εἰσοδήματα (ἢ δὲν χρειάζονται κἂν τέτοια εἰσοδήματα λ.χ. ἐπειδὴ δὲν ἔχουν [πλέον] οἰκογένεια καὶ ζοῦν μόνοι τους), εἶναι ὑπὲρ τῆς «ἐδῶ καὶ τώρα» κατάργησης τοῦ αὐτοκινήτου στὶς πόλεις, καὶ τοὺς φαίνεται παράλογη ἡ στάση ὅσων δὲν διανοοῦνται τὴ ζωή τους χωρὶς αὐτοκίνητο ἐπειδὴ οἱ τελευταῖοι ἀδυνατοῦν νὰ πᾶνε καθημερινὰ ἔξω ἀπὸ τὰ προάστια τῆς Ἀθήνας καὶ στὴ βιομηχανικὴ περιοχή της ἢ στὴ Σίνδο χωρὶς ἰδιωτικὸ ἀμάξι. Ἐννοεῖται ὅτι τὰ αἰσθήματα ἀντιμετώπισης τῶν «ἄλλων» ὡς Ἠλιθίων εἶναι ἀμοιβαῖα ἐκ μέρους ὅσων βλέπουν τὸ ἀμάξι –ὄχι ὡς ἕνα ὡραῖο σπόρ (ἀμάξια καὶ γκόμενες) ἢ ὡς ἰδεολόγημα τοῦ βλαμμένου καταναλωτῆ ἀλλά– ὡς ἕνα ἐξάρτημα τῆς ἐπιβίωσης αὐτῶν καὶ τῶν παιδιῶν τους. Ἔξω ἀπ’ τὸ χορὸ πολλὰ τραγούδια λένε.

Βεβαίως, μὲ ὅλα τὰ ἐπιστημονικὰ συστήματα ἀπομάκρυνσης τῶν ἐργαζόμενων ἀπὸ τὸ κέντρο τῶν πόλεων, ἀνοίγει ὁ δρόμος ὥστε νὰ ἀδειάσουν οἱ πόλεις ἀπὸ τοὺς τεμπελχανάδες φασίστες Ἕλληνες κι ἐπιτέλους νὰ «ἀξιοποιηθοῦν» (μὲ ἐπιδοτούμενα νοίκια ἀπὸ διεθνεῖς ὀργανισμούς) γιὰ νὰ στεγάσουν τοὺς «δυστυχισμένους» (καὶ πρόθυμους νὰ δουλεύουν καὶ γιὰ 100-200 € τὸ μήνα) «πρόσφυγες-ἀδέρφια μας». Καὶ ταυτόχρονα ἐπιβεβαιώνει / ἀναπαράγει τὸ πρότυπο τοῦ φυγότεκνου «ἐναλλακτικοῦ» (καὶ καλά) χωρὶς παιδιά-ὑποχρεώσεις πρὸς ὁποιονδήποτε πέραν τοῦ τεράστιου Ἐγώ του. Μὲ ἀποτέλεσμα περαιτέρω φυγοτεκνία καὶ ὑπογεννητικότητα.

Μὲ τὸν α ἢ β τρόπο, ὅσοι ἔχουν διαλέξει νὰ ζοῦν στὴν πόλη, εἶναι ὑποχρεωμένοι νὰ ἀποδεχτοῦν τὴν κυριαρχία τῆς μηχανῆς. Ἐὰν ἀντέχουν νὰ περπατᾶν κάθε μέρα 3 ὧρες γιὰ τὸ χωράφι, ὅπως ὁ παππούς μου φορτώνοντας στὸ μουλάρι τὰ ζαρζαβάτια, ἂς πᾶνε στὰ χωριὰ κι ἂς μὴν κάνουν ἐλιτιστικὰ κηρύγματα μίσους γιὰ ὅσους δὲν εἶναι «παιδιὰ τῆς φύσης». Πρακτικὲς τοῦ χωριοῦ στὶς πόλεις δὲν εἶναι ἐφαρμόσιμες.

Posted in παλιά και νέα θεότητα, κοινωνία, οικολογία, οικολογίες | Tagged , , , , | 6 Σχόλια

Περὶ διαβάσματος

read-old-books-because-i-would-rather-learn-from-those-3621039

Εικόνα | Posted on by | Tagged | Σχολιάστε

W. A. MOZART – Symphonies No. 11, 12 & 14

 

 

Posted in μουσική | Tagged | Σχολιάστε

Γιὰ ὅσους «ἀντιφά» χάρηκαν μὲ τὴν ἄδεια Κουφοντίνα

Νά ἀπόσπασμα ἀπὸ μιὰ προκήρυξη τῆς ὀργάνωσής του ἀπὸ τὸ μακρινὸ 1999. Ἐπειδὴ ξέρουμε πόσο βέροι ἀντιεθνικιστὲς εἶναι οἱ «ἀλληλέγγυοί» του:

Η τούρκικη απειλή δεν είναι καινούργιο φαινόμενο. Είναι μόνιμη καθημερινή πραγματικότητα που κλιμακώνεται από το 1974. Στα εικοσιπέντε χρόνια της μεταπολίτευσης οι δύο πολιτικές δυνάμεις που μοιράστηκαν τη διακυβέρνηση της χώρας, δεκατέσσερα χρόνια το ΠΑΣΟΚ και έντεκα η ΝΔ απέτυχαν παταγωδώς να την αντιμετωπίσουν και αντίθετα με τις συνεχείς υποχωρήσεις τους την γιγάντωσαν. Απέτυχαν να χαράξουν κάποια συνεπή και σταθερή στρατηγική αντιμετώπισης της, σταθμίζοντας τα αντικειμενικά γεωστρατηγικά δεδομένα.

μια πολιτική διαρκούς Μονάχου που δεν αποτρέπει αλλά οδηγεί σε σύγκρουση, αποθρασύνοντας τους Τούρκους. Κι είναι ένα ακόμη δείγμα βαθιάς παρακμής της ελληνικής κοινωνίας το γεγονός ότι αυτή η ανιστόρητη πολιτική χαρακτηρίζεται ρεαλιστική και όσοι την υποστηρίζουν ρεαλιστές. Ο Τσάμπερλεν ρεαλιστής! Αποτέλεσμα όλων αυτών είναι να παρουσιάζεται το παρόν και το άμεσο μέλλον της χώρας ζοφερό. Να επικρέμαται πάνω από το κεφάλι του διαλυμένου ελληνικού κράτους η δαμόκλειος σπάθη του θερμού επεισοδίου και η προοπτική νέων σοβαρών παραχωρήσεων που θ’ αναγκαστεί ν’ αποδεχτεί η κυβέρνηση με τον έναν ή τον άλλο τρόπο. Είναι στο επικοινωνιακό επίπεδο, να προετοιμάζεται ο λαός, από τους «δημοσιογράφους», την πολιτική και δικαστική εξουσία και να καλείται να ξεσκεπάσει και να καταδικάσει τους υπεύθυνους αυτών των δεινών, τους ενόχους, όχι τους πραγματικούς δηλαδή την προδοτική πολιτική ηγεσία, αλλά τους αποδιοπομπαίους τράγους, τους… ανεύθυνους «υπερπατριώτες».

Ανάμεσα στην προβολή και στις δύο περιπτώσεις ατόμων, πραγματικών ή υποτιθέμενων εθνικιστών με σκοπό την απαξίωση του λόγου όσων αμφισβητούν την κυβερνητική εκδοχή. Σύμφωνα με αυτήν την πρωτότυπη κι εκσυγχρονιστική λογική ο ελληνικός λαός δεν θάπρεπε να γράψει μερικές απ’ τις λαμπρότερες σελίδες της πρόσφατης ιστορίας του, θάπρεπε να λιποτακτήσει και να μην πολεμήσει ενάντια στην Ιταλική επίθεση του 40 κι ούτε να στρατευθεί μαζικά στη μεγάλη Πατριωτική Αντίσταση στη διάρκεια της κατοχής αφού το σύνθημα του ΟΧΙ το είχε ρίξει ο φασίστας δικτάτορας Μεταξάς. Και τίποτε δεν είναι πιο αηδιαστικό από το φαινόμενο ορισμένων πρώην σταλινικών και μη, που αφού σταδιοδρόμησαν πολιτικά εκμεταλλευόμενοι αυτήν τη μεγάλη Πατριωτική αντίσταση και τις αξίες και οφείλουν την πολιτική τους ύπαρξη σ’ αυτήν σήμερα φτύνουν, με το περιβόητο ήθος που τους διακρίνει, αυτές τις αξίες.

Αναλογία ανάμεσα στις δύο παρόμοιες χυδαίες εκστρατείες, αντάξιες ενός Γκέμπελς με τις οποίες οι εξωνημένοι δημοσιογράφοι αλλά και κυβερνητικά στελέχη δεν διστάζουν να χαρακτηρίζουν όσους αποκαλύπτουν την αλήθεια σαν «υπερπατριώτες», «πολεμοκάπηλους», «Τουρκοφάγους»

Posted in πολιτικά, Αριστερά, Ελλάδα, κοινωνία | Tagged , , , | Σχολιάστε

Mozart – Symphony No. 6 in F (K. 43)

 

Posted in μουσική | Tagged | Σχολιάστε

Μιὰ ὀλέθρια μέρα (9-11-1989)

Ἡ ἐλευθερία μερικῶν εἶναι ἡ σκλαβιὰ κάποιων ἄλλων.

18-23335

Posted in Γερμανία | Tagged , | Σχολιάστε

Ἀντισπιστικὲς ἀναρχικὲς συζητήσεις

Δεσμὸ δὲν βάζω, εὔκολα θὰ τὸ βρεῖτε. Ποῦ νὰ διαβάσετε καὶ τὸν διάλογο ποὺ ἀκολουθεῖ.

Ερώτηση σε αναρχικούς αντισπισιστές

από μαύρος αναρχικός

28/06/2017 11:57 μμ.

μια απορία


Δε θέλω να τα χώσω σε αντιπισιστές, κάθε άλλο. Απλά έχω μια απορία και σκέφτηκα ότι ίσως κάποι@ που το έχει ψάξει περισσότερο θα μπαρούσε να μου τη λύσει.

Είναι γνωστό ότι σαν αναρχικ@ έχουμε απορρίψει κάθε μορφή ιεραρχίας. Στα μη-ανθρώπινα όντα όμως είναι γνωστό ότι υπάρχει ιεραρχία. Στα έντομα έχουμε βασίλισσες-κηφήνες-εργάτες, στα κοπάδια θυλαστικών έχουμε αρχηγούς, στα λιοντάρια, στους λύκους, σε όλα τα κοπάδια χερσαίων θυλαστικών υπάρχει κάποια ιεραρχία όπου οι ανώτερες βαθμίδες καθοδηγούν, έχουν προτεραιοτητα στην τροφή και στο νερό, γενικότερα δεν επικρατεί ισότητα. Και αυτό είναι κάτι που συμβαίνει σε άγρια κατάσταση, χωρίς την παρεμβολή του ανθρώπου.

Σίγουρα η ανθρώπινη εξουσία δε συγκρίνεται με αυτού του είδους την ιεραρχία, όμως δεν παύει να αποτελεί ιεραρχία,  μια σχέση που θα απορρίπταμε σαν αναρχικ@ στην κοινωνία μας.

Η ολική απελευθέρωση δεν είναι κάτι που αφορά αυτού του είδους τις ιεραρχίες; Πως θα μπορούσε να επέμβει κανείς για να απελευθερώσει για παράδειγμα τις εργάτριες-μέλισσες από την ηγεμονία της βασίλισσας-μητέρας ή ένα χαρέμι θυληκών ουρακοτάγκων από το άλφα-αρσενικό που τις χρησιμοποιεί για την ικανοποίησή του; Υπάρχει κάποια σχετική εμπειρία;

Θὰ πρόσθετε κάποιος καὶ τὸ γεγονὸς ὅτι τὰ ζῶα, ἀλλὰ καὶ τὰ ἔντομα, ὑπερασπίζονται τὰ ἐδαφικά τους ὅρια, τὴ γῆ τους, μὲ ἄγριες μάχες -ὡς ἀντεπιχείρημα στὴν ἄποψη ὅτι τὰ σύνορα εἶναι ἀνθρώπινη κατασκευή.

Posted in Αριστερά, Χωρίς κατηγορία | Tagged , , | Σχολιάστε

Ἔφεσος

19260440_10210420974016534_5637027762424498500_n

Σὰν τὴν παραπάνω εἰκόνα, περίπου, θὰ ἦταν στὸ παλάτι τῆς Κωνσταντινούπολης.

23231517_10210420975016559_6950701905005997226_n

 

23172540_10210420972976508_3367288897974195531_n

 

Posted in Ύστερη Αρχαιότητα, Μικρά Ασία, ελληνορωμαϊκή τέχνη | Tagged , , | Σχολιάστε

Στενόμυαλοι τῆς Μεσοβασιλείας

1-muc3b1eca-vudc3bac2b4-grecorromana-usada-en-egipto-hacia-el-siglo-ii-d-c

Μαύρη μαγεία. Αἴγυπτος, 2ος-3ος αἰ. μ.Χ.

Ὁ πειρασμὸς νὰ θεωρήσει κάποιος τὶς τωρινὲς συνθῆκες ὅμοιες μὲ ἐκεῖνες τοῦ διαστήματος μεταξὺ 1ου καὶ 3ου αἰ. δὲν εἶναι μικρός. Μιὰ μεσοβασιλεία μεταξὺ διαφορετικῶν κοσμοαντιλήψεων, ἕνας ἀχταρμὰς ὅπου οἱ πάντες διέδιδαν καὶ πουλοῦσαν τὴν φιλοσοφικὴ καὶ θρησκευτικὴ πραμάτεια τους καὶ οἱ πάντες ἐνδιαφέρονταν νὰ ἀκούσουν κάτι καινούργιο. Ἄπειρες λατρεῖες, ἄπειρες θεωρίες καὶ συστήματα περὶ παντὸς ἐπιστητοῦ. Πέρα ἀπὸ τὴν ὑποκειμενικότητα τῆς θετικῆς ἢ ἀρνητικῆς ἀντιμετώπισης τέτοιου φαινομένου, τέτοιες περίοδοι δὲν μποροῦν νὰ εἶναι αἰώνιοι ὅπως θὰ ἤθελαν οἱ σημερινοὶ φιλελεύθεροι, ποὺ θαυμάζουν τέτοιες ἐποχὲς σχετικισμοῦ. Εἶναι μεσοδιαστήματα μεταξὺ δυὸ ἐποχῶν στὶς ὁποῖες ἐπικρατεῖ συντριπτικὰ μία ἄποψη, ἕνας τρόπος ζωῆς, μιὰ καθημερινότητα. Τὸ εὖρος τοῦ διαστήματος ποικίλλει ἀλλὰ εἶναι πεπερασμένο. Πῶς λοιπόν, ἐπιβίωσε σὲ αὐτὸν τὸν ἀχταρμὰ ἡ Ἐκκλησία, ὥστε τὸν 4ο αἰ. νὰ κινήσει τὸ ἐνδιαφέρον τοῦ Μ. Κωνσταντίνου; Τὸ ἐρώτημα μπορεῖ νὰ φαίνεται ἁπλοϊκό, γιατὶ προφανῶς γιὰ ἕναν ἐπιβιώσαντα ὅλοι οἱ ἄλλοι ἐξαφανίστηκαν. Ἀλλὰ ἀκριβῶς αὐτὸ «δογματίζει» ἡ ἄποψη γιὰ τὶς μεσοβασιλεῖες ἢ μεσοδιαστήματα: μόνο ἕνας ἐπιβιώνει. Καὶ ξανὰ ἀπ’ τὴν ἀρχή. Ὅταν δὲν γίνεται νὰ ἐπιβιώσει μόνο ἕνας, ὅπως συνέβη στοὺς θρησκευτικοὺς πολέμους τοῦ 16ου αἰ., τότε ἀνοίγει ὁ δρόμος γιὰ τὸν σχετικισμὸ καὶ τὴν μεσοβασιλεία.

Σὲ ἐποχὲς ὅπου οἱ Ἐθνικοὶ μποροῦσαν νὰ ἔχουν ἀγάλματα τοῦ Χριστοῦ στὰ ἀνάκτορα ἢ νὰ λένε «Λατρέψτε τὸ Χριστό, κανένα πρόβλημα, ἀλλὰ λατρέψτε καὶ τοὺς Θεούς», ἡ ἀπάντηση τῆς Ἐκκλησίας ἦταν στερεότυπη.  Ὡς γνωστόν, οἱ διάφοροι αἱρετικοὶ καὶ Γνωστικοὶ θυσίαζαν στοὺς Διωγμούς. Δηλαδή, ἡ παγανιστικὴ καὶ νεοτερικὴ δῆθεν καλόπιστη κατηγορία πρὸς τὴν Ἐκκλησία γιὰ τὴν ξεροκεφαλιά της ἔγκειται στὴν ἑξῆς θαυμαστὴ ἀπορία: γιατί ἡ Ἐκκλησία δὲν ἦταν / εἶναι τόσο βλαμμένη ὥστε νὰ αὐτοκτονήσει καὶ νὰ αὐτοκαταργηθεῖ.

Κατὰ τὰ ἄλλα, «Οὕτω καὶ τούτων τὸ μὲν ἐξεταστικόν τε καὶ θεωρητικὸν ἐδεξάμεθα, ὅσον δὲ εἰς δαίμονας φέρει καὶ πλάνην καὶ ἀπωλείας βυθὸν διεπτύσαμεν». Ὑπομονή, ἄλλωστε, ἡ περίοδος τῆς νεοτερικῆς μεσοβασιλείας τελειώνει σιγὰ-σιγά.

Posted in παλιά και νέα θεότητα, φιλελεύθεροι, φιλοσοφίες, Ύστερη Αρχαιότητα, θρησκεία | Tagged , , | Σχολιάστε

Λάθος ἀναρχικὰ βαρέματα

Παλιά, Ἀναρχικοὶ εἶχαν χτυπήσει Ἀριστεριστὲς κατὰ λάθος, καὶ κατόπιν ἀπολογούμενοι ἔγραψαν σὲ ἀνακοίνωση, ἀπευθυνόμενοι στοὺς Ἀριστεριστὲς ὅτι ὡς ἱκανοποίηση οἱ Ἀριστεριστὲς «θα μπορούσαν να πράξουν αναλόγως σε βάρος» τους. Τώρα, μετὰ τὴν ἐπίθεσή τους σὲ λεσβία ἀκτιβίστρια, τὴν ὁποία ἐξέλαβαν γιὰ ἄλλλον, ἀναμένουμε κι ἄλλη σουρεαλιστικὴ ἀνακοίνωση. Ἡ ὁποία ἀκτιβίστρια δεχόμενη τὶς φάπες καὶ τὶς κλωτσιὲς ἀναγκάστηκε νὰ ὑποστηρίξει –γιὰ νὰ γλιτώσει ἢ νὰ τὴν λυπηθοῦν– ὅτι εἶναι κοπέλα. Δηλαδή, δὲν εἶναι σωστὸ νὰ βαρᾶμε κοπέλες: Νά ντόμπρος, προνεωτερικὸς τρόπος συμπεριφορᾶς τοῦ Ἄντρα (ἀγοράκια ἦταν αὐτοὶ ποὺ τὴν βάρεσαν. Μὲ πουλάκι). Δὲν ἔχω ὄρεξη καὶ καημὸ νὰ σαρκάσω τὸν πόνο κάποιου. Πέρα ἀπὸ ἀγάπες καὶ συναισθηματισμούς, ὅμως, οἱ Ἀριστεροὶ καὶ δικαιωματιστές, τὸ ἔχω πεῖ τουλάχιστον 800 φορές, σκάβουν τὸ λάκκο ὅπου θὰ τοὺς ρίξουν οἱ Μουσουλμάνοι. Ἢ μιὰ αὐταρχικὴ κυβέρνηση. Δὲν τοὺς νοιάζει.

Ἐκεῖ ποὺ δὲν ὑπάρχει πιὰ λογικὴ παρὰ χουλιγκανισμός (κι αὐτὴ εἶναι ὅλη ἡ Ἀριστερά), ἁπλὰ ἀναρωτιέσαι γιὰ τὴν κυβέρνηση. Ὡραῖα, θέλει νὰ ὑπάρξει ἐμφύλιος, ρεβὰνς γιὰ τὸ 1949, γιατὶ μόνο ἔτσι μπορεῖ νὰ κυβερνᾶ. Καὶ ἴσως ἔχει περισσότερες εὐκαιρίες σήμερα, π.χ. οἱ πλούσιοι καὶ τὰ ΜΜΕ ὑποστηρίζουν τὴν Ἀριστερά, ἐνῶ ἡ Δεξιὰ εἶναι διχασμένη ἀνάμεσα σὲ Δεξιοὺς καὶ Φιλελέδες ἀριστερῶν φρονημάτων. Πάντως, ὅπως ἡ Ἀκροδεξιὰ αὐτονομήθηκε τὸ 1967 καὶ δάγκωσε τὸ χέρι ποὺ τὴν τάιζε, τὴ Δεξιὰ δηλαδή, ἔτσι καὶ ἡ Ἀκροαριστερὰ κάποια μέρα θὰ αὐτονομηθεῖ. Βέβαια, χρειάστηκαν 18 χρόνια γιὰ τὴν αὐτονόμηση τῆς Ἀκροδεξιᾶς, καὶ σιγὰ μὴν κυβερνήσει ἡ Ἀριστερὰ ἄλλα 15 χρόνια. Σὲ αὐτὸ βασίζεται ἡ καθωσπρέπει Ἀριστερά. Ποιὸς ζῆ ποιὸς πεθαίνει ὣς τότε. Μόλις βγεῖ δεξιὰ  ἢ κεντροδεξιὰ κυβέρνηση μάλιστα, ἡ Ἀριστερὰ θὰ ξανακατεβάσει (ξανακατέβει) στοὺς δρόμους (μαζὶ μὲ) τὰ παβλωφικὰ ρομποτάκια τοῦ στοχαστικοῦ Ἀριστερισμοῦ (Ἀνταρσύες, ΚΟΕτζῆδες, μετανιωμένους ΛΑΕτζῆδες κ.ἄ.) καὶ τοὺς Ἀναρχικούς -ἄρα, «φίλοι ξανά». Τὸ ἴδιο σκεπτικὸ μὲ τὸ ὁποῖο θεωρεῖ ἐπίσημα (κάπου εἶχα διαβάσει σχετικὴ διακήρυξη) ἀκροδεξιὰ πολιτικὴ τὴν αὔξηση τῶν γεννήσεων τῶν γηγενῶν, καὶ προοδευτικὴ τὴν εἰσαγωγὴ ἰσλαμικῶν πληθυσμῶν. Ποιὸς ζῆ ποιὸς πεθαίνει.

Posted in Αριστερά, Ελλάδα, κοινωνία | Tagged , , , , | Σχολιάστε

Ἐναλλακτικὴ ἱστορία τοῦ Λένιν

Μὲ βάση ἕνα ἄρθρο τῶν New York Times. Οἱ ὑποθέσεις τους εἶναι λιγάκι ὅμοιες μὲ ἐκεῖνες τῶν Γερμανοτσολιάδων ποὺ ἔλεγαν ὅτι δὲν ἔχουν ἀντίρρηση νὰ συμπολεμήσουν μὲ τοὺς κατακτητὲς τῆς Ἑλλάδας ἀρκεῖ νὰ καταπολεμηθεῖ ὁ κομμουνισμός.

Without Lenin there would have been no Hitler. Hitler owed much of his rise to the support of conservative elites who feared a Bolshevik revolution on German soil and who believed that he alone could defeat Marxism. And the rest of his radical program was likewise justified by the threat of Leninist revolution. His anti-Semitism, his anti-Slavic plan for Lebensraum and above all the invasion of the Soviet Union in 1941 were supported by the elites and the people because of the fear of what the Nazis called “Judeo-Bolshevism.”

Without the Russian Revolution of 1917, Hitler would likely have ended up painting postcards in one of the same flophouses where he started. No Lenin, no Hitler — and the 20th century becomes unimaginable. Indeed, the very geography of our imagination becomes unimaginable.

Βεβαίως, ἡ ἀμερικανικὴ ἐφημερίδα ξέχασε κάποιον Μουσολίνι, ποὺ κατέλαβε ἤδη ἀπὸ τὸ 1923 τὴν ἐξουσία σὲ μιὰ χώρα ποὺ εἶχε νικήσει στὸν Α’ Π.Π., καὶ δὲν εἶχε κομμουνιστικὲς ἀναταραχές. Ἂς ἀφήσουμε τὸ ἐνδεχόμενο ὅτι ὅλο καὶ κάποιος ἀκροδεξιὸς Γερμανὸς θὰ ἀπομιμεῖτο τὸν Μουσολίνι, καὶ ὅτι ἀναπόφευκτα ἡ ἀπομίμηση ἐκ μέρους τῶν Γερμανῶν  θὰ ἐμπεριεῖχε ὡς πρόσθετα στοιχεῖα τὸ παραλήρημα τοῦ νορδικοῦ ἰδεαλισμοῦ καθὼς καὶ τὸν διανοουμενίστικο παγανισμὸ ποὺ ἤδη ὑπῆρχε στὴ Γερμανία (Θοῦλες κ.λπ.)· μιὰ χώρα -ἂς μὴν τὸ ξεχνᾶμε- ποὺ ἐγκατέλειψε τὸν Χριστιανισμὸ μετὰ τὸν βίαιο Kultur Kampf ἀκριβῶς γιατὶ δὲν ἔκαναν χωριὸ μαζὶ Προτεστάντες καὶ Καθολικοί. Ἐδῶ ἀκόμη καὶ οἱ Μὰρξ – Ἔνγκελς ἦταν ρατσιστικὰ διακείμενοι πρὸς τοὺς Σλάβους καὶ τοὺς Ρώσους· ἂς μὴν ἔχουμε αὐταπάτες πὼς ὁ χιτλερικὸς ἀντισλαβισμὸς ἦταν ἐφεύρεση τοῦ Χίτλερ κι ὄχι ἰδιότητα μιᾶς κάποιας πτυχῆς τῆς γερμανικῆς ψυχοσύνθεσης. Ἂς ἀφήσουμε τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ NY Times ἀποσιωπᾶ ὡς σημαντικὸ αἴτιο τοῦ γερμανικοῦ ρεβανσισμοῦ τὶς ταπεινωτικὲς συνθῆκες εἰρήνης ποὺ ἐπέβαλαν καὶ οἱ ΗΠΑ τὸ 1918. Κι ἂς τὰ θεωρήσουμε ὅλα αὐτὰ δεδομένα.

Ὁ γερμανικὸς ρεβανσισμὸς θὰ ἐκδηλωνόταν ἔτσι κι ἀλλιῶς, μὲ Λένιν ἢ χωρὶς αὐτόν γιὰ μπαμπούλα. Μάλιστα, ἐπειδὴ τέτοιος γερμανικὸς ρεβανσισμὸς θὰ ἐκδηλωνόταν ἀργὰ ἢ γρήγορα, πρέπει νὰ σκεφτοῦμε τὸ ἑπόμενο ἐρώτημα: Δίχως μιὰ «ἀτσάλινη» ΕΣΣΔ, μὲ γοργὴ καὶ ὄχι «μὲ φυσικὸ ρυθμό» ἐκβιομηχάνιση, καὶ αὐστηρὴ πειθαρχία, πῶς ἡ ἀγροτικὴ Ρωσία θὰ ἀμυνόταν ἀπέναντι σὲ μιὰ ἐπιθετικὴ Γερμανία (ἔτσι κι ἀλλιῶς βιομηχανικὴ χώρα), ἡ ὁποία θὰ ἔβρισκε πεδίο δόξης λαμπρὸ ὄχι τὸ δυτικὸ μέτωπο ἀλλὰ μόνο τὴ σλαβικὴ Ἀνατολή; Ἂν μὲ τὸν Στάλιν καὶ τὴν ἐκβιομηχάνιση ποὺ αὐτὸς εἶχε κάνει, ὁ γερμανικὸς στρατὸς ἔφτασε ὣς τὸ Λένινγκραντ καὶ τὸ Στάλινγκραντ, ποῦ θὰ ἔφτανε (στὰ πετρέλαια τοῦ Καυκάσου;) ἔχοντας ὡς ἐχθρὸ μιὰ ἡμιμεσαιωνική-ἀγροτική, ἀλλὰ τυπικὰ δημοκρατική, ὑπανάπτυκτη χώρα;

Ὑποθέσεις, βεβαίως, μποροῦν νὰ γίνονται κι ἀπὸ ὅλους. Ἔχει ὑποτεθεῖ ὅτι ἐὰν στὸν Ἱσπανικὸ Ἐμφύλιο νικοῦσαν οἱ Ἀριστεροί, τότε ὁ πόλεμος μεταξὺ ἈγγλοΓάλλων καὶ Ἄξονα δὲν θὰ ἦταν διόλου ἀναπόφευκτος, ἀφοῦ καὶ οἱ δυὸ θὰ ἀντιμετώπιζαν τὸν ἴδιο κίνδυνο. Θὰ εἴχαμε μιὰ ναζιστικὴ-δημοκρατικὴ συμμαχία.

Ἐναλλακτικὲς ἱστορίες, θὰ πεῖτε.

Posted in Αναδημοσιεύσεις, Γερμανία, Δύση, Ρωσία, ιστορία | Tagged , , , , , , | Σχολιάστε

Προρωμανικὴ τέχνη τῆς Ἱσπανίας

Τέχνη τῶν Μοζαράβων (Mozarabic art), ἱσπανῶν Χριστιανῶν ὑπὸ τὸν ἰσλαμικὸ ζυγό (8ος αἰ. κ.ἑ.). Ἀγαπᾶμε τὴν Ἱσπανία, πατρίδα τοῦ Μεγάλου Θεοδόσιου, ἄλλωστε, καὶ τόπο ταπείνωσης τοῦ Ἰσλάμ. Ἡ Δύση -προρωμανικὴ καὶ ρωμανική- ὅπως θὰ τὴ θέλαμε.

1024px-b_escorial_142v

 

36a98ecb1bb4b0b83764d37c83ee5be6-th-century-apocalypse

 

b_facundus_162v

 

b_facundus_43v

 

506fc5a344dbada8b4e0c21ed34abfde

 

b_valladolid_93

 

5

Posted in Δύση | Tagged , | Σχολιάστε

Satan sum et nihil humanum a me alienum puto

Μιὰ φορὰ κι ἕναν καιρό, οἱ ἀστοὶ βαρέθηκαν αὐτὲς τὶς φρικτὲς τιμωρίες μὲ τὶς ὁποῖες ἀπειλοῦσε ἡ χριστιανικὴ κοσμοθέαση τοὺς πλούσιους, καὶ δὲν τοὺς ἄφηνε νὰ εἶναι ἐπὶ γῆς θεοί, νὰ κάνουν ὅ,τι θέλουν. Μετά, κι οἱ πεπαιδευμένοι εὐγενεῖς σκάρωναν γιορτὲς-παρωδίες τῶν χριστιανικῶν τελετῶν, μὲ τὶς ὁποῖες κορόιδευαν τοὺς βαρετοὺς παπάδες τοὺς ὁποίους ἔπρεπε νὰ ἀνέχονται. Κι ὅταν ἦρθε ἡ ἐποχὴ τῆς Λογικῆς καὶ τῶν Φώτων, καὶ ξεμπέρδεψαν μὲ ὅλα αὐτὰ τὰ παπαδίστικα, τοὺς ἔπιασε μιὰ κάποια ρομαντικὴ μελαγχολία. Καὶ δώσ’ του οἱ δράκουλες καὶ οἱ διάβολοι καὶ τὰ πνεύματα στὰ μυθιστορήματα. Ἀλλὰ κι ὅταν πέθαναν οἱ γιοί τους στὸν Α’ Π.Π. τὸ ρίξαν στὸν πνευματισμό (ὄχι στὸν Χριστιανισμό, ἀλίμονο) γιὰ νὰ δοῦν τὸ πνεῦμα τοῦ γιοῦ (;) τους, γιὰ νὰ παρηγορηθοῦν. Κι ἀπὸ τὴν πολλὴ κατάθλιψη ἢ τὸ κενὸ ἢ τὴν διαστροφή, σκέφτηκαν διάφορα ὡραῖα καλλιτεχνικὰ καὶ λογοτεχνικά. «Τὸ πολὺ γὰρ τῆς θλίψεως…». Κι ὅλα αὐτὰ τὰ πνεύματα καὶ οἱ διάβολοι τῆς μοδέρνας λογοτεχνίας καὶ τέχνης δὲν ἦταν ὅ,τι ἦταν τὰ πνεύματα στὰ παραμύθια τῆς ἀμόρφωτης γιαγιᾶς, ἀλλὰ πνεύματα μὲ ἀξιώσεις ἀντικειμενικῆς ἀλήθειας καὶ κυριαρχίας. Ὅπως ἀκριβῶς οἱ ἀθῶοι «βουρκόλακες» (ἢ τὸ ἀρχικὰ χριστιανικὸ Χάλογουιν) ποὺ συνυπῆρχαν σὲ μιὰ χριστιανικὴ κοινωνία δὲν εἶναι οἱ βρυκόλακες τῆς τηλεόρασης καὶ μιᾶς ἀντιχριστιανικῆς κοινωνίας (καὶ τοῦ ἀντίστοιχου, σημερινοῦ Χάλογουιν). Ὅσο τὸ «χθόνιο» (ἂς τὸ πῶ ἔτσι) στοιχεῖο δὲν εἶχε πάρει τὸ πάνω χέρι (σὲ ἐπίπεδο κουλτούρας καὶ λογιοσύνης), ἦταν κάτι διαφορετικό, εἶχε διαφορετικὴ ἐπίδραση. Τώρα, ποὺ ἔγινε «λογοτεχνία», εἶναι ἀλλιῶς.

Κι ἐμεῖς πρέπει νὰ τὰ δοῦμε ὅλα αὐτὰ σὰν παγκόσμια λογοτεχνία, αὐτὰ τὰ «Νὰ τὸ δοῦμε κι ἀλλιῶς» καὶ τὰ γνωστικιστικὰ «Κι ἂν ὁ Διάβολος δὲν εἶναι κακός;», σὰν ἀριστουργήματα, σὰν τὴν ἀφρόκρεμα τοῦ πολιτισμοῦ μας καὶ τὴν κορωνίδα τῆς Δημιουργίας. Ἐνῶ εἶναι κατάπτωση καὶ ἐπιστροφὴ σὲ ἐποχὲς Καλιγούλα, μὲ μάγισσες καὶ χαρτορίχτρες, καὶ στὰ τὰμ-τάμ, πολὺ πιὸ πίσω κι ἀπὸ τὴν Ἀρχαιότητα τοῦ 5ου αἰ. π.Χ. Μερικὰ πράγματα (τὸν ἑλληνορωμαϊκὸ πολιτισμό, τὸν Χριστιανισμό) κακῶς τὰ παίρνουμε ὡς δεδομένα, σὰν λουλούδια ποὺ φυτρώνουν κάθε Ἄνοιξη καὶ θὰ συνεχίσουν νὰ φυτρώνουν, ἐνῶ δὲν εἶναι. Καὶ γι’ αὐτό, ὅποιος ἐπιτίθεται σὲ αὐτά, εἴτε μέσῳ τῆς Τέχνης εἴτε τῆς Πολιτικῆς, δὲν ἀξίζει παρὰ νὰ τοῦ ἐπιτιθέμεθα -ἀκριβῶς ἐπειδὴ ὁ ἀφανισμὸς τῶν πραγμάτων αὐτῶν δὲν εἶναι ἱστορικὰ ἀδιανόητος κι ἀδύνατος.

Πράγματι, κι ὁ Λόρδος Βύρων εἶχε κάποιες τάσεις δρακουλέ. Ἀλλὰ αὐτοθυσιάστηκε καὶ πέθανε στὴν Ἑλλάδα, ἐνῶ ὁ Πεσσόα ὄχι. Πράγματι, οἱ ἰδέες ἐντάσσονται στὴν ἐποχή τους. Ἀλλὰ ὅσο ὑπάρχει διαχρονικὸς ἐχθρὸς τῶν ἰδεῶν αὐτῶν, ὁ Χριστιανισμός, ὁποιαδήποτε ἐπικαιροποίησή τους δὲν εἶναι παρὰ ἡ συνέχεια μιᾶς παλιᾶς καλῆς διαμάχης, ποὺ ἀναβίωσε τὸν 17ο-18ο αἰ. Δὲν εἶναι ἁπλῶς «ὁ Μεσοπόλεμος» ἢ ἡ «Ἑταιρεία τῆς Θούλης» καὶ ἡ Μπλαβάτσκυ καὶ ἡ Θεοσοφία. Εἶναι πράγματα χιλιοειπωμένα, ἐπιχειρήματα χιλιοπαιγμένα, χιλιοαπαντημένα καὶ ξανὰ χιλιοτεθέντα στὸ τραπέζι τῶν φιλοσοφικῶν συζητήσεων. Βεβαίως, ἡ κασσέτα θὰ ξαναπαιχτεῖ καὶ τώρα. Τὸ λάθος ἔγκειται νὰ νομίζουμε ὅτι πρόκειται γιὰ μοντέρνα καὶ στιγμιαῖα πνευματικὰ συμβάντα. Σαφῶς ἐντάσσονται στὴ σύγχρονη προβληματική, τοῦ καιροῦ τους, μὲ ἀφορμὲς τωρινὲς κι ὄχι τοῦ 3ου αἰ. μ.Χ. Ὅμως, ἀκριβῶς ἐπειδὴ τὴν σύγχρονη προβληματικὴ τὴν ἐνοχλεῖ ἀφάνταστα ὁ Χριστιανισμός (κι ἡ χριστιανικὴ ἀντίληψη περὶ Διαβόλου, καὶ ὄχι ἀντίστοιχα ζητήματα λ.χ. τῆς θρησκείας τῶν Ἴνκας ἢ τοῦ Δωδεκάθεου), γι’ αὐτὸ ἡ «σύγχρονη προβληματικὴ» ἐπαναφέρει ἕνα κάρω ἀπόψεις τῶν Γνωστικῶν, τοῦ Ἰουλιανοῦ, τοῦ Κέλσου, κι ἄλλων. Κι ἔτσι, τὶς νομιμοποιεῖ πλαγίως, ἐνῶ ὑποτίθεται ὅτι τὶς ἔχει ξεπεράσει.

Ἐννοεῖται, βέβαια, ὅτι τὸ ζήτημά μας, ἡ τελικὴ αἰτία, δὲν εἶναι ὁ Μεσοπόλεμος τῶν ἀπογοητευμένων ψυχῶν κι ἡ ἀντίδραση στὸν ὑλισμὸ τῶν μπολσεβίκων καὶ τῶν πληβείων. Μιὰ χαρὰ προετοιμαζόταν τέτοιες ἰδέες ὅλον τὸν 19ο αἰ., ὅταν καμμιὰ «ἐπανάσταση» καὶ καμμιὰ «μελαγχολία τοῦ Μεσοπολέμου» δὲν ὑπῆρχαν, καὶ ἔκαναν διάφορες λιτανεῖες.

«Ἑωσφορισμός». Τί νὰ κάνουμε, αὐτό εἶναι. Νὰ ἀρχίσουμε ἀπὸ τὴ Γένεσι Γ’ 4-5; Τὸ ζουμὶ εἶναι τὸ ἴδιο, «λογοτεχνικοὶ» πειραματισμοὶ μὲ ἀντιχριστιανικὲς ἰδέες. Γιὰ πλάκα, γιὰ ἀστεῖο ἢ «πρόκληση», γιὰ «τροφὴ γιὰ σκέψη», ξέρω γώ, καὶ καλά. Λὲς καὶ ζοῦμε τὸν 1ο αἰ. μ.Χ. καὶ πρέπει νὰ τὰ ξαναδοῦμε ὅλα –καί, μάλιστα, ὄχι (πρὸς θεοῦ) φιλοσοφικὰ (ποὺ θὰ εἶχε καὶ νόημα) ἀλλὰ μόνο λογοτεχνικά. Ἀπέραντη κούραση. Καὶ ὅλα αὐτά, μάλιστα, συνταιριασμένα μὲ τὴν αὐτοθεοποίηση τοῦ νεωτερικοῦ ἀνθρώπου. Τί ὡραῖα.

Ὅποιος βάζει τὴν ἀξία τῶν πειραματισμῶν αὐτῶν πάνω ἀπὸ τὶς χριστιανικὲς ἀντίστοιχες πρέπει νὰ ξέρει τί θέτει καὶ πρῶτο. Αὐτὸ δὲν σημαίνει ἀκτιβισμὸ, σημαίνει μὴ σεβασμὸ γιὰ τὸ περιεχόμενο κάποιων ἰδεῶν κι ἐκφράσεων. Ἐλευθερία ἔχουμε, καὶ δὲν ζοῦμε σὲ χριστιανικὴ κοινωνία. Ἄλλο ἡ ὑπεράσπιση τῆς ἐλευθερίας κι ἄλλο τοῦ κάθε παράγωγου τῆς ἐλευθερίας, ἀκόμη κι ἐκείνου ποὺ ἐπαναφέρει ἀπόψεις Γνωστικὲς καὶ τῶν Ἀπόκρυφων Εὐαγγελίων, ἔστω κι ἀπὸ σπόντα.

Τώρα, βέβαια, ὁμολογῶ ὅτι ἴσως φταίει ὅτι δὲν μ’ ἄρεσε τόσο πολὺ ἡ λογοτεχνία. Βαριόμουνα ἀπίστευτα τὸν Φάουστ. Ἡ κακιὰ φαντασία, ποὺ λέει κι ὁ Πλωτίνος κι οἱ Πατέρες. Γιὰ νὰ τὸ πῶ ἀλλιῶς: Τίποτε λογοτεχνικὸ δὲν εἶναι σκέτα λογοτεχνικό, ἀκριβῶς ὅπως κανένα θρησκευτικὸ κείμενο δὲν εἶναι μόνο μεταφυσικὴ πραγματεία (κι ὄχι λογοτεχνία). Κι ἐφόσον δὲν εἶναι «μόνο λογοτεχνία», ἐγείρει κι ἄλλα ζητήματα, ὄχι μόνο πολιτικά ἀλλὰ καὶ θρησκευτικά. Ἄλλο ἂν ἡ «πρόκληση» ἑνὸς τέτοιου θεάτρου στὴν Ἑλλάδα, δεκαετίες μετά, ἔχει σαφὴ πολιτικὴ στόχευση, τὴν Ἐκκλησία.

«Τοὺς ἀνθρώπους τοὺς ἀγαπάω εἰλικρινά -ὤ, πόσο μ’ ἔχουν συκοφαντήσει!», ποὺ λέει κι ὁ Διάβολος στοὺς Ἀδελφοὺς Καραμαζώφ.

Posted in παλιά και νέα θεότητα, τέχνη, φιλοσοφίες | Tagged , | 22 Σχόλια

Πιστολιές (Τέξας)

Στὴν Ἑλλάδα δὲν ὑπάρχει αὐτὸ τὸ πρόβλημα. Τῆς ὁπλοκατοχῆς. Δὲν  μπορῶ νὰ ἐκφέρω γνώμη. Φαντάζομαι ὅτι ἡ δυνατότητα ὁπλοκατοχῆς χωρὶς «ἀπάνθρωπη» (στρατιωτική) αἴσθηση αὐτοπειθαρχίας εἶναι μιὰ αἰτία γιὰ τέτοια συμβάντα ὅπως αὐτὸ στὶς ΗΠΑ. Τὰ ψυχολογικὰ τὲστ καὶ ἰατρικὲς γνωματεύσεις δὲν θὰ πρέπει νὰ ἐπαρκοῦν γιὰ νὰ πάρει κάποιος ἄδεια. Ὅποιος νοιώθει μικρὸς θεὸς μὲ τὸ ὅπλο του, χωρὶς νὰ διαθέτει ἄλλα προσόντα (αὐτοπειθαρχία, ἱκανότητα ἀναβολῆς τῆς βίας) ἀναπόφευκτα θὰ χρησιμοποιήσει τὸ ὅπλο του στρέφοντάς το στὸ παιδί του ἢ στὸν γείτονα. Θὰ μποροῦσα νὰ φανταστῶ στὴν Ἑλλάδα δυνατότητα γιὰ ὁπλοκατοχὴ μόνο γιὰ ὅσους ἔχουν περάσει ἀπὸ στρατιωτικὴ ἐκπαίδευση (εἰδικὲς δυνάμεις κ.λπ., κι ὄχι ἁπλὴ θητεία), καὶ ἴσως γιὰ τοὺς κυνηγούς. Ἀπὸ τὴν ἄλλη, σίγουρα συνιστᾶ πρόβλημα τὸ ὅτι μόνο ὁ ληστὴς ποὺ μπαίνει σὲ ἕνα σπίτι ἔχει ὅπλο ἢ ὅτι ὁ ἀμυνόμενος μὲ ὅπλο στὸ σπίτι του καταδικάζεται ἀπὸ τὴ «Δικαιοσύνη» ἂν κάνει τὸ αὐτονόητο -ἂν σκοτώσει, δηλαδή, τὸν εἰσβολέα χωρὶς πολλὰ-πολλά. Ἀλλὰ αὐτὰ εἶναι ἁπλὲς εἰκασίες, καὶ δὲν μπορῶ νὰ ἔχω γνώμη.

Σημασία ἔχει ὅτι οἱ παγκόσμιας φήμης φυλλάδες τύπου New York Times ἑστιάζουν στὴν ὁπλοκατοχή, ὅπως καὶ τὰ ἄλλα διεθνὴ ΜΜΕ (BBC, Reuters), κι ἀποφεύγουν ὅπως ὁ διάολος τὸ λιβάνι νὰ ἀναφερθοῦν στὸ γεγονὸς ὅτι ὁ φονιὰς ἦταν μαχητικὸς / στρατευμένος (militant) ἄθεος. Τὸ ἴδιο κάνουν κι ὅταν ὁ ἑκάστοτε δράστης εἶναι Μουσουλμάνος. Ἡ πρόσφατη ἐπιχειρηματολογία τους, καὶ τῶν ὁμοφρόνων τους, εἶναι ὅτι «Ἐὰν ὁ δράστης εἶναι λευκὸς κι ὄχι Μουσουλμάνος, τότε θεωρεῖται ψυχοπαθής, ἐνῶ ἂν εἶναι Μουσουλμάνος τότε δὲν θεωρεῖται ψυχοπαθὴς ἀλλὰ συλλογικὰ κατηγορεῖται τὸ Ἰσλάμ»: Ἂν ἡ γιαγιά μου εἶχε καρούλια, θὰ ἦταν ἁμάξι, ποὺ λέγανε παλιά. Ὅπως σωστὰ ἔχει παρατηρηθεῖ (κι ἀπαντηθεῖ), ἐνῶ οἱ Ἑβραῖοι καὶ οἱ Μουσουλμάνοι τῶν ΗΠΑ εἶναι ἴσοι πληθυσμιακά, οἱ τρομοκρατικὲς δολοφονίες γιὰ θρησκευτικοὺς λόγους τῶν Μουσουλμάνων Ἀμερικανῶν σὲ βάρος συμπολιτῶν τους εἶναι πάρα πολλὲς, ἐνῶ τῶν Ἑβραίων Ἀμερικανῶν σὲ βάρος ἀλλόθρησκων συμπολιτῶν τους εἶναι ἐλάχιστες. Συνεπῶς, οἱ περιπτώσεις τῶν Μουσουλμάνων δὲν εἶναι ἀποτέλεσμα μεμονωμένης, ἀτομικῆς ψυχοπάθειας ἀλλὰ ἀνταπόκρισης στὴν ἐπιταγὴ τῆς θρησκείας τους. Ἐνῶ τώρα, μπορεῖ νὰ πρόκειται γιὰ Λευκό (ἡ ἀριστερὴ κι ἀκροδεξιὰ ψύχωση μὲ τὸ χρῶμα τοῦ δέρματος), ἀλλὰ δὲν ἦταν «Λευκὸς Χριστιανός» ἀλλὰ «Λευκὸς Ἀντιχριστιανός», ἀφοῦ δὲν σκότωσε πιστοὺς σὲ τζαμὶ ἢ συναγωγὴ ἀλλὰ σὲ ἐκκλησία. Συνεπῶς, κουκουλώνονται πάλι τὰ ἰδιαίτερα ἀντιχριστιανικὰ χαρακτηριστικὰ τῆς δράσης του (ὅπως μὲ τοὺς Μουσουλμάνους).

Posted in Δύση, κοινωνία | Tagged , , , | Σχολιάστε

Ἀναλογίες, 3:1

Μιὰ καὶ ὑπῆρξαν τρία πρόσφατα περιστατικὰ ἀριστερῆς βίας, ἔπρεπε νὰ ὑπάρξει κι ἕνα φασιστικὸ περιστατικὸ βίας. Εὐέλπιδες δαρμένοι, χασάπικα σπασμένα, νεαροὶ  μὲ μπλουζάκι «μολὼν λαβὲ» δαρμένοι: Ὅλοι ἀπὸ τοὺς φίλους τῶν Ἀριστερῶν. Κάπου ἔπρεπε, ἀναγκαστικά, νὰ πέσουν μερικὲς πέτρες σὲ ἕνα τζάμι σπιτιοῦ πρόσφυγα, ὥστε νὰ φανεῖ ὅτι τὸ πραγματικὸ καὶ κύριο πρόβλημα εἶναι ὁ φασισμὸς κι ὄχι ἡ Ἀριστερὰ ποὺ τὸν ἐνδυναμώνει καὶ ποὺ συναριθμεῖ σὲ αὐτὸν ὅλα ὅσα αὐτὴ ἁπλὰ δὲν γουστάρει. Νὰ συμβεῖ κάποιο ρατσιστικό, βέβαια, ἐπεισόδιο βίας, ὥστε νὰ μὴν ξεχάσουμε ὅτι εἴμαστε ὑποχρεωμένοι νὰ κάνουμε συνιδιοκτῆτες τῆς χώρας μας τοὺς ἀλλοδαπούς, δῆθεν πρόσφυγες.

Ὁ δὲ πρωθυπουργός, νὰ μοιράζει σημαῖες σὰν τὸν Ψωμιάδη ὅταν ὁ δεύτερος ἦταν νομάρχης. Ἀφοῦ ἡ σημαία εἶναι ἕνα ἁπλὸ πανί, εἶχε ἀποφανθεῖ ἕνας πνευματάνθρωπος τὸ 1995. Ποιὰ ἰδιαίτερη τιμὴ ἀποδίδεται, δηλαδή, στὸν «μικρὸ Ἀμίρ» χαρίζοντάς του ἕνα ξεσκονόπανο; Ὥστε δὲν εἶναι ὁ «μικρὸς Ἀμὶρ» ποὺ τιμᾶται, εἶναι οἱ Ἕλληνες ποὺ ὑποτιμῶνται ἀπὸ τὴν Ἀριστερὰ μὲ τὴ γελοιοποίηση τῆς σημαίας τους. Ἡ δὲ μάνα, γεμάτη χαμόγελο -μόνο δὲν γέλαγε. Ἂν διάβασα καὶ θυμᾶμαι καλά, κάποια στιγμὴ ὁ ξένος διερμηνέας νευρίασε καὶ τῆς εἶπε νὰ μὴν χαμογελᾶ τόσο πολύ. Ἐπίζω νὰ κάνω λάθος. Πρόπερσυ ὁ «μικρὸς Ἀιλάν», φέτος ὁ «μικρὸς Ἀμίρ». Συναισθηματισμός, τὸ ἔσχατο ἐπιχείρημα τῆς Ἀριστερᾶς, αὐτῶν τῶν συναισθηματικῶν βαμπίρ. Ἡ χώρα μιὰ λοτταρία, πυροβολεῖται σὲ ρώσικη ρουλέτα.

Υ.Γ. Γιὰ τὰ φασιστοακτιβιστικά, ἔχω κάνει λόγο καὶ ἀλλοῦ. Ἂς ἀφήσω κατὰ πόσο δίκαιο κι ἀνθρώπινο εἶναι, γιατὶ δὲν ὑπάρχει πεδίο συνεννόησης ἐδῶ. Οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ -οἱ ἀκροδεξιοί- ἔχουν βαθὺ καημὸ νὰ ἀντιγράψουν τὴν ἀριστερὴ τρομοκρατία (ἀτομικὴ ἢ συμμοριτική) χωρὶς νὰ ἔχουν τὶς προϋποθέσεις της (στήριξη ἀπὸ ΜΜΕ καὶ κράτος, διανόηση, θεσμούς). Ἂς τὸ πῶ κι ἐδῶ: Πράξεις πού, γιὰ ἀντικειμενικοὺς λόγους καὶ συνθῆκες, συσπειρώνουν κόσμο γύρω ἀπὸ τὸν «πολιτισμὸ» καὶ τὴν «ἀνθρωπιὰ» (τῆς Ἀριστερᾶς, φυσικά!) ἢ  συσπειρώνουν «πρόσφυγες» γύρω ἀπὸ τζιχαντιστικοὺς κύκλους ποὺ ὑφίστανται στὴν Ἑλλάδα, εἴτε αὐτὲς οἱ πράξεις εἶναι πέτρες σὲ τζάμια σπιτιῶν εἴτε ἄλλα ὄμορφα χάπενιν, μόνο ἄνθρωποι ποὺ χρησιμεύουν (ἀσυναίσθητα φαντάζομαι) ὡς λαγοὶ τῆς Ἀριστερᾶς μποροῦν νὰ τὶς κάνουν -ὅταν δὲν εἶναι ἀριστερὲς προβοκάτσιες. Ἄλλο πράγμα εἶναι νὰ ζητᾶς ὡς κράτος τὸν (ἀκόμη καὶ βίαιο, μόνο κρατικὸ ὅμως) τερματισμὸ τῆς «γιὰ ἀνθρωπιστικοὺς λόγους» παράνομης εἰσόδου Μουσουλμάνων καὶ τὴν (ἀκόμη καὶ βίαιη, μόνο κρατικὴ ὅμως) ἀπέλαση τῶν «προσφύγων», κι ἄλλο νὰ δείξεις πόσο ἕτοιμος εἶσαι νὰ κάνεις αὐτοκαταστροφικὰ πογκρόμ, ἢ νὰ κάνεις πογκρὸμ «γιατὶ τὸ λέει ἡ καρδιά σου». Ἂς προσθέσω ὅτι χωρὶς γεννητικότητα (παντρειὰ καὶ πολλὰ παιδιά) τὸ παιχνίδι εἶναι χαμένο ἔτσι κι ἀλλιῶς.

Posted in Αριστερά, Ελλάδα | Tagged , , , | Σχολιάστε

Ἀθανάσιος Χριστόπουλος: Ἰλιάδας Α’

Ἀπὸ τοὺς πρώτους ποὺ μετέφρασαν τὴν Ἰλιάδα ἦταν ὁ λόγιος Ἀθανάσιος Χριστόπουλος ἀπὸ τὴν Καστοριά. Μετέφρασε (κατὰ τὶς δεκαετίες τοῦ 1830 καὶ 1840) τὴν πρώτη ραψωδία τῆς Ἰλιάδας χρησιμοποιώντας λέξεις ἀπὸ τὰ καστοριανὰ καὶ κοζανίτικα. Εἶχε προηγηθεῖ, ὡς μεταφραστὴς τῆς Ἰλιάδας, ὁ ἐπίσης Δυτικομακεδόνας, Κοζανίτης Γεώργιος Ρουσιάδης (1816-19). Τὰ λάθη δικά μου.

 

ΟΜΗΡΟΣ

ΙΛΙΑΔΑΣ Α’

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Εἰς τὴν νεότητά μου ἐδοκίμασα νὰ μεταφράσω τὸν Ὅμηρον μὲ στίχους ὁμοιοκατάληκτους˙ ἀλλ’ ἀφοῦ ἀρκετὰ ἐκοπίασα, δὲν ἐδυνήθηκα νὰ μεταφράσω κατὰ τὸν πόθον μου χωρὶς περιττὰ παραγεμίσματα˙ καὶ παραιτήθηκα. Εἰς τὸ γῆρας μου ενθυμήθηκα, ὅτι ὅλ’ οἱ παλαιοὶ Ἕλληνες μεταχειρίζουνταν στίχους ἀνομοιοκαταλήκτους κατὰ διαφόρους ρυθμούς, συνηθισμένους εἰς τοὺς καιρούς των, καθὼς καὶ οἱ μαθηταί τους Ῥωμαῖοι. Μάρτυρες τοῦ λόγου μου εἶναι τὰ σωζόμενα ποιήματά τους. Ἀλλὰ καὶ αὐτοὶ ἔτι ὅλοι τῆς Ἐκκλησίας μας οἱ Ὕμνοι, ἐκτὸς τῶν ἰδιομέλων λεγομένων, εἶναι στίχοι ἀνομοικατάληκτοι ρυθμῶν μουσικῶν διαφόρων καὶ ἤχων. Καθὼς, παραδείγματος χάριν εἶναι καὶ οἱ ἑξῆς κατὰ τὸν Δώριον ἦχον:

Ἀνοίξω τὸ στόμα μου

καὶ πληρωθήσεται πνεύματος˙

καὶ λόγον ἐρεύξομαι

τῇ βασιλίδι μητρί˙

καὶ ὀφθήσομαι

φαιδρῶς πανηγυρίζων˙

καὶ ᾄσω γηθόμενος

ταύτης τὰ θαύματα.

Και:

Ὡς γενναῖον ἐν μάρτυσιν,

ἀθλοφόρε Γεώργιε,

συνελθόντες σήμερον.

Εὐφημοῦμέν σε

ὅτι τὸν δρόμον τετέλεκας˙

τὴν πίστην τετήρηκας˙

καὶ ἐδέξω ἐκ Θεοῦ

τὸν τῆς νίκης σου στέφανον,

ὃν ἱκέτευε,

ἐκ φθορᾶς καὶ κινδύνων λυτρωθῆναι

τοὺς ἐν πίστει ἐκτελοῦντας

τὴν ἀεισέβαστον μνήμην σου.

Καὶ τ. λ.

           

Λοιπὸν κι ἐγὼ τοὺς παλαιούς μας μιμούμενος, μετέφρασα τὴν Α’ Ἰλιάδα μὲ τοὺς ἀνομοιοκατάληκτους τροχαϊκοὺς τοῦ Αἰσχύλου στίχους. Καὶ τοῦτ’ ὄχι δι’ ἄλλο, πάρεξ νὰ ἰδῶ, ἂν ὁ Ὅμηρος μεταφράζεται πληρέστερα χωρὶς παραγεμίσματα λέξιν πρὸς λέξιν μὲ αὐτούς.

Τέτοιους πολλοὺς ὁ Αἰσχύλος εἰς τοὺς Πέρσας μεταχειρίζεται. Εἶναι δὲ αὐτοὶ οἱ δεκαπεντασύλλαβοί μας, οἱ λεγόμενοι πολιτικοί. Καθώς:

 

Ὦ βαθυζώνων ἄνασσα, Περσίδων ὑπερτάτη,

μῆτερ, ἡ Ξέρξου γηραιά, χαῖρε, Δαρείου γύναι.

Καὶ τ. λ.

           

Οἱ δὲ ὁμοιοκατάληκτοι στίχοι εἶναι, νομίζω, τῶν Σαρακηνῶν Ἀράβων. Αὐτοὶ ἐδίδαξαν καὶ τοὺς Πέρσας τὴν ὁμοιοκαταληξίαν. Τοὺς Σαρακηνοὺς βέβαια ἐμιμήθησαν καὶ οἱ Ἱσπανοί, ἐπὶ τῆς Σαρακηνοκρατίας τους. Τοὺς Ἱσπανοὺς ἔπειτα οἱ Φράγκοι τοὺς ἀκολούθησαν˙ καὶ τοὺς Φράγκους οἱ Ἰταλοὶ καὶ πολὺ κατόπ’ οἱ Ἕλληνές μας τοὺς Ἰταλούς. Πρῶτος μιμητής τους φαίνεται ὁ Κρητικὸς Βιζέντζος Κορνάρος, ὁ ποιητὴς τῶν Ἐρώτων τοῦ Ἐρωτόκριτου καὶ τῆς Ἀρετούσας.

                                                                                                                                                                                                    Α. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ

 

ΙΛΙΑΔΑΣ Α’

 

 

 

 

 

 

 

 

10

 

 

 

 

 

 

 

 

 

20

 

 

 

 

 

 

 

 

 

30

 

 

 

 

 

 

 

 

 

40

 

 

 

 

 

 

 

 

 

50

 

 

 

 

 

 

 

 

 

60

 

 

 

 

 

 

 

 

 

70

 

 

 

 

 

 

 

 

 

80

 

 

 

 

 

 

 

 

 

90

 

 

 

 

 

 

 

 

 

100

 

 

 

 

 

 

 

 

 

110

 

 

 

 

 

 

 

 

 

120

 

 

 

 

 

 

 

 

 

130

 

 

 

 

 

 

 

 

 

140

 

 

 

 

 

 

 

 

 

150

 

 

 

 

 

 

 

 

 

160

 

 

 

 

 

 

 

 

 

170

 

 

 

 

 

 

 

 

 

180

 

 

 

 

 

 

 

 

 

190

 

 

 

 

 

 

 

 

 

200

 

 

 

 

 

 

 

 

 

210

 

 

 

 

 

 

 

 

 

220

 

 

 

 

 

 

 

 

 

230

 

 

 

 

 

 

 

 

 

240

 

 

 

 

 

 

 

 

 

250

 

 

 

 

 

 

 

 

 

260

 

 

 

 

 

 

 

 

 

270

 

 

 

 

 

 

 

 

 

280

 

 

 

 

 

 

 

 

 

290

 

 

 

 

 

 

 

 

 

300

 

 

 

 

 

 

 

 

 

310

 

 

 

 

 

 

 

 

 

320

 

 

 

 

 

 

 

 

 

330

 

 

 

 

 

 

 

 

 

340

 

 

 

 

 

 

 

 

 

350

 

 

 

 

 

 

 

 

 

360

 

 

 

 

 

 

 

 

 

370

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

380

 

 

 

 

 

 

 

 

 

390

 

 

 

 

 

 

 

 

 

400

 

 

 

 

 

 

 

 

 

410

 

 

 

 

 

 

 

 

 

420

 

 

 

 

 

 

 

 

 

430

 

 

 

 

 

 

 

 

 

440

 

 

 

 

 

 

 

 

 

450

 

 

 

 

 

 

 

 

 

460

 

 

 

 

 

 

 

 

 

470

 

 

 

 

 

 

 

 

 

480

 

 

 

 

 

 

 

 

 

490

 

 

 

 

 

 

 

 

 

500

 

 

 

 

 

 

 

 

 

510

 

 

Τὴν ἔχθραν ψάλλε τὴν κακήν, θεά, τοῦ Ἀχιλλέως,

ποὺ ἔφερε τοὺς Ἀχαιοὺς ἀναριθμήτους πόνους.

Καὶ εἰς τὸν Ἅδην ἔρριξε πολλὲς ψυχὲς ἀνδρεῖες

ἡρώων˙ καὶ τοὺς ἔκαμεν αὐτοὺς φαγὶ τῶν σκύλων.

Ἀπὸ τι δὰ ἐμάλωσαν κι ἐχώρισαν τὰ πρῶτα

ὁ δοξασμένος Ἀχιλλεὺς κι ὁ βασιλεὺς Ἀτρείδης;

Καὶ ποιός Θεὸς τοὺς ἔβαλε εἰς λόγια, νὰ μαλώσουν;

Ὁ υἱὸς τοῦ Διὸς καὶ τῆς Λητοῦς˙ αὐτὸς τὸν βασιλέα

ὀργίσθη˙ καὶ στὸ στράτευμα κακὴν σήκωσ’ ἀρρώστια.

Καὶ οἱ λαοὶ ἐχάνονταν˙ γιατὶ ὁ βασιλέας

Ἀτρείδης τοῦ ἀτίμασε τὸν ἱερέα Χρύσην.

Ὅτ’ ἦρθ’ αὐτὸς εἰς τὰ γοργὰ τῶν Ἀχαιῶν καράβια,

διὰ τὴν θυγατέρα του νὰ τὴν ἐλευθερώσει,

ἄπειρα λύτρα φέροντας, βαστώντας καὶ στὰ χέρια

τὸ στέμμα τοῦ Ἀπόλλωνος μὲ τὸ χρυσὸν τὸ σκῆπτρον.

Καὶ παρακάλει ὁλουνοὺς τοὺς Ἀχαιούς˙ καὶ πλέον

τοὺς δύο Ἀτρείδας τοῦ λαοῦ ἀρχιστρατήγους πρώτους.

Ἀτρεῖδες, εἶπε, κι Ἀχαιοὶ εὐμορφοκνήμιδ’ ἄλλοι

εἴθ’ οἱ θεοί, ὁποὺ κατοικοῦν τὰ δώματα τ’ Ὀλύμπου,

νὰ δώσουν νὰ πορθήσετε τὴν πόλιν τοῦ Πριάμου,

καὶ στὴν πατρίδα σας καλὰ νὰ κατευδοθῆτε.

Τὴν κόρην λύστε μ’ τὴν γλυκὴν καὶ πάρτ’ αὐτὰ τὰ λύτρα.

Σεβόμενοι τὸν μακρόχτυπον Ἀπόλλων’ υἱὸν τοῦ Δία.

Τότ’ ὅλ’ ἐκεῖ ἐφώναξαν οἱ Ἀχαιοὶ οἱ ἄλλοι,

τὸν ἱερέα νὰ ντραποῦν καὶ νὰ δεχθοῦν τὰ λύτρα.

Ὅμως ὁ Ἀγαμέμνονας, δὲν τἄρεσ’, ὁ Ἀτρείδης˙

ἀλλὰ κακὰ τὸν ἔδιωξε καὶ προσταγὴ φρικτή ‘πε˙

Μὴ σ’ εὕρω, γέροντα, ἐγὼ στὰ βαθουλὰ καράβια,

ἢ νὰ ἀργήσεις τώρ’ αὐτοῦ ἢ ὕστερ’ πάλε νάρθεις˙

καὶ τοῦ Θεοῦ δὲν σ’ ὠφελήσ’ τὸ στέμμα καὶ τὸ σκῆπτρον.

Αὐτὴν ἐγὼ δὲν ἀπολνῶ, πρὶν τὴν ἐρθεῖ τὸ γῆρας,

στὸ Ἄργος, εἰς τὸ σπίτι μου, μακρυὰ ‘πὸ τὴν πατρίδα,

ἔχοντας ἔργον τὸ πανὶ καὶ τὸ δικό μου στρῶμα.

Μόν’ φύγε˙ μή με σύγχιζε, γερὸς γιὰ νὰ πηγαίνεις.

Ἔτσ’ εἶπε˙ καὶ φοβήθηκεν ὁ γέρος κι ὑποτάχθη

στὸν λόγον˙ καὶ ἐκίνησε σιωπηλὰ στὴν ἄκραν

τῆς φλοισβερῆς τῆς θάλασσας καὶ περισςὰ μακρόθεν

πηγαίνοντας προσεύχουνταν στὸν βασιλέ’ Ἀπόλλων’,

ὁποὺ τὸν γέννησ’ ἡ Λητὼ ἡ εὐμορφομαλλιάρα.

Ἄκουσ’ μ’, ἀργυροδόξαρε, ὁποὺ τὴν Χρύσαν σκέπεις

καὶ Κίλλαν καὶ τὴν Τένεδον ἀνδρεῖα βασιλεύεις,

Σμινθέα, ἂν ὀρόφωσα ποτέ μου τὸν ναόν σου

ἢ ἂν καὶ σὲ κατάκαυσα μηριὰ παχειὰ ποτέ μου

γιδιῶν καὶ ταύρων, τέλειωσε τὸν πόθον μου ἐτοῦτον.

Οἱ Δαναοὶ τὰ δάκρυά μου μὲ βέλη σ’ ἂς πλερώσουν.

Ἔτσ’ εἶπε προσευχόμενος. Τὸν ἄκουσ’ ὁ Ἀπόλλων.

Κι ἀπ’ τοῦ Ὀλύμπου τὲς κορφὲς κατέβη θυμωμένος,

ἔχοντας εἰς τοὺς ὤμους του δοξάρι καὶ φαρέτραν.

κι εἰς τὸν θυμὸν κινούμενος, βροντήξαν οἱ σαΐτες

στοὺς ὤμους του˙ κι ἐπήγαινεν ὁμοιάζοντας σὰν νύχτα.

Ἐκάθησε τότ’ ἔπειτα μακρυὰ ‘πὸ τὰ καράβια˙

καὶ μετὰ τοῦτο ἔρριξε κατοπινὰ σαΐταν.

Κι ἔγινε βρόντος τρομερὸς ἀπ’ τ’ ἀργυρὸ δοξάρι.

Πρῶτα τὲς μούλες λάβωσε καὶ τοὺς γοργοὺς τοὺς σκύλους.

Ἀλλὰ κατόπι ρίχνοντας πικρὸ σ’ ἐκείνους βέλος

χτυποῦσε, καὶ πυκνὲς φωτιὲς νεκρῶν ἐκαίγαν πάντα.

Μέρες ἐννιὰ στὸ στράτευμα ἐτρέχαν θεοῦ βέλη.

Στὲς δέκα κάλεσ’ εἰς βουλὴν λαὸν ὁ Ἀχιλλέας.

Αὐτὸν ἐφώτισ’ ἡ Θεὰ ἀσπραγκαλιάρα Ἥρα,

λυπούμενη τοὺς Δαναούς, ὅτ’ ἔβλεπε πεθαίνουν.

Λοιπὸν σὰν ἐσυνάχθηκαν καὶ κάθησαν ἀντάμα,

ὁ γοργοπόδης Ἀχιλλεὺς σηκώθ’ εἰς τούτους κι εἶπεΐ

Ἀτρείδη, θὰ ποδίσομεν ἐμεῖς, νομίζω, τώρα

κι ὀπίσω θὰ γυρίσομεν, ἂν φύγομεν τὸν Χάρον˙

ὅτ’ ὁ λοιμὸς κι ὁ πόλεμος τοὺς Ἀχαιοὺς δαμάζει.

Ἔλ’ ἂς ρωτήσομεν τινὰ μάντιν ἢ ἱερέα,

νὰ πεῖ τί τόσον θύμωσεν ὁ Φοῖβος ὁ Ἀπόλλων;

Μὴ μέμφεται γιὰ τάξιμον; Ἢ μὴ γιὰ ἑκατόμβην;

Ἢ μήπως θέλει λίπ’ ἀρνιῶν ἢ καὶ γιδιῶν τελείων

νὰ λάβει κι ὕστερ’ τὸ κακὸν νὰ μᾶς ἀπομακρύνει;

Ἔτσ’ εἶπ’ αὐτὸς καὶ κάθησε. Κι εἰς τούτους ἐσηκώθη

ὁ Κάλχας θεστορόπουλος μέγας ὀρνιθομάντης,

ποὺ ἤξευρε τὰ ὅσα εἶν’ καὶ ἦταν καὶ θὰ εἶναι,

κι εἰς τὴν Τρῳάδ’ ὁδήγησε τῶν Ἀχαιῶν τὸν στόλον

μὲ τὴν μαντείαν του, ὁποὺ τὸν ἔδωσ’ ὁ Ἀπόλλων.

Αὐτὸς ἐκείνους φρόνιμα ὁμίλησε καὶ εἶπε˙

Φίλε τοῦ Δία Ἀχιλλεῦ, προστάζεις νὰ λαλήσω

τοῦ μακροχτύπη βασιλέ’ Ἀπόλλωνα τὴν κάκια;

Τὴν λέγω ‘γώ˙ ἀλλὰ ἐσὺ ὑπόσχου κι ὄμνεξέ με

νὰ μὲ βοηθήσεις πρόθυμα μὲ λόγια καὶ μὲ χέρια˙

Γιατὶ νομίζω βέβαια ἄνθρωπον θὰ θυμώσω,

ποὺ τοὺς Ἀργείους ὁλουνοὺς μεγαλοβασιλεύει˙

Καὶ εἰς αὐτὸν οἱ Δαναοὶ ὑποταγμένοι εἶναι.

Ὅτι νικάει ὁ βασιλεύς, ἂν στὸν μικρὸν θυμώσει.

Κι ἂν καὶ χωνεύσει τὸν θυμὸν τὴν ἴδιαν ἡμέραν,

κρατεῖ πλὴν πάθος στὴν καρδιά, κατόπι νὰ τὸ κάμει.

Κ’ ἐσὺ στοχάσου τὸ λοιπόν, ἂν ἴσως καὶ μὲ σώσεις.

Τὸν ἀποκρίθ’ ὁ Ἀχιλλεὺς ὁ γοργοπόδης˙ κι εἶπε˙

Ὑπερθαρρεύοντας εἰπὲ ὅ,τι χρησμὸν γνωρίζεις˙

γιατί, μὰ τὸν Ἀπόλλωνα, τὸν φίλτατον τοῦ Δία,

πρὸς τὸν ὁποῖον ἐσὺ προσεύχεσαι, ὦ Κάλχα,

καὶ εἰς τοὺς Δαναοὺς χρησμοὺς ξηγᾶς καὶ φανερώνεις,

ὅσο ἐγώ ‘μαι ζωντανὸς κι’ ἀπάν’ στὴν γῆν θωριοῦμαι,

κανένα ἀπ’ τοὺς Δαναοὺς ἐδ’ ὅλους στὰ καράβια

δὲν βάνει χέρ’ ἀπάνω σου˙ κι’ ἂν πεῖς κι ὁ Ἀγαμέμνων,

ποὺ τώρ’ ὅτ’ εἶν’ δοξάζεται τῶν Ἀχαιῶν ὁ πρῶτος.

Καὶ τότε δὰ θαρρεύτηκε καὶ εἶπ’ ὁ ἅγιος μάντις.

Δὲν μέμφεται γιὰ τάξιμον αὐτὸς ἢ ἑκατόμβην,

μόν’ γιὰ τὸν ἱερέα του, π’ ἀτίμασ’ Ἀγαμέμνων.

κι’ οὐδὲ τὴν κόρ’ ἀπόλυκε, οὐδὲ τὰ λύτρ’ ἐδέχθη.

Γιὰ τοῦτο πόνους ἔδωσε˙ κι ἀκόμα θέλει δώσει.

Οὔτε σηκώνει τοῦ λοιμοῦ προτοῦ τὰ βαρειά του χέρια,

ὡσποὺ δὲν παραδώσομεν τὴν μαυρομάταν κόρην,

ἄλυτρην, ἀναγόραστην στὸν ποθητὸν πατέρα

κι εἰς Χρύσαν δὲν προσφέρομεν ἁγίαν ἑκατόμβην

καὶ τότε νὰ ἐλπίσομεν πὼς τὸν ἐξιλεοῦμεν.

Ἔτσ’ εἶπ’ αὐτὸς καὶ κάθησε. Κι εἰς τούτους ἐσηκώθη

Ὁ ἥρως μέγας βασιλεὺς Ἀτρείδης Ἀγαμέμνων

θλιμμένος, καὶ κατάκαρδα ὅλος θυμὸν γεμάτος.

Καὶ ὅμοια τὰ μάτια του ὡσὰν φωτιὰ λαμπρή ‘ταν.

Πρῶτα τὸν Κάλχαντα, κακὰ κοιτάζοντας, τὸν εἶπε˙

Κακομάντι, χαροποιὸν ποτέ σου δὲν μοῦ εἶπες,

πάντοτε τὰ κακὰ ‘γαπᾶ ὁ νοῦς σου νὰ μαντεύει.

Λόγον καλὸν δὲν λάλησες˙ οὔτ’ ἔκαμες ποτέ σου.

Καὶ τώρα προφητεύοντας στοὺς Δαναοὺς, φωνάζεις,

πὼς τάχα πόνους γιατ’ αὐτὸ τοὺς κάμν’ ὁ μακροχτύπης,

γιατὶ ἐγὼ δὲν ἤθελα τῆς κόρης Χρυσηΐδας

τὰ λαμπρὰ λύτρα νὰ δεχθῶ, ὅτι περίπου θέλω

νά’ χω αὐτὴν στὸ σπίτι μου, γιατὶ καὶ τὴν προκρίνω

ἀπ’ τὴν κορασιδένια μου γυναίκα Κλυταιμνήστρα.

Ὅτι δὲν εἶν’ κατώτερη αὐτὴ ἀπὸ ἐκείνην

στὸ σῶμα καὶ στὸ κάλλος της, στὴ γνώση καὶ στὰ ἔργα.

Ἀλλὰ καὶ ἔτσι δέχομαι, ὀπίσω νὰ τὴ δώσω,

Ὅτ’ ὁ λαὸς θέλω νὰ ζεῖ καὶ ὄχι νὰ πεθάνει.

Ἀλλ’ ὅμως ἑτοιμάστε με πάραυτα δῶρον ἄλλο,

μὴ τοὺς Ἀργείους μεταξὺ μονάχος ἀπομείνω

ἀφιλοδώρητος ἐγώ˙ ὅτ’ ἐπειδὴ δὲν πρέπει.

Τὸ βλέπετ’ ὅλοι πὼς ἀλλοῦ τὸ δῶρόν μου πηγαίνει.

Τὸν ἀποκρίθ’ ὁ Ἀχιλλεὺς κατόπ’ ὁ γοργοπόδης.

Ἔνδοξ’ Ἀτρείδη καὶ πολλὰ φιλόπλουτε ἀπ’ ὅλους˙

οἱ μεγαλόψυχ’ Ἀχαιοὶ πῶς νὰ σὲ δώσουν δῶρον;

Δῶρα πολλὰ δὲν ξεύρομεν πούποτ’ ἀποθεμένα˙

Ἀλλὰ τὰ ὅσ’ ἁρπάξαμεν ἀπὸ τὲς πολιτεῖες,

αὐτὰ διαμοιράσθηκαν˙ κι αὐτὰ δὲν παραπρέπει,

νὰ τὰ μεταμαζώξομεν ἀπ’ τοὺς λαοὺς ὀπίσω.

Πλὴν τώρ’ αὐτὴν στεῖλ’ στὸν θεόν˙ κι οἱ Ἀχαιοὶ κατόπι

νὰ σὲ πληρώσομεν τριπλὰ καὶ τετραπλά, ὁπόταν

δώσει ὁ Ζεὺς ν’ ἁρπάξομεν τὴν πολιτείαν Τροίαν.

Τὸν ἀποκρίθ’ ὁ βασιλεὺς ὁ Ἀγαμέμνων κι εἶπε.

Ὦ ὁμοιόθε’ Ἀχιλλεῦ, ὡσὰν καλὸς ποὺ εἶσαι,

μὴ δόλια δὲν μὲ περνᾶς, οὐδὲ μὲ καταπείθεις.

Ἤ θέλεις νά ‘χεις δῶρο σὺ κι ἐγὼ νἀ κάθομ’ ἔτσι;

Προστάζεις με νὰ δώσ’ αὐτήν; Τὴν δίδω, ἀλλ’ ἀνίσως

οἱ μεγαλόψυχ’ Ἀχαιοὶ μὲ δώσουν δῶρον ἄλλο,

ταιριάζοντάς το στὴν καρδιά μ’, ἰσότιμον γιὰ νά ‘ναι.

Εἰδὲ καὶ δὲν μὲ δώσουνε, τότε λοιπὸν ὁ ἴδιος

ἐγὼ μονάχος ἔρχομαι, κι ἢ παίρνω τὸ δικόν σου

τὸ δῶρον’ ἢ τοῦ Αἴαντος, εἴτε τοῦ Ὀδυσσέως,

καὶ θὰ θυμώσει καὶ αὐτός, πρὸς ὅποιον ὑπάγω.

Ἀλλὰ αὐτὰ μὲν καὶ μετὰ θὰ στοχασθοῦμεν πάλε.

Τώρ, ὅμως ἔλ’ νὰ σύρομεν στὴν θάλασσαν καράβι

κι εἰς τοῦτο νὰ συνάξομεν πιτήδειους λαμνοτάδες,

καὶ ν’ ἀποκαταθέσομεν τὴν ἑκατόμβην μέσα

καὶ νὰ τὴν ἀνεβάσομεν τὴν εὔμορφην Χρυσίδα.

Κι’ ἂς γένει ἄνδρας ἀρχηγὸς κανένας βουληφόρος,

ὁ Αἴας, ἢ Ἰδομενεύς, εἴτε ὁ Ὀδυσσέας,

ἢ κατατρομερότατε ἀπ’ ὅλους τοὺς ἀνθρώπους

Υἱὲ Πηλέως καὶ ἐσύ, διὰ νὰ θυσιάσεις

θυσίαν τὸν Ἀπόλλωνα, νὰ μᾶς τὸν ἱλεώσεις.

Κι ὁ γοργοπόδης Ἀχιλλεὺς τὸν στραβοκοίταξ’ κι εἶπε˙

Ὤϊμέ, δολερόγνωμε ντυμέν’ ἀναισχυντίαν,

πῶς πρόθυμ’ ἕνας Ἀχαιὸς τοὺς λόγους σου θ’ ἀκούσει.

ἢ νά ‘ρθει δρόμον ἢ γερὰ νὰ πολεμάει ἀνθρώπους;

διατὶ γιὰ τοὺς κονταρευτὰς ἐγὼ τοὺς Τρωαδίτας

δὲν ἦρθ’ αὐτοῦ νὰ πολεμῶ˙ ὅτ’ αἴτιοι δὲν μ’ εἶναι,

ὅτ’ οὔτε βόδια μου ποτέ, οὔτ’ ἄλογα μ’ ἐπῆραν˙

Οὐδὲ στὴν πολυκάρπιμην κι’ ἀνδρειοθρέφτραν Φθίαν,

καρποὺς ποτὲ μ’ ἐχάλασαν, γιατ’ εἶναι μεταξύ μας

πολλὰ κατάσκια βουνὰ καὶ θάλασσα βοΐστρα,

ἀλλὰ ἀκολουθήσαμεν, ἀναίσχυνται, μ’ ἐσένα,

νὰ λάβομεν ἐκδίκησιν ἀπὸ τοὺς Τρωαδίτας,

γιὰ τὸν Μενέλαον καὶ γιὰ σέ, νὰ χαίρεσαι’ αὐθάδη.

Αὐτὰ δὲν τὰ στοχάζεσαι, οὔτε ποσῶς φροντίζεις,

καὶ φοβερίζεις μάλιστα τὸ δῶρο νὰ μὲ πάρεις,

ὁποὺ κοπίασα πολλὰ κι οἱ Ἀχαιοὶ μ’ ἐδῶσαν.

Οὔτ’ ἔχω δῶρον ὅμοιον ἐγὼ ποτὲ μ’ ἐσένα,

ὅταν πορθοῦν οἱ Ἀχαιοὶ Τρωάδας πλούσιαν πόλιν,

ἀλλὰ τὸ μέρος τὸ πολὺ τ’ ὁρμητικοῦ πολέμου

τὸ κυβερνοῦν τὰ χέρια μου. Ὁπόταν ὅμως ἔλθει

ὁ μοιρασμός, τότε λοιπὸν ἐσὺ τὸ δῶρον ἔχεις

τὸ πλέον μεγαλύτερον˙ ἐγὼ δὲ τὸ ὀλίγον

δεχόμενος εὐχάριστα, ἔρχομαι στὰ καράβια,

ἀφοῦ καὶ κατακουρασθῶ, στὲς μάχες πολεμώντας.

Τώρα, στὴ Φθί’ ἀναχωρῶ, καλύτερα πολ’ εἶναι

μὲ τὰ κορωνοκάραβα νὰ πάγω στὴν πατρίδα.

Καὶ σύ, νομίζω, πὼς αὐτοῦ ἀτιμασμένος ὄντας

πλοῦτον καὶ εἰσοδήματα δὲν θὰ παραρουφήξεις.

Τὸν ἀποκρίθ’ ὁ βασιλεὺς κατόπ’ ὁ Ἀγαμέμνων.

Φεύγα τ΄ ὀγληγορότερον, ἂν λαχταρ’ ἡ καρδιά σου,

ἐγὼ δὲν σὲ παρακαλῶ, νὰ μείνεις γιατ’ ἐμένα.

Σ’ ἐμένα κι ἄλλ’ εὑρίσκονται, ὁποὺ θὰ μὲ τιμήσουν,

μάλιστα ὁ Αἴας ὁ σοφός. Ἐσὺ δὲ μ’ εἶσ’ ἀπ’ ὅλους

τοὺς διοθρέπτους βασιλεῖς ὁ καταμισημένος.

Πάντα μαλώματ’ ἀγαπᾶς καὶ πολέμους καὶ μάχες.

Εἰδὲ πολύ ‘σαι δυνατός, τοῦτο θεὸς σὲ τό ‘δωσ’.

Ὕπαγε στὴν πατρίδα σου μὲ τοὺς δικούς σου φίλους,

καὶ μ’ ὅλα τὰ καράβια σου καὶ δὰ τοὺς Μυρμιδόνας

βασίλευε. Κι ἐσέν’ ἐγὼ δὲ σὲ ψηφῶ, ἀλλ’ οὔτε

φροντίζω ἂν ἐθύμωσες, ἀλλὰ καὶ σὲ καυχιοῦμαι

πὼς τὴν Χρυσήδα μὲ στερεῖ ὁ Φοῖβος ὁ Ἀπόλλων.

Κι ἐγὼ μὲ τὰ καράβια μου καὶ φίλους μου τὴν παίρνω,

ἀλλὰ τὴν καλομάγουλη Βρισήδα κι ἐγὼ παίρνω,

τὸ δῶρόν σου, ἐρχόμενος ὁ ἴδιος στὴν σκηνήν σου,

γιὰ νὰ ἰδεῖς ἐσὺ καλά, τὸ πόσον ἀπ’ ἐσένα

εἶμαι καλύτερος ἐγώ, νὰ φοβηθῆ καὶ ἄλλος

ἴσια μὲ μένα νὰ μιλεῖ καὶ ὅμοιος νὰ γένει.

Ἔτσ’ εἶπε˙ καὶ ὁ Ἀχιλλεὺς μάνισε, κι ἡ καρδιά του

στὰ στήθη του τὰ μαλλιαρὰ φαντάσθηκε δυὸ γνῶμες.

Ἢ τὸ σπαθὶ τὸ κοφτερὸ ἀπ’ τὸ μηρὶ νὰ σύρει,

καὶ νὰ σκορπίσει τοὺς λοιπούς, νὰ σφάξει τὸν Ἀτρείδη˙

ἢ νὰ κρατήσει τὸν θυμόν, νὰ παύσει τὴν ὁρμήν του.

Ὥς ποὺ αὐτὰ στοχάζουνταν στὸν νοῦν καὶ στὴν ψυχήν του,

κι’ ἀπ’ τὸ θηκάρι σέρνουνταν τὸ μέγα τὸ σπαθί του,

ἡ Ἀθηνᾶ ‘π’ τὸν οὐρανὸν ἐπρόφθασε καὶ ἦρθε˙

Ὅτι τὴν ἔστειλ’ ἡ θεὰ ἀσπραγκαλιάρα Ἥρα,

ἴσια ‘γαπώντας καὶ τοὺς δυὸ καὶ προστατεύοντάς τους.

Ἐστάθ’ ὀπίσω κι ἔπιασεν ἀπ’ τὰ ξανθὰ μαλλιά του

τὸν Ἀχιλλέα, πρὸς αὐτὸν φαινόμενη μονάχα.

Ἀλλ’ ὅμως ἀπὸ τοὺς λοιποὺς δὲν ἔβλεπε κανένας.

Ξιπάσθηκεν ὁ Ἀχιλλεύς, γύρισ’, κι εὐθὺς ἐγνώρισ’

τὴν Ἀθηνᾶ, καὶ τρομερὰ τὰ μάτια της τὸν φάνκαν.

Καὶ δὰ φωνάζοντας αὐτὴν φτερωτοὺς εἶπε λόγους.

«Τί ἦρθες, κόρη τοῦ Διός, ὀπὄχεις τὴν αἰγίδα;

Ἤ τ’ Ἀγαμέμνονος νὰ δεῖς τὴν ὕβριν τοῦ Ἀτρείδη;

Ἀλλὰ σὲ λέγω καὶ αὐτό, νομίζ’ ὅτι θὰ γένει˙

μὲ τὲς ὑπερηφάνειες του θὰ χάσει τὴν ζωήν του.»

Τὸν εἶπε πάλε ἡ θεὰ γαλανομάτ’ Ἀθήνα˙

ἦρθα ἐγώ, ἂν πείθεσαι, νὰ παύσω τὸν θυμόν σου.

Μὲ ἔστειλε δὲ ἡ θεὰ ἀσπραγκαλιάρα Ἥρα,

ἴσια ‘γαπώντας καὶ τοὺς δυὸ καὶ προστατεύοντάς σας.

Κι ἔλ’ ἄφησε τὸν πόλεμον, μὴ σέρνεις τὸ σπαθί σου

μὲ χέρι, μόν’ ὀνείδισε, ὅπως κι ἂν εἶν’, μὲ λόγους˙

Ὅ,τι σὲ λέγω ἔτσι δά˙ τ’ ὁποῖον καὶ θὰ γένει˙

ἕναν καιρὸν θὰ σὲ ἐρθοῦν τρὶς τόσα λαμπρὰ δῶρα,

γι’ αὐτὴν τὴν ἀτιμίαν σου˙ καὶ στάσου, ἄκουσέ με.

Τὴν ἀποκρίθ’ ὁ Ἀχιλλεὺς ὁ γοργοπόδης, κι εἶπε˙

Πρέπει, θεά, τὸν λόγον σου νὰ τὸν δεχθῆ καθένας,

κι ἂν θυμωμένος εἶν’ πολλά˙ ὅτ’ εἶν’ καλύτερ’ ἔτσι.

Ὅποιος ἀκούει τοὺς θεούς, κι αὐτοὶ τὸν παρακούουν.

Εἶπε˙ καὶ ἐσταμάτησε τὸ χέρι τὸ βαρύ του

στὴν ἀσημένια τὴ λαβή˙ κι ὀπίσω στὸ θηκάρι

τὸ μέγα σπαθὶ ἔσπρωξε˙ κι εἰς τῆ θεᾶς Ἀθήνας

τὸν λόγον δὲν ἀπείθησε. τότε λοιπὸν κι ἐκείνη

στὸν Ὄλυμπον ἀνέβηκεν, εἰς τοῦ αἰγιδοφόρου

τοῦ Δία τὰ βασίλεια, πρὸς τοὺς θεοὺς τοὺς ἄλλους.

Ὁ Ἀχιλλεὺς δὲ καὶ μετὰ πρὸς τὸν Ἀτρείδην εἶπε,

λόγους πικρούς, κι ἀπ’ τὸν θυμὸν δὲν ἔπαυεν ἀκόμα.

«Μεθύστακα, σκυλόματε, καὶ μὲ καρδιὰν ἐλάφου!

Δὲν τόλμησες ν’ ἀρματωθῆς εἰς πόλεμον ποτέ σου

μὲ τὸν λαὸν ἢ μ’ Ἀχαιοὺς τοὺς πρώτους εἰς καρτέρι,

ἀλλὰ σὲ φαίνεται αὐτό, ὅτ’ εἶν’ ἡ μαύρη μοίρα.

καὶ βέβαια στὸ στράτευμα τῶν Ἀχαιῶν τὸ μέγα

σ’ εἶναι πολὺ καλλίτερον νὰ κάθεσαι νὰ παίρνεις

τὰ δῶρα ἀπὸ ὅποιον σ’ εἰπεῖ τὸ ἐναντίον.

Φαγὰς τοῦ κόσμου βασιλεύς, κι ἀχρείους βασιλεύεις.

Ἀλλιῶς μόν’ τώρα θά ‘βλαβες τὸ ὕστερον Ἀτρείδη.

Ἀλλὰ σὲ λέγω βέβαια, κι ὀμνέγω μέγαν ὅρκον.

Ναί, μὰ τὸ σκῆπτρον τοῦτο νὰ (ὁποὺ δὲν θὰ φυτρώσει

φύλλα καὶ ρόζους πώποτε, ἀφοῦ σ’ τὰ ὄρ’ ἐκόπη,

οὐδὲ θ’ ἀνθίσει, ἐπειδὴ τὰ φύλλα καὶ τὴν φλούδαν

τὰ λέπισε τὸ σίδερον, κι οἱ βασιλεῖς δὲ τώρα

οἱ Ἀχαιοί, ποὺ ἔλαβαν τὸ κράτος ἀπ’ τὸν Δία,

στὲς ἀπαλάμες τὸ κρατοῦν) κι αὐτὸς θά ‘ν’  ὅρκος μέγας:

Ἕναν καιρὸ οἱ Ἀχαιοὶ ὅλοι θὰ πιθυμήσουν

τὸν Ἀχιλλέα, βέβαια, κι ἐσὺ καταθλιμένος

δὲν θὰ μπορέσεις τίποτε αὐτοὺς νὰ ὠφελήσεις,

ὁπόταν ἀπ’ τὸν Ἕκτορα τὸν ἀνδρειοφόνον πέφτουν

πεθαίνοντας, μόν’ τὴν καρδιὰν μέσα σου θὰ ξεσχίσεις

πικρά˙ γιατὶ δὲν τίμησες τῶν Ἀχαιῶν τὸν πρῶτον,

λέγοντάς ἔτσι ἔρριξε κάτω στὴν γῆν τὸ σκῆπτρον

τὸ μαλαματοκάρφωτον, κι ἐκάθησε κι ἐκεῖνος.

Ὁ δὲ Ἀτρείδης ἔβραζε κι αὐτὸς ἀπ’ τ’  ἄλλο μέρος.

Τότε ἀπάν’ τινάχθηκεν ὁ γλυκολόγος Νέστωρ,

ὁ λιγυρὸς δημήγορος τῶν πολιτῶν τῆς Πύλου,

π’ ἔχυν’ ἡ γλώσσα του λαλιὰ γλυκότερ’ ἀπ’ τὸ μέλι.

Σ’ αὐτὸν στὴν Πύλον πέρασαν δυὸ γενεὲς ἀνθρώπων

ὅσοι προεγεννήθηκαν, κι ἐθράφηκαν μαζί του,

καὶ πλέον ἐβασίλευε ἀνάμεσα στοὺς τρίτους.

Αὐτὸς εἰς τούτους φρόνιμα ὁμίλησε, καὶ εἶπε˙

Πά! πά! τί θρῆνος ἔφθασε τὴν Ἀχαΐαν μέγας.

Ἔ! πόσο δὰ θὰ εὐφρανθῆ ὁ Πρίαμος κι οἱ υἱοί του,

καὶ  θὰ χαροῦν πάρα πολλὰ κι οἱ ἄλλοι Τρωαδίτες,

ἂν μάθουν ὅλα τοῦτα σας, καὶ ὅτι πολεμιέσθε

ἐσεῖς τῶν Δαναῶν οἱ πρῶτ’ εἰς τὲς βουλὲς καὶ μάχες.

Πεισθῆτε ὅμως ὅτ’ οἱ δυὸ νεώτεροί μου εἶσθε.

Ἐγὼ συνέζησα ποτὲ μ’ ἄνδρας καλλίτερούς σας,

κι ἐκεῖν’ ἐμένα πώποτε δὲν μὲ καταφρονοῦσαν.

Δὲν εἶδ’ ἀνθρώπους τέτοιους, οὔτε θὰ ἰδῶ ποτέ μου,

ὡσὰν καὶ τὸν Πειρίθοον, Δρύοντα βασιλέα,

Πολύφημον ἰσόθεον, Ἐξάδιον Καινέα.

Τὸν ὅμοιον μὲ τοὺς θεοὺς Θησέα τὸν Αἰγείδην,

ὅτ’ ἦταν δυνατότατοι ἀπ’ ὅλους τοὺς ἀνθρώπους,

δυνατότατ’ ἦταν καὶ θηριὰ βουνίσια πολεμοῦσαν

δυνατότατ’ καὶ τρομερὰ τ’ ἀφάνισαν διόλου.

Μ’ αὐτοὺς περνοῦσα τὸ λοιπόν, σὰν ἦρθ’ ἀπὸ τὴν Πύλον

μακρυὰ ‘πὸ τόπον μακρυνόν˙ καὶ μ’ ἔκραξαν ἐκεῖνοι

καὶ πολεμοῦσα δὰ κι ἐγὼ κατὰ τὴν δίναμίν μου.

Ὅμως μ’ αὐτοὺς ἀδύνατον ἦταν νὰ πολεμήσει

Κανένας ἀπ’ τοὺς τωρινοὺς τῆς γῆς αὐτῆς ἀνθρώπους,

καὶ μ’ ἄκουαν τὲς συμβουλὲς καὶ πείθουνταν στὸν λόγον.

Ἀλλὰ πεισθῆτε καὶ ἐσεῖς˙ κάλλιο ‘ναι νὰ πεισθῆτε.

Οὔτε ἐσύ, ὡσὰν καλός, τὴν κόρην μὴ τὸν παίρνεις,

μὸν ἄφσ’ καθὼς οἱ Ἀχαιοὶ τοῦ τὴν ἐδώκαν δῶρον.

Μήτε, Πηλείδη, καὶ ἐσὺ θέλε ν’ ἀντιλογίζεις

τὸν βασιλέα, ἐπειδὴ ποτὲ βασιλεὺς ἄλλος

ἀπ’ ὅσους τίμησεν ὁ Ζεύς, δὲν ἔλαβ’ ὅμοιαν δόξαν.

Εἰδὲ κι ἐσ’ εἶσαι δυνατός, κι ἔχεις θεὰν μητέρα,

αὐτὸς πλὴν εἶν’ καλύτερος, πλειότερους ὁρίζει.

Ἀτρείδη, παῦσε τὴν ὀργὴν κι ἐγὼ τὸν Ἀχιλλέα,

ὁπού ‘ναι εἰς τοὺς Ἀχαιοὺς προπύργιον μεγάλον

τῆς μάχης, τὸν παρακαλῶ, νὰ παύσει τὴν ὀργήν του.

Τὸν ἀποκρίθ’ ὁ βασιλεὺς ὁ Ἀγαμέμνων κι εἶπε.

Ναίσκε, τοῦτ’ ὅλα γέροντα, τὰ εἶπες κατὰ λόγον,

ἀλλὰ αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος θέλ’ νὰ βασιλεύει,

θέλ’ ὅλους νὰ ἐξουσιάζ’, ὅλους νὰ βασιλεύει,

νὰ προστάζ’ ὅλους˙ πλὴν αὐτὰ κανείς, θαρρῶ, δὲν στρέγει,

ἂν οἱ αἰώνιοι θεοὶ τὸν ἔκαμαν ἀνδρεῖον,

διὰ ἐτοῦτο οἱ βρισιὲς τὸν τρέχουν νὰ τὲς λέγει.

Αὐτὸν δέ, διακόπτοντας ὁ Ἀχιλλεύς, τὸν λέγει.

Καὶ δὰ νὰ ὀνομάζομαι δειλὸς καὶ τιποτένιος,

ἂν σ’ ὅ,τι ἔργον καὶ μ’ εἰπεῖς ποτέ μου σὲ ἀκούσω.

Σ’ ἄλλους αὐτὰ παράγγελνε, κι ἐμένα μὴ προστάζεις,

γιατὶ ἐγὼ δὲν πείθομαι ποτὲ σὲ σένα πλέον.

Ἄλλο σὲ λέγω καὶ ἐσὺ βάλε το στὰ μυαλά σου.

Ἐγὼ μὲ χέρια βέβαια δὲν θέλω πολεμήσει

διὰ τὴν κόρην, οὔτ’ ἐσέν’ οὔτε κανέναν ἄλλον,

ὅτι ἐσεῖς τὴν παίρνετε, ποὺ μὲ τὴν ἐδωσέτε.

Ἀπὸ δὲ τ’ ἄλλα, ὅσα μ’ εἶν’ στὸ μαῦρο τὸ καράβι,

δὲν θέλεις πάρει τίποτε χωρὶς τὸ θέλημά μου.

Εἰδ’ ἔλα δά, δοκίμασε, γιὰ νὰ ἰδοῦν καὶ τοῦτοι.

Εὐθὺς τὸ μαῦρο αἷμα σου θὰ ρεύσ’ εἰς τὸ κοντάρι.

Ἔτσι αὐτοὶ μ’ ἀντιλογιὲς μαλώνοντας, σηκώθκαν.

καὶ τὴν βουλὴν ἀπόλυσαν σ’ Ἀχαϊκὰ καράβια.

Κι ὁ μὲν Πηλείδης στὲς σκηνὲς καὶ στὰ καράβια πῆγε

μὲ τοῦ Μενοίτιου τὸν υἱὸν καὶ μὲ τοὺς σύντροφούς του.

Ὁ δὲ Ἀτρείδης ἔσυρε στὴν θάλασσαν καράβι

γοργό, καὶ ἐδιόρισεν εἴκοσι λαμνωτάδες˙

καὶ ἔμπασε γιὰ τὸ θεὸ τὴν ἑκατόμβην μέσα

καὶ τὴν εὐμορφομάγουλην ἀνέβασε Χρυσήδα

κι ἀρχηγὸς ὁ πολύγνωσος ὁ Ὀδυσσεὺς ἐμβῆκε.

Κι αὐτοὶ μὲν ἐταξίδευαν στὸν νερουλὸν τὸν δρόμον,

τοὺς δὲ λαοὺς νὰ ἁγνισθοῦν ἐπρόσταξ’ ὁ Ἀτρείδης.

Κι ἁγνίζουνταν καὶ ἔρριχναν στὴ θάλασσα τὲς λέρες

καὶ στὸν Ἀπόλλων’ ἔκαμναν θυσίαν ἑκατόμβες

τέλειες ταύρων καὶ γιδιῶν, σιμὰ στὸ περιγιάλι

τῆς θάλασσας τῆς ἄπατης κι ἀνέβαινεν ἡ λίπα

στὸν οὐρανὸν μὲ τὸν καπνὸν στριφοκουλουριασμένη.

Αὐτὰ μὲν ἐκοπίαζαν στὸ στράτευμα ἐκεῖνοι˙

ὅμως κι ὁ Ἀγαμέμνονας δὲν ἔπαυ’ ἀπ’ τὴν μάχην,

ὁπου τὸν ἐφοβέρισε τὸν Ἀχιλλέα πρῶτα,

ἀλλὰ πρὸς τὸν Ταλθύβιιον καὶ Εὐρυβάτην εἶπε˙

(ὁποὺ τὸν ἦταν κήρυκες καὶ πρόθυμ’ ὑπηρέτες)˙

Πηγαίνετε εἰς τὴν σκηνὴν οἱ δυὸ τοῦ Ἀχιλλέως,

κι ἀπὸ τὸ χέρι πιάνοντας τὴν Βρισοπούλαν, φέρτε.

Ἂν δὲν τὴν δώσει τότ’ ἐγὼ ὁ ἴδιος τὴν παίρνω,

πηγαίνοντας μὲ πλειότερους˙ κι αὐτὸ θὰ τὸν τρομάξει.

Ἔτσι λαλώντας, κι αὐστηρὰ προστάζοντας, τοὺς πέμπει.

Αὐτοὶ δὲ καὶ ἀθέλητα, κατάγιαλα κινώντας,

στῶν Μυρμιδόνων τὲς σκηνὲς καὶ στὰ καράβια πῆγαν.

Τὸν ηὗραν στὸ καράβι του σιμὰ καὶ στὴν σκηνήν του.

καθήμενον˙ τοὺς εἶδ’ αὐτὸς καὶ δὲν ἐπαραχάρη.

Φοβήθκαν καὶ συστάλθηκαν αὐτοὶ τὸν βασιλέα

καὶ στάθκαν˙ δὲν τὸν ‘ρώτησαν τίποτε, οὔτε εἶπαν.

Ἐκεῖνος ὅμως μὲ τὸν νοῦν τ’ ἐγνώρισε  κι ἐφώναξ’.

Χαίρετε κήρυκες, Διὸς μηνύτορες κι ἀνθρώπων.

Σιμώστε˙ δὲν μὲ φταῖτ’ ἐσεῖς, ἀλλὰ ὁ Ἀγαμέμνων,

ὁποὺ σᾶς ἔστειλεν ἐσᾶς γιὰ τὴν Βρισήδα κόρην.

Κι ἔλα δά, Πάτροκλ’ ἔνδοξε, τὴν κόρην ἔβγαλ’ ἔξω.

Καὶ δός την τούτους νὰ τὴν πᾶν˙ κι ἂς εἶν’ αὐτοὶ μαρτύροι

μπρὸς στοὺς ἀθάνατους θεούς, μπρὸς στοὺς θνητοὺς ἀν-

θρώπους,

καὶ μπρὸς εἰς τὸν ἀπάνθρωπον αὐτὸν τὸν βασιλέα,

τὸ πῶς θὰ γέν’ ἕναν καιρὸ πάλε δική μου χρεία,

νὰ σώσω ἀπὸ τὸν κακὸν ἀφανισμὸν τοὺς ἄλλους.

Ὅτι αὐτὸς ξεπάρθηκε μὲ τὰ ζουρλὰ μυαλά του

καὶ δὲν ἠξεύρει νὰ νοεῖ τὰ μπρὸς καὶ τὰ ὀπίσω,

διὰ νὰ μάχονται γεροὶ οἱ Ἀχαιοὶ στὰ πλοῖα.

Ἔτσ’ εἶπε καὶ ὁ Πάτροκλος στὸν φίλον τ’ ὑποτάχθη.

Καὶ τὴν ὀμορφομάγουλην ἐβγάζοντας Βρισήδα

ἀπ’ τὴν σκηνήν, τὴν ἔδωκε διὰ νὰ τὴν πηγαίνουν.

Κι αὐτοὶ ὀπίσω κίνησαν στ’ Ἀχαϊκὰ καράβια.

Καὶ ἡ γυναίκ’ ἀθέλητα ἐπήγαινε μαζί τους.

Ἐδάκρυσεν ὁ Ἀχιλλεύς, κι εὐθὺς ἀπ’ τοὺς συντρόφους

χώρισε καὶ στῆς θάλασσας τῆς ἀσπρουλῆς τὴν ἄκραν

κάθησεν, εἰς τὸ πέλαγος τὸ μελαψὸν θωρώντας.

Καὶ δὰ πρὸς τὴν μητέρα του τὴν πολυαγαπημένην

περίσσα προσευχήθηκεν ἁπλώνοντας τὰ χέρια.

Μητέρα, σὰν μ’ ἐγέννησες λιγόζωος νὰ εἶμαι,

τιμὴν ὁ ὑψιβρόντης Ζεὺς χρωστοῦσε νὰ μὲ δώσει.

Τώρ’ ὅμως δὲν μ’ ἐτίμησεν οὐδὲ κἂν ὀλιγάκι.

Ὁ βασιλεὺς μ’ ἀτίμασεν Ἀτρείδης Ἀγαμέμνων˙

Ὅτ’ ἅρπαξε τὸ δῶρόν μου, τὸ πῆρε καὶ τὸ ἔχει.

Ἔτσ’ εἶπε δακρυχύνοντας˙ κι ἡ σεβαστὴ μητέρα

τὸν ἄκουσε, καθήμενη στῆς θάλασσας τὰ βάθη,

σιμὰ εἰς τὸν πατέρα της τὸν γέροντα, κι ἀμέσως

σὰν καταχνιὰ ‘π’ τὴν θάλασσαν τὴν ἀσπρουλὴν ἀνέβη.

Καὶ δὰ ἐκάθησε σιμὰ σ’ αὐτὸν τὸν δακρυσμένον,

καὶ μὲ τὸ χέρ’ τὸν χἀιδευσε καὶ εἶπεν˙ Ἀχιλλέα,

τί κλαῖς, παιδάκι μου, καὶ τί λύπ’ ἦρθε στὴν καρδιά σου;

Λάλησε, μὴ τὸ κρύβεσαι˙ γιὰ νὰ ἰδοῦμ’ οἱ δυό μας.

κι ὁ γοργοπόδης Ἀχιλλεὺς βαρειὰ ἐστέναξ’ κι εἶπε˙

«Ξεύρεις˙ τί ὅλα νὰ σ’ εἰπῶ, ἀφοῦ καὶ τὰ γνωρίζεις;

Πήγαμε στοῦ Ἠετίωνος μεγάλην πόλιν Θήβαν˙

τὴν ἐπορθήσαμεν λοιπὸν κι ἐφέραμεν ἐδ’ ὅλα˙

κι οἱ Ἀχαιοὶ τὰ μοίρασαν καλὰ ‘ναμεταξύ τους˙

κι ἐχάρισαν τὴν εὔμορφην Χρυσήδα στὸν Ἀτρείδην˙

κι ἦρθ’ ὁ ἱερεὺς τ’  Ἀπόλλωνος ὁ Χρύσης στὰ καράβια,

τὰ γλήγορα τῶν Ἀχαιῶν τῶν χαλκοποκαμίσων.

διὰ τὴν θυγατέρα του, νὰ τὴν ἐλευθερώσει,

ἄπειρα λύτρα φέροντας, κρατώντας κι εἰς τὰ χέρια

τὸ στέμμα τοῦ Ἀπόλλωνος μὲ τὸ χρυσὸν τὸ σκὴπτρον

καὶ παρακάλει ὁλουνοὺς τοὺς Ἀχαιοὺς καὶ πλέον

τοὺς δυὸ Ἀτρείδες τοῦ λαοῦ, ἀρχιστρατήγους πρώτους.

Τότ’ ὅλ’ ἐκεῖ ἐφώναξαν οἱ Ἀχαιοὶ οἱ ἄλλοι

τὸν ἱερέα νὰ ντραποῦν καὶ νὰ δεχθοῦν τὰ λύτρα.

Ὅμως ὁ Ἀγαμέμνονας δὲν τ’  ἄρεσ’ ὁ Ἀτρείδης,

ἀλλὰ κακὰ τὸν ἔδιωξε, σκληρὰ προστάζοντάς του.

Κι ὁ γέρος ἀνεχώρησεν ὀπίσω θυμωμένος.

καὶ προσευχόμενος λοιπὸν τὸν ἄκουσ’ ὁ Ἀπόλλων,

ὅτ’ ἐπειδὴ πάρα πολὺ ἀγαπημένος τ’ ἦταν.

Κι εἰς τοὺς Ἀργείους ἔρριξε θανατηφόρον βέλος.

Σωρ’ οἱ λαοί, ἀπέθνησκαν καὶ τοῦ θεοῦ τὰ βέλη

παντοῦ στὸ στράτευμ’ ἔτρεχαν τῶν Ἀχαιῶν τὸ μέγα.

Μᾶς εἶπ’ ὁ μάντης ὁ σοφὸς χρησμοὺς τοῦ μακροχτύπη˙

κι εὐθὺς ‘γὼ πρῶτος τὸν θεὸν νὰ ἱλεάσομ’ εἶπα˙

Ὁ δὲ Ἀτρείδης θύμωσε˙ κι ἀμέσως ἐσηκώθη

καὶ λόγον ἐφοβέρισεν, ὁποὺ κι ἐτελειώθη.

Κι ἐκείνην μὲν οἱ Ἀχαιοὶ μὲ τὸ γοργὸ καράβι

τὴν πᾷν στὴν Χρύσαν˙ καὶ τὸν πᾶν τὸν βασιλέα δῶρα˙

Προτώρα δὲ ἀπ’ τὴν σκηνὴν οἱ κήρυκες μ’ ἐπῆραν

τὴν κόρην, ποὺ οἱ Ἀχαιοὶ μ’ ἐδώκαν τοῦ Βρισέως.

Ἀλλὰ ἐσύ, ἂν δύνασαι, βοήθα τὸ παιδί σου.

Πήγαινε εἰς τὸν Ὄλυμπον κι ἱκέτευσε τὸν Δία,

ἂν τὴν καρδιὰν τὸν ἔκαμες μ’ ἔργον ποτὲ ἢ λόγον.

Πολλάκις στὰ βασίλεια σ’ ἄκουσα τοῦ πατρός σου

καυχούσουν κι ἔλεγες τὸ πῶς τὸν μελανοσυννέφαν

υἱὸν τοῦ Κρόνου μόνη σου μέσα στοὺς ἀθανάτους

ἀπὸ τὸν φοβερὸν χαμὸν τὸν ἔχεις γλυτωμένον,

ὁπόταν οἱ θεοί ‘θελαν οἱ ἄλλοι νὰ τὸν δέσουν,

(Ἡ Ἥρα καὶ ὁ Ποσειδῶν καὶ ἡ Παλλάδ’ Ἀθήνα)˙

Κι ἐσὺ θεά ‘π’ τὸ δέσιμο τὸν ἔλυσες σὰν πῆγες

κι ἐκάλεσες εἰς τὸν μακρὺν τὸν Ὄλυμπον ἀμέσως

αὐτὸν τὸν ἑκατόχερον, ὁποὺ τὸν ὀνομάζουν

οἱ μὲν θεοὶ Βριάρεον, οἱ ἄνθρωποι δὲ ὅλοι

Αἰγαῖον, ‘π’ ἀνδρειότερος ἀπ’ τὸν πατέρα τ’ εἶναι.

Αὐτὸς λοιπὸν ἐκάθησε σιμὰ εἰς τὸν Κρονίδην

μεγαλοκαμαρώνοντας καὶ τὸν ἐφοβήθηκαν

αὐτ’ οἱ ἀθάνατοι θεοί καὶ πλέον δὲν τὸν δέσαν.

Ἐκεῖνα τώρα θύμισ’ τον καὶ κάθησε σιμά του˙

καὶ πιάσ’ τον ἀπ’ τὰ γόνατα καὶ παρακάλεσέ τον,

τοὺς Τρωαδίτας, ἂν δεχθῆ, διὰ νὰ βοηθήσει,

στὲς πρύμνες καὶ στὴν θάλασσαν τοὺς Ἀχαιοὺς νὰ διώξουν

σκοτώνοντας, γιὰ νὰ χαροῦν τὸν βασιλέα ὅλοι˙

νὰ νοιώσ’ ὁ μέγας βασιλεὺς Ἀτρείδης Ἀγαμέμνων

Τὴν βλάβην του, π’ ἀτίμασε τῶν Ἀχαιῶν τὸν πρῶτον.

Τὸν ἀποκρίθη κι’ ἔπειτα χύνοντας δάκρ’ ἡ Θέτη˙

Ὤχ! τέκνο μου, τί σ’ ἔθρεφα, ‘γὼ ἡ πικρογεννήτρα!

Κι ἂς κάθουσουν κἂν ἄπαθος κι ἄδακρος στὰ καράβια,

ἀφοῦ ‘ν’ κοντὴ κι ὄχι μακρὴ ἡ μοίρα τῆς ζωῆς σου.

Τώρ’ εἶσαι καὶ ὀλιγόζωος, κι ἄτυχος παρ’ ἀπ’ ὅλους.

Ὥρα κακὴ σ’ ἐγέννησα μέσα εἰς τὰ βασίλεια.

Πάγω λοιπὸν στὸν Ὄλυμπον τὸν καταχιονισμένον

ἐγὼ νὰ πῶ τὸν λόγον σου εἰς τὸν ἀστράφτην Δία,

ἂν πείθεται˙ καὶ κάθου τώρ’ εἰς τὰ γοργὰ καράβια

καὶ κάκιωνε τοὺς Ἀχαιοὺς καὶ παῦσ’ ἀπ’ τοὺς πολέμους.

Ὅτι πρὸς τὸν Ὠκεανὸν ὁ Ζεὺς ἐχθὲς ἐπῆγε

στοὺς εὐσεβεῖς Αἰθίοπας, διὰ νὰ τὸν φιλεύσουν

καὶ τὸν συνακολούθησαν ὅλ’ οἱ θεοὶ ἀντάμα,

μετὰ δὲ μέρες δώδεκα στὸν Ὄλυμπον γυρίζει,

καὶ τότε στὰ χαλκόπατα βασίλεια τοῦ Δία

ἐγὼ πηγαίνω ἔπειτα, καὶ δὰ τὰ γόνατά του

θὰ πιάσω καὶ στοχάζομαι πὼς θὰ τὸν καταπείσω.

Ἔτσ’ εἶπε κι ἀναχώρησε, κι αὐτοῦ τὸν ἄφσ’ ἐκεῖνον

διὰ τὴν εὐμορφόζωνην γυναίκα θυμωμένον,

ποὺ τοῦ την πῆραν στανικά. – Λοιπὸν ὁ Ὀδυσσέας

τὴν ἑκατόμβην πάγοντας, ἔφθασεν εἰς τὴν Χρύσαν.

Καὶ ὅταν στὸν πολύβαθον λιμέν’ αὐτοὶ ἐμβήκαν,

τὰ μὲν πανιὰ τὰ μάζωξαν, τὰ θέσαν στὸ καράβι,

τὸ δὲ κατάρτ’ ἀπόθεσαν εἰς τὸν καταρτοδόχον,

μὲ τοὺς προτόνους παρευθὺς ἀφήνοντάς το κάτω.

Καὶ τὸ καράβι λάμνοντας στὸ σκάλωμα τὸ πῆγαν˙

ἔρρίξαν καὶ τὲς ἄγκυρες˙ δέσαν τὰ πρυμοσχοίνια˙

κι ἐβγῆκαν τότε καὶ αὐτοὶ στῆς θάλασσας τὴν ἄκραν˙

τὴν ἑκατόμβην ἔβγαλαν, τὸν μακροχτύπ’ Ἀπόλλων.

Βγῆκ’ ἀπ’ τὸ θαλασσότρεχον καράβ’ ἡ Χρυσηίδα

καὶ τούτην ὁ Πολύγνωμος ὁ Ὀδυσσεὺς κατόπιν,

πηγαίνοντάς την στὸν βωμὸν τὴν ἔθεσε στὰ χέρια

τ’  ἀγαπητοῦ της τοῦ πατρὸς καὶ πρὸς ἐκεῖνον εἶπεν.

Ὁ Ἀγαμέμνων μ’ ἔστειλεν ὁ βασιλεύς, ὦ Χρύση,

νὰ φέρω καὶ τὴν κόρην σου, νὰ κάμω κι ἑκατόμβην

στὸν Φοῖβον γιὰ τοὺς Δαναούς, ὥστε τὸν βασιλέα

νὰ τὸν ἐξιλεώσομεν, ὅπου εἰς τοὺς Ἀργείους

ἔστελνε πολυστέναχτα παθήματ’ αὐτὸς τώρα.

Ἔτσ’ εἶπε καὶ στὰ χέρια του τὴν ἔθεσε, κι ἐκεῖνος

χαρούμενος ἐδέχθηκε τὴν ποθητήν του κόρην.

Κι αὐτοὶ τὸν θεὸν ἔστησαν εὐθὺς τὴν ἑκατόμβην

στὸν εὐμορφόκτιστον βωμὸν τριγύρου στὴν ἀράδα.

Ἔπειτα χερονίφθηκαν, τὲς οὐλοχύτες πῆραν.

Κι ὁ Χρύσης μεγαλεύχονταν, σηκώνοντας τὰ χέρια.

Ἄκουσ’ μ’ ἀργυροδόξαρε, ὁποὺ τὴν Χρύσαν σκέπεις,

καὶ Κίλλαν, καὶ τὴν Τένεδον ἀνδρεῖα βασιλεύεις.

Σὲ παρακάλεσα προτοῦ, κι ἐσὺ ἀκούοντάς με,

κατάβλαψες τοὺς Ἀχαιοὺς καὶ τίμησες ἐμένα.

Καὶ τώρ’ ἀποτελείωσε μ’ ἀκόμ’ αὐτὸν τὸν πόθον.

Τώρα σήκωσ’ τοὺς Δαναοὺς τὸ κακὸν πάθος πλέον.

Ἔτσ’ εἶπε προσευχόμενος, τὸν ἄκουσ’ ὁ Ἀπόλλων.

Λοιπὸν σὰν προσευχήθηκαν κι ἔρριξαν οὐλοχύτες,

ἀπάνω στρέψαν τοὺς λαιμοὺς καὶ ἔσφαξαν κι ἐγδάραν

καὶ τὰ μικρὰ τὰ ἔκαψαν, τὰ σκέπασαν μὲ πάχος,

διπλώνοντας καὶ ἔθεσαν τὰ σπλάχν’ ἀπάν’ σ’ ἐκεῖνα.

Κι ὁ γέροντας τὰ ἔκαιγε στὲς σχίζες κι ἀπὸ πάνω

μαῦρο κρασὶ ἐράντιζε, οἱ νέοι δὲ σιμά του

κρατοῦσαν τὰ πεντόσουγλα εἰς τὰ δικά τους χέρια.

Λοιπόν, σὰν κάηκαν τὰ μηριὰ καὶ ἔφαγαν τὰ σπλάγχνα

τὰ ἄλλα τὰ κομμάτιασαν, τὰ πέρασαν στὲς σοῦγλες,

πιτήδεια τὰ καλόψησαν καὶ τἄσυραν ‘πίσ’ ὅλα.

Κι ἀπ’ τὴ δουλειὰ σὰν ἔπαυσαν κι ἑτοίμασαν τραπέζι,

ἔτρωγαν˙ τίποτ’ ἡ καρδιὰ φαγίσιο δὲν στεριούταν.

 

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ

(1) Ὁ Ὅμηρος, εἰς τὸ ποίημά του, τοὺς Ἕλληνας, ὅσοι μὲ τὸν Ἀγαμέμονα ἐπολέμησαν τὴν Τρωάδα, τοὺς ὀνομάζει ὅλους κοινῶς ἐπίσης Ἀχαιούς, καὶ Παναχαιούς, καὶ Δαναούς, καὶ Ἀργείους, καὶ Πανέλληνας.

(2) Ἡ βουλὴ τοῦ Δία εἶν’ ἐκείνη, τὴν ὁποίαν αὐτὸς ἐβουλεύθηκε μὲ τὴν Θέτιν, νὰ βοηθήσει δηλαδή τοὺς Τρωαδίτας, διὰ νὰ νικήσουν τοὺς Ἀχαιούς, ὥστε ν’ ἀναγκασθῆ ὁ Ἀγαμέμνων, νὰ προσπέσ’ εἰς τὸν Ἀχιλλέα˙ καὶ τὰ λοιπά. Ἰδὲ παρεμπρός.

(3) Κνημίδες ἐλέγουνταν οἱ μετάλλινες πλάκες, ὁποὺ τὲς ἐφοροῦσαν εἰς τὲς ἄνζες τῶν ποδαριῶν, διὰ νὰ μὴν βλάπτονται ἀπὸ τὰ χτυπήματα τῶν ἐχθρῶν.

(4) Ἄργος. Ὁ Ὅμηρος λέγει ἐδῶ τὴν Πελοπόννησον˙ καθὼς καὶ εἰς τὸν στίχον: «Ἔτσι πόλις Ἐφύρη μέσου Ἄργεος ἱπποβότοιο». Ἐπειδὴ ὁ οἶκος τοῦ Ἀγαμέμνονος ἦταν εἰς τὴν Μυκήνην, καὶ ὄχι εἰς τὸ Ἄργος τὴν πολιτείαν˙ ὅτι αὐτὸ τὸ ἐξουσίαζεν ὁ Διομήδης κατὰ τοὺς στίχους: «Οἱ δ’ Ἄργος τ’ εἶχον Τίρυνθά τε, τῶν δ’ αὖθ’ ἡγεμόνευε βοὴν ἀγαθὸς Διομήδης».

(5) Σμίνθος ἐλέγουνταν αἰολικὰ ὁ χωραφίσιος ποντικός. Λέγει δὲ ὁ Ποντικὸς Ἡρακλείδης κατὰ Στράβωνα, ὅτι Σμινθεὺς ἐκεῖ ὁ Ἀπόλλων ὀνομάζουνταν, ἐπειδὴ ὁ τόπος τοῦ ἱεροῦ του εἶχε πολλοὺς σμίνθους. Καθὼς κατὰ Στράβωνα καὶ πολλοὶ ἄλλοι τόποι εἰς τὸ ἀσιατικὸν τοῦ Ἑλλησπόντου παραθαλάσιον ὀνομάζουνταν Σμίνθια διὰ τὸν αὐτὸν λόγον. Εἰς δὲ τὴν Τένεδον τοῦ καιροῦ του ἦταν, λέγει, τοῦ Σμινθέως Ἀπόλλωνος ἱερόν, καθὼς καὶ εἰς τὴν Χρύσαν (τὴν στημένην εἰς τὰ ἵχνη τῆς παλιᾶς εἰς τὸ ἀντικρυστὸν τῆς Τενέδου παραθαλάσσιον) ἦταν ἱερόν, ὅπου ἦταν καὶ τὸ εἴδωλον τοῦ Σμινθέως Ἀπόλλωνος μὲ σύμβολον τὸν σμίνθον εἰς τὸ πόδι του, ἔργον τοῦ Πάριου Σκόπα.

(6) Τί εἶδος ἀρρωστιᾶς ἦταν ὁ λοιμὸς αὐτός, ὁ ὁποῖος πρῶτα ἐμόλευσε τοὺς σκύλους καὶ τὰ μουλάρια, κι ὕστερα τοὺς ἀνθρώπους, ἄδηλον εἶναι. Πανούκλα βέβαια δὲν ἦταν˙ ὅτι τὰ ζῶα δὲν πανουκλιάζουν τὴν ἀνθρώπινην πανούκλαν, δι’ αὐτὸ δὲν τὸ μετέφρασα τὸ λοιμός.

(7) Τὸν στίχον – ἢ καὶ ὀνειροπόλον˙ καὶ γὰρ τ’ ὄναρ ἐκ Διὸς ἐστι – δὲν τὸν μετάφρασα, ὡς νόθον κατὰ τὴν φαντασίαν μου˙ ὅτι βέβαια δὲν πιστεύω τὸν Ὅμηρον τόσον ἀσυλλόγιστον καὶ μωρόν, ὥστε λέγοντας ὁ Ἀχιλλεὺς πρῶτα πὼς ὁ Ἀπόλλων ἔστειλε τὸν λοιμόν, ἔπειτα νὰ εἰπεῖ – καὶ γὰρ τ’ ὄναρ ἐκ Διὸς ἐστι – ἐνῶ δὲν ἦταν ἐκ Διός, ἀλλ’ ἐξ Ἀπόλλωνος˙ καὶ ὕπαρ, ὄχι δὲ ὄναρ.

(8) Φοῖβος ὁ Ἀπόλλων παρονομάζεται, λέγουν οἱ σχολιασταί τοῦ Ὁμήρου, ὡς λαμπρός˙ έπειδὴ κατ’ αὐτοὺς ἀλληγορεῖται εἰς τὸν ἥλιον. Τοῦτ’ ὅμως εἶναι ψεῦμα˙ ἐπειδή, κατὰ τὸν Ὅμηρον, ἄλλος Θεὸς εἶν’ ὁ Ἀπόλλων, καὶ ἄλλος ὁ ἥλιος˙ καὶ ποτὲ αὐτὸς εἰς τὸ ποίημά του δὲν ἀλληγόρησε εἰς τὸν ἥλιον τὸν Ἀπόλλωνα. Ἄλλοι δὲ πάλε λέγουν, ὅτι Φοῖβος παρονομάσθηκεν ἀπὸ τὴν βάβω του Φοίβην, τὴν μητέρα τῆς Λητοῦς. Πλὴν τότ’ ἔπρεπε νὰ ἔχει τὴν πατρωνυμικὴν κατάληξιν των, καθὼς ἀπὸ τὸν Κρόνον ὁ Ζεὺς Κρονίων καὶ Κρονίδης˙ καὶ ἀπὸ τὸν οὐρανὸν οὐρανίωνες οἱ υἱοί του καὶ οἱ ἐγγονοί του. Δι’ αὐτὸ καὶ ἐγὼ τὸ Φοῖβος δὲν μεταγλώτισσα.

(9) Ἡ ἑκατόμβη ἦταν ἑκατὸ βοῶν θυσία, ἀλλὰ καὶ ἑκατὸ προβάτων καὶ γιδιῶν κατὰ τοὺς στίχους: «Ἀντινόων ταύρων τε καὶ ἀρνειῶν ἑκατόμβης – ἔρδον δ’ Ἀπόλλωνι τεληέσσας ταύρων ἠδ’ αἰγῶν…

(10) Εἰς τὸν στίχον: Οὐδ’ ὅγε πρὶν λοιμοῖο χεῖρας βαρείας ἀφέξει», τὸ «χεῖρα» κάποιοι ἑλληνισταὶ τὸ διορθώνουν «κήρας», σφάλλουν ὅμως μὴ γνωρίζοντες τὸ ἑλληνικὸν ἰδίωμα. Ἐμεῖς εἰς τὴν τωρινὴν ἑλληνικὴν γλώσσαν μας λέγομεν: ὅσο ζῶ ἐγώ, κανένας δὲν βάνει χέρι ἐπάνω σου», ἤγουν δὲν σὲ κακοποιεῖ. Αὐτὸ δὲ ὁ Ὅμηρος ἀπαράλλακτα τὸ λέγει: «Οὐκ ἔσθ’ οὗτος ἀνήρ … ὅς κεν Τηλεμάχῳ σῷ υἱῷ χεῖρας ἐποίσει, ζώοντος γ’ ἐμέθεν»(Ὀδ. π.). Καὶ μὲ τὸ ἐπίθετον «βαρείας»: «Οὔτις ἐμεῦ ζῶντος … σοὶ κοίλῃς παρὰ νηυςὶ βαρείας χεῖρας ἐποίσει». Ἰλ. α.

                Εἰς τὸν στίχον λοιπόν:

«Οὐδ’ ὅγε πρὶν λοιμοῖο βαρείας χεῖρας ἀφέξει», λέγει μεταφορικὰ ὁ Κάλχας, ὅτι ὁ Ἀπόλλων τὰ βαρειὰ χέρια τοῦ λοιμοῦ, ὁποὺ ἔβαλεν ἀπάνω εἰς τοὺς Ἀχαιούς, δὲν θὰ ἀπομακρύνει ἀπὸ τὴ ράχη τους, ὥσπου δὲν δώσουν τὴν κόρην˙ καὶ τὰ λοιπά.

(11) Κορασιδένια γυναίκα μεταγλώτισσα τοῦ Ὁμήρου τὸ – κουριδίης ἀλόχου˙ ὅτι δὲν εἶχ’ ἄλλην λέξιν. Ἄν ἔλεγα νεόπανδρην γυναίκα, τὸ «νεόπανδρην» εἰς τὴν γλώσσαν μας δηλεῖ τὴν νεωστὶ ὑπανδρευμένην, καὶ ὄχι τὴν κουρίδιον. Κουρίδιον ὁ Ὅμηρος ὀνομάζει τὴν νέαν παρθένον, ὁποὺ ἄνδρας, ὄντας νέον ἀνύπανδρον παλληκάρι, τὴν ὑπανδρεύεται.

(12) Πολιτείαν Τροίαν μετάφρασα τὸ πίλιν Τροίην τοῦ στίχου: «Δῷσι πόλιν Τροίην εὐτείχεον ἐξαλαπάξαι». Λέγει δὲ ὁ Ὅμηρος ἐδῶ πόλιν Τροίην τὴν καθέδραν τοῦ βασιλείου τῆς Τρωάδας, τὴν ὁποίαν ὀνομάζει καὶ Ἴλιον. Ἀλλὰ εἰς τὴν λέξιν Τροίην καὶ εἰς τὴν Ἴλιον εἶν’ ἀκατάστατος˙ ἐπειδὴ Τροίην λέγει καὶ τὴν Τρωάδα, καὶ τὴν καθέδρα τοῦ βασιλείου της˙ καθὼς Ἴλιον ὅμοια λέγει καὶ τὴν Τρωάδα, καὶ τὴν καθέδραν, κατὰ τὰ ἑξῆς παραδείγματα: «Δῶσι πόλιν Τροίην εὐτείχεον ἐξαπαλάξαι. (Ἰλ. α.) «Οὐ γὰρ ἔτι Τροίην αἱρήσομεν εὐρυάγυιαν» (Ἰλ. β.) Ἡ καθέδρα. Πολλοὶ Ἀχαιῶν  … ἐν Τροίῃ ἀπόλοντο. Τόνδε δ’ ἐῶμεν … αὐτοῦ ἐνὶ Τροίῃ γέρα πεσέμεν. (Ἰλ. β.) Ἡ Τρωάδα. Καὶ Ἴλιον ἐκπέρσαντ’ εὐτείχεον ἀπονέεσθαι. (Ἰλ. β.) Ἰλίου ἐκπέρσαι εὐναιόμενον πτολίεθρον. (Ἰλ. β.) Ἐπεὶ οὔπω Ἴλιος ἱρή. ἐν πεδίῳ πεπόλιστο πόλις μερόπων ἀνθρώπων, τάων μοι πέρι κῆρι τιέρ=σκετο Ἴλιος ἱρή (Ἰλ. δ.) (Ἡ καθέδρα. Και: Καὶ νήεσσ’ ἡγήσατο Ἴλιον εἴσω. (Ἰλ. α.) Νηρεύς˙ ὃς κάλλιστος ἀνὴρ ὑπὸ Ἴλιον ἦλθε (Ἰλ. β.) Ὅσοι ἅμ’ Ἀτρείδης ὑπὸ Ἴλιον ἦλθον» (Ἡ Τρωάδα)

(13) Αἰγίδα, πολεμικὸν φόρεμα τοῦ Διός κατασκευασμένον κατὰ τὸν μῦθον ἀπὸ τὸ δέρμα τῆς γίδας Ἀμάλθειας, βυζάστρας του. Ὅποιος ἰδῆ ζωγραφισμένην τὴν Παλλάδα, ἤγουν τὴν ἀρματωμένην Ἀθηνᾶν, βλέπει τὸ σχῆμα τῆς αἰγίδας, ὅτ’ εἶναι τὸ ἀμάνικον φόρεμά της, ὁποὺ ἀρχίζει ἀπὸ τοὺς ὤμους, καὶ καταβαίνει ὣς τὸν ὀφαλόν˙ καὶ ἀπεκεῖ κάτω ἔχει τοὺς θυσάνους, ἤγουν τὰ φιδόσχημα κρεμαστὰ κλίσια. Μετὰ δὲ γλαυκῶπις Ἀθήνη (λέγει ὁ Ὅμηρος) , αἰγίδ’ ἔχουσ’ ἐρίτιμον, ἀγήραον, ἀθανάτην τε˙ – τῆς ἑκατὸν θύσαν οι παγχρύσεοι ἠερέθο

νται – πάντες ἐπλεκέες˙ ἑκατόμβοιος δὲ ἕκαστος.

(14) Ἁγνίζω, καὶ ἁγνίζομαι, λέξες τῆς εἰδωλολατρικῆς θρησκείας, δηλοῦν τὸ καθαρίζω, καὶ καθαρίζομαι μὲ νερὸν διαβασμένον.

(15) Εἰς τὲς τράπεζες τῶν παλαιῶν Ἑλλήνων ὁ μάγειρος ἔφερνε τὰ φαγητὰ  κατὰ τοῦ Ὁμήρου τὸν στίχον: «Δαιτρὸς δὲ κρεῶν πίνακας παρέθηκεν ἀείρας», καὶ ἢ αὐτός, ἢ ἄλλος ἀπὸ τοὺς οἰκιακούς, μοιράζοντάς τα εἰς ἴσια μερίδια, τ’ ἁπλοχερνοῦσε τοὺς φιλευμένους κατὰ τὸν στίχον: Πὰρ δὲ Βοηθοίδης κρέα δαίετο καὶ νέμε μοίρας» (Ὀδ. ο.) Διὰ τοῦτο, λέγει ὁ Ὅμηρος, τὸ φαγητὸν ἴσιον. Ἀλλὰ καὶ τὸ κρασὶ μοιραστὰ τὸ ἔπιναν˙ ὅσους ὅμως ἐτιμοῦσαν, αὐτοὶ τὸ ἔπιναν ἀδιόριστα, ὅσο ἤθελαν˙ κατὰ τό:  … ἄλλοι – δαιτρὸν πίνουσι, σὸν δὲ πλεῖον δέπας αἰεί. (Ὅμ.).

Posted in ποίηση, Αρχαιότητα, Ελλάδα | Tagged , , | 1 σχόλιο

Αἴγυπτος στὴν ἄμμο

Οἱ ναοὶ τῆς Αἰγύπτου, σὲ σκίτσα τοῦ David Roberts ἀπὸ τὰ μέσα τοῦ 19ου αἰ. Ὅπως παρατηρεῖ καθένας, ἡ ἄμμος τῆς ἐρήμου εἶχε μισοσκεπάσει πολλοὺς ἀπὸ αὐτούς. Ἀπὸ τὴ Σφίγγα, γιὰ παράδειγμα, μόνο τὸ κεφάλι προεξεῖχε.

Ἀμποὺ Σιμπέλ:

screenshot2012-11-14at9-56-28pm

david-roberts_temple-of-abou-simbel

david-roberts-interior-of-the-temple-of-abu-simbel-from-egypt-and-nubia-vol-1_a-g-1592173-8880731

Τέντυρα (Dendera):

26564_001

Ἀπολλωνόπολις (Ἐντφού):

17199585485

XCF266024

Σφίγγα:

The Great Sphynx, Egypt

Ὄμβοι (Κὸμ Ὄμπο):

kom_ombo_nov_16th_1838-david_roberts

Posted in Αίγυπτος | Tagged , | Σχολιάστε

Ἀστακομακαρονάδα / Λάνθιμος

Δὲν βλέπω πολὺ σινεμά, ἀλλὰ νά μιὰ κριτικὴ ταινίας.

Πηγή

Ἡ τέχνη ὑποβιβάζεται (τόσο ποὺ ἀναιρεῖται) στὸ ἐπίπεδo τῆς (κούφιας) αἰσθητικῆς, γίνεται στυλιζάρισμα. Ποὺ πάλι μὲ τὴ σειρά του ὁδηγεῖ ἀναπόδραστα στὸ κίτς· στὴν κενότητα μίας ἡδονικῆς μορφῆς ποὺ ἐξαντλεῖται στὸ περίβλημά της. Μ’ ἄλλα λόγια ὁ Ἀστακὸς μοιάζει μὲ προσπάθεια ἐπιβεβαίωσης τοῦ κουντερικοῦ ρηθέντος: «Πρὶν ξεχαστοῦμε, θὰ μεταμορφωθοῦμε σὲ κίτς».

ἡ μονότονη πληκτικὴ ὑπενθύμιση τῆς ὑψιπετοῦς καὶ συγκλονιστικὰ εὑρηματικῆς σύλληψης, ὅτι ὅλοι οἱ ἄνθρωποι εἶναι ζῶα ποὺ λειτουργοῦν μονάχα μὲ τὸ ἔνστικτο τῆς ἐπιβίωσης,

ὁ Λάνθιμος δὲν ἔχει τίποτα νὰ πεῖ διότι ἁπλούστατα δὲν μπῆκε ποτὲ στὸν κόπο (ἢ δὲν αἰσθάνθηκε τὴν ὑπαρξιακὴ ἀνάγκη) νὰ ψάξει νὰ βρεῖ τίποτα δικό του. Ἀκριβῶς ἐπειδὴ τὸ δικό του θὰ τὸ ἔβρισκε στὸν τόπο του, τὸν ὁποῖο ὅμως τόσο βαθιὰ περιφρονεῖ. Κι ὅταν λέμε ἔχω κάτι νὰ πῶ, σημαίνει ὅτι ἔχω ἀρχίσει κάτι νὰ ψυχανεμίζομαι γιὰ τὸ ποιὸς εἶμαι. Καὶ τὸ ποιὸς εἶμαι δὲν εἶναι φυσικὰ θέμα ἀτομικῆς ἐπιλογῆς ὅπως πασχίζει νὰ μᾶς πείσει ὁ παγκοσμιοποιημένος πολιτισμὸς τῆς καταναλωτικῆς εὐωχίας. Τὸ ποιὸς εἶμαι εἶναι συνάρτηση τοῦ ἀπὸ ποῦ κρατάει ἡ σκούφια μου, δηλαδὴ τοῦ τί γάλα ἔχω βυζάξει

Καὶ τὸ καλύτερο:

ἂν ἀναγνωρίζουμε κάτι ἀπ’ τὸν ἑαυτό μας στὸ weird wave of Greek cinema, αὐτὸ δὲν εἶναι ἡ θεματικὴ τῆς νοσηρῆς συντηρητικῆς οἰκογένειας ἢ ἡ κοινωνικὴ δυστοπία, ἀλλὰ τὸ πρόσωπο τῆς παρακμῆς μας. Ἐξ οὗ καὶ ἡ καλλιτεχνική μας πρόταση ὡς χώρας, μὲ τὴν ὁποία δείχνουμε νὰ ταυτιζόμαστε συλλογικά, εἶναι ἐντελῶς φυσικὰ ὁ Λάνθιμος, ἡ Τσαγκάρη καὶ ὁ Ἀβρανᾶς. Ὁ Λάνθιμος ἕνας ἀκόμα ἀπὸ τοὺς ἐπώνυμους τῆς γενιᾶς μου ποὺ μὲ κάνει νὰ αἰσθάνομαι βαθιὰ ντροπὴ γιὰ αὐτὴν ἀκριβῶς τὴ γενιά. Γιατί εἶναι ὁ ἄνθρωπος ποὺ ὄχι ἁπλῶς δὲν πῆρε (ἢ δὲν ἐνδιαφέρθηκε νὰ πάρει) μυρωδιὰ γιὰ τὶς αἰτίες τῆς παρακμῆς ποὺ μᾶς μαστίζει, ἀπειλώντας νὰ μᾶς ἀποτελειώσει, ἀλλὰ ὁ εὐφυὴς καὶ μορφωμένος ἐκεῖνος καλλιτέχνης ποὺ ἐφευρίσκει εὐφάνταστους (ὅσο κι ἀπεχθεῖς) τρόπους γιὰ νὰ τὴν ἀνανεώσει καὶ νὰ τὴν διαιωνὶσει.

 

Posted in τέχνη, Αναδημοσιεύσεις, Ελλάδα, κοινωνία | Tagged , , , , , , | Σχολιάστε

Βαρβούτσαλα…

Λάθη τῆς Ἀριστερᾶς στὰ χρόνια τοῦ μνημονίου 

Ὅλη ἡ Ἀριστερὰ σήμερα, εἶναι κατὰ βάθος ΣΥΡΙΖΑ. Ὅλη. Ἄλλοι πιὸ ἀποστασιοποιημένα κι ἄλλοι πιὸ κυνικὰ καὶ διορισμένα. Μὲ τὴ σειρά του, ὁ ΣΥΡΙΖΑ κάνει τὰ χατίρια σὲ ὅλην τὴν Ἀριστερά, ἀκόμη καὶ στὸ ΚΚΕ, γιὰ πρακτικὰ ζητήματα-αἰτήματα. Ἐφόσον, γιὰ παράδειγμα, ἡ κυβέρνηση ἀποδέχεται τὰ πολιτισμικὰ αἰτήματα ὅλης τῆς Ἀριστερᾶς (ἀλλοίωση τῆς ἐθνολογικῆς σύνθεσης τοῦ ἑλλαδικοῦ πληθυσμοῦ, διάβρωση τῆς ταυτότητας μὲ τὸ κοινωνικὸ φύλο καὶ τὴν ἀποθρησκειοποίηση), ἡ λοιπὴ Ἀριστερά, ποὺ κατὰ βάθος ξέρει πόσο κενολογίες καὶ ἀμπελοφιλοσοφίες εἶναι οἱ ἐκκλήσεις της καὶ οἱ ἐλπίδες της γιὰ τὴ σταδιακὴ ἢ ἄμεση ἀνατροπὴ τοῦ καπιταλισμοῦ στὴν Ἑλλάδα καὶ ἀπὸ τοὺς Ἕλληνες, μονολογεῖ «Ἀπὸ τὸ Τίποτα, κάτι εἶναι κι αὐτό (τὰ πολιτισμικὰ αἰτήματα)», καὶ τὴ στηρίζει ὁλόψυχα. Κομψά, φυσικά, τὴν ὑποστηρίζει: Ὄχι ὁπαδικά, καὶ –κυρίως– ποτὲ φανερά. Αὐτὴ ἡ ὑποστήριξη δεν ἀναιρεῖται, βέβαια, ἀπὸ τὸ γεγονὸς ὅτι πράγματι ὑφίστανται ἄπειροι ΣΥΡΙΖΟ-δουλευτές (τρόλλ), ποὺ ἔχουν κρεμασμένο τὸ ἀντιδεξιὸ σκιάχτρο-μπαμπούλα τοῦ Κούλη καὶ ποὺ βρίσκονται σὲ ὅλο τὸ διαδίκτυο. Αὐτοὶ εἶναι ἄλλοι, καὶ δὲν πρέπει νὰ συγχέονται μὲ τὴν προαναφερθεῖσα ΣΥΡΙΖέικη συναίνεση τῶν μὴ Συριζαίων Ἀριστερῶν.

Οἱ «πεπολιτισμένες διαφωνίες» π.χ. τακτικῆς ἢ ἄλλων βαρβούτσαλων εἶναι μέσα στὰ ὅρια μιᾶς τέτοιας άτυπης συμφωνίας. Μέσα στὰ ὅρια τῆς ἄτυπης αὐτῆς συναίνεσης εἶναι κι ὅτι κάποια, πιὸ λογικά, τμήματα τῆς Ἀριστερᾶς, ὅπως τὸ ΚΚΕ, μετρημένα δυσανασχετοῦν μὲ τὰ κοινωνικὰ φύλα καὶ τοὺς μπάφους (γιατὶ οἱ ψηφοφόφοι-στελέχη τοῦ ΚΚΕ εἶναι μικροαστοί, κι ὄχι φυγότεκνοι ἢ αἰώνιοι φοιτητὲς καὶ πενηντάρηδες μετέφηβοι). Μέσα στὰ ὅρια τῆς συμφωνίας αὐτῆς βρίσκεται ἀκόμη καὶ τὸ γεγονὸς ὅτι ὁ ΣΥΡΙΖΑ δὲν μπορεῖ νὰ ἱκανοποιεῖ τὰ αἰτήματα κάθε ὁμαδούλας (π.χ. τῶν ἀντισπισιστῶν), ἀκριβῶς ὅπως φυσιολογικότατα κανένας γονιὸς δὲν κάνει ὅλα ὅσα τοῦ ζητοῦν τὰ παιδάκια του. Μπορεῖ νὰ σφυρίζει ἀδιάφορα γιὰ τὰ συνεχόμενα δαρσίματα στὰ ὁποῖα ἐπιδίδονται οἱ ἀναρχικοί, γιατὶ κατὰ βάθος αἰσθάνεται περηφάνεια γιὰ τὴν πρωτοποριακὴ σκέψη καὶ δράση τους, ἀλλὰ ὣς ἐκεῖ. Κι αὐτοί (οἱ ἀναρχικοί), μὲ τὴ σειρά τους, τὸ καταλαβαίνουν. Ἀντίστοιχα καταλαβαίνουν οἱ γενικὰ Ἀριστεροὶ σὲ πιὸ σοβαρὰ κοινωνικὰ ζητήματα.

Θαυμᾶστε, παρακάτω, ἀνάλυση, μὲ ἀντι-ΚΚΕ σπόντες. Ἡ μάχη, ποὺ δὲν εἶναι μάχη ἀλλὰ πόλεμος, οἱ σφαῖρες, ἡ ΑΝΤΑΡΣΥΑ, ποὺ ἦταν καλὴ ἄλλα ὄχι τόσο καλὴ ὅσο θὰ ἔπρεπε. Μήπως θὰ ἔπρεπε λ.χ. καὶ τὰ δυὸ αὐτὰ κόμματα νὰ τολμήσουν καὶ μποῦν στὴν κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ 2015α’, καὶ νὰ πάρουν τὸ Ὑπουργεῖο Ἀγάπης καὶ Σεξουαλικότητας, ἀντὶ γιὰ τὸν Καμένο; Ὅπως ἡ ΠΑΣΟΚάρα τοῦ 1981, ποὺ διόρισε ἄπειρους Ἀριστεριστὲς γιὰ νὰ «παλαίψουν ἀπὸ τὰ μέσα», κι αὐτοὶ ἔφεραν τὸ σοσιαλισμό, ἔτσι;

Σημασία δεν έχει ο τρόπος διαχείρισης, αλλά ο ίδιος ο καπιταλισμός για το ΚΚΕ. Μια καθόλου λάθος αντίληψη. Πράγματι ο εχθρός είναι ο καπιταλισμός, αλλά με τον καπιταλισμό, δεν δίνουμε μάχη, δίνουμε πόλεμο, και τον πόλεμο δεν μπορείς να κερδίσεις χωρίς να ρήξεις μια σφαίρα. Δεν υπάρχει κάποιο μαγικό τρικ που θα αλλάξει τα δεδομένα οικονομικά και κοινωνικά στην Ελλάδα του σήμερα (αλλά και πουθενά αλλού), ώστε να περάσουμε στη φάση που το ζητούμενο πλέον θα είναι τα ίδια τα μέσα παραγωγής

 

Διανθισμένα ὅλα αὐτὰ μὲ ρητορικὲς ἀπορίες (θεολογικὰ μυστήρια), ὅπως τὸ πῶς ὁ ΣΥΡΙΖΑ ἀνέτρεψε τὸ ΟΧΙ καὶ ἔφερε τὴν πιὸ μνημονιακὴ βουλὴ ποὺ ὑπῆρξε ποτέ, ἐνῶ μιὰ ἁπλὴ ταξικὴ ματιὰ στὰ στελέχη τοῦ ΣΥΡΙΖΑ ἤδη ἀπὸ τὸ 2014 θὰ ἔπειθε καὶ τὸν πιὸ ἀφελὴ ὅτι δὲν ἦταν ποτὲ δυνατὸ ἢ φυσιολογικὸ νὰ ἡγηθοῦν ἑνὸς ἀγώνα ἀπεξάρτησης ἀπὸ τὴν Ε.Ε. ἢ γενικότερα ἑνὸς ἀντικαπιταλιστικοῦ ἀγώνα κοινωνικὰ στρώματα καὶ ἄνθρωποι ζάμπλουτοι καὶ δυτικομαθημένοι / εὐρωμαθημένοι, ποὺ ἦταν χωμένοι ὣς τὴ μύτη στὴν ἀριστερο-νεοφιλελεύθερη κουλτούρα καὶ τὰ ἐκπαιδευτικὰ προγράμματα τῆς Ε.Ε., καὶ ποὺ θεωροῦσαν ὅτι «παρὰ ταῦτα, ἀνήκουν στὴν Εὐρώπη». Σὲ αὐτούς, φυσικά, μὲ αὐτὰ τὰ χαρακτηριστικὰ συμπεριλαμβάνονται ὄχι μόνο τὰ στελέχη τοῦ ΣΥΡΙΖΑ ἀλλὰ καὶ ὅλη ἡ Ἀριστερά. Ποὺ δὲν εἶναι ἡ δαρμένη περιθωριοποιημένη μετεμφυλιακὴ Ἀριστερὰ τῆς φαντασίας τῶν Ἀριστερῶν, ἀλλὰ ἡ Ἀριστερὰ ποὺ κυριαρχεῖ παντοῦ (ΑΕΙ, σχολεῖα, ΜΜΕ, στοὺς δρόμους), ποὺ ἦταν «σημιτικὰ βολεμένη» πρὸ Κρίσης κι αὐτή, εἴτε ὡς καθηγητές τῶν ΑΕΙ εἴτε ὡς phD ἐπίδοξοι συμμετέχοντες στὸ φαγοπότι. Τὰ λεφτὰ καὶ ἡ καρδιά τους, τέτοιων στρωμάτων, τοὺς ἀπέτρεπαν ἀπὸ τὸν «πόλεμο» (τὴ μάχη, τὶς σφαῖρες, τὰ βέλη καὶ τὰ ἀκόντια) ἐναντίον τῆς «πατρίδας» τους, ὅπως κι ἔγινε. Καὶ τώρα, πάνω στὰ ἐρείπια, ἔχουμε τοὺς Ἀριστεροὺς νὰ φιλοσοφοῦν γιὰ χαμένες εὐκαιρίες καὶ ἄλλα τέτοια. Νὰ κλαίγονται περὶ προδοσίας τοῦ Τσίπρα.

Posted in Αριστερά, Ελλάδα | Tagged , , , | 1 σχόλιο

Διοσκουρίδης τῆς Βιέννης

Juliana Anicia Codex ἢ Wiener Dioskurides. Ἔργο τοῦ 512, παραγγελία τῆς Ἰουλιανῆς Ἀνικίας, μιᾶς Κωνσταντινουπολίτισσας καὶ κόρης κάποιου δυτικοῦ Ρωμαίου αὐτοκράτορα. Εἰκονογραφημένο χειρόγραφο τοῦ ἔργου Περὶ ὕλης ἰατρικῆς τοῦ ἰατροῦ Διοσκουρίδη (1ος αἰ. μ.Χ.) ἀπὸ τὴν Κιλικία.

autorenbild_28wiener_dioskurides29

1200px-viennadioscoridesauthorportrait

1200px-widmungsbild_juliana_anikia_28wiener_dioskurides29

galenosgruppe_28wiener_dioskurides29

Μιὰ κίσσα:

eichelhc3a4her_28wiener_dioskurides29

 

Posted in Ύστερη Αρχαιότητα, βυζαντινή τέχνη | Tagged , , , , , | Σχολιάστε

«Γένεσις τῆς Βιέννης»

Ἢ cod. theol. gr. 31 τῆς αὐστριακῆς ἐθνικῆς βιβλιοθήκης. Χειρόγραφο τοῦ α’ μισοῦ τοῦ 6ου αἰ., μὲ προέλευση τὴ Συρία. Σώζεται, σήμερα, τὸ ἕνα τέταρτο περίπου τοῦ ἀρχικοῦ κειμένου καὶ τῶν εἰκόνων.

26

meister_der_wiener_genesis_001

λεπτομέρεια:

meister_der_wiener_genesis_0011

jacobvienngenfol12-vdet1

bgmviennatheolgr31-003r

bgmviennatheolgr31-001ra

bgmviennatheolgr31-002v

Posted in Ύστερη Αρχαιότητα, βυζαντινή τέχνη | Tagged , , , | Σχολιάστε

εὐαγγέλια τοῦ Ροσσάνο

Ἢ Codex Purpureus Rossanensis. Χειρόγραφο τῆς Ὕστερης Ἀρχαιότητας (6ος αἰ.). Ὀνομάζεται ἔτσι ἐπειδὴ φυλάσσεται στὴν πόλη Rossano τῆς Ἰταλίας. Περιέχει ἑλληνικὰ κείμενα τοῦ Κατὰ Μᾶρκον καὶ Κατὰ Ματθαῖον.

Παρακάτω, ἡ ἀνάκριση τοῦ Χριστοῦ ἀπὸ τὸν Πιλᾶτο. Προσοχή, ὅμως. Ἐπειδὴ οἱ καλλιτέχνες ἀναπαριστοῦσαν τὰ γεγονότα παλιότερων ἐποχῶν μὲ βάση τὶς δικές τους ἐποχές, στὴν πραγματικότητα βλέπουμε μιὰ σκηνὴ ἀπὸ βυζαντινὸ δικαστήριο τοῦ 6ου αἰ. Στὴ μέση εἶναι ὁ δικαστής, δεξιά του ὁ ὑπάλληλος ποὺ τηρεῖ τὰ πρακτικά. Πάνω καὶ τέρμα ἀριστερὰ καὶ δεξιά, οἱ δικηγόροι τῶν ἀντιπάλων λογομαχοῦν μὲ τὶς χαρακτηριστικὲς ρητορικὲς χειρονομίες τους. Πιθανότατα, σὲ μιὰ ἡμικυκλικὴ αἴθουσα. Κάτω, οἱ διάδικοι (ἐδῶ, ὁ Χριστὸς καὶ ὁ Βαραβᾶς).

rossanogospelschristbeforepilate

 

rossano_gospels_-_cleansing_of_the_temple

c89homcxsaatbr3

08-rossano_004

Posted in Ύστερη Αρχαιότητα, βυζαντινή τέχνη | Tagged , , , | Σχολιάστε

Οἱ σταθμοὶ τῆς τρέλας

Ἕνα μυθιστόρημα τοῦ Ντοστογιέφσκυ, ποὺ τὸ θυμᾶμαι πιὰ μόνο ἀχνά. Ἀφηγεῖται ἡ ἐνήλικη κόρη τοῦ ἥρωα. Ἕνας βιολιτζὴς μιᾶς μικρῆς πόλης εἶχε πάθει ψύχωση ὅτι εἶναι ὁ καλύτερος βιολιστὴς στὸν κόσμο. Περηφανευόταν σὲ ὅλους γιὰ τὴν ἀνώτερη τέχνη του, μάλωνε μὲ ὅποιον τὸν ἀμφισβητοῦσε, κορόιδευε ὅσους τὸν πληροφοροῦσαν γιὰ τοὺς σπουδαίους βιολιστὲς τῆς Ρωσίας. Ὥσπου μιὰ μέρα ἦρθε στὴν πόλη ἕνας διάσημος βιολιστής. Ἔπαιξε στὴν τοπικὴ ὄπερα / θέατρο, καὶ μάγεψε τοὺς πάντες. Μάγεψε ὅμως καὶ τὸν βιολιτζή, ποὺ κατάλαβε ὅτι ὁ ἴδιος δὲν εἶναι ὁ καλύτερος, ὅτι ἡ τέχνη του δὲν ἀξίζει, ὅτι τὸ σύμπαν του κατέρρευσε. Πῆρε τοὺς δρόμους μέσα στὸ χιόνι, παράφρων, μὲ τὸ βιολὶ στὸ χέρι, καὶ χάθηκε χωρὶς νὰ τὸν ξαναδεῖ κανείς.

Posted in φιλοσοφίες, ανθρώπινα, κοινωνία | Tagged , | Σχολιάστε

1η Νοεμβρίου 1920

«Σφυρὶ δρεπάνι / ἐλιὰ στεφάνι»…

greece_in_the_treaty_of_sc3a8vres

…ἤ: Ποῦ θὰ ἤμασταν καὶ ποῦ εἴμαστε (ποῦ μᾶς πήγανε, δηλαδή).

Posted in Αριστερά, Ακροδεξιά, Ελλάδα | Tagged , | 1 σχόλιο

Ἀπὸ τὸν Δία στὸν Δία

Σχετικά με τα διάφορα δάνεια από παλιές λατρείες, ίσως δεν θα ήταν υπερβολή να αναφέρω ότι το ‘Λάβετε, φάγετε, τοῦτο ἐστι τὸ αἷμά μου…’ της χριστιανικής θείας μεταλήψεως, της κοινωνίας, θύμιζε πιθανόν κάτι από την τελετουργία για τον διαμελισμό του Ορφέα από τις γυναίκες της Θράκης (επειδή η μουσική του κρατούσε, έλεγαν, μακριά τους άνδρες τους) και την ορφική λατρεία. Να πω όμως ότι και αυτή οφείλει πολλά στη διονυσιακή παράδοση με την κατασπάραξη του Πενθέα από τις Βάκχες. […] Ευκαιρία να τονίσω ότι ο αρχαιοελληνικός θρησκευτικός ανθρωπομορφι- σμός αποδεικνύει ότι η θρησκεία των αρχαίων Ελλήνων δεν ήταν ειδωλολατρική, παρά τη γενικά πια αποδεκτή, άκριτα βέβαια, ως τα σήμερα πεποίθηση αυτή. Είναι επίσης γενικά σήμερα παραδεκτή η γνώμη ότι η Αθηνά αποτέλεσε το πρότυπο της Παναγίας. Θα σημειώσω απλώς ότι ίσως μόνο η παρθενία είναι το κοινό χαρακτηριστικό μεταξύ της θεάς Αθηνάς και της Θεοτόκου, κι ας έχει μετατραπεί ο Παρθενώνας σε ναό της Θεομήτορος… Ας θυμηθούμε ότι η Αθηνά είναι η Πρόμαχος και η Παναγία, κάτι παραπάνω όμως, είναι η Υπέρμαχος του Ακάθιστου Ύμνου. Μένουν και οι δύο προστάτιδες των μαχομένων υπέρ εστιών και πίστεως. Η Παναγία σώζει την Πόλη της, εναντίον των Αβαροσλαύων το 626 και εναντίον των Ρώσων το 860, αλλά η Αθηνά κάνει το θαύμα της έως και το 397, όταν κατά τον Ζώσιμο εμφανίζεται στα τείχη και σώζει την Αθήνα από τη μανία του Αλάριχου. Να σημειώσω παρεμπιπτόντως ότι τα στίφη του Αλάριχου πέρασαν τα στενά των Θερμοπυλών χάρη στη βοήθεια, γράφει ο Ευνάπιος, των ‘μαυροντυμένων’, δηλαδή των μοναχών, που τους προέτρεψαν και στην καταστροφή των χώρων της αρχαίας λατρείας στην Κόρινθο, την Ελευσίνα και την Αθήνα

Ἑ. Ἀρβελέρ, Ἀπὸ τὸ Δία στὸ Χριστό, σσ. 111–112. Πηγὴ παραθέματος

Μιὰ συνηθισμένη παρεξήγηση: Τὰ προχριστιανικὰ ἔθιμα καὶ δοξασίες. Ἀντίθετα ἀπὸ τοὺς μὴ Χριστιανοὺς ποὺ θεωροῦν ὅτι ἡ ὑπαρξη προχριστιανικῶν δοξασιῶν ὅμοιων μὲ τὶς χριστιανικὲς ἀποτελεῖ ἀπόδειξη γιὰ τὸ ὅτι ὁ Χριστιανισμὸς δανείστηκε ἀπὸ τὶς προχριστιανικὲς θρησκεῖες (πράγμα ποὺ γιὰ τοὺς ἀντιχριστιανοὺς Μὴ Χριστιανοὺς ἀποτελεῖ ἀπόδειξη τῆς μὴ ἀλήθειας τοῦ Χριστιανισμοῦ ἐνῶ γιὰ τοὺς φιλοχριστιανοὺς -συνήθως, ἐθνικιστές- Μὴ Χριστιανοὺς ἀποτελεῖ θετικὸ γεγονὸς ὡς ἑλληνοχριστιανικὴ συνέχεια), μιὰ ἄλλη πρόταση: Ὁ Θεὸς χρησιμοποιεῖ στὴν ἀνθρώπινη ἱστορία τὶς ἤδη ὑπαρκτὲς ἀνθρώπινες ἀντιλήψεις καὶ τὰ ἔθιμα ἔτσι ὥστε νὰ γίνεται κατανοητός. Ἡ ὁμοιότητα τῆς παρθενίας ἢ τῆς Ἀνάστασης ἢ ὁποιουδήποτε ἄλλου γεγονότος μεταξὺ προχριστιανικῶν θρησκειῶν καὶ Χριστιανισμοῦ ὄχι ἁπλῶς δὲν εἶναι ταυτότητα* (διαφέρει, ὡς ἱστορικὸ γεγονὸς ποὺ ἀφορᾶ ἀνθρώπους μὲ σάρκα καὶ ὀστά, καὶ συγκεκριμένη ἀποστολή, κι ὄχι ὡς ἁπλὸ συμβολικὸ στοιχεῖο ἀναγέννησης τῆς Φύσης κάθε Ἄνοιξη, ἐπίσης ὑπάρχει τὸ ἠθικὸ καὶ σωτηριολογικὸ στοιχεῖο κ.λπ.) ἀλλὰ εἶναι κάτι ποὺ δείχνει ὅτι ὁ χριστιανικὸς Θεὸς δὲν ἀπορρίπτει τὰ πάντα ἀπὸ τὴν θρησκευτικὴ ἱστορία καὶ τὶς δοξασίες τῶν ἀνθρώπων. Ὅ,τι γιὰ τοὺς μὴ Χριστιανοὺς ἀποτελεῖ ἀπόδειξη ἀντιγραφῆς, γιὰ τοὺς Χριστιανοὺς ἀποτελεῖ δεῖγμα ὅτι ὁ Θεὸς δὲν ἀρνεῖται τὴν ἐξέλιξη τῆς ἀνθρώπινης ἱστορίας καὶ σκέψης, ἀλλὰ τὴ χρησιμοποιεῖ γιὰ τοὺς σκοπούς του.

Γιὰ παράδειγμα ὁ τεμαχισμὸς τοῦ Ὀρφέα δὲν ἔχει κανένα νόημα σὲ σχέση μὲ κάποια, ὁποιασδήποτε σημασίας, σωτηρία τῶν ἀνθρώπων, ἀλλὰ ἦταν ἔκφραση τοῦ θυμοῦ τῶν Μαινάδων. Ἡ ὁμοιότητα μὲ τὸ «λάβετε φάγετε» (ἀπορῶ ποῦ βρίσκεται ἡ ὁμοιότητα, ὅπου ὁ Χριστὸς αὐτοπροσφέρεται ἐνῶ ὁ Ὀρφέας ὄχι) εἶναι πολὺ ἐπιφανειακή ἕως ἀνύπαρκτη.

Γιὰ τοὺς μοναχοὺς τοῦ Εὐνάπιου ἂς ἀρκεστῶ νὰ πῶ ὅτι οἱ μοναχοὶ τῶν Γότθων ἦταν Ἀρειανιστές, κι ὅτι ἦταν Ἀρειανιστὲς τὸν 4ο αἰ. τὸ σύνολο τῶν γερμανικῶν φυλῶν, ἐνῶ γηγενὴς μοναχισμὸς δὲν ὑπῆρχε ἀκόμη στὸν ἑλλαδικὸ χῶρο.

Γενικά, ὅλοι αὐτοὶ ποὺ εἶναι Χριστιανοὶ γιατὶ εἶναι Ἕλληνες (συμπεριλαμβάνω ἐκείνους ποὺ δήλωναν περήφανα παγανιστὲς καὶ ἀντιχριστιανοί, καὶ τώρα γιὰ λίγους ψήφους κοροϊδεύουν τὸν κόσμο) εἶναι τελείως ἄσχετοι μὲ τὰ ἱστορικὰ δεδομένα. Τὰ ὁποῖα δείχνουν ὅτι οἱ ἴδιοι οἱ Ἕλληνες ἀπέρριψαν τὴ θρησκευτικότητά τους γιὰ χάρη τοῦ Χριστιανισμοῦ (εἰδάλλως, ὁ Χριστιανισμὸς στοὺς Ἕλληνες θὰ εἶχε τὴν ἴδια ἐπιτυχία ὅπως εἶχε στοὺς Πέρσες ἢ τοὺς Ἑβραίους), κι ὅτι ἐπειδὴ ἐπέλεξαν νὰ εἶναι Χριστιανοὶ ἀντὶ γιὰ ἑλληνόφωνοι γι’ αὐτὸ παρέμειναν Ἕλληνες (παραδείγματα: ἑλληνόφωνοι Βαλαάδες, ἑλληνόφωνοι Τουρκοκρητικοί, τουρκόφωνοι Πόντιοι καὶ Καππαδόκες). Ὅποιος ἀντιλαμβάνεται τὸν Χριστιανισμὸ ὡς κατὰ κύριο λόγο ἢ ἀποκλειστικὰ παράρτημα κι ἀπόδειξη τῆς ἑλληνικότητας εἶναι τὸ ἴδιο μὲ τοὺς ἀντιχριστιανοὺς Παγανιστές. Προσοχή, προφανῶς καὶ ὑπάρχει ἑλληνικότητα καὶ ὕπαρξή της στον Χριστιανισμό. Ἄλλο πράγμα νὰ ἑρμηνεύεται αὐτὸ ὡς «ὁ Θεὸς ὅπως ἄλλοτε μὲ τοὺς Ἑβραίους, ἔτσι μεταχριστιανικὰ καὶ μὲ τὸν Ἑλληνισμό» κι ἄλλο νὰ μιλᾶμε γιὰ Χριστιανισμὸ ὡς ὑποκατάστημα τοῦ Ἑλληνισμοῦ βασιζόμενοι σὲ ὁμοιότητες ἀφηγήσεων ἢ σὲ λατρευτικὰ τυπικά. Ἔχει κάθε δικαίωμα κάποιος νὰ ὑποστηρίζει τὸ δεύτερο -ἀλλὰ ὄχι ὡς Χριστιανός.

Ἐννοεῖται πὼς κάποιοι, καὶ ὄχι λίγοι, Ἐθνικοὶ θεωροῦσαν ὅτι μέσα στὸ ἄγαλμα βρίσκεται ἡ λατρευόμενη θεότητα. Πῶς θὰ τοὺς ἀποκαλέσουμε αὐτοὺς ἂν ὄχι εἰδωλολάτρες; Ἡ ἀνίχνευση τῆς εἰδωλολατρίας δὲν σχετίζεται μὲ τὴν ὕπαρξη ἀνθρωπομορφισμοῦ.

Τί θὰ κάνουμε μ’ αὐτοὺς τοὺς «ἑλληνο-χριστιανοὺς» καὶ μ’ αὐτοὺς τοὺς ἀριστεροχριστιανούς.

*Ἡ Ἀθηνᾶ, γιὰ παράδειγμα, γεννήθηκε ἀπὸ τὸ κεφάλι τοῦ Δία καὶ δὲν γέννησε κανέναν. Τί σχέση ἔχει αὐτὸ μὲ τὴν χριστιανικὴ Παναγία; Ὅτι οἱ Χριστιανοὶ ἔνοιωσαν τὴν ἀνάγκη νὰ τονίσουν τὴ συνέχεια τῆς γυναικείας προστασίας στὴν Ἀθήνα καὶ τῆς παρθενίας μετατρέποντας τὸν Παρθενώνα σὲ ναὸ τῆς Θεοτόκου δὲν σημαίνει ὅτι συνολικὰ ὑπάρχει μιὰ ὁμοιόητα.

Posted in Αρχαιότητα, Ελλάδα, θρησκεία | Tagged , , , , | 2 Σχόλια

Robert J. Onderdonk, Bluebonnets at Twilight near San Antonio

1919-20

bluebonnets-at-twilight-near-san-antonio-1920

 

Posted in ζωγραφική | Tagged , | Σχολιάστε

Λούθηρος, ὁ ὀλέθριος καλόγηρος, 31-10-1517

lutherdevil

31 Ὀκτωβρίου 1517. Τὰ συγχωροχάρτια καὶ ἄλλες πάρα πολὺ σοβαρὲς ὑποθέσεις τοῦ δυτικοῦ Χριστιανισμοῦ. Ὁ καθένας ἔγινε καὶ μὲ τὴ βούλα –τοῦ τρελλάδικου– ἕνας «ἱερέας τοῦ ἑαυτοῦ του», καὶ σίγουρα κάθε λοξὸς θὰ βρῆκε τὸ κατάλληλο βιβλικὸ ἐδάφιο. Sola Scriptura, μονάχα ἡ Βίβλος: ἄλλο ἂν ἡ Βίβλος-Scriptura προστάζει νὰ ἐμμένουμε καὶ στὶς προφορικὲς παραδόσεις, δηλαδή ὅτι τηρώντας τὴν ἀρχὴ τῆς Sola Scriptura ὁδηγεῖσαι στὴν ἀρχὴ «Ὄχι Sola Scriptura». Ὅταν κάπου παρέθεσα τὸ χωρίο, ἕνας ἀγγλοσάξωνας Προτεστάντης ἀγανακτισμένα μονολογοῦσε ὅτι κακῶς δὲν εἶχε εἰσακουστεῖ κάποιος «μεγάλος» προτεστάντης θεολόγος, τῶν ἀπαρχῶν τοῦ Προτεσταντισμοῦ, ποὺ πρότεινε νὰ βγεῖ ἀπὸ τὰ κανονικὰ βιβλία τῆς Καινῆς Διαθήκης ἡ Β’ Πρὸς Θεσσαλονικεῖς ἐπιστολή. Δούλεμα τρελό.

Κι ὅμως, εἶναι ἀπίστευτο: Αὐτοί, ποὺ ἀκόμη δὲν εἶχαν βγεῖ ἀπὸ τὴν κολυμπήθρα καὶ ὅλα τὰ ἤξεραν, τὰ κατάφεραν κι ἔφτειαξαν ὁλόκληρο Προτεσταντισμό, καὶ μάλιστα καθιερώθηκαν ὡς καθ’ ὅλα ἀξιοπρεπὴς κλάδος τοῦ Χριστιανισμοῦ, καί, μὲ λίγη τύχη κατὰ τῆς ἱσπανικῆς Ἀρμάδας καὶ τοῦ Ναπολέοντα, μᾶς κάθισαν παγκοσμίως στὸ σβέρκο. Ποιὸς νὰ τὸ περίμενε. Ἕνας ἰσλαμότροπος ἑλληνοφαγικὸς Χριστιανισμός, μὲ ὀρθολογικὴ ὀργάνωση, ὑπεύθυνο κι ἀποτελεσματικὸ ἀνθρωπισμό, βανδαλικὸ ἀνεικονισμό, κισμετισμό, συνειδητὴ ἐξατομικευμένη Πίστη ὑψηλῆς ποιότητας (ὄχι μεσογειακὰ-ἡμιπαγανιστικὰ καὶ κολλεκτιβιστικὰ τὰμ-τάμ), μοντέρνα αἰσθητική (κι ὄχι ἀποστεωμένα κούφια Σύμβολα) καὶ ὑψηλοῦ ἐπιπέδου συζητήσεις. Πέτρος καὶ Παῦλος, μάλιστα. Πίστη καὶ ἔργα, μεγάλος διχασμός, βεβαίως. Ἡ ἀρνητικὴ κριτική, μεγάλα στάδια τῆς θεολογίας καὶ τῆς κουλτούρας, ἂν μὴ τί ἄλλο. «Οἱ Ἕλληνες», λέει, «διαστρέβλωσαν τὸν αὐθεντικὸ Πρωτοχριστιανισμὸ τοῦ 1ου αἰ.» (αὐτὸ οὐσιαστικὰ λένε κι οἱ «ἀντιεθνικιστὲς» Νεορθόδοξοι, ποὺ ἴσα-ἴσα ἀνέχονται τὸ Βυζάντιο), «καὶ τὸ ἀντίδοτο εἶναι ὁ αὐθεντικὸς ἰουδαϊκὸς πρωτοχριστιανισμός» -στὴν πράξη, μιὰ διαστρέβλωση καὶ τοῦ Ἰουδαϊσμοῦ, ἕνα ἀλλόκοτο ἀνιστορικὸ μεῖγμα «Ἰησοῦς + προχριστιανικὸς Ἰουδαϊσμός». Ἀρκεῖ νὰ δεῖ κάποιος τὴν προτεσταντικὴ προτίμηση γιὰ παλαιοδιαθηκικὰ ὀνόματα ἀντὶ γιὰ ὀνόματα μαρτύρων, ἁγίων καὶ προσώπων τῆς Κ. Διαθήκης. Ἡ ἀνταρσία αὐτὴ κατὰ τοῦ ἑλληνορωμαϊκοῦ πολιτισμοῦ, νὰ καθορίζει τὸ Πάνω καὶ τὸ Κάτω, τὸ Καλὸ καὶ τὸ Κακό. Εἶχαν προηγηθεῖ ἡ «μεγάλη μετανάστευση τῶν λαῶν» τὸ 5ο αἰ. καὶ τὸ 1204. Ἂς θυμηθοῦμε, πολὺ πρὶν ἀπὸ τὸν 1517, τὸν Ἀρειανισμό (τὴν ἐμμονὴ σἐ αὐτόν) καὶ τοὺς τρισμέγιστους θεολόγους τῶν Γερμανῶν κατὰ τὸν 9ο αἰ, ποὺ λόγῳ ἀμάθειας κι ἄγνοιας τῆς ἑλληνικῆς νόμιζαν ὅτι οἱ Βυζαντινοὶ «λατρεύουν τὶς εἰκόνες» ὅπως οἱ Ἐθνικοὶ τὰ ἀγάλματα.

Ὁ Πάπας ἐπέλεξε νὰ συμμαχήσει μὲ τοὺς Γερμανοὺς ἐναντίον μας μεταξὺ 750-1054 κ.ἑ. Αὐτοὶ τὸν δόξαζαν, κι αὐτὸς τοὺς εὐλογοῦσε ξαποστέλλοντάς τους στὰ μέρη μας. Ἐνῶ παράλληλα, μόλυναν τὸν δυτικό, λατινικό, Χριστιανισμὸ μὲ τὸ Γοτθικὸ στὴν τέχνη*. Γι’ αὐτό, οἱ Νορδικοὶ λαοί, μὲ τὴ γνησιότητα τῶν αἰσθημάτων ποὺ τοὺς ξεχωρίζει, εἶπαν τοῦ Πάπα «γιὰ εὐχαριστῶ» ὅτι δὲν ἀναγνωρίζουν πλέον τὴν ἐξουσία του (γιατὶ τοὺς καταπίεζε!) κάνοντας τὴν Μεταρρύθμιση πέντε αἰῶνες ἀργότερα καὶ ἀφήνοντάς τον στὰ κρύα τοῦ λουτροῦ. Κάποιοι ἤθελαν νὰ κάνουν τὰ μοναστήρια ἰδιωτικὲς βιλλάρες, ὅπως στὴν Ἀγγλία τοῦ συζυγοσφάχτη βασιλιᾶ. Ὅπως λένε, καθένας πέφτει στὸ λάκκο ποὺ σκάβει γιὰ τοὺς ἄλλους, ἔτσι κι ὁ ρωμαῖος Πάπας. Κι ἂν ζήτησε συγγνώμη τὸ 2004, ὡστόσο τὰ κλοπιμαῖα τοῦ 1204 (σὲ καθολικὲς ἐκκλησίες) πίσω δὲν τὰ γύρισε.

*Μιὰ ἀρχιτεκτονική, ποὺ μοιάζει σὰν νὰ ἐπιδιώκει τὴν αὐτόνομη ἐκτίναξη τοῦ ἀνθρώπου στὸν οὐρανὸ ὡς έφοδος καὶ κατάκτηση. Μοιάζει πολὺ μὲ τοὺς μυτεροὺς μιναρέδες. Ἡ σήμερα λεγόμενη «γοτθικὴ ἀρχιτεκτονικὴ» ὀνομαζόταν «φραγκικὴ» ἀπὸ τοὺς δυτικομεσαιωνικοὺς Χριστιανούς, ἐμφανίστηκε στὴν πλέον ἐκγερμανισμένη βόρεια Γαλλία. Ὁ ἡγούμενος Συζέ, ποὺ ξανάχτισε τὸν  ναὸ τοῦ Saint Denis (Παρίσι) ξαναχτίζοντας τμῆμα του μὲ τεχνοτροπία γοτθική (πρῶτος ναὸς μὲ γοτθικὸ στύλ), ἄλλο καημὸ δὲν ἔχει στὰ γραπτά του, ὅταν περιγράφει τὸν γοτθικὸ ναό, ἀπὸ τὸ νὰ συγκρίνει τὴν Ἁγία Σοφία μαζί του. Φυσικά, ὑποστήριζε ὅτι τὴν ξεπέρασε. Αἴ, ἀλίμονο.

Posted in Γερμανία, Δυτικοί, Δύση, θρησκεία | Tagged , , | 3 Σχόλια

Στρατιῶτες Ράιαν

Γιὰ κακὴ τύχη τῆς ταινίας, ἔβλεπα ἢ ἔπεσα χτὲς στὴ διάσωση τοῦ φαντάρου Ράιαν. Εὐτυχῶς, βλέπω μόνο ἀσπρόμαυρες ἑλληνικές, καὶ νοστάλγησα τὶς παλιές, ἐπίσης ἀσπρόμαυρες, μεταπολεμικὲς μὲ θέμα τὸν πόλεμο.

Μάλιστα, πέτυχα σχεδὸν τὴν ἀρχή, ἀμέσως μετὰ ὅπου ἀποβιβάζονταν οἱ Ἀγγλοαμερικάνοι καὶ θερίζονταν οἱ πρῶτοι (αὐτὸ δὲν τὸ πρόλαβα). Κι ἔδειχνε τὴ θάλασσα μὲ μπόλικα κιλὰ κόκκινης μπογιᾶς καὶ πεθαμένους. Αὐτὲς οἱ πρὸς δῆθεν ρεαλιστικὲς ταινίες ὅπου ἅμα δὲν ρίξεις 10 τόνους κόκκινη μπογιά, δὲν δακρύζουν οἱ θεατές. Καὶ μετά, ἡ κλασσικὴ φοβία τοῦ ἀμερικανικοῦ νοικοκυριοῦ: Ἔρχεται στὸ ἀγρόκτημά σου τὸ ἁμάξι τοῦ ὑπουργείου πολέμου γιὰ νὰ σοῦ πεῖ ὁ ἁρμόδιος ὅτι πέθαναν οἱ γενναῖοι γιοί σου. Βεβαίως, δὲν τὴν εἶδα ὅλη, ἀλλὰ τὸ σενάριο ἦταν ὅτι ψάχνουν στὸ μέτωπο γιὰ τὸν τελευταῖο γιό, ποὺ πολεμοῦσε στὴ Γαλλία, γιὰ νὰ μὴν φονευθεῖ κι αὐτός, καὶ μείνει δίχως γιοὺς ἡ ἀμερικανίδα μητέρα. Τόσο πρωτότυπο σενάριο, ὥστε πάτησα τὸ κατάλληλο κουμπάκι κι ἔκλεισε ἡ τηλεόραση.

Μᾶς ἔχουν πρήξει τὰ συκώτια μὲ τὴν ἀπόβαση τῆς Νορμανδίας, καὶ πόσα ἔπαθαν. Καὶ ἄπειρη κόκκινη μπογιά. Τί νὰ ποῦνε, δηλαδή, κι οἱ Σοβιετικοί, ποὺ εἶχαν 20.000.000 νεκρούς, καὶ πολὺ πρὶν ἀπὸ τοὺς Δυτικοὺς ἔκαναν τὴ διαδρομὴ Στάλινγκραντ-Βερολίνο; Τί νὰ ποῦν κι ἑλληνίδες μὲ ἕξι σκοτωμένους γιοὺς στὸν Β’ Π.Π, δὲν τὶς ἔκαμαν ταινία. Ἔτσι εἶναι οἱ λαοὶ μὲ ἐλάχιστη ἱστορία 200-800 χρόνων, ποὺ δὲν ἔχουν ὑποφέρει· ἕνα τσιμπηματάκι τὸ κάνουν ταινιάρα. Ὅταν κάποτε πέσουν πάνω στὶς πόλεις τους οἱ πυρηνικὲς βόμβες νὰ δοῦμε τί ταινίες θὰ φτειάξουν. Κάτι ἔχω μᾶλλον μὲ τὶς ἀμερικανικὲς πατριωτικὲς ταινίες. Ἄλλη μιὰ φορά, ποὺ ἔβλεπα τὸν «Πατριώτη», ἤμουν μὲ τοὺς Βρετανούς, ποὺ ἦταν μιὰ χαρὰ πολιτισμένοι ἄνθρωποι ἀλλὰ δυστυχῶς δὲν φτιάχνονται ταινίες μὲ ἐναλλακτικὴ ἱστορία ὅπου οἱ Βρετανοὶ τοὺς τσάκιζαν ὅλους αὐτοὺς τοὺς κατατρεγμένους. Εἶμαι κακὴ παρέα γιὰ πολεμικὲς ταινίες. Οἱ παλιὲς πολεμικές, τοῦ ’60, ἦταν πιὸ ὡραῖες, δὲν ἀσχολοῦνταν μὲ τὰ ψυχολογικὰ προβλήματα τῶν ἀμάχων στὶς ΗΠΑ.

Ἀσχολίαστο ὅτι στὴν Ἑλλάδα ἔβαλαν τὴν «πολεμικὴ» αὐτὴν ταινία μὲ θέμα τὴν Νορμανδία ἐπειδὴ ἦταν 28η Ὀκτωβρίου. Ἀπὸ τὴν Πόλη ἔρχομαι καὶ στὴν κορφὴ κανέλα, δηλαδή. Νιντέντο.

Posted in τέχνη, Δυτικοί | Tagged , , , | Σχολιάστε

Καλλίνος (ἀπόσπασμα)

1263px-ambrosianiliadpict20and21battlescenes

Ἀμβροσιανὴ Ἰλιάδα, 6ος αἰ μ.Χ.

 

 

Ὁ καθένας τὴν ὥρα ποὺ ξεψυχᾶ ἂς ρίξει γιὰ τελευταία

φορὰ τὸ ἀκόντιό του.

Γιατὶ εἶναι τιμητικὸ καὶ λαμπρὸ γιὰ ἕναν ἄνδρα νὰ

μάχεται

γιὰ τὴν πατρίδα καὶ γιὰ τὰ παιδιά του καὶ γιὰ τὴ

γυναίκα του

ἐναντίον τῶν ἐχθρῶν· ὁ θάνατος θὰ ἔλθει τότε, ὅταν

ὅπως εἶναι φυσικό,

ὁρίσουν οἱ Μοίρες· ἐμπρός, ὁ καθένας ἂς προχωρεῖ

κατευθείαν,

ἀφοῦ ὑψώσει τὸ δόρυ καὶ σφίξει κάτω ἀπὸ τὴν ἀσπίδα

τὴ γενναία καρδιά του, ὅταν πρωταρχίζει ἡ σύγκρουση.

Γιατὶ σὲ καμιὰ περίπτωση δὲν ὁρίζει ἡ μοίρα νὰ ξεφύγει

ὁ ἄνθρωπος τὸν θάνατο

ἀκόμα κι ἂν κατάγεται ἀπὸ προγόνους ἀθάνατους.

(μτφ. Ἰω. Ἀχ. Μπάρμπας)

 

   καί τις ἀποθνήσκων ὕστατ᾽ ἀκοντισάτω.

τιμῆέν τε γάρ ἐστι καὶ ἀγλαὸν ἀνδρὶ μάχεσθαι

   γῆς πέρι καὶ παίδων κουριδίης τ᾽ ἀλόχου

δυσμενέσιν· θάνατος δὲ τότ᾽ ἔσσεται, ὁππότε κεν δὴ

   Μοῖραι ἐπικλώσωσ᾽. ἀλλά τις ἰθὺς ἴτω

ἔγχος ἀνασχόμενος καὶ ὑπ᾽ ἀσπίδος ἄλκιμον ἦτορ

   ἔλσας, τὸ πρῶτον μειγνυμένου πολέμου.

οὐ γάρ κως θάνατόν γε φυγεῖν εἱμαρμένον ἐστὶν

   ἄνδρ᾽, οὐδ᾽ εἰ προγόνων ᾖ γένος ἀθανάτων.

 

Καλλίνος, Ἐφέσιος (γεν. 680 π.Χ.) ποὺ ἔγραψε τὴν παραπάνω ἐλεγεία γιὰ νὰ ἐμψυχώσει τοὺς συμπολίτες του κατὰ τῶν Κιμμερίων, ποὺ ἀπὸ τὴν Κριμαία εἶχαν εἰσβάλει στὴν Μικρασία.

 

Posted in ποίηση, Αρχαιότητα, Ελλάδα | Tagged , , , | Σχολιάστε

Θεατρικὲς διαβολοπαραστάσεις…

Τὸ νὰ κάνεις τὸν προφανὴ συσχετισμὸ ὅτι ὁ Πεσόα καὶ οἱ Ἐθνικοσοσιαλιστὲς ἔχουν μιὰ κάποια ἔφεση στὰ παγανιστικὰ καὶ ἑωσφορικὰ θέματα, εἶναι ὁ καλύτερος τρόπος νὰ ὁριοθετήσεις καὶ νὰ ὁριοθετηθεῖς σὲ περιόδους κρίσης. Μὲ μιὰ ἁπλὴ κίνηση, συμβολικά, χωρὶς νὰ ἐξηγεῖς κουράζοντας, δείχνεις τί εἶναι καλὸ καὶ τί ὄχι.

Ἀπὸ τὴ μιά, ἀποφεύγεται ἡ ἀνεμελιὰ τοῦ «Ἐντάξει, εἶναι τέχνη, δὲν μᾶς πειράζει· κάτι ἔχει νὰ πεῖ». Ἀπὸ τὴν ἄλλη, ἀποφεύγεται ὁ σουργελισμὸς τοῦ νὰ διαδηλώνουν ἐθνικοσοσιαλιστὲς καὶ ψεκασμένοι κατὰ τῆς προσβολῆς τοῦ Χριστιανισμοῦ. Τὸ «εἶναι τέχνη, δὲν μᾶς πειράζει» ἔχει ὡς ὑπόβαθρο τὸ «ἡ τέχνη εἶναι στὸ ἀπυρόβλητο» ἢ τὸ «ἡ τέχνη γιὰ τὴν τέχνη». Προφανῶς ὑπάρχει μεταξὺ ἄλλων καὶ ἀντιχριστιανικὴ τέχνη, ἢ τέχνη ποὺ ἐρωτοτροπεῖ μὲ τὴν (αὐτο)καταστροφὴ ἢ τὸν ἑωσφορισμό. Γιὰ νέο τὸ λέμε, τώρα; «Νέο» εἶναι μόνο γιὰ τὸν πολὺ κόσμο, ποὺ χαμένος στὸ διάστημα τῆς ὑποσελήνιας περιοχῆς καὶ στὴν τηλεόραση, δηλώνει Χριστιανὸς ἀλλὰ δὲν ἔχει κανέναν νὰ τοῦ πεῖ τί εἶναι χριστιανικό, κι αὐτὸ εἶναι δουλειὰ τοῦ ἐπισκόπου· οἱ ὑπόλοιποι Χριστιανοὶ ἐὰν ξέρουν τί εἶναι ἀντιχριστιανικό, τὸ καταγγέλλουν. Τὸ νὰ διαδηλώνουν, πάλι, ἐναντίον τῆς τέχνης αὐτῆς ὅσοι εἶναι ἢ νοιώθουν ὁμοϊδεάτες μὲ κάποιον ποὺ ἔχει γράψει ποιήματα γιὰ τὸν Πάνα καὶ δὲν τὰ ἔχει ἀποκηρύξει, ἐπίσης πρέπει νὰ ἐπισημαίνεται καὶ νὰ καταγγέλλεται. Ὁ Πάνας εἶναι νεκρός, καὶ δὲν εἴμαστε νεκρόφιλοι, οὔτε θέλουμε βοήθεια ἀπὸ θαυμαστὲς νεκρῶν γιὰ νὰ καταπολεμήσουμε τὸν Πάνα -τ’ ἀπομεινάρια καὶ τὶς μεταμορφώσεις του. Οὔτε εἴμαστε τόσο ἀφελεῖς ὅσο μερικοὶ νομίζουν ὥστε νὰ πιστεύουμε ὅτι οἱ ἐθνικοσοσιαλιστὲς ἦταν ποτὲ ἢ ὅτι εἶναι ἢ ὅτι μποροῦν νὰ γίνουν Χριστιανοί, καὶ συμβατοὶ μὲ τὸ Χριστιανισμό. Ἂς θαυμάζουν τὸν ἀδικημένο τους Ἀδόλφο, ποὺ σκυλόβριζε τὸν Χριστιανισμό, ἀλλὰ μακριά μας. Καὶ ἐναντίον μας. Ποτὲ δὲν κατάλαβα γιατί μαλώνουν τόσο πολὺ οἱ Μαρξιστὲς μὲ τοὺς Φασίστες / Ἐθνικοσοσιαλιστές, ἀφοῦ συμφωνοῦν μεταξύ τους γιὰ τὸν Χριστιανισμό, δηλαδή γιὰ μιὰ κοσμοθέαση μὲ βάθος 2.000 χρόνων.

Ἐπί τῆς οὐσίας, βαριὲς φιλοσοφίες τοῦ α’ μισοῦ τοῦ 20οῦ αἰ., ἀναζητήσεις καὶ ψαγμένα τέτοια ἀπὸ 18ο ὣς 20ό αἰ., εἶναι στὴν ἐποχή μας σὰν τὶς σιδερένιες μπάλες στὰ πόδια τοῦ κατάδικου: Δὲν μᾶς ἀφήνουν νὰ γλιτώσουμε τρέχοντας μακριὰ ἀπὸ αὐτὸ ποὺ ἔρχεται. Ἀλλὰ νὰ βουλιάξουμε στὰ ἴδια καὶ τὰ ἴδια τοῦ 19ου αἰ. (ποὺ ξαναειπώθηκαν κατὰ τὸν μεταγενέστερο 20ό, ὡς βαθυστόχαστες μποῦρδες μετὰ τὶς γνωστὲς τραγωδίες τοῦ 20οῦ). Ὡς φιλολογίες εἶναι ὡραῖες· κι ἐμένα μ’ ἀρέσει πολὺ ἡ φιλολογία. Κι ἡ ποίηση, σκοτεινὴ καὶ φωτεινή. Ἄλλο πράγμα οἱ κραυγὲς καὶ οἱ σκοτεινιὲς μιᾶς ὁποιασδήποτε ψυχῆς, κι ἄλλο ὁ ναρκισσιστικὸς θαυμασμὸς γιὰ τὸν Πάνα. Αὐτὸ δὲν σημαίνει ὅμως κατάφαση σὲ βία ποὺ γελοιοποιεῖ τοὺς βιαιοπραγοῦντες.

Δὲν τὰ πάω καλὰ μὲ τὶς διαδηλώσεις, τὶς καθιστικὲς διαμαρτυρίες, τὰ ὁδοφράγματα, τὶς πορεῖες, τὰ μπάχαλα, τὶς συναυλίες ἀλληλεγγύης, τὶς δῆθεν ἀπεργίες πείνας, τὰ ξερονήσια, τὸν Ρίτσο-Μίκη, τὶς ἐξορίες, τοὺς ἀγανακτισμένους, γενικὰ μὲ ὅλους αὐτοὺς τοὺς σούπερμαν. Εἴτε τὸ σενάριο ἔχει Ἀριστεροὺς εἴτε «πατέρες»(;;) Κλεομένηδες ὡς σκηνοθέτες. Ἡ Ἱστορία δὲν γράφεται ἀπὸ μπουλούκια ποὺ ἔχουν τὸ δίκιο μὲ τὸ μέρος τους, κι ἂν ἴσχυε τὸ ἀντίθετο, θὰ τὸ εἴχαμε διαπιστώσει καὶ θὰ ἀνακαλοῦσα. Δὲν μοῦ ἀρέσουν λοιπόν, τὰ κακέκτυπα μιᾶς ξεπερασμένης κοινωνικῆς ἀντίδρασης. Οὔτε μοῦ ἀρέσει αἰσθητικὰ ἡ ἐπιθετικὴ βία (πᾶμε στὸν τόπο τοῦ Ἐχθροῦ καὶ τὰ σπᾶμε) οὔτε ὑπάρχει μιὰ χριστιανικὴ πλειονότητα στὴν κοινωνία, ποὺ θὰ τερματίσει μὲ τὴ βία μιὰ παράσταση. Ἂν ὑπῆρχε μιὰ χριστιανικὴ πλειονότητα, ἁπλούστατα ἡ παράσταση δὲν θὰ πετύχαινε οὔτε ὡς πρόκληση, καὶ θὰ τερματίζονταν οἱ παραστάσεις. Εἶμαι, λοιπόν, ὑπὲρ τῆς καταγγελίας ἀπὸ ἐπισκόπους στὸ ἐκκλησίασμά τους, ἀλλὰ κατὰ τῶν ἐπεισοδίων καὶ τῆς βίας ἔξω ἀπὸ παραστάσεις καὶ λοιπά. Ἄλλωστε, τόσοι καὶ τόσοι ἠθοποιοὶ εἴτε γίνονται μοναχοὶ εἴτε πιστεύουν ξανά.

Ἂν τώρα (ὑποθέτω, καὶ δὲν προτρέπω!), κάποιοι ἀγανακτισμένοι Χριστιανοὶ εἶχαν χιοῦμορ, ἂν ὑποτεθεῖ ὅτι ἀγόραζαν τὸ εἰσιτήριο, ἂν γέμιζαν τὴν αἴθουσα καὶ ἂν ἀρχιζαν νὰ χαχανίζουν, ἂν μιλάγανε δυνατὰ μεταξύ τους, ἂν διακωμωδοῦσαν τοὺς διαλόγους, ἂν ἔβαζαν ὕμνους τοῦ ΠΑΟΚ στὸ κινητό, κάτι τέτοιο μήπως θὰ ἔσπαγε πολὺ περισσότερο τὰ νεῦρα τῶν ἀντιχριστιανῶν ἀπὸ ὅ,τι ἡ χριστιανικὴ βία, ἡ ὁποία ἁπλῶς δίνει στοὺς χριστιανοφάγους κίνητρα νὰ τονίσουν τὸν ἡρωισμὸ καὶ τὴν προοδευτικότητα («μπολιντιζμό») τοῦ ἀντιχριστιανισμοῦ τους; Δὲν ξέρω ἂν ἀπαγορεύονται κάτι τέτοια (δὲν τὰ προτρέπω, ἐπαναλαμβάνω!)· κι ἂν ἀπαγορεύονταν, μήπως θὰ μίσθωνε μπράβους ἡ ἐπιχείρηση ποὺ κάνει τὴν παράσταση, ὥστε νὰ βγάλει σηκωτοὺς τοὺς χαχανίζοντες καὶ ρευόμενους Χριστιανούς, ποὺ θὰ ἦταν ἄλλωστε ἡ πλειονότητα τῶν θεατῶν; Καὶ τότε, μήπως θὰ βλέπαμε πόσο θὰ κόστιζε συναισθηματικὰ στοὺς ἠθοποιοὺς ἡ συνέχιση τῆς παράστασης μπροστὰ σὲ ἕνα κοινὸ ποὺ θὰ οὔρλιαζε ἀπὸ χαχανητὰ ἢ θὰ ρευόταν; Καὶ τί θὰ ἔκανε, δηλαδή, ὁ ἀγανακτισμένος ἠθοποιός, διάλογο μὲ τὸ χριστιανικὸ κοινό; Θὰ ἔβριζε τοὺς θεατὲς Χριστιανούς ἢ τὰ Θεῖα; Νομίζω ὅτι δὲν ἀπαιτεῖται δήλωση φρονημάτων γιὰ τὴν ἀγορὰ θέσης σὲ μιὰ θεατρικὴ παράσταση. Λείπει αὐτὸς ὁ σουρεαλισμὸς ἀπὸ πολλοὺς θερμόαιμους Χριστιανούς -κι ἔτσι, δὲν ὑπάρχει περίπτωση νὰ γινόταν κάτι τέτοιο. Ἄλλωστε, θὰ καταδικάζαμε, ὅλοι ἐμεῖς, τέτοια ἐντελῶς ἀπολίτιστα πράγματα, ἂν αὐτὰ γίνονταν. Τὰ παίρνουν ὅλα πολὺ σοβαρὰ οἱ θερμόαιμοι Χριστιανοί, ἀκόμη καὶ στὴν τακτική τους εἶναι ἀγριεμένοι, καὶ τὸ μυαλό τους εἶναι θολό…

Ἄσε ποὺ ἔχουμε καὶ τὴν Ἀριστερὰ νὰ δέρνει χασάπηδες, Εὐέλπιδες καὶ ἄλλους. Ἂς τρῶμε τὸ χοιρινὸ γύρο μας σιωπηλά, μὴν πλακώσουν οἱ Ἀναρχομπάτσοι μὲ τὰ ταξικὰ Τζιχαντάκια τους, καὶ κάνουν ἔρευνα στὸ σπιτικό μας γιὰ ἀνήθικη βρώση κρέατος.

Λαίλαπες, λοιπόν:

Posted in παλιά και νέα θεότητα, φιλελεύθεροι, Ελλάδα, θρησκεία | Tagged , , , , , , , | 11 Σχόλια

Θεσσαλονίκη 26 Ὀκτωβρίου 1912: ἐφημερίδες

thessaloniki-2

 

 

macedonia_newspaper_oct_1912

 

 

261014-thessaloniki

Κάποτε στὴν Ἀθήνα..

 

big-skripsmcrop01

elas-lyste_blogspot_gr

 

ceb7ceb3cf86cf86cebecf86ceb8

ccf13ac97f92d4c7be4e9c11a69570b9

350px-new_greece

 

 

Posted in Ελλάδα, Θεσσαλονίκη, Μακεδονία, Τούρκοι | Tagged , , | 1 σχόλιο

ὁδὸς Κατιοῦσα Ἀνιοῦσα μία

Μπορεῖ ἡ Ἰταλία νὰ ἐπιτέθηκε στὴν Ἑλλάδα, μπορεῖ οἱ δεκάδες κι ἑκατοντάδες χιλιάδες Ἰταλοὶ νὰ πολέμησαν μαζὶ μὲ ἰταλοὺς πεπεισμένους φασίστες καὶ Τουρκαλβανοὺς ἐναντίον μας καὶ νὰ κατέλαβαν τὴν Ἑλλάδα. Τουλάχιστον ὅμως είχαμε τὴν ἠθικὴ ὑποστήριξη τοῦ ἀνύπαρκτου ΚΚ Ἰταλίας, ποὺ κανεὶς δὲν τὸ ἤξερε στὴν Ἑλλάδα τοῦ ’40, καὶ ποὺ καμμία σοβαρὴ δολιοφθορὰ δὲν ἔκανε στὸ ἀλβανικὸ μέτωπο σὲ βάρος τοῦ ἰταλικοῦ στρατοῦ (κατὰ τὶς συμβουλὲς τοῦ Λένιν).

Ἔτσι λένε πάντοτε οἱ Ἀριστεροί, ἔτσι πάντα κάνουν. Μᾶς πετᾶνε δυὸ φράσεις κάποιου ἀνύπαρκτου προερχόμενου ἀπὸ τὴν πλευρὰ τοῦ (ἐθνικοῦ) Ἐχθροῦ, ἑνὸς ἀνύπαρκτου ποὺ δὲν εἶχε καμμία πολιτικὴ δύναμη στὴ χώρα του γιὰ νὰ ἀλλάξει τὴν πολιτική της, κάποιου ποὺ ἀμπελοφιλοσοφοῦσε γιὰ τὸν ἑλληνοϊταλικὸ πόλεμο ζώντας ἐκείνη τὴν ἐποχὴ στὴ Μόσχα. Ἢ κάνουν καὶ καμμιὰ πορεία γιὰ τὴ Ζιμπάμπουε, τοὺς Ζαπατίστας ἢ τὴν Παλαιστίνη. Καὶ νά σου ἡ τρανὴ ἀπόδειξη γιὰ τὴν παντοδύναμη ἀλληλεγγύη τῶν προλετάριων καὶ τῶν «λαῶν», στὴν ὁποία μποροῦμε νὰ βασιστοῦμε καὶ τὴν ὁποία μποροῦμε νὰ ἔχουμε ὡς σύμμαχο ἀντὶ γιὰ τοὺς ὁμοεθνεῖς μας. Νά σου ἡ ἀπόδειξη ὅτι «τὰ ἔθνη εἶναι ξεπερασμένα» κι ὅτι οἱ ταξικὲς-διεθνιστικὲς συμμαχίες εἶναι οἱ μόνες ἀποτελεσματικὲς στὴν πράξη. Αὐτὸ ὑπονοοῦν. Τέτοιου ἐπιπέδου πολιτικὴ σκέψη, σὰν τὶς προφητεῖες τῶν λιακοπουλικῶν καὶ πουτινικῶν καὶ τῶν Μενουμευρώπηδων. Βέβαια, δίχως τὶς πορεῖες ἀναρχικῶν καὶ τὶς χιλιάδες πορεῖες στὴν Ἑλλάδα ὑπὲρ τῶν Παλαιστινίων, σήμερα οἱ Παλαιστίνιοι δὲν θὰ εἶχαν ἀνακτήσει τὰ κατεκτημένα ἀπὸ τὸ Ἰσραὴλ ἐδάφη τους. Ὅπως καὶ οἱ ἀντιφασίστες Ἕλληνες κ.ἄ. ἐθελοντὲς ἔδειξαν τὴ δύναμη τῆς διεθνιστικῆς ἀλληλεγγύης νικώντας τὸ στρατὸ τοῦ Φράνκο στὴν Ἱσπανία. Ὄχι;

Τουλάχιστον, οἱ συγκεκριμένοι Ἀριστεροὶ δὲν λένε ὅτι ἦταν ἀδέρφια μας οἱ Ἰταλοὶ καὶ Τουρκαλβανοὶ ἐγκληματίες προλετάριοι ντυμένοι στὸ ἰταλικὸ χακί. Πάλι καλά. Εἶναι κάτι κι αὐτό.

Posted in Αριστερά, Ελλάδα | Tagged , , , , | Σχολιάστε

«Δημοκρατία» ἑάλω

Δὲν μπορῶ νὰ μὴ γελάσω μὲ τὶς θρηνωδίες τῆς ἐφημερίδας Δημοκρατία, ὅτι ὁ Στρατὸς ἑάλω καὶ κατελήφθησαν τὰ χειμερινὰ ἀνάκτορα:

dht_2410_001_cmyk_1

Σκάω στὰ γέλια, βασικά. Πάντα μ’ ἄρεσε τὸ τραγούδι αὐτό. Τώρα μάλιστα, παρατηρῶ ὅτι συσχετίζει Ἀλαμάνα (δηλαδή, 1821) καὶ Γοργοπόταμο. Ἄρα, γιατί νὰ μὴ μ’ ἀρέσει; Βέβαια, οἱ νεοΔεξιοὶ θὰ θυμοῦνται, ἀπὸ τὰ νειάτα τους, κάτι ἀφισάρες τῆς παλιᾶς καλῆς ΔΑΠούλας:

ceb1cf86ceafcf83ceb1-ce94ce91cea0

Βεβαίως, δὲν ἀνήκω στοὺς περίφημους «ἀνιχνευτὲς ὑποκρισίας» Χριστιανούς, ποὺ λένε «Μὰ γιατί διαμαρτύρεστε γιὰ τὸ α, β, γ;, ἀφοῦ ἐσεῖς… μπλὰ μπλὰ μπλά;;».

Θέλω νὰ πῶ: ΑΝ ὑποτεθεῖ ὅτι εἶχαν κάνει 3-4 παιδιὰ καθένας τους, ὅλοι αὐτοὶ οἱ νεοΔεξιοί (δὲν ἐννοῶ ἐδῶ τὴν ἐφημερίδα, ἐννοῶ τοὺς νέους καὶ μεσήλικες ποὺ ταυτίζονται μὲ τὴν ἀγανάκτησή της), ΑΝ αὐτὰ τὰ 3-4-5 παιδιά τους τὰ εἶχαν μεγαλώσει ὡς ταλιμπανάκια, καὶ παράλληλα τὰ ἔστελναν καὶ σὲ καμμιὰ σχολὴ αὐτοάμυνας (γιὰ νὰ ὑπερασπίζονται τὰ ἐκκλησάκια τὰ ὁποῖα βανδαλίζουν σὲ κάθε πορεία τους τὰ ζόμπι, ἢ νὰ ὑπερασπίζονται τὶς δικές τους πορεῖες), τότε ἁπλούστατα θὰ εἶχαν κυριαρχήσει. Ἀφενός, πληθυσμιακά: Ὅπως ἐξαέρωσαν οἱ τοῦρκοι Ἰσλαμιστὲς τοὺς φυγότεκνους τούρκους Κεμαλιστές. Ἀφετέρου, καὶ κοινωνικά (ἀφοῦ θὰ ὑπῆρχε μιὰ νεολαία συντηρητικὴ ποὺ θὰ ἔκοβε τὰ χέρια σὲ ὁποιον πείραζε τὴν Ἐκκλησία καὶ τοὺς ναούς). Τότε, βεβαίως, ὀργάνωναν καὶ πήγαιναν σὲ χοροεσπερίδες στὴ μονὴ Βατοπεδίου. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι βαριέμαι ἀφόρητα τὴν καταγγελία τῆς ὑποκρισίας ὡς βασικὸ ἐπιχείρημα: Συνήθως δὲν γνωρίζουμε ἂν ὁ συνομιλητής μας εἶναι ὑποκριτὴς ἤ, ἁπλά, ἀντιφατικός. Ὁ Χριστὸς εἶσαι, φίλε μου, καὶ διέγνωσες ὅτι ὁ ἄλλος εἶναι «Φαρισαῖος», δηλ. ἑνας συνειδητὸς ἀπατεώνας; Κι ἡ ἴδια ἡ ζωὴ δὲν εἶναι παρὰ μιὰ γεμάτη ἀντιφάσεις κατάσταση. Ἁπλά, σκέφτομαι τί δρόμο μποροῦσε νὰ ἀκολουθήσει ἡ ἑλληνικὴ κοινωνία ἂν αὐτὰ τὰ τελευταῖα 25 χρόνια (καὶ παρὰ τὰ ὅσα εἶχαν ἤδη συμβεῖ κοινωνικὰ ὣς τὸ ’90) κάποιοι ἔπαιρναν στὰ σοβαρὰ ὅσα λένε τώρα.

Ὅμως, τώρα πιὰ ὅλα ἔχουν χαθεῖ χωρὶς ἐπιστροφή.  Σὰν τὶς γκόμενες ποὺ ἤθελες ἀλλὰ δὲν ζήτησες ποτὲ νὰ βγεῖτε, καὶ τὸ μετάνιωσες -μιλῶ λαϊκὰ γιὰ νὰ μὲ καταλάβουν οἱ ΜονηΒατοπεδίου-νεοΔεξιοί. Δὲν ὑπάρχει, λοιπόν, πιὰ καιρὸς γιὰ νὰ κάνει κάποιος ἕνα καὶ δύο καὶ τρία καὶ τέσσερα παιδιά. Ὁπότε ἂς τρώει ὑπομονετικὰ στὴ μάπα τὶς μηνύσεις καὶ τὰ κλεισίματα λογαριασμῶν στὸ Facebook (ἀπὸ τοὺς μορφωμένους νομομαθεῖς Ἀριστεριστές), κι ἂς τρώει καὶ τὸ ξύλο τῆς ἀρκούδας στοὺς δρόμους (ἀπὸ τοὺς Ἀναρχικούς, ποὺ εἶναι πολὺ περισσότεροι -καὶ σὲ λίγο θὰ ἔρθουν μαζί τους τὰ Μουσουλμανάκια). Δυστυχῶς. Κι αὐτὸ δὲν μετριάζεται ἀπὸ τὸ γεγονὸς ὅτι οἱ Μουσουλμάνοι πρώτους-πρώτους θὰ σφάξουν, μόλις αἰσθανθοῦν ἰσχυροὶ στὴ χώρα μας, τοὺς ἀριστεροὺς ἄθεους καὶ παγανιστές. Ἂς μὴ διαμαρτύρεται γιὰ τοὺς Ἥρωες καὶ τὰ Ἄπαρτα Βουνά. Κι ἂς ἐλπίζει σὲ κανένα θαῦμα.

Ἐν τῷ μεταξύ, νά τὸ ὡραῖο ἐθνολαϊκὸ τραγούδι:  Πῦρ στὴν Ἀλαμάνα καὶ Φωτιὰ στὸ Γοργοπόταμο!

 

Posted in παλιά και νέα θεότητα, Ακροδεξιά, Δεξιά, Ελλάδα, κοινωνία | Tagged , , , , | 1 σχόλιο

Στὸ βυθὸ τῆς ΕΣΣΔ

9

τῆς Κριμαίας.

Ὡραῖα ἦταν (ἐκτὸς ἀπὸ τὰ τῆς θρησκείας, ποὺ ἦταν ἐξαιρετικὰ χάλια). Πολύ. Ἐννοῶ γιὰ ὅσους  δὲν περιμέναμε καὶ πάρα πολλά, δηλαδὴ ὅσους δὲν φάγαμε ποτὲ τὸ κουτόχορτο τῆς κατάργησης τῆς Πολιτικῆς καὶ τῆς Ἐξουσίας μέσῳ τῆς ἁπλῆς κοινοκτημοσύνης τῶν μέσων παραγωγῆς, καθὼς καὶ τῆς ἔλλειψης ὁρατῆς ἐξουσίας καὶ θεσμικῶν ἢ ἀόρατων μηχανισμῶν σὲ σοβιὲτ ἢ ἀναρχικὲς κολλεκτίβες, καὶ γιὰ ἐμᾶς ποὺ δὲν εἴμαστε ἀφελεῖς γιὰ νὰ πιστέψουμε ὅτι ἡ ΕΣΣΔ θὰ μποροῦσε νὰ ἀκολουθεῖ ἐξωτερικὴ πολιτικὴ ριζικὰ ἀντίθετη ἀπὸ αὐτὴν ποὺ εἶχε ἡ τσαρικὴ Ρωσία. Τί νὰ κάνουμε, ἡ Πολιτικὴ κι ἡ Ἐξουσία εἶναι πολὺ πιὸ πολύπλοκα φαινόμενα ἀπὸ τὴν οἰκονομικὴ ἰσχὺ καὶ τὴν κατοχὴ τῶν μέσων παραγωγῆς.

Ἦταν καλὰ ποὺ δὲν εἶχες ἄγχος τί αὐτοκίνητο ἢ μάρκα κέτσαπ θὰ διαλέξεις κι ἂν θὰ μείνεις ἄνεργος, ἄστεγος καὶ χωρὶς περίθαλψη. Γιατὶ εἶναι φανερὸ τί καὶ πόσο ἀξίζει ἡ ἐλευθερία τοῦ λόγου στὴν Ὕστερη Νεοτερικότητα (εἴτε πνίγεται ἡ φωνή σου δίπλα στὶς φωνὲς τῶν δισεκατομμυρίων, εἴτε ἐπεμβαίνει ἡ πολιτικὴ ὀρθότητα) μὲ τὴν ἰσλαμικὴ καὶ ἀριστεροφιλελεύθερη ἀστυνομία τῆς σκέψης, καὶ δὲν ἀξίζει νὰ ἀποδέχεται κάποιος αὐτὲς τὶς φιλελεύθερες μελὼ ἀντιλήψεις, τῆς μὼβ-ρὸζ-φούξια ἐπανάστασης, καὶ τοῦ συναισθηματισμοῦ τῶν πόσων ἔσφαξε ὁ Στάλιν. Ἡ ἱστορία δὲν γράφεται ἀπὸ Κοκκινοσκουφίτσες. Ὅσοι καταπίνουν τὴ γενοκτονία τῶν Ἰνδιάνων, μποροῦν νὰ σπαράζουν γιὰ τὰ γκουλάγκ καὶ τὰ στρατόπεδα συγκέντρωσης. Στὴ δική μου προοπτική, γιὰ τὴν ὁποία δὲν εἶναι δίκαιο ἢ φιλάνθρωπο ἀκόμη κι ἕνας Μουσουλμάνος «πρόσφυγας» νὰ εἰσέλθει στὸ κράτος μας, τὸ γεγονὸς ὅτι οἱ Σοβιετικοὶ ἔχτισαν τὸ Τεῖχος στὸ Βερολίνο ἢ βάραγαν ὅσους ἰδιῶτες μπαινόβγαιναν ἐτσιθελικῶς ἀπὸ τὰ σοσιαλιστικὰ κράτη τους, δὲν εἶναι διόλου ἀπάνθρωπο, φρικτὸ ἢ ἀντιδημοκρατικό, δηλαδὴ ὅσο δὲν συμφωνῶ μὲ τοὺς τοτινοὺς Ἀριστεροὺς ποὺ δὲν καταδίκαζαν τὸ Τεῖχος ἀλλὰ σήμερα καταδικάζουν τὴν πάσῃ θυσίᾳ ἀπαγόρευση εἰσόδου Μουσουλμάνων, ἄλλο τόσο δὲν συμφωνῶ μὲ ὅσους καταγγέλλουν ἢ κατήγγειλαν τὰ Τείχη καὶ τὰ λοιπὰ ἀλλὰ σήμερα εἶναι κατὰ τῆς εἰσόδου Μουσουλμάνων.

Ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα, κάθε σοβαρὴ ἐξέταση τοῦ φαινομένου Σοβιετικὴ Ἕνωση πρέπει νὰ ξεχωρίζει τὸ ἐσωτερικὸ μοντέλο ἀπὸ τὴν ἐπίδραση τῆς ΕΣΣΔ στὴν Ἑλλάδα. Εἰδάλλως, δὲν εἶναι σοβαρή. Ἡ μία πτυχὴ πρέπει νὰ ἐξετάζεται ἀνεξάρτητα ἀπὸ τὴν ἄλλη.

Γιὰ τὸ ἐσωτερικὸ μοντέλο, ἡ ἐκτίμηση δὲν μπορεῖ παρὰ νὰ εἶναι θετική. Εἴτε ὡς ἐναντίωση σὲ αὐτὸ ποὺ κυριαρχεῖ σήμερα («Τὰ πάντα εἶναι Ἀγορά καὶ Τὰ Πάντα εἶναι Κατασκευή») εἴτε ὡς μπαμπούλας ποὺ ἐξανάγκασε τὴ Δύση νὰ προχωρήσει μαζικὰ καὶ συνολικὰ στὸ κοινωνικὸ κράτος μετὰ τὸν Β’ Π.Π. Βεβαίως, ἡ εἰρωνεία γιὰ τὴν ἡγεσία τῆς ΕΣΣΔ εἶναι ὅτι αὐτὴ ἀκριβῶς ἡ κίνηση τῆς Δύσης, νὰ φτειάξει κοινωνικὸ κράτος γιὰ νὰ ἀποτρέψει τοὺς Δυτικοὺς ἀπὸ νὰ ἐλπίζουν στὸν κομμουνισμό, πράγματι ἔκανε τοὺς Δυτικοὺς νὰ ἀδιαφορήσουν γιὰ τὸν κομμουνισμό. Δυστυχῶς, τοὺς κατέστησε εὐεπίφορους στὸν ἀριστεροφιλελευθερισμό, ποὺ σήμερα κυριαρχεῖ. Πάντως, ἐξασφάλισε μισοῦ αἰώνα κοινωνικὴ γαλήνη καὶ κάποιας μορφῆς δικαιοσύνη στὴ Δύση. Βεβαίως, ἦταν ἐξίσου θετικὸ τὸ γεγονὸς ὅτι πολὺ σύντομα, προπολεμικά, ἡ σοβιετικὴ ἡγεσία ἐγκατέλειψε τὶς δυτικὲς ἰδεοληψίες ὑπὲρ τῆς ὁμοφυλοφιλίας καὶ τῆς διάλυσης τοῦ γάμου. Θετικὸ εἶναι ὅτι, ἐπίσης πολὺ σύντομα, ἀπέρριψε ὅλες τὶς λενινικὲς ἀθλιότητες γιὰ κατάργηση τοῦ κυριλλικοῦ ἀλφαβήτου, πράγμα ποὺ ἀποτελεῖ παράδειγμα κι ἐπιχείρημα ἐναντίον τῶν μονοτονιστῶν Ἀριστερῶν τῆς Ἑλλάδας. Στὰ πολὺ ἀρνητικά, ἡ ἐναντίωση στὴν Ὀρθοδοξία, ποὺ εἶναι ἀνεξίτηλο στίγμα γιατὶ ἔδωσε πρότυπο στοὺς ἐν Ἑλλάδι μανιακοὺς τῆς Μεταπολίτευσης. Ὅταν τὰ χρειάστηκαν, βέβαια, κατὰ τὸν Β’ Π.Π., οἱ Σοβιετικοὶ ἀνέχτηκαν τὴν Ἐκκλησία καὶ συνεργάστηκαν μαζί της. Πράγματι, ὑπῆρχε ἔλλειμα δημοκρατίας στὴν ΕΣΣΔ, κι αὐτὸ συναριθμεῖται στὰ ἀρνητικά. Δὲν εἶναι δημοκρατία ὁ ἐθνομπολσεβικισμός. Ὅμως, στὸ ζήτημα αὐτὸ δὲν ἔχει δώσει κανεὶς ὣς τώρα μιὰ ἱκανοποιητικὴ ἀπάντηση: Πῶς, δηλαδή, νὰ αὐτοκυβερνηθεῖ ἕνα ἔθνος (τὸ ρωσικό, ὅπως καὶ ἄλλα εὐρωπαϊκὰ καὶ μή, μὲ ἴσο ἢ παρόμοιο πληθυσμό) δημοκρατικὰ χωρὶς νὰ διαλυθεῖ. Ἡ πρόταση λ.χ. τοῦ Καστοριάδη καὶ τῶν ἀναρχικῶν-ἀμεσοδημοκρατῶν, νὰ πάψουμε νὰ πιστεύουμε στὸ φαντασιακὸ τοῦ ἔθνους, εἶναι ἡ ἄποψη «Τὰ πάντα εἶναι Κατασκευή» μὲ ἄλλα λόγια.

Ὅσον ἀφορᾶ τὴν Ἑλλάδα, ἡ ἐπίδραση εἶναι κυρίως ἀρνητική, ἀλλὰ καὶ μὲ ἕνα θετικὸ μεσοδιάστημα. Ἀρνητικὴ εἶναι ἡ συμμαχία ΕΣΣΔ-Τουρκίας, γιατὶ ἐξαιτίας της νίκησαν οἱ Τοῦρκοι τὸ ’22. Ἀρνητικὴ εἶναι ἡ βοήθεια σὲ ἀπόψεις γιὰ αὐτονόμηση τῆς Μακεδονίας καὶ τῆς Θράκης. Μετὰ τὸ 1935, θετικὸ εἶναι ὅτι ἡ ΕΣΣΔ πολέμησε τοὺς κατακτητὲς τῆς Ἑλλάδας, ἀφοῦ προφανῶς ἡ μόνη αἰτία γιὰ τὴν ὁποία ἀποσύρθηκαν οἱ Γερμανοὶ ἀπὸ τὴν ἀνατολικὴ Εὐρώπη καὶ τὰ Βαλκάνια ἦταν ἡ προέλαση τοῦ Ἐρυθροῦ Στρατοῦ. Ἕως τὶς ἀρχὲς τοῦ ’60 ἡ ΕΣΣΔ ὑποστήριζε τὴν Ἕνωση τῆς Κύπρου. Ἀπὸ τὰ μέσα τοῦ ’60 καὶ μετά, ἡ ΕΣΣΔ δὲν ἔχει θετικὴ ἐπίδραση, δὲν ὑποστηρίζει τὴν Ἕνωση, καὶ εἰδικὰ τὸ 1974 ἦταν ἀρνητική, ὅπως καὶ οἱ ἄλλες Δυνάμεις φυσικά. Τέλος, τὸ ’80 ἦταν χρήσιμη στὴν Ἑλλάδα μόνο καὶ μόνο γιατὶ ὁ Παπανδρέου μποροῦσε νὰ τὴν χρησιμοποιεῖ ὡς ἀπειλὴ (κατὰ φαντασίαν, βεβαίως) στοὺς Δυτικούς, ποὺ κανάκευαν τὴν Τουρκία.

Εἶναι φανερὸ ὅτι στὴν ὀπτική μου δὲν ὑπάρχουν ἀπόψεις τοῦ τύπου «Ἀφοῦ ἡ ΕΣΣΔ ἔβλαψε τὴν Ἑλλάδα, τὸ σύστημά της ἦταν κακό» ἢ «ἀφοῦ τὸ σύστημα τῆς ΕΣΣΔ ἦταν καλό, δὲν μᾶς νοιάζει ἂν ἡ ΕΣΣΔ ἔβλαψε τὴν Ἑλλάδα». Εἶναι λανθασμένες.

Posted in Αριστερά | Tagged , , , , | 2 Σχόλια

ἐθνολαϊκισμὸς καὶ ξύδι φαρμακερό.

Μία μέρα προτοῦ γραφεῖ τὸ ἄρθρο αὐτό, τὸν «Ἀβέρωφ» εἶχαν ἐπισκεφτεῖ πάνω ἀπὸ 27.000 ἄνθρωποι στὴ Θεσσαλονίκη σὲ 11 μέρες ἐλλιμενισμοῦ του (στὴν Ἀθήνα χρειάζεται ἕνας χρόνος γιὰ 60.000). Σὲ αὐτὸ ἂς προστεθοῦν οἱ ἑκατοντάδες χιλιάδες ἐπισκέπτες στὸν τάφο τοῦ Παΐσιου καὶ προσκυνητὲς στὶς διάφορες ὀρθόδοξες εἰκόνες ποὺ ἔρχονται κατὰ καιρούς στὴν πόλη. Ἢ τὸ γεγονὸς ὅτι σὲ κάθε ἐθνικὴ ἐπέτειο ἡ πόλη γεμίζει μὲ ἄπειρες ἑλληνικὲς σημαῖες, σὲ ἀντίθεση μὲ τὴν Ἀθήνα.

Καταλαβαίνει καλὰ κανεὶς γιατί λυσσᾶνε τόσοι καὶ τόσο πολὺ μὲ αὐτὴ τὴν πόλη: Δὲν εἶναι σοβαρὴ πόλη. Εἶναι μιὰ γελοία συντηρητικὴ πόλη. Εἶναι μπουγατσαδούπολη-ψωμιαδούπολη (βέβαια!… Ἐνῶ στὸν Πειραιᾶ καὶ τὴν Ἀθήνα…; Φασούλας, Μώραλης, Ἀβραμόπουλος…Ντόρα). Εἶναι χωριάτες καὶ Μπαγιάτηδες. Νὰ τῆς πατήσουμε τὸν κάλο. Νὰ τῆς κάνουμε σεμινάρια ἐπιμόρφωσης. Νὰ τῆς σπάσουμε τὸν τσαμπουκά.

Ντόπιοι καὶ μή, τὰ λένε αὐτά. Εἰδικὰ στὴν πόλη, λυσσᾶνε κάτι λακανικοὶ ψυχοαριστεροί, κάτι Καταλήψεις-Ἐπιχειρήσεις, κάτι ἀναρχικοὶ μεταλλαγμένοι τερατο-ἀρουραῖοι τῶν ὑπονόμων, κάτι κατεψυγμένα φροῦτα τῆς Οἰκολογίας καὶ κάτι ντεμὲκ κοσμοπολίτες ἀστοί. Δὲν εἶναι δὰ καὶ κάτι ποὺ χωνεύεις εὔκολα, τὸ νὰ σὲ φτύνουν (τὴν Ἀριστερά) καὶ νὰ πηγαίνουν στὸν Ἐχθρὸ κατὰ δεκάδες χιλιάδες, ἐνῶ (δῆθεν…) ἔχεις ὁλόκληρο ΑΠΘ στὸ τζεπάκι σου. Σεληνιάζεσαι στὰ φανερά, πέφτεις στὸ πληκτρολόγιο καὶ ἀφρίζεις.

IMG_20171022_110353

 

IMG_20171022_110402

 

Posted in φιλελεύθεροι, Αριστερά, Θεσσαλονίκη | Tagged , , , , | 6 Σχόλια

Πόλεμος, Μιλιταρισμός, Ντεφετισμός: Μὰρξ – Ἔνγκελς καὶ Λένιν

1. Ἡ ἀξία τῆς ἰμπεριαλιστικῆς κατάκτησης τῶν πρωτόγονων.

Οἱ Μὰρξ καὶ Ἔνγκελς (στὸ ἑξῆς Μ.-Ε.) ἐνδιαφέρονται γιὰ τὶς περιπτώσεις ὅπου μιὰ κατάκτηση θέτει τέρμα στὴν κοινωνικοοικονομικὴ καθυστέρηση τοῦ ἡττημένου. Στὶς περιπτώσεις αὐτές, δὲν ὑπάρχει κάποια ἀγανάκτηση κατὰ τοῦ κατακτητικοῦ πολέμου. «Ὅπως ἔγραφε ὁ Engels ἐξ ἀφορμῆς τοῦ κατακτητικοῦ πολέμου ἐναντίον τοῦ Μεξικοῦ, θά ‘πρεπε κανεὶς νὰ ἀφήνει στὴν ἄκρη τὶς στεῖρες ἠθικολογίες ὅταν ἕνας πόλεμος διεξάγεται ‘πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ πολιτισμοῦ’. ‘Ἢ μήπως εἶναι ἀτύχημα τὸ ὅτι ἡ ὑπέροχη Καλιφόρνια ἀποσπάσθηκε ἀπὸ τοὺς ὀκνηροὺς Μεξικανούς, ποὺ δὲν ἤξεραν τί νὰ τὴν κάνουν; Ὅτι οἱ ἐνεργητικοὶ Γιάνκηδες μὲ τὴ γρήγορη ἐκμετάλλευση τῶν ὀρυχείων χρυσοῦ πολλαπλασίασαν τὰ μέσα κυκλοφορίας τοῦ κεφαλαίου’, ἔφτιαξαν πόλεις, πλοῖα καὶ σιδηρόδρομους, ‘καὶ θὰ δώσουν γιὰ τρίτη φορὰ στὴν ἱστορία νέα κατεύθυνση στὸ παγκόσμιο ἐμπόριο;’· ‘οἱ ἠθικὲς ἀρχὲς μπορεῖ νὰ παραβιάστηκαν στὴ μιὰ ἢ στὴν ἄλλη περίπτωση· ὅμως τί μετράει αὐτὸ ἀπέναντι σὲ τέτοια κοσμοϊστορικὰ γεγονότα;’» (Neue Rheinische Zeitung, αρ. 222, Der demokratische Panslawismus, 14 Φεβρουαρίου 1849, Marx Engels Werke, Diez, Βερολίνο1977, τ. 6, σ. 273:  «wird Bakunin den Amerikanern einen „Eroberungskrieg» zum Vorwurf machen, der zwar seiner auf die „Gerechtigkeit und Menschlichkeit» gestützten Theorie einen argen Stoß gibt, der aber doch einzig und allein im Interesse der Zivilisation geführt wurde? daß die energischen Yankees durch die rasche Ausbeutung der dortigen Goldminen die Zirkulationsmittel vermehren, an der gelegensten Küste des stillen Meeres in wenig Jahren eine dichte Bevölkerung und einen ausgedehnten Handel konzentrieren, große Städte schaffen, Dampfschiffsverbindungen eröffnen, eine Eisenbahn von New York bis San Francisco anlegen, den Stillen Ozean erst eigentlich der Zivilisation eröffnen, und zum dritten Mal in der Geschichte dem Welthandel eine neue Richtung geben werden? Die „Unabhängigkeit» einiger spanischen Kalifornier und Texaner mag darunter leiden, die „Gerechtigkeit» und andre moralische Grundsätze mögen hie und da verletzt sein; aber was gilt das gegen solche weltgeschichtliche Tatsachen?). Ὁ Μ. ἀναφερόμενος στὴ βρετανικὴ κατάκτηση τῆς Ἰνδίας ὑποστηρίζει: «Τὸ ζήτημα, λοιπόν, δὲν εἶναι ἂν οἱ Ἄγγλοι εἶχαν δικαίωμα νὰ κατακτήσουν τὴν Ἰνδία, ἀλλὰ ἐὰν προτιμοῦμε νὰ εἶχε κατακτηθεῖ ἡ Ἰνδία ἀπὸ τοὺς Τούρκους, τοὺς Πέρσες, τοὺς Ρώσους κι ὄχι ἀπὸ τοὺς Βρετανούς» (New-York Daily Tribune, “The Future Results of British Rule in India”, 8 Αὐγούστου 1853). Καί: «Προκαλώντας ἡ Ἀγγλία μιὰ κοινωνικὴ ἐπανάσταση στὶς Ἰνδίες κινητοποιήθηκε μόνο ἀπὸ τὰ κατώτερα ἐνδιαφέροντά της, καὶ φέρθηκε ἀνόητα μὲ τὸν τρόπο ποὺ τὰ προώθησε. Ἀλλὰ αὐτὸ δὲν εἶναι τὸ ζήτημα. Τὸ ζήτημα εἶναι, μπορεῖ ἡ Ἀνθρωπότητα νὰ πραγματοποιήσει τὸν προορισμὸ της χωρὶς μιὰ θεμελιώδη ἐπανάσταση στὸ κοινωνικὸ καθεστὼς τῆς Ἀσίας; Ἂν δὲν μπορεῖ, τότε ὅσα καὶ νὰ ἦταν τὰ ἐγκλήματα τῆς Ἀγγλίας, αὐτὴ ἦταν τὸ ἀσυνείδητο ἐργαλεῖο τῆς Ἱστορίας στὴν ἐμφάνιση αὐτῆς τῆς ἐπανάστασης» (New-York Daily Tribune, “The British Rule in India”, 25 Ἰουνίου, 1853). Σὲ ἄρθρο του στὴν ἀγγλικὴ ἐφημερίδα The Northern Star (“Extraordinary Revelations”, 22-1-1848), ὁ Ἔ. γράφει ὅτι ἡ γαλλικὴ κατάκτηση τῆς Ἀλγερίας ἦταν «ἕνα σημαντικὸ καὶ εὐτυχὲς γεγονὸς γιὰ τὴν πρόοδο τοῦ πολιτισμοῦ», ἀφοῦ ἡ πειρατεία στὴν ὁποία ἐπιδίδονταν τὰ «βαρβαρικὰ κράτη» τῆς Β.Δ. Ἀφρικῆς στὴ Μεσόγειο «μόνο μὲ τὴν κατάκτησή τους μποροῦσε νὰ τερματιστεῖ». «Κι ἂν λυπόμαστε ποὺ ἡ ἐλευθερία τῶν Βεδουίνων τῆς ἐρήμου χάθηκε, δὲν πρέπει νὰ ξεχνοῦμε ὅτι αὐτοὶ οἱ Βεδουίνοι ἦταν ἕνα ἔθνος ληστῶν» (“The conquest of Algeria is an important and fortunate fact for the progress of civilisation. The piracies of the Barbaresque states, never interfered with by the English government as long as they did not disturb their ships, could not be put down but by the conquest of one of these states. And the conquest of Algeria has already forced the Beys of Tunis and Tripoli, and even the Emperor of Morocco, to enter upon the road of civilisation. They were obliged to find other employment for their people than piracy, and other means of filling their exchequer than tributes paid to them by the smaller states of Europe. And if we may regret that the liberty of the Bedouins of the desert has been destroyed, we must not forget that these same Bedouins were a nation of robbers”). Ἡ κατάκτηση εἶναι καλὴ ἐφόσον προωθεῖ καλοὺς σκοπούς. Ἀπὸ τὴν ἄλλη, ὁ Μὰρξ καταδίκαζε τοὺς πολέμους τῶν καταπιεστικῶν ἐθνῶν κατὰ τῶν καταπιεζόμενων ἐθνῶν. Ὁ πόλεμος τῆς Ἀγγλίας κατὰ τῆς Κίνας ἦταν «ἄκρως ἄδικος» (New York Daily Tribune, “Whose Atrocities?”, 10 Ἀπριλίου 1857, “this most unrighteous war”). Γιὰ τὸν Ἔνγκελς, ὁ πόλεμος τῆς Αὐστρουγγαρίας κατὰ τῆς Ἰταλίας ἦταν «ἀντιδραστικὸς πόλεμος» (Deutsche-Brüsseler-Zeitung, αρ. 16, 24 Φεβρουαρίου 1848, “Ein Wort an die «Riforma»”, “reaktionäre Kriege”).

Ἔτσι, οἱ κατακτητικοὶ πόλεμοι τῆς Ἀγγλίας, τῶν ΗΠΑ καὶ τῶν ἄλλων Μ. Δυνάμεων ἐναντίον μικρῶν ἢ ἀδύναμων ἐθνῶν θεωροῦνται «ἄκρως ἄδικοι» ἢ παύουν νὰ θεωροῦνται ἄδικοι ὅταν (ὑποτεθεῖ ὅτι) ἡ κατάκτηση ὠφελεῖ τὸν «Πολιτισμό». Στὴ δεύτερη περίπτωση, ἡ γνωστὴ ἀριστερίστικη καὶ μαρξιστικὴ ρητορεία ἐναντίον τῶν κατακτητικῶν πολέμων, μὲ αὐτὸ τὸ ὕφος ἠθικῆς ἀνωτερότητας καὶ πάθους γιὰ Εἰρήνη, ὀφείλεται μόνο σὲ ἄγνοια ἢ στὴν ἀπόκρυψη τῆς ἀνυπαρξίας τέτοιων «ἠθικῶν αἰτημάτων» καὶ ἠθικῶν κριτηρίων ἀπὸ τοὺς Μ.-Ε. Στὴν πραγματικότητα, οἱ Μ.-Ε. ἔκαναν, συνειδητὰ ἢ ἀσυνείδητα (δὲν θὰ μάθουμε) αὐτὸ γιὰ τὴ διάπραξη τοῦ ὁποίου κατηγοροῦσαν τοὺς φιλελεύθερους ἀστοὺς ἐχθρούς τους. Ἠθικολογοῦσαν ὅποτε τοὺς συνέφερε, δηλαδὴ ὅποτε συνέφερε τὶς ἀρχὲς καὶ τοὺς σκοπούς τους, ἐνῶ ἄλλοτε παραμέριζαν τὴν ἠθικολογία ὅποτε οἱ σκοποί τους τὸ ὑπαγόρευαν. Αὐτὸ δὲν εἶναι αὐτὸ καθεαυτὸ κάτι παράξενο, ὅλοι τὸ κάνουν. Προβληματικὴ εἶναι μόνον ἡ στάση τῶν σημερινῶν Ἀριστερῶν (ὁ ὅρος περιλαμβάνει τοὺς πάντες), ποὺ φορώντας μόνοι τους τὸ φωτοστέφανο τοῦ ἀντιιμπεριαλιστῆ καὶ τοῦ «ἐνάντιου στοὺς (ἐνν. κατακτητικούς) πολέμους» ξαποστέλλουν τὶς κατάρες τους κατὰ τῶν «ἄδικων εἰσβολέων», τῶν «ἐθνικιστῶν», τῶν «ἰμπεριαλιστῶν» καὶ ἄλλων σατανικῶν ὄντων. Ἐνῶ οἱ Μ.-Ε. κατακρίνουν, στὴν περίπτωση τοῦ Ἀνατολικοῦ Ζητήματος, τὸν ἠθικισμό, δηλαδὴ τὸν ρομαντικὸ φιλελληνισμὸ καὶ «ἐξωτικὸ» φιλοτουρκισμὸ τῶν Δυτικῶν, καὶ συνεπῶς κατακρίνουν τὴν ἀντίληψη τῆς πολιτικῆς βάσει τοῦ ρομαντισμοῦ ἀντὶ τῆς κυνικῆς γεωπολιτικῆς, οἱ ἴδιοι πάμπολλες φορὲς προκειμένου νὰ πείσουν γιὰ τὴν ὀρθότητα τῶν ἀπόψεών τους γιὰ τὸ παραπάνω ζήτημα, χρησιμοποιοῦν ἠθικιστικὰ ἐπιχειρήματα π.χ. ἐπικαλούμενοι τὸν βάρβαρο χαρακτήρα Ἑλλήνων καὶ Νοτιοσλάβων. Φυσικά, καὶ οἱ σημερινοὶ Ἀριστεροὶ εἶναι τόσο δασκαλεμένοι καὶ ἔμπειροι σοφιστὲς ὅσο οἱ Μ.-Ε., καὶ δὲν εἶναι τόσο ἀφελεῖς. Ὅταν ἐπρόκειτο γιὰ στρατιωτικὲς ἐνέργειες τῆς ΕΣΣΔ ἢ ὁποιουδήποτε ἄλλου κομμουνιστικοῦ κράτους, ἀνάλογα μὲ τὶς ἰδεολογικὲς προτιμήσεις τοῦ καθενός, ὑπερασπίζονταν τὶς εἰσβολὲς αὐτὲς ὡς ἠθικές, δίκαιες, ἐνῶ ὅταν οἱ εἰσβολὲς καὶ οἱ πόλεμοι γίνονταν ἀπὸ τὸν μισητὸ ἐχθρό, οἱ Ἀριστεροὶ φοροῦσαν τὴν προβιὰ τῶν ἠθικῶν ἀρχῶν. Ἐφόσον ὁ πόλεμος μπορεῖ νὰ ὁδηγήσει στὴν Ἐπανάσταση, εἶναι καλός. Διαφορετικά, εἶναι ἀσύμφορος γιατὶ ἀνακόπτει τὴν ἐξέλιξη τοῦ κομμουνιστικοῦ κινήματος καὶ τὴ γυρίζει πολλὰ χρόνια ἢ δεκαετίες πίσω. Αὐτὸ ἀφορᾶ ὄχι μόνο πολέμους μεταξὺ ἰσοδύναμων μεγάλων κρατῶν ἀλλὰ καὶ ἀπελευθερωτικοὺς πολέμους ὑποταγμένων ἐθνῶν. Ἀπουσιάζει, δηλαδή, ἡ ἠθικολογία ποὺ διακρίνει σήμερα τοὺς Μαρξιστές, οἱ ὁποῖοι παρουσιάζονται ὡς εἰρηνιστὲς μαχόμενοι τὸν μιλιταρισμό. Ἂν οἱ Ἀριστεροὶ σήμερα, ἔχουν τέτοια «πάντα φιλειρηνική», ἀντίληψη γιὰ τὴν ἀριστεροσύνη τους καὶ τὸν Μαρξισμό, αὐτὸ ὀφείλεται στὴν μαζικοδημοκρατικὴ ἀνάμειξη, στὰ μυαλά τους, τοῦ Μαρξισμοῦ μὲ τὸν ἀστικὸ ἀνθρωπισμὸ καὶ τὶς μεταπολεμικὲς ἡδονιστικὲς πρακτικὲς καὶ στάσεις ζωῆς (Μάης ’68 κ.λπ.). Ἔτσι, ὁ Ἔνγκελς πιστεύει ὅτι μιὰ στρατιωτικὴ ἀνάσχεση τῆς Ρωσίας θὰ βοηθήσει τὴν παγκόσμια Ἐπανάστταση (κείμενο στὶς 14-9-1886). Ἀπὸ τὴν ἄλλη, στὶς 22/25-2-1882, ὑποστηρίζει ὅτι (α) ἡ Ἐπανάσταση εἶναι κοντά, καὶ (β) ἡ ἀπελευθέρωση τῶν Νοτιοσλάβων θὰ γίνει ἀπὸ τὴ Ρωσία καθὼς καὶ ὅτι οἱ Νοτιοσλάβοι ἀναπόφευκτα βλέπουν τὸν Τσάρο ὡς τὸν μοναδικὸ ἀπελευθερωτή τους· ἄρα, καταλήγει, ἡ ἀπελευθέρωση τῶν Νοτιοσλάβων βλάπτει τὴν Ἐπανάσταση: «Γιὰ μιὰ φούχτα Ἐρζεγοβίνους νὰ ξεκινήσεις ἕναν παγκόσμιο πόλεμο, ποὺ θὰ στοιχίσει 1.000 φορὲς περισσότερους ἀνθρώπους ἀπὸ ὅσους ζοῦνε στὴν Ἐρζεγοβίνη –δὲν εἶναι αὐτὴ ἡ δική μου ἀντίληψη γιὰ τὴν πολιτικὴ τοῦ προλεταριάτου». Ἐπίσης (ὅ.π.): «Ἂν ἀπὸ τὴν ἐξέγερση αὐτῶν τῶν λεβέντηδων [τῶν Βαλκάνιων λαῶν] ἀπειλεῖ νὰ φουντώσει ἕνας παγκόσμιος πόλεμος ποὺ θὰ μᾶς καταστρέψει ὁλόκληρη τὴν ἐπαναστατική μας κατάσταση, τότε πρέπει καὶ αὐτοὶ καὶ τὸ δικαίωμά τους γιὰ ζωοκλοπὴ νὰ θυσιαστοῦν ἀνελέητα στὰ συμφέροντα τοῦ εὐρωπαϊκοῦ προλεταριάτου». Τὴν ἴδια χρονιὰ ὡστόσο, γράφει ὅτι ναὶ μέν, «Ἕνας παγκόσμιος πόλεμος θὰ ἐρχόταν ἄκαιρα γιὰ ἐμᾶς», ἀλλὰ ὅτι τὸ «ἄκαιρα» δὲν θὰ ἦταν ἀρνητικὸ σὲ τελικὴ ἀνάλυση, δηλαδὴ ὅτι ἀκόμη κι ἕνας τέτοιος πόλεμος «θὰ ἔβαζε μιὰ γιὰ πάντα τέρμα στὸν μιλιταρισμό…Μετὰ δὲν θὰ ἦταν πιὰ δυνατὸς ὁ πόλεμος». Ἀλλοῦ (14-9-1886) ἐκφράζει μιὰ παραλλαγὴ τῆς παραπάνω ἄποψης: «Ὁ πόλεμος θὰ ἔριχνε ἀρχικὰ πίσω τὸ κίνημά μας σ’ ὁλόκληρη τὴν Εὐρώπη, σὲ πολλὲς χῶρες θὰ τὸ διέλυε ὁλοκληρωτικά, θὰ ὑπέθαλπε τὸν σωβινισμὸ καὶ τὸ ἐθνικὸ μίσος…θάπρεπε νὰ ξαναρχίσουμε ἀπὸ τὴν ἀρχή». Ὅταν ὁ πόλεμος φαντάζει ἀπειλητικὸς γιὰ τὸν κομμουνισμό, τότε «Αὐτὸς ὁ πόλεμος θὰ τὰ σβήσει ὅλα … Κι ἀκόμα καὶ στὴ Γερμανία μπορεῖτε νὰ εἶστε βέβαιος ὅτι οἱ ἄνθρωποί μας ἢ θὰ ἑνώσουν τὶς φωνές τους μὲ τὰ πατριωτικὰ οὐρλιαχτὰ ἢ θὰ προκαλέσουν ἐναντίον τους μιὰν ἔκρηξη ὀργῆς». Γι’ αὐτὸ καὶ «Χρειαζόμαστε ἐπιτέλους μερικὰ ἀκόμα χρόνια ἥσυχης ἐξέλιξης κι ἐνίσχυσης, ἔτσι ὥστε δὲν εἶναι δυνατὸ νὰ ἐπιθυμοῦμε μιὰ μεγάλη πολιτικὴ ἔκρηξη. Μιὰ τέτοια θὰ ἔριχνε τὸ κίνημά μας χρόνια ὁλόκληρα στὸ περιθώριο», γράφει (17-11-1885).

Ἔτσι, γιὰ τοὺς Μ.-Ε. ὁ πόλεμος ἄλλοτε δὲν συμφέρει κι ἄλλοτε συμφέρει. Δὲν τίθεται ἀπὸ αὐτοὺς ζήτημα ἀπόρριψης τοῦ διακρατικοῦ πολέμου ὡς ἀρχῆς. Ἀπὸ τέτοιες ἀβάσιμες ἐκτιμήσεις, ποὺ ἄλλαζαν κάθε δευτερόλεπτο, οἱ σημερινοὶ Μαρξιστὲς προσπαθοῦν νὰ ἐξάγουν συμπεράσματα στρατηγικῆς καὶ τακτικῆς. Ὁ Α΄ Π.Π. ὄχι μόνο δὲν ἀπέτρεψε τὸν Β’ Π.Π. ἀλλὰ ἦταν κι ἡ αἰτία γιὰ τὴν ἄνοδο μὴ ἐθνικιστικῶν ἰδεωδῶν.

2. Ντεφετισμός.

Ὁ Ἔνγκελς δὲν ὑποστηρίζει τὸν μεταγενέστερο ἐπαναστατικὸ ντεφετισμό (ἡττοπάθεια) τοῦ Α’ Παγκοσμίου, ἀλλὰ γράφει ὅτι «Ὅσοι ὑφίστανται ἥττα, ἔχουν τὴ δυνατότητα καὶ τὸ καθῆκον νὰ ἐπαναστατήσουν» (Ἐπιστολὴ στὸν Bonnier, 24 Ὀκτωβρίου 1892, M.E.W., τ. 38, σ. 503: “Wenn der Krieg ausbricht, werden diejenigen, die eine Niederlage erleiden, die Möglichkeit und die Pflicht haben, die Revolution durchzuführen”).

Αὐτὴ ἡ θέση διαφέρει ἀπὸ τὴν ἄποψη ὅτι οἱ στρατευμένοι προλετάριοι πρέπει ἐξαρχῆς σὲ ἕναν διακρατικὸ πόλεμο νὰ ἐπιδιώξουν τὴν ἥττα τοῦ στρατοῦ στὸν ὁποῖο ἔχουν καταταγεῖ.

3. Ἡμέτερος ἐθνικισμός.

Τὸ παιχνίδι μὲ τὴν ἐπαναστατικότητα κάθε συγκεκριμένου πολέμου ἔκανε τοὺς Μ.-Ε. νὰ υἱοθετοῦν καὶ ἐθνικιστικὲς ἀπόψεις. Γράφει ὁ Μάρξ: «Μόνον ὁ πόλεμος μὲ τὴ Ρωσία εἶναι πόλεμος τῆς ἐπαναστατικῆς Γερμανίας, ἕνας πόλεμος ὅπου … μπορεῖ νὰ νικήσει τοὺς ἴδιους της τοὺς αὐταρχικοὺς ἡγεμόνες» (Neue Rheinische Zeitung, ἀρ. 42, “Die auswärtige deutsche Politik und die letzten Ereignisse zu Prag”, 12 Ἰουλίου 1848, M.E.W., τ. 5, σ. 202: “Nur der Krieg mit Rußland ist ein Krieg des revolutionären Deutschlands, ein Krieg, worin es die Sünden der Vergangenheit abwaschen, worin es sich ermannen, worin es seine eigenen Autokraten besiegen kann, worin es, wie einem die Ketten langer, träger Sklaverei abschüttelnden Volke geziemt, die Propaganda der Zivilisation mit dem Opfer seiner Söhne erkauft und sich nach innen frei macht, indem es nach außen befreit”). Παρομοίως, γιὰ τὸν Κριμαϊκὸ πόλεμο τῆς Ἀγγλίας κατὰ τῆς Ρωσίας γράφει: «Τὸν τωρινὸ πόλεμο μὲ τὴ Ρωσία τὸν ἐπέβαλε στὴν ἀγγλικὴ όλιγαρχία ὁ λαός … κάποιος λαϊκὸς πόλεμος –κι ἕνας τέτοιος ἦταν δυνατὸς μονάχα μὲ τὴ Ρωσία» (Neue Oder Zeitung, 2-1-1855). Ὁ Ἔνγκελς γράφει: «Μὲ τὸ ἴδιο δίκαιο μὲ τὸ ὁποῖο ἡ Γαλλία πῆρε τὴ Φλάνδρα, τὴ Λωρραίνη καὶ τὴν Ἀλσατία … μὲ τὸ ἴδιο δίκαιο ἡ Γερμανία παίρνει πίσω τὸ Σλέβιχ· εἶναι τὸ δίκαιο τοῦ πολιτισμοῦ ἐνάντια στὴ βαρβαρότητα, τῆς προόδου ἐνάντια στὴ στατικὴ σταθερότητα (Neue Rheinische Zeitung, ἀρ. 99, “The Danish-Prussian Armistice”, 10 Σεπτεμβρίου 1848). Ἀλλοῦ: «Εἶναι μιὰ ἐμμονὴ τῶν Γάλλων ὅτι ὁ Ρῆνος εἶναι ἰδιοκτησία τους, ἀλλὰ σ’ αὐτὴ τὴν ἀλαζονικὴ ἀπαίτηση, ἡ μόνη ἄξια ἀπάντηση τοῦ γερμανικοῦ ἔθνους εἶναι ‘Δῶστε πίσω τὴν Ἀλσατία καὶ τὴ Λωρραίνη’. Γιατὶ, πιστεύω, ὅτι ἡ ἐπανάκτηση τῆς γερμανόφωνης ἀριστερῆς ὄχθης τοῦ Ρήνου εἶναι ἕνα ζήτημα ἐθνικῆς τιμῆς καὶ ὅτι ὁ ἐκγερμανισμὸς τῆς ἄπιστης Ὁλλανδίας καὶ τοῦ Βελγίου εἶναι πολιτικὴ ἀνάγκη γιὰ ἐμᾶς. Θὰ ἀφήσουμε τὴ γερμανικὴ ἐθνότητα νὰ καταπιεστεῖ τελείως σὲ αὐτὲς τὶς χῶρες ἐνόσῳ οἱ Σλάβοι γίνονται ὅλο καὶ δυνατότεροι στὴν Ἀνατολή; Θὰ παραιτηθοῦμε ἀπὸ τὴ γερμανικότητα τῶν πιὸ ὡραίων ἐπαρχικῶν γιὰ νὰ ἀγοράσουμε τὴ φιλία τῆς Γαλλίας; Κατοχὴ ἡ ὁποία πάει ἕνα αἰώνα πίσω τὸ πολὺ καὶ δὲν ἀφομοίωσε ὅ,τι κατέκτησε; Θὰ ἀποδεχτοῦμε αὐτὸ καὶ τὶς συμφωνίες τοῦ 1815 ὡς κρίση τοῦ παγκόσμιου πνεύματος;» (Telegraph für Deutschland, ἀρ. 2, “Ernst Moritz Arndt”, Ἰανουάριος 1841, (M.E.W., τ. 41, σσ. 130-1: “Allerdings ist es eine fixe Idee bei den Franzosen, daß der Rhein ihr Eigentum sei, aber die einzige des deutschen Volkes würdige Antwort auf diese anmaßende Forderung ist das Arndtsche: „Heraus mit dem Elsaß und Lothringen!». Denn ich bin – vielleicht im Gegensatz zu vielen, deren Standpunkt ich sonst teile – allerdings der Ansicht, daß die Wiedereroberung der deutschsprechenden linken Rheinseite eine nationale Ehrensache, die Germanisierung des abtrünning gewordenen Hollands und Belgiens eine politische Notwendigkeit für uns ist. Sollen wir in jenen Ländern die deutsche Nationalität vollends unterdrücken lassen, während im Osten sich das Slawentum immer mächtiger erhebt? Sollen wir die Freundschaft Frankreichs mit der Deutschheit unserer schönsten Provinzen erkaufen; sollen wir einen kaum hundertjährigen Besitz, der sich nicht einmal das Eroberte assimilieren konnte; sollen wir die Verträge von 1815 für ein Urteil des Weltgeistes in letzter Instanz halten?“)). Σὲ γράμμα τοῦ Ἔνγκελς πρὸς τὸν Bebel μισὸ αἰώνα ἀργότερα (29-9-1891): «Ἂν ο πόλεμος μᾶς ἐπιβληθεῖ [σημ.: ἀπὸ τὴ Γαλλία] καὶ εἰδικὰ ὁ πόλεμος σὲ συμμαχία μὲ τὴ Ρωσία, πρέπει νὰ τὸν θεωρήσουμε ὡς ἐπίθεση στὴν ὕπαρξή μας καὶ νὰ ὑπερασπιστοῦμε τὴ Γερμανία μὲ κάθε τρόπο … Ἂν νικηθοῦμε, κάθε ἐμπόδιο στὸν σωβινισμὸ καὶ σὲ πόλεμο ἀντεκδίκησης στὴν Εὐρώπη θὰ ἐξαλειφθεῖ γιὰ χρόνια. Ἂν ἡ Γερμανία νικήσει, τὸ κόμμα μας θὰ ἀνέλθει στὴν ἐξουσία. Γι’ αὐτό, ἡ νίκη τῆς Γερμανίας εἶναι νίκη τῆς ἐπανάστασης, καὶ ἂν γίνει τέτοιος πόλεμος, πρέπει ὄχι ἁπλῶς νὰ ἐπιθυμοῦμε τὴν νίκη ἀλλὰ νὰ τὴν πετύχουμε μὲ κάθε μέσο» (M.E.W., τ. 38, σσ. 161, 162: “Die Leute müssen einsehn, daß ein Krieg gegen Deutschland im Bund mit Rußland vor allem auch ein Krieg gegen die stärkste und schlagfertigste sozialistische Partei in Europa ist und daß uns nichts übrigbleibt, als mit aller Macht auf jeden Angreifer, der Rußland hilft, loszuschlagen. Denn entweder unterliegen wir, und dann ist die sozialistische Bewegung in Europa auf 20 Jahre kaputt […] wir aber, wenn uns Krieg aufgezwungen wird, und zwar Krieg im Bund mit Rußland, darin einen Angriff auf unsre Existenz sehn und uns mit allen Mitteln verteidigen müssen […] Werden wir geschlagen, so ist dem Chauvinismus und Revanchekrieg in Europa Tür und Tor geöffnet auf Jahre hinaus. Siegen wir, so kommt unsre Partei ans Ruder. Der Sieg Deutschlands ist also der Sieg der Revolution, und wir müssen ihn, kommt’s zum Krieg, nicht nur wünschen, sondern mit allen Mitteln befördern”). Τὸ γράμμα αὐτὸ σίγουρα φέρνει στὴ μνήμη τὶς κατηγορίες γιὰ σοσιαλπατριωτισμὸ κατὰ τῶν «ξεπουλημένων σοσιαλδημοκρατῶν» στὴν ἔναρξη τοῦ Α’ Π.Π., στοὺς ὁποίους, γιὰ κάποιον παράξενο λόγο, δὲν συμπεριλαμβάνεται ὡς ὁμοϊδεάτης ὁ Ἔνγκελς. Ἐπίσης, φέρνει στὴ μνήμη ὅλες τὶς τωρινὲς ἀστειότητες τῶν ἑλλήνων Ἀριστερῶν , ποὺ μὴ τυχὸν δοῦν ἀριστερὴ ὑπεράσπιση καὶ ἐνδυνάμωση τοῦ ἐθνοκράτους, κι ἀρχίζουν νὰ κατηγοροῦν ὅσους πιστεύουν γιὰ τὴν Ἑλλάδα ὅ,τι ὁ Ἔνγκελς γιὰ τὴ Γερμανία. Δὲν καταλαβαίνει κάποιος πῶς ἡ νίκη τῆς Γερμανίας ἐπὶ τῆς Γαλλίας μαγικὰ θὰ ἔφερνε στὴν ἐξουσία τοὺς γερμανοὺς Κομμουνιστές. Βεβαίως, ἀπὸ τὴν ἄλλη, ἡ ἥττα τῆς Γερμανίας ἔφερε τὸν Χίτλερ. Σὲ κάθε περίπτωση, οἱ προσδοκίες δὲν ἦταν βάσιμες.

Ἀσφαλῶς, δὲν λείπει, ἤδη ἐξαρχῆς, ἀπὸ τοὺς Μ.-Ε. τὸ γνωστὸ μοτίβο ὅτι ὁ πόλεμος εἶναι τρόπος ἀποπροσανατολισμοῦ τοῦ λαοῦ ἀπὸ τὴν κυβέρνησή του. Ὁ Μὰρξ πίστευε ὅτι ἕνας πόλεμος τῆς Πρωσίας κατὰ τῆς Δανίας θὰ μποροῦσε νὰ χρησιμοποιηθεῖ ἀπὸ τὴν κυβέρνηση «Ὡς ἁπλὸς ἀρωγὸς τῶν πατριωτικῶν περισσευμάτων δυνάμεως τῆς γερμανικῆς νεολαίας» (Neue Rheinische Zeitung, ἀρ. 169, “Die Bourgeoisie und die Konterrevolution”, 15 Δεκεμβρίου 1848). Γιὰ τὸν Ἔνγκελς, «Ἡ ρωσικὴ κυβέρνηση, ὅπως καὶ κάθε ἄλλη, ὅταν ἀντιμετωπίζει ἰσχυρὴ λαϊκὴ ἀντίσταση, διέθετε μονάχα μιὰ διέξοδο, δηλαδὴ τὸν πόλεμο ἐναντίον ἐξωτερικῶν ἐχθρῶν» (“Die europäischen Arbeiter im Jahre 1877”, 2ος-3ος/1878, “Es gab für die russische Regierung nur einen Weg der Rettung, den Weg, der sich allen Regierungen anbietet, die sich einem überwältigenden Widerstand des Volkes gegenüber befinden – den Krieg nach außen”). «Τὴν ἐποχὴ τοῦ Κριμαϊκοῦ Πολέμου ὁ Μὰρξ ἦταν πεπεισμένος ὅτι ὁ Βοναπάρτης δὲν εἶχε ἄλλη ἐπιλογὴ ἀπὸ τὴν ἐπανάσταση στὸ ἐσωτερικὸ ἢ τὸν πόλεμο στὸ ἐξωτερικό» (New York Daily Tribune, “Parliamentary Debates”, 13 Μαρτίου 1854). Ὁπωσδήποτε, ἀπουσιάζει στοὺς Μ.-Ε. ἡ ἀντίληψη ὅτι ὁ καπιταλισμὸς ἐπιλύνει (προσωρινά) τὰ προβλήματά του καὶ τὶς οἰκονομικὲς κρίσεις μέσῳ πολέμων, γιατὶ ἄλλο πράγμα εἶναι ἡ θεωρία τῆς ἐθνικιστικῆς ἐξαπάτησης τοῦ λαοῦ, καὶ ἄλλο πράγμα ἡ μεταγενέστερη θεωρία ὅτι, συνειδητὰ ἢ μή, ὁ καπιταλισμὸς προωθεῖ τὸν πόλεμο ὅταν ὁ ἴδιος βρίσκεται σὲ κρίση. Οἱ Μ.-Ε. παρ’ ὅλο ποὺ ἐνίοτε ἐπιζητοῦσαν τὴν εἰρήνη ὥστε νὰ ἐνδυναμωθεῖ τὸ κίνημά τους, καλοῦ-κακοῦ ἤθελαν νὰ πιστεύουν ὅτι ἕνας παγκόσμιος πόλεμος, ἀκόμη κι ἂν ἦταν κακός (μὲ τὴν προαναφερθεῖσα ἔννοια), θὰ εἶχε ὡς ἀποτέλεσμα τὴν ἀποδυνάμωση τοῦ μιλιταρισμοῦ σὲ πολὺ μεγάλο βαθμό, καὶ συνεπῶς θὰ καθιστοῦσε ἀδύνατο κάθε νέο πόλεμο. Ἡ πρόβλεψή τους, ἂν ὡς παγκόσμιο πόλεμο μὲ ἑκατόμβες νεκρῶν ἐννοήσουμε τὸν Α’ Π.Π., ἦταν λανθασμένη, ὅπως ἦταν καὶ ἡ εὐχὴ ὅτι ὁ ἑπόμενος παγκόσμιος πόλεμος θὰ ὁδηγήσει στὴν ἐξαφάνιση τῶν «ἀντιδραστικῶν ἐθνῶν» (M.E.W., τ. 6, σ. 176: „Der nächste Weltkrieg wird nicht nur reaktionäre Klassen und Dynastien, er wird auch ganze reaktionäre Völker vom Erdboden verschwinden machen. Und das ist auch ein Fortschritt“).

4. Τὰ αἴτια τῶν πολέμων.

Ἡ ἐκλαϊκευμένη ἄποψη τῶν Μ.-Ε. εἶναι ὅτι οἱ πόλεμοι ὀφείλονται στὴν ὕπαρξη κοινωνικῶν τάξεων (κυρίαρχων καὶ κυριαρχούμενων), στὴν περίφημη Ἀδικία, κι ὅτι μόλις ἐξαφανιστοῦν οἱ κοινωνικὲς τάξεις, πράγμα ποὺ θὰ γίνει στὴν ἀταξικὴ κοινωνία, θὰ πάψουν νὰ διεξάγονται πόλεμοι. Αὐτὴ ἡ ἐκλαΐκευση ἔρχεται σὲ ἀντίθεση πρὸς τὶς ἀπόψεις τοῦ Ἔνγκελς γιὰ τὴν πρωτόγονη ἀταξικὴ κοινωνία. Καταρχάς, ἂς δοῦμε πῶς περιγράφει τὴν πρωτόγονη αὐτὴ κοινωνία: Αὐτὴ ὑφίστατο «Χωρὶς στρατιῶτες, χωροφύλακες καὶ ἀστυνομικούς, χωρὶς εὐγενεῖς, βασιλιάδες, κυβερνῆτες, νομάρχες ἢ δικαστές, χωρὶς φυλακές, χωρὶς δίκες … Ἡ οἰκιακὴ οἰκονομία ἦταν κοινὴ σὲ μιὰ σειρὰ οἰκογενειῶν καὶ κομμουνιστική, ἡ γῆ εἶνε χτῆμα τῆς φυλῆς … Δὲν χρειαζόταν οὔτε ἴχνος ἀπ’ τὸ δικό μας ἐκτεταμένο καὶ πολύπλοκο διοικητικὸ σύστημα … Δὲν μποροῦν νὰ ὑπάρχουν ἐκεῖ οὔτε φτωχοί, οὔτε δυστυχισμένοι …. Ὅλοι εἶναι ἴσοι κ’ ἐλεύθεροι –καὶ οἱ γυναῖκες ἐπίσης. Δὲν ὑπάρχει ἀκόμα τόπος γιὰ σκλάβους, καθὼς οὔτε καὶ γιὰ τὴν ὑποδούλωση ξένων φυλῶν, κατὰ γεγνικὸ κανόνα … Αὐτὴ ἦταν ἡ ὄψη τῶν ἀνθρώπων καὶ τῆς κοινωνίας, πρὶν γίνει ὁ χωρισμὸς σὲ διάφορες τάξεις» («Ἡ καταγωγὴ τῆς οἰκογένειας, τῆς ἀτομικῆς ἰδιοκτησίας καὶ τοῦ κράτους», μτφ. Μαρῆ καὶ Κοροντζῆ, Ἀθήνα 1945, κεφ. Γ’: «Ἡ gens τῶν Ἰροκέζων», σσ. 147-148. M.E.W., τ. 21, σσ. 95-96: “Ohne Soldaten, Gendarmen und Polizisten, ohne Adel, Könige, Statthalter, Präfekten oder Richter, ohne Gefängnisse, ohne Prozesse […] die Haushaltung ist einer Reihe von Familien gemein und kommunistisch, der Boden ist Stammesbesitz […] so braucht man doch nicht eine Spur unsres weitläufigen und verwickelten Verwaltungsapparats […] Arme und Bedürftige kann es nicht geben […] Alle sind gleich und frei – auch die Weiber. Für Sklaven ist noch kein Raum, für Unterjochung fremder Stämme in der Regel auch noch nicht. […] So sahn die Menschen und die menschliche Gesellschaft aus, ehe die Scheidung in verschiedne Kleissen vor sich gegangen war”). Τὴν ἴδια ἄποψη εἶχε διατυπώσει καὶ παλιότερα, στὸν Ἀντι-Ντύρινγκ: «Ὅπως βγαίνουν ἀρχικὰ οἱ ἄνθρωποι ἀπὸ τὸ ζωικὸ βασίλειο –μὲ τὴ στενότερη ἔννοια– …. Σ’ αὐτὸ τὸ στάδιο ἐπικρατεῖ μιὰ κάποια ἰσότητα στοὺς ὅρους ζωῆς καί, γιὰ τοὺς ἀρχηγοὺς οἰκογενειῶν, ἕνα εἴδος ἰσότητας, ὡς πρὸς τὴ θέση μέσα στὴν κοινωνία· διαπιστώνεται δηλαδὴ μιὰ ἀπουσία κοινωνικῶν τάξεων, ποὺ συνεχίζεται καὶ στὶς πρωτόγονες γεωργικὲς κοινότητες τῶν κατοπινῶν πολιτισμένων λαῶν» (Ἀντι-Ντύρινγκ, Ἀναγνωστίδης σ. 264. M.E.W., τ. 20, σ. 166: “Wie die Menschen ursprünglich aus dem Tierreich – im engern Sinne – heraustreten […] Es herrscht eine gewisse Gleichheit der Lebenslage und für die Familienhäupter auch eine Art Gleichheit der gesellschaftlichen Stellung – wenigstens eine Abwesenheit von Gesellschaftsklassen, die noch in den naturwüchsigen, ackerbautreibenden Gemeinwesen der spätem Kulturvölker fortdauert”). Παρ’ ὅλα αὐτά, ὅμως, στὴν ἴδια ἐκείνη ἀταξικὴ κοινωνία σύμφωνα μὲ τὸν Ἔνγκελς, μεταξὺ τῶν ἀταξικῶν φυλῶν καὶ γενῶν δὲν ἀπουσίαζαν οἱ πόλεμοι. Ἔτσι τουλάχιστον ὑποστηρίζει ὅταν γράφει ὅτι «Ὁ πόλεμος εἶναι τόσο παληὸς ὅσο καὶ ἡ ταυτόχρονη ὕπαρξη ὁμάδων κοινοτήτων ἡ μία πλάϊ στὴν ἄλλη» (Ἀντι-Ντύρινγκ, Ἀναγνωστίδης, σ. 266, M.E.W., τ. 20, σ. 167: “der Krieg war so alt wie die gleichzeitige Existenz mehrerer Gemeinschaftsgruppen nebeneinander”). Σὲ ἁπλὰ νεοελληνικά: Ὁ πόλεμος εἶναι σταθερὸ ἀνθρωπολογικὸ μέγεθος καὶ ὄχι συνάρτηση τῆς τάδε ἢ τῆς δείνα κοινωνικῆς κατάστασης. Τὴ γνωστὴ ἐκλαϊκευμένη κομμουνιστικὴ ἄποψη γιὰ τὴν ταξικὴ αἰτιολόγηση τῶν πολέμων δὲν φαίνεται καὶ ἀλλοῦ, ἐπίσης, νὰ ἀποδέχεται ὁ Ἔνγκελς ὅταν γράφει ὅτι οἱ πρωτόγονες ἀταξικὲς φυλές, ποὺ ζοῦσαν ἀκόμη ὑπὸ τὸ καθεστὼς τῶν γενῶν, «Ἀδυνάτιζαν ἀπὸ αἰώνιους πολέμους» (Ἡ καταγωγὴ τῆς οἰκογένειας, Ἀναγνωστίδης, σσ. 102 καὶ 107, M.E.W., τ. 21, σ. 93: “In wenig zahlreichen Stämmen, durch weite Grenzstriche voneinander geschieden, durch ewige Kriege geschwächt, besetzten sie mit wenig Menschen ein ungeheures Gebiet”). Τότε, ὁ πόλεμος «Γινόταν μὲ τὴν ὠμότητα ποὺ ξεχωρίζει τὸν ἄνθρωπο ἀπὸ τὰ ἄλλα ζῶα» χωρὶς νὰ ὑφίσταται ταξικὸ συμφέρον (M.E.W., τ. 21, σ. 97: “der Krieg wurde geführt mit der Grausamkeit, die den Menschen vor den übrigen Tieren auszeichnet und die erst später gemildert wurde durch das Interesse”). Συνάγεται ὅτι κατὰ τὸν Ἔνγκελς τὸ ταξικὸ συμφέρον μετριάζει τὴν ἀγριότητα τοῦ ἀταξικοῦ πρωτόγονου πολέμου. Σὲ μιὰ τέτοια ἀταξικὴ κοινωνία, δὲν ἐτίθετο μὲ τὴ λήξη ἑνὸς πολέμου ζήτημα ὑποδούλωσης τῶν ξένων ἡττημένων φυλῶν παρὰ μόνον τῆς ἐκδίωξής τους ἢ τῆς ἐξόντωσής τους (Ἡ καταγωγὴ τῆς οἰκογένειας… : M.E.W., τ. 21, σ. 96, 152: “Für Sklaven ist noch kein Raum, für Unterjochung fremder Stämme in der Regel auch noch nicht. Als die Irokesen um 1651 die Eries und die „Neutrale Nation» besiegt hatten, boten sie ihnen an, als Gleichberechtigte in den Bund zu treten; erst als die Besiegten dies weigerten, wurden sie aus ihrem Gebiet vertrieben. […] der Krieg …kann mit Vernichtung des Stamms endigen, nie aber mit seiner Unterjochung. Es ist das Großartige, aber auch das Beschränkte der Gentilverfassung, daß sie für Herrschaft und Knechtung keinen Raum hat”).). Ἔτσι, οἱ Μ.-Ε. φαίνεται ὅτι πίστευαν πὼς ἡ ἔμφυτη ἀνθρώπινη ἀγριότητα τῆς πρωτόγονης ἀταξικῆς κοινωνίας δὲν θὰ ὑπῆρχε στὴν μελλοντικὴ ἀταξικὴ κοινωνία, κι αὐτὸ γιατὶ μᾶλλον πίστευαν πὼς στὴν μελλοντικὴ ἀταξικὴ κοινωνία ἡ σπάνη τῶν ἀγαθῶν θὰ ἐκλείψει. Ἐάν, ὡστόσο, ἡ ἔμφυτη ἀνθρώπινη ὠμότητα, γιὰ τὴν ὁποία κάνει λόγο ὁ Ἔνγκελς, εἶναι μεγαλύτερη ἐκείνης τῶν ζώων, τότε τίθεται τὸ ἐρώτημα πῶς ἕνα μέγεθος ἐγγενὲς κι ἀνεξάρτητο τῶν κοινωνικῶν συνθηκῶν (ἀφοῦ ἀνιχνεύεται στὴν ἱστορία καὶ δίχως κοινωνικὲς τάξεις) θὰ ἐξαφανιστεῖ λόγῳ μιᾶς ὁποιασδήποτε κοινωνικῆς μεταβολῆς. Σὲ κάθε περίπτωση, πάντως, εἶναι προφανὲς ὅτι γιὰ τοὺς Μ.-Ε. ἡ ἀταξικὴ κοινωνία δὲν συνεπάγεται ἀπαραιτήτως ἀνυπαρξία πολέμων.

Βέβαια, ὑπάρχει τὸ γράμμα τοῦ Ἔνγκελς πρὸς τὸν Γ. Μπλόχ, τὸ ὁποῖο ἀξίζει νὰ παρατεθεῖ, καὶ στὸ ὁποῖο διαβάζουμε: «Τὸ ἔσχατο καθοριστικὸ στοιχεῖο στὴν ἱστορία εἶναι ἡ παραγωγὴ καὶ ἡ ἀναπαραγωγὴ τῆς πραγματικῆς ζωῆς … Ἂν κάποιος διαστρεβλώσει αὐτὸ καὶ πεῖ ὅτι τὸ οἰκονομικὸ στοιχεῖο εἶναι ὁ μόνος καθοριστικὸς παράγοντας, μεταμορφώνει τὴν πρόταση σὲ μιὰ ἀνόητη, ἀφηρημένη φράση. Ἡ οἰκονομικὴ κατάσταση εἶναι ἡ βάση, ἀλλὰ τὰ διάφορα στοιχεῖα τῆς ὑπερδομῆς –πολιτικὲς μορφὲς τῆς ταξικῆς πάλης καὶ τῶν ἀποτελεσμάτων της, ἤτοι: συντάγματα καθιερωθέντα ἀπὸ τὶς νικήτριες τάξεις ἔπειτα ἀπὸ ἐπιτυχὴ σύγκρουση (ἀγώνα) κ.λπ., νομικὲς μορφὲς ἀκόμη καὶ ἡ ἀντανάκλαση ὅλων αὐτῶν τῶν πραγματικῶν συγκρούσεων (ἀγώνων) στὸ νοῦ τῶν συγκρουόμενων, πολιτικές, νομικές, φιλοσοφικὲς θεωρίες, θρησκευτικὲς ἀπόψεις καὶ ἡ περαιτέρω διαμόρφωσή τους σὲ δογματικὰ συστήματα- ἐπίσης ἀσκοῦν τὴν ἐπίδρασή τους στὴν πορεία τῶν ἱστορικῶν συγκρούσεων (ἀγώνων), καὶ σὲ πολλὲς περιπτώσεις βαρύνουν περισσότερο ὅσον ἀφορᾶ τὸν καθορισμὸ τῆς μορφῆς τους. Ὑφίσταται μιὰ ἀλληλεπίδραση ὅλων αὐτῶν τῶν στοιχείων, στὴν ὁποία ἐν μέσῳ ὅλης αὐτῆς τῆς ἀτελείωτης σειρᾶς συμβάντων (δηλαδή, πραγμάτων καὶ γεγονότων τῶν ὁποίων ἡ ἐσωτερικὴ διασύνδεση εἶναι τόσο ἀπόμακρη ἢ ἀδύνατη νὰ ἀποδειχθεῖ ὥστε τὴ θεωροῦμε ἀνύπαρκτη, ὡς ἀμελητέα), ὁ οἰκονομικὸς μηχανισμὸς ἐπιβάλλεται ὡς ἀναγκαῖος. Διαφορετικά, ἡ ἐφαρμογὴ τῆς θεωρίας σὲ κάθε ἱστορικὴ περίοδο θὰ ἦταν εὐκολότερη τῆς ἐπίλυσης μιᾶς ἁπλῆς ἐξίσωσης πρώτου βαθμοῦ. Ἡ ἱστορία γίνεται ἀπὸ ἐμᾶς, ἀλλά, κατὰ πρῶτο λόγο, ὑπὸ πολὺ συγκεκριμένες προϋποθέσεις καὶ συνθῆκες. Μεταξὺ αὐτῶν οἱ οἰκονομικὲς εἶναι τελικὰ οἱ ἀποφασιστικές. Ἀλλὰ οἱ πολιτικὲς κ.λπ. ὄντως ἀκόμη καὶ οἱ παραδόσεις ποὺ στοιχειώνουν τὰ μυαλὰ τῶν ἀνθρώπων ἐπίσης παίρουν ἕνα ρόλο, ὄχι ὅμως τὸν ἀποφασιστικό …. Θὰ ἦταν δύσκολο νὰ ἐξηγηθεῖ ἡ ὕπαρξη κάθε μικροῦ κράτους στὴ Γερμανία, στὸ παρελθὸν καὶ τὸ παρόν, μὲ οἰκονομικοὺς ὅρους χωρὶς κάποιος νὰ καταστεῖ καταγέλαστος … Γιὰ τὸ ὅτι οἱ νεώτεροι κάποιες φορὲς τονίζουν τὴν οἰκονομικὴ πλευρὰ ὑπεύθυνοι ἐν μέρει εἴμαστε ὁ Μὰρξ κι ἐγώ. Ἔπρεπε, ἐνάντια στοὺς ἀντιπάλους μας, νὰ τονίσουμε τὴν ἀπορριπτόμενη ἀπὸ αὐτοὺς βασικὴ ἀρχή, καὶ δὲν ὑπῆρχε πάντα ὁ χρόνος, ὁ τόπος καὶ ἡ εὐκαιρία νὰ ἀσχοληθοῦμε μὲ τὰ ὑπόλοιπα στοιχεῖα ποὺ συμμετέχουν στὴν ἀλληλεπίδραση» (M.E.W., τ. 37, σσ. 463-5: “…in letzter Instanz bestimmende Moment in der Geschichte die Produktion und Reproduktion des wirklichen Lebens. […] Wenn nun jemand das dahin verdreht, das ökonomische Moment sei das einzig bestimmende, so verwandelt er jenen Satz in eine nichtssagende, abstrakte, absurde Phrase. Die ökonomische Lage ist die Basis, aber die verschiedenen Momente des Überbaus -politische Formen des Klessenkampfs und seine Resultate – Verfassungen, nach gewonnener Schlacht durch die siegende Klasse festgestellt usw.- Rechtsformen, und nun gar die Reflexe aller dieser wirklichen Kämpfe im Gehirn der Beteiligten, politische, juristische, philosophische Theorien, religiöse Anschauungen und deren Weiterentwicklung zu Dogmensystemen, üben auch ihre Einwirkung auf den Verlauf der geschichtlichen Kämpfe aus und  bestimmen in vielen Fällen vorwiegend deren Form. Es ist eine Wechselwirkung aller dieser Momente, worin schließlich durch alle die unendliche Menge von Zufälligkeiten (d.h. von Dingen und Ereignissen, deren innerer Zusammenhang untereinander so entfernt oder so unnachweisbar ist, daß wir ihn als nicht vorhanden betrachten, vernachlässigen können) als Notwendiges die ökonomische Bewegung sich durchsetzt. Sonst wäre die Anwendung der Theorie auf eine beliebige Geschichtsperiode ja leichter als die Lösung einer einfachen Gleichung ersten Grades. Wir machen unsere Geschichte selbst, aber erstens unter sehr bestimmten Voraussetzungen und Bedingungen. Darunter sind die ökonomischen die schließlich entscheidenden. Aber auch die politischen usw., ja selbst die in den Köpfen der Menschen spukende Tradition, spielen eine Rolle, wenn auch nicht die entscheidende. […] Es wird schwerlich gelingen, die Existenz jedes deutschen Kleinstaates der Vergangenheit und Gegenwart […] ökonomisch zu erklären, ohne sich lächerlich zu machen. […] Daß von den Jüngeren zuweilen mehr Gewicht auf die ökonomische Seite gelegt wird, als ihr zukommt, haben Marx und ich teilweise selbst verschulden müssen. Wir hatten, den Gegnern gegenüber, das von diesen geleugnete Hauptprinzip zu betonen, und da war nicht immer Zeit, Ort und Gelegenheit, die übrigen an der Wechselwirkung beteiligten Momente zu ihrem Recht kommen zu lassen”). Ὅπως παρατηρεῖ ὁ Π. Κονδύλης, «Ὅταν ἡ ἔννοια τῆς οἰκονομίας ἢ τῆς παραγωγῆς διευρύνεται τόσο πολὺ ὥσπου ταυτίζεται μὲ τὸ κοινωνικό, τελικα χάνει κάθε περίγραμμα καὶ τὰ εἰδικά της χαρακτηριστικά», ὁπότε ἀναρωτιέται κάποιος εὔλογα γιατί θὰ ἔπρεπε νὰ προτιμῶνται ἀπὸ τὴ θεωρία οἱ κατηγορίες οἰκονομικῆς προέλευσης. Ἄν, ἀντίθετα, ἡ ἔννοια τῆς οἰκονομίας εἶναι αὐστηρὰ καθορισμένη, μὲ τὰ εἰδικά της χαρακτηριστικά, τότε «Τὸ οἰκονομικὸ στοιχεῖο ἐμφανίζεται ἁπλῶς ὡς μιὰ κοινωνικὴ περιοχὴ μεταξὺ πολλῶν ἄλλων, ὁπότε τίθεται τὸ ἐρώτημα τῆς κοινωνικοοντολογικῆς προτεραιότητας τῆς μίας ἢ τῆς ἄλλης περιοχῆς».

5. Μιλιταρισμός.

Ἀντίθετα ἀπὸ τὴν κρατούσα ἄποψη, πὼς ὁ μιλιταρισμὸς εἶναι στοιχεῖο ἀποκλειστικὰ φασιστικό (κι οὔτε κατὰ διάνοια δημοκρατικό), «Αὐτὸ εἶναι τὸ ἀπολυτρωτικὸ χαρακτηριστικὸ τοῦ πολέμου: Βάζει σὲ δοκιμασία ἕνα ἔθνος. Ὅπως ἡ ἐπαφὴ μὲ τὸν ἀέρα κονιορτοποιεῖ ἀκαριαῖα τὶς μούμιες, ἔτσι κι ὁ πόλεμος ἐκφέρει τὴν τελεσίδικη ἑτυμηγορία γιὰ μιὰν ὀργάνωση τῆς κοινωνίας ποὺ ἔχει χάσει τὴ ζωτικότητά της», ἰσχυρίζεται ὁ Μάρξ (New-York Daily Tribune, 4502, “Another British Revelation”, 24 Σεπτεμβρίου 1855: “Such is the redeeming feature of war; it puts a nation to the test. As exposure to the atmosphere reduces all mummies to instant dissolution, so war passes supreme judgment upon social organizations that have outlived their vitality”). Οἱ Μ.-Ε. γράφουν ὅτι «Ἕνας πόλεμος θὰ ἔπρεπε νὰ συνεγείρει τὰ ὑγιὴ στοιχεῖα· θὰ ἔπρεπε νὰ φέρει στὸ προσκήνιο τὴν κρυμμένη ἐνεργητικότητα … ὥστε τουλάχιστο νὰ διεξαχθεῖ μιὰ ἀξιοπρεπὴς μάχη, ἀπὸ τὴν ὁποία ὅλοι οἱ ἐμπόλεμοι θὰ ἀποκόμιζαν τιμή, ὅπως ἡ δύναμη καὶ τὸ πνεῦμα τὰ καταφέρνουν ἀκόμη στὸ πεδίο τῆς μάχης» (“That Bore of a War”, New York Daily Tribune, 17-8-1854: “a war should have roused the sound elements; a war should have brought forth some latent energies, and assuredly there should be that much pluck among two hundred and fifty millions of men that at least one decent struggle might be got up, wherein both parties could reap some honor, such as force and spirit can carry off even from the field of battle”). Ἀπὸ τὴν ἄλλη, οἱ Μ.-Ε. «Ἐπέκριναν ὅσους ἀναγόρευαν ‘τὴ βία, τὸν πόλεμο, τὴ λεηλασία, τὴ ληστεία μετὰ φόνου κ.λπ. σὲ κινητήρια δύναμη τῆς ἱστορίας’». Ἔτσι, ὁ Ἔνγκελς γράφει: «Ἡ βία εἶναι μόνο ἕνα μέσο, ἐνῶ ὁ σκοπὸς εἶναι τὸ οἰκονομικὸ ὤφελος» (Ἀντι-Ντύρινγκ, Ἀναγνωστίδης, σ. 238), καὶ (σ. 257): «Δὲν πρέπει ν’ ἀναζητοῦμε σὰν πρωταρχικὸ κίνητρο τὴν ἄμεση πολιτικὴ βία, ἀλλὰ τὴν οἰκονομικὴ δύναμη, ποὺ εἶναι δευτερογενής». Γιὰ τοὺς Μ.-Ε., «Δὲν εἶναι βέβαια ὁ ὁποιοσδήποτε πόλεμος ἱστορικὰ γόνιμος καὶ εὐπρόσδεκτος, συχνὰ προκαλεῖ μόνο καταστροφὲς δίχως κανένα νόημα, ἀπὸ τὴν ἄλλη μεριὰ ὅμως δὲν διαμαρτυρήθηκαν ποτὲ ἐναντίον πολέμων καὶ βιαίων κατακτήσεων ἐφόσον προωθοῦσαν τὴν κοινωνικὴ ἐξέλιξη». Τὸ οὐσιώδες ζήτημα, φυσικά, εἶναι ὅτι καὶ οἱ Μ.-Ε. (ὅπως οἱ πάντες) διατηροῦσαν γιὰ τὸν ἑαυτό τους τὸ δικαίωμα τῆς ἔσχατης καὶ ὕψιστης δικαιοδοσίας γιὰ τὸν χαρακτηρισμὸ μιᾶς κατάκτησης καὶ μιᾶς εἰσβολῆς ὡς δίκαιας ἢ ἄδικης –πράγμα ποὺ ἔκαναν μὲ τὸν ἴδιο ἀκριβῶς τρόπο ἀστοὶ καὶ φασίστες. Παρὰ τὴν κρατούσα ἀντίληψη, «Παραμένει προφανὲς ὅτι οἱ δύο θεωρητικοὶ ἀπέχουν πολὺ ἀπὸ τὴν ἀφελὴ ἀντίληψη πὼς ὅλοι οἱ πόλεμοι ἀνεξαιρέτως ἔχουν ἄμεσα οἰκονομικὰ κίνητρα καὶ ἔγιναν ἐπειδὴ οἱ ἐμπόλεμοι προσδοκοῦσαν ἁπτὰ οἰκονομικὰ κέρδη. Κατὰ τὴν ἀντίληψή τους οἱ πόλεμοι ἐν γένει ὀφείλονται σὲ οἰκονομικοὺς λόγους, ἂν μ’ αὐτὸ ἐννοοῦμε ὅτι λαμβάνουν ἀναγκαῖα χώα σ’ ἕνα περιβάλλον ὅπου οἱ πολιτικές, ταξικὲς καὶ ἐθνικὲς ἀντιθέσεις μεταφράζουν σὲ ἄλλη γλώσσα τὶς θεμελιωδέστερες ἀντιφάσεις ἀνάμεσα σὲ τρόπο παραγωγῆς καὶ σὲ τρόπο ἐπικοινωνίας».

6. Στρατιωτικὴ θητεία.

Ὁ Ἔνγκελς ἐπέκρινε «Τοὺς μόνιμους στρατούς, οἱ ὁποῖοι ἀποσποῦν ἀπὸ τὸ ἔθνος τὸ πιὸ ρωμαλέο καὶ τὸ πιὸ χρήσιμο τμῆμα τοῦ πληθυσμοῦ καὶ τὸ ὑποχρεώνουν νὰ διατρέφει μὴ παραγωγικοὺς ἀνθρώπους» καὶ «Ἐπαγγελόταν ὅτι στὴν κομμουνιστικὴ κοινωνία οἱ μάζες τῶν ἐργατῶν, ποὺ οἱ στρατοὶ εἶχαν ἀφαιρέσει ἀπὸ τοὺς λαοὺς θὰ ‘ἐπέστρεφαν στὴν κοινωνικὴ ἐργασία’» (“Zwei Reden”, 8 Φεβρουαρίου 1845, “Eine der kostspieligsten Einrichtungen, deren die jetzige Gesellschaft nicht entbehren kann, sind die stehenden Heere, welche der Nation den kräftigsten, brauchbarsten Teil der Bevölkerung entziehen und sie zwingen, diesen dadurch unproduktiv gewordenen Teil zu ernähren. … Diese unzähligen Massen von Arbeitskräften also, welche jetzt den zivilisierten Völkern durch die Armeen entzogen werden, würden in einer kommunistischen Organisation sonach der Arbeit zurückgegeben werden”). Ἐπίσης, στὸν Ἀντι-Ντύρινγκ (Ἀναγνωστίδης, σ. 253) γράφει: «Ὁ πόλεμος αὐτὸς ἀνάγκασε ὅλα τὰ μεγάλα κράτη τῆς ἠπειρωτικῆς Εὐρώπης νὰ εἰσαγάγουν, μὲ μεγαλύτερη ὅμως περίσκεψη, τὸ πρωσσικὸ σύστημα τῆς ἐθνοφρουρᾶς καί, μαζὶ μ’ αὐτό, νὰ ἀναλάβουν στρατιωτικὰ βάρη πού, σὲ λίγα χρόνια, θὰ τὰ ὁδηγήσει ἀναγκαστικὰ στὴν καταστροφή. Ὁ στρατὸς ἔχει γίνει ὁ κύριος σκοπός, αὐτοσκοπὸς τοῦ κράτους· οἱ λαοὶ δὲν ἔχουν πιὰ κανένα ἄλλο λόγο ὕπαρξης, ἔξω ἀπὸ τὸ νὰ ἐφοδιάζουν καὶ νὰ ταΐζουν τοὺς στρατιῶτες. Ὁ μιλιταρισμὸς αὐτὸς φέρνει μέσα του καὶ τὸ σπέρμα τῆς ἴδιας του τῆς καταστροφῆς. Ὁ ἀνταγωνισμὸς ἀναγκάζει τὰ διάφορα κράτη ἀπὸ τὴ μιὰ μεριὰ νὰ διαθέτουν κάθε χρόνο ὅλο καὶ περισσότερα χρήματα γιὰ τὸ στρατό, τὸ στόλο, τὰ πυροβόλα κ.λπ., δηλαδὴ νὰ ἐπιταχύνουν ὅλο καὶ περισσότερο τὴν οἰκονομική τους κατάρρευση καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλη, νὰ καταπιάνωναι ὅλο καὶ πιὸ σοβαρὰ μὲ τὴ γενικὴ ὑποχρεωτικὴ στρατιωτικὴ θητεία καὶ ἔτσι στὸ τέλος νὰ ἐξοικειώνουν ὁλόκληρο τὸ λαὸ στὸ χειρισμὸ τῶν ὅπλων, κάνοντάς τον ἔτσι ἱκανὸ στὴ δεδομένη στιγμή, νὰ ἐπιβάλει τὴ δική του θέληση, πάνω στὴ μεγαλόσχημη στρατιωτικὴ διοίκηση. Καὶ ἡ στιγμὴ αὐτὴ θὰ ἔρθει μόλις οἱ τεράστιες λαϊκὲς μάζες –οἱ ἐργάτες τῆς ὑπαίθρου καὶ τῆς πόλης καὶ οἱ ἀγρότες– ἀποχτήσουν τὴν ἀπαραίτητη θέληση. Στὸ σημεῖο αὐτὸ ὁ στρατὸς τῶν δυναστῶν θὰ μετατραπεῖ σὲ λαϊκὸ στρατό. Ἡ στρατιωτικὴ μηχανὴ ἀρνεῖται ὑπηρεσία καὶ ὁ μιλιταρισμὸς ἐξαφανίζεται, σύμφωνα μὲ τὴ διαλεχτικὴ τῆς ἴδιας του τῆς ἀνάπτυξης. Ἐκεῖνο ποὺ δὲν μπόρεσε νὰ καταφέρει ἡ ἀστικὴ δημοκρατία τοῦ 1848, ἀκριβῶς γιατὶ ἦταν ἀστικὴ καὶ ὄχι προλεταριακή, δηλαδὴ νὰ ὁπλίσει τὶς ἐργαζόμενες μάζες μὲ τὴ θέληση, ποὺ τὸ περιεχόμενό της νὰ ἀνταποκρίνεται στὴν ταξική τους θέση, θὰ τὸ καταφέρει σίγουρα ὁ σοσιαλισμός. Αὐτὸ ὅμως σημαίνει διάσπαση τοῦ μιλιταρισμοῦ ἐκ τῶν ἔσω, καὶ ταυτόχρονα τὴ διάσπαση ὅλων τῶν μόνιμων στρατῶν» (M.E.W., τ. 20, σ. 158-9: “Zweitens aber hat dieser Krieg alle kontinentalen Großstaaten gezwungen, das verschärfte preußische Landwehrsystem bei sich einzuführen, und damit eine Militärlast, bei der sie in wenigen Jahren zugrunde gehn müssen. Die Armee ist Hauptzweck des Staats, ist Selbstzweck geworden; die Völker sind nur noch dazu da, die Soldaten zu lief er n und zu ernähren. Der Militarismus beherrscht und verschlingt Europa. .Aber dieser Militarismus trägt auch den Keim seines eignen Untergangs in sich. Die Konkurrenz der einzelnen Staaten untereinander zwingt sie einerseits, jedes Jahr mehr Geld auf Armee, Flotte, Geschütze etc. zu verwenden, also den finanziellen Zusammenbruch mehr und mehr zu beschleunigen; andrerseits mit der allgemeinen Dienstpflicht mehr und mehr Ernst, und damit schließlich das ganze Volk mit dem Waffengebrauch vertraut zu machen; es also zu befähigen, in einem gewissen Moment seinen Willen gegenüber der kommandierenden Militärherrlichkeit durchzusetzen. Und dieser Moment tritt ein, sobald die Masse des Volks – ländliche und städtische Arbeiter und Bauern – einen Willen hat. Auf diesem Punkt schlägt das Fürstenheer um in ein Volksheer; die Maschine versagt den Dienst, der Militarismus geht unter an der Dialektik seiner eignen Entwicklung. Was die bürgerliche Demokratie von 1848 nicht fertigbringen konnte, eben weil sie bürgerlich war und nicht proletarisch, nämlich den arbeitenden Massen einen Willen geben, dessen Inhalt ihrer Klassenlage entspricht – das wird der Sozialismus unfehlbar erwirken. Und das bedeutet die Sprengung des Militarismus und mit ihm aller stehenden Armeen von innen heraus”). Ἐπίσης, σημειώνει: «Τὸ ἐπαναστατικὸ κόμμα ἀπὸ τὴν καθιέρωση τῆς γενικῆς στρατιωτικῆς θητείας προσδοκοῦσε ἰδιαίτερα ἀποτελέσματα καὶ πλεονεκτήματα: ‘Ὅσο περισσότεροι ἐργάτες ἀσκοῦνται στὰ ὅπλα τόσο τὸ καλύτερο. Ἡ γενικὴ στρατιωτικὴ θητεία ἀποτελεῖ τὸ ἀναγκαῖο καὶ φυσικὸ συμπλήρωμα τοῦ γενικοῦ ἐκλογικοῦ δικαιώματος· δίνει στοὺς ψηφοφόρους τὴ δυνατότητα νὰ ἐπιβάλλουν τὶς ἀποφάσεις τους μὲ τὸ ὅπλο στὸ χέρι ἐνάντια σ’ ὁποιαδήποτε ἀπόπειρα πραξικοπήματος’». Ἡ καθολικὴ στρατιωτικὴ θητεία εἶναι «Ὁ μόνος δημοκρατικὸς θεσμὸς» στὴν Πρωσσία (“Die preußische Militärfrage und die deutsche Arbeiterpartei” -1865: “Die allgemeine Wehrpflicht – beiläufig die einzige demokratische Institution, welche in Preußen, wenn auch nur auf dem Papier, besteht […] Je mehr Arbeiter in den Waffen geübt werden, desto besser. Die allgemeine Wehrpflicht ist die notwendige und natürliche Ergänzung des allgemeinen Stimmrechts; sie setzt die Stimmenden in den Stand, ihre Beschlüsse gegen alle Staatsstreichversuche mit den Waffen in der Hand durchzusetzen”). Γι’ αὐτό, «Ἡ γενικὴ στρατιωτικὴ θητεία θὰ ὄφειλε ‘νὰ χρησιμοποιηθεῖ ἀπὸ ὅλους γιὰ νὰ μάθουν νὰ ἀγωνίζονται, καὶ ἰδιαίτερα ἀπὸ ὅσους ἔχουν τὴν ἀναγκαία μόρφωση ὥστε νὰ ἐκπαιδευθοῦν ὡς ἀξιωματικοὶ στὶς μονοετεῖς σχολὲς ἐθελοντῶν’». Αὐτὸ δὲν σήμαινε ὅτι γιὰ τοὺς Μ.-Ε. ἡ καθολικὴ θητεία θὰ μετέτρεπε τὸν τακτικὸ στρατὸ σὲ ἐπαναστατικὴ ὀργάνωση. Ὡστόσο, «Οἱ ἀγῶνες στὰ ὁδοφράγματα δὲν ἀποφέρουν τίποτε: ‘Ἡ ἐποχὴ τῶν ὁδοφραγμάτων καὶ τῶν ὁδομαχιῶν πέρασε ὁριστικά· ὅταν ὁ στρατὸς πολεμᾶ, ἡ ἀντίσταση εἶναι τρέλα’» (Ἔνγκελς πρὸς Lafargue, 3 Νοεμβρίου 1892). Ἐπίσης, «Ἡ ἐπανάσταση μόνον ἀπὸ τὸ στρατὸ μπορεῖ νὰ ξεκινήσει» (Ἔνγκελς πρὸς Bebel, 11 Δεκεμβρίου 1884). Αὐτὸ θὰ γίνει εἴτε μὲ τὴν «Ἀποδιοργάνωση τῶν στρατῶν καὶ τὴν πλήρη χαλάρωση τῆς πειθαρχίας» (Ἔνγκελς πρὸς Μάρξ, 26 Σεπτεμβρίου 1851) εἴτε μὲ τὴ σύσταση «Μυστικῶν ἑταιρειῶν μέσα στὸν ἴδιο τὸ στρατό» (Ἔνγκελς πρὸς Μάρξ, 17 Μαρτίου 1858). Σὲ κάθε περίπτωση, ἡ στάση τοῦ Ἔνγκελς δείχνει ὄχι ἀπόρριψη τοῦ μιλιταρισμοῦ γιὰ χάρη τοῦ φιλειρηνισμοῦ ἀλλὰ θεώρηση τοῦ στρατοῦ ὡς καθοριστικοῦ παράγοντα γιὰ τὴν ἐπιτυχία τῆς ἐπανάστασης ἀκόμη κι ἂν πρέπει νὰ διαβρωθεῖ τὸ ἠθικὸ τοῦ ἀστικοῦ στρατοῦ: Ὁ σκοπός του εἶναι ποὺ πρέπει νὰ ἀλλάξει. Γιὰ νὰ καταργηθεῖ ὅταν, μὲ τὸ καλό, ἐπιφέρει τὴν ἀταξικὴ κοινωνία.

7. Λένιν.

Ἀντίθετα ἀπὸ τὸν Ἔνγκελς, ὁ Λένιν ὑποστηρίζει τὴν ἐπαναστατικὴ ἡττοπάθεια καὶ τὴν προσπάθεια νὰ ἡττηθεῖ ἡ ἡμέτερη χώρα: «Ἡ ἐπαναστατικὴ τάξη δὲν μπορεῖ παρὰ νὰ εὔχεται σ’ ἕνα ἀντιδραστικὸ πόλεμο τὴν ἥττα τῆς δικῆς της κυβέρνησης, δὲν μπορεῖ νὰ παραβλέψει τὴ συνάφεια ἀνάμεσα στὶς στρατιωτικὲς ἀποτυχίες τῆς κυβέρνησης καὶ στὴ διευκόλυνση τῆς κατατρόπωσής της» («Ὁ σοσιαλισμὸς καὶ ὁ πόλεμος»:, “Both the advocates of victory for their governments in the present war and the advocates of the slogan “neither victory not defeat”, equally take the standpoint of social-chauvinism. A revolutionary class cannot but wish for the defeat of its government in a reactionary war, cannot fail to see that its military reverses facilitate its overthrow”, 7ος-8ος/1915). Καί: «Ἐπανάσταση κατὰ τὴ διάρκεια τοῦ πολέμου εἶναι ἐμφύλιος πόλεμος, ἀλλὰ ἡ μετατροπὴ τοῦ πολέμου τῶν κυβερνήσεων σὲ ἐμφύλιο πόλεμο ἀφ’ ἑνὸς διευκολύνεται μὲ τὶς στρατιωτικὲς ἀποτυχίες τῶν κυβερνήσεων, ἀφ’ ἑτέρου εἶναι πρακτικὰ ἀδύνατο νὰ ἐπιδιώκεις τέτοιαν μετατροπὴ δίχως ἔτσι νὰ συμβάλεις στὴν ἥττα» (Sotsial-Demorkrat ἀρ. 43, «Ἡ ἥττα τῆς κυβέρνησης τοῦ καθένα στὸν ἰμπεριαλιστικὸ πόλεμο», “A revolution in wartime means civil war; the conversion of a war between governments into a civil war is, on the one hand, facilitated by military reverses («defeats») of governments; on the other hand, one cannot actually strive for such a conversion without thereby facilitating defeat”, 26 Ἰουλίου 1915). Βέβαια, δὲν ἀπαντᾶ στὸ ἑξῆς ἐνδεχόμενο: Ἂν ὅλοι οἱ προλετάριοι κάθε ἀντίπαλου στρατοῦ ἀγωνίζονται γιὰ τὴν ἥττα τοῦ δικοῦ τους στρατοῦ, τότε θὰ ἐπακολουθοῦσε φυσικὰ ὄχι ἡ ταυτόχρονη ἥττα ὅλων τῶν ἀντιμαχόμενων στρατῶν καὶ κυβερνήσεων, ἀλλὰ ἡ ἥττα τῆς μιᾶς πλευρᾶς καὶ ἡ νίκη τῆς ἄλλης. Δηλαδή, ἡ νίκη μιᾶς καπιταλιστικῆς χώρας μὲ τὴ βοήθεια τοῦ προλεταριάτου μιᾶς ἄλλης καπιταλιστικῆς. Παρὰ ταῦτα, ὁ Λένιν ἀντιτίθεται στὴν ἰδέα τῆς μονομεροῦς ἐπαναστατικῆς ἡττοπάθειας: «Αὐτὸς ὁ πόλεμος δὲν μπορεῖ νὰ τερματιστεῖ ἐξαιτίας τῆς ἄρνησης τῶν στρατιωτῶν τῆς μίας πλευρᾶς μόνον, νὰ συνεχίσουν νὰ πολεμοῦν, ἐξαιτίας τοῦ ἁπλοῦ τερματισμοῦ τῶν ἐχθροπραξιῶν ἀπὸ τὸν ἕνα ἐκ τῶν ἀντιμαχομένων» («Ψήφισμα γιὰ τὸν πόλεμο»: “This war cannot be ended by a refusal of the soldiers of one side only to continue the war, by a simple cessation of hostilities by one of the belligerents”, 24-9 Ἀπριλίου 1917).

Κατὰ τὸν Λένιν, ἡ ἐφαρμογὴ τῶν ἐπαίνων τῶν Μ.-Ε. στοὺς ἀστικοὺς-προοδευτικοὺς καὶ ἐθνικοαπελευθερωτικοὺς πολέμους τοῦ 19ου αἰ. στὸν ἰμπεριαλιστικὸ Α’ Π.Π. ἦταν ἐνάντια στὴν ἀλήθεια, ἀφοῦ οἱ πόλεμοι τοῦ 19ου αἰ. διεξήχθησαν ἐνόσῳ δὲν ὑπῆρχε σύγχρονος ἰμπεριαλισμὸς οὔτε εὐνοϊκὲς ἀντικειμενικὲς συνθῆκες γιὰ τὸ σοσιαλισμὸ οὔτε μαζικὰ σοσιαλιστικὰ κόμματα σὲ ὁποιαδήποτε ἀπὸ τὶς τοτινὲς ἐμπόλεμες δυνάμεις. Μὲ ἄλλα λόγια, οἱ πόλεμοι μεταξὺ τῶν Μ. Δυνάμεων δὲν συμφέρουν πλέον τὸ προλεταριάτο, ἀντίθετα μὲ ἐκείνους τοῦ 19ου, γιὰ ὁρισμένους ἐκ τῶν ὁποίων οἱ Μ.-Ε. πίστευαν ὅτι εὐνοοῦν τὸν ἐρχομὸ τοῦ σοσιαλισμοῦ («Σοσιαλισμὸς καὶ πόλεμος», Sotsial-Demokrat, Φθινόπωρο 1915: “To apply the appraisal of this bourgeois-progressive and national-liberating war to the present   imperialist war means mocking at truth. The same applies with still greater force to the war of 1854-1855, and to all the wars of the nineteenth century, when there was no modern imperialism, no ripe objective conditions for Socialism, and no mass Socialist parties in any of the belligerent countries”). Ἕνας ἰμπεριαλιστικὸς πόλεμος μπορεῖ νὰ ὁδηγήσει μόνο σὲ μιὰ ἰμπεριαλιστικὴ εἰρήνη, δηλαδὴ στὴν μεγαλύτερη, εὐρύτερη καὶ ἐντατικότερη ἐκμετάλλευση τῶν ἀδύναμων ἐθνῶν καὶ χωρῶν ἀπὸ τὸ κεφάλαιο (“Proposals Submitted by the Central Committee of the R.S.D.L.P. to the Second Socialist Conference”, Sotsial-Demokrat, ἀρ. 54–55, 10-6-1916: “an imperialist war can lead only to an imperialist peace, i.e., to greater, more extensive and more intense oppression of wreak nations and countries by finance capital”).

Ὁ Λένιν ἀπορρίπτει ἀκόμη περισσότερο τὴν ἀνάμιξη μεταξὺ ἠθικισμοῦ καὶ ἐπανάστασης. «Οἱ ἐλπίδες περὶ ἀφοπλισμοῦ, ὅσο διαρκεῖ τὸ καπιταλιστικὸ καθεστώς, πρέπει νὰ χαρακτηριστοῦν ὡς ‘ἀντιδραστικές, μικροαστικὲς δημοκρατικὲς ψευδαισθήσεις’» (Προσχέδιο τοῦ Ρωσικοῦ Κομμουνιστικοῦ Κόμματος: “the R.C.P. emphatically rejects the hope of disarmament under capitalism as the reactionary philistine illusion of petty-bourgeois democrats”, 1919). Ἐπίσης: «Ὅποιος ἐγείρει τέτοια ‘νεφελώδη εἰρηνιστικά’ αἰτήματα, δὲν καταλαβαίνει τὴ συνάφεια μεταξὺ πολιτικῆς καὶ ταξικῆς κυριαρχίας, παρὰ σκέφτεται μὲ βάση ἀφηρημένα σχήματα ὅπως ‘ὁ πόλεμος εἶναι κακός, ἡ εἰρήνη εἶναι εὐεργεσία’» («Ὁμιλία ὑπὲρ τοῦ ψηφίσματος γιὰ τὸν πόλεμο», 27 Ἀπριλίου 1917: “it is a hazy pacifist idea that fails completely to appreciate the connection between politics and the oppressing class. War is an evil, peace is a blessing…”). «Ἡ προλεταριακὴ προβληματικὴ γιὰ τὴν εἰρήνη διαφέρει ριζικὰ ἀπὸ τὴν ἀστικὴ δημοκρατική: Τὸ σύνθημα ‘εἰρήνη μὲ κάθε ἀντίτιμο’ εἶναι ἀπαράδεκτο, γιατὶ ἔτσι συγκαλύπτεται τὸ γεγονὸς ὅτι κάθε εἰρήνη, ὅπως καὶ κάθε πόλεμος, ἐπιδιώκει ὁρισμένους σκοπούς» («Τὸ εὐρωπαϊκὸ κεφάλαιο καὶ ὁ δεσποτισμός»Vperyod, ἀρ. 13, 23 Μαρτίου 1905: “Reality has now shown that “peace at any price” has become the slogan of the European financiers and reactionaries …We should not demand only peace; for if the autocracy continues to exist, peace will spell ruin to the country.” Exactly: we should not demand only peace; for a tsarist peace is no better (and is some times worse) than a tsarist war. We should not put for ward the slogan of “peace at any price”, but only of peace with the fall of the autocracy, of peace concluded by a liberated nation, by a free Constituent Assembly, i.e., peace not at any price, but solely at the price of overthrowing absolutism”). Καὶ «Ὅπως δὲν ὑπάρχει ἠθικὴ ὑποχρέωση πρὸς ὑπεράσπιση τῆς εἰρήνης μὲ κάθε ἀντίτιμο, ἔτσι καὶ δὲν ὑπάρχει ἠθικὴ ὑποχρέωση πρὸς καταδίκη τοῦ πολέμου καθ’ ἑαυτόν, ἀφοῦ, πέραν τοῦ ὅτι εἶναι ἀναπόδραστος, ἡ ἱστορία ἔχει γνωρίσει καὶ δικαίους πολέμους. Ἡ ἔννοια τοῦ δίκαιου πολέμου ἔχει λοιπὸν νὰ κάμει ἀποκλειστικὰ μὲ τοὺς σκοπούς, ὄχι μὲ τὴ διεξαγωγὴ τοῦ πολέμου: ‘Ὄσο διαρκεῖ ἕνας πόλεμος, φαίνεται γελοῖο νὰ μιλᾶμε γιὰ Δίκαιο, γιατὶ κάθε πόλεμος ὑποκαθιστᾶ τὸ δίκαιο μὲ τὴν ἄμεση βία’» («Ἀπάντηση στὸν Π. Κιέφσκυ», 8ος-9ος/1916, Proletarskaya Revolutsia, ἀρ. 7 (1929): “All talk of “rights” seems absurd during a war, because every war replaces rights by direct and outright violence”). «Ὁ ἐμφύλιος πόλεμος, ὄντας ἐξ ἴσου πόλεμος, κάνει ἀναγκαστικὰ τὸ ἴδιο, ὅμως, ‘Κάθε ἠθικὴ καταδίκη τοῦ ἐμφυλίου πολέμου εἶναι ἀνεπίτρεπτη ἀπὸ τὴ σκοπιὰ τοῦ Μαρξισμοῦ’» («Ὁ ἀνταρτοπόλεμος», Proletary, τχ. 5, 30 Σεπτεμβρίου 1906:“Any moral condemnation of civil war would be absolutely impermissible from the standpoint of Marxism”). «Ὁ πόλεμος ἐναντίον τοῦ πολέμου δὲν γίνεται μὲ ἠθικὰ ἐπιχειρήματα καὶ εἰρηνικὰ μέσα, ‘παπαδίστικες συναισθηματικὲς χαζοκλαψοῦρες γιὰ ‘εἰρήνη μὲ κάθε ἀντίτιμο’ δὲν ἔχουν καμμιὰ ἐπίδραση, ἡ ἄρνηση τῆς στράτευσης γιὰ λόγους συνείδησης καὶ ἡ ἀπεργία ὡς μέσα παρεμπόδισης τοῦ πολέμου εἶναι ‘ἁπλῶς βλακεία’ καὶ ‘δειλὸ ὄνειρο’» («Ἡ κατάσταση καὶ τὰ καθήκοντα τῆς σοσιαλιστικῆς Διεθνοῦς», Sotsial-Demokrat, ἀρ. 33, 1 Νοεμβρίου 1914: “War is no chance happening, no “sin” as is thought by Christian priests (who are no whit behind the opportunists in preaching patriotism, humanity and peace), but an inevitable stage of capitalism, just as legitimate a form of the   capitalist way of life as peace is. Present-day war is a people’s war. What follows from this truth is not that we must swim with the “popular” current of chauvinism, but that the class contradictions dividing the nations continue to exist in wartime and manifest themselves in conditions of war. Refusal to serve with the forces, anti-war strikes, etc., are sheer nonsense, the miserable and cowardly dream of an unarmed struggle against the armed bourgeoisie, vain yearning for the destruction of capitalism without a desperate civil war or a series of wars”)». Κατὰ τὸ 1916, ὁ Λένιν «Στὴν ‘ἰμπεριαλιστικὴ’ προσπάθεια ‘στρατιωτικοποίησης’ ὁλόκληρου τοῦ λαοῦ, μαζὶ μὲ τὴ νεολαία, ἀντέτεινε: ‘Τόσο τὸ καλύτερο. Προχωρῆστε ὅσο γίνεται πιὸ γρήγορα -ὅσο πιὸ γρήγορα, τόσο πιὸ πλησιέστερα βρίσκεται ἡ ἔνοπλη ἐξέγερση ἐναντίον τοῦ καπιταλισμοῦ’. Ὁ ἀφοπλισμὸς φαινόταν ἔτσι αἴτημα ἀσυμβίβαστο μὲ τὴν πολιτικὴ καὶ μὲ τὴν ἀξιοπρέπεια τοῦ ἐπαναστατικοῦ προλεταριάτου: ‘Μιὰ καταπιεζόμενη τάξη ποὺ δὲν ἐπιδιώκει νὰ μάθει τὴν τέχνη τῶν ὅπλων, νὰ ἀσκηθεῖ στὰ ὅπλα καὶ νὰ κατέχει ὅπλα, μιὰ τέτοια καταπιεζόμενη τάξη ἀξίζει νὰ τὴν καταπιέζουν, νὰ τὴν κακοποιοῦν καὶ νὰ τὴν μεταχειρίζονται σὰν σκλάβα’» («Τὸ πολεμικὸ πρόγραμμα τῆς προλεταριακῆς ἐπανάστασης», 9ος/1916, Jugend-Internationale, ἀρ. 9 καὶ 10, (9ος καὶ 10ος 1917): “Today the imperialist bourgeoisie militarizes the youth as well as the adults; tomorrow, it may begin militarizing the women. Our attitude should be: All the better! Full speed ahead! For the faster we move, the nearer shall we be to the armed uprising against capitalism…An oppressed class which does not strive to learn to use arms, to acquire arms, only deserves to be treated like slaves”). Ἀλλὰ καὶ παλιότερα, στὸ τσαρικὸ καθεστὼς πρὸ πολέμου, ὁ Λένιν πίστευε ὅτι ἡ καθολικὴ στρατιωτικὴ θητεία ἦταν «Ἀναμφίβολα δημοκρατικὴ μεταρρύθμιση», ἡ ὁποία «Ξεκόβει ἀπὸ τὴν ἀρχὴ τοῦ διαχωρισμοῦ τῶν τάξεων καὶ ἐγκαινιάζει τὴν ἰσοτιμία τῶν πολιτῶν» («Ἡ στρατολόγηση τῶν 183 φοιτητῶν», Ἰανουάριος 1901, Iskra, ἀρ. 2: “Real universal military service is undoubtedly a democratic reform; by abolishing the social-estate system it would make all citizens equal”). Μάλιστα, πίστευε ὅτι «Δὲν μποροῦσε νὰ γίνεται λόγος γιὰ ἀγώνα ὅσο ἡ ἐπανάσταση δὲν ἔχει … ἀγκαλιάσει καὶ τὸν στρατό… Στὴν πράξη, ἡ ταλάντευση τοῦ στρατοῦ, τὴν ὁποία συνεπιφέρει κάθε πραγματικὸ λαϊκὸ κίνημα, ὁδηγεῖ, ἐνῶ παράλληλα ὀξύνεται ἡ ἐπαναστατικὴ πάλη, μὲ τὴν κυριολεξία τοῦ ὅρου σὲ ἀγώνα κατάκτησης τοῦ στρατοῦ» («Διδάγματα ἀπὸ τὴν ἐξέγερση τῆς Μόσχας», 29 Αὐγούστου 1906, Proletary, ἀρ. 2: “unless the revolution assumes a mass character and affects the troops, there can be no question of serious struggle. That we must work among the troops goes without saying […] the wavering of the troops, which is inevitable in every truly popular movement, leads to a real fight for the troops whenever the revolutionary struggle be comes acute”). Δυὸ χρόνια μετὰ τὴν ἐξέγερση τῶν Μπολσεβίκων, ὁ Λένιν ἀπέδιδε τὴν ἐπιτυχία της πρῶτα καὶ κύρια στὶς συμπάθειες καὶ τὴ νομιμοφροσύνη ποὺ εἶχαν κερδίσει οἱ Μπολσεβίκοι στὸ στρατό (The Constituent Assembly Elections and The Dictatorship of the Proletariat, “by October-November 1917, the armed forces were half Bolshevik. If that had not been the case we could not have been victorious, Δεκέμβριος 1919”). Ἀναρωτιέται καθένας, φυσικά, πόσο βάρβαρα φαίνονται τὰ παραπάνω γιὰ τὰ ἐκλεπτυσμένα μυαλὰ τῶν ἀντιεθνολαϊκιστῶν μαρξιστῶν Ἀριστερῶν, οἱ ὁποῖοι τρέχουν στὰ δικαστήρια γιὰ νὰ ὑποστηρίζουν τοὺς «ἀντιρρησίες συνείδησης» καὶ τοὺς «ἀρνητὲς στράτευσης».

Εἶναι ἀλήθεια ὅτι «Ὁ Λένιν προσδοκοῦσε τὴ δημιουργία μιᾶς οὐσιώδους προϋπόθεσης γιὰ τὴ μελλοντικὴ κατάργηση τοῦ μόνιμου στρατοῦ καὶ τὴν ἀντικατάστασή του μὲ μιὰν πολιτοφυλακή. Τοῦτο ἦταν ἕνα παλαιό του αἴτημα, τὸ ὁποῖο στήριζε στὸ ἐπίσης παλαιὸ σοσιαλιστικὸ ἐπιχείρημα ὅτι οἱ μόνιμοι στρατοὶ εἶναι ἀποκομμένα ἀπὸ τὸν λαὸ ἐργαλεῖα τῆς ἀντίδρασης, ἐκπαιδευμένα γιὰ νὰ πυροβολοῦν τὸν λαό». Ὡστόσο, «Κάτω ἀπὸ τὴν πίεση τῶν σκληρῶν ἀναγκῶν τῆς ὀργάνωσης τῆς μπολσεβικικῆς ἐξουσίας καὶ τῆς ἐπικράτησης στὸν ἐμφύλιο πόλεμο, ὁ Λένιν ἀναγκάσθηκε νὰ παραμερίσει σιωπηρὰ τὴν παλαιά του πεποίθηση ὅτι ἡ στρατιωτικὴ ἐπιστήμη ἀπεδείκνυε τὴν ἱκανότητα μιᾶς πολιτοφυλακῆς νὰ στέκεται στὸ ὕψος τῶν περιστάσεων τόσο στὸν ἀμυντικὸ ὅσο καὶ στὸν ἐπιθετικὸ πόλεμο. Ἡ ἔμπρακτη ἀπεμπόληση τοῦ σχεδίου τῆς πολιτοφυλακῆς –θεωρητικά, βέβαια, γιατὶ τὸ σχέδιο δὲν ἐγκαταλείφθηκε ποτέ, ἁπλῶς ἀναβλήθηκε ἡ ἐφαρμογή του– συμβάδισε μὲ μιὰ σφοδρότατη πολεμικὴ ἐναντίον τῆς λογικὰ συναφοῦς ἰδέας ἑνὸς ἀντάρτικου στρατοῦ καὶ ἑνὸς ἀνταρτοπολέμου ὡς μόνης ὀργάνωσης καὶ μόνης στρατηγικῆς ἀνταποκρινόμενης στὸν χαρακτήρα ἑνὸς ἐπαναστατικοῦ καθεστῶτος».

Ὁ Λένιν πίστευε ὅτι, ἂν ἐξαιρέσει κάποιος τὴν περίπτωση τῆς ἐπαναστατικῆς ἡττοπάθειας, «Στὸ ἑξῆς οἱ συγκρούσεις τῶν μεγάλων εὐρωπαϊκῶν Δυνάμεων δὲν μποροῦν νὰ ἐκπληρώσουν θετικὰ ἱστορικὰ καθήκοντα», ὅπως οἱ ναπολεόντιοι πόλεμοι καὶ ὁ γαλλοπρωσικὸς τοῦ 1870. «Ἡ πολιτικὴ τῆς ἐπαναστατικῆς ἡττοπάθειας, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ αὐτονόητη ἐπιταγὴ γιὰ τοὺς σοσιαλιστὲς ἑνὸς ἐμπόλεμου κράτους, γίνεαι ἀνόητη καὶ καταστροφικὴ ὅταν πρόκειται γιὰ δίκαιους, ἀμυντικοὺς ἐπαναστατικοὺς πολέμους· ἡ ὑπεράσπιση τῆς πατρίδας εἶναι προδοσία τοῦ σοσιαλισμοῦ σὲ περίπτωση ἑνὸς ἰμπεριαλιστικοῦ πολέμου καὶ σοσιαλιστικὸ καθῆκον σὲ περίπτωση πολέμου καταπιεζομένων λαῶν ἐναντίον τῶν μεγάλων ἰμπεριαλιστικῶν Δυνάμεων ἢ πολέμου τοῦ νικηφόρου προλεταριάτου μιᾶς χώρας ἐναντίον τοῦ καπιταλιστικοῦ περιγύρου». Ὁ Λένιν ὑποστήριζε ὅτι «Διάφοροι Σοσιαλδημοκράτες ἐσφαλμένα ἀποκηρύσσουν κάθε ἐθνικὸ πόλεμο ἐπειδὴ ὁ παρὼν [Α’ Π.Π.] παρουσιάζεται ἐσφαλμένα ὡς ἐθνικὸς πόλεμος … Τὸ μόνο πιθανὸ ἐπιχείρημα ὑπὲρ τῆς θέσης ‘Δὲν μποροῦν νὰ ὑπάρξουν πιὰ ἐθνικοὶ πόλεμοι’ εἶναι ὅτι ὁ κόσμος διαιρέθηκε σὲ μιὰ χούφτα μεγάλων ἰμπεριαλιστικῶν δυνάμεων καὶ ἔτσι κάθε πόλεμος, ἀκόμη κι ἂν ξεκινᾶ ὡς ἐθνικὸς πολεμος, μετατρέπεται σὲ ἰμπεριαλιστικὸ πόλεμο ἐπηρεάζοντας τὰ συμφέροντα μιᾶς ἀπὸ τὶς ἰμπεριαλιστικὲς δυνάμεις ἢ συνασπισμοῦ δυνάμεων» κατακρίνοντας τὸ ἐπιχείρημα αὐτό (The Junius Pamphlet, Ὀκτώβριος 1916, Sbornik Sotsial-Demokrata ἀρ. 1: “various Social-Democrats mistakenly repudiate all national wars because the present war is falsely represented to be a national war […] The only argument that can be used in defence of the thesis: “there can be no more national wars” is that the world has been divided up among a handful of “Great” imperialist powers, and, therefore, every war, even if it starts as a national war, is transformed into an imperialist war and affects the interests of one of the imperialist Powers or coalitions”). «Μονάχα ὅταν θὰ ἔχουμε νικήσει ὁλότελα τὴν ἀστικὴ τάξη σ’ ὁλόκληρο τὸν κόσμο θὰ καταστοῦν ἀδύνατοι οἱ πόλεμοι» («Τὸ πολεμικὸ πρόγραμμα τῆς προλεταριακῆς ἐπανάστασης», 9ος/1916, Jugend-Internationale, ἀρ. 9 και 10, (9ος και 10ος 1917): “Only after we have overthrown, finally vanquished and expropriated the bourgeoisie of the whole world, and not merely in one country, will wars become impossible”)». Κατὰ τὸν Λένιν, «Ὁ ‘μικροαστὸς’ ἀρκεῖται βέβαια σὲ ἐξηγήσεις ὅπως ‘Ὁ ἐχθρὸς εἰσέβαλε στὴ χώρα μου’ και δὲν τὸν ἀπασχολεῖ ὁ πολιτικὸς σκοπὸς καὶ ὁ ταξικὸς χαρακτήρας, ἤτοι ἡ ἱστορικὴ-πολιτικὴ ἀποτίμηση τοῦ πολέμου» («Μιὰ καρικατούρα τοῦ Μαρξισμοῦ», κεφ. «Ἡ μαρξιστικὴ ἀντίληψη γιὰ τὸν πόλεμο καὶ τὴν ‘ὑπεράσπιση τῆς πατρίδας’», 8ος-10ος/1916, Zvezda, τχ. 1-2: “The philistine does not realise that war is “the continuation of policy”, and consequently limits himself to the formula that “the enemy has attacked us”, “the enemy has invaded my country”, without stopping to think what issues are at stake in the war, which classes are waging it, and with what political objects”), «Λὲς καὶ ἡ οὐσία ἑνὸς πράγμτος εἶναι ποιὸς ἐπιτέθηκε πρῶτος καὶ ὄχι τί σκοποὺς ἔχει καὶ ποιὲς τάξεις διεξάγουν τὸν πόλεμο» (Ἀνοιχτὴ ἐπιστολὴ στὸν B. Souvarine, 12ος/1916: “As if the question were: Who was the first to attack, and not: What are the causes of the war? What are its aims? Which classes are waging it?”), ἀναφέροντας προηγουμένως ὅτι: «Δὲν ἀντιτίθεμαι καθόλου στοὺς πολέμους γιὰ τὴν ὑπεράσπιση τῆς δημοκρατίας ἢ ἐνάντια στὴν ἐθνικὴ καταπίεση, οὔτε φοβᾶμαι φράσεις ὅπως ‘ὑπεράσπιση τῆς πατρίδας’ ἀναφορικὰ μὲ αὐτοὺς τοὺς πολέμους ἢ τὶς ἐξεγέρσεις» (ὄ.π.,“I am not at all opposed to wars waged in defence of democracy or against national oppression, nor do I fear such words as “defence of the fatherland” in reference to these wars or to insurrections. Socialists always side with the oppressed and, consequently, cannot be opposed to wars whose purpose is democratic or socialist struggle against oppression”). Γιὰ τὴν ὑπεράσπιση τῆς πατρίδας γράφει ἐπίσης: «Ἡ ὑπεράσπιση τῆς πατρίδας εἶναι ἕνα ψέμα σὲ ἕναν ἰμπεριαλιστικὸ πόλεμο, ἀλλὰ ὄχι σὲ ἕνα δημοκρατικὸ καὶ ἐπαναστατικὸ πόλεμο» («Ἀπάντηση στὸν Π. Κιέφσκυ», 8ος-9ος/1916, Proletarskaya Revolutsia, ‘αρ. 7 (1929): “Defence of the fatherland is a lie in an imperialist war, but not in a democratic and revolutionary war”).

Τὸ δίκαιο τοῦ πολέμου, λοιπόν, δὲν ἀποφασίζεται μὲ βάση ποιὸς ἐμπόλεμος ἐπιτέθηκε πρῶτος. «Ὅπως πιστεύει ὁ Λένιν, ἕνας μαρξιστὴς μπορεῖ τὸ δίχως ἄλλο νὰ ὑποστηρίξει ἕναν ἐπαναστατικὸ ἐπιθετικὸ πόλεμο ἐναντίον ‘ἀντεπαναστατικῶν χωρῶν’» («Ἡ κατάρρευση τῆς Δεύτερης Διεθνοῦς», 1915, Kommunist, τχ. 1–2, ΙΙΙ, “We Marxists have always stood, and still stand, for a revolutionary war against counter-revolutionary nations. For instance, if socialism is victorious in America or in Europe in 1920, and Japan and China, let us say, then move their Bismarcks against us—if only diplomatically at first—we certainly would be in favour of an offensive revolutionary war against them”)». Φυσικά, ὅπως καὶ μὲ τοὺς Μ.-Ε., ἐναπόκειται στὸν ἑκάστοτε Λένιν καὶ φωτισμένο ἡγέτη νὰ ἀποφασίσει ποιὸς πόλεμος εἶναι ἐπαναστατικὸς καὶ δίκαιος.

Ἐντυπωσιακὴ εἶναι ἡ ὁμοιότητα τοῦ ναζιστικοῦ «ἀστραπιαίου πολέμου» μὲ τὴν ἑξῆς ἄποψη τοῦ Λένιν: «Τὸ μυστικὸ τῆς νίκης εἶναι ‘νὰ κερδίσεις μιὰ πρώτη ἐπιτυχία καὶ νὰ προχωρήσεις ἀπὸ ἐπιτυχία σὲ ἐπιτυχία χωρὶς νὰ διακόψεις τὴν ἐπίθεση ἐνάντια στὸν ἐχθρό’» (Proletarskyaya Revolutsia, ἀρ. 2, 13/14 Σεπτεμβρίου 1917: “you must win the first success and then proceed from success to success, never ceasing the offensive against the enemy, taking advantage of his confusion, etc.”). Καὶ παλιότερα, τόνιζε ὅτι «Ἡ ἐξέγερση εἶναι μιὰ τέχνη καὶ ὁ βασικὸς κανόνας τῆς τέχνης αὐτῆς εἶναι ἡ ἐπίθεση ποὺ διεξάγεται μὲ ἀπόκοτη τόλμη καὶ μέγιστη ἀποφασιστικότητα» («Διδάγματα ἀπὸ τὴν ἐξέγερση τῆς Μόσχας», 29-8-1906, Proletary, ἀρ. 2: “insurrection is an art and the principal rule of this art is the waging of a desperately bold and irrevocably determined offensive”).

Posted in Αριστερά | Tagged , , , , , , | Σχολιάστε

BBC – Greek sculpture

Προσοχὴ ἐκεῖ ποὺ λέει ὅτι τὰ ἀρχαιοελληνικὰ ἀγάλματα ἀπὸ τὰ μέσα τοῦ 5ου αἰ. π.Χ. δὲν ἦταν ρεαλιστικά. Κάτι τέτοιο ἀκούγεται περίπου ὡς ἱεροσυλία γιὰ τὸν μέσο Ἑλληνοδυτικό, καὶ πιστεύω ὅτι τὸ βίντεο διευκρινίζει τὰ πράγματα αὐτά. Βεβαίως, κάποια στιγμὴ ἀκούγεται ἡ ἄποψη πὼς ὅλοι οἱ πολιτισμοὶ ἔχουν τὴν ἴδια τάση. Ἡ ἄποψη εἶναι ἀβάσιμη, γιατὶ μόνο στὸν ἑλληνικὸ καὶ ἐκχριστιανισμένο ἑλληνικό, πολιτισμὸ ἐπίκεντρο τῆς τέχνης εἶναι ἡ ἀνθρώπινη μορφή (συμπεριλαμβανομένης τῆς θεϊκῆς ποὺ ἔχει ὅμως πάντα ἀνθρώπινα χαρακτηριστικά), συνεπῶς τὸ ξεπέρασμα τοῦ νατουραλισμοῦ δὲν συνεπάγεται ἀνθρωπόμορφα τέρατα, ὅπως στοὺς ἄλλους πολιτισμούς. Ἡ Κάλι τῆς Ἰνδίας μὲ τὰ πολλὰ χέρια ἢ ἡ Ἄρτεμις τῆς Ἐφέσου μὲ τὰ πάμπολλα στήθη (χαρακτηριστικὰ μὴ ἑλληνική, καὶ ἰθαγενὴς μικρασιατική), οἱ γερακόμορφοι καὶ σκυλόμορφοι αἰγυπτιακοὶ θεοί, τὰ σκιάχτρα τῶν ἰνδιανικῶν καὶ ἀφρικανικῶν παραδόσεων εἶναι στάδια τῆς σκέψης ποὺ ξεπέρασε ὁ ἑλληνισμὸς ἀπὸ τὸν καιρὸ τῶν Ἑκατόγχειρων. Ὡς γνωστόν, πρὶν ἀπὸ τὴν ἔλευση τοῦ Ἀλέξανδρου στὴν Ἰνδία, ὁ Βούδας δὲν ἀναπαρίστατο μὲ ἀνθρώπινη μορφή. Μόνο στὸν ἑλληνικὸ πολιτισμό, τὸ ξεπέρασμα τῆς ἀπόλυτα πιστῆς καλλιτεχνικῆς ἀπεικόνισης τῆς πραγματικότητας συνδυάζεται μὲ τὸ γεγονός ὅτι μόνο ἡ ἀνθρώπινη μορφὴ εἶναι τὸ ἐπίκεντρο τῆς προσοχῆς τοῦ καλλιτέχνη. Στὸν Ἀναγεννησιακὸ π.χ. πολιτισμό, εἶχαν τὴν ἐμμονὴ μὲ τὴ γραμμικὴ προοπτικὴ στὴν ἀναπαράσταση τῆς φυσικῆς πραγματικότητας (δρόμοι, σπίτια). Τέτοιες διαπιστώσεις ἐπιβεβαιώνουν τὴν ἐπισήμανση ὅτι ἡ ἐξαϋλωμένη καὶ δισδιάστατη πραγματικότητα μιᾶς βυζαντινῆς εἰκόνας δὲν ξεφεύγει ἀπὸ τὸ «ἀνθρωπο»κεντρικό της ἑλληνικὸ ἰδεολογικὸ πλαίσιο. Πράγμα ποὺ ἐναντιώνεται σὲ θεμελιώδη ἐπιχειρήματα Ἑλληνοδυτικῶν ἀλλὰ καὶ «ἀνοιχτόμυαλων» Ἀριστεροχριστιανῶν.

Posted in τέχνη, Αρχαιότητα | Tagged , , , | Σχολιάστε

Εἴτε-Εἴτε

Μὲ ἀφορμὴ τὴν ἱστορία μὲ τὰ Τζάμπο.

Εἶναι πολὺ κουραστικὸ τὸ Εἴτε-Εἴτε ὁρισμένων ἀριστερῶν Χριστιανῶν, ποὺ λένε ὅτι ἀφοῦ κάποιος Χριστιανὸς δὲν ἐνοχλήθηκε ἀπὸ τὶς ἐργασιακὲς συνθῆκες γιατί τώρα τὸν ἔπιασε ἡ ὑστερία μὲ τὴ διαφήμιση. Ἂς τὸ πάρω ἀνάποδα, μὲ δυὸ ἐρωτήσεις.

Πρῶτον: Οἱ ἀριστεροὶ αὐτοὶ Χριστιανοὶ ἐνοχλήθηκαν, μὲ τὸν ἴδιο τρόπο ποὺ καταγγέλλουν τὴν «ὑποκρισία τῶν ἠθικιστῶν», μὲ τοὺς Ἀριστεροὺς ποὺ τσατίζονται μὲ τὰ ἐργασιακὰ ἀλλὰ ὄχι μὲ τὰ ἠθικὰ καὶ τὰ ἀπαξιωτικά γιὰ ἕναν ὁλόκληρο λαό;

Δεύτερον: Τί πιστεύουν οἱ ἀριστεροὶ Χριστιανοὶ ὅτι κατάφεραν μὲ τὶς διαδηλώσεις τους οἱ (σκέτα) Ἀριστεροὶ γιὰ τὰ ἐργασιακά; Κάτι σημαντικό; Ἄλλαξαν τὴν κοινωνία; Ἀνέτρεψαν τὸν καπιταλισμό;

Πρέπει νὰ ὑπάρχει αὐτὸ τὸ γεροντοκορίστικο τοῦ Εἴτε-Εἴτε τῶν «πραγματικῶν Χριστιανῶν»; Δὲν νομίζω. Κανονικά, δὲν μπορεῖ κάποιος Χριστιανὸς νὰ χρησιμοποιεῖ ὡς ἄλλοθι γιὰ νὰ μὴν ἐνοχλεῖται ἀπὸ τὶς διαφημίσεις καὶ τὴν περιφρονητικὴ τάση τοῦ ἰδιοκτήτη μιᾶς ἐπιχείρησης τὸ γεγονὸς ὅτι ἄλλοι Χριστιανοὶ δὲν ἐνοχλοῦνται ἀπὸ τὰ ἐργασιακὰ τῆς ἐπιχείρησης αὐτῆς. Καὶ κανονικά, θὰ ἔπρεπε νὰ ἐνοχλεῖται καὶ ἀπὸ τὰ δύο. Ἂν δὲν τὸ κάνει, ἂς μὴν ὑψώνει τὸν δείκτη ὡς «πραγματικὸς Χριστιανός».

 

Είναι λίγες οι φορές που σκέφτομαι τόσο πολύ να πατήσω τα πλήκτρα…

Στην περίπτωση του Βακάκη, του Mr Jumbo, όπως είναι γνωστός, ο λόγος που το σκέφτομαι είναι ο σεβασμός στον νεκρό γιο του.

Σέβομαι απίστευτα τους γονείς που χάνουν το παιδί τους.

Δεν θα΄θελα ποτέ να βρεθώ στη θέση τους, όπως και κανένας γονιός.

Πίστευα μάλιστα ότι ένας άνθρωπος που περνάει τόσο πόνο κι ένα τέτοιο σοκ, μηδενίζει αν μη τι άλλο την αλαζονεία του…

Προφανώς ο Βακάκης, είναι εξαίρεση σε αυτόν τον κανόνα.

Ο Βακάκης, λοιπόν, ο Mr Jumbo, χαρακτήρισε τον ελληνικό λαό «κακομαθημένο».

Υπηρετούμε, λέει, πτωχευμένες ιδέες…

Δεν μας είπε ποιες ιδέες ακριβώς θεωρεί πτωχευμένες αλλά φανταζόμαστε όλοι που αναφέρεται…

Μάλλον δεν φανταζόμαστε, ξέρουμε, από τη στιγμή που ο Βακάκης μίλησε για κακομαθημένους Έλληνες για συγκεκριμένο λόγο.

Για τη σφοδρή, σφοδρότατη αντίδραση του κόσμου, στις πρόσφατες διαφημίσεις του Jumbo.

Μιας εταιρίας που απευθύνεται κυρίως σε παιδιά, αλλά αυτό δεν την εμπόδισε να φτιάξει διαφημιστικό σποτ, όπου ο Βαγγέλης με τον Μανόλη, πάνε ως ζευγάρι στο μαγαζί του Βακάκη για να ψωνίσουν.

Προφανώς και είναι δικαίωμα τους, όπως ενός ζευγαριού ή μιας οικογένειας, κανονικής, που αποτελείται από τον μπαμπά, την μαμά και τα παιδιά… Το έχουμε πει πολλάκις. Ουδείς έχει πρόβλημα με τις επιλογές του άλλου. Προσωπικά έχω όμως πρόβλημα με όλη αυτή την προπαγάνδα και τον… προσηλυτισμό.

Έχω πρόβλημα με όλο αυτό το σύστημα, στο οποίο προφανώς ανήκει και ο Βακάκης, να επιβάλλει την άποψη ότι το να είναι ζευγάρι ο Βαγγέλης με τον Μανόλη είναι κάτι όχι απλά φυσιολογικό αλλά και προοδευτικό και σούπερ ουάου.

Έχω πρόβλημα με το ότι όποιος εκφράζει την αντίθετη άποψη ή έστω την αμφιβολία ότι «παιδιά, δεν είναι και τόσο φυσιολογικό να πάρει ο Βαγγέλης τον Μανόλη», γίνεται όχι απλά στόχος αλλά «βαφτίζεται» από ομοφοβικός μέχρι φασίστας… Έχω πρόβλημα να χαρακτηρίζουν «πτωχευμένες» ιδέες όπως η οικογένεια, η θρησκεία και η πατρίδα…

Και ναι, έχω τεράστιο πρόβλημα που ο Βακάκης και ο κάθε Βακάκης, που γίνεται πλούσιος από την ευαισθησία του Έλληνα γονιού προς τα παιδιά του, αντί να λέει και ευχαριστώ στον Έλληνα που τον κάνει πλούσιο από το υστέρημα του, να τον λέει και «κακομαθημένο».

Πόσο μάλλον επειδή ο Έλληνας αντέδρασε σε μια διαφημιστική καμπάνια και δεν δέχτηκε ότι είναι «πρόοδος», αυτό που θέλει σώνει και καλά να μας… φορέσει ως προοδευτικό (και) ο Βακάκης.

Θα έγραφα κι άλλα, αλλά σέβομαι το παλικάρι που έφυγε, με τον τρόπο που έφυγε… Και το παλικάρι και όσους «έφυγαν» μαζί του… Σεβασμός. Μια λέξη, που προφανώς έχει ξεχάσει ο Mr Jumbo.

Ας του το θυμίσει κάποιος… Ή ακόμα καλύτερα ας του το θυμίσουμε όλοι μαζί, εμείς οι… κακομαθημένοι!

Τι; Δεν υπάρχουν και αλλού πορτοκαλιές που κάνουν πορτοκάλια;

Πηγή

Posted in παλιά και νέα θεότητα, Ελλάδα, θρησκεία, κοινωνία | Tagged , , , | Σχολιάστε

ἐρωτοπαράπονα τῆς νε(ρ)ολαίας

Νὰ τοῦ πάρουμε μιὰ πάστα

Γιαγιαδίστικο -αὐτὸ μ’ ἀρέσει-, δηλ. ρομαντικὸς ἔρως, μονογαμία καὶ τέτοια. Ἀλλὰ φαίνεται ὅτι οἱ καιροὶ ἄλλαξαν, καὶ ἀπὸ τὶς πολλὲς ταινίες ἢ τὰ διαβάσματα ἢ τὴ  γενικὴ βαρεμάρα, τὸ Ἐγὼ ἀρκεῖται στὸ ἐλάχιστο: τὴν ψυχολογικὴ ἐπιβεβαίωσή του: Κάποτε, ὁ Νίτσε ὑποστήριζε ὅτι ἡ χριστιανικὴ ταπείνωση εἶναι νὰ αὐτοπεριοριστεῖς τόσο πολύ (ζαρώνοντας σὰν σκουλήκι) ὥστε  κανεὶς νὰ μὴν βλέπει τὴν κρυφὴ περηφάνειά σου προκειμένου νὰ μὴν μπορεῖ νὰ τὴν ποδοπατήσει. Τώρα καὶ ἀνεξάρτητα ἀπὸ τὸ ἂν καταλάβαινε καλὰ τὴν ταπείνωση, κάτι ἀντιστοιχο, ἀλλὰ παρόμοιο: Σοῦ ἀρκεῖ ὅτι σὲ θέλουν, ὅτι σὲ ἔχουν θεοποιήσει, κι ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα τοὺς γράφεις στὰ παληά σου τὰ παπούτσια, καὶ περιορίζεσαι νὰ βγάλεις τὸ σκυλάκι σου γιὰ βόλτα. Σημάδια κατάρρευσης τοῦ Ἀτόμου -καὶ τῆς κοινωνίας του.

Posted in φιλοσοφίες, κοινωνία | Tagged , | 1 σχόλιο

Ἕλληνες, οἱ κακομαθημένοι καταναλωτὲς τῆς Ἱστορίας

Τοὺς προσέβαλε τὴν σεξουαλικὴ ἠθικὴ κάποιος, καὶ ἀμέσως ἀγανάκτησαν οἱ μουχλιασμένοι συντηρητικοὶ μὲ τὴ διαφημιστικὴ προσβολὴ κατὰ τῶν πατριαρχικῶν ἑτεροκανονικῶν δογμάτων τους. Κι αὐτὸς ἀνταπάντησε ὅτι ἔχουμε πολιτισμικὸ πρόβλημα κι ὄχι πολιτικό, ὅτι εἴμαστε κακομαθημένοι κι ὅτι ὑπηρετοῦμε πτωχευμένες ἰδέες. Ὅπως; τὴν πίστη στὴ φυσιολογικότητα τῆς ἑτεροφυλοφιλίας; Ἢ κάτι ἄλλο; Αὐτὸ μένει νὰ τὸ μαντέψουμε ἐμεῖς. Θὰ κρατήσω τὴν πρώτη φράση ἀπὸ μιὰ ἀνακοίνωση γονέων γιὰ τὸ θάνατο τοῦ γιοῦ τους: «Ο Θεός μας ζητά να διαχειριστούμε το αδιανόητο και να ζήσουμε με το αφόρητο». Ὡς παράδειγμα πολιτισμικοῦ προβλήματος.

Posted in κοινωνία | Tagged , | Σχολιάστε

Διάβασε, φάε..

Ο Γκεβαρισμός βοηθούσε τους γονείς να ανατρέφουν τα παιδιά τους. Διάβασε, φάε και μετά παίξε όση επανάσταση θέλεις.

Εκεί οι άνθρωποι μάζευαν όλη μέρα ζαχαροκάλαμα, όμως μετά χόρευαν και τραγουδούσαν. Το ταξίδι στην Κούβα ήταν προορισμός της χρυσής αριστερής νεολαίας της εποχής, εξίσου εξωτικό με το Grand Tour του 18ου αιώνα.

Πηγή

Posted in Αριστερά, Αναδημοσιεύσεις | Tagged , , , | Σχολιάστε

Soyer Moses: Cynthia (1954)

b1b16051d79f3a66f8bcbfd977dc5437.

 

Posted in ζωγραφική | Tagged , | Σχολιάστε

«Χαιρετίσματα ἀπὸ τὴν κόλαση»

Είναι μερικά πράγματα που δεν επιδέχονται αντίρρηση. Όπως, για παράδειγμα, ότι το φύλο, όπως το βιώνει κάθε άνθρωπος, είναι κοινωνική και μόνο κατασκευή· ότι δεν προκαθορίζεται άμεσα ή έμμεσα από τα υλικά-βιολογικά δεδομένα του σώματος. Όποιος το αμφισβητεί αυτό δεν κάνει απλώς λάθος. Είναι ένας γελοίος σκοταδιστής, κολλημένος στον μεσαίωνα, στη θεοκρατία κτό. Και είναι βέβαια κι ένας μοχθηρός υπάνθρωπος, σιχαμερό σκουλήκι, που κακώς του επιτρέπεται να υπάρχει και να μιλά. Το ξέραμε και από πιο πριν, αλλά το εμπεδώσαμε με την ευκαιρία του νόμου για τη νομική αναγνώριση της αλλαγής φύλου.

Το ότι υπάρχουν ψυχοθεραπευτές, παιδαγωγοί, ιατροί χειρούργοι, ακτιβίστριες του ριζοσπαστικού φεμινισμού, ακόμα και της trans κοινότητας, που αμφισβητούν τη σύγχρονη αυτή μηντιακή «ορθοδοξία» περί φύλου, σεξουαλικότητας κλπ, δεν έχει καμία σημασία. Γιατί; Διότι, πολύ απλά, αυτό που εδώ διακυβεύεται δεν είναι ό,τι κι ό,τι. Είναι το κεντρικό δόγμα που εκφράζει τη ριζική ουτοπία του ανώτερου σταδίου του καπιταλισμού: ο απόλυτος υποκειμενικός αυτοπροσδιορισμός. Αυτοπροσδιορισμός, ανεξάρτητος όχι μόνο από νόμους, κανόνες, παραδόσεις, κοινωνικές νόρμες και άλλες τέτοιες, ιστορικές και πολιτιστικές «κατασκευές», αλλά και από το ίδιο το βιοφυσικό υπόστρωμα της ύπαρξης.

Πηγή

Δὲν μᾶς λέει βέβαια γιατί εἶναι χαιρετίσματα ἀπὸ τὴν Κόλαση. Μιὰ δοκιμή: Ὅποτε τίθεται ζήτημα μεταξὺ κοινωνικῆς ἐπιβίωσης καὶ ἀτομικοῦ καπρίτσιου, τότε εἴτε οἱ ἀτομικὲς αὐθαιρεσίες καὶ οἱ μὴ ἐξαντικειμενικευμένες, ἄπειρες ἀτομικὲς ἐπιθυμίες καταπνίγονται, σύμφωνα μὲ τὴν ἀρχὴ τῆς κοινωνικῆς πειθάρχησης, εἴτε δὲν καταπνίγονται ἀλλὰ ἀντιθέτως κυριαρχοῦν, καὶ μιὰ ἄλλη, νέα, κοινωνία παίρνει τὴ θέση τῆς παλιᾶς, ποὺ καταρρέοντας καταπλακώνει τοὺς πάντες, ὅπως μιὰ πολυκατοικία τοὺς ἐνοίκους της. Φυσικά, δὲν ἐννοῶ ὅτι μιὰ κοινωνία τρανσέξουαλ καὶ ὁμοφυλόφιλων ἔχει τὴ δυνατότητα νὰ πάρει τὴ θέση τῆς τωρινῆς καὶ νὰ διατηρηθεῖ. Φοβᾶμαι, ὅμως, ὅτι ἡ δοκιμή μου εἶναι λανθασμένη, δηλαδὴ δὲν ἀνιχνεύει σωστὰ τὸ σκεπτικὸ τοῦ ἄρθρου. Κι ὅτι τὸ πρόβλημα μερικοποιεῖται ἀπὸ τὸ ἄρθρο, κακῶς, στήν –μὲ ἀνθρωπολογικὰ μέτρα– χρονικὴ ἀσημαντότητα τοῦ καπιταλισμοῦ, μὲ τὴν μάταιη ἐλπίδα ὅτι θὰ ἐνεργοποιηθοῦν παβλωφικῶς τὰ ἀνακλαστικὰ τῶν «συντρόφων», πού, στὸ κάτω-κάτω τῆς γραφῆς, ΣΥΡΙΖΑ ψήφισαν κι αὐτοὶ τὸ 2015, ἄλλο ἂν κατάντησαν στυμμένες λεμονόκουπες. Γενικά, χαμένος κόπος, ἀλλὰ μπορεῖ καὶ κάποιοι νὰ ἔχουν περισσευούμενη ἐνέργεια καὶ ζωτικότητα, καὶ νὰ τὴν σπαταλοῦν χωρὶς νόημα. Διακόσιες φορὲς τὸ ἔχω πεῖ, διακοσιοστὴ πρώτη τώρα: Νὰ τελειώνουμε μὲ τὴν κάθε μορφῆς Ἀριστερά, τὸν Ἀναρχισμό, τὴν Ἐναλλακτικότητα. Ὅλα αὐτὰ εἶναι ἕνα κλουβί ὠδικοῦ πτηνοῦ ποὺ στὸ πορτάκι του γράφει –ἀντὶ γιὰ «καλωσήρθατε»– μιὰ λέξη μοναχά, Ἐλευθερία. Δὲν χρειαζόμαστε καμμιὰ ἀξία της νὰ μᾶς βοηθήσει ἐνάντια στὸν κοινωνικὸ δαρβινισμό, τὸν φιλελεύθερο ναρκισσισμὸ καὶ τὸν παγανισμό. Ἀντίθετα, ὅπου ἀνακατεύεται καταστρέφει τὴν ὑπόθεση. Ὄχι ἐξαιτίας κάποιου ἀνύπαρκτου προπατορικοῦ κι ἁμαρτωλοῦ ἀντικομμουνισμοῦ γράφονται τὰ παραπάνω, ἀλλά, ἁπλά, γιατὶ δὲν βγάζει πουθενὰ νὰ πείθεις τοὺς ἀμετάπειστους.

Posted in παλιά και νέα θεότητα, Αριστερά, Αναδημοσιεύσεις, κοινωνία | Tagged , , , , | Σχολιάστε

Βενετία τέλος

220 χρόνια πρίν, στὶς 17 Ὀκτωβρίου 1797 μὲ τὴ συνθήκη τοῦ Campo Formio, τὸ τέρας τῆς Γαληνοτάτης Δημοκρατίας ψόφησε καὶ πῆγε στὸν πατέρα της. Δὲν ξεχνᾶμε οὔτε συγχωροῦμε τὸ ρόλο ποὺ ἔπαιξε στὰ 1204, ὅταν μᾶς τεμάχισε σὲ 1000 κομμάτια. Ὅπως μᾶς ἔχει πεῖ ὁ Κωστῆς Παλαμᾶς, αὐτοὶ πρῶτοι δεῖξαν τὸ δρόμο γιὰ τὴν Πόλη στοὺς Τούρκους. Οἱ πρῶτοι σύγχρονοι ἀποικιοκράτες τῆς Δύσης, σὲ βάρος τῶν Ἑλλήνων.

Μερικοὶ Ἕλληνες τὴν νοσταλγοῦν. Ἐμεῖς, ἀντευχόμαστε: Καλό, ἀργὸ κι ἐναγώνιο βούλιαγμα στὴν Ἁδριατική.

repubblica_di_venezia

Posted in Δύση, Ελλάδα, ιστορία | Tagged , | 14 Σχόλια

Ἀντιδράσεις

δημοκρατία–αθηναϊκή δημοκρατία: διάρκεια 140 χρόνια, ωμή επιθετικότητα, δημιουργία ενός ιστορικού φιάσκου, της αθηναϊκής ηγεμονίας που οδήγησε στον πελοποννησιακό πόλεμο και την καταστροφή της Αθήνας από την οποία η πόλη δεν επανήλθε ποτέ.

δεσποτισμός–ρωμαϊκή αυτοκρατορία (είμαι διαλλακτικός, δεν επιλέγω την αρχαία Αίγυπτο): διάρκεια (παγανιστική+χριστιανική) 1500 χρόνια (αν θεωρήσει κανείς και την οθωμανική ως μωαμεθανική συνέχεια, πάμε στα 1900), ειρήνη, με χρήση βίας μόνο για την εσωτερική τάξη, πολιτικός ανταγωνισμός μόνο στην κορυφή μεταξύ όσων αξιώνουν τον θρόνο, πόλεμοι αμυντικοί ή ανάκτησης.

Σχόλιο στὰ παραπάνω:

Τὰ περὶ μικρῆς χρονικὰ διάρκειας τῆς ἀμεσοδημοκρατίας, τὰ λέγαμε στὸν Καστοριαδισμὸ ὅταν τόνιζε τὴν πολὺ μικρὴ στατιστικὴ συχνότητα τῆς ἐμφάνισης ἁγίων καὶ ἀσκητῶν γιὰ νὰ δείξει ὅτι ὁ Χριστιανισμὸς εἶναι ἐνάντια στὴν βαθύτερη οὐσία τῆς ἀνθρώπινης φύσης. Οἱ Καστοριαδικοὶ δὲν μᾶς ἄκουγαν. Ἦταν πεθαμένοι κι αὐτοὶ ὅπως ὁ Καστοριάδης -πνευματικά.

Ὅμως, ὁ Καστοριάδης ἦταν ἁπλῶς ἀντιχριστιανός, ὄχι καὶ ἀντιχριστιανὸς καὶ ἀντιδημοκράτης. Τί θὰ ποῦμε ὅμως ὅταν μᾶς τὰ λένε οἱ μὴ («πάν’ ἀπ’ ὅλα») Χριστιανοί (ἢ ἐπιφανειακὰ Χριστιανοί, γιὰ πολιτικοὺς λόγους) καὶ ἀντιδημοκράτες;

Ὁ ἐπιτυχημένος μυστικοσύμβουλος Φαναριώτης τοὺ Χτὲς εἶναι ὁ σημερινὸς παλουκωμένος στὸ Σεράι· εἶναι ὁ Σενέκας ποὺ ἔκοψε τὶς φλέβες του (καὶ τὰ παραδείγματα δὲν ἔχουν σταματημό), ἐνῶ ὁ δεσποτισμός, ὁ ἀτόφιος δεσποτισμός (ὄχι νεοτερικὲς ὑστερίες τύπου Χίτλερ καὶ ἄλλα τέτοια μετὰ τὸ 1789), ἔχει διακόσια χρόνια κι ἀκόμη νὰ πάρει τὰ πάνω του. Μιὰ κοινωνία ὅπου τὸ πρότυπο εἶναι νὰ τὰ ἔχεις καλὰ μὲ τὸν ἡγεμόνα δὲν εἶναι ἀπαραίτητα πιὸ καλή. Ἂν τὰ πολλὰ χρόνια εἶναι ἀπόδειξη ἀνώτερης ποιότητας, τότε καὶ τὸ μεγάλο κρανίο εἶναι ἀπόδειξη ἐξυπνάδας. Ἄσε ποὺ τὶς περὶ ὀθωμανικῆς εἰρήνης ἀπόψεις δὲν θὰ ἀντιλαμβάνονταν καλὰ οἱ διαρκῶς ἐξεγειρόμενοι Ἕλληνες. Φυσικά, στὰ μυαλὰ τῶν ἀντιδραστικῶν*, ἀκριβῶς ἐπειδὴ ἀπόλυτη μοναρχία ἔχει νὰ φανεῖ ἐπὶ 200 χρόνια, δημιουργεῖται ἡ ἐντύπωση ὅτι ἴδιο πολίτευμα εἶναι ἡ γαλλικὴ μοναρχία-φέουδο, ἡ μουσουλμανικὴ μοναρχία-θεοκρατία καὶ ἡ βυζαντινὴ respublica-πολιτεία. Ἂς ἀφήσουμε τὸ γεγονὸς ὅτι ὁ βασιλεὺς συνέθετε ἐκκλησιαστικοὺς ὕμνους ἐνῶ ὁ σουλτάνος ἔγραφε ἐρωτικὰ ποιήματα πρὸς τὶς πόρνες καὶ τοὺς πόρνους τοῦ χαρεμιοῦ του.

Υ.Γ.

Φυσικά, οἱ ἀντιδημοκράτες νοσταλγοὶ τοῦ δεσποτισμοῦ τείνουν νὰ ἀγνοοῦν τὸ γεγονὸς τῆς ἀνελέητης φορολογίας τῶν κατακτημένων περιοχῶν ἀπὸ τὴ Ρώμη, καθὼς καὶ ἀπὸ τὴν Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία, ὅταν αὐτὴ σταθεροποιήθηκε. Οἱ διάφορες ἐξεγέρσεις ἀγροτῶν καὶ δούλων, στὴ Ρώμη, στὴ Ρωμανία, στὸ ἀραβικὸ χαλιφάτο, στὴν Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία (περιόδους στὶς ὁποῖες οἱ ἀγρότες ἦταν ἡ πλειονότητα τοῦ πληθυσμοῦ) δείχνουν πόσο μέλι-γάλα ἦταν ἡ ζωὴ τότε.

Ὅμως ὅλοι αὐτοὶ οἱ ἐκλεπτυσμένοι-πεπαιδευμένοι φίλοι τῆς (πεφωτισμένης) δεσποτείας, οἱ ὁποῖοι δὲν ἀντέχουν νὰ πληρώνουν ἕναν ΕΝΦΙΑ διότι, λέει, «ἔχουν (!) Ἀνθρώπινα Δικαιώματα, μέσα στὰ ὁποῖα συμπεριλαμβάνεται τὸ δικαίωμα τῆς ἰδιοκτησίας»(!), ὅλοι αὐτοί, λοιπόν, φανταστεῖτε νὰ ἦταν ὑποχρεωμένοι νὰ πληρώνουν τὸν φόρο τοῦ χρυσάργυρου καὶ νὰ ἐξαναγκάζονται νὰ πωλοῦν ὄχι ἁπλῶς τὰ σπίτια τους ἀλλὰ καὶ τὰ παιδιά τους καὶ νὰ στείλουν τὴ γυναίκα νὰ κάνει πεζοδρόμιο. Θὰ γίνονταν οἱ φανατικότεροι δημοκράτες.

Υ.Γ. 2

Ἐπίσης φανατικοὶ δημοκράτες θὰ γίνονταν οἱ νοσταλγοὶ του Δεσποτισμοῦ ἂν κάποτε μάθαιναν γιὰ τὴν φιλαγροτικὴ πολιτικὴ τῆς δυναστείας τῶν Μακεδόνων σὲ βάρος τῶν Δυνατῶν, καθὼς καὶ γιὰ τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ μεγαλύτερη ἀκμὴ τοῦ μεσου ρωμαϊκοῦ (βυζαντινοῦ) κράτους συνέπεσε ἀκριβῶς μὲ τὰ παραπάνω μέτρα ἐναντίον τῶν πλουσίων. Βλέπετε, καὶ οἱ φίλοι τῆς Δεσποτείας πλάθουν Οὐτοπίες βασισμένες στὸ παρελθὸν καὶ βασισμένοι στὴν ἄγνοιά τους γιὰ αὐτό: οὐτοπίες ποὺ εἶναι ὁλόιδιες μὲ τὶς ἀναρχικὲς καὶ μαρξιστικὲς Οὐτοπίες περὶ τῆς παραδεισένιας πρωτόγονης κι ἀταξικῆς κοινότητας.

* δὲν ἐνέχει ἀξιολογήσεις ὁ χαρακτηρισμός

 

Posted in παλιά και νέα θεότητα, Αρχαιότητα, Ακροδεξιά, Δύση, Ελλάδα, Ρωμαίοι, Ρωμανία, Τούρκοι | Tagged , , , , , , | Σχολιάστε

Ἀσυνέπειες

Freedom is never voluntarily given by the oppressor;
it must be demanded by the oppressed

ἀλλὰ καὶ

All men are born free and equal by nature,

καὶ μάλιστα, Les hommes naissent et demeurent libres.

Στὸ μυαλὸ εἶναι στόχος

Ἀλλὰ καὶ

Es ist nicht das Bewußtsein der Menschen, das ihr Sein,

sondern umgekehrt ihr gesellschaftliches Sein, das ihr Bewußtsein bestimmt.

Τὸ νοῦ σου, ἔ;

Μὴν χρησιμοποιεῖς ποτὲ διαφορετικὰ κοσμοθεμελιωτικὰ ἐπιχειρήματα.

 

Posted in φιλελεύθεροι, φιλοσοφίες, Αριστερά | Tagged , , | 2 Σχόλια

Pachelbel, Rain and Tears

Ἕνα μπαρὸκ τραγούδι

κι ἕνα ρόκ:

 

Posted in μουσική | Tagged , | 1 σχόλιο

Βαλκανικὴ συνεννόηση…

…στὸ χωριό μου:

«Περὶ τὰ μέσα Μαΐου 1902 παρουσιάστηκε μιὰ ὁμάδα 8 [Βουλγάρων] ἀνταρτῶν στὸ τυροκομεῖο τοῦ Παπαφώτη. Ἀπ’ αὐτοὺς οἱ δυὸ ὁμιλοῦσαν τέλεια τὰ ἑλληνικά. Ὁ ἕνας (προφανῶς ὁ ἀρχηγός) ζήτησε τὸ Γούλια τὸν Μπάτζιο … ἀπάντησε τότε ὁ ἀρχικομιτατζῆς, «θὰ πᾶς στὸ χωριὸ γιὰ νὰ βρεῖς τὸ ἀφεντικό σου καὶ θὰ εἰδοποιήσεις τὸν παπά, τὸ μουχτάρη σας καὶ τὸ δάσκαλο ὅτι θὰ τοῦς καρτεροῦμε στὸ μοναστήρι σας (ἐννοοῦσε τὸν Ἅγιο Ἀθανάσιο). Τοὺς θέλουμε νὰ ἔρθουν τὸ δίχως ἄλλο». Πράγματι ὁ Γούλιας κατέβηκε στὸ χωριό, βρῆκε τὸ ἀφεντικό του καὶ τοῦ διηγήθηκε τὰ καθέκαστα. Εἰδοποίησαν καὶ τὸ μουχτάρη, τὸ γιατρὸ καὶ τὸν παπα-Γιώργη. Ὁ Μπάτζιος βρῆκε στὸ δρόμο τυχαῖα τὸ Γιάννη Βιλιανώτη καὶ τοῦ εἶπε τὸ σκοπὸ τοῦ ἐρχομοῦ του στὸ χωριό. Ἔτσι ὁ Βιλιανώτης ἔφτασε πρῶτος στὸν Ἅγιο Ἀθανάσιο. Κοντὰ στὸν Ἅγιο Νικόλαο βρῆκε τὰ πρόβατα τοῦ μοναστηριοῦ μὲ τοὺς τσοπάνηδες Κων/νο Κορμᾶ καὶ Μηλιόκα Μήλιο, τοὺς ἐνημέρωσε σχετικὰ καὶ παριστάνοντας κι αὐτὸς τὸν τσομπάνο ὁδήγησαν τὰ πρόβατα κοντὰ στὸ μοναστήρι, γιὰ νὰ βοηθήσουν κι αὐτοὶ ἂν παρουσιαζόταν ἀνάγκη. Σημειώνουμε ὅτι τὴν ἐποχὴ αὐτὴ οἱ τσοπάνηδες ὁπλοφοροῦσαν νόμιμα…

Ἡ παρέα ἔφτασε στὸν Ἅγιο Ἀθανάσιο τὸ ἀπόγευμα. Βρῆκε πράγματι τρεῖς ἀπὸ τοὺς ὀκτὼ κομιτατζῆδες στὴν παλιὰ Κούλια [=κελλιὰ τῆς μονῆς] ποὺ τοὺς περιποιοῦνταν ὁ γέροντας ἡγούμενος. Οἱ ἄλλοι πέντε εἶχαν πάρει θέσεις κρυφὰ γύρω ἀπὸ τὸ μοναστήρι καὶ παραφύλαγαν. Οἱ δυὸ μάλιστα παρακολουθοῦσαν τοὺς τσοπάνηδες τοῦ κοπαδιοῦ. Στοὺς τρεῖς κομιτατζῆδες παρουσιάστηκαν μόνον οἱ πέντε …καὶ Παπαχαντζιάρας, ὁ ὁποῖος κάτω ἀπὸ τὸ ράσο του εἶχε πάντοτε κρυμμένη μιὰ χαντζάρα γι’ αὐτὸ καὶ τοῦ κόλλησαν τὸ παρατσούκλι αὐτό. Ἡ ἔνοπλη ὁμάδα του χωρὶς νὰ γίνει ἀντιληπτὴ ἀκόμα καὶ ἀπὸ τὰ σκυλιὰ τοῦ κοπαδιοῦ, κρύφτηκε στὰ κελιὰ καὶ στὶς ἀποθῆκες τοῦ μοναστηριοῦ περιμένοντας τὸ σύνθημα τοῦ Παπαχαντζιάρα.

Ὅταν βρέθηκαν ὅλοι μαζί, ὁ ἀρχηγὸς τῆς τσέτας εἶπε τὸ λόγο τῆς ἐπίσκεψής του, ἔδωσε τὸ σημείωμα στὸν Παπαφώτη κι ἔπειτα μὲ τρόπο ποὺ ἔδειχνε καλὰ δασκαλεμένο ἄνθρωπο, γύρισε τὴν κουβέντα στὸ συμφέρον ποὺ ἔχουν ὅλοι οἱ Μακεδόνες νὰ ἐπαναστατήσουν ἐναντίον τῶν Τούρκων γιὰ νὰ ἐλευθερωθοῦν καὶ συνεπῶς ὅλοι οἱ σκλαβωμένοι Μακεδόνες εἶναι ἀδέλφια καὶ πρέπει νὰ ἀγωνιστοῦν ἐναντίον τοῦ κοινοῦ ἐχθροῦ. Ἔπειτα γυρίζοντας στὸν Παπαχαντζιάρα εἶπε ὅτι ἂν δεχτεῖ Ἐξαρχικὸ ἱερέα στὸ χωριὸ θὰ εἰσπράττει ἀπὸ τὴν Ἐξαρχία 30 λίρες τὸ μήνα (ποσὸ ἀρκετὰ μεγάλο). Ἐπίσης εἶπε ὅτι ἐπειδὴ ἀπὸ τὸ χωριὸ ὑποχρεωτικὰ πρέπει νὰ περάσουν οἱ ἀγωγιάτες, ἡ ἐπαναστατικὴ ὀργάνωσή του (τὸ βουλγαρικὸ Κομιτάτο δηλαδή) ἦταν πρόθυμη νὰ πληρώσει ὄχι μόνο τοὺς ἀγωγιάτες τοῦ χωριοῦ ἀλλὰ καὶ ὅλους τοὺς ἄλλους κατοίκους τοῦ χωριοῦ ποὺ θὰ βοηθοῦσαν στὴ μεταφορὰ καὶ τὴν ἀπόκρυψη τῶν ὅπλων καὶ τῶν πολεμοφοδίων.

Στὴν ἀρχή, σύμφωνα μὲ τὰ λεγόμενα τοῦ μπαρμπα-Γιάννη, ἡ παρέα τῶν χωρικῶν προβληματίστηκε ἔντονα. Τὰ ψευτοκηρύγματα περὶ ἐπανάστασης καὶ ἐλευθερίας τῆς Μακεδονίας τοὺς ἄρεσαν γιατὶ ἄγγιζαν τοὺς πόθους καὶ τὰ ὁράματά τους. Ἀπὸ τὴ στιγμὴ ὅμως, ποὺ ὁ ἀρχικομιτατζῆς ἄρχισε νὰ ἐκτοξεύει φοβέρες λέγοντας ὅτι ὅποιος δὲν ἀκολουθήσει τὸν ἀγώνα μὲ τὸ καλὸ θὰ μετανιώσει πικρά, ὅτι πίσω ἀπ’ αὐτοὺς βρίσκονται χιλιάδες ἄλλοι ποὺ ἔχουν τὴν ὑποστήριξη τῶν Μεγάλων Δυνάμεων καὶ κυρίως τῆς Ρωσίας καὶ πολλὰ ἄλλα, ὁ Παπαχαντζιάρας πρῶτος μὲ νόημα ἔδωσε νὰ καταλάβουν οἱ ἄλλοι ὅτι πῆρε τὴν ἀπόφαση νὰ τοὺς ἐξοντώσει. Στὸ μεταξύ, εἶχε ἀρχίσει νὰ σουρουπώνει κι ἔτσι βρῆκαν τὴν εὐκαιρία νὰ τρυπώσουν κρυφὰ στὴν Κούλια ὁ Νικ. Κόλιας καὶ ὁ Βασ. Χειμάρας. Αὐτὸ προέβλεπε τὸ σχέδιο. Ὁ Παπαχαντζιάρας σὲ μιὰ στιγμὴ σηκώθηκε καὶ προφασίστηκε ὅτι θέλει νὰ πάει στὴν τουαλέτα. Κατέβηκε κάτω κι ὅταν βεβαιώθηκε ὅτι σύμφωνα μὲ τὸ σχέδιο ἦταν στὴ θέση τους τὰ δύο παλλικάρια του, ἀνέβηκε ξανὰ ἐπάνω καὶ εἶπε πρὸς τὸν ἀρχηγό «Καπετάνιε, συμφωνῶ μὲ ὅσα εἶπες ἀλλὰ θέλω νὰ κουβεντιάσουμε κάτι οἱ δυό μας ἰδιαίτερα, πρὶν σοῦ πῶ τὴν τελική μου ἀπάντηση». Καὶ πρὶν καλὰ-καλὰ βγοῦν ἀπὸ τὴν Κούλια, ὁ Παπαχαντζιάρας, ποὺ ἦταν, κατά πως μολογοῦσαν οἱ παποῦδες μας, πολὺ ψηλὸς καὶ πολὺ χειροδύναμος καὶ εὐκίνητος, ἅρπαξε ἀπὸ τὸ λαιμὸ τὸν ἀρχικομιτατζῆ καὶ πρὶν ἐκεῖνος προλάβει νὰ ἀντιδράσει ἔπεσε νεκρὸς μὲ μιὰ μαχαιριὰ τοῦ Κόλια.

Ὕστερα ἀνέβηκε ἀτάραχος πάλι στὸ δωμάτιο ποὺ ἦταν οἱ ἄλλοι καὶ εἶπε στὸν ὑπαρχηγὸ νὰ κατεβεῖ κάτω γιατὶ τὸν θέλει ὁ ἀρχηγός του. Ἐκεῖνος σηκώθηκε ἀνυποψίαστος καὶ μόλις βγῆκε ἀπὸ τὴν πόρτα αἰφνιδιάστηκε ἀπὸ τὸ Χειμάρα ποὺ μὲ τὸ ἕνα χέρι τοῦ ἔκλεισε τὸ στόμα καὶ μὲ τὸ ἄλλο τοῦ κάρφωσε τὸ μαχαίρι. Σχεδὸν ταυτόχρονα οἱ ἄλλοι μὲ πρωτοστάτη τὸν Παπαφώτη ἔκαναν τὸ ἴδιο στὸν τρίτο κομιτατζῆ-φύλακα, ποὺ καθόταν δίπλα τους καὶ εἶχε τὸ ὅπλο ἀνάμεσα στὰ σκέλη του. Ὅλα ἔγιναν μὲ τέτοιο τρόπο ὥστε οἱ ἔξω ἀπὸ τὴν Κούλια δὲν ἀντελήφθησαν τὸ παραμικρό. Εἶχε σχεδὸν νυχτώσει ὅταν ὁ Γούλιας ὁ Μπατζιος βγῆκε καὶ φώναξε τοὺς τσοπάνους νὰ πᾶνε γιὰ φαγητό. Στοὺς κομιτατζῆδες εἶπε ὅτι ὁ ἀρχηγός τους ἔδωσε ἐντολὴ νὰ πᾶνε πρῶτα οἱ τρεῖς νὰ φᾶνε κι ἔπειτα οἱ ἄλλοι δυὸ γιὰ νὰ μὴ μείνει τὸ μοναστήρι δίχως σκοπούς.

Μόλις οἱ τρεῖς μπῆκαν στὴν Κούλια αἰφνιδιάστηκαν ἀπὸ τοὺς χωρικοὺς καὶ πρὶν προλάβουν νὰ ἀντιδράσουν, βρέθηκαν νεκροί. Τὴν ἴδια τύχη εἶχαν καὶ οἱ ἄλλοι δυὸ ποὺ πῆγαν κατόπι. Τέλος, ἀφοῦ ἔπλυναν τὰ αἵματα καὶ ἔριξαν ἀσβεστόνερο, ἔβαλαν τὰ πτώματα σὲ «κουσιόργια» (μεγάλα κοφίνια πλεγμένα μὲ βέργες ἰτιᾶς), τὰ φόρτωσαν σὲ τέσσερα μουλάρια καὶ τὰ ἔριξαν στὴ «Σκασμάδα» (μεγάλη σχισμὴ μεγάλου βάθους στὶς πλαγιὲς τοῦ βουνοῦ)».

Στὸ λάκκο τοῦ χωριοῦ μου ἡ ἐνδοβαλκανικὴ συνεννόηση (ἔβαλαν καὶ κάτι συγγενεῖς τὸ χεράκι τους, ἀπὸ ὅσο βλέπω).

Ἀπὸ τότε, δὲν μᾶς ξαναεπισκέφτηκαν οἱ ἀδελφοί μας. Κρίμα.

Μιὰ καὶ σήμερα εἶναι ἡ ἐπέτειος τῆς ἀπελευθέρωσής του (14 Ὀκτωβρίου 1912).

σάρωση2817

 

Posted in Βούλγαροι, Μακεδονία | Tagged , , , | Σχολιάστε

Shostakovich String Quartet No. 4, Movement 1

Posted in μουσική | Tagged , | Σχολιάστε