Προχριστιανικὴ «Ἀναγκαιότητα»

Γράφει κάπου ὁ Κ. Κουτσουρέλης:

Στην αρχαία Φωκίδα λάτρευαν λέει τον Ηρακλή τον Μισόγυνο. Οι ιερείς του έδιναν όρκο, τι άλλο, αγαμίας. Όταν ένας νεαρός απ’ αυτούς ωστόσο τον πάτησε μετά από οινοποσία ανεξέλεγκτη, κατέφυγε περιδεής στους Δελφούς για να συμβουλευτεί το Μαντείο πώς να καθαρθεί απ’ το άγος. Και πήρε απ’ τον Λοξία τον φιλάνθρωπο χρησμό:

πάντα τ’ ἀναγκαῖα συγχωρεῖ θεός.

Όλη η ηθική των Αρχαίων σε μια φράση, σε πέντε λέξεις. Πάνω κι από τις επιταγές των θεών, η Ανάγκη. Ό,τι είναι αναπόφευκτο, είναι κι επιτρεπτό. Πόσο μακριά είμαστε απ’ τους αβρααμίτες, τα προπατορικά αμαρτήματα, τις ιερές εξετάσεις και τους φετφάδες του Αλλάχ, τις κατηγορικές επιταγές, τα βικτωριανά ήθη και την πολιτική κορεκτίλα… Τι έγινε αυτός ο κόσμος, πώς έδυσε; Πώς ο κουρνιαχτός της ερήμου έπνιξε το απολλώνιο φως;

Μοῦ φαίνεται ὅτι ὁ Κ.Κ. «ἀγνοεῖ» τὶς Ἑστιάδες τῆς Ρώμης, τῶν ὁποίων ἡ ποινὴ ἐὰν ἔχαναν τὴν παρθενιά τους ἦταν ὁ θάνατος ἀπὸ πείνα καὶ δίψα, διὰ τοῦ ἐγκλεισμοῦ τους σὲ ἕνα ὑπόγειο, σκοτεινὸ θάλαμο. Σύμφωνα μὲ ὅσα λένε ὁ Τίτος Λίβιος (2.42, 8.15, 22.57) καὶ ὁ Πλούταρχος, Νουμάς, 10. Ἂς μὴν βιαστοῦμε, σὲ μιὰ δευτερολογία, νὰ διαχωρίσουμε τὸν μὴ μονοθεϊστικὸ κόσμο σὲ καλοὺς ἀρχαίους Ἕλληνες καὶ κακοὺς ἀρχαίους Ρωμαίους, ὥστε νὰ διαλέξουμε τοὺς καλοὺς Ἕλληνες. Θὰ ἦταν σοφιστικό, ἀλλὰ κι ἐνάντιο στὴν ἱστορία τοῦ ἀρχαίου «Παγανισμοῦ».

Ἀλλὰ καὶ τὰ περὶ τῆς «ὑπεράνω τῶν θεῶν Ἀνάγκης» ἔχουν ἀντικρουσθεῖ σὲ τόσο πρώιμες ἐποχὲς ἀπὸ τοὺς Χριστιανούς, ὥστε ἡ ἄγνοια/ἀποσιώπηση τῆς ἀντίκρουσης αὐτῆς ἐμποδίζει τὴν ἐξέλιξη τοῦ σημερινοῦ διαλόγου Χριστιανῶν-Μὴ Χριστιανῶν, ἀφοῦ ἔτσι ἐμφανίζονται οἱ πρῶτοι Χριστιανοὶ νὰ μὴν ἔχουν δοκιμάσει νά ἀπαντήσουν σὲ κάτι τόσο -δῆθεν- αὐτονόητο. Γιὰ παράδειγμα, ὁ Ἰωάννης Χρυσόστομος τὸν 4ο αἰώνα γράφει ὅτι «Τὸ νὰ μοιχεύεις δὲν εἶναι ἀποτέλεσμα τῆς φυσικῆς ἐπιθυμίας, ἀλλὰ τῆς ἀκολασίας, ἡ ὁποία εἶναι παρὰ φύσιν· διότι ἡ [σεξουαλικὴ] ἐπιθυμία ἐπιζητεῖ ἕνωση μόνο [γενικά], ὄχι τέτοια ἕνωση [μοιχεία ἢ πορνεία]». Ὥστε αὐτὸ ποὺ ὁ Κ.Κ. ἀποκαλεῖ «Ἀνάγκη» δὲν εἶναι ἀπαραίτητα «Ἀνάγκη». Ἐκτὸς κι ἂν δεχτοῦμε πὼς «ὅ,τι γίνεται ἦταν ἀναγκαῖο νὰ γίνει». Ἐὰν τὸ δεχτοῦμε, θὰ φαινόταν πόσο κοντὰ εἶναι τὸ ἰσλαμικὸ μονοθεϊστικὸ Κισμὲτ μὲ τὴν «φιλάνθρωπη» ἀρχαιοελληνικὴ Μοίρα. Καὶ πόσο λυτρωτικά (τουλάχιστον ἀπὸ ἐρευνητικὴ-ἐπιστημονικὴ πλευρά) ὁ Χριστιανισμὸς ἔσπασε τὴν κυκλικὴ δικαιολόγηση κι αἰτιολόγηση τοῦ τύπου «ἦταν (τάχα) Ἀναγκαῖο». Μιὰ αἰτιολογία ποὺ Ποτὲ δὲν ἐξηγεῖ Τίποτε, παρὰ καθαγιάζει ὡς ἀναπόφευκτο ὅ,τι ἔτυχε νὰ συμβεῖ, πρακτικῶς τὰ πάντα: «Ἦταν ἀναγκαῖο», θὰ σοῦ δικαιολογηθεῖ ἀκόμη κι ἕνας βιαστής. Βαφτίζουμε τὴν κάθε, καλὴ ἢ κακή, πράξη μας «Ἀναγκαιότητα» (ἢ Ἀθωότητα τοῦ γίγνεσθαι), καὶ ὁ θεὸς μαζί μας! Μᾶς συγχωρεῖ. Τί καλοὶ οἱ ἀρχαῖοι θεοί…

Ἔχουμε, φιλοσοφικά, μιὰ ἰδιοποίηση τῆς ἔννοιας τῆς Ἀνάγκης καὶ τὴν πολεμικὴ χρήση της ἐναντίον τῆς χριστιανικῆς κοσμοεικόνας. Προφανῶς, καὶ στὴ χριστιανικὴ κοσμοεικόνα ὑπάρχει ἡ Ἀνάγκη. Τὸ ζήτημα βεβαίως δὲν εἶναι τί μᾶς βολεύει,  δηλαδὴ δὲν θὰ κρίνουν οἱ προσωπικές μας ὀρέξεις ἂν π.χ. εἶναι ἀναγκαῖο ἄρα ὑποχρεωτικὸ καὶ συγχωρητέο αὐτὸ ποὺ ἔκανε ὁ ἱερέας τοῦ Ἡρακλῆ. Ἀλλὰ εἶναι ἀκριβῶς ἡ πολυδιάστατη πραγματικότητα (ποὺ δικαιώνει καὶ τὸ χρυσοστόμειο ἐπιχείρημα) ποὺ ἀποκλείει τὴν πολεμικὴ χρήση τῆς ἀναγκαιότητας. Ἂν κάτι εἶναι ἀναγκαῖο, θὰ τὸ ἔκαναν ὅλοι. Ἀλλὰ τότε, θὰ ἔπρεπε νὰ ἐξηγηθεῖ στοὺς Μὴ Χριστιανοὺς ἡ χριστιανικὴ θεώρηση γιὰ τὴ διάκριση ἀνάμεσα στὸ φυσικὸ θέλημα καὶ τὸ γνωμικό.

Εἶναι στιγμὲς ποὺ ἀναρωτιέσαι ἐὰν μόνο οἱ Χριστιανοὶ γνωρίζουν τὴν Ἀρχαιότητα (ἢ ἐὰν μόνο αὐτοὶ δὲν ἀποσιωποῦν ὅλο τὸ τεράστιο εὖρος της). Φοβᾶμαι ὅτι δὲν μπορεῖ νὰ εἰπωθεῖ τὸ ἀντίστοιχο γιὰ τοὺς Μὴ Χριστιανούς: Δηλαδή, οἱ τελευταῖοι δὲν γνωρίζουν τὴ χριστιανικὴ γραμματεία τόσο ὅσο οἱ Χριστιανοὶ γνωρίζουν τὴν προχριστιανικὴ γραμματεία. Οἱ Χριστιανοί, συνεπῶς, μποροῦν νὰ ἀντικρούουν τὶς ἀπόλυτες διακηρύξεις (βασιζόμενες σὲ περιπτωσιολογίες) τῶν Μὴ Χριστιανῶν περὶ Ἀρχαιότητας καὶ Χριστιανισμοῦ. Ἔτσι, κάθε διάλογος μὲ τοὺς Μὴ Χριστιανούς (τὴν πλειονότητά τους, τέλος πάντων) εἶναι ἐξαρχῆς προβληματικός, σὲ σαθρὲς βάσεις. Καὶ τελικά, δὲν ἔχει νόημα.

Ἕνας μοναχὸς ρώτησε τὸν ἀββᾶ Ποιμένα: «ἔκανα μεγάλη ἁμαρτία, καὶ χρειάζεται νὰ μετανοήσω ἐπὶ τρία ἔτη». Ὁ Ποιμένας τοῦ λέει: «πολλὰ εἶναι»· ρωτᾶ πάλι ὁ μοναχός: «Ἕνα ἔτος;». Ἀπαντᾶ ὁ Ποιμένας: «εἶναι πολύ». Οἱ παρόντες ρώτησαν: «Γιὰ σαράντα μέρες;». Τοὺς ξαναλέει ὁ Ποιμένας; «ἂν μετανοήσει κάποιος πραγματικά, καὶ σὲ τρεῖς μέρες τὸν συγχωρεῖ ὁ Θεός».

Κατὰ τὸν ἀββᾶ Θεόδωρο τῆς Φέρμης, ἂν ὁ φίλος σου πέσει στὸ ἁμάρτημα τῆς πορνείας, ἂν δύνασαι δῶσε του χέρι βοηθείας καὶ ἕλκυσέ τον πρὸ τὰ πάνω. Ἂς μὴν ἀναφέρω κι ἄλλες περιπτώσεις ὅπου ἀπουσιάζει μιὰ ἱεροεξεταστικὴ νοοτροπία, ὅπου μόνο ἡ μετανοημένη πόρνη μεσιτεύει ἀποτελεσματικὰ γιὰ τὴν κοινότητα τῶν πιστῶν πρὸς τὸ Θεὸ κ.ο.κ. Τὰ μοναστικὰ κείμενα τῆς πρωτοβυζαντινῆς γραμματείας ὑπάρχουν -ὅπως καὶ τὰ Εὐαγγέλια (Ἰωάννης, 8.3-11).

Advertisements
Posted in παλιά και νέα θεότητα, σεξουαλικότητα, Αρχαιότητα, θρησκεία | Tagged , , , , | Σχολιάστε

Καβάφης, «Ἀθανάσιος» καὶ μιὰ ἀπορία

Γράφει κάπου ὁ Ν. Σαραντάκος, μὲ ἀφορμὴ τὸ ποίημα Ἀθανάσιος τοῦ Καβάφη:

 Ο Καβάφης διάβασε το περιστατικό που ενέπνευσε το ποίημα σε ένα αγγλικό βιβλίο για την ιστορία της εκκλησίας της Αιγύπτου. Όμως, στο χειρόγραφο του ποιήματος υπάρχει σημείωση του ποιητή, με χρονολογία Νοέμβριος 1929, πολύ χαρακτηριστική για το πώς δούλευε τα ιστορικά του ποιήματα. Ο Καβάφης γράφει ότι δεν βρήκε ούτε στον 67ο τόμο της πατρολογίας του Migne την επιβεβαίωση του περιστατικού, ούτε στον 82ο, και σημειώνει «εάν δεν ευρεθεί αλλού, σε κανέναν βίο του Αγ. Αθανασίου, το ποίημα δεν στέκεται». Και επειδή τελικά το ποίημα έμεινε ατελές, μπορούμε να υποθέσουμε ότι δεν βρήκε την αρχαία περικοπή που θα τεκμηρίωνε τη σύγχρονη πηγή!

 

Τί λέει τὸ ποίημα τοῦ Καβάφη:

 

Μέσα σὲ βάρκα ἐπάνω στὸν μεγάλο Νεῖλο,

μὲ δυὸ πιστοὺς συντρόφους μοναχούς,

φυγὰς καὶ ταλαιπωρημένος ὁ Ἀθανάσιος

–ὁ ἐνάρετος, ὁ εὐσεβής, ὁ τὴν ὀρθὴν πίστιν τηρών–

προσεύχονταν. Τὸν καταδίωκαν οἱ ἐχθροὶ

καὶ λίγη ἐλπὶς ὑπῆρχε νὰ σωθεῖ.

Ἦταν ὁ ἄνεμος ἐνάντιος·

καὶ δύσκολα ἡ σαθρὴ βάρκα τους προχώρει.

Σὰν ἐτελείωσε τὴν προσευχή,

ἔστρεψε τὸ θλιμμένο βλέμμα του

πρὸς τοὺς συντρόφους του –κι ἀπόρησε

βλέποντας τὸ παράξενο μειδίαμά τους.

Οἱ μοναχοί, ἐνῶ προσεύχονταν ἐκεῖνος,

εἶχαν συναισθανθεῖ τί ἐγίνονταν

στὴν Μεσοποταμία· οἱ μοναχοὶ

ἐγνώρισαν ποὺ ἐκείνη τὴν στιγμὴ

τὸ κάθαρμα ὁ Ἰουλιανὸς εἶχεν ἐκπνεύσει.

 

Νομίζω ὅτι ὁ Καβάφης συνδύασε δύο ἱστορίες. Ἡ μία ἀφορᾶ τὴν καταδίωξη τοῦ Μ. Ἀθανασίου ἀπὸ τοὺς ἀξιωματούχους τοῦ Ἰουλιανοῦ στὸ Νεῖλο, καὶ περιγράφεται ἀπὸ τὸν Θεοδώρητο, Ἐκκλησιαστικὴ ἱστορία, 3.5, καὶ τὸν Σωκράτη, Ἐκκλησιαστικὴ ἱστορία, 3.14, ποὺ βρίσκονται στοὺς τόμους 82, 1096D, καὶ 67, 416A-B τῆς ἑλληνικῆς Πατρολογίας τοῦ Migne, ἀντίστοιχα. Σύμφωνα μὲ τὴν ἱστορία αὐτήν, ὁ Μέγας Ἀθανάσιος μπῆκε ἀπὸ τὴν Ἀλεξάνδρεια σὲ ἕνα πλοῖο κατευθυνόμενος νότια. Κι ἐνῶ τὸ πλοῖο τοῦ κρατικοῦ ἀξιωματούχου καταδίωκε, χωρὶς ὅμως νὰ τὸ βλέπει, τὸ πλοῖο τοῦ Μ. Ἀθανάσιου, ὁ τελευταῖος διέταξε νὰ ἀλλάξουν κατεύθυνση καὶ νὰ πλεύσουν πρὸς τὴν Ἀλεξάνδρεια, πρὸς τὸ βορρά. Μοιραῖα, συναντήθηκαν μὲ τὸ πλοῖο τοῦ ἀξιωματούχου, ποὺ χωρὶς νὰ ξέρει ποιὸς ἦταν ὁ Ἀθανάσιος, τὸν ρώτησε πόσο μακριὰ εἶναι ὁ Ἀθανάσιος. Ὁ Μέγας Ἀθανάσιος τοῦ ἀπάντησε «ὄχι πολὺ μακριά», καὶ συνέχισε τὴν πορεία του ξεφεύγοντας ἀπὸ τοὺς διῶκτες τοῦ Ἰουλιανοῦ. Ἡ πρώτη στροφή, λοιπόν, ταιριάζει ἐν μέρει μὲ τὶς ἀφηγήσεις τῶν Σωκράτη καὶ Θεοδώρητου.

Ἡ δεύτερη ἱστορία, παραμένει μυστήριο, ἀλλὰ μπορῶ νὰ κάνω κάποιες ὑποθέσεις. Νομίζω ὅτι σὲ διάφορους βίους ἁγίων τῆς ἐποχῆς τοῦ Ἰουλιανοῦ, ὁ ἑκάστοτε ἅγιος πληροφορεῖται ὑπερφυσικὰ τὸ θάνατο τοῦ Ἰουλιανοῦ κατὰ τὴ μάχη. Ἐπίσης, νομίζω σὲ κείμενο περὶ μοναχῶν, τὸ ὁποῖο ἀφορᾶ τὰ κατορθώματα ἑνὸς αἰγυπτίου ἐρημίτη, αὐτὸς κατάφερε νὰ ἀκινητοποιήσει ἕναν δαίμονα ποὺ εἶχε ἀποσταλεῖ ἀπὸ τὸν Ἰουλιανό, ὁ ὁποῖος ἔπρεπε διὰ μέσου τῆς Αἰγύπτου νὰ πάει στὴ Δύση ἀπὸ τὴν Περσία ὅπου βρισκόταν ὁ Ἰουλιανός. Ὁ δαίμονας δὲν τὰ κατάφερε κι ἐν τῷ μεταξὺ ὁ μοναχὸς «εἶδε» τὸ θάνατο τοῦ Ἰουλιανοῦ. Στὸ κάτω-κάτω τῆς γραφῆς, σύμφωνα μὲ τὸν Ρουφίνο καὶ τὸν Σωκράτη, φεύγοντας γιὰ τὴν ἐξορία τὴν ὁποία τοῦ ἐπέβαλε ὁ Ἰουλιανός, ὁ Μέγας Ἀθανάσιος παρηγόρησε τοὺς φίλους του ὅτι ὁ Ἰουλιανὸς εἶναι ἕνα νεφύδριο, ἕνα συννεφάκι δηλαδή, τὸ ὁποῖο καὶ θὰ φύγει γρήγορα.

Ἂν ἰσχύει κάτι ἀπὸ αὐτά, τότε ἁπλούστατα ὁ Καβάφης συνδύασε δύο ἱστορίες ἄσχετες ἀναμεταξύ τους. Τὸ ποίημά του δὲν εἶναι ἀκριβὴς μεταφορὰ τῶν δύο περιστατικῶν, ἀλλὰ συνδυασμός, καὶ ἴσως γι’ αὐτὸ ὁ Καβάφης δὲν μποροῦσε νὰ βρεῖ ποῦ διάβασε γιὰ τὰ περιστατικά. Ἴσως ἡ Πατρολογία τοῦ Μὶν νὰ ἦταν δυσεύρετη, ἀλλιῶς δὲν κατανοῶ πῶς δὲν βρῆκε ὁ Καβάφης τὸ περιστατικὸ τῆς φυγῆς διὰ τοῦ Νείλου στὴν Ἄνω Αἴγυπτο.

Posted in ποίηση, Ύστερη Αρχαιότητα, Αίγυπτος, Αναδημοσιεύσεις, Σαν παραμύθια | Tagged , , | Σχολιάστε

Στατιστικά: αἰτίες θανάτου

Οἱ δολοφονημένοι στὸ Στρασβοῦργο μποροῦν νὰ ἀναπαυθοῦν ἐν εἰρήνῃ γνωρίζοντας ὅτι ἡ στατιστικὴ πιθανότητα νὰ σκοτωθεῖς ἀπὸ τρομοκρατικὴ ἐπίθεση εἶναι μικρότερη ἀπὸ λ.χ. ἐκείνη ἀπὸ τσίμπημα μέλισσας. Ἡ ἐπίγνωση, συνεπῶς, ὅτι δὲν παραβίασαν κανένα γνωστὸ νόμο τῆς στατιστικῆς καὶ τοῦ σύμπαντος φέρνει ἀγαλλίαση στοὺς νεκρούς, ποὺ τώρα μποροῦν νὰ κάνουν τὰ ψώνια τους μὲ ἥσυχη τὴ συνείδησή τους.

Posted in πολυπολιτισμός, Άραβες, Δυτικοί, Ισλάμ | Tagged , , , | Σχολιάστε

Παγκόσμιο προικοσύμφωνο γιὰ τὴ μετανάστευση

Νά καὶ ἡ Χίλαρυ: μᾶς λέει -στοὺς Εὐρωπαίους- νὰ περιορίσουμε τὴ μετανάστευση.

Hillary Clinton: Europe must curb immigration to stop rightwing populists

I think Europe needs to get a handle on migration because that is what lit the flame,”

I admire the very generous and compassionate approaches that were taken particularly by leaders like Angela Merkel, but I think it is fair to say Europe has done its part, and must send a very clear message – ‘we are not going to be able to continue provide refuge and support’ – because if we don’t deal with the migration issue it will continue to roil the body politic.

Clinton urged forces opposed to rightwing populism in Europe and the US not to neglect the concerns about race and identity issues that she says were behind her losing key votes in 2016

The use of immigrants as a political device and as a symbol of government gone wrong, of attacks on one’s heritage, one’s identity, one’s national unity has been very much exploited by the current administration here,” she said.

 

Ἀφοῦ τὰ λέει κι αὐτὴ ποὺ βομβάρδισε δεκάδες χῶρες καὶ διέλυσε τὴ Μεσόγειο εἰς βάρος μας, τώρα ποὺ εἶναι ἀργά, καὶ μᾶς κάθονται στὸ σβέρκο ΜΚΟ καὶ «πρόσφυγες» (ποὺ στὸ ΑΠΘ βιάζουν ἢ πωλοῦν ναρκωτικά, καὶ στὸ Λευκό Πύργο, τὴν Καμάρα, τὴν Ἀριστοτέλους ἀλληλομαχαιρώνονται), ἂς τῆς ἀφιερώσουμε ἕνα τραγούδι, ἀπὸ τὶς ὡραῖες ἡμέρες, τότε ποὺ δολοφονοῦσε τὸν Καντάφι, καὶ ὁ (Μαῦρος, ἄρα ταξικὰ ἄδικημένος ἄρα ἠθικὰ ἀνώτερος) Ὀμπάμα μὲ τὴν Κλίντον ἔφερναν στὴν Εὐρώπη μικροὺς-μικροὺς Μουσουλμάνους-Χριστοὺς-Πρόσφυγες (ὁ Χριστὸς ἦταν πρόσφυγας, ποὺ λέει καὶ τὸ κοντάκιο τροπάρι τῶν τελάληδων τοῦ Σύριζα):

 

 

Posted in πολυπολιτισμός, Δύση | Tagged , , , , , , , | Σχολιάστε

Ὀξφορδιανὴ διαχείριση ἐποχῶν

Στὸ ἐγχειρίδιο τῆς Ὀξφόρδης (1.637 σελίδων) γιὰ τὴν Ὕστερη Ἀρχαιότητα, διαβάζουμε γιὰ διάφορα λεπτὰ ἰδεολογικά ζητήματα:

Alphabetical order Entries are arranged in alphabetical order of headwords. Arabic al- is ignored in forming alphabetical order and the prefix S. (for saint) is ignored when applied to persons, but not when it forms part of a place name (e.g. Mamas, S. is the martyr but S. Mamas is the harbour on the Bosporus).

καί:

Dates and times All dates are AD unless otherwise stated. There was no ‘common era’ in Late Antiquity; in fact Justinian I required the date of all laws to be stated in three separate ways. Other eras, such as the era of the Greeks, of the Martyrs, the indiction cycles and so forth are explained in the entry ‘eras’.

Ἔτσι, δὲν μένει κανεὶς δυσαρεστημένος -ἢ μᾶλλον, ὅλοι μένουν. Καὶ οἱ ἀντιχριστιανοί, ποὺ πιστεύουν ὅτι πρέπει ἀντὶ γιὰ «μ.Χ.» νὰ γράφεται «Κοινὴ Ἐποχή» (τὴν ὁποία πρῶτοι θέσπισαν, ὡς χρονολογικὴ μέθοδο μέτρησης, οἱ ἐθνικοσοσιαλιστὲς καὶ κατόπιν ὁ ὑπαρκτὸς σοσιαλισμός), θὰ δυσαρεστηθοῦν μὲ τὴν ὑπενθύμιση ὅτι δὲν ὑπῆρξε οὔτε ὑπάρχει (γιὰ Ἄραβες, Ἰνδούς, Κινέζους) «Κοινὴ Ἐποχή». Ἄλλο ἂν οὔτε οἱ Χριστιανοὶ τῆς Ὕστερης Ἀρχαιότητας μέτραγαν τὸ χρόνο ἀπὸ τὴ γέννηση τοῦ Χριστοῦ. Καὶ οἱ Χριστιανοὶ θὰ στεναχωρηθοῦν, ποὺ βλέπουν τὸν ἅγιο Μάμα νὰ γίνεται Μάμας, καὶ τὸ Saint νὰ γίνεται ἕνα ἀλλόκοτο S -ἂν καὶ παραμένει ἡ ἀναφορὰ στὴν ἁγιότητα. Ἀφήνω τοὺς Ἄραβες, ποὺ βρέθηκαν ξαφνικὰ χωρὶς τὸ al.

Υ.Γ. Τὰ παραπάνω εἶναι ἁπλῶς παραδείγματα. Βλ. ἕνα ἄλλο, ὅπου οἱ ἐκθεμελιωτὲς τῆς Δυτικῆς Ρωμαϊκῆς Αὐτοκρατορίας ἔγιναν «μετανάστες»:

Barbarian Invasions See BARBARIAN MIGRATIONS.

Posted in Ύστερη Αρχαιότητα | Tagged , , | Σχολιάστε

Μέσα σε 12 χρόνια το κλίμα της Γης θα μοιάζει με εκείνο πριν από 3 εκατομμύρια χρόνια:

σύμφωνα με τους υπολογισμούς που έκαναν επιστήμονες στο πλαίσιο μιας μελέτης που δημοσιεύεται σήμρα [sic] στην επιστημονική επιθεώρηση της Αμερικανικής Ακαδημίας Επιστημών (PNAS).

Πηγή

skp

Ὁ ἐπίδοξος ἐραστὴς τάζει τὸν οὐρανὸ μὲ τ’ ἄστρα στὴν κοπέλα ποὺ θέλει. Ὁ ἐπιστήμονας μᾶς τάζει τὴν ἐποχὴ τῶν δεινοσαύρων, προκειμένου νὰ ἀγοράσουμε (οἱ ἀνώτερες κοινωνικὰ τάξεις, οἱ ἄλλοι ψοφῆστε) ἠλεκτρικὸ αὐτοκίνητο, βιολογικὰ τρόφιμα, καὶ ἄλλα ὡραῖα, «τελευταίας τεχνολογίας», προϊόντα ποὺ μὲ μεράκι ἔφτειαξαν ἄλλοι ἐπιστήμονες καὶ πωλοῦν μερακλῆδες ποὺ χρηματοδοτοῦν τὸν ἐπιστήμονα.

3 ἑκατομμύρια ἔτη μέσα σὲ 12 χρόνια σημαίνει 250.000 ἔτη ἀνὰ χρονιά. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, κι ἐμεῖς, ποὺ πάντοτε θέλαμε νὰ φτειάξουμε τὴ χρονομηχανή, θὰ ἀποζημιωθοῦμε πηγαίνοντας 3 ἑκ χρόνια πίσω. Ἐμένα, δὲν μὲ πειράζει νὰ μὲ ἀφήνατε στὰ 1.000, ἀλλὰ τί νὰ γίνει.

 

Posted in επιστήμη, οικολογία | Tagged , , , | Σχολιάστε

10-12-1963

Ὅπου καὶ νὰ ταξιδέψω, ἡ Ἑλλάδα μὲ πληγώνει

 

Τόσες πληγὲς

μόνο τὸ νόμπελ μπόρεσε νὰ τὶς γιατρέψει

 

Posted in ποίηση, Ελλάδα | Tagged , , | Σχολιάστε

Οἱ πόλεμοι τοῦ Νικηφόρου Φωκᾶ (†10-12-969)

Κ. Α. Τακιρτάκογλου, Οἱ πόλεμοι μεταξὺ τοῦ Νικηφόρου Φωκᾶ καὶ τῶν Ἀράβων, Βυζαντινὰ Σύμμεικτα 25 (2015), 57-114.

Ἀποσπάσματα:

[Κατὰ τὴν πολιορκία τῆς Ταρσοῦς]

…Οι πληροφορίες αυτές έκαναν τον Νικηφόρο να αλλάξει γνώμη. Αφού πρώτα έκαψε την επιστολή πάνω στο κεφάλι του Άραβα πρεσβευτή, αναφώνησε, σύμφωνα με τον Miskawayh (932-1030), θυμωμένος:

Εσείς ομοιάζετε με φίδι που το χειμώνα, εάν το χτυπήσει η παγωνιά, μαραζώνει και εξασθενεί μέχρι που κάποιος μπορεί να το πιστέψει για νεκρό και εάν το πάρει κάποιος άνθρωπος γιατρεύοντας το και ζεσταίνοντας το, αυτό αναζωογονείται και τον δαγκώνει. Έτσι και εσείς μου προσφέρετε την υπακοή σας επειδή εξασθενίσατε, αλλά αν σας αφήσω να επανέλθετε στην πρωτύτερη (καλή) κατάστασή σας, θα πάθω κακό από εσάς…» και είπε στον πρεσβευτή: «Πήγαινε σε αυτούς και γνωστοποίησέ τους, ότι δεν έχω για αυτούς τίποτα άλλο εκτός από το ξίφος μου

…Επιθυμία του Νικηφόρου ήταν να εκδικηθεί τον φόνο του πατριάρχη των Ιεροσολύμων και την καταστροφή της εκκλησίας του Παναγίου Τάφου, ενώ στην πρόταση του Sayf al-Dawla να τον πληρώσει για να εξαγοράσει την ειρήνη, ο Νικηφόρος απάντησε, ότι δεν δέχεται να σταματήσει τις επιθέσεις του, παρά μόνο αν του παραχωρηθεί η μισή Συρία. Εξοργισμένος ο Χαμδανίδης εμίρης είπε:

«Μα τον Θεό δε θα του παραχωρήσω ούτε μια πέτρα»

….Η Τρίπολη δεν ήταν η μόνη πόλη που επλήγη από τον βυζαντινό στρατό. Στο μεταξύ ο Νικηφόρος είχε κατευθυνθεί προς τη Ḥimṣ, την οποία βρήκε έρημη: όλοι οι κάτοικοί της στο άκουσμα της είδησης, ότι ο Νικηφόρος πλησίασε στην περιοχή τους, εγκατέλειψαν την πόλη τους. Ο Νικηφόρος πυρπόλησε τη Ḥimṣ, αφού πρώτα πήρε από την εκκλησία της πόλης την κάρα του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου και έπειτα κατευθύνθηκε στις παραθαλάσσιες περιοχές νότια της Ταρσού κατακτώντας 18 πόλεις) μεταξύ αυτών τις Kafarṭāb, Ḥamā και Ma̒arrat al-Nu̒mān).

 

….Ας δούμε τί γράφει ο Ibn Al-Athīr (1160-1233) για αυτήν την περίοδο:

«(ο Νικηφόρος) έμεινε στη Συρία δύο μήνες πηγαίνοντας σε όποια περιοχή ήθελε και καταστρέφοντας οτιδήποτε επιθυμούσε και κανένας δεν τον εμπόδισε… και στις καρδιές των μουσουλμάνων υπήρχε μεγάλος φόβος για τους Βυζαντινούς».

Στο ίδιο πνεύμα σχολιάζει ο Ibn Al-̒Adīm (1192-1262):

«Είχαν γίνει οι εκστρατείες για τους Βυζαντινούς και τους χριστιανούς σαν εκδρομές και γιορτές».

[Ἡ συνθήκη τοῦ 969]

Τέλος, εκτός από τις εμπορικές ρυθμίσεις της συνθήκης, σπουδαιότητα είχαν και οι όροι που επέβαλαν οι Βυζαντινοί σχετικά με τις συνθήκες που θα αντιμετώπιζαν οι χριστιανοί στο εμιράτο: απαγορεύτηκαν οι τιμωρίες για όσους αλλαξοπιστούσαν (είτε αυτοί ήταν χριστιανοί είτε μουσουλμάνοι), ενώ ο Qarghuwayh ήταν υποχρεωμένος να υποδέχεται με τιμές, και να συμπεριφέρεται αναλόγως, τον Πατριάρχη ή τους επισκόπους που θα επισκέπτονταν την επικράτεια του.

…από αρκετούς ιστορικούς του Ισλάμ εκφράζεται η βεβαιότητα ότι σε περίπτωση που αυτός δεν πέθαινε τόσο νωρίς, κανένας δε θα μπορούσε να του σταθεί εμπόδιο στην κατάκτηση ολόκληρης της Συρίας και της Αιγύπτου.

…ο Ibn Taghrī Birdī (1410-1470) παρατηρούσε, ότι άνδρας με τις ικανότητές του είχε να εμφανιστεί από την εποχή του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Τα δύο αυτά συναισθήματα, μίσος και θαυμασμός, συνοψίζονται τέλεια στο έργο του Ibn Kathīr (1301-1373), ο οποίος γράφει για τον Νικηφόρο:

«Ήταν αυτός ο καταραμένος από τους πιο σκληρόκαρδους βασιλιάδες, ο πιο άπιστος από όλους … αυτός που σκότωσε τους περισσότερους μουσουλμάνους στον καιρό του. Και κατακτήθηκαν στις μέρες του, ο Θεός να τον καταραστεί, οι περισσότερες από τις παραθαλάσσιες περιοχές, τις οποίες απέσπασε από τα χέρια των μουσουλμάνων με τη βία και διατηρήθηκαν υποταγμένες στα χέρια του και προσαρτήθηκαν στο βασίλειο των Βυζαντινών και όλα αυτά λόγω της ραθυμίας του λαού την εποχή εκείνη».

 

Posted in Άραβες, Ισλάμ, Ρωμανία, ιστορία | Tagged , , , , , , , , , | 2 Σχόλια

Βυζαντινὲς γυναῖκες καὶ Ἀραβες

Στὰ κείμενά μας, οἱ βυζαντινὲς γυναῖκες συσχετίζονται ἔντονα μὲ τὴ σεξουαλικὴ ἀνηθικότητα· … Ὁ ἀλ-Τζάχιζ δηλώνει πὼς οἱ βυζαντινὲς δὲν ὑποβάλλονται σὲ κλειτοριδεκτομή, γι’ αὐτὸ εἶναι ἀνάμεσα «στὶς πιὸ ξεδιάντροπες γυναῖκες ὅλου τοῦ κόσμου»…Οἱ βυζαντινὲς γυναῖκες ἔχουν ὀξύτερα πάθη, ἐπειδὴ δὲν ὑποβάλλονται σὲ αὐτὴ τὴν ἐπέμβαση. «Ἡ ἀπερίτμητη γυναίκα», γράφει, «βρίσκει εὐχαρίστηση, ἐνῶ ἡ περιτετμημένη δὲν μπορεῖ». Ἐπειδὴ βρίσκουν τὴν γενετήσια πράξη πιὸ ἀπολαυστική, ἔχουν μεγαλύτερη τάση γιὰ μοιχεῖες. Ὁ Ἂμπντ ἀλ-Τζαμπὰρ…σημειώνει ἐπίσης ὅτι οἱ βυζαντινὲς γυναῖκες δὲν φοροῦν μαντίλα· ἀκόμη καὶ ὅταν παντρεύονται, περνοῦν στὴν ἀγορά, ἀνάμεσα στὸν κόσμο, μὲ ἀκάλυπτα τὰ κεφάλια καὶ τὰ πρόσωπα […] Ὁ Ἂμπντ ἀλ-Τζαμπάρ σημειώνει ὅτι ἡ μοιχεία εἶναι πολὺ συνηθισμένη στὶς πόλεις καὶ τὶς ἀγορὲς τοῦ Βυζαντίου. Ἂν μία γυναίκα δὲν ἔχει ἄντρα, ἐπιλέγει νὰ μὴν παντρευτεῖ καὶ προτιμᾶ τὴν κλεψιγαμία, εἶναι ἐλεύθερη νὰ κάνει ὁτιδήποτε τὴν εὐχαριστεῖ. Ὑπάρχουν, ἰσχυρίζται, πολλὲς ἀγορὲς γιὰ πόρνες, οἱ ὁποῖες ἔχουν δικά τους μαγαζιὰ καὶ κάθονται στὶς εἰσόδους ἀκάλυπτες, σὲ κοινὴ θέα.

Ν. Μ. Ἒλ-Σέιχ, Τὸ Βυζάντιο ὅπως τὸ εἶδαν οἱ Ἄραβες, Ἀθήνα 2013 (ἑλλην. μετ. Ν Κελερμένος), σσ. 131-132.

Ὁ κόσμος ὅπου ζοῦμε προέκυψε ἀφότου ἡ λατινονορδικὴ καὶ ἡ ἀραβοϊσλαμικὴ ψυχοσύνθεση θριάμβευσαν ἐπὶ τοῦ Βυζαντίου μεταξὺ τοῦ 12ου καὶ τοῦ 15ου αἰώνα, καὶ κατόπιν ἐξαπλώθηκαν σὲ ὅλο σχεδὸν τὸν πλανήτη. Γιὰ παράδειγμα, σήμερα παρατηρεῖται τόσο ὁ παράλληλος θρίαμβος τοῦ φεμινισμοῦ καὶ τοῦ τρανσεξουαλισμοῦ (οἱ ἐκπρόσωποι τῶν ὁποίων συγκρούονται μεταξύ τους ἀκόμη καὶ μὲ κλωτσομπουνίδια -βλ. καὶ τὴν παρέμβαση, στὰ σχόλια, τοῦ «Ζὰκ Κωστόπουλου») ὅσο καὶ ἡ ἐξάπλωση τῆς κλειτοριδεκτομῆς στὸν δυτικὸ κόσμο διὰ τῶν Μουσουλμάνων «προσφύγων». Αὐτὰ ὅλα γίνονται σὲ βάρος τῆς γυναίκας καὶ τῆς φύσης της. Ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔννοια, καὶ μόνον αὐτή, οἱ Βυζαντινοὶ μοῦ φταῖνε, ἀφοῦ δὲν κατανίκησαν τὴ βαρβαρότητα, νίκη ἡ ὁποία θὰ ἀπέτρεπε τὴν ἀνάδυση ἢ τὴν ἐπικράτηση τέτοιων ἀντιλήψεων στὸν πλανήτη, μεταξὺ ἄλλων κι ὅσων ἀφοροῦν τὴ γυναίκα καὶ τὴ θέση της. Ὅταν ἀκόμη καὶ τὸ ἀνώτερο πράγμα στὸν κόσμο, ὁ βυζαντινισμός, δὲν κατόρθωσε νὰ ἐπιβληθεῖ στὸ Κακό, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ περιτριγυριζόμαστε σήμερα ἀπὸ ψευτογυναῖκες (ποὺ διεκδικοῦν νὰ ἁρπάξουν τὸ ρόλο τῶν γυναικῶν), ἀπὸ ψευτοάντρες, δηλ. φεμινίστριες (ποὺ διεκδικοῦν νὰ ἁρπάξουν τὸ ρόλο τὸν ἀντρῶν) καὶ ἀπὸ μουσουλμάνους ὑπέρμαχους τῆς κλειτοριδεκτομῆς, ὁ κόσμος ὧρες-ὧρες φαντάζει δίχως κανένα νόημα… Ὅμως, ἡ τελικὴ ἔκβαση δὲν ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν ἀνθρώπινη δύναμη.

 

Posted in σεξουαλικότητα, Άραβες, Ισλάμ, Ρωμανία, γυναίκες | Tagged , , , , , , | Σχολιάστε

Σαββιδισμός

Ἄλλη μιὰ ὁλοφάνερη ἀνάμιξη τοῦ ἀπειλητικοῦ ρωσικοῦ παράγοντα στὴν ἑλληνικὴ ἐσωτερικὴ πολιτική, ποὺ ἀπαιτεῖ πρωτάθλημα νὰ παίρνει μόνο ἡ Ἀθήνα. Ὁ ΠΑΟΚ νίκησε καὶ τὴν ΑΕΛ, 2-1 (μὲ τὸ ἀόρατο χέρι τῆς Ρωσίας), γιὰ νὰ πλησιάσει ἀκόμη πιὸ κοντὰ στὸ πρωτάθλημα, καὶ ἔτσι νὰ ἐπαληθευτοῦν οἱ φοβερὲς προφητεῖες τοῦ Ἀθηναϊσμοῦ καὶ τῆς ΟΑΚΚΕ γιὰ τὸ Τέλος τοῦ Κόσμου καὶ τὶς ἐκ τοῦ πονηροῦ κλάψες τῶν τάχα ἀδικημένων Θεσσαλονικιῶν, ποὺ μόνο γιὰ τὴ μπάλα ἐνδιαφέρονται κι ὄχι ὅπως οἱ Ἀθηναῖοι γιὰ τὰ πραγματικὰ προβλήματα τῆς ἀληθινῆς πραγματικότητας.

Posted in τυχαίο, ανθρώπινα, κοινωνία | Tagged , , , | Σχολιάστε

Ἰωάννης Χρυσόστομος: ὁ ἐγκέφαλος

Ὁ ἰατρικὲς γνώσεις τοῦ Χρυσόστομου καὶ τοῦ βυζαντινοῦ 4ου αἰώνα:

…Πρῶτον μὲν τὸν ἔκαμε μαλακὸν ἐπειδὴ αὐτὸς δίδει εἰς ὅλας τὰς αἰσθήσεις τὰς πηγάς· ἔπειτα διὰ νὰ μὴ βλάπτεται, λόγῳ τῆς μαλακῆς φύσεώς του, τὸν περιέβαλεν ἀπὸ παντοῦ μὲ ὀστᾶ· πάλιν δὲ διὰ νὰ μὴ ἐνοχλῆται ἀπὸ τὴν σκληρότητα τῶν ὀστῶν, μεταξὺ αὐτοῦ καὶ τῶν ὀστῶν ἔθεσε λεπτοτάτην μεμβράνην, καὶ ὄχι μίαν, ἀλλὰ δύο, τὴν μὲν μίαν ἁπλωμένην κάτω ἀπὸ τὸ βρεγματικὸν ὀστοῦν, τὴν δὲ ἄλλην ἔβαλε γύρω ἀπὸ τὸν ἐγκέφαλον· καὶ εἶναι ἐκείνη σκληροτέρα ἀπὸ αὐτήν. Τοῦτο δὲ τὸ ἔκαμε καὶ διὰ τὸν λόγον ποὺ ἀναφέραμεν, καὶ διὰ νὰ μὴ δέχεται πρῶτος ὁ ἐγκέφαλος τὰ διάφορα κτυπήματα, ἀλλὰ νὰ κτυπῶνται πρῶτον αἱ μεμβράναι καὶ νὰ σβήνουν τὸ κτύπημα καὶ νὰ διατηροῦν αὐτὸν ἀνεπηρέαστον. Καὶ τὸ ὅτι τὸ ὀστοῦν ποὺ τὸν σκεπαζει δὲν εἶναι ἕνα καὶ μονοκόμματον, ἀλλὰ ἔχει πολλὰς ραφὰς ἀπὸ παντοῦ, γίνεται αἰτία δι’ αὐτὸν διὰ μεγάλην ἀσφάλειαν. Διότι διὰ τῶν ραφῶν ἐκείνων ἐξέρχονται οἱ ἐντὸς αὐτοὶ ἀτμοὶ εὔκολα, ὥστε νὰ μὴ συμπνίγεται, καὶ ἂν τύχῃ καὶ δεχθῇ ἀπὸ κάπου κτύπημα, νὰ μὴ γίνῃ ὁλοσχερὴς ἡ βλάβη. Διότι ἐὰν ἦτο ἓν καὶ συνεχὲς τὸ ὀστοῦν καὶ ἂν ἐκτυπᾶτο εἰς ἕνα καὶ μόνον μέρος, θὰ κατεστρέφετο ὁλόκληρον· τώρα δὲ ποὺ ἀποτελεῖται ἀπὸ πολλὰ ὀστᾶ συνηνωμένα, δὲν ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ  τοῦτο. Ἐὰν τυχὸν καὶ κτυπήσῃ εἰς ἕνα μέρος, βλάπτεται τὸ ὀστοῦν ἐκεῖνο μόνον ποὺ ἐκτυπήθη, τὰ δὲ ἄλλα μένουν ἀβλαβῆ, διότι ἡ πληγὴ λόγῳ τῆς διαιρέσεως τῶν ὀστῶν, δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐπεκταθῇ καὶ εἰς τὰ πλησίον εὑρισκόμενα. Διὰ τοῦτο τὸ κάλυμμα αὐτοῦ τὸ ἔκαμεν ἀπὸ πολλὰ ὀστᾶ ὁ Θεός.

Ὁμιλία ἑνδεκάτη στὴ «στάση τῶν ἀγαλμάτων», 3.

Posted in Ρωμανία, επιστήμη | Tagged , , | Σχολιάστε

Ἱερώνυμος: ἐμπιστοσύνη στὴν Ἐκκλησία

Ἡ Ἐκκλησία ἔπεσε κατὰ τρεῖς μονάδες. Μικρὸ τὸ ποσοστό. Ποὺ σημαίνει ὅτι ἡ διοίκηση τῆς Ἐκκλησίας μπορεῖ νὰ κάνει ἄφοβα κι ἄλλη προπαγάνδα γιὰ τὸν ψευτοχριστιανισμὸ τοῦ τύπου «Βοηθῶ τὸν ἕνα (τὸν μουσουλμάνο) σὲ βάρος τοῦ ἄλλου (τοῦ Ἕλληνα) καὶ παρὰ τὴ θέλησή του», καθὼς κι ὅτι μπορεῖ νὰ μένει ἄφωνη καὶ μουγκὴ μπροστὰ στὰ μνημόνια τῶν ΓΑΠ καὶ προοδευτικῶν «Δημοκρατῶν» (τροτσκιστῶν-σταλινικῶν-ἀντιφά, δημοκράτες λέγονται αὐτοί). Σὲ καλὸ δρόμο εἶναι ἡ Ἱεραρχία -παρατηρεῖται καὶ μιὰ ὡραία παγερὴ σιωπὴ ἀπὸτοὺς κατὰ τόπους ἁπλοὺς παπάδες ὅσον ἀφορᾶ τὰ ἐθνικὰ θέματα:  Ἀπὸ ἐκεῖ ποὺ μίλαγαν, π.χ. στὴν ἐνορία μου, κάθε Κυριακή, τώρα μόνο μὲ τὶς οὐράνιες σφαῖρες ἀσχολοῦνται. Νὰ τοὺς ἔβαλαν χέρι;

diagramma_1

Πάντως, ἂς ἔχει ὑπόψιν της ἡ διοίκηση τῆς Ἐκκλησίας, ποὺ εἶναι ἀκάθεκτη στὴ γραμμή της τοῦ χωρισμοῦ Ἔθνους-Ἐκκλησίας (ὅπως φάνηκε μὲ τὴ συμφωνία γιὰ τὴ μισθοδοσία) ὅτι οἱ ΜΚΟ ὄχι μόνον εἶναι ὁ πλέον ἀντιπαθὴς κοινωνικὸς θεσμός, ἀλλὰ καὶ ὅτι ἡ δημοφιλία τῶν ΜΚΟ ἔπεσε κατὰ 43% μέσα σὲ τρία (3) χρόνια, γιατὶ προφανῶς κατάλαβαν οἱ πολίτες τὸν ρόλο τους. Δὲν θὰ τῆς βγεῖ καθόλου σὲ καλό. Ἀλλὰ δὲ βαριέσαι, προετοιμάζει κι ὁ Ἱερώνυμος μὲ τὸν τρόπο του τὸν ἀποχριστιανισμό.

diagramma_3

Posted in Ελλάδα, κοινωνία | Tagged , , , , | Σχολιάστε

Γιλέκα

Τελικά, εἶναι ὅλοι Γαλλάκια. Γαλλία, ἐσύ, ἀληθινὴ πατρίδα μας, ἐσὺ ποὺ μᾶς δίδαξες καὶ μᾶς διδάσκεις τὴν ἀληθινὴ Ἐξέγερση. Ὄχι σὰν τοὺς Ἕλληνες, ποὺ καῖνε κάθε 17/11 καὶ 6/12 τὴν Ἑλλάδα καὶ οἱ μισοὶ ἐξ αὐτῶν μιζεριάζουν, ἀλλὰ μετὰ χαίρονται ὅλοι τους (ἐμπρηστὲς καὶ μή) μὲ τὰ καψίματα στὴ Γαλλία.

Ὄχι ὅτι ἡ Γαλλία ἔχει τὴν ὑλικὴ κ.ἄ. πολυτέλεια νὰ καίγεται ἐνῶ ἡ Ἑλλάδα δὲν τὴν ἔχει. Ὄχι ὅτι ἡ Ἑλλάδα εἶναι δυὸ πόλεις ἐνῶ ἡ Γαλλία εἶναι ἑξαπλάσια τῆς Ἑλλάδας. Ὄχι ὅτι ἡ Ἑλλάδα εἶναι εἶδος ὑπὸ ἐξαφάνιση ποὺ ἀργοσβήνει ἐνῶ ἡ Γαλλία (νομίζει ὅτι) ἀγωνίζεται γιὰ τὴν ἡγετική της, «ἰμπεριαλιστική», θέση της στὴν εὐρωπαϊκὴ ἤπειρο. Ὄχι ὅτι ἡ ἱστορία τῶν τελευταίων σαράντα ἐτῶν εἶναι, γιὰ τὶς δύο χῶρες, τελείως διαφορετική. Ὄχι ὅτι ὅλοι οἱ Ἕλληνες δὲν σκέφτονται τὸ ἐρώτημα «τί συμφέρει τὴν Ἑλλάδα, τὰ ἑκάστοτε Γιλέκα ἢ ὁ ἑκάστοτε Μακρόν;». Ἐνῶ θὰ ἔπρεπε νὰ ξέρουμε ἤδη ὅτι τόσο οἱ «ἐθνικιστὲς» (Ἄγγλοι, Γάλλοι, Πορτογάλοι, Γερμανοὶ κ.λπ….) ὅσο καὶ οἱ ψηλομύτες «εὐρωπαϊστὲς» ὁμοεθνεῖς τους ἔχουν προαποφασισμένη τὴ μοίρα τῆς Ἑλλάδας: Ὡς χώρου γιὰ τὸν μουσουλμανικὸ ἐποικισμὸ καὶ ὡς ἀναλώσιμου κράτους – δώρου πρὸς τὴν Τουρκία. Ὁ Ἕλληνας παθιάζεται μὲ τὶς «ἐξεγέρσεις» βγαίνοντας «ἔξω ἀπὸ τὸ πετσί του», τὶς ἀποτιμᾶ σὰν νὰ ἦταν Γάλλος, σκέφτεται ἂν αὐτὲς εἶναι δίκαιες ἢ ἄδικες κ.ο.κ., κι ὄχι ὡς Ἕλληνας. Φαντάζεται ὅτι αὐτοὶ οἱ Γάλλοι εἶναι δίπλα στὸ πλευρό του π.χ. κατὰ τῆς παγκοσμιοποίησης. Ὁ τρόπος αὐτὸς σκέψης εἶναι δεῖγμα τῆς μεγαλύτερης παρακμῆς καὶ νοσηρότητας ποὺ μπορεῖ νὰ κυριαρχήσει σὲ ἕναν τόπο.

Σημασία ἔχει ὅτι βλέπουμε μιὰ πανεθνικὴ Ἑλληνικὴ ἑνότητα χάρη στοὺς Γάλλους: Ἀπὸ τοὺς Ἀναρχικοὺς κι Ἀριστεροὺς καὶ τὴν παβλωφική τους ἀντίδραση, τοῦ πεντάχρονου, στὸ ἄκουσμα τῆς λέξης «ἐξέγερση» ἕως τοὺς Φιλελέδες ἀντικρατιστὲς ποὺ θύμωσαν μὲ τοὺς κρατικιστικοὺς φόρους τῆς «Σοβιετίας τῶν Βρυξελλῶν». Ἐθνικὴ Ἑορτή.

Τόσο μεγάλος ὁ ἑλληνικὸς ἐνθουσιασμός, ὥστε ἡ προφητεία τοῦ Κοραῆ ἐπαληθεύεται γιὰ μιὰ ἀκόμη φορά. Δὲν εἶναι δυὸ ἔθνη, Γάλλοι καὶ Γραικοί, ἀλλὰ ἕνα: Γραικογάλλοι… Ἁπλά, οἱ Γραικοὶ εἶναι στὴν πραγματικότητα «Ἐξόριστοι Γάλλοι» ἐδῶ καὶ 2 αἰῶνες, τὸ ἐκτὸς Πατρίδας κομμάτι τοῦ ἔθνους. Δυστυχισμένες ἀναρχικὲς ψυχὲς ἀναθρεμμένες μὲ γαλλικὰ καὶ πιάνο, ἡμίθεοι μεταξὺ ἡμιόνων…

 

Posted in Δυτικοί, Ελλάδα | Tagged , , | Σχολιάστε

Σὲ τί ὑπερέχει ὁ Καβάφης, τέλος πάντων…

…ἀπὸ τοὺς ἄλλους; Μὲ τί ἐνοχλεῖται, λοιπόν, ὁ Κ. Κουτσουρέλης; Βάζει κάποια δῆθεν ἀντικειμενικὰ κριτήρια ἀνωτερότητας ἢ κατωτερότητας τῆς «ποιητικῆς τέχνης» τῶν ποιητῶν: Τὴν «κυκλοφορία των βιβλίων τους«, τὴν «απήχηση στο εξωτερικό«, τὰ διαδικτυακὰ εὑρήματα τῆς ἀναζήτησης μὲ τὸ ὄνομα τοῦ κάθε μεγάλου ποιητῆ, τὸν ἀριθμὸ μελετῶν, τῶν ποιημάτων ποὺ ἄλλοι ποιητὲς τοῦ ἀφιέρωσαν, τὸν «ρόλο του στην ιστορία και την εξέλιξη της ελληνικής λογοτεχνίας«, τοὺς «δρόμους που άνοιξε στους νεώτερους«, ἐνῶ προσθέτει τὴν ἐκτίμηση τῶν ξένων ποιητῶν καθὼς καὶ τῆς ὁμοφυλοφικῆς κοινότητας.

Ὅμως, ξεχνᾶ κάτι σπουδαιότερο, κάτι γιὰ τὸ ὁποῖο ὁ Καβάφης συνήθως μισεῖται ἀλλὰ κανεὶς ἀπὸ τοὺς ἐπικριτὲς δὲν ἔχει τὸ θάρρος νὰ τὸ ὁμολογήσει: Τὴν παθιασμένη ἀγάπη του γιὰ τὸ Βυζάντιο, τὴν πραγματικὴ ἀγάπη του καὶ τὴ γνώση του γι’ αὐτὸ καὶ τὸν πολιτισμό του. Λέγοντας «πραγματικὴ ἀγάπη» ἐννοῶ ἐκείνη ποὺ δὲν δημιουργεῖται δευτερευόντως ἐξαιτίας ἑνὸς πρωταρχικοῦ «ἐθνικισμοῦ», ἀλλὰ τὸ ἐντελῶς ἀνάποδο. Ἐπειδή –καὶ ὅσο– κάποιος διαβάζει, «ζῆ» κ.λπ., τὸ Βυζάντιο, τὸ ἀγαπᾶ ὅλο καὶ περισσότερο (ἂν τὸ ἀγαπᾶ…)· καί, κατόπιν, ἕνα δευτερεῦον προϊὸν εἶναι κι ἡ «ἐθνικὴ / ἐθνικιστικὴ» ἀγάπη γιὰ τὸ Βυζάντιο. Μετά ἔρχεται ἡ «ἐθνικιστικὴ» συνειδητοποίηση, ἡ πολιτικὴ «ἰδιοποίηση», κι ὄχι πρώτη. Ὁ Καβάφης ἀγαπᾶ τὸ ὀρθόδοξο Βυζάντιο, παίρνει τὸ μέρος τῶν Χριστιανῶν κατὰ τοῦ Ἰουλιανοῦ, γράφει ποιήματα γιὰ τὴν Ἅλωση καὶ τὴν προγενέστερη παρακμή του. Ὁ Κ.Κ. θεωρεῖ ἑλληνικὸ τὸ Βυζάντιο, δηλαδὴ τὸ ἀποδέχεται «γιὰ ἐθνικοὺς λόγους», γιὰ πολιτικοὺς λόγους συνέχειας κ.λπ., ἀλλὰ ἀντιπαθεῖ τὸ πνεῦμα του, τὸ ὁποῖο βέβαια ἀγνοεῖ -δὲν εἶναι οὔτε ὁ πρῶτος οὔτε ὁ τελευταῖος, ἄλλωστε. Θὰ ἦταν περιττό, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυστυχῶς, νὰ πῶ ὅτι τέτοια ἀποδοχή (τοῦ Βυζαντίου ἢ ἄλλων πραγμάτων) «μὲ βαριὰ καρδιὰ» εἶναι καταστροφική. Δὲν βοηθᾶ οὔτε κἂν τὸ σκοπὸ τοῦ ἀποδεχόμενου. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ γράφεις ποιήματα μὲ θέμα ἀηδιαστικὰ συναξάρια καὶ ἐκκλησιαστικὲς ἱστορίες σκοταδόψυχων ἀντιδιανοουμενιστῶν; Ἔλα μου, ντέ…

Ἐννοεῖται ὅτι ἡ μοδέρνα ὑστερικὴ τάση τῶν στρατευμένα ὁμοφυλόφιλων νὰ ἰδιοποιοῦνται μεγάλες προσωπικότητες δὲν ἔχει ἰσχὺ στὸν Καβάφη. Τὸ κυριότερο ἀντεπιχείρημα ἐδῶ εἶναι ὅτι τὰ ἐρωτικά του ποιήματα εἶναι ἕνα μέρος τοῦ ἔργου του, ὄχι τὸ μεγαλύτερο, ἐνῶ τὰ ἱστορικά του εἶναι σημαντικότερα -καὶ κατὰ τὸν ἴδιο τὸν Καβάφη.

Ὅλα τὰ ἄλλα κριτήρια ποὺ ἀναφέρει ὁ Κ.Κ. προϋποθέτουν ὅτι ἡ ποίηση εἶναι μιὰ ἐπιστήμη, ὅπου αὐστηρὰ μαθηματικῶς ἀποδεικνύονται πειθαναγκαστικὰ ὁρισμένα ἀξιώματα. Ἡ ποίηση δὲν εἶναι Φυσική, ὅμως.

Τώρα, ἂν τὸ νὰ πουλᾶ περισσότερο ἀπὸ τὰ ἄλλα ἕνα ἔργο εἶναι σοβαρὸ κριτήριο ἀνωτερότητας στὴν Τέχνη, τότε ὁ Μάικλ Τζάκσον εἶναι καλύτερος μουσικὸς ὅλων τῶν ἐποχῶν. Τὰ περισσότερα διαδικτυακὰ ἀποτελέσματα ἄλλων ποιητῶν εἶναι προϊὸν τῆς ἄσχετης μὲ τὴν ποίηση αὐτὴ καθεαυτὴν «λαϊκότητας» (βλ. παρακάτω) ποὺ ἀπέκτησαν αὐτοὶ οἱ ἄλλοι ποιητὲς ἀλλὰ καὶ τῆς κομματικῆς ὑπερπροβολῆς, καθὼς καὶ τῶν ἐκπαιδευτικῶν ἐπιλογῶν (τίνος καὶ πόσα ποιήματα θὰ βάλουμε στὰ ἀναγνωστικά τῆς ὑποχρεωτικῆς ἐκπαίδευσης). Οἱ ἔπαινοι μεταξὺ τῶν ποιητῶν (αὐτὸ κι ἂν εἶναι κριτήριο, οἱ κλίκες μεταξὺ τῶν ὁμότεχνων!) δὲν εἶναι κριτήριο. Ὅσο γιὰ τοὺς δρόμους ποὺ ἄνοιξε στὴ νεοελληνικὴ λογοτεχνία ἢ τὸν σχετικὸ ρόλο του, τί νὰ πεῖ κανεὶς πιά; Ὑπάρχουν δρόμοι ποὺ ἀνοίγονται καὶ κανεὶς δὲν τοὺς ἀκολουθεῖ. Αὐτὸ δὲν συνεπάγεται τὴν κατωτερότητα ἐκείνου ποὺ τοὺς ἀνοίγει, θὰ μποροῦσε νὰ συνεπάγεται τὴν κατωτερότητα ἐκείνων ποὺ δὲν ἀκολουθοῦν τοὺς δρόμους ἐκείνους.

Ὁ Κ.Κ. υἱοθετεῖ ἀντιφατικὰ κριτήρια: Ὅταν πρόκειται γιὰ τὸ ζήτημα τῆς ἑλληνικότητας τοῦ Βυζαντίου, ὁ Κ.Κ. θεωρεῖ ὅτι ἡ γνώμη τῶν ξένων γιὰ τὴν ἑλληνικότητα τοῦ Βυζαντίου ὑπερέχει τῆς (ὑποτιθέμενης, ἀπὸ τὸν Κ.Κ.) γνώμης τῶν Βυζαντινῶν γιὰ τὴν ἑλληνικότητά τους: «Για τον υπόλοιπο κόσμο όμως, που είχε εμπρός του μια άλλη εικόνα, εκ των έξω άρα και σαφέστερη» οἱ Βυζαντινοὶ ἦταν Ἕλληνες, γράφει. Ὅταν, ὅμως, θέλει νὰ ὑποσκάψει τὴν (ὑποτιθέμενη) δημοφιλία τοῦ Καβάφη, ὁ Κ.Κ. ὑποστηρίζει τὸ ἐντελῶς ἀντίθετο, δηλαδὴ ὅτι ἡ γνώμη τῶν ξένων ἔχει μικρότερη σημασία ἀπὸ τὴ γνώμη τῶν Ἑλλήνων: «η ποίηση είναι τέχνη εθνική. Μόνο οι ομόγλωσσοι μπορούν να την κρίνουν σωστά«, γράφει. Δὲν χρειάζεται νὰ περιμένουμε μιὰ τελική του ἀπόφανση. Οἱ ρίζες τῆς ἀντίφασης αὐτῆς εἶναι πολὺ βαθιὲς καὶ ἀφοροῦν πάρα πολλοὺς στὴν Ἑλλάδα.

Ξεχνᾶ ὁ Κ.Κ. ὅτι οἱ μεγαλύτερες πωλήσεις τοῦ Σεφέρη καὶ τοῦ Ρίτσου δὲν ὀφείλεται στὰ ποιήματά τους αὐτὰ καθεαυτά, ἀλλὰ ἀφενὸς στὸ γεγονὸς ὅτι τὰ ποιήματά τους μελοποιήθηκαν κι ἔγιναν λαϊκὰ τραγούδια, κι ἀφετέρου ὁ δεύτερος ἦταν κομματάνθρωπος (αὐτὸ δὲν εἶναι κακὸ ἀπὸ μόνο του), δηλαδὴ μὲ ἕτοιμο ἀναγνωστικὸ κοινό. Τὸ ἴδιο συνέβη καὶ μὲ τὸν Καζαντζάκη, ἕναν βενιζελικό (ἄρα μὲ πολιτικὲς διασυνδέσεις): Ἂν δὲν γινόταν ταινία ὁ Ζορμπάς, ἀμφιβάλλω ἂν θὰ τὸν γνώριζαν πολλοὶ ξένοι ὥστε ἀργότερα νὰ τὸν μεταφράσουν. Χάρη σὲ ξένη, ἐκτὸς ποιητικῆς τέχνης, βοήθεια λέμε Ρίτσος καὶ Σεφέρης. Δὲν εἶχε ὁ Καβάφης Μπάρμπα ἀπ’ τὴν Κορώνη, τί νὰ κάνουμε;

Στὴν πραγματικότητα, ἀκόμη κι ἂν δὲν μᾶς ἀρέσει ὁ Καβάφης, μᾶς φτάνει τὸ γεγονὸς ὅτι δὲν ἔχει τὰ πράγματα ποὺ ἔχουν οἱ ἄλλοι καὶ τὰ ὁποῖα δὲν μᾶς ἀρέσουν. Δὲν ἔχει αὐτὴ τὴ νιτσεϊκὴ ψηλομύτικη πόζα τοῦ Κωστῆ Παλαμᾶ, ὁ ὁποῖος σὰν ξένος γράφει ποίηση μὲ βάση τὰ μοτίβα γιὰ τὸ «θάνατο τοῦ Θεοῦ», στὴν ἀγροτοποιμενικὴ θρησκευόμενη Ἑλλάδα τοῦ 19ου αἰ., ὅπου πάντες νήστευαν, προσεύχονταν κι ἐκκλησιάζονταν τακτικότατα. Πιὸ παλαβὸς ἐλιτισμὸς ἀπὸ τὸν «ἐκτὸς τόπου» κι ἐλλείψει πραγματικῶν βιωμάτων (ἀντιθέτως, ὁ Νίτσε ζοῦσε κι ἔγραφε σὲ μιὰ ἤδη ἐκκοσμικευμένη, ἄθεη, Γερμανία) δὲν ὑπάρχει. Δὲν ἔχει ὁ Καβάφης αὐτὸν τὸν δηθενισμὸ τοῦ εὐπατρίδη, σοφοῦ γέροντα, περιηγητῆ τοῦ Γένους, ποὺ ἔχει ὁ Σεφέρης. Οὔτε τὸν κνιτισμὸ τοῦ Ρίτσου, οὔτε τὴν ἀνάλαφρη σουρεαλιστικὴ σκατολογία τοῦ αἰώνιου ἔφηβου Ἐλύτη, οὔτε τὴν ψυχοπαθολογικὴ ἀντιδραστικότητα τοῦ Καζαντζάκη. Στὸ δυτικιστικὸ στενόχωρο στάβλο τοῦ Νεοελληνισμοῦ ὁ Καβάφης ἦταν ξένος, ὅμως ἦταν πιὸ Ἕλληνας ἀπὸ ὁποιονδήποτε: ἀκριβῶς ὅπως οἱ μόνοι πραγματικὰ φιλέλληνες (ποὺ ἀγαπᾶν τοὺς σύγχρονους Ἕλληνες) Δυτικοὶ εἶναι οἱ φιλοβυζαντινοὶ Δυτικοὶ καὶ ὄχι οἱ ἀρχαιολάτρες Δυτικοί.

 

Posted in τέχνη, Αναδημοσιεύσεις | Tagged , , | 1 σχόλιο

Θεολογικές

IMG_20181130_102827

Θεολογικὴ ΑΠΘ: Ὁ μακαριστὸς Στ. Σάκκος, καθηγητὴς τῆς σχολῆς αὐτῆς, μεταφράζει τὴν ὁμιλία τοῦ Μ. Βασιλείου ποὺ ἐλέχθη μὲ ἀφορμὴ ἕναν λιμὸ στὴν Καππαδοκία (βλ. φωτογραφία). Στὴν ὁμιλία αὐτή, ὁ Μ. Βασίλειος προτρέπει τὸ ἐκκλησίασμα, παρακινώντας το νὰ βοηθήσει τοὺς ἔχοντες ἀνάγκη, μεταξὺ ἄλλων νὰ μιμηθεῖ τὴν φιλανθρωπία τῶν Ἀρχαίων, οἱ ὁποῖοι εἶχαν «μίαν τράπεζαν καὶ κοινὰ τὰ σιτία (συσσίτια)»· προφανῶς, ὁ Μ. Βασίλειος ἔκανε λάθος, ἀφοῦ τὰ κοινὰ συσσίτια τῶν Σπαρτιατῶν δὲν γίνονταν γιὰ λόγους φιλανθρωπίας· κι ὁ Σάκκος τὸν διορθώνει (σημείωση 20). Καὶ βλέπουμε, στὸ τέλος τῆς σημείωσης τοῦ καθηγητῆ, μὲ μολύβι, τὸ σχόλιο κάποιου φοιτητῆ θεολογίας, ὑπὲρ τὸ δέον «Ἑλληνοχριστιανοῦ» -σχόλιο γραμμένο σὲ κάποια πανάρχαια ἐποχή, τῶν παχιῶν ἀγελάδων. Ἴσως τοῦ ἔθιξαν τὴν ἀρχαία Σπάρτη, τοῦ φοιτητῆ, καὶ αὐτὸς εἰρωνεύτηκε τὶς γνώσεις τοῦ καθηγητῆ.

 

theologikh_sxolh_yt1

AUTh; Aristotle University of Thessaloniki; Greece; Thessaloniki; disaster; ΑΠΘ; Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλο; Ελλάδα; Θεσσαλονίκη; επόμενη μέρα; ζημιές; θεολογική σχολή; κατάληψη; καταστροφές;

Θεολογικὴ ΑΠΘ. Οἱ διαμαρτυρίες γιὰ τὴν πρὸ δεκαετίας (θὰ ἔλεγα αἰώνων, γιὰ τὸν μαζικοδημοκρατικὸ χρόνο) δολοφονία ἑνὸς δεκαπεντάχρονου, γόνου πλούσιας κι ἴσως ἀνοιχτόμυαλης οἰκογένειας, ὁ ὁποῖος ἔχοντας ἀρχίσει νὰ μαθητεύει στὰ ὑψηλὰ ἰδεώδη τῆς μοδάτης ἀγανακτισμένης ἀναρχίας καὶ τῆς ναρκισσιστικῆς «σύγκρουσης», πέταξε κάτι στοὺς ἀστυνομικούς, ἀλλὰ γιὰ κακή του τύχη ἔπεσε σ’ ἕναν κακὸ ἀστυνομικό, ποὺ στὸ κάτω-κάτω καταδικάστηκε γιὰ τὴν παράνομη πράξη του, καταλήγουν σὲ βεβηλώσεις καὶ πρωτοφανεῖς καταστροφές, μὲ τὴν ἀνοχὴ τῆς συμπαραστεκόμενης στὸ δράμα τοῦ τοτινοῦ μικροῦ Ἀλέξη σημερινῆς καθεστωτικῆς Ἀριστερᾶς. Οἱ λαλίστατοι, ρήτορες ἀριστεριστὲς φοιτητὲς μιᾶς διπλανῆς σχολῆς (ποὺ βγάζουν ἀνακοινώσεις ἀκόμη καὶ γιὰ τὶς μαθητικὲς καταλήψεις, ἐκτὸς φυσικὰ ἀπὸ τὸν καπιταλισμό) δὲν βγάζουν καμμιὰ ἀνακοίνωση· ἄλλωστε, στὸ ΑΠΘ οἱ Ἀριστεροὶ κάνουν καταλήψεις καὶ καῖνε, ἐνῶ οἱ ἔμποροι ναρκωτικῶν πουλᾶν ναρκωτικά.

Posted in Αριστερά, Ελλάδα | Tagged , , , | 1 σχόλιο

Εὐρώπη, ἡλικιακοὶ ρυθμοὶ τοῦ ἀποχριστιανισμοῦ

Στὴ Δύση καὶ τὴν ρωμαιοκαθολικὴ Κεντρικὴ Εὐρώπη, ὁ ἀποχριστιανισμὸς προχωρᾶ ταχύτερα ἀπὸ ὅ,τι στὰ Βαλκάνια καὶ τὴν Ἀνατολικὴ Εὐρώπη. Αὐτὸ θὰ ἤθελε ἢ θὰ ἔπρεπε νὰ πεῖ ἡ ἔρευνα, ἀλλὰ ἐπικεντρώνεται (ἀφοῦ τὸ Pew R.C. εἶναι ἀμερικανικό, ἄρα ἀρνητικὰ διακείμενο στὴν στόχευση τῆς ἑνιαίας Εὐρώπης) στὸ χάσμα μεταξὺ Δυτικοευρωπαίων καὶ Ἀνατολικοευρωπαίων. Χάσμα τὸ ὁποῖο ἀσφαλῶς εἶναι ὑπαρκτὸ ἄσχετα ἀπὸ τὶς ἀμερικανικὲς στοχεύσεις.

Μόνο οἱ ἀριστεροδεξιοὶ «Ἑλληνοδυτικοὶ» τῆς Ἑλλάδας πιστεύουν ὅτι ὑπάρχει κοινὸς εὐρωπαϊκὸς πολιτισμός, κι ὅτι «ἔχουμε γίνει ὅλοι ἴδιοι»: Οὐ μὲ πείσεις κἂν μὲ πείσῃς. Ἐὰν ὑπῆρξε κάποτε στὴν Ἱστορία κάποια κοινὴ εὐρωπαϊκὴ πολιτισμικὴ ταυτότητα, αὐτὴ ἦταν ἡ ἑλληνορωμαϊκὴ-χριστιανική. Συνεπῶς, ἐὰν κάποιοι εἶναι οἱ ἀρνητὲς της «ἑνιαίας Εὐρώπης», αὐτοὶ δὲν εἶναι ὅσοι παραμένουν πιστοὶ σὲ τούτη τὴν ἑλληνορωμαϊκὴ-χριστιανικὴ κοινὴ ταυτότητα, ἀλλὰ ὅσοι ἐγκατέλειψαν τὴν κοινὴ αὐτὴ ταυτότητα: οἱ Δυτικοευρωπαῖοι καὶ οἱ καθολικοὶ/προτεστάντες Κεντροευρωπαῖοι, ποὺ εἴτε ἀποκηρύσσουν τὸ Χριστιανισμὸ χάριν τοῦ ἀθεϊσμοῦ εἴτε ἀπορρίπτουν τὴν ἀνωτερότητα τοῦ ἑλληνορωμαϊκοῦ πολιτισμοῦ χάριν τῆς ἀνεκτικότητας καὶ τοῦ πολιτικὰ ὀρθοῦ ἀνθρωπισμοῦ (μὲ πινελιὲς ἀριστερίστικου «αὐθεντικοῦ χριστιανισμοῦ»).

ft_18-12-03_youngoldeastvswesteurope_christianity420px

Posted in παλιά και νέα θεότητα, Δυτικοί, Δύση, θρησκεία | Tagged , , , , , | Σχολιάστε

ΣΕΒ, Ἀριστερά, ὑπογεννητικότητα

Σὲ δελτίο τύπου του ὁ ΣΕΒ ζητᾶ τὰ ἑξῆς γενικὰ μέτρα γιὰ τὴν ἀνάσχεση τῆς μείωσης τοῦ ἑλληνικοῦ πληθυσμοῦ:

εποικοδομητικό ρόλο θα παίξει η μείωση του μη μισθολογικού κόστους και του φορολογικού βάρους των οικογενειών, βελτιώσεις στην προστασία της απασχόλησης των γυναικών κατά τη διάρκεια της μητρότητας, η διευκόλυνση της απασχόλησης των γυναικών, μέσω της παροχής καθολικής βρεφονηπιακής φροντίδας, φορολογικά κίνητρα για επιστροφή Ελλήνων από το εξωτερικό και μια στοχευμένη πολιτική προσέλκυσης μεταναστών με ειδικές δεξιότητες για τις ανάγκες κλάδων της οικονομίας που βρίσκονται σε δυναμική τροχιά ανάπτυξης.

Νά ἡ χρυσὴ εὐκαιρία γιὰ τὸν ΣΕΒ, ὥστε τὰ μέλη του του νὰ δίνουν μεγαλύτερες ἄδειες μητρότητας μετ’ ἀποδοχῶν. Ὁ ΣΕΒ μπορεῖ νὰ θεσπίσει γιὰ τὰ μέλη του ὅτι ἡ μητρότητα, γιὰ μητέρες μικρῶν παιδιῶν, ἢ ἡ πιθανὴ ἐγκυμοσύνη δὲν θὰ ἀποτελεῖ ἀρνητικὸ κριτήριο γιὰ πρόσληψη γυναικῶν.  Νὰ ζητήσει ἀπὸ τὶς μεγάλες ἑταιρεῖες στὴν Ἑλλάδα ὑποχρεωτικὰ νὰ ἔχουν βρεφονηπιακοὺς σταθμοὺς κοντὰ ἢ δίπλα στὸ χῶρο ἐργασίας. Νὰ ζητήσει ἀπὸ τὰ μέλη του νὰ χορηγεῖται ἐπιπλέον ἐπίδομα μητρότητας στὶς ἐργαζόμενες μὲ μικρὰ παιδιά. Καὶ ἕνα σωρὸ ἄλλα πράγματα (ποὺ τώρα μοῦ διαφεύγουν), τὰ ὁποῖα οἱ (μὴ κρατιστές, ἔτσι;;) βιομήχανοι θὰ μποροῦσαν νὰ κάνουν οἱ ἴδιοι ἀπὸ τώρα, χωρὶς νὰ περιμένουν τὸ κράτος. Ἂς μὴν παραθέσω τὸ ἄτυπο κράτος πρόνοιας (π.χ., μόρφωση ἄπορων καὶ ὀρφανῶν) ποὺ οἱ διάφοροι πλούσιοι εὐεργέτες ἔφτειαξαν κατὰ τὴν Τουρκοκρατία καὶ τὸν 19ο αἰώνα. Τὸ πιὸ ἀστεῖο εἶναι ὅτι ἐνῶ οἱ ἐργοδότες εἶναι αὐτοὶ ποὺ ἀπαιτοῦσαν τὴ συνέχιση τῆς λαθρομετανάστευσης (ὑποστηριζόμενοι ἀπὸ Ἀριστερούς, ποὺ πιστεύουν ὅτι οἱ Μουσουλμάνοι ἐργάτες θὰ κάνουν ἐπανάσταση), γιὰ νὰ δίνουν χαμηλοὺς μισθοὺς στοὺς Ἕλληνες, τώρα ζητοῦν ἐπιλεκτικὴ μετανάστευση.

Οἱ πάσης φύσεως φιλελεύθεροι καὶ μαρξιστές, φυσικά, νομίζουν ὅτι τὰ πάντα εἶναι ζήτημα χρημάτων. Κάτι τέτοιο ἱστορικὰ εἶναι ἀναπόδεικτο, ἐὰν σκεφτοῦμε ὅτι σὲ ἐποχὲς πολὺ χειρότερου βιοτικοῦ ἐπιπέδου οἱ Ἕλληνες γεννοῦσαν πολὺ περισσότερα παιδιά. Ἔτσι, τὰ συνθήματα τῆς Ἀριστερᾶς γιὰ διάλυση τῆς οἰκογένειας, τὰ ὁποῖα ἂν καὶ ἔχουν τὴν ἀπώτατη καταγωγή τους στοὺς Μὰρξ-Ἔνγκελς, ἀναμίχτηκαν μεταπολεμικῶς μὲ μαζικοδημοκρατικὰ / φιλελεύθερα αἰτήματα ἡδονιστικοῦ φιλοτομαρισμοῦ (ἐναλλακτικὴ ὀνομασία: «ἀπελευθερωτικὰ αἰτήματα») καὶ πλέον διαχέονται ἀπὸ τὰ ΜΜΕ (τηλεοπτικὲς σειρές, κ.λπ.) καὶ τὶς ἐλὶτ στὸν πληθυσμό, θὰ ἔπρεπε δημόσια νὰ καταγγέλλονται, νὰ γελοιοποιοῦνται, νὰ ἀποτελοῦν ἀφορμὴ δημόσιου ψόγου κ.ο.κ., καὶ τὰ ἀντίθετα συνθήματα πρέπει νὰ προπαγανδίζονται στὰ σχολικὰ βιβλία, τὴ μαζικὴ κουλτούρα κ.λπ. Γιὰ παράδειγμα, στὰ σχολικὰ βιβλία ὅλων τῶν βαθμίδων καὶ τάξεων θὰ πρέπει νὰ δείχνονται (ὡς θεματολογία-εἰκόνες) οἰκογένειες (εἰ δυνατόν, νέων γονιῶν π.χ. 25-30 χρόνων) μὲ 3 ἢ 4 παιδιά, ποτὲ ἄτεκνοι/φυγότεκνοι ἢ χωρισμένοι, καὶ στὶς τηλεοπτικὲς σειρὲς ὄχι ἁπλῶς νὰ γίνεται τὸ ἴδιο ἀλλὰ καὶ νὰ ὑπάρχει τουλάχιστον ἕνα βρέφος, ὥστε νὰ συνηθίζει καθένας στὰ ἀντίστοιχα οἰκογενειακὰ πρότυπα. Οἱ Ἕλληνες, βεβαίως, ἔφτειαξαν σπίτια γιὰ σκύλους καὶ «πρόσφυγες». Δὲν θὰ τοὺς τὰ φάει ἡ Τρόικα, τὸ Ἰσλὰμ θὰ τοὺς τὰ πάρει.

Posted in φιλελεύθεροι, Αριστερά, Ελλάδα, κοινωνία | Tagged , , , | Σχολιάστε

Μᾶς κατάλαβαν

Οἱ 29 κατασκευαστὲς καὶ ἐρευνητές. Καὶ ἐδῶ, συγκεφαλαιώνουν τὰ πορίσματά τους γιὰ τὴν Ἑλλάδα. Γιὰ τὶς τεράστιες πολιτισμικὲς διαφορές μας μὲ τὴ Δύση, ἀλλὰ καὶ τὴν ἀνομοιότητά μας μὲ τοὺς Κεντροευρωπαίους καὶ Ἀνατολικοευρωπαίους. Οἱ ἐν Ἑλλάδι Δυτικιστὲς καὶ Δυτικοί ἰθαγενεῖς, εἴτε διαμαρτυρόμενοι (ἤδη τὸ ’90, π.χ. ὁ Σωμερίτης) πὼς δὲν ὑπάρχει ξεχωριστὴ ἀπὸ τὴ Δύση ἑλληνικὴ ἰδιαιτερότητα εἴτε χλευάζοντας (σήμερα, οἱ δίδυμοι ἀδελφοὶ τῆς Καθημερινῆς καὶ τῆς Ἐφημερίδας τῶν Συντακτῶν) τὴν ἑλληνικὴ ἰδιαιτερότητα, σφάλλουν. Ἀλλὰ κι ὁ Χάντιγκτον, σφάλλει. Εἰδικά, αὐτὸ τὸ «Καὶ Δημοκράτες ἀλλὰ καὶ Ὀρθόδοξοι». Ἡ Ἑλλάδα εἶναι χώρα-πολιτισμός· καὶ εἶναι sui generis. Ἅμα γουστάρετε.

ft_18-10-24_greece

Posted in Δυτικοί, Ελλάδα, Σλάβοι, κοινωνία | Tagged , | Σχολιάστε

Τοῦρκοι πιλότοι

οι περισσότεροι είχαν κατηγορηθεί για γκιουλενιστές. Ένας από αυτούς είναι ο Αχμέντ, ένας 30χρονος πρώην πιλότος F-16 της τουρκικής Πολεμικής Αεροπορίας, βολοδέρνει στο κέντρο της Αθήνας ψάχνοντας οδό διαφυγής στο εξωτερικό.

 

Στὸ Βυζάντιο, θὰ τοὺς πρότειναν τὸν ἐκχριστιανισμὸ μὲ ἀντάλλαγμα ἄσυλο, ὑπὸ ὅρους χορήγηση ἰθαγένειας (ἀνακλήσιμη, ἐὰν κάτι δὲν πάει καλά), καὶ δουλειά -πιλότου πολεμικῆς ἀεροπορίας ποὺ θὰ ἀναχαιτίζει τουρκοϊσλαμικὰ μαχητικὰ ἀεροπλάνα. Κι ὅσοι δέχονταν, θὰ δέχονταν. Ὅμως τὰ βόδια μὲ περικεφαλαία οἱ Νεοέλληνες πιστεύουν στὴ θεὰ Δύση καὶ στὸ Ἀρχαῖο Πνεῦμα Ἀθάνατο, καὶ γι’ αὐτὸ ποτὲ δὲν θὰ ἐπαναλάβουν τὸ ἐθνοπολιτισμικὸ ροκάνισμα ποὺ οἱ Βυζαντινοὶ ἔκαναν στοὺς ἐχθρούς τους. (Κι οἱ πρῶτοι Ὀθωμανοὶ στοὺς Βυζαντινούς.)

Posted in Ελλάδα, Ρωμανία, Τούρκοι | Tagged , , , | 1 σχόλιο

Ἀρσένιος, Ζαρατούστρα, Τίμων

Ὁ ἀββᾶς Μάρκος εἶπε στὸν ἀββᾶ Ἀρσένιο: «Γιατί μᾶς ἀποφεύγεις;». Ὁ γέροντας τοῦ ἀπάντησε: «Ὁ Θεὸς ξέρει ὅτι σᾶς ἀγαπῶ, ἀλλὰ δὲν μπορῶ νὰ εἶμαι καὶ μὲ τὸ Θεὸ καὶ μὲ τοὺς ἀνθρώπους. Οἱ χιλιάδες καὶ μυριάδες τῶν ἀγγέλων ἔχουν μόνο ἕνα θέλημα, ἐνῶ οἱ ἄνθρωποι ἔχουν πολλά. Δὲν μπορῶ, λοιπόν, ν’ ἀφήσω τὸ Θεὸ γιὰ νὰ εἶμαι μὲ τοὺς ἀνθρώπους».

Ὁ μακαριστὸς ἀρχιεπίσκοπος Θεόφιλος συνοδευόμενος ἀπὸ ἕναν ἄρχοντα ἦρθε μιὰ μέρα νὰ βρεῖ τὸν ἀββᾶ Ἀρσένιο. Ρώτησε τὸν γέροντα, γιὰ νὰ τοὺς πεῖ ἕναν λόγο. Ἀφοῦ πρῶτα σιώπησε γιὰ λίγο, ὁ γέροντας τοὺς ἀπάντησε: «Θὰ πράξετε αὐτὸ ποὺ θὰ σᾶς πῶ;». Αὐτοὶ τοῦ ὑποσχέθηκαν ὅτι θὰ τὸ κάνουν. Τοὺς εἶπε τότε ὁ γέρων: «Ἂν ἀκούσετε ὅτι ὁ Ἀρσένιος εἶναι κάπου, μὴν πᾶτε ἐκεῖ».

Ἀποφθέγματα Πατέρων, ἔκδ. J.-C. Guy, Les apophthegmes des Pères. Collection systématique [Sources Chrétiennes 387], τ. 1, Paris 1993, 126 (ΙΙ.5-6). 4ος αἰώνας.

 

«Ἀγαπῶ τοὺς ἀνθρώπους», ἀπάντησεν ὁ Ζαρατούστρα.

«Μὰ γιατί, τότε», εἶπε ὁ ἅγιος, «τραβήχτηκα στὸ δάσος καὶ στὴν ἐρημιά; Μὴ καὶ δὲν τὸ ἔκανα, γιατὶ πάρα πολὺ ἀγαποῦσα τοὺς ἀνθρώπους;

Τώρα ἀγαπῶ τὸ Θεό: δὲν ἀγαπῶ τοὺς ἀνθρώπους. Ὁ ἄνθρωπος εἶναι κάτι πάρα πολὺ ἀτελὲς γιὰ μένα. Ἡ ἀγάπη γιὰ τὸν ἄνθρωπο θὰ μὲ σκότωνε».

Ὁ Ζαρατούστρα ἀποκρίθηκε: «Τί ἔκανα λόγο γι’ ἀγάπη! Φέρνω ἕνα δῶρο γιὰ τοὺς ἀνθρώπους».

«Τίποτα μὴ τοὺς δίνεις», εἶπε ὁ ἅγιος. «Καλύτερα νὰ τοὺς πάρεις κάτι καὶ νὰ τὸ σηκώνεις μαζί τους –αὐτὸ θά ‘ναι τὸ πιὸ εὐεργετικὸ γι’ αὐτούς: φτάνει μόνο νά ‘ναι εὐεργετικὸ καὶ γιὰ σένα!»

…Ὁ ἅγιος γέλασε γιὰ τὸ Ζαρατούστρα καὶ μίλησε ἔτσι: «Κοίτα, τότε, νὰ τοὺς κάμεις νὰ δεχτοῦνε τοὺς θησαυρούς σου! Εἶναι δύσπιστοι ἀπέναντι στοὺς ἐρημίτες καὶ δὲν πιστεύουν ὅτι ἐρχόμαστε γιὰ νὰ τοὺς χαρίσουμε. Τὰ βήματά μας ἠχοῦν γι’ αὐτοὺς πολὺ μοναχικὰ μὲς στὰ σοκκάκια. Κι’ ὅταν, νύχτα ὥρα, στὰ κρεββάτια τους, γροικοῦνε κάποιον νὰ βαδίζει, πολὺ πρὶν ὁ ἥλιος βγεῖ, σίγουρα ἀναρωτιοῦνται: κατὰ ποῦ πάει ὁ κλέφτης;

Μὴν πᾶς στοὺς ἀνθρώπους καὶ μεῖνε στὸ δάσος. Πιὸ κάλλιο ἀκόμη ἂν πᾶς στὰ ζῶα! Γιατί δὲ θέλεις νά ‘σαι σὰν ἐμένα – μι’ ἀρκούδα ἀνάμεσα σ’ ἀρκοῦδες, πουλὶ σὲ πουλιὰ ἀνάμεσα;»

«Καὶ τί κάνει ὁ ἅγιος στὸ δάσος;» ρώτησε ὁ Ζαρατούστρα.

Ὁ ἅγιος ἀποκρίθηκε: «Κάνω τραγούδια καὶ τὰ τραγουδῶ, κι ὅταν κάνω τραγούδια, γελῶ, κλαίω καὶ μουρμουρίζω: ἔτσι δοξάζω τὸ Θεό.

Μὲ τραγούδι, μὲ κλάμα, μὲ γέλιο καὶ μούρμουρο δοξάζω τὸ Θεό, ποὺ εἶναι ὁ Θεός μου. Μ’ ἀλήθεια, τί δῶρο μᾶς φέρνεις;»

Ὅταν ὁ Ζαρατούστρα γροίκησε τὰ λόγια αὐτά, χαιρέτησε τὸν ἅγιο κ’ εἶπε: «Τί θά ‘χα νὰ σᾶς δώσω! Ἀλλ’ ἀφήσετέ με νὰ φύγω γρήγορα, μὴ πάρω τίποτα ἀπὸ σᾶς!» – Κ’ ἔτσι χωρίσανε ὅ ἕνας ἀπ’ τὸν ἄλλο, ὁ γέροντας κι ὁ ἄντρας, γελώντας, κατὰ πῶς γελοῦνε δυὸ παιδιά.

Μὰ ὅταν ὁ Ζαρατούστρα ἔμεινε μόνος, μίλησεν ἔτσι στὴν καρδιά του: «Πῶς ἤτανε δυνατό! Ὁ γέρος αὐτὸς ἅγιος δὲν ἄκουσε ἀκόμα τίποτα ἀπ’ αὐτὸ μέσα στὸ δάσος του: ὅτι ὁ Θεὸς πέθανε.»

Τάδε ἔφη Ζαρατούστρα (ἑλλην. μετ. Ἄ. Δικταῖος). 19ος αἰώνας.

 

«Γιὰ τὸν ὑπόλοιπο βίο μου ἂς ἀποφασιστοῦν καὶ ἂς νομοθετηθοῦν αὐτά. Μὲ κανέναν ἐπικοινωνία καὶ γνωριμία. Πρὸς ὅλους περιφρόνηση. Φίλος, ξένος, σύντροφος ἢ βωμὸς τοῦ Ἐλέου, φλυαρίες σκέτες. Καὶ ἡ συμπάθεια γιὰ ἕναν ποὺ χύνει δάκρυα καὶ ἡ βοήθεια σὲ ἕναν ποὺ ἔχει ἀνάγκη, παρανομία καὶ τῶν ἐθίμων καταπάτηση. Μοναχικὴ ἡ ζωὴ ὅπως καὶ αὐτὴ τῶν λύκων. Καὶ φίλος ἕνας, ὁ Τίμων. Καὶ ὅλοι οἱ ἄλλοι ἐχθροὶ καὶ ἐπίβουλοι. Ἀκόμα καὶ ἡ συνομιλία μὲ κάποιον ἀπ’ αὐτοὺς νὰ εἶναι μίασμα, καὶ μόνο τὸ μάτι μου ἂν πέσει σὲ κανέναν τους, ἀποφράδα ἡ ἡμέρα. Καὶ γενικὰ νὰ μὴν ἔχουν γιὰ μᾶς καμιὰ διαφορὰ ἀπὸ ἀνδριάντες μαρμάρινους ἢ χάλκινους. Καὶ μήτε κήρυκα νὰ δεχόμαστε ἀπ’ αὐτούς, μήτε νὰ κάνουμε συνθῆκες. Ἡ ἐρημιὰ νὰ εἶναι τὸ σύνορο ποὺ μᾶς χωρίζει ἀπ’ αὐτούς. Καὶ φυλή, φράτρα, δῆμος καὶ ἡ πατρίδα ἡ ἴδια λέξεις ψυχρὲς καὶ ἀνώφελες, φιλοδοξίες ἀνόητων ἀνθρώπων. Πλούσιος νὰ εἶναι μόνο ὁ Τίμων, ὅλους νὰ τοὺς περιφρονεῖ καὶ νὰ καλοπερνᾶ μόνος μὲ τὸν ἑαυτό του, ἀπαλλαγμένος ἀπὸ κολακεῖες καὶ ἐπαίνους φορτικούς. Καὶ νὰ θυσιάζει στοὺς θεοὺς καὶ νὰ παρακάθεται στὰ συμπόσια μόνος του, γείτονας καὶ πλησίον μὲ τὸν ἑαυτό του, κρατώντας μακριὰ τοὺς ἄλλους. Καὶ νὰ ὁριστεῖ μιὰ φορὰ νὰ χαιρετίσει τὸν ἑαυτό του, ὅταν εἶναι νὰ πεθάνει, καὶ νὰ τοῦ προσφέρει στεφάνι. Καὶ ὄνομά μου γλυκύτατο ἂς εἶναι ὁ Μισάνθρωπος. Καὶ γνωρίσματα τοῦ χαρακτήρα ἡ παραξενιά, ἡ τραχύτητα, ἡ σκαιότητα, ἡ ὀργὴ καὶ ἡ μισανθρωπία. Ἂν δῶ πάλι κανέναν μὲς στὴ φωτιὰ νὰ χάνεται καὶ νὰ παρακαλει νὰ τὸν σώσω, ἐγὼ μὲ πίσσα καὶ μὲ λάδι νὰ σβήσω τὴ φωτιά. Καὶ ἂν τὸ χειμώνα ὁ ποταμὸς παρασύρει κάποιον κι ἐκεῖνος ἁπλώνοντας τὰ χέρια παρακαλεῖ νὰ τὸν κρατήσω, ἐγὼ σπρώχνοντάς τον νὰ τὸν βουλιάζω κατακέφαλα, νὰ μὴν μπορεῖ νὰ ξαναβγεῖ ἐπάνω. Γιατὶ ἔτσι ὅλοι αὐτοὶ θὰ λάβουν τὰ ἴσα. Τὸ νόμο εἰσηγήθηκε Τίμων ὁ Ἐχεκρατίδης ἀπὸ τὸν Κολλυτό, τὸν ἔθεσε σὲ ψηφοφορία στὴν Ἐκκλησία τοῦ Δήμου ὁ Τίμων ὁ ἴδιος»

Τίμων ἢ μισάνθρωπος (ἑλλην. μετ. Ἑρμ. Ἠλιάδου). 2ος αἰώνας μ.Χ.

Posted in φιλοσοφίες, Ύστερη Αρχαιότητα, Αρχαιότητα, Αίγυπτος, Δύση, αθεϊσμός, θρησκεία | Tagged , , , , , , | 1 σχόλιο

θάνατοι

Ὅσο καιρὸ μπερδεύουμε τὸ σκληρὸ Εἶναι μὲ τὸ Δέον τῆς καλῆς συμπεριφορᾶς, ὅσο ξεχνᾶμε ὅτι κάποια πράγματα γίνονται καὶ θὰ γίνονται «ὅσο παραμένει ἴδια ἡ φύση τῶν ἀνθρώπων» μᾶς ἀρέσει-δὲν-μᾶς-ἀρέσει (κι ἄρα, μόνο νὰ τὰ περιορίσουμε μποροῦμε), ὅσο καιρὸ σὰν ἀνόητοι δὲν κατανοοῦμε τὴ διαφορὰ μεταξὺ δικαιολογίας καὶ αἰτιολογίας (ὄντας ἠθικιστές), ὅσο δὲν βλέπουμε ὅτι κι Ἕνας μόνο νὰ ἔχει ἀντίθετη ἄποψη σὲ μιὰ ἄσχημη στιγμὴ τότε μπορεῖ νὰ διαπράξει τὸ κακὸ σὲ μια στιγμὴ, ὅσο καιρὸ θὰ πιστεύουμε ὅτι μὲ εὐχολόγια καὶ «ἐκπαίδευση», μὲ ἐκπολιτιστικὰ σεμινάρια («θὰ δοθοῦν πιστοποιητικὰ παρακολούθησης») καὶ καλλιέργεια νέων τύπων ἀνθρώπου θὰ ἀπαλλαχτοῦμε ἀπὸ βιαστὲς καὶ φονιάδες, τόσο θὰ παίζουμε τζάμπα μὲ τὴ ζωὴ μικρῶν, νέων παιδιῶν. Πουλώντας σὲ αὐτά (ἤδη, ἀπὸ τὸ δημοτικό, π.χ. μὲ τὰ παραμυθάκια περὶ προσφυγόπουλων) μαζικοδημοκρατικὲς ἰδεοληψίες ἀπὸ παλιὲς ἐποχὲς παχιῶν ἀγελάδων. Διαβεβαιώνοντας τὰ νέα παιδιὰ ὅτι ὁ κίνδυνος δὲν ὑπάρχει, ὅτι τὸ καλὸ νικᾶ ἐξαιτίας τῆς ἀνωτερότητας τῶν ἀρχῶν του, ὅτι ὑπάρχουν ὑπεριστορικὲς ἀξίες, ὅτι ἔχουν δικαιώματα ποὺ ὅλοι (καὶ οἱ πιὸ ἀγριάνθρωποι) θὰ τὰ σεβαστοῦν, ἀκόμη κι ὅταν δύνανται (οἱ ἀγριάνθρωποι) νὰ μὴ τὰ σεβαστοῦν, τότε ἐμεῖς οἱ ἴδιοι ρίχνουμε τὰ νέα παιδιὰ στὴν ἄβυσσο. Οἱ ὁπαδοὶ τῆς πολιτικῆς ὀρθότητας μποροῦν νὰ καταγγέλλουν ἄτομα καὶ καταστάσεις, καὶ καλὰ κάνουν, μποροῦν νὰ ζητοῦν σκληρότερους νόμους ἢ παραδειγματικὲς τιμωρίες (καὶ πάλι: καλὰ κάνουν), ἀλλὰ δὲν μποροῦν νὰ ἐξηγήσουν τὴν Πραγματικότητα καὶ τὴ φύση τοῦ Ἀνθρώπου. Τὴν ὁποία ἀνθρώπινη φύση θεωροῦν εὔπλαστη ὕλη στὰ χεράκια τους, διαμορφώσιμη καὶ ἀναδιαμορφώσιμη στὸ διηνεκές, μὲ τὴν «Παιδεία» ἢ τὴν σκέτη ἐπανάληψη. Προκειμένου νὰ προτείνεις ὁτιδήποτε, ὅμως, πρέπει νὰ ἔχεις μιὰ σωστὴ ἀντίληψη τῆς ἀνθρώπινης φύσης. Διαφορετικά, κλαῖμε γιὰ ζωὲς ποὺ χάθηκαν ἄδικα, πρόωρα καὶ σκληρά.

Posted in γυναίκες, κοινωνία | Tagged | Σχολιάστε

Χριστιανικὰ μαρτυρολόγια καὶ ὑπερβολικὴ βία

chirho

Ὅσοι ἀσχολήθηκαν ἔστω καὶ περιστασιακὰ μὲ τὰ πρωτοχριστιανικὰ μαρτυρολόγια ἔχουν παρατηρήσει σὲ ὁρισμένα ἀπὸ τὰ κείμενα αὐτὰ μιὰ ἀσυνήθιστη κι ἐξωπραγματικὴ ἄσκηση βίας. Ὅσο κι ἂν τὰ βασανιστήρια ἦταν δεδομένα στὴν Ρωμαϊκὴ Αὐτοκρατορία, οἱ ἐντατικοὶ βασανισμοὶ διάρκειας ἑπτὰ καὶ εἴκοσι χρόνων, σίγουρα θὰ ὑπερβαίνουν κάθε ὅριο ἀνθρώπινης ἀντοχῆς. Μὰ τὸν καῖνε, μὰ τὸν κρεμᾶνε ἀνάποδα, ὁ μάρτυρας εἶναι πρακτικὰ ἀθάνατος, καὶ μόνο μὲ ἀποκεφαλισμὸ ἀπαλλάσσονται ἀπὸ τὴν παρουσία του οἱ Ἐθνικοί. Συνεπῶς, κάτι ἄλλο δείχνεται μὲ τὸν ὑπερβολικὸ τονισμὸ τῆς βίας στὰ μαρτυρολόγια, καὶ ὄχι ἡ ἀνύπαρκτη μαζοχιστικὴ τάση τῶν πρώτων Χριστιανῶν ἢ ἡ θανατολαγνεία τους· οὔτε ἡ ἀνυπαρξία τῶν μαρτύρων ἢ τοῦ μαρτυρίου, φυσικά. Στὴν πραγματικότητα, βασισμένοι σὲ προϋπάρχουσες ρωμαϊκὲς ἀντιλήψεις γιὰ τὰ βασανιστήρια, νέες ἀλλὰ καὶ παλαιότερες, οἱ Χριστιανοὶ συνέχισαν ἀλλὰ καὶ ἀντέστρεψαν νοηματικὰ τὴν ρωμαϊκὴ σχέση βασανιστῆ – βασανιζόμενου. Ὁ βασανισμένος νικᾶ, καὶ δὲν χάνει σὲ σχέση μὲ τὸν βασανιστή (ὅπως γινόταν ἕως τότε), ἡ ὁμολογία ἐνοχῆς (τοῦ ἀνακρινόμενου, διὰ τῶν βασανιστηρίων) πλέον, στοὺς Χριστιανούς, ἀποσπᾶται ἄμεσα: ἄρνηση λατρείας τῶν θεῶν, ὁ βασανιζόμενος κατηγορούμενος γίνεται κατήγορος (τῆς ἀρχαίας θρησκείας καὶ τῶν ἠθῶν της) κ.ο.κ. Ὁ μάρτυρας-ἅγιος ἀπεικονίζεται μὲ τὰ σύμβολα τοῦ βασανισμοῦ του, ποὺ πλέον εἶναι σύμβολα τῆς νίκης. Ἡ ὑπερβολή, λοιπόν, εἶναι ἕνας συνδυασμὸς φαντασίας λόγῳ τρόμου (καὶ μόνο ἡ θέα τῶν ἐργαλείων βασανισμοῦ προκαλοῦσε τρομακτικὲς σκέψεις στὸν μέσο ρωμαῖο πολίτη, καὶ παράλληλα δὲν ὑπῆρχαν ἐφημερίδες) ἀλλὰ καὶ νοηματικῆς στόχευσης.

Recent scholarship has highlighted a new focus on bodily suffering and bodily endurance that developed in the first three centuries of the Common Era. Seneca’s letters, amongst a range of Latin, and also Greek texts, show a veritable transformation of ideas of patientia (patience, ability to bear suffering) and hypomone (endurance), newly promoted as positive virtues, appropriate to men as well as women. […] The Christian concentration on violence and suffering was a highly particular distillation of a very Roman predilection. A wealth of recent academic works has concentrated on the Roman preference for spectacular cruelty: maiming, torture and death, as entertainment. The relationship between Christianity and these ‘dangerous games’ has been, in comparison, neglected. The traditional narrative depicts Christian humanity triumphing over Roman cruelty. While there was Christian criticism of violent entertainment, this criticism was not on the kind of humanitarian grounds we might expect. The concern of the Christian critics, like that of the Stoics before them, was with the harm done to the spectator, rather than the ‘spectated’. […]. While traditionally violence stood to show the power of the inflicter, martyrology reversed the equation. A denial, transformation, or transfer of pain shifted the locus of power, in the arena, and in the text. A denial, transformation, or transfer of pain shifted the locus of power, in the arena, and in the text. The greater the violence, the greater the possibility for victory: the more endurance, fortitude, immunity can be shown. The more the torments are multiplied, the more opportunities the victim has for demonstrating victory. The final result, the death of the victim, is of course the ultimate victory, in the Christian scheme. […]

Behind the terror was the belief that only torture could ultimately guarantee the truth, as expressed in the definition of Ulpian: ‘By Quaestio we mean the infliction of bodily torment and pain for the drawing out of the truth.’ While there was some ancient debate regarding the status of evidence gained in this way, torture was never criticized on principle. […] In the North African martyr texts pain is transformed by its participants in a way which the outsider, the enemy, cannot understand.[…] Late antique martyrology managed to reverse the torture process still further […] The Christian has already confessed his or her ‘crime’: his refusal to worship the Roman gods. The aim of the quaestio thus is not to prove that he is a criminal, and to persuade him to reveal his crime. Rather, the object is to force the accused to obliterate this crime. Martyr and martyrologist transform the whole process, so that the confessio produced by torture is the confession, the witness to Christ. […] A further irony, of course, is that the confession that is produced is one that is, in any case, offered willingly. […] The martyr is calm, unruffled, and able to mock at ease, while his torturers, who supposedly are measuring and controlling the pain they are inflicting, have lost control and become bestialized. The power relations between authority and subject are being reversed. […]. The soul/body disjunction present during the earlier tortures is now even more explicit. However, even a lifeless body has to conquer the torturers in the logic of the martyr act, a paradoxical logic of body/soul relations. Although on the one hand martyr discourse consistently denies the importance of the body and its sufferings, on the other it becomes, in the words of Brent Shaw, ‘the critical site of power discourses that flow through it and are inscribed upon it’. Thus when the corpse of Vincent is exposed to wild beasts, they refuse to touch him […] another transformation meant that the heavenly martyr himself was able to take over the role of iudex, as instigator of tormenta against a very different kind of victim.

L. Grig, Torture and truth in late antique martyrology, Early Medieval Europe, 11.4 (2002) 321-336.

Posted in παλιά και νέα θεότητα, Αρχαιότητα, Ρωμαίοι, θρησκεία | Tagged , , , , , , , | Σχολιάστε

Ἡ συγκινητικὴ φωτογραφία

Ὁ πεθαμένος ἄρχισε ὡς πρόεδρος τῶν ΗΠΑ τὴν καταστροφὴ τῆς Μέσης Ἀνατολῆς, μὲ τὸν πόλεμο στὸ Ἰρὰκ τὸ 1991, τοὺς κορμοράνους τοῦ χασάπη Σαντάμ. Ἡ ἀποσάθρωση τῶν καθεστώτων καὶ τῶν κοινωνιῶν αὐτῶν, τελευταῖο παράδειγμα τῆς ὁποίας ἦταν ἡ Συρία -καὶ ἡ Καθημερινή μιλᾶ γιὰ τὸν σκύλο του ποὺ θρηνεῖ τὸν ἰδιοκτήτη του, ἔτσι ἁπλά. Ἀνθρώπινες στιγμές, πρὸς δῆθεν, μπροστὰ στὶς ὁποῖες τάχα ὑποχρεούμαστε νὰ σταθοῦμε στὰ πράγματα ποὺ μᾶς ἑνώνουν ὅλους ὡς ἀνθρώπους. Λὲς καὶ ἡ ἀνθρωπιὰ μπροστὰ στὸ θάνατο εἶναι ἄλλοθι γιὰ νὰ ἀποσιωπήσουμε τὸν πόλεμο καὶ τὰ ψέμματα. Κι ὁ συνηθισμένος φιλελεύθερος (καὶ φιλοζωικός) ἑσμὸς τῶν σχολίων τῆς ἐφημερίδας αὐτῆς στὰ ΜΚΔ συγκινεῖται. Τουλάχιστον στὴ Ρώμη, ὑπῆρχε ἡ damnatio memoriae,  καὶ τὰ κτήνη δὲν γίνονταν καίσαρες μὲ ἐκλογές.

Posted in Δύση | Tagged , , | Σχολιάστε

Κοκταίηλ «Ἁγιασμός»

Ἐκκλησία ποὺ ἔγινε κλάμπ:

https

Σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες ο αριθμός των χριστιανών μειώνεται και πολλές εκκλησίες μένουν άδειες. […] Στην Ιταλία ναοί μετατρέπονται σε γραφεία, συνεδριακά κέντρα, μουσεία ή ακόμα και κλαμπ, όπου την θέση του αγιασμού παίρνουν τα κοκτέιλ. […] στη Γερμανία έκλεισαν περίπου 500 εκκλησίες μέσα στην τελευταία 20ετία. Ένα τρίτο των κτηρίων πωλήθηκαν και οι υπόλοιπες κατεδαφίστηκαν

 

Πηγή

Ἐντάξει, οἱ δεξιοὶ φιλελέδες καὶ οἱ ἀριστεροδεξιοὶ «ἀθεοπαγανιστές»* κάτι τέτοια τὰ κοινοποιοῦν μὲ μιὰ δόση σαρκασμοῦ. Θὰ λάβουν κι αὐτοὶ τὴν ἀνταμοιβή τους, ὅταν θὰ δημιουργήσουν τὴν Ἰσλαμικὴ Εὐρώπη ἀντὶ γιὰ τὴν (γεμάτη φῶς, ἐπιστήμη καὶ χαρά) προχριστιανική, παγανιστικὴ Εὐρώπη, τὴν ὁποία ποθοῦν καὶ γιὰ τὴν ὁποία ἀγωνίζονται τόσους αἰῶνες τώρα. Δὲν εἶναι ὅμως αὐτοὶ τὸ πρόβλημά μας. Τὸ πρόβλημά μας εἶναι οἱ αὐτοπαρουσιαζόμενοι ὡς φιλοσοφικὰ διαλλακτικοὶ Χριστιανοί, τοῦ δόγματος τῆς ξεχειλωμένης Ἐκκλησίας, μισὸ βῆμα πρὶν (ἢ μετά) ἀπὸ τὸ «ἀφοῦ ὅλοι Χριστιανοὶ εἴμαστε», καὶ ἀφοῦ κουραστήκαμε ἀπὸ τὶς ἀπόψεις τοῦ τύπου: «πρόκειται (μόνο) γιὰ γλωσσικὲς παρεξηγήσεις καὶ (μόνο) γεωπολιτικὲς διαφορές». Μιὰ ποὺ αὐτοὶ οἱ διαλλακτικοὶ Ὀρθόδοξοι μᾶς λένε ὅτι ὁ Δυτικὸς Χριστιανισμὸς δὲν εἶναι αὐτὸ ποὺ νομίζουμε, ἀλλὰ ἔχει ποιότητα, ἦθος καὶ βάθος, γιὰ νὰ ἀντιληφθοῦμε, λοιπόν, μὲ ποιοὺς Χριστιανισμοὺς θὰ λογιζόμαστε ὡς «ἕνα πράμα» ἢ ἔστω μὲ ποιοὺς Χριστιανισμοὺς θὰ «συζητᾶμε» θεολογικὰ στὸν αἰώνα τὸν ἅπαντα, ἂς μετατρέψουμε κι ἐμεῖς τὶς ἐκκλησίες μας σὲ ντισκοτὲκ ἢ γκοθάδικα. Προτοῦ αὐτὲς μετατραποῦν ξανὰ σὲ τζαμιά.

* Ὅσοι ἀρχίζουν μὲ τὸ νὰ σοῦ λένε γιὰ τὰ ἐγκλήματα τοῦ Θεοδόσιου καὶ τοῦ Ἰουστινιανοῦ κατὰ τῶν Ἑλλήνων καὶ τελειώνουν μὲ τὴν πλήρη ἀπόρριψη τῆς βιβλικῆς κοσμοαντίληψης, ἀλλὰ κρατᾶνε καὶ μιὰ πισινὴ δηλώνοντας ἄθεοι.

Posted in Δυτικοί, Δύση, Χωρίς κατηγορία, αθεϊσμός, θρησκεία | Tagged , , , | Σχολιάστε

δεξιὲς καταλήψεις

Εἶναι ἰδιαίτερα εὐτυχὲς τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ πρώην σαμαρικιὰ καὶ νῦν νεοδεξιὰ ἐφημερίδα «Δημοκρατία» ἑνώνει τὴ φωνή της μὲ τὸν Μητσοτακισμὸ κατὰ τῶν καταλήψεων. Εἶναι νὰ φυσᾶς τὸ γιαούρτι ὅταν ἔχεις καεῖ ἐπὶ δεκαετίες στὸ χυλό. Κάπου ἐκεῖ, μεταξὺ τῆς «Δημοκρατικῆς» ἐξύμνησης τῶν μεταπολεμικῶν βασιλιάδων καὶ τῶν ἀφιερωμάτων της στὸν χουντικὸ Γεώργιο Παπαδόπουλο ἀφενός, καὶ τοῦ αὐτοδημιούργητου (συμπτωματικά, ἔχει τὸ ἐπώνυμο «Μητσοτάκης»), κεντρώου προφίλ, πολυπολιτισμικοῦ & πολιτικὰ ὀρθοῦ Τζάστιν Τριντὼ τῆς Βαλκανικῆς Χερσονήσου ἀφετέρου, ὑπάρχει μιὰ ἀχτίδα ἐπικοινωνίας καὶ ἐλπίδας.

23s11trude-thumb-large

Προσοχὴ στὰ δάχτυλα τῶν ποδιῶν. Θὰ πάει ἔτσι ὁ Κυριάκος στὴν Ἰνδία;

Καλύτερα ἡ νομιμότητα, σκέφτονται κι οἱ δυό. Μόνο ποὺ ἡ νομιμότητα σημαίνει: ἄπειροι καθηγητὲς φερμένοι ἀπὸ τὰ Πανεπιστήμια Πρίστινας, Βλαχομπογδανίας καὶ Βουλγαρίας, μὲ προσὸν διορισμοῦ τὴν ἐπετηρίδα τους. Καὶ ἐκλογὲς δασκάλων σὲ ἐργάσιμες ὧρες καὶ μέρα, μὲ νόμο-δωράκι, μὴν τυχὸν βασανιστοῦν χάνοντας ἕνα ἀπόγευμα ἢ Σάββατο τὸ χρόνο, γιὰ νὰ πᾶν στὸ σχολεῖο (ἐὰν θέλουν… ) καὶ νὰ ψηφίσουν μὴ σκεφτόμενοι τοὺς ἐργαζόμενους γονεῖς ποὺ δὲν διαθέτουν νταντά. Ὁ μαθηματικὸς μᾶς ἐξηγοῦσε κατὰ τοὺς σεισμοὺς στὴν Καλιφόρνια ὅτι οἱ γέφυρες στοὺς καλιφορνέζικους δρόμους αὐτοκινητόδρομους ἔπεσαν ἐπειδὴ ἦταν φτειαγμένες ἀπὸ ἰδιῶτες -λίγο πρὶν γκρεμιστεῖ συθέμελα ἀπὸ σεισμὸ ἡ σοβιετικὴ Ἀρμενία μὲ τὰ κρατικὰ κτήριά της. Αὐτὴ εἶναι ἡ νομιμότητα, καὶ βλέπω σοβαροὺς Δεξιοὺς νὰ συντάσσονται μὲ ὅλο αὐτὸ τὸ πράγμα. ΝΔ, τὸ παντοτινὸ πολιτικὸ σπίτι τους, καὶ τὸ τελευταῖο (ἤτοι, τελευταία κατοικία, τάφος ἐν ζωῇ -πῶς τὸ λένε;). Μόνο ἡ ΕΡΤ τοὺς χαλοῦσε τὴν (δεξιά… χά, χά) αἰσθητική. Ὅλα κι ὅλα.

pinei_kafe_mitsotakis

«κΑρόιδα»;; Ὁ Καρανίκας τὸ ἔγραψε, ἢ κανὰ συριζέικο τρόλλ;

Posted in παιδεία, Αριστερά, Δεξιά | Tagged , , , , | 2 Σχόλια

Μανιτάρια κατὰ καταλήψεων

Πόσο ρηχὴ εἶναι αὐτὴ ἀλλὰ καὶ ἐτούτη ἡ χριστιανοκομμουνιστικὴ ἔμμεση χείρα βοηθείας στὴν ἀνιστόρητη ἄποψη (βλ. καὶ 1, 2,) ὅτι τάχα ἡ Μακεδονία μοιράστηκε σὲ τρία κομμάτια τὸ 1913 (ἀφοῦ ἡ Μακεδονία «είναι σίγουρο πως ανήκει στους λαούς της») μὲ τὴν Ἑλλάδα νὰ παίρνει μόνο τὸ 51%; (Ἀπέραντο ψέμμα/λάθος.) Ἢ ἡ ἔμμεση χείρα βοηθείας στὴν συριζέικη ἄποψη στὴν ὁποία ἐναντιώνονται οἱ μαθητές, πὼς ὑπάρχει μακεδονικὸ ἔθνος· ἢ στὴν τάχα δημοκρατικὴ ἀλλὰ «ἀγανακτισμένη» ἄποψη πὼς «Στην ουσία δεν ήταν κατάληψη, αλλά ραντεβού» (ἐνῶ γιὰ τὶς τυρόπιτες καὶ κατὰ τοῦ Κοντογιαννόπουλου τὸ 1990, ἦταν πασοκικὴ-δημοκρατικιὰ καὶ κνίτικη, μαρτυρική).

Βλέπουμε στὰ δυὸ ἄρθρα μιὰ ἐπιχειρηματολογία τοῦ τύπου «πετᾶμε τὴ μπάλα στὴν κερκίδα»: Μᾶς λένε ὅτι «ο Χριστός ποτέ δε θα κρατούσε σημαία φωνάζοντας αλυτρωτικά συνθήματα»: Οὔτε κινητὸ τηλέφωνο κρατοῦσε  ὁ Χριστός, βέβαια, καὶ μάλιστα ἡ Ρωμαϊκὴ Αὐτοκρατορία τοῦ 1ου αἰώνα εἶχε τερματίσει τὸ ζήτημα τῶν ἐθνικῶν διεκδικήσεων, ἀλλὰ σήμερα ζοῦμε σὲ ἄλλες ἐποχές, μὲ ἄσχετα ἀλλὰ πραγματικὰ προβλήματα ἀλυτρωτισμοῦ τὰ ὁποῖα γιὰ ὅσους ἀποδέχονται (εἴτε σιωπώντας εἴτε ρητά) τὴν συμφωνία τῶν Πρεσπῶν εἶναι μικρῆς σημασίας γιὰ τὴ ζωὴ τῶν μαθητῶν. Δὲν μποροῦμε λοιπὸν νὰ ἐπικαλούμαστε, ἀθέλητα ἢ μή, τὸν Χριστὸ ὡς σύμμαχο τοῦ σλαβομακεδονικοῦ ψέμματος. Ὁ Χριστός, σοῦ λένε ἐμμέσως οἱ «χριστιανοὶ ἀντιεθνικιστές», ἂν ζοῦσε σήμερα τότε «πιθανόν να έμπαινε μπροστάρης σε ένα κίνημα ανθρώπων [sic: πλεονασμός] που ανεξάρτητα από φυλή και θρήσκευμα, θα διεκδικούσε έναν κόσμο χωρίς φτώχεια, πείνα και πόλεμο» (τίθεται τὸ ἐρώτημα γιατί, ἀφοῦ δὲν ἔπραξε κάτι τέτοιο κατὰ τὸν 1ο αἰώνα, νὰ τὸ κάνει στὸν 21ο), λὲς καὶ πρόκειται γιὰ ἀκτιβιστὴ τῆς Ἀκροαριστερᾶς καὶ ὄχι θεάνθρωπο (ἀφοῦ σὲ χριστιανικὸ ἱστότοπο ἀναδημοσιεύεται τέτοια ἄποψη… πολὺ χριστιανική!). Μὲ τέτοια σιγουριὰ μὲ τὴν ὁποία διαβεβαιώνουν ὁρισμένοι σχετικὰ μὲ τὸ τί θὰ ἔκανε τώρα ὁ Χριστός, εὔκολα θὰ κατέληγε κάποιος νὰ πιστέψει κι ὅτι ὁ Χριστὸς θὰ ἔπαιρνε μὲ ἐνθουσιασμὸ μέρος στὶς ἀφελεῖς, παραπλανητικὲς «ἐκστρατεῖες εἰρήνης» τῆς Σοβιετικῆς Ἕνωσης (ποὺ μπούκαρε στὸ Ἀφγανιστὰν καὶ τὴν Τσεχοσολοβακία) κατὰ τὴ δεκαετία τοῦ ’60, κι ὅτι κατόπιν θὰ γραφόταν σὲ τίποτε χριστιανοκομμουνιστικὲς κολλεκτίβες.

Τὸ ἄκρον ἄωτον τῆς whataboutism λογικῆς εἶναι «Καὶ γιατί δὲν διαδηλώνουν γιὰ τὰ λυόμενα κτήρια;». Τέτοια ἀντίληψη προϋποθέτει τὴν ἄποψη ὅτι μόνο τὰ «κοινωνικὰ» θέματα εἶναι πραγματικά, ἢ ὅτι σὲ κάθε αἴτημα πρέπει νὰ ὑπάρχει καὶ ποσόστωση 1/4 κοινωνικῶν αἰτημάτων, ἢ ὅτι μόνο τὰ κοινωνικὰ καὶ συντεχνιακὰ προβλήματα ἔχουν μεγαλύτερη ἀξία. (Ἀποδέχονται, βεβαίως, τὶς ἐπὶ δεκαετίες ἄπειρες κι ἄσχετες μὲ τὰ ΑΕΙ καταλήψεις καὶ διαδηλώσεις ἀριστερῶν φοιτητῶν κατὰ τοῦ ἰμπεριαλισμοῦ.) Ἂν ὅμως ἀναγνωριστεῖ ἀπὸ τοὺς Ἕλληνες, μὲ τὴ συγκατάθεσή τους, μακεδονικὸ ἔθνος καὶ γλώσσα –μὲ τὴν ὁποία ἀναγνώριση κατὰ τὰ φαινόμενα δὲν ἔχουν κανένα πρόβλημα μερικοί, ἀφοῦ ἡ Μακεδονία εἶναι ὡς χῶρος κάτι σὰν τὴν Σκανδιναβία– σίγουρα θὰ ἐγερθοῦν ἐπισήμως/διακρατικῶς ἀνυπόστατα μειονοτικὰ ζητήματα στὴ βόρεια Ἑλλάδα, καὶ ἐν τέλει ζητήματα συνόρων. Τὰ ὁποῖα προβλήματα μόνο οἱ μαθητὲς καταληψίες κι ὄχι οἱ μὲ τὰ προ-1991 μυαλά τους, δῆθεν ἀντιεθνικιστὲς καθηγητὲς θὰ ἀντιμετωπίσουν στὴν μετέπειτα ζωή τους καὶ στὴν κοινωνία τους. Ἀλλὰ περιμένει κανεὶς ὁποιαδήποτε σοβαρότητα διαλόγου ὅταν διαβάζει τὰ ἑξῆς σουρεαλιστικά: «Ποιός μας κάλεσε σε αυτήν την κινητοποίηση; Η πατρίδα ή μήπως η Μακεδονία η ίδια;». Δηλαδή, τὸ «ἔθνος» κι ἡ «Μακεδονία» εἶναι ἀφηρημένες κατασκευές-ὑποστασιοποιήσεις, ἀνύπαρκτες πέραν τοῦ πολιτικοῦ – νομικοῦ πλαισίου τους, ἐνῶ ἡ «κοινωνία» (ὅπως τὴν ἀντιλαμβάνονται οἱ «ἀντιφασίστες») εἶναι ἕνα πραγματικὸ Ὄν, ἔρχεται ἔξω ἀπ’ τὴν πόρτα σου καὶ τὴν χτυπᾶ νὰ τῆς ἀνοίξεις!

Τὸ ἄκρον ἄωτον  τῆς φιλοσυριζαϊκῆς ἀριστερῆς λογικῆς τὴν ὁποία οἱ χριστιανοκομμουνιστὲς ἀναδημοσιεύουν εἶναι ὅτι ἐνῶ τὸ ΝΑΤΟ ἐπέβαλε τὴ συμφωνία τῶν Πρεσπῶν (ἡ ὁποία ἀναγνωρίζει μακεδονικὸ ἔθνος) μὲ τὴν κυβερνητικὴ συγκατάθεση τῆς ἑλληνικῆς Ἀριστερᾶς, ἔρχονται κατόπιν οἱ Ἀριστεροὶ καὶ παραδίδουν μαθήματα ἀντι-ΝΑΤΟϊσμοῦ καὶ ἀντιιμπεριαλισμοῦ: «Το πρώτο πράγμα που κάνουν είναι να αθωώνουν την πραγματική οικονομική και πολιτική εξουσία (….ενώσεις του κεφαλαίου όπως η ΕΕ και το ΝΑΤΟ)». Λὲς καὶ δὲν ἦταν τὸ ΝΑΤΟ καὶ ἡ Ε.Ε. αὐτοὶ ποὺ ζήτησαν ἀπὸ τοὺς Ἕλληνες μαζὶ μὲ σύμπασα τήν, γύρω ἀπὸ τὸ ΣΥΡΙΖΑ, ἑλληνικὴ τάχα «ἀντιφασιστική» Ἀριστερὰ ν’ ἀποδεχτοῦμε τὴν τελείως ἀνιστόρητη θέση ὅτι ἡ Μακεδονία μπορεῖ νὰ σημαίνει σλαβικὸ μακεδονικὸ ἔθνος κι ὅτι εἶναι γεωγραφικὸς χῶρος ποὺ χωρίστηκε στὰ τρία. Μὴν μᾶς κάνετε κήρυγμα ἀντιΝΑΤΟϊκό, κι ἀπὸ πάνω, ἀφοῦ βρίσκεστε (μὲ τὸ α ἢ τὸ β σκεπτικό, νεορθόδοξο ἢ διεθνιστικό) στὴν ἴδια πλευρὰ μὲ τὸ ΝΑΤΟ: Ἐναντιώνεστε σὲ ὅσους ἐναντιώνονται στὴ συμφωνία ποὺ τὸ ΝΑΤΟ καὶ ἡ Ε.Ε. ἐπέβαλαν μὲ τὴ βοήθειά σας σὲ μᾶς.

Υ.Γ. Ἡ «κομματικότητα τῆς ἐπιστήμης» τῶν χριστιανοκομμουνιστῶν «Μανιταριῶν τοῦ Βουνοῦ» καὶ τῶν  Ἀριστερῶν ἐν γένει ἀποδεικνύεται ἀπὸ τὸ γεγονὸς ὅτι ἐνάντια στὴ συνθήκη τῶν Πρεσπῶν δηλώνουν μόνον ἐπειδὴ καὶ στὸ βαθμὸ ποὺ ἡ συνθήκη «ἐξυπηρετεῖ τὸν ἰμπεριαλισμό». Κατὰ τὰ ἄλλα, πιστεύουν, οἱ ἄσχετοι, ὅτι ἡ Μακεδονία μοιράστηκε ἐπισήμως μὲ τὴ συνθήκη τοῦ Βουκουρεστίου κ.λπ.

Βρίσκουν, φυσικά, οἱ «ἀντιφασίστες» (μολονότι, «ἀντιφασίστες» ἦταν κι οἱ ἀντικομμουνιστικὲς / καπιταλιστικὲς ΗΠΑ, Γαλλία καὶ Ἀγγλία) ἄλλοθι σὲ 2-3 συνθήματα ἀλυτρωτικὰ ἢ ἀκροδεξιά, τὰ ὁποῖα ὅμως δὲν ἐκπροσωποῦν παρὰ ἕνα μικρὸ κομμάτι τῶν μαθητῶν, τὸ ὁποῖο ὑποθέτω ὅτι ἀντιστοιχεῖ στα ἐκλογικὰ ποσοστὰ τῆς Χρυσῆς Αὐγῆς τὴν ὁποία οἱ γονεῖς τῶν μαθητῶν αὐτῶν ψηφίζουν. Τὸ μόνο ἀντικειμενικὸ πρόβλημα εἶναι ἡ διαρκὴς καπηλεία τῶν αὐθόρμητων λαϊκῶν κοινωνικῶν ἀντιδράσεων ἀπὸ τὴν Ἀριστερὰ καὶ ἡ διαρκὴς καπηλεία τῶν αὐθόρμητων λαϊκῶν ἐθνικῶν ἀντιδράσεων ἀπὸ τὴν Ἀκροδεξιά. Εἶναι τὸ γνωστὸ 5%, ποὺ μᾶς κάθεται στὸ σβέρκο. Αἴ, καί; Νὰ μὴν μιλᾶ κανεὶς γιὰ ἐθνικὰ καὶ κοινωνικὰ ζητήματα ἐπειδὴ εἶναι βεβαιότατο ὅτι ὁ Ἀριστεριστὴς θὰ σοῦ ἀρχίσει τὶς οὐτοπιστικὲς μαξιμαλιστικὲς παρλαπίπες του κι ὁ ἐθνικοσοσιαλιστὴς θὰ μιλήσει γιὰ «αἷμα καὶ τιμή»;; Ἅμα εἶναι, φυσικά, κάποιος «συλλέκτης ἀκροδεξιῶν μαθητικῶν συνθημάτων» δὲν θὰ ἀκούσει ποτέ του τὸ σύνθημα «Δὲν εἴμαστε φασίστες, δὲν εἴμαστε ναζί / ἡ Μακεδονία εἶναι ἑλληνική» οὔτε θὰ δεῖ φωτογραφίες σχολικῶν πανὼ μὲ «Ἡ Μακεδονία εἶναι ἑλληνική, ἔξω οἱ φασίστες ἀπὸ τὰ σχολεῖα» καὶ «Ἕλληνες πατριῶτες» μὲ τὴ σβάστικα μέσα σὲ ἀπαγορευτικὸ κύκλο.

Ἡ Ὑπαρκτὴ Ἀριστερὰ πούλησε λιμάνια, πούλησε τραῖνα, πούλησε ἀρχαιολογικοὺς χώρους, καὶ τώρα πουλᾶ καὶ ἀντιφασισμὸ γιὰ νὰ ξελασπώσει.

Βεβαίως, τὸ βαθύτερο πρόβλημα γιὰ τοὺς μονόπλευρα ἀντιλαμβανόμενους τὸν «ἐθνικισμὸ» καὶ τὸν ξύλινο «ἀντι-ἐθνοφυλετισμό», εἶναι αὐτό, καὶ μόνον αὐτό,

Η ιερά μανία που έχει καταλάβει τον προοδευτικό όμιλο της χώρας με τις καταλήψεις των σχολείων για το Μακεδονικό εξηγείται από το γεγονός ότι οι άνθρωποι αντιμετώπιζαν τα παιδιά ως ιδιοκτησία τους, δική τους αποκλειστικότητα. Καλούν σε εγρήγορση τις δημοκρατικές δυνάμεις διότι σε κάποιο από τα σχολεία εμφανίστηκαν συνθήματα της Χρυσής Αυγής, καταπατώντας το συμβόλαιο που έχει υπογράψει η Αριστερά με τη μαθητιώσα νεολαία, η οποία οφείλει να είναι ΣΥΡΙΖΑ, ΑΝΤΑΡΣΥΑ, να θαυμάζει τον «Ρουβίκωνα» και να πετάει μολότοφ στην αστυνομία. Η πρώτη σκέψη που σου έρχεται στο μυαλό είναι ότι, αν δεν περίμεναν πως αργά ή γρήγορα θα συνέβαινε κι αυτό, είναι ηλίθιοι. Είναι μάλλον και η τελευταία.

 

Οὔτε ὁ φασισμὸς οὔτε τίποτε ἄλλο. Τοὺς κλέβουνε τὸ αὐτονόητό τους, αὐτὸ εἶναι ὅλο.

Posted in Αριστερά, Ακροδεξιά, Μακεδονία, Χερσόνησος του Αίμου | Tagged , , , , | Σχολιάστε

Ἀναγεννησιακά 2

Κ. Παπαϊωάννου, Ὁ ἄνθρωπος καὶ ὁ ἴσκιος του, Ἀθήνα 19952:

Ἡ Ἀναγέννηση εἶναι ἡ πρώτη ἐποχὴ μέσα στὴν Ἱστορία ποὺ κατόρθωσε νὰ ἀρνηθεῖ καὶ νὰ διαγράψει τὸ δικό της ἄμεσο παρελθὸν καὶ τὴ δική της ἄμεση παράδοση καὶ νὰ δημιουργήσει μιὰ παράδοση ἐκ τοῦ μηδενός, ἀνατρέχοντας σ’ ἕνα παρελθὸν ἀπὸ τὸ ὁποῖο τὴ χώριζαν δεκαπέντε αἰῶνες χριστιανισμοῦ καὶ σὲ μιὰ παράδοση ποὺ ἀπὸ τὴν ἴδια της τὴν οὐσία δὲν ἦταν δυνατὸν νὰ βγεῖ ἔξω ἀπὸ τὰ ὅρια τῆς «οὑμανιστικῆς καλλιέργειας» καὶ ποὺ δὲν μποροῦσε παρὰ νὰ είναι ριζικὰ ἔξω ἀπὸ τὶς προσλαμβάνουσες δυνάμεις τῆς μαζικῆς ψυχῆς –αὐτῆς τῆς μαζικῆς ψυχῆς ποὺ λίγο πρωτύτερα, στὴ ρωμανογοτθικὴ ἐποχή, ἦταν κύρια πηγὴ καὶ ὁ κύριος δέκτης τῶν ἀξιῶν τοῦ πολιτισμοῦ…

[…] …τὴν ἐξουδετέρωση κάθε αὐθεντικῆς ἀπόπειρας συνέχισης τῆς παράδοσης καὶ τὴν πλήρη ἐξαφάνιση κάθε ζωντανοῦ δεσμοῦ ἀνάμεσα στὴ μάζα καὶ τὴν πνευματικὴ δημιουργία. Αὐτὸ τὸ χάσμα ἀποκαλύφθηκε σὰν ἕνα τραγικὸ πρόβλημα τοῦ πολιτισμοῦ ὅταν ἡ γαλλικὴ ἐπανάσταση καὶ ὁ ρομαντισμὸς γκρέμιζαν…

Λογοτέχνες, Ἰακωβίνοι καὶ σαλόνια. Πολλὰ σαλόνια. Τώρα, μὲ τηλεόραση καὶ διαδίκτυο.

Posted in Δύση | Tagged , | Σχολιάστε

Καὶ ἄλλος χριστιανικὸς «κομμουνισμὸς» καὶ κοινοκτημοσύνη

Ὁ Μαντζαρίδης κάνει διάκριση ἀνάμεσα στὸ «αὐτὰ ποὺ ἔχω πρέπει νὰ τὰ καταστήσω ὅλων» καὶ στὸ «αὐτὰ ποὺ ἔχεις πρέπει νὰ στὰ πάρουμε»:

Ἡ χριστιανικὴ κοινοκτημοσύνη διαφέρει πολὺ ἀπὸ τὴν κομμουνιστική. Τὸ ἀξίωμα στὸν Χριστιανισμὸ εἶναι, «καθετὶ ποὺ μοῦ ἀνήκει εἶναι καὶ δικό σου», ἐνῶ τὸ ἀξίωμα στὸν Κομμουνισμὸ εἶναι, «καθετὶ ποὺ σοῦ ἀνήκει εἶναι καὶ δικό μου». Ἡ χριστιανικὴ κοινοκτημοσύνη στηρίζεται στὴν ἐλεύθερη καὶ αὐθόρμητη συγκατάθεση, ἐνῶ ἡ κομμουνιστικὴ στὴν ἐξωτερικὴ ἐπιβολὴ καὶ τὸν καταναγκασμό. Ἐπιπλέον ἡ χριστιανικὴ κοινοκτημοσύνη ἀναγνωρίζει ὡς πραγματικὸ κύριο τῶν ἀγαθῶν τὸν Θεό, ἐνῶ ἡ κομμουνιστικὴ τὸν ἄνθρωπο.

Γ. Ι. Μαντζαρίδης, Χριστιανικὴ Ἠθική, τ. 2, Θεσσαλονίκη 20102, σ. 452.

Παρατηρεῖται εὔκολα ὅτι οἱ Πατέρες ἐνῶ προτρέπουν τοὺς πλούσιους νὰ ἐλεοῦν καὶ νὰ διαμοιράσουν τὴν περιουσία τους καὶ τοὺς κατηγοροῦν μὲ δριμύτητα γιὰ τὴν πλεονεξία, τὴν ἀνισότητα καὶ τὴν κατοχὴ περιττῶν ἀγαθῶν, ὅταν ὡστόσο ἀπευθύνονται στοὺς φτωχοὺς δὲν προτρέπουν στὴν ἐπανάσταση, προτροπὴ ἡ ὁποία φυσικὰ εἶναι τὸ Α καὶ τὸ Ω μιᾶς κομμουνιστικῆς πολιτικῆς γιὰ τὴν ἐξάλειψη τῆς φτώχειας:

Νὰ ἐνθυμῆσαι τὸν ἀποστολικὸν λόγον «δι’ ὅλα νὰ εὐχαριστῆτε». Εἶσαι πτωχός; ἔχεις ἐξάπαντος ἄλλον πτωχότερον ἀπὸ ἐσέ. Ἔχεις διὰ δέκα ἡμέρας τρόφιμα ἐσύ; ἐκεῖνος ἔχει διὰ μίαν.

Μ. Βασίλειος, Ἐν λιμῷ καὶ αὐχμῷ, 6

Μάλιστα, ὁ ἐπιπλέον πλοῦτος, ἡ ἀνισότητα δὲν εἶναι καταρχὴν κακή. Ἡ φτώχεια δὲν ἀποτελεῖ λόγο γιὰ ὁτιδήποτε ἄλλο ἐκτὸς ἀπὸ τὸ νὰ κάνει ὁ φτωχὸς ὑπομονὴ καὶ ὁ πλούσιος νὰ τὸν βοηθάει:

Ὁ φιλάνθρωπος Θεὸς ἀπὸ τὴν ἀρχὴν δὲν τὸν κατηγόρησε διὰ ἀγνώμονα συμπεριφοράν, ἀλλὰ πάντοτε εἰς τὸν ὑπάρχοντα πλοῦτον ἐπρόσθετε καὶ ἄλλον, μήπως τυχόν, ἀφοῦ τοῦ ἐπροκαλοῦσε κάποτε κορεσμόν, θὰ ἠμποροῦσε νὰ προτρέψῃ τὴν ψυχὴν νὰ γίνῃ κοινωνικὴ καὶ ἥμερη. […] Διατί λοιπὸν ἔφεραν μεγάλην ἐσοδείαν τὰ χωράφια ἑνὸς ἀνθρώπου ποὺ δὲν ἔμελλε νὰ κάμῃ κανένα καλὸν ἀπὸ τὴν εὐφορίαν; Διὰ νὰ φανῇ καλύτερα ἡ μακροθυμία τοῦ Θεοῦ καὶ ὅτι ἡ ἀγαθότης του φθάνει μέχρι καὶ τοῦ σημείου αὐτοῦ. […] Μήπως ὁ Θεὸς εἶναι ἄδικος ποὺ ἄνισα μοιράζει εἰς ἡμᾶς τὰ ἀναγκαῖα διὰ τὴν ζωήν; Διατί ἐσὺ πλουτεῖς καὶ ἐκεῖνος εἶναι πτωχός; Διὰ κανένα ἄλλον λόγον παρὰ διὰ νὰ λάβῃς ἐξάπαντος καὶ ἐσὺ τὸν μισθὸν τῆς ἀγαθότητος καὶ τῆς καλῆς διαχειρίσεως καὶ ἐκεῖνος διὰ νὰ τιμηθῇ μὲ τὰ μεγάλα ἔπαθλα τῆς ὑπομονῆς.

Μ. Βασίλειος, Ὁμιλία εἰς τὸ ρητὸν τοῦ Εὐαγγελίου τοῦ Λουκᾶ· «Καθελῶ μου τὰς ἀποθήκας καὶ μείζοντας οἰκοδομήσω», καὶ περὶ πλεονεξίας, 1 καὶ 7.

Κατὰ τὸν Χρυσόστομο:

Εἶναι μεγάλο ἀπόκτημα ἡ πτωχεία εἰς ἐκείνους ποὺ τὴν ὑπομένουν μὲ χριστιανικὸν τρόπον ζωῆς, θησαυρὸς ἀναφαίρετος… […] Ἂς ζῶμεν χριστιανικὰ εἰς ὅλα, ἀγαπητοί, καὶ δὲν θὰ ἠμπορέσῃ νὰ μᾶς βλάψῃ καθόλου ἡ πτωχεία, ἀλλὰ καὶ θὰ μᾶς ὠφελήσῃ τὰ μέγιστα, θὰ μᾶς κάνει λαμπροτέρους καὶ πλουσιωτέρους ἀπὸ ὅλους τοὺς πλουσίους.

Ἰωάννης Χρυσόστομος, Β΄ ὁμιλία εἰς τοὺς ἀνδριάντας, 8, καί:

…νὰ εὐχαριστῇς τὸν Θεόν, διότι σὲ κατέταξεν εἰς αὐτὴν τὴν κατηγορίαν (τοῦ φτωχοῦ), ὄχι ἀπὸ μίσος, ἀλλὰ ἀπὸ μεγάλην ἀγάπην…

Ἰωάννης Χρυσόστομος, Α΄ ὁμιλία εἰς τοὺς ἀνδριάντας, 11.

Ὁ Χρυσόστομος κι ἀλλοῦ τονίζει, παράλληλα μὲ τὸ ὑποχρεωτικὸ τῆς ἐλεημοσύνης, τὸν ὑποκειμενικὸ χαρακτήρα τῆς ἐλεημοσύνης, ἡ ὁποία δὲν εἶναι «ἀπὸ τὸν καθένα ἀνάλογα μὲ τὶς δυνατότητές του» ἀλλὰ «ἀνάλογα μὲ τὴ διάθεσή του»:

…Διότι δὲν εἶπε (ὁ ἀπ. Παῦλος) νὰ εἰσφέρῃς τόσον καὶ τόσον, διὰ νὰ μὴ γίνῃ βαρεῖα ἡ ἐπιταγὴ καὶ προβάλλουν πολλοὶ τὴν πενίαν ὡς πρόσχημα. Ὥστε νὰ μὴν λέγουν οἱ πτωχοὶ τί νὰ δώσωμεν, ἂν δὲν εἴμεθα εἰς θέσιν; Ἀλλὰ τὸ μέτρον τῆς εἰσφορᾶς τὸ ὥρισεν ἀναλόγως πρὸς τὴν δύναμιν τῶν εἰσφορόντων. «Κάθε ἕνας ἀπὸ ἐσᾶς», λέγει, «ἂς ξεχωρίζῃ εἰς τὸ σπίτι του κάποιο ποσὸν καὶ ἂς μαζεύῃ σιγὰ – σιγὰ θησαυρὸν μὲ ὅ,τι εὐκολύνεται»· καὶ δὲν εἶπεν ὅ,τι ἢμπορεῖ ἢ ὅ,τι εὑρεθῇ ἀλλὰ «ὅ,τι εὐκολύνεται» […] Διότι ἂν ἀπέβλεπε μόνον εἰς τὸ συμφέρον ἐκείνων (τῶν φτωχῶν), τότε θὰ διέτασσε (ὁ Θεός) μόνον νὰ δοθοῦν τὰ χρήματα καὶ δὲν θὰ ἐζητοῦσε καὶ τὴν προθυμίαν τῶν διδόντων. Τώρα ὅμως βλέπεις ὅτι ὁ ἀπόστολος μὲ κάθε τρόπον παραγγέλλει αὐτὸ κυρίως…Καὶ λέγει μὲν κάποτε· «Νὰ δίδῃς ὄχι μὲ λύπην ἢ ἀπὸ ἀνάγκην, διότι ὁ Θεὸς ἀγαπᾷ ἐκεῖνον ποὺ δίδει μὲ προθυμίαν καὶ χαρούμενον πρόσωπον».

Ἰωάννης Χρυσόστομος, Περὶ ἐλεημοσύνης, 4.

Φαίνεται ὅτι οἱ χριστιανοσοσιαλιστὲς διάβασαν μόνο τὶς Πράξεις τῶν Ἀποστόλων. Μὲ τὴν ἴδια ἀντίληψη μὲ τὸν Μ. Βασίλειο, ὁ Χρυσόστομος ζητᾶ ἀπὸ τὸν φτωχὸ νὰ ὑπομένει:

Πόσους ἀκούω νὰ λέγουν, ἂς μὴ ὑπάρχῃ ἡ φτώχεια; Ἂς ἀποστομώνωμεν λοιπὸν αὐτοὺς ποὺ λέγουν τέτοια· διότι εἶναι βλασφημία νὰ λέγωνται αὐτά. Ἂς λέγωμεν λοιπὸν πρὸς αὐτούς, ἂς μὴ ὑπάρχῃ μικροψυχία· διότι ἡ πτωχεία ἐπέφερεν εἰς τὴν ζωήν μας ἀναρίθμητα ἀγαθά […] Καὶ σὺ λοιπὸν εἶσαι πλούσιος; Νὰ ἐπιδείξῃς πολλὴν τὴν ἐλεημοσύνην σου. Ἔγινες πτωχός; Νὰ ἐπιδείξεις μεγάλην καρτερίαν καὶ ὑπομονήν. Διότι οὔτε ὁ πλοῦτος εἶναι κακὸς γενικῶς, οὔτε ἡ πτωχεία· ἀλλὰ γίνονται καλὰ ἢ κακὰ ἀπὸ τὴν προαίρεσιν ἐκείνων ποὺ τὰ μεταχειρίζονται.

Ἰωάννης Χρυσόστομος, Ὁμιλία ΙΕ΄ εἰς τὴν συμφορὰν τῆς πόλεως Ἀντιοχείας, 3. Καί:

Ὁ φτωχὸς… οὔτε ἀπελπίστηκε οὔτε βλασφήμησε, οὔτε ἀγανάκτησε· δὲν εἶπε στὸν ἑαυτό του, αὐτὸ ποὺ λένε πολλοί· «Τί ἄραγε σημαίνει αὐτό; Αὐτὸς ποὺ ζῇ μὲ τὴν κακία καὶ τὴ σκληρότητα καὶ τὴν ἀπανθρωπιὰ τὰ ἀπολαμβάνει ὅλα περισσότερο ἀπ’ ὅ,τι πρέπει, καὶ οὔτε λύπη ὑπομένει οὔτε κανένα ἄλλο ξαφνικὸ κακὸ ἀπὸ τὰ πολλὰ ποὺ συμβαίνουν στοὺς ἀνθρώπους, ἀλλὰ καὶ τὴν ἡδονὴ καθαρὴ τὴν ἀπολαμβάνει· ἐνῶ ἐγὼ δὲν μπορῶ ν’ ἀπολαύσω οὔτε τὴν ἀπαραίτητη τροφή. Σ’ αὐτόν, ἐνῶ δαπανᾶ ὅλα τὰ ὑπάρχοντά του σὲ παρασίτους καὶ σὲ κόλακες καὶ στὴ μέθη, τρέχουν ὅλα σὰν ἀπὸ πηγές, ἐνῶ ἐγὼ γίνομαι παράδειγμα σὲ ὅσους μὲ βλέπουν καὶ ντροπὴ καὶ περίγελως καὶ λειώνω ἀπὸ τὴν πείνα. Ἄραγε αὐτὰ εἶναι ἔργα πρόνοιας; ἄραγε ἐπιβλέπει κάποια δικαιοσύνη τὰ ἀνθρώπινα πράγματα;» Τίποτε ἀπὸ αὐτὰ δὲν εἶπε, οὔτε σκέφθηκε.

Ἰωάννης Χρυσόστομος, Ὁμιλία Α΄ εἰς τὸν πτωχὸν Λάζαρον, 9. Καί:

Δὲν εἶπε αὐτὸ ποὺ λένε πολλοὶ ἀπὸ τοὺς φτωχούς· «Αὐτὰ εἶναι ἀπόδειξις τῆς πρόνοιας; Ἐπιβλέπει ἄραγε ὁ Θεὸς τὰ ἀνθρώπινα; Ἐγὼ ζῶ ἐνάρετα καὶ πεινῶ, καὶ αὐτὸς ζῆ μέσα στὴν ἀδικία καὶ εἶναι πλούσιος». Τίποτε ἀπὸ αὐτὰ δὲν σκέφθηκε, ἀλλὰ ὑποτασσόταν στὴν ἀκατάληπτη φιλανθρωπία τοῦ Θεοῦ· ἔσφιγγε τὴν ψυχή του, ὑπέμενε καρτερικά, γινόταν πρότυπο ὑπονομνῆς…

Ἰωάννης Χρυσόστομος, Ὁμιλία Στ΄ εἰς τὸν πτωχὸν Λάζαρον, 5.

Στὸν «αὐθεντικὸ Χριστιανισμὸ» δὲν ὑπάρχουν αὐτὲς οἱ ἀσπρόμαυρες νεοτερικὲς παρωπίδες οὔτε τὸ ὀρθολογικὸ πρόγραμμα τοῦ ἐπιστημονισμοῦ, ποὺ ὅλα τὰ βλέπει ἁπλά, ἀφοῦ ἡ Γῆ «ἔτσι κι ἀλλιῶς θὰ γίνει κόκκινη» εἴτε ἀπὸ τὸ αἷμα τῶν ἀδικημένων εἴτε ἀπὸ τὸ αἷμα τῶν πλούσιων:

Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχη ἄνθρωπος τελείως δίκαιος, ὥστε νὰ εἶναι καθαρὸς ἀπὸ ἁμαρτία· καὶ πάλι, δὲν ὑπάρχει κανένας ἄνθρωπος τόσο κακός, ὥστε νὰ μὴν ἔχη ἔστω καὶ ἕνα μικρὸ καλό. Ἐννοῶ τὸ ἑξῆς μ’ αὐτὸ ποὺ λέγω. Ὁ τάδε ἁρπάζει καὶ ἐκμεταλλεύεται καὶ καταστρέφει, ἀλλὰ μερικὲς φορὲς δίνει ἐλεημοσύνη, μερικὲς φορὲς εἶναι συνετός, μερικὲς φορὲς λέγει ἕναν καλὸ λόγο, κάποτε βοήθησε ἔστω κι ἕναν ἄνθρωπο, μερικὲς φορὲς ἔκλαψε, μερικὲς φορὲς λυπήθηκε. 

Ἰωάννης Χρυσόστομος, Ὁμιλία Στ΄ εἰς τὸν πτωχὸν Λάζαρον, 9.

Ὑπὸ αὐτὴ τὴν ἔννοια πρέπει νὰ κατανοηθοῦν τὰ παρακάτω:

Ποῖον, λέγει (ὁ πλούσιος), ἀδικῶ μὲ τὸ νὰ προστατεύω τὰ ἰδικά μου; Ποῖα, πές μου, εἶναι ἰδικά σου; Ἀπὸ ποῦ τὰ ἔλαβες καὶ τὰ ἔφερες εἰς τὴν ζωήν; Ὅπως ὅταν κάποιος, ἀφοῦ καταλάβῃ εἰς τὸ θέατρον θέσιν θέας, ἐμποδίζῃ ἔπειτα τοὺς εἰσερχομένους, μὲ τὸ νὰ νομίζῃ ἰδικόν του αὐτὸ ποὺ εἶναι κοινὸν κατὰ τὴν χρῆσιν εἰς ὅλους, τέτοιοι εἶναι καὶ οἱ πλούσιοι. Δηλαδὴ ἀφοῦ ἐκ τῶν προτέρων ἐκυρίευσαν τὰ κοινὰ ἀγαθά, τὰ ἰδιοποιοῦνται λόγῳ τοῦ ὅτι τὰ ἐπρόλαβαν. […] Ἢ αὐτὸς μὲν ποὺ ἀπογυμνώνει τὸν ντυμένον θὰ ὀνομασθῇ λωποδύτης, ἐκεῖνος δὲ ποὺ δὲν ἐνδύει τὸν γυμνόν, ἐνῶ ἠμπορεῖ νὰ τὸ κάμῃ, ἀξίζει νὰ ὀνομασθῇ μὲ ἄλλο ὄνομα; Τὸ ψωμὶ ποὺ κρατᾶς ἐσύ, εἶναι αὐτοῦ ποὺ πεινᾶ. Τὸ ἔνδυμα ποὺ φυλάσσεις εἰς τὰς ἱματιοθήκας εἶναι αὐτοῦ ποὺ γυμνητεύει. Τὰ παπούτσια ποὺ σαπίζουν εἰς σὲ εἶναι τοῦ ξυπόλυτου. Τὸ ἀργύριον ποὺ ἔχεις παραχωμένον εἶναι αὐτοῦ ποὺ τὸ χρειάζεται. Λοιπὸν τόσους ἀδικεῖς, ὅσους ἠμποροῦσες νὰ εὐεργετήσῃς.

Μ. Βασίλειος, Ὁμιλία εἰς τὸ ρητὸν τοῦ Εὐαγγελίου τοῦ Λουκᾶ· «Καθελῶ μου τὰς ἀποθήκας καὶ μείζοντας οἰκοδομήσω», καὶ περὶ πλεονεξίας, 7.

Στὴ χριστιανικὴ γραμματεία, εἴτε τῆς Καινῆς Διαθήκης (ἐπεισόδιο μὲ τὸν Ἀνανία) εἴτε στὰ πατερικὰ κείμενα ὅπως τὰ παραπάνω, δὲν ὑπάρχει ἡ σοσιαλιστικὴ ἀπειλὴ βίας πρὸς ὅσους δὲν ἐκπληρώνουν τά (χριστιανικά) καθήκοντά τους πρὸς τὸν πλησίον. Εἴτε ὁ Μ. Βασίλειος κι ὁ Χρυσόστομος ὑπενθυμίζουν τὶς μεταθανάτιες συμφορὲς γιὰ ὅσους δὲν βοηθοῦν τοὺς φτωχούς, εἴτε ὁ Ἀνανίας πεθαίνει θαυματουργικά, δὲν ὑπάρχει καμμιὰ ἀστυνομία. Αὐτὴν τὴν ἀπουσία σοσιαλιστικῆς ἀστυνομίας «ἀγνοοῦν» οἱ ἐνθουσιώδεις ὁπαδοὶ τῆς σύγκλισης χριστιανισμοῦ καὶ κομμουνισμοῦ. Ἐννοεῖται ὅτι τὸ σοφιστικὸ συμπέρασμα ἑνὸς βέρου Ἀριστεροῦ, ὅτι μὲ τὰ παραπάνω οἱ Πατέρες, καὶ γενικότερα ὁ Χριστιανισμός, εὐνοοῦν τὴν παρούσα κατάσταση ταξικῆς ἀνισότητας, προϋποθέτει τὴν ἀτεκμηρίωτη ἄποψη ὅτι οἱ Πατέρες, οἱ συγγραφεῖς τῆς Κ. Διαθήκης, οἱ «παπάδες» κ.λπ. δὲν πίστευαν στὴν μεταθανάτια τιμωρία παρὰ κορόιδευαν τὸν κοσμάκη. Τὸ ἀντίθετο συμβαίνει: Καὶ τὶς μεταθανάτιες τιμωρίες ὑπενθυμίζουν ἀλλὰ καὶ τὸ καθῆκον γιὰ βοήθεια ἐδῶ καὶ τώρα.

Ἀλλὰ αὐτὰ εἶναι ψιλὰ γράμματα γιὰ ὅσους θέλουν νὰ προσδέσουν τὸν «αὐθεντικὸ Χριστιανισμὸ» στὸ α ἢ τὸ β (κι αὔριο τὸ γ) κοινωνικοπολιτικὸ ὅραμα καὶ σύστημα. Στοῦ κουφοῦ τὴν πόρτα ὅσο θέλεις βρόντα, ὅσον ἀφορᾶ ἀνθρώπους ποὺ πέρασαν ἀπὸ ἀριστερὲς φοιτητικὲς ὀργανώσεις ἢ ἀναρχικὲς καταλήψεις. Ἡ μὴ προτροπὴ σὲ βίαιη ἐπανάσταση δὲν σημαίνει ἀπαραίτητα ἀπαγόρευσή της, βεβαίως. Ἡ ἀπουσία προτροπῆς γιὰ νὰ ἐξεγερθεῖς δὲν εἶναι τὸ ἴδιο πράγμα μὲ τὴν προτροπὴ νὰ μὴν ἐξεγερθεῖς. Οὔτε ὅτι εἶναι ἀπαραιτήτως λαθεμένες οἱ ἐξεγέρσεις. Ἡ ἀπουσία προτροπῆς γιὰ ἐξέγερση, ὅμως, σημαίνει ἀπαραίτητα ὅτι ὅταν ἕνας Χριστιανὸς καὶ πολλοὶ Χριστιανοὶ σκέφτονται ἂν θὰ πρέπει νὰ συμμετάσχουν σὲ μιὰ ἐξέγερση ἡ ἀπόφασή τους ἐξαρτᾶται ἀπὸ ἄλλους παράγοντες κι ὄχι μόνο ἀπὸ τὴν γενικὴ χριστιανικὴ αἴσθηση περὶ ἀδικίας. Καὶ συνεπῶς, σημαίνει ὅτι δὲν μποροῦν νὰ δικαιολογήσουν τὴ συμμετοχὴ ἢ μὴ συμμετοχὴ σὲ μιὰ συγκεκριμένη ἐξέγερση (ἢ τὴν ἔναρξη, μόνοι τους, μιᾶς ἐξέγερσης) μὲ βάση τὴ γενικὴ χριστιανικὴ αἴσθηση περὶ ἀδικίας, ἀλλὰ ἀπαιτοῦνται κι ἄλλα κριτήρια, πολιτικά. Ἄλλωστε, κανεὶς δὲν εἶδε τοὺς Ἀριστεροχριστιανούς (ἀλλὰ καὶ τοὺς Ἀριστερούς) νὰ τρέχουν σὲ κάθε διαδήλωση καὶ κάθε ἐκδήλωση κοινωνικοῦ ἀκτιβισμοῦ, οὔτε σὲ κάθε «κάλεσμα» καὶ κάθε «πορεία». Παρὰ μόνο συμμετέχουν σὲ μερικὲς ἀπὸ αὐτὲς τὶς ἐκδηλώσεις-ἀκτιβισμούς, μὲ τοὺς ὁποῖους ἐκ τῶν προτέρων γνωρίζουν ὅτι συμφωνοῦν ἰδεολογικὰ ἢ καὶ κομματικά. Τὶς ὑπόλοιπες τὶς σνομπάρουν. Ἄρα, διαψεύδουν τὸν ἑαυτό τους ὅταν ἐπικρίνουν τοὺς μὴ ἀκτιβιστές –τούς, ἁπλά, πιὸ δύσπιστους στὶς ἀποτυχημένες ὑποσχέσεις ἐπίγειας Οὐτοπίας. Κατανοῶ κι ἀποδέχομαι τὸν σχετικισμὸ τοῦ τύπου «ἡ κοινωνικὴ ἐξέγερση ἦταν ἀδύνατη κατὰ τὸν 4ο αἰώνα ὡς κοινωνικὴ δυνατότητα, καὶ γι’ αὐτὸ ἀδιανόητη ὡς προτροπὴ γιὰ τοὺς Πατέρες, ἀλλὰ τώρα δὲν εἶναι». Ἀλλὰ αὐτὸ δὲν δικαιολογεῖ τὴν ἀπόπειρα να πᾶμε στὸ –τελείως ἀβάσιμο, μὲ βάση τοὺς Πατέρες τοὺς ὁποίους ἐπικαλοῦνται οἱ Ἀριστεροχριστιανοί– ἄλλο ἄκρο. Μιὰ ἐξέγερση μπορεῖ νὰ εἶναι καλὴ ἢ κακή, ὅμως οὔτε δικαιολογεῖται οὔτε ἀπορρίπτεται βάσει ἁπλῶς τοῦ Χριστιανισμοῦ. Ἐννοεῖται ὅτι πέρα ἀπὸ τὴν βίαιη ἐξέγερση ἢ τὴν συμμετοχὴ καὶ δικαιολόγησή της, ὑπάρχει καὶ ἡ ἀνυπακοὴ σὲ ἄδικες ἐντολές (Πράξεις, 5.29) ἢ ὁ δημόσιος ἔλεγχος τοῦ ἀδικοῦντα (Κατὰ Ἰωάννην, 18.23). Σὲ κάθε περίπτωση, οἱ Ἀριστεροχριστιανοὶ διαστρεβλώνουν τοὺς Πατέρες τοὺς ὁποίους ἐπικαλοῦνται ἀφήνοντας τὸ ὑπονοούμενο ὅτι τὰ γραπτά τῶν Πατέρων ἐκείνων χρησιμεύουν ὡς φιλοσοφικὴ βάση γιὰ βίαιη ἐξέγερση.

Βέβαια, ὅλα αὐτὰ κανονικὰ θὰ ἦταν φιλολογικὲς ὑποσημειώσεις. Ποιὸς θὰ νοιαζόταν πέρα ἀπὸ τοὺς φιλοπερίεργους καὶ φιλόλογους γιὰ ὅλα αὐτά, ἐὰν δὲν ὑπῆρχε μιὰ πολιτικὴ προσπάθεια νὰ φανεῖ, μὲ συνέδρια «Ἐκκλησίας καὶ ΣΥΡΙΖΑ Ἀριστερᾶς», χαριεντιζόμενους κληρικοὺς μὲ ΓΑΠ καὶ Συριζαίους, μὲ «προοδευτικοὺς θεολόγους», μὲ παλαιολιθικοὺς ἀντιδεξιοὺς ποὺ ψάχνουν γιὰ ἀνθρωπιστικὴ συμμαχία μὲ σταλινο-τροτσκυστο-αντιφάδες κ.λπ., πόσα κοινὰ στοιχεῖα ἔχει ἡ ἀριστερὴ παράδοση μὲ τὸν «αὐθεντικὸ Χριστιανισμό»; Καὶ πόσο δόλο ἐμπεριέχει ἡ λήθη τοῦ γεγονότος ὅτι ἂν στὴν Ἑλλάδα ἡ διοίκηση τῆς μετεμφυλιακῆς Ἐκκλησίας ἦταν φανατικὰ ἀντιαριστερὴ αὐτὸ ὀφείλεται ἀποκλειστικά, καὶ μόνο, στὴν μεσοπολεμικὴ σοβιετικὴ καὶ ἐγχώρια Ἀριστερά, ποὺ γκρέμιζε ἐκκλησίες καὶ χειροκροτοῦσε τὸ γκρέμισμα, ἀντίστοιχα;

Ὑπὸ ἄλλες συνθῆκες, θὰ ἔβρισκα πολὺ διασκεδαστικοὺς τόσο τοὺς ἐθνικόφρονες Χριστιανοὺς ποὺ καμαρώνουν γιὰ τὶς ἐθνικὲς βίαιες ἐξεγέρσεις καὶ κατανοοῦν τὶς αἰτίες τους ἀλλὰ δὲν μποροῦν νὰ κατανοήσουν μιὰ ἐξέγερση γιὰ κοινωνικὰ αἴτια (λένε καὶ taxation is theft)· ὅσο καὶ τοὺς ἀριστερόστροφους Χριστιανοὺς ποὺ κάνουν τὸ ἀντίθετο, καὶ κατανοοῦν πάντοτε μιὰ ἐξέγερση γιὰ κοινωνικὰ κριτήρια ἢ μὲ θέμα τὸν δικαιωματισμό, ἀλλὰ ὅποτε πρόκειται γιὰ «ἐθνικὰ θέματα» σοῦ ρίχνουν τὸ antifa σύνθημα-καραμέλα περὶ «ἐθνικισμοῦ», ταυτιζόμενοι ἀνεπίγνωστα μὲ τοὺς ἀκροδεξιούς, ἐθνικοσοσιαλιστὲς κ.ἄ. ὅσον ἀφορᾶ τὴν σημασία τῆς λέξης «ἐθνικισμός» (ὄχι λ.χ. μὲ τὸν Ἀλέξανδρο Παπαναστασίου). Δυστυχῶς ὅμως, οἱ συνθῆκες εἶναι τέτοιες ὥστε ἀντὶ γιὰ γέλια σὲ πιάνουν τὰ κλάματα μὲ τοὺς ἐθνικόφρονες Χριστιανοὺς καὶ τοὺς χριστιανοκομμουνιστὲς Χριστιανούς.

 

Posted in Αριστερά, ανθρωπισμός, θρησκεία, κοινωνία | Tagged , , , , , , , , | Σχολιάστε

Περὶ χριστιανικοῦ καὶ χρυσοστομικοῦ κομμουνισμοῦ

Ὁ Μπερντιάγεφ χαρακτήριζε τὸν Χρυσόστομο «αὐθεντικὸ κομμουνιστῆ«, ὁ π. Γεώργιος Μεταλληνὸς ἔκανε λόγο γιὰ «κομμουνισμὸ τῆς ἀγάπης». Θὰ μποροῦσαμε νὰ μιλήσουμε καὶ γιὰ «καλοκαιρινὸ χειμώνα» καὶ γιὰ «νύχτα τῆς ἡμέρας«, ἂν εἶναι νὰ ἐντυπωσιάσουμε καὶ νὰ ἐκχριστιανίσουμε τοὺς ἰδεολογικοὺς Ἀφέντες, τὴν Ἀριστερά. Φοβᾶμαι ὅτι θὰ ἀποτύχουμε. Γιατὶ σὺν τοῖς ἄλλοις ὁ σκοπὸς δὲν ἁγιάζει τὰ μέσα. Καὶ τὰ μέσα τῆς Ἀριστερᾶς εἶναι ἡ νομικὰ καὶ βίαια ἀναγκαστικὴ κολλεκτιβοποίηση ἐνῶ τῆς πρωτοχριστιανικῆς Ἐκκλησίας εἶναι ἡ προαιρετικὴ κολλεκτιβοποίηση (κοινοκτημοσύνη).

Στὶς Πράξεις τῶν Ἀποστόλων, 5.3-4, ὁ Πέτρος λέει ὅτι ὁ Ἀνανίας εἶχε δικαίωμα νὰ κατέχει τὸ χωράφι του ποὺ κατόπιν πούλησε, καθὼς καὶ ὅτι εἶχε  τὸ δικαίωμα μετὰ τὴν πώληση τοῦ χωραφιοῦ νὰ κρατήσει γιὰ τὸν ἑαυτό του τὸ ἀντίτιμο τῆς πώλησης. Αὐτὸ ποὺ κατὰ τὸν Πέτρο ἦταν τὸ παράπτωμα τοῦ Ἀνανία δὲν ἦταν οὔτε ἡ μὴ (ἔγκαιρη) πώληση τοῦ χωραφιοῦ οὔτε τὸ νὰ κρατήσει γιὰ τὸν ἑαυτό του τὰ χρήματα. Ἀλλὰ τὸ νὰ ἐξαπατήσει τὴν Ἐκκλησία δίνοντας τμῆμα τοῦ ἀντιτίμου:

εἶπε δὲ Πέτρος· Ἀνανία, διατί ἐπλήρωσεν ὁ σατανᾶς τὴν καρδίαν σου, ψεύσασθαί σε τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον καὶ νοσφίσασθαι ἀπὸ τῆς τιμῆς τοῦ χωρίου; οὐχὶ μένον σοι ἔμενε καὶ πραθὲν ἐν τῇ σῇ ἐξουσίᾳ ὑπῆρχε; τί ὅτι ἔθου ἐν τῇ καρδίᾳ σου τὸ πρᾶγμα τοῦτο; οὐκ ἐψεύσω ἀνθρώποις, ἀλλὰ τῷ Θεῷ. 

Ὁ Χρυσόστομος ἑρμηνεύει (Ὁμιλία ΙΒ’, β):

Διότι μήπως δὲν ἠδύνασο, λέγει (Ὁ Πέτρος στὸν Ἀνανία), καὶ μετὰ τὴν πώλησιν αὐτῶν νὰ τὰ χρησιμοποιήσεις ὡς ἰδικά σου; Μήπως ἠμποδίσθης; […] Ἤθελες νὰ ἔχῃς; Ἔπρεπε νὰ ἔχῃς ἐξ ἀρχῆς καὶ νὰ μὴν ὑποσχεθῇς. […] Οὔτε νὰ πωλήσῃς σὲ ἠναγκάσαμεν, λέγει (Ὁ Πέτρος στὸν Ἀνανία), οὔτε ὅταν ἐπώλησες νὰ δώσῃς χρήματα. Σὺ προετίμησες ἐξ ἰδίας προαιρέσεως.

(Μετ.:  Σπ. Ἀ. Χωραΐτης). Ὁ Χρυσόστομος σὲ ἄλλη ὁμιλία του (Ζ΄, β) στὶς Πράξεις εἶναι σαφής:

…Διότι ἐπειδὴ κατὰ τὰς διανομὰς τῶν χρημάτων συμβαίνει νὰ λαμβάνουν χώραν καὶ ὕβρεις καὶ σκληρότητες καὶ λῦπαι, διὰ τοῦτο ἔλεγεν ὁ Ἀπόστολος: «Μὴ ἐκ λύπης, ἢ ἐξ ἀνάγκης»

Κανεὶς Πατέρας δὲν ζήτησε νομικὰ (σὰν τὸν κομμουνισμό) ἀναγκαστικὴ κοινοκτημοσύνη ἀπὸ τὸ ἐκχριστιανισμένο ρωμαϊκὸ κράτος ἢ τοὺς πιστούς. Οἱ φοροαπαλλαγὲς τῶν φτωχῶν δὲν εἶναι κοινοκτημοσύνη οὔτε ἀναγκαστικὴ ἀπαλλοτρίωση τῆς ἰδιωτικῆς περιουσίας τῶν μὴ φτωχῶν. Εἶναι τελείως διαφορετικὸ πράγμα τὸ νὰ παίρνεις ὡς κράτος ἕνα κομμάτι τῆς ἰδιωτικῆς περιουσίας ἀπὸ τὸ νὰ καταργεῖς νομικὰ τὴν ἔννοια τῆς ἰδιωτικῆς περιουσίας. Εἶναι, ἐπίσης, τελείως διαφορετικὸ πράγμα τὸ νὰ λὲς στοὺς Χριστιανοὺς ὅτι ἂν θέλουν νὰ λέγονται Χριστιανοὶ θὰ πρέπει νὰ ἀσκοῦν τὴν κοινοκτημοσύνη (εἰδάλλως, κλέβουν τοὺς ἀδερφούς τους), ἀπὸ τὴν προτροπὴ γιὰ νομικῶς ἀναγκαστικὴ κοινοκτημοσύνη. Ἄλλο ὁ «ἠθικὸς-συνειδησιακὸς ἐξαναγκασμός» καὶ ἐντελῶς ἄλλο ὁ «νομικὸς-κρατικός». Ὅποιος δὲν καταλαβαίνει τὴ διαφορά, νὰ τὴν καταλάβει.

Ἄλλωστε, στὸ ρωμαϊκὸ κράτος τοῦ 4ου καὶ 5ου αἰώνα, ἀλλὰ καὶ νωρίτερα, τὶς ποικίλες δημοτικὲς καὶ κρατικὲς ἀνάγκες ἀνέθετε ἡ Πολιτεία στοὺς εὐκατάστατους, τοὺς «βουλευτὲς» κάθε πόλης. Ἁρμοδιότητες ὅπως ὁ ἐπισιτισμός, ἡ φροντίδα γιὰ τὶς ὀχυρώσεις, τὴν ὕδρευση κ.λπ. ἦταν εὐθύνη τῶν πλουσίων μελῶν τῆς βουλευτικῆς τάξης, οἱ ὁποῖοι ξόδευαν μέρος τῆς περιουσίας τους -προφανῶς, ἀφοῦ οἱ φτωχοὶ δὲν εἶχαν χρήματα γιὰ νὰ φροντίσουν γιὰ ὅλα αὐτά. Τὸ σύστημα αὐτό, ἄσχετα ἀπὸ τὴν παράλληλη ὑποχρεωτικὴ φορολόγηση ὅλων τῶν πολιτῶν, προϋπῆρχε καὶ σὲ παλαιότερες ἐποχὲς μὲ τοὺς «εὐεργέτες». Τέτοιοι ἦταν λ.χ. ὁ Ἡρώδης ὁ Ἀττικός κατὰ τὸν 2ο μ.Χ. αἰώνα. Μὲ ὅλα αὐτὰ θέλω νὰ πῶ ὅτι τὸ νὰ ἀναλαμβάνουν οἱ πλούσιοι κάθε τόπου τὴ φροντίδα γιὰ τὶς τοπικὲς ἀνάγκες δὲν ἦταν δὰ καὶ κομμουνισμός. Οὔτε κἂν χριστιανισμὸς δὲν ἦταν. Λίγο ἀκόμη καὶ θὰ ἀνακαλύψουμε τὸν τροχό.

Οἱ Ἀριστεροὶ πιστεύουν σχετικὰ μὲ τὴν Δημοκρατία ὅτι ἂν δὲν εἶναι «ἀταξική», τότε δὲν εἶναι «πραγματικὴ Δημοκρατία». Ἡ Ἀθηναϊκὴ Δημοκρατία βεβαίως δὲν ἦταν ἀταξική, κι ὅμως ἦταν Δημοκρατία. Οἱ χορηγίες καὶ οἱ «λειτουργίες» τῶν πλουσίων Ἀθηναίων (μαζὺ μὲ τὴν καταλήστευση τῶν «Συμμάχων») δὲν συνιστοῦν ἀπαλλοτρίωση τῆς ίδιωτικῆς περιουσίας καὶ κατάργησή της. Τὸ ἀντίστοιχο σφάλμα διαπράττουν οἱ Ἀριστεροὶ καὶ μὲ τὴν ἐθελούσια κοινοκτημοσύνη τῶν Πρωτοχριστιανῶν καὶ τὶς σχετικὲς προτροπὲς τῶν Πατέρων τοῦ 4ου αἰώνα. Τὴν ἐκλαμβάνουν ὡς πρόδρομο τοῦ νομικὰ ἐξαναγκαστικοῦ κολλεκτιβισμοῦ -προκειμένου κατόπιν νὰ ὑποστηρίζουν (ὑποκρινόμενοι τὸν Χριστό): «ἐμεῖς οἱ κομμουνιστὲς εἴμαστε καλύτεροι, οἱ πραγματικοὶ Χριστιανοί, καὶ ὄχι οἱ Χριστιανοί». Μάλιστα, σὰν τοὺς Μουσουλμάνους, ποὺ ὑποστηρίζουν ὅτι οἱ Χριστιανοὶ παράλλαξαν τὴν Καινὴ Διαθήκη ὥστε νὰ μὴν ἐμφανίζεται σ’ αὐτὴν τὸ ὄνομα τοῦ Μωάμεθ, οἱ Ἀριστεροὶ (π.χ. Κορδάτος) ἔχουν ὑποστηρίξει ὅτι οἱ Χριστιανοὶ παραποίησαν τὰ κείμενα τῶν Εὐαγγελίων ὥστε αὐτὰ νὰ χάσουν τὸ ἐπαναστατικὸ-ἀκτιβιστικό κήρυγμά τους περιοριζόμενα στὴν «ἠθικὴ βελτίωση».

 

Posted in Αριστερά, θρησκεία, κοινωνία | Tagged , , , , , , , , | Σχολιάστε

Ἀναγεννησιακά

Συγκρίνοντας αὐτό:

ΣΤΙΣ ΜΕΡΕΣ Η΄ ΤΟΥ Γ. ΣΕΦΕΡΗ που κυκλοφόρησαν πριν λίγες ημέρες, υπάρχει ένα εξαιρετικό επίμετρο: μια ανεπίδοτη επιστολή του μεγάλου ποιητή προς τον Ζ. Λορεντζάτο. Διαβάζοντάς την μπορεί να στοχαστεί κανείς ποια είναι η γνήσια Παράδοση ενός έθνους που πορεύεται στην Ιστορία και ποια η ιδεολογική κατασκευή του «χαμένου κέντρου» που ο ορθοδοξισμός του Λορεντζάτου και των επιγόνων του, θεολόγων και φιλολόγων, καλλιέργησαν, ερήμην των Ελλήνων. «Μικρός γνώρισα τον κόσμο της παράδοσης που λες» -γράφει ο Σεφέρης- «αυτόν τον κόσμο που οι άνθρωποι είχαν δεσμούς (αλληλεγγύη) μεταξύ τους (ήταν μια μεγάλη φαμίλια) και την ευσέβεια ριζωμένη μέσα τους σαν την ελιά και σαν τ’ αμπέλι, φ υ σ ι κ ά – χωρίς ξάφνισμα«. Σήμερα όμως τι προστατεύει αυτή την παράδοσή μας που υπήρχε μέχρι πρόσφατα, αναρωτιέται λίγο παρακάτω ο Σεφέρης, νιώθοντας το ψέμα της ιδεολογικής εξιδανίκευσης αλλά και της εμμονής στον πριν την Αναγέννηση κόσμο. Η γνώμη του σαφής: «Χρειαζόμαστε παιδεία, και την παιδεία την έχουμε γράψει στα παλιά μας τα παπούτσια. Χρειαζόμαστε καλούς υπηρέτες του Θεού κι έχουμε όλο και τρισχειρότερους. Χρειαζόμαστε αγάπη και γλεντάμε κάθε τόσο φορώντας το πετσί του λύκου. Μπροστά σε μια τέτοια κατάσταση, αναρωτιέμαι, μη δε θα ‘ταν καλύτερο να οικονομάμε τις σαϊτες μας εναντίον στη λογοτεχνία, όπως την παρασταίνεις, για να τις έχουμε διαθέσιμες για εκείνα τα χάλια μας;«

Μὲ αὐτό:

Μέχρι τότε εμείς δεν είχαμε κανένα πρόβλημα σχετικό με τη διανομή της πανάρχαιας κληρονομιάς μας, είχαμε περάσει “με καιρό και με κόπο” (Σολωμός), με αιώνες πολλούς συντήρηση και αξιοθαύμαστη σοφία ή σύνεση, από την ελληνική στη χριστιανική μορφή της παράδοσης μας, και οι ανοιχτοί μας λογαριασμοί με τα μάρμαρα ή με τα αρχαία αγάλματα είχαν κλείσει, ουσιαστικά, προτού κλείσει ο Ιουστινιανός τις σχολές στην Αθήνα (529) και φύγουν οι τελευταίοι νεοπλατωνικοί στην Περσία. Η μια παράδοση είχε παραχωρήσει τη θέση της στην άλλην, είχε ζήσει κανονικά το θάνατο και πεθάνει τη ζωή της άλλης, καθώς λεει ο Ηράκλειτος, ζώντες τον εκείνων θάνατον, τον δε εκείνων βίον τεθνεώτες (fr. 62). Oι Έλληνες δεν είχαμε έλλειψη από παράδοση –δεν πρέπει, να ξεχνάμε πως εμείς δε γνωρίσαμε μήτε Ιερή Εξέταση, μήτε Αναγέννηση, μήτε Μεταρρύθμιση– μηδέ η παράδοσή μας πέρασε ποτέ από κρίση απέναντι στον εχθρό ή αμφιβολίες, όπως των Ευρωπαίων. Εμείς δε χρειαζόταν να δείχνομε προγονική νοσταλγία ή να κοιλοπονάμε διάφορες σκέψεις γύρω από τα αρχαία αγάλματα, δεν αμφιβάλλαμε ποτέ για τη ζωντανή παράδοσή μας, αλλά απλούστατα ξέραμε πως είχαν και οι αρχαίοι, έναν καιρό, την πνευματική ή την μεταφυσική παράδοσή τους –τα όσια και τα ιερά τους– όπως τα δικά μας εμείς. “Τ’ αγάλματα είναι γερά [= Ιερά] πράγματα” (Μακρυγιάννης, Β, 63). Εκείνο που προοριζόταν να ζήσει, από την ελληνική μορφή της παράδοσης, διαφυλάχτηκε ακέριο μέσα στη χριστιανική μορφή της παράδοσης, όπου και ζει μέχρι σήμερα –εν έτερα μορφή– γιατί αυτό που λέμε Ελλάδα ή ό,τι βιώσιμο πνευματικά περισώθηκε από την πα­ράδοση της ελληνικής αρχαιότητας, δεν έζησε ποτέ –όπως πολλοί νομίζουν– και δε ζει, βέβαια, στο Schleiermacher, στο Shelley ή στην “Ωδή σε μια ελληνική υδρία” (“Οde on a Grecian Urn”), άλλα στο άδυτο της χριστιανικής πνευματικότητας, όπως τη μετάδωσαν στους ορθόδοξους προγόνους μας οι Πατέρες της Ανατολής ή όσοι διατήρησαν απαρασάλευτη, μέσα από τόσους αμείλιχτους αιώνες, την ίδια ακριβώς μεταφυσική ή ιερή γεωγραφία, χτίζοντας συχνά τους ναούς των, ακόμα και με τα ίδια λιθάρια, ή στα ίδια μέρη όπου χτίστηκαν, μια φορά, οι σωπασμένοι ναοί (απέσβετο και λάλον ύδωρ) των αρχαίων Ελλήνων.

 

Δὲν μπορῶ νὰ μὴν προσθέσω ὅτι ἡ Ἀναγέννηση ἦταν ἕνα τεράστιο «ψέμα ἑλληνικότητας», ὅσο κι ἂν μᾶς κολακεύει γιὰ τὴν ἐξύμνησή της πρὸς κάθε τὶ ἀρχαιοελληνικό. Παρ’ ὅλο ποὺ μεταπολεμικοὶ Δυτικοὶ τεχνοκριτικοὶ καὶ Δυτικοὶ ἱστορικοὶ ἔχουν παρατηρήσει ὅτι ἡ «Ἀναγέννηση» προϋποθέτει τὴν πλήρη δυτικομεσαιωνικὴ χιλιετὴ ἀποξένωση ἀπὸ τὴν Ἀρχαιότητα οὕτως ὥστε νὰ φτειαχτεῖ μιὰ ψευτο-Ἀρχαιότητα στὰ μέτρα καὶ τὶς ἀνάγκες τοῦ ὕστερου μεσαιωνικοῦ πολιτισμοῦ, στὴν Ἑλλάδα εἴμαστε ἀκόμη τόσο πολὺ καθηλωμένοι στὰ παλαιά (ἡλικίας τουλάχιστον ἑνάμιση αἰώνα) δυτικὰ δόγματα, ὥστε ἀγνοοῦμε τέτοιες παρατηρήσεις, καὶ προτιμοῦμε τὸν μύθο τῆς ἀναγεννησιακῆς ἑλληνικότητας. Τὸ ψέμμα τῆς Ἀναγέννησης τὸ ἔχει περιγράψει ὁ μαρξιστὴς καὶ ἄθεος Παπαϊωάννου (Ὁ ἄνθρωπος καὶ ὁ ἴσκιος του) δεκαετίες πρίν, καὶ ἄσχετα ἀπὸ τὸν Λορεντζάτο. Ὀφείλει καθένας νὰ διακηρύξει ὅτι ὁ «οὑμανισμὸς» τῶν Ἀναγεννησιακῶν μὲ τὴν πανανθρώπινη διάστασή του δὲν βρίσκεται στὴν Ἀρχαιότητα παρὰ ὡς ἐλαχιστότατες ἐξαιρέσεις σὲ κάποια κείμενα. Οἱ ἀρχαῖοι Ἕλληνες δὲν ἦταν οὔτε ἀνθρωποκεντρικοὶ οὔτε οὑμανιστές. Ἔξω ἀπὸ τὴν πόλη τους (τὸν πολιτισμό) ὑπῆρχε εἴτε ἡ βαρβαρότητα εἴτε ἡ φυσικὴ ἀγριότητα εἴτε  ἄλλες πόλεις – δυνητικὰ ἐχθροί.

Στὴν Ἑλλάδα ὡστόσο, ὅπως θεωροῦμε ἐσφαλμένα ὅτι ἡ βυζαντινὴ ἑλληνικότητα εἶναι ὁ σχολιασμὸς καὶ ἡ ἀντιγραφὴ τῶν ἀρχαίων κειμένων, ἔτσι ὑποχρεωνόμαστε νὰ βαρᾶμε προσοχὴ στὴν Ἀναγέννηση. Πολὺ πρὶν ἀπὸ τὴν Ἀριστερά, τὸν «Μάη» καὶ ὁλάκερη τὴ «Δύση», ὀφείλουμε νὰ στεκόμαστε σούζα μπροστὰ στὴν ἰταλικὴ Ἀναγέννηση, τὴν τέχνη της, τὴν πόζα της, τὶς μελέτες της. Δηλαδή: Νὰ ἀναπαράγουμε τεχνητὰ ὅλες ἐκεῖνες τὶς ὕστερες δυτικομεσαιωνικὲς συνθῆκες (δυτικὸς Χριστιανισμός, φεουδαρχία, γοτθικὴ τέχνη, πόλεμος Πάπα – Γερμανοῦ αὐτοκράτορα, συσσωρευμένο κεφάλαιο ἀπὸ τὶς Σταυροφορίες, λατινο-νορδικὸς ψυχισμός), νὰ τὶς μεταφέρουμε στὴν Ἑλλάδα. Ἂν δὲν ἀποτινάξουμε τὸ ψέμμα, ἂν δὲν τὸ ὀνομάσουμε ψέμμα, γιατρειὰ δὲν ὑπάρχει.

Ὅσο γιὰ τὸ Σεφέρη, μιλᾶ γιὰ μιὰ «παγανιστικὴ» λαϊκὴ εὐλάβεια τῆς μικρῆς κοινότητας. Δὲν εἶναι στ’ ἀλήθεια Χριστιανός. Ἀδυνατεῖ νὰ πιστέψει στ’ ἀλήθεια. Ὅλα εἶναι μιὰ ἀγωνία  ἀπόδειξης ἑνὸς εὐπατρίδη περιηγητῆ, ὅτι σκεφτόμαστε σύμφωνα μὲ τὴν «ἑλληνικότητα». Πῶς κάνουμε ἐκεῖνες τὶς πατριωτικὲς «σοῦμες» Ἑλληνικῆς Ἱστορίας, ὅπου Πλήθων καὶ Μᾶρκος Εὐγενικός, Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλὸς καὶ Κοραῆς, μπαίνουν στὸ ἴδιο «πράμα»;; (Μόνο καὶ μόνο ἐπειδὴ «καὶ οἱ δυὸ νοιάζονταν γιὰ τοὺς Ἕλληνες».) Ἔτσι κι ἐδῶ. Αὐτὸ δὲν τὸ λέω ἐπικριτικὰ καταρχήν, ἐπικριτικὰ τὸ λέω ὅταν νομίζουμε ὅτι ὁ Χριστιανισμὸς εἶναι ἡ «παγανιστικὴ» χωριάτικη εὐσέβεια συνδυασμένη μὲ μιὰ δόση, ἰσχυρὴ ἢ ὄχι, διανοουμενίστικης ἀρχαιολατρίας, ἀχριστιανικῆς. Πῶς νὰ τὸ κάνουμε, ὁ Χριστιανισμὸς εἶναι ἡ κεντρικὴ παράδοση τῆς ὑπαρκτῆς ἑλληνικότητας, ὄχι ἡ νοσταλγία γιὰ τὴν Ἀρχαία Ἑλλάδα καὶ ἡ λόγια ἀρχαιομάθεια, ποὺ εἶναι περιφερειακὴ παράδοση. Καί, φυσικά, θὰ ἐπικρίνουμε ὅσους πιστεύουν τὸ ἀντίθετο, ὄχι γιατὶ ἐκκινοῦμε ἀπὸ διαφορετικὴ ἰδεολογικὴ ἀφετηρία ἢ μὲ βάση κοσμοθεωρητικὲς ἀτέλειωτες κοκκορομαχίες, ἀλλὰ ἐπειτα ἀπὸ ἀτράνταχτες ἱστορικὲς διαπιστώσεις: Ἑλληνικὰ μιλοῦσαν οἱ Τουρκοκρητικοὶ καὶ οἱ Βαλαάδες, ἀρχαιοελληνικὰ κείμενα ἀντέγραφαν καὶ οἱ μεσαιωνικοὶ Ἄραβες, ἀλλὰ ὅλοι τους ἦταν ἐχθροί, πολέμιοι τῶν «μὲ σάρκα καὶ ὀστὰ» συγκαιρινῶν τους Ἑλλήνων. Συνεπῶς,  ὅ τ ι δ ή π ο τ ε  ἐναντιώνεται σὲ αὐτὴν τὴν ἱεράρχηση μὲ τὸν Χριστιανισμὸ πρῶτο, δὲν πᾶ αὐτὸ νὰ λέγεται «Ἀναγέννηση» ἢ «νεοτερικότητα», τότε αὐτὸ στρέφεται κατὰ τῆς ἑλληνικῆς παράδοσης καὶ ταυτότητας. Καὶ δὲν συνιστᾶ «ὀρθοδοξισμὸ» ἡ διαπίστωση αὐτή. Βεβαίως, ὑπῆρχε στὸ Βυζάντιο μελέτη τῶν Ἀρχαίων χάριν τῆς μελέτης. Ἀλλὰ δὲν ἦταν μέγεθος αὐτόνομο ἢ ἀνταγωνιστικὸ τῆς Ὀρθοδοξίας. Θὰ πρόσθετα ὅτι στὸ Βυζάντιο ὑπῆρχε καὶ πολὺ ἀπὸ αὐτὸ ποὺ ἀργότερα, ἐπὶ Τουρκοκρατίας θέριεψε λόγῳ τῆς τυραννίας: μισοπαγανιστικὲς ἀντιλήψεις καθ’ ὁμολογίαν Χριστιανῶν. «Πισωγύρισμα» δὲν εἶναι νὰ μνημονεύεις τὴν προτεραιότητα τοῦ προαναγεννησιακοῦ βυζαντινοῦ κόσμου, ἀλλὰ νὰ ἐπιστρέφεις στοὺς προβυζαντινοὺς Ἀρχαίους (μὲ ἀναγεννησιακὰ γυαλιά) χωρὶς νὰ ἀντιλαμβάνεσαι τὰ ἀδιέξοδα καὶ τὸ τέλμα τους κατὰ τὴ ρωμαϊκὴ περίοδο. Ἐν τέλει, πισωγύρισμα εἶναι νὰ μὴν ἀντιλαμβάνεσαι ὅτι οἱ ἴδιοι οἱ ἀρχαῖοι ἀπόγονοι (στὸν 2ο, 3ο καὶ 4ο αἰώνα μ.Χ.) τῶν «Κλασσικῶν» Ἀρχαίων (τοῦ 5ου π.Χ. αἰώνα) ἔγιναν Χριστιανοὶ μὲ τὴ θέλησή τους, περιθωριοποιώντας τὶς παλιατζοῦρες τοῦ ἑαυτοῦ τους καὶ καθιστώντας τες «μελέτη».

Ἂν θέλουμε βεβαίως νὰ πιστεύουμε ὅτι οἱ Ἀρχαῖοι ὡς ἀνθρωποτύπος ἦταν φιλόσοφοι, λογοτέχνες καὶ τραγικοί, μποροῦμε νὰ λέμε ψέμματα στὸν ἑαυτό μας στὸ διηνεκές. Εἶναι ἀλήθεια ὅτι ἡ διανοουμενίστικη νεοτερικὴ ὑπεράσπιση τοῦ Χριστιανισμοῦ φαντάζει ὡς ἀντίφαση. Ἀλλὰ δὲν εἶναι -εἶναι μιὰ λύση ἀνάγκης: Ἀκόμη κι ὅταν οἱ διανοούμενοι αὐτοὶ ξαφνικὰ ἀνακαλύπτουν τὶς διαφορὲς Ἑλλάδας καὶ Δύσης, γιατὶ «εἶδαν τὸ Φῶς». Γιὰ «ὀρθοδοξισμό», πάντως, ἔκαναν πρῶτες λόγο διάφορες γαλλικὲς ἀντισερβικὲς ἐφημερίδες κατὰ τὴν ἐποχὴ τῶν γιουγκοσλαβικῶν πολέμων (1991-1999). Ἀρκετὴ θλίψη μὲ τοὺς ἀναγεννησιακοὺς καὶ τὰ ἀρχαῖα τους βιώσαμε.

 

Posted in παράδοση, παλιά και νέα θεότητα, Αρχαιότητα, Αναδημοσιεύσεις, Δύση, Ελλάδα, Μεσαίωνας | Tagged , , , , , | Σχολιάστε

ὑπογεννητικότητες, καταλήψεις…

Ἂν κάθε like καὶ κοινοποίηση στὰ Μέσα Κοινωνικῆς Δικτύωσης τῶν διαφόρων ἄρθρων γιὰ τὴν ὑπογεννητικότητα μετατρεπόταν θαυματουργικὰ σὲ ἕνα βρέφος, τότε ἡ Ἑλλάδα θὰ εἶχε ἐπιλύσει τὸ πρόβλημα αὐτό. Ἀλλὰ ἀπ’ ὅ,τι φαίνεται, οἱ περισσότεροι ψάχνουν γιὰ τὸ κορόιδο ποὺ θὰ κάνει 2, 3 ἢ παραπάνω παιδιά. Ὑπάρχει καὶ ἡ πράγματι σκληρὴ δικαιολογία τῆς Κρίσης: «Δὲν μπορῶ νὰ κάνω παιδιὰ ἀφοῦ ὑπάρχει Κρίση». Σάμπως ὅλοι ἔχουμε μνήμη χρυσόψαρου, καὶ δὲν θυμόμαστε ὅτι καὶ πρὶν ἀπὸ τὴν Κρίση κανεὶς δὲν ἔκανε παιδιά. Φυσικά, δὲν εἶναι ἐντελῶς οἱ ἴδιοι ἄνθρωποι αὐτοὶ ποὺ βιολογικὰ μποροῦσαν καὶ δὲν θέλησαν νὰ κάνουν παιδιὰ πρὸ τῆς Κρίσης μὲ ἐκείνους ποὺ βιολογικὰ μποροῦν καὶ δὲν θέλουν νὰ κάνουν παιδιὰ ἀπὸ τὴν ἔναρξη τῆς Κρίσης καὶ μετά. Φοβᾶμαι ὅμως ὅτι ὁ «δυνάμενος ἀλλὰ ἀρνούμενος» τὸ 2007 εἶναι λίγο-πολὺ ὁ ἴδιος μὲ τὸν «δυνάμενο ἀλλὰ ἐπικαλούμενο τὴν Κρίση» τὸ 2018. (Γιὰ νὰ μὴν συγκρίνω ἐκεῖνον κι ἐκείνη τοῦ 2007 μὲ ἐκεῖνον κι ἐκείνη τοῦ 2012.) Ἀλλά, ἅμα θέλει μιὰ κοινωνία δικαιολογίες, τὶς βρίσκει. Ὁ Κατσίφας νά ‘ναι καλά, νὰ κρυβόμαστε ἀπὸ πίσω του. Ὁ Ἕλληνας ποὺ ἀναρωτιέται πῶς θὰ ζήσουν τὰ νεογέννητα Ἑλληνόπουλα δὲν ἀντιλαμβάνεται ὅτι μὲ τὴ γέννηση νέων ἀνθρώπων μπαίνει σὲ λειτουργία καὶ ἡ μηχανὴ τῆς οἰκονομίας, κι ἄρα ὅτι αὐτὸ ποὺ φαντάζει ὡς ἀτομικὴ αὐτοκτονία στὴν πραγματικότητα εἶναι συλλογικὴ καὶ ἀτομικὴ σωτηρία. Μόνο τὸν μηχανισμὸ τοῦ like γνωρίζει.

Ὅπως οἱ ὀργανωμένοι ἀναρχικοὶ βρίζουν ἄφοβα καὶ ἀτιμώρητα τὴ δημοκρατία, ὅπως οἱ ὑποστηρικτὲς διαφόρων μειονοτήτων καὶ τῶν παράνομα εἰσερχόμενων Μουσουλμάνων ἀρνοῦνται τὸ δικαίωμα τοῦ ἑλληνικοῦ πληθυσμοῦ νὰ ἀποφασίζει γιὰ τὰ ἐδάφη τοῦ ἑλληνικοῦ κράτους ὅπου κατοικεῖ (καταγγέλλουν τὴν αὐθόρμητη ἐναντίωσή του στὴ μόνιμη ἐγκατάσταση Μουσουλμάνων καὶ τὴν πολιτισμική –μὲ τζαμιὰ καὶ μποῦργκες– ἀλλαγὴ τῆς ὄψης τοῦ δημόσιου χώρου), ἀναμενόμενο εἶναι νὰ διαβάζει κανεὶς ἀκροδεξιὲς βρισιὲς πρὸς τὴ Δημοκρατία καὶ γενικὰ στοὺς πολιτικοὺς (καὶ βλέπει ζωγραφισμένους τοὺς νορδικοὺς κέλτικους σταυρούς) στὰ πανὼ ποὺ ἀναρτῶνται στὶς σχολικὲς καταλήψεις γιὰ τὴ Μακεδονία. Ὁποιαδήποτε διαμαρτυρία λαμβάνει χώρα στὴν Ἑλλάδα, καπελώνεται καὶ τὸ νόημά της διαστρεβλώνεται ἀπὸ τὸ 5% τοῦ πληθυσμοῦ. Εἴτε ναζιστὲς εἴτε ἀναρχικοὺς καὶ ἀριστεριστὲς – δικαιωματιστές. Οἱ νόμοι κατὰ ὅσων ὑβρίζουν τὴν Ἑλλάδα ἤ τὴ Δημοκρατία (ἢ καὶ τὰ δύο) δὲν ἐφαρμόζονται καὶ δὲν νομοθετοῦνται ἄλλοι, σκληρότεροι. Οἱ ὑπόλοιποι Ἕλληνες δὲν ἔχουν τὴ δυνατότητα ἢ τὴ διάθεση νὰ περιθωριοποιήσουν πολιτικὰ αὐτὸ τὸ 5%, ἀφοῦ ἀρνοῦνται νὰ τεκνογονήσουν -μιὰ πράξη τῆς ὁποίας ἡ μὴ τέλεση συμπυκνώνει ὅλη τὴν νεοελληνικὴ ἀδιαφορία καὶ φιλοτομαρίστικη ἀναισθησία (καὶ ὡς σύμβολο ὅλων τῶν κακῶν, γι’ αὐτό, τὴν ἀναφέρω συνεχῶς).

Ἡ τιμωρία τῶν Ἑλλήνων γιὰ τὴν ἀπόφασή τους νὰ πεθάνουν, νὰ αὐτοκτονήσουν, θὰ εἶναι ὅτι ὁ θάνατός τους θὰ εἶναι πολὺ ἀργόσυρτος καὶ ὄχι ἥσυχος. Δὲν θὰ εἶναι ὁ ἀκαριαῖος θάνατος τῆς αὐτοκτονίας μὲ περίστροφο. Οὔτε τὸ 5% θὰ γλιτώσει αὐτὸν τὸν θάνατο. Καὶ ὅσων ἐπιλέξουν νὰ φύγουν στὰς Εὐρώπας ἡ τιμωρία θὰ εἶναι νὰ σφαχτοῦν ἀπὸ ἰσλαμιστές.

 

Posted in Ελλάδα, κοινωνία | Tagged , , , | Σχολιάστε

Ἡ ἀκρίβεια τῶν παγκόσμιων χαρτῶν

Τὶς προάλλες, εἶχα παραθέσει τὸν παγκόσμιο χάρτη τοῦ βυζαντινοῦ Μάξιμου Πλανούδη, ὁ ὁποῖος ἀντιγράφει τὸν Κλαύδιο Πτολεμαῖο. Ἐδῶ (σὲ ἀνάλυση), ἡ ἐξέλιξη τῆς χαρτογραφικῆς ἀκρίβειας διὰ μέσου τῶν αἰώνων:

the_history_of_accuracy_in_world_maps_74948

 

Posted in επιστήμη | Tagged , | Σχολιάστε

Πελοπόννησος – Ρούμελη (Σίμων Καρᾶς 1972-1980)

Ἀπὸ τὶς πιὸ ὡραῖες ἠχογραφήσεις μὲ τραγούδια τῶν περιοχῶν αὐτῶν. Δίνουν κι ἕνα μέτρο τοῦ ἰδεώδους στὸ ὁποῖο πρέπει νὰ ἐπανέλθει ἡ ἑρμηνεία τοῦ προνεοτερικοῦ μουσικοῦ πολιτισμοῦ μας. Γιὰ ὅσους ἀντιπαθοῦν τὴν καθαρολογία, μόνο ἐὰν ἡ παράδοση στὴ σωστή της ἐκδοχὴ ἔχει καταστεῖ κοινὸς τόπος, εἶναι δυνατὴ ἡ ὀρθὴ ἐξέλιξή της καὶ ἡ γενικότερη σωστὴ ἀξιοποίησή της.

Posted in παράδοση, μουσική | Tagged , | Σχολιάστε

Μαυρο-Παρασκευιάτικα μικροαστικά

 

Ἡ διανοουμενίστικη ἀντίδραση γιὰ τὴν Μαύρη Παρασκευὴ ἀπὸ ἕνα σημεῖο κι ἔπειτα εἶναι ἀπαραίτητο μέρος τῆς διαφημιστικῆς προώθησής της. Μὲ τοὺς Καλοὺς καὶ τοὺς Κακούς. Ὅπως μὲ τὰ τραγούδια τοῦ συρμοῦ, κάποιοι τὰ μισοῦν, ἄλλοι τὰ λατρεύουν· καὶ τελικὰ δὲν γίνεται τίποτε συνταρακτικό. Οὔτε ἡ ἀπαρχὴ τῆς Ἐπανάστασης οὔτε τὸ Τέλος τῆς Ἀνθρωπότητας. Ἡ κρυφὴ ἐλπίδα ὅτι οἱ ἀντικαταναλωτικὲς κατάρες κι ἀφορισμοὶ τῶν διανοουμένων θὰ ἀποτελέσουν κατευθυντήριες ἀρχὲς τεράστιων μαζῶν καὶ ὅτι ἀντιμετωπίζουν ἐπιτυχῶς τὰ ὀρθολογικὰ ὀργανωμένα τέρατα τῆς διαφήμισης, εἶναι πιὸ μάταιη κι ἀπὸ τὴν ἐπανάσταση γιὰ τὴν ἐγκαθίδρυση τοῦ σοσιαλισμοῦ. Βρίσκω ἐνδιαφέρον ὅτι ἐνῶ ἔχουμε τόσες παρόμοιες «ἐκπτώσεις», τόσα «Προλάβετε» καὶ «ὅποιος τηλεφωνήσει στὰ ἑπόμενα 10 λεπτά…», μᾶς πείραξε ἕνα ἀκόμη παρόμοιο ἔθιμο. Ἴσως ἐπειδὴ ἔχει ἄσχημο ὄνομα ἢ ἁπλὰ ἐπειδὴ εἶναι πρόσφατα ξενόφερτο ἔθιμο κι ὄχι λ.χ. σὰν τὴ ρόκ.

Ἕνα μεῖγμα ἀπὸ ἀντικαπιταλιστές, ἀντικαταναλωτικοὺς ἐναλλακτικοὺς καὶ ἐνίοτε χριστιανοὺς ἔχει τελικὰ πολὺ μεγάλη ἰδέα γιὰ τὸν ἑαυτό του. Ἀφοῦ τὸ μεῖγμα ἐτοῦτο ἀπετυχε διὰ τῆς βίας νὰ ἀνατρέψει τὴν θεὰ Ἀγορά, τώρα θὰ τὴν ἀνατρέψει μὲ τὸ ἐλιτιστικὸ ἐπικριτικὸ χιοῦμορ ἢ τὰ ἀνθρωπιστικὰ ἐπιχειρήματα γιὰ τὴν καλὴ φύση-οὐσία τοῦ ἀνθρώπου. Μπορεῖ βέβαια νὰ πιστεύεται (εἰδικά, ἀπὸ τοὺς χριστιανοκομμουνιστές) ὅτι οἱ νερόβραστες φακὲς τῶν ἐρημιτῶν τῆς Αἰγύπτου ἢ τὸ ἐν χρήσει ράσο τοῦ μοναχοῦ ποὺ εἶναι τόσο παλιὸ ὥστε δὲν θὰ τὸ κλέψει κανεὶς ἂν αὐτὸ ἀφεθεῖ ἀφύλακτο ἐπὶ τρεῖς μέρες σὲ δημόσιο χῶρο, ἔχουν κατὰ βάθος τὸ ἴδιο κοινωνικὸ ἰδεῶδες καὶ τὸν ἴδιο ἀνθρωπολογικὸ τύπο μὲ τὴν μαζικὴ ἀταξικὴ κοινωνία ἢ τὴν κεϋνσιανὴ μεταπολεμικὴ κοινωνία, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἔτσι. Γιατὶ οἱ δεύτεροι θέλουν πολὺ ἁπλὰ τὴν ἀφθονία γιὰ ὅλους, «στὸ βαθμὸ ποὺ ἡ οἰκολογικὴ ἀντοχὴ τῆς Γῆς τὸ ἐπιτρέπει» βεβαίως – βεβαίως. Νὰ ἀπολαύσουμε τὴν ὕλη -φάγωμεν καὶ πίωμεν οἰκολογικὰ καὶ δημοκρατικά, αὔριον γὰρ ἀποθνήσκομεν. Ἐνῶ ἡ μὴ χριστιανικὴ ἀσκητικότητα (ὅπως καὶ ἡ σεξουαλικὴ ἠθική) ἔχει ἠθικιστικὰ ἢ ἐγκοσμιοκρατικὰ κι ὄχι ὀντολογικὰ θεμέλια. Δηλαδή, οἱ κοινοὶ δρόμοι «ἐναλλακτικῶν» (χίπηδων), ἀριστερῶν καὶ «χριστιανῶν» ἦταν ἀνέκαθεν χωριστοί.

Στὸ βαθμὸ ποὺ δὲν μπορεῖς νὰ ἐπικρίνεις ἐλαφρὰ τῇ καρδίᾳ ὅσους ἀγοράζουν ἀπὸ φθηνὰ γερμανικὰ σουπερμάρκετ ἐὰν πρῶτα δὲν ἔχεις ἐξασφαλίσει κοινωνικὰ τὴ δυνατότητα νὰ προμηθεύονται μὲ φθηνὸ ἀντίστοιχο, ἑλληνικῆς παραγωγῆς καὶ οἰκονομικῶν συμφερόντων προϊόν: Τὸ ἴδιο ἰσχύει καὶ μέσα στὸ πλαίσιο τῆς ἀφθονίας ὡς κοινὰ ἀποδεκτοῦ ἰδεώδους, εἴτε αὐτὴ εἶναι γιὰ τοὺς λίγους τυχερούς (τοὺς φιλελέδες) εἴτε (δημοκρατικά) γιὰ ὅλους, μὲ τὴ μιμητικὴ ἐπιθυμία νὰ βαράει στὸ κόκκινο, ὅπου παράλληλα, καὶ πλέον, μόνο μὲ τρελλὲς ἐκπτώσεις προμηθεύεται κάποιος τὸ ἀναγκαῖο χειμωνιάτικο μπουφὰν καὶ ἀντικαθιστᾶ χειμωνιάτικα παπούτσια πολλῶν ἐτῶν: Δὲν μποροῦν νὰ ὑπάρξουν κατευθυντήριες γραμμὲς γιὰ ὅλους.

Ἄλλωστε, τὰ μέσα κοινωνικῆς δικτύωσης (ἐκεῖ ὅπου ἀκούγονται οἱ ἀντικαταναλωτικὲς ἐναλλακτικὲς κατάρες) εἶναι ὁ νέος τόπος συνάντησης μικροαστῶν καὶ μεσοαστῶν. Αὐτοὶ ἔχοντας ἕνα σχετικὰ ἐξασφαλισμένο βιοτικὸ ἐπίπεδο, μποροῦν νὰ διάγουν καὶ λίγο «λιτὸ βίο», νὰ «στερηθοῦν» μιὰ φθηνὴ ἀπόλαυση (τῶν λοιπῶν, χαζῶν μικροαστῶν) ἢ ἀνάγκη (τῶν λοῦμπεν) -καὶ νὰ διανθίσουν τὴν «στέρησή» τους αὐτὴ μὲ ἀποφθέγματα τοῦ Μ. Βασιλείου ἢ κάποιου μεταπολεμικοῦ στοχαστῆ. Γιὰ τὸ θεαθῆναι φυσικά -γιατὶ δὲν εἶδα κανέναν νὰ πετᾶ τὸ κινητό του (ποὺ τὸ ἔφτειαξαν σκλαβάκια τῆς Ἀφρικῆς σκάβοντας τὴ γῆ μὲ τὰ χέρια τους κ.λπ.). Ὅπως οἱ πλούσιοι εἶναι «γκουρμεδιάρηδες» καὶ ἀσκοῦν τὴ φιλανθρωπία -πλὴν τῶν ἡμερῶν στὶς ὁποῖες κάνουν ἐπικίνδυνα ἀθλήματα. Αὐτὰ δὲν σημαίνουν ὅτι οἱ συστάσεις, παραινέσεις καὶ παροτρύνσεις μεταξὺ τῶν μικρο- καὶ μεσο-ἀστῶν, νὰ μὴν ψωνίζουμε στὴν Black Friday, εἶναι λανθασμένες, λουδίτικες ἢ ἐκτὸς τόπου καὶ χρόνου. Σημαίνει ὅτι αὐτὲς ἔχουν νόημα μόνο μεταξὺ μιᾶς συγκεκριμένης κατηγορίας ἀνθρώπων.

Posted in παλιά και νέα θεότητα, κοινωνία | Tagged , , | Σχολιάστε

Λήδα

Συγκινεῖ, λένε ἑλληνικὰ ΜΜΕ, ἡ τοιχογραφία τῆς Πομπηίας μὲ τὴ Λήδα και τὸν κύκνο Δία, καὶ δὲν πιστεύω ὅτι ἐννοοῦν πὼς τοὺς συγκινεῖ ἡ κτηνοβασία. Σίγουρα ὅμως συγκινοῦσε τὸν ρωμαῖο ἰδιοκτήτη τῆς κατοικίας ὅπου ἀνακαλύφθηκε ἡ τοιχογραφία. Πῶς ἀκριβῶς θὰ τὸν συγκινοῦσε, εἶναι ἄλλης φύσεως ἐρώτημα. Ἄλλα ἑλληνικὰ ΜΜΕ ἀποκαλοῦν ἐρωτικὴ τὴν τοιχογραφία. Ἡ Λήδα ὡς σκεῦος ἡδονῆς δὲν φαίνεται νὰ ἀπολαμβάνει τὴν κτηνοβασία, ἀλλὰ «τί μᾶς νοιάζει γιὰ τὴ γυναίκα;», σωστά; Αὐτὸ θὰ πεῖ ἐρωτισμός. Ἄσε ποὺ δὲν ἀποσυμβολίζεται ὁ μύθος -τί μύθος, δηλαδή, ἀφοῦ οἱ Ἀρχαῖοι Ἕλληνες πίστευαν ὅτι ἦταν ἀλήθεια. Μόνο οἱ νεοἝλληνες (ποὺ ὅλα τὰ ἐξετάζουν ἐλαφρὰ τῇ καρδίᾳ, σὰν τουρίστες) καὶ οἱ Δυτικοὶ πιστεύουν ὅτι ἦταν μύθος. Ἂν κάτι θὰ μποροῦσε νὰ χαρακτηρισθεῖ παράδειγμα «πλήρους περιφρόνησης τῶν πεποιθήσεων του πολιτισμοῦ τὸν ὁποῖο θαυμάζουμε», θα ἦταν ἡ τοιχογραφία ἐτούτη.

a658dfae-lida-777x437

Posted in σεξουαλικότητα, Αρχαιότητα, ελληνορωμαϊκή τέχνη, ζωγραφική | Tagged , , , | Σχολιάστε

Τὸ βυζαντινὸ μάθημα

empress_zoe_mosaic_hagia_sophia

Ὁ οἰκοδόμος αὐτοκράτορας ποὺ κατέστρεψε στρατιωτικὰ τὴν Αὐτοκρατορία τοῦ 11ου αἰ. μαζὶ μὲ τὴν ξεμωραμένη γριὰ ἀνηψιὰ τοῦ Βουλγαροκτόνου, ἡ ὁποία ἄλλαζε ἐραστὲς σὰν τὰ πουκάμισα. Ὁρατὴ ἡ ἀθέλητη ἀπεικόνιση τῆς ἀμηχανίας τοῦ Κυρίου στὸ μέσο τῶν δυὸ συζύγων.

Κωνσταντίνος Θ΄ Μονομάχος (1042 – 1055)

…Ὁ ἐν λόγῳ αὐτοκράτορας θέλοντας νὰ δίνει τὴν ἐντύπωση καλοπροαίρετου καὶ φιλελεύθερου (ἐλευθερίου) μονάρχη…ἀντὶ γιὰ μεγαλοπρεπὴς ἀποδείχθηκε ἄσωτος. […] Ἐπιπλέον, ὑπῆρχαν ἐπαρχίες οἱ ὁποῖες δὲν πλήρωναν φόρους στοὺς βασιλιάδες ἀλλά, ἔναντι πλήρους φοροαπαλλαγῆς, εἶχαν ἀναλάβει τὴν ὑποχρέωση νὰ ὑπερασπίζονται στενὰ περάσματα, ἀποτελώντας ἔτσι ἕνα τεῖχος γιὰ τοὺς βαρβάρους ποὺ ἐπιχειροῦσαν νὰ εἰσέλθουν στὸ ἔδαφος τῆς αὐτοκρατορίας· ἐκεῖνος λοιπὸν ἐπέβαλε στὶς ἐν λόγῳ ἐπαρχίες φόρους καταργώντας τὶς στρατιωτικὲς φρουρές, ὁπότε οἱ βάρβαροι εἰσέβαλαν μὲ τὴ μεγαλύτερη εὐκολία στὴ ρωμαϊκὴ ἐπικράτεια. Ὁ ἄνθρωπος λοιπὸν αὐτὸς φαίνεται, κρινόμενος ἀμερόληπτα, πὼς ὑπῆρξε ὑπαίτιος τῆς ὑποταγῆς τῆς Ἀνατολῆς (τῆς Μικρᾶς Ἀσίας) στοὺς βαρβάρους.

Ὁ Κωνσταντίνος Η΄ Δούκας (1059 – 1067)

…καθὼς ἦταν φιλάργυρος καὶ σφιχτοχέρης, εἶχε ἀποφασίσει νὰ μὴν διεξάγει πολέμους ἀλλὰ νὰ προσεταιρίζεται τὰ ἔθνη μὲ δῶρα καὶ φιλοφροσύνες καὶ μὲ τὸν τρόπο αὐτὸ νὰ ἐξασφαλίζει τὴ φιλία τους μὲ τὸ κράτος τῶν Ῥωμαίων. Εἶχε λοιπὸν δύο πράγματα κατὰ νοῦ: νὰ μὴν κάνει δαπάνες σὲ ἐκστρατεῖες, καὶ νὰ ἀφιερώνει ὁ ἴδιος ὅσο τὸ δυνατὸν περισσότερο χρόνο στὴ συγκέντρωση χρημάτων. Γιὰ τὸν λόγο αὐτὸ παραμέλησε τοὺς στρατιωτικοὺς καταλόγους, διαγράφοντας ἀπὸ αὐτοὺς τοὺς περισσότερους καὶ πλέον γενναίους στρατιωτικοὺς ἐξαιτίας τῆς ὑψηλῆς μισθοδοσίας τους. Ἔτσι, ἀπὸ τὴ μιὰ ἀποθρασύνθηκαν οἱ βάρβαροι καί, ἀπὸ τὴν ἄλλη, ὁ στρατὸς τῶν Ρωμαίων συρρικνωνόταν καὶ δεχόταν ταπεινώσεις ἐνῶ ἡ αὐτοκρατορία ἔχανε ἐδάφη. Συνέβη τότε πολλὲς ἀπὸ τὶς ἐπαρχίες τῆς Ἀνατολῆς νὰ λεηλατηθοῦν καὶ νὰ ἀφανισθοῦν ἢ καὶ νὰ κατακτηθοῦν ἀπὸ ἐχθρούς

Ἰωάννης Ζωναρᾶς, Ἐπιτομὴ Ἱστοριῶν, 17.27 καὶ 18.8. (μετάφραση Ἰορδάνης Γρηγοριάδης)

Πόση διαφορὰ ὑπάρχει μὲ τὸν Βασίλειο Β΄, ποὺ δὲν εἶχε ἁπλῶς γεμίσει τὰ κρατικὰ θησαυροφυλάκια σὲ τέτοιο μεγάλο βαθμὸ ὥστε ἔπρεπε νὰ σκαφτοῦν νέες ὑπόγειες στοὲς γιὰ τὴν ἐπιπλέον δημόσια περιουσία (Ζωναρᾶς, 17.8), ἀλλὰ καὶ διαρκῶς πολεμοῦσε αὐτοπροσώπως (Σκυλίτζης, Βασίλειος καὶ Κωνσταντίνος, 40). Ὁ πλοῦτος προερχόταν ἀπὸ τοὺς πλούσιους ἐνῶ στὸν λαὸ ἀπὸ συμπόνια (Ζωναρᾶς, 17.10) εἶχε ἀναβάλει τὴν εἴσπραξη φόρων δύο ἐτῶν.

Δὲν χρειάζεται, πραγματικά, καμμία ρωσικὴ – «τριτορωμαϊκὴ» διαμεσολάβηση γιὰ τὸ περίφημο «βυζαντινὸ μάθημα»*. Οἱ Ρωμαῖοι μας μᾶς δείχνουν πόσο θὰ ἄξιζε λ.χ. ἡ θέσπιση ἀφορολόγητου ἢ παρόμοιων νόμων γιὰ τὶς μεθοριακὲς περιοχὲς τοῦ νεοελληνικοῦ κράτους μὲ ἀντάλλαγμα στρατιωτικὴ ἑτοιμότητα ἢ ἄλλα πράγματα. Πόσο διαφορετικὰ ἀποτελέσματα γιὰ τὴν πολιτεία ἔχει ὁ συνδυασμὸς «συγκέντρωση πλούτου καὶ πολεμικὴ ἑτοιμότητα» ἀπὸ τὸν συνδυασμὸ «συγκέντρωση πλούτου καὶ πίστη στὴν ὑποκατάσταση τοῦ πολέμου ἀπὸ τὸν πλοῦτο»· καί, φυσικά, ὁ συνδυασμὸς τῶν παραπάνω μὲ τὴ φορολογία τῶν πλουσίων ἀντὶ τῆς φορολογίας τῶν φτωχῶν**. Καί, βέβαια, πόσο τρελλὸ εἶναι νὰ ἐποικίζεις τὴ χώρα σου μὲ Μουσουλμάνους -τὸ ἀντίθετο ἐκείνου ποὺ ἔπραξε στὴν ἀπελευθερωμένη ἀπὸ τὸν ἰσλαμικὸ ζυγὸ Κρήτη ὁ Νικηφόρος Φωκᾶς.

Φυσικά, ἡ περίφημη «βυζαντινὴ κούραση ἀπὸ τοὺς ἀτελείωτους βυζαντινοβουλγαρικοὺς πολέμους» τοῦ 11ου αἰώνα δὲν ἐμπόδισε τὸν ρωμέικο στόλο στὸ νὰ ἐπιδράμει ἐπιτυχῶς στὴν Ἀλεξάνδρεια καὶ στὸ Δέλτα τοῦ Νείλου (Σκυλίτζης, Ρωμανὸς Ἀργυρός, 16)· οὔτε νὰ καταστρέφει ἐπανειλημμένα τὸν ἀραβικὸ στόλο ὅταν αὐτὸς ἐπέδραμε σὲ Δαλματία καὶ Κυκλάδες (Σκυλίτζης, Ρωμανὸς Ἀργυρὸς 10 καὶ Μιχαὴλ Παφλαγόνας, 8)· οὔτε νὰ ἐκδιώξει ὁ ρωμέικος στρατὸς τοὺς Νορμανδοὺς ἀπὸ τὴ νότια Ἰταλία (Σκυλίτζης, Κωνσταντίνος Μονομάχος, 3)· οὔτε ἐξηγεῖ τὶς νίκες τοῦ Κεκαυμένου καὶ τοῦ Βασίλειου Ἀποκάπη κατὰ τῶν Τούρκων (Σκυλίτζης, Κωνσταντίνος Μονομάχος, 12 καὶ 19).

* Διανθισμένη ἀπὸ σλαβικὰ ἐθνικιστικὰ παράπονα [33:26-35:11] γιὰ «ὑπεροψία τῶν Ἑλλήνων«. Καὶ ἡ ὁποία λαθεμένα [34:39] διακηρύσσει ὅτι ὁ ὅρος Ἕλλην ἐμφανίστηκε πρῶτα μὲ τὸν Πλήθωνα ἐνῶ προηγουμένος κάτι τέτοιο ἦταν ἀδιανόητο. Ἐκεῖνος ποὺ κατοίκησε ἐτσιθελικὰ στὸν Αἷμο, ἐντὸς τῆς Ρωμανίας, νὰ σὲ πεῖ καὶ ἀφιλόξενο ρατσιστή.

** Ἡ θεωρητικὴ βάση λ.χ. τοῦ «ἀλληλέγγυου» φόρου καὶ ἄλλων παρόμοιων νόμων ἦταν, σὲ πεῖσμα βεβαίως τῶν χριστιανοκομμουνιστῶν διαστρεβλωτῶν τῶν Πατέρων, ἀλλὰ καὶ τῶν σκέτα ἀριστερῶν, χριστιανικὴ καὶ κρατικιστική. Ἂν ἦταν –ἐκτὸς ἀπὸ χριστιανική, καί– ταξική (ἢ ἂν τώρα θὰ ἔπρεπε νὰ εἶναι χριστιανικὴ καὶ ταξική), ἁπλούστατα θὰ κατέληγε στὸν ταξικό, ἐμφύλιο, πόλεμο (τὸ λενινιστικὸ – ἀριστερὸ ἰδεῶδες) καὶ συνεπῶς στὴν ἀποσύνθεση τῆς Ρωμανίας, κι ὄχι στὴν ἐνδοξότερη περίοδό της.

Posted in Ρωμανία, ιστορία | Tagged , , , , , , , , , | 2 Σχόλια

Βυζαντινὴ Σικελία: Χάστε την, πάρτε την, καὶ ξαναχάστε την

Στὴ βασιλεία τοῦ Μιχαὴλ Β΄ τοῦ Τραυλοῦ ἢ Ψελλοῦ (820 – 829), ἐπειδὴ τὰ ρωμαϊκὰ στρατεύματα ἦταν ἀπασχολημένα μὲ τὴν κατάπνιξη τῆς ἐπανάστασης τοῦ Θωμᾶ τοῦ Σλάβου, οἱ Ἄραβες κατέλαβαν τὴ Σικελία. Ὅταν ὁ βασιλιὰς ἔμαθε τὰ νέα, κάλεσε τὸν μάγιστρο Εἰρηναῖο καὶ τοῦ εἶπε: «Σὲ συγχαίρω, μάγιστρε, γιατὶ ἡ Σικελία κυριεύθηκε», ὁ μάγιστρος τοῦ ἀπάντησε: «Τοῦτο ξένον χαρᾶς ἐστι, δέσποτα». Καὶ στραφόμενος πρὸς κάποιον παριστάμενο ἀξιωματοῦχο, εἶπε:

Ἀρχὴ κακῶν γε πεσεῖται τῇ χθονί,

ὅταν κατάρξῃ τῆς Βαβυλῶνος δράκῳ

Δύσγλωσσος ἄρδην καὶ φιλόχρυσος λίαν

δηλαδή,

Ἡ ἀρχὴ τῆς δυστυχίας θὰ πέσει στὴ γῆ

ὅταν βασιλεύσει ὁ δράκων τῆς Βαβυλώνας

ποὺ δυσκολεύεται νὰ μιλήσει

καὶ ἀγαπᾶ πολὺ τὸ χρυσάφι

Ψευδο-Συμεών, Χρονογραφία, P.G., 109, 683C-D.

 

Οἱ χρονολογίες τῆς ἀραβικῆς ὑποδούλωσης τῆς Σικελίας:

cronologia

Τὸν 11ο αἰώνα, στὴ βασιλεία τοῦ Μιχαὴλ Δ΄ (1034 – 1041), ὁ Γεώργιος Μανιάκης, ἀπελευθέρωσε τὴ Σικελία μεταξὺ 1038-1040. Ὁ Ζωναρᾶς, 17.15,  γράφει:

…Ἐν τῷ μεταξύ, πέθανε καὶ ὁ ἄρχοντας τῆς Αἰγύπτου Ἄμερ, ὁπότε ἡ γυναίκα του, ποὺ ἦταν χριστιανή, ζήτησε μαζὶ μὲ τὸν γιό της νὰ συνάψουν εἰρήνη μὲ τοὺς Ῥωμαίους. Ὁ αὐτοκράτορας συνῆψε μαζί της τριακονταετὴ εἰρήνη. Οἱ δυὸ Σαρακηνοὶ ἀδελφοί, οἱ ὁποῖοι ἦταν κύριοι τῆς Σικελίας, διαφώνησαν μεταξύ τους καὶ ὁ ἕνας κατέφυγε στὸν αὐτοκράτορα τῶν Ρωμαίων, ζητώντας βοήθεια. Τότε στάλθηκε πρὸς βοήθειά του ὁ πατρίκιος Γεώργιος Μανιάκης, ποὺ εἶχε ὁριστεῖ στρατηγὸς τῆς Λογγιβαρδίας. Μολαταῦτα, καὶ πρὶν ὁ Μανιάκης ἀποβιβαστεῖ στὴ Σικελία, οἱ δύο ἀδελφοὶ ποὺ ἦταν κύριοι τῆς νήσου ἔκαναν μεταξύ τους εἰρήνη καὶ ὅταν τελικὰ κατέφθασε ὁ Μανιάκης σκέφτηκαν νὰ τὸν διώξουν καὶ νὰ ζητήσουν βοήθεια ἀπὸ τὴν Ἀφρική. Στὸν πόλεμο ποὺ ἀκολούθησε νίκησε ὁ ρωμαϊκὸς στρατός, σκοτώθηκαν πολλοὶ Καρχηδόνιοι καὶ ἀρχικὰ κυριεύτηκαν δεκατρεῖς πόλεις. Κατόπιν, ὁ Μανιάκης ὑπέταξε βαθμιαῖα στοὺς Ρωμαίους ὁλόκληρη τὴ Σικελία.

(μετάφραση Ἰορ. Γρηγοριάδης)

the_byzantines_under_georgios_maniakes_land_at_sicily_and_defeat_the_arabs

Ὁ Ἰωάννης Σκυλίτζης, μᾶς δίνει κι ἄλλες λεπτομέρειες:

..ἔγινε μάχη κρατερὴ σ’ αὐτὰ ποὺ λένε Ρήματα καὶ ὁ Μανιάτης κατὰ κράτος ἐνίκησε τοὺς Καρχηδόνιους κι ἔγινε τέτοιο φονικό, ὥστε πλημμύρισε μὲ αἷμα τὸ ποτάμι ποὺ ἔπεσε κοντά. Μετὰ ἀπ’ αὐτὸ ἐκυρίευσε καὶ πόλεις δεκατρεῖς στὴ Σικελία καὶ προχωρώντας λίγο-λίγο θὰ κατελάμβανε καὶ ὅλο τὸ νησί.

(μετάφραση Δ. Ἰ. Μούσουρας)

Ὁ Μανιάκης (δεξιά) κατασφάζει τοὺς Ἄραβες:

general_georgios_maniakes_slaughters_the_arabs

Ὅμως, ὅλα τὰ καλὰ πράγματα κάποτε τελειώνουν σύντομα:

Ὅταν ὁ ἄρχοντας τῶν Καρχηδονίων πληροφορήθηκε τὸν χαμὸ ἐκείνων ποὺ εἶχε στείλει στὴ Σικελία, ἐκστράτευσε ἴδιος ἐναντίον τοῦ νησιοῦ με μεγαλύτερη δύναμη. Ὁ Μανιάκης ἐν τῷ μεταξὺ στρατοπέδευσε ἀπέναντι ἀπὸ τοὺς Ἀγαρηνούς, δίνοντας ἐντολὴ στὸν γαμβρὸ τοῦ βασιλιᾶ καὶ ἀρχηγὸ τοῦ στόλου, τὸν πατρίκιο Στέφανο ὁ ὁποῖος εἶχε καὶ αὐτὸς σταλεῖ ἐπικεφαλῆς τοῦ στόλου, νὰ ἐπιτηρεῖ μὲ μεγάλη προσοχὴ τὰ παράλια, ὥστε νὰ μὴν μπορέσει νὰ διαφύγει ὁ Καρχηδόνιος, ἐὰν ἡττᾶτο. Ἀκολούθησε σύγκρουση, κατὰ τὴν ὁποία σκοτώθηκαν τόσοι πολλοὶ Ἀγαρηνοὶ ποὺ ἦταν σχεδὸν ἀδύνατον νὰ τοὺς μετρήσεις· ὁ ἀρχηγός τους, ἐγκαταλείποντας τὴ μάχη, ἀνέβηκε σὲ γρήγορο καράβι, διέφυγε τῆς προσοχῆς τοῦ στόλου καὶ ἔφτασε σῶος στὴν πατρίδα του. Αὐτὸ ὁ Μανιάκης τὸ ἐξέλαβε ὡς ἀποτυχία καὶ ἀπέδωσε τὶς εὐθύνες στὸν ναύαρχο. Ἐκεῖνος, βασιζόμενος στὴ συγγένειά του μὲ τὸν αὐτοκράτορα, ἀντέδρασε, δυσανασχετώντας γιὰ τὶς κατηγορίες, ὁπότε ἔξαλλος ἀπὸ θυμὸ ὁ Μανιάκης τὸν χτύπησε.

georgios_maniakes_reproaches_admiral_stephanos

Ὁ ἄλλος ὅμως ἔγραψε ἀμέσως στὸν ἀδελφό του Ἰωάννη, τὸν εὐνοῦχο, ποὺ ὀνομαζόταν καὶ Ὀρφανοτρόφος, ὅτι ὁ Μανιάκης ἐπιχειρεῖ ἀποστασία. Ἔτσι, τὸν Μανιάκη τὸν ἀπομάκρυναν ἀπὸ ἐκεῖ δέσμιο καὶ τὸν φυλάκισαν, ἐνῶ ὅλη ἡ ἐξουσία τοῦ στρατοῦ περιῆλθε στὸν Στέφανο. Ἀλλὰ καὶ τὸ νησὶ σύντομα ὑπέκυψε στοὺς Ἀγαρηνοὺς ἐξαιτίας τῆς ἀπειρίας, τῆς ἀπροθυμίας καὶ ἰδίως τῆς αἰσχροκέρδειας τοῦ διοικητῆ. Ἡ μοναδικὴ σικελικὴ πόλη ποὺ παρέμεινε στὰ χέρια τῶν Ρωμαίων ἦταν ἡ Μεσσήνη, κι αὐτὸ χάρη στὴν ἱκανότητα τοῦ στρατηγοῦ της, τοῦ Κατακαλὼν Κεκαυμένου.

Ἡ ὑπεράσπιση τῆς Μεσσήνης:

assedio_di_messina_1040

 

Σύμφωνα μὲ τὸν Σκυλίτζη:

Ὁ Καρχηδόνιος ἀνέλαβε καὶ πάλι τὶς δυνάμεις του κι ἀφοῦ συγκέντρωσε στρατὸν ἀκόμη περισσότερο σὲ σχέση μὲ τὸν πρῶτο στὴ Σικελία ἔρχεται νὰ διώξει τὸν Μανιάκη. Κι ἀφοῦ ἐστρατοπέδευσε σὲ μιὰ πεδιάδα ἀνοιχτὴ ποὺ λέγεται Δράγινες, τὴν εὐκαιρία περίμενε γιὰ μάχη. Τὸ ἔμαθε ὁ Μανιάκης κι ἀφοῦ ἐπῆρε τὶς δυνάμεις του ἔρχεται νὰ τὸν βρεῖ, δίνοντας ὅμως ὁδηγία ἀπὸ πρὶν πρὸς τὸν πατρίκιο Στέφανο, τὸν γαμβρὸ τοῦ βασιλιᾶ, ποὺ ἦταν, ὅπως εἴπαμε, τοῦ στόλου ἀρχηγός, νὰ ἐπιτηρεῖ καλὰ εἰς τὰ παράλια, ὥστε, ἂν γίνει μάχη καὶ νικηθεῖ ὁ Καρχηδόνιος, νὰ μὴν ξεφύγει πρὸς τὰ μέρη του καὶ ἐπιστρέψει δίχως νὰ γίνει ἀντιληπτός. Καὶ πράγματι συγκρούσθηκε μαζί του καὶ κατὰ κράτος τὸν ἐνίκησε. Πέφτουν ἐκεῖ στῆς μάχης τὸ πεδίο πλῆθος Ἀφρικανοί, ἀπὸ πενῆντα χιλιάδες περισσότεροι, ἐνῶ ὁ ἴδιος ὁ ἀρχηγός τους ξεφεύγοντας τὸν κίνδυνο στὴν παραλία ἔρχεται καὶ μπαίνει σὲ ταχύπλοο κι ἀφοῦ ἐξέφυγε τὴ φρούρηση χωρὶς νὰ γίνει ἀντιληπτὸς ἀπὸ τὸν Στέφανο, ἀπέδρασε στὰ μέρη του. Τὸ ἔμαθε ὁ Μανιάκης καὶ ἐθεώρησε τὸ πρᾶγμα φοβερό, ἐνῶ, ὅταν συνάντησε τὸν Στέφανο, τὸν ἔλουσε μὲ ὕβρεις ἀπρεπεῖς καὶ τὸ μαστίγιο ὑψώνοντας τοῦ ἔρριξε πολλὲς εἰς τὸ κεφάλι, ἀποκαλώντας τον καὶ ράθυμο καὶ ἄνανδρο, τοῦ βασιλέως προδότη. Ἐκεῖνος ὅμως δὲν ἄντεξε τὸν προπηλακισμό του καὶ τὴν ὕβρη καὶ στέλνει γράμμα γρήγορα πρὸς τὸν Ὀρφανοτρόφο μὲ τὴν εἴδηση πὼς τάχα ὁ Μανιάκης σχεδάζει ἀνταρσία κατὰ τοῦ βασιλιᾶ. Κι αὐτὸς εὐθὺς στὴ Βασιλεύουσα δεμένος ὁδηγεῖται καὶ φυλακίζεται μαζὶ μὲ τὸν πατρίκιο Βασίλειο Θεοδωροκάνο, ἐνῶ ἡ ἐξουσία ὁλόκληρη περνᾶ στὰ χέρια τοῦ Στέφανου, ἀφοῦ ἐστάλθηκε σ’ αὐτὸν κι ἕνας εὐνοῦχος, ὁ πραιπόσιτος Βασίλειος Πεδιαδίτης. Αὐτοὶ δὲν ἄργησαν πολὺ νὰ φέρουν τὴν καταστροφή, ἀφοῦ ἀπὸ αἰσχροκέρδεια, δειλία καὶ καλοπέραση τὴ Σικελία ἐπρόδωσαν. Γιατὶ ὁ Μανιάκης κυριεύοντας τὶς πόλεις τοῦ νησιοῦ, ἔκτιζε ἐντὸς αὐτῶν καὶ ἀκροπόλεις, ἐγκαθιστώντας τοὺς γενναίους ὡς φρουροὺς, γιὰ νά ‘ναι ἀδύνατο στοὺς ντόπιους τὶς πόλεις ν’ ἀνακτήσουν. Ὅταν ὅμως αὐτὸς δεμένος, ὅπως εἴπαμε, στὸ Βυζάντιο ὁδηγήθηκε, περιφρόνησαν οἱ ντόπιοι τὴν ἀδιαφορία καὶ ραθυμία τῶν ἀρχόντων καὶ ἐπιτέθηκαν στὶς πόλεις μὲ ἐνίσχυση ἀπ’ τοὺς Καρχηδόνίους. Νικώντας τὶς φρουρές, τὶς ἀκροπόλεις γκρέμισαν, κι ὅλες τὶς πόλεις ξανακέρδισαν ἐκτὸς ἀπ’ τὴ Μεσσήνη. Γιατὶ συνέπεσε νὰ τὴν φρουρεῖ ὁ πρωτοσπαθάριος καὶ ἀρχηγὸς τοῦ τάγματος τῶν Ἀρμενιακῶν Κατακαλών, ποὺ στὸ ἐπώνυμο λεγόταν Κεκαυμένος, κι εἶχε μαζί του ἱππότες τριακοσίους καὶ πενῆντα ἀπ’ τοὺς πεζούς. […] Ἔτσι λοιπὸν ἡ Σικελία ὁλόκληρη, ἀφοῦ σὲ λίγο χρόνο κατελήφθη ἀπ’ τὸν Μανιάκη, ἐντὸς ὀλίγου πέρασε στὰ χέρια τῶν Σαρακηνῶν καὶ πάλι ἀπὸ ἀμέλεια καὶ δειλία τῶν στρατηγῶν. Ἔμεινε μόνη ἡ Μεσσήνη κατὰ τὸν τρόπο ποὺ ἀναφέραμε, ἐνῶ ὁ Στέφανος καὶ ὁ Πεδιαδίτης κατέφυγαν εἰς τὴν Λογγιβαρδία. Αὐτὸν τὸν δρόμο ἔλαβαν τῆς Σικελίας τὰ πράγματα.

 

Ἕνα χωριὸ στὴ Σικελία, τὸ Maniace (Maniàci στὰ σικελικά), πῆρε, καὶ ἔχει ἀπὸ τότε, τὸ ὄνομα τοῦ Μανιάκη ἐξαιτίας μιᾶς νίκης τοῦ ρωμιοῦ στρατηγοῦ ἐπὶ τῶν Ἀράβων τὸ 1040 στὴν περιοχὴ ἐκείνη.

Νά καὶ μιὰ εἰκόνα ποὺ πιστεύεται ὅτι εἶναι ἀντίγραφο τῆς βυζαντινῆς εἰκόνας ποὺ ἔφερε ὁ Μανιάκης στὴν ἐκκλησία ποὺ ἔκτισε στὸ μέρος ἐκεῖνο μετὰ τὴ νίκη του, καὶ ὑπάρχει ἀκόμη στὸ τοπικὸ μοναστήρι:

verginegalaktotrophusa

Στὶς Συρακοῦσες ὑπάρχει ἐπίσης τὸ Κάστρο τοῦ Μανιάκη, στὸ ὁποῖο ὁ στρατηγὸς ἔφερε δυὸ ἑλληνιστικὰ χάλκινα κριάρια ἀπὸ τὴν Κωνσταντινούπολη.

ariete_in_bronzo2c_sec-_iii_a-c-_28copy29_-_castel_maniace1

Ἀναπόφευκτα, σκέφεται κανεὶς πῶς θὰ ἦταν ὁ βυζαντινὸς 11ος αἰώνας ἂν λ.χ. πετύχαινε ἡ ἀνταρσία τοῦ Γεώργιου Μανιάκη κατὰ τοῦ ἄκαπνου ἐρωτιάρη Κωνσταντίνου Μονομάχου, ποὺ δυστυχῶς ἀπεικονίζεται μὲ βυζαντινὴ μεγαλοπρέπεια (ὅπως κι ἄλλοι ἄκαπνοι αὐτοκράτορες) σὲ ψηφιδωτὸ τῆς Ἁγίας Σοφίας. Ἂν δηλαδή, τὸ ἀνεξάντλητα ἀφηνιασμένο πνεῦμα τῶν Καππαδοκῶν καὶ τῶν Μακεδόνων ἀναβίωνε στὰ μέσα τοῦ αἰώνα. Αὐτοκράτορες σὰν τὸν Μανιάκη θὰ εἶχαν ἀντιμετωπίσει ἀποτελεσματικὰ τοὺς Ἄραβες σὲ Συρία καὶ Σικελία, καὶ τὸ ἴδιο θὰ πάθαιναν κι οἱ Τοῦρκοι. Τὰ περὶ παρακμῆς τοῦ Βυζαντίου, περὶ εἰρηνοφιλίας καὶ κούρασης ἀπὸ τοὺς πολέμους τοῦ Βουλγαροκτόνου, εἶναι ἐκ τῶν ὑστέρων συμπεράσματα. Δὲν ὑπάρχουν νόμοι τῆς ἱστορίας καὶ ἄλλα τέτοια. Ὑπάρχουν ἄτομα, ὁμάδες ἀτόμων, καὶ ἡ τύχη.

Posted in Δύση, Ιστορίες, Ρωμανία, Σαν παραμύθια, ιστορία | Tagged , , , , , | Σχολιάστε

χοῦντες παντοῦ

Τὰ ἀποτελέσματα τοῦ δεξιοῦ ἀκτιβισμοῦ, δηλαδὴ τῆς Ἀποστασίας καὶ μετὰ τῆς ἐγκαθίδρυσης τῆς χούντας, φάνηκαν καὶ στὴν Κύπρο. Δὲν ὑπάρχει μόνο ἀριστερὸς ἀκτιβισμός, λοιπόν. Εἶπα ἀκτιβισμός; Ὅπως ὁ ὁπαδὸς τῆς Ἑλληνοτουρκικῆς Ὁμοσπονδίας Παπαδόπουλος, ὅπως ὁ Ἰωαννίδης κι ἡ ἑλληνικὴ (ἀκρο)Δεξιὰ πιάστηκαν μεγάλα κορόιδα πιστεύοντας ὅτι θὰ δώσουν ἕνα κομματάκι τῆς Κύπρου καὶ ἔτσι (χωρὶς πόλεμο) θὰ πάρουμε, ἡ Ἑλλάδα, τὴν ὑπόλοιπη Κύπρο, ἔτσι καὶ οἱ ἀκτιβιστὲς τῆς δεκαετίας τοῦ 2010 (ἀριστεριστὲς καὶ μή) πιάστηκαν κορόιδα, κι ἀρχικὰ ἔδιωξαν τὸν ΓΑΠ κι ἔφεραν τὸν ἀκόμα χειρότερο Παπαδήμο ἐνῶ κατόπιν ἔφεραν τὸν Τσίπρα. Ἀριστερὸς καὶ δεξιὸς ἀκτιβισμὸς «γιὰ ἀκόμα καλύτερες μέρες» καὶ μετὰ ἔχει ὁ Θεός.

Ἀπὸ τὴν ἄλλη, ἡ χούντα εἶχε τὸ διπλὰ παράξενο ἀποτέλεσμα τῆς «ἐπανα-κομμουνιστοποίησης» τῆς ἑλληνικῆς κοινωνίας: Ἐνῶ ὁ Ἐμφύλιος εἶχε κριθεῖ, καὶ ἀναμενόμενα οἱ «πλατιὲς μάζες» ἐγκατέλειπαν τοὺς ἡττημένους γιατὶ ἁπλούστατα ἡ ζωὴ συνεχίζεται, ἡ χούντα ἀναζωπύρωσε τὸ ἐμφυλιακὸ μένος. Ὄχι μόνο ἔδωσε στὴν Ἀριστερὰ τὴν εὐκαιρία νὰ παρουσιαστεῖ ὡς δημοκρατική, ἀλλὰ καί, παραδίδοντας Κύπρο καὶ ἀναπόφευκτα τὴν Ἐξουσία, ἔδωσε στοὺς ἡττημένους τὴν εὐκαιρία νὰ νικήσουν ἰδεολογικὰ καὶ νὰ κάνουν μόδα τὴν ἀριστεροσύνη στὶς «πλατιὲς μάζες». Ἡ χούντα ἔφερε τὴν ἰδεολογικὴ ἡγεμονία τῆς Ἀριστερᾶς. Τὸ δεύτερο παράδοξο ἀποτέλεσμα τῆς χούντας (τρίτο, μαζὺ μὲ τὴν Κύπρο) ἦταν ὅτι ἐνῶ σὲ ὅλη τὴ Δύση οἱ βέροι μαρξιστὲς – κομμουνιστὲς μετατρέπονταν σὲ ἡδονιστὲς μαζικοδημοκράτες, στὴν Ἑλλάδα ἔγινε τὸ ἀνάποδο: Ἡ δεκαετία τοῦ ’60 ἔδωσε τὴ θέση της στὰ ἀλλόφρονα χοροπηδηχτὰ γιὰ τὸν σπουδαῖο Μὰρξ καὶ τὴν Ἐπανάσταση, τοὺς Παπούα καὶ τοὺς Ζουλού. Ἂν δὲν ἦταν ἡ 21η Ἀπριλίου, δὲν θὰ τὰ εἴχαμε ποτέ.

Προφανῶς δὲν ἐννοῶ ὅτι τὸ μόνο ἢ κύριο κακὸ τῆς Χούντας ἦταν ἡ νεκρανάσταση τῆς Ἀριστεροσύνης, οὔτε ὅτι ἡ Χούντα ἦταν καλὴ ἢ ὅτι κάποιος ἔπρεπε νὰ τὴν ἐκτιμᾶ, οὔτε ὅτι ἔπρεπε νὰ τὴν ἀνέχεται κάποιος γιὰ λόγους ἄλλους πέρα ἀπὸ τὴν ὁλοφάνερη ἀδυναμία μιᾶς ἄοπλης κοινωνίας (ποὺ ἤδη ἄρχιζε νὰ μετατρέπεται σὲ μαζικοδημοκρατικὸ κιμά) νὰ κάνει στρατιωτικὸ ἀντι-πραξικόπημα ἐπαναφέροντας τὴ δημοκρατία. Ἐννοεῖται ὡστόσο, κι ὅτι δὲν πιστεύω οὔτε μία στὸ ἑκατομμύριο ὅτι οἱ ἔγκλειστοι στὸ Πολυτεχνεῖο ἦταν δημοκράτες, ὅπως ἐννοοῦμε τὴ δημοκρατία. Ἦταν εἴτε θαυμαστὲς τῶν σταλινικῶν εἴτε ἀναρχικοὶ καὶ τριτοκοσμικοὶ ἀναθρεμμένοι μὲ γαλλικὰ καὶ πιάνο. Ἁπλά, ὅπως ἀπαιτοῦσε ὁ τρέχων συσχετισμὸς δυνάμεων, δὲν μποροῦσαν νὰ προσελκύσουν τοὺς Ἀθηναίους διαδηλώνοντας μαξιμαλιστικὰ ὑπὲρ τῆς «δικτατορίας τοῦ προλεταριάτου» καὶ λ.χ. τῆς κάθε τριτοκοσμικῆς δικτατορίας, καὶ γι’ αὐτὸ περιορίζονταν στὰ «Ἔξω τὸ ΝΑΤΟ» (δηλαδή, φιλανδοποίηση) καὶ ἄλλα τέτοια τάχα εἰρηνιστικά. Τὸ γεγονὸς ὅτι οἱ ἴδιοι οἱ Ἀριστεροὶ δὲν μποροῦσαν νὰ ἀντιληφθοῦν ὅτι αὐτὸ τὸ «πρῶτο βῆμα πρὸς τὸ κομμουνισμό» (ἡ ἔξοδος ἀπὸ τὸ ΝΑΤΟ, ἡ πτώση τῆς χούντας κ.λπ.) δὲν θὰ ἔφερνε στὴν Ἑλλάδα τὸν κομμουνισμὸ γιὰ χίλιους δυό (γεωπολιτικοὺς κ.ἄ.) λόγους, καὶ κατὰ συνέπεια ἁπλῶς θὰ καταλήγαμε στὴν αὐνανιστικὴ λατρεία τῆς «νεολαίας» (φυγότεκνης καὶ life style ἀναρχικῆς) μαζὶ μὲ τὴν ὑπόλοιπη Δύση, δὲν συνιστᾶ ἀντεπιχείρημα κατὰ τῆς τοτινῆς ἀριστερῆς ἀντιδημοκρατικότητας. Δηλαδή, δὲν ἀντικρούει ὅσα λέω γιὰ τοὺς πραγματικούς, τοτινούς, ποὺ συζητοῦνταν ὡς ἐπιθυμητοί, πολιτικοὺς ὁραματισμοὺς τῆς Ἀριστερᾶς τοῦ ’73 οὔτε γιὰ τὸν πόθο της γιὰ «ἄλλα» καθεστῶτα.

Τὸ νὰ ὑποστηρίξεις κάτι τέτοιο ὅμως, δυστυχῶς σὲ καταδικάζει στὴν δίχως τελειωμὸ ἀντιμετώπιση τῶν ἀκροδεξιῶν καὶ ἀριστερίστικων σοφιστειῶν: Ὥστε πιστεύεις στὴ θεωρία τῶν δύο ἄκρων (ἡ Ἀριστερά. Γιὰ μιὰ ἀπάντηση, βλ. προτελευταία παράγραφο). Ἀφοῦ κι οἱ Ἀριστεροὶ ἦταν ἀντιδημοκράτες, τί σᾶς πειράζει ποὺ κι ἐμεῖς εἴμαστε ἀντιδημοκράτες;; (ἡ Ἀκροδεξιά). Ἡ θέση σου ἀπαιτεῖ ἐπιπλέον διευκρινίσεις, δὲν μπορεῖ νὰ καταστεῖ σύνθημα γιὰ τοὺς ὄχλους, καὶ καταπνίγεται.

Posted in πολιτικά, Αριστερά, Ακροδεξιά, Ελλάδα | Tagged , , , , , , , | 1 σχόλιο

Οἱ μετὰ Βασίλειον..

Κωνσταντίνος Η΄
Ζωή…
Ρωμανός Γ΄ Ἀργυρός.
Μιχαήλ Δ΄ ὁ Παφλαγών..
Μιχαήλ Ε΄ ὁ Καλαφάτης..
Θεοδώρα
Κωνσταντίνος Θ’ Μονομάχος…
Θεοδώρα ξανά…
Μιχαήλ ΣΤ΄ ὁ Γέρων..
Κωνσταντίνος Ι΄ Δούκας..
Μιχαήλ Ζ΄ Δούκας…
Νικηφόρος Γ΄ ὁ Βοτανειάτης…..
….
….
….
….
….
….
….
….
….
….
….
….
….
….
….
Ποῦ θὰ πάει; Θὰ ἔρθει κάποτε κι ὁ Κομνηνός.

Posted in Ελλάδα | Tagged , | 23 Σχόλια

Landschaften ewiger Einsamkeit III

Posted in μουσική | Σχολιάστε

a strange kind of love

Posted in μουσική | Σχολιάστε

Βυζαντινὲς μυρωδιές

Ἕντεκα ὑλικὰ γιὰ δημιουργήσετε ἕναν βυζαντινῆς ἔμπνευσης ἀρωματισμὸ διάφορων χώρων, μὲ βάση τὰ ὑλικὰ καὶ τὰ πιὸ χρησιμοποιούμενα φυσικὰ ἀρώματα στὴ Ρωμανία:

 

στὴν Ἐκκλησία

στὸ Σπίτι

στὴν Ἰατρική

Γιὰ πολυτέλεια

Ρητίνη      
Κάσσια    
Λιβάνι    
Μαστίχα    
Μύρο    
Νάρκισσος    
Δενδρολίβανος  
Κρόκος  
Σανδαλόξυλο  
Ἄδοξα μοσχοτελλίνη    
Λαγομηλιά  

 

Ποιὰ ἀρωματικὰ ριχνόταν ἀπὸ τοὺς κατοίκους στοὺς δρόμους τῆς Κωνσταντινούπολης τὸν 10ο αἰώνα, κατὰ τὶς ἐπίσημες παρελάσεις καὶ αὐτοκρατορικὲς πομπές, μὲ βάση τὸ Ἐπαρχικὸν Βιβλίο:

Τρίμματα πεύκου

Φύλλα κισσοῦ

Φύλλα δάφνης

Φύλλα μυρτιᾶς

Κλαδιὰ δενδρολίβανου

 

Πηγή

Posted in Ρωμανία, κοινωνία | Tagged , , , , , , , , , , , | Σχολιάστε

ἂλ Φαραμπὶ καὶ Πλάτων

Ἕνας ἀπὸ τοὺς γνωστότερους ἄραβες φιλοσόφους, ὁ ἂλ Φαραμπὶ (872 – 951), χρησιμοποίησε ἐπιχειρήματα ἀπὸ τὸν Πλάτωνα, προκειμένου νὰ ὑπερασπιστεῖ καὶ νὰ διακηρύξει τὸν ἰσλαμικὸ ἀνεικονισμό.

…his real legacy might be the philosophical rationale that Al-Farabi provided for controlling creative expression in the Muslim world. In so doing, he completed the aniconism (or antirepresentational) project begun in the late seventh century by a caliph of the Umayyads, the first Muslim dynasty. Caliph Abd al-Malik did it with nonfigurative images on coins and calligraphic inscriptions on the Dome of the Rock in Jerusalem, the first monument of the new Muslim faith. This heralded Islamic art’s break from the Greco-Roman representative tradition. A few centuries later, Al-Farabi took the notion of creative control to new heights by arguing for restrictions on representation through the word. He did it using solidly Platonic concepts, and can justifiably be said to have helped concretise the way Islam understands and responds to creative expression.

Πηγή

Ὡς γνωστόν, ὁ Πλάτων σὲ ὁρισμένα σημεῖα τοῦ ἔργου του ἐπιτέθηκε στὴ ζωγραφικὴ τέχνη, ἂν καὶ διάκειται εὐνοϊκὰ πρὸς τὴν ἀγαλματοποιία: Ἡ ζωγραφικὴ εἶναι τέχνη τῆς μίμησης, ἡ τέχνη τῆς μίμησης εἶναι τιποτένια. Ἡ ζωγραφικὴ

καταπιάνεται μὲ κάτι ποὺ ἀπέχει πολὺ ἀπὸ τὴν ἀλήθεια, καὶ ἔρχεται σὲ συνάφεια μὲ τὸ στοιχεῖο τῆς ψυχῆς μας ποὺ βρίσκεται πολὺ μακριὰ ἀπὸ τὴ φρόνηση, καὶ δὲν εἶναι…συντρόφισσα καὶ φίλη μὲ τίποτε γερὸ καὶ ἀληθινό. […] Νομιμοποιούμαστε, ἔτσι, νὰ πάρουμε τὸν ποιητὴ καὶ νὰ τὸν βάλουμε δίπλα στὸ ζωγράφο σὰν κάτι ἀνάλογο μὲ αὐτόν· γιατὶ τοῦ μοιάζει καὶ ὡς πρὸς τὸ ὅτι φτιάχνει πράγματα τὰ ὁποῖα ἔχουν ἀσήμαντη ἀξία σὲ σύγκριση μὲ τὴν ἀλήθεια, καὶ ὡς πρὸς τὸ ὅτι ἀπευθύνεται σὲ ἕνα ἄλλο τέτοιο, ἀσήμαντης ἀξίας, μέρος τῆς ψυχῆς καὶ ὄχι στὸ εὐγενικότερο. Ἔτσι, δίκαια κι ἐμεῖς δὲν θὰ τοῦ ἐπιτρέψουμε νὰ μπεῖ στὴν πόλη ποὺ μέλλει νὰ κυβερνηθεῖ σωστά.

 

Πολιτεία, 598a10 – b4, 605a8-b3 (ελλην. μετ. Ν. Μ. Σκουτερόπουλος, Ἀθήνα 200711). Ἡ παραπάνω ἀπαγόρευση ἰσχύει παρ’ ὅλο ποὺ στὸ ἴδιο ἔργο του (401a1-d3) ὁ Πλάτων ὑποστηρίζει τὴν θετικὴ ἐπίδραση τῆς ζωγραφικῆς στοὺς νέους, ἂν και ζητᾶ ἀπὸ τοὺς ζωγράφους νὰ μὴν ἀπεικονίζουν «τὸν κακὸ χαρακτήρα, τὸν ἀκόλαστο, τὸν μικροπρεπή». Λίγο πιὸ πρίν (373a5-6), ἡ ζωγραφικὴ συναριθμεῖται στὶς μὴ ἀπαραίτητες πολυτέλειες, ποὺ γίνονται ἀποδεκτὲς σὲ μιὰ πόλη ποὺ ζεῖ τρυφηλά.

Βέβαια, ὁ Πλάτων ἐκφράζει (ἢ δημιουργεῖ) ἁπλῶς μιὰ ὑποπαράδοση τοῦ ἀρχαίου ἑλληνικοῦ πολιτισμοῦ. Ὅσοι μπερδεύουν τὴν ὑποπαράδοση μὲ τὶς ἄλλες ὑποπαραδόσεις καὶ μὲ τὶς πολιτισμικὲς ἀντιλήψεις τοῦ μέσου ἀρχαίου Ἕλληνα, καταλήγουν σὲ λαθεμένα συμπεράσματα γιὰ τὴν ἀρχαία «ἑλληνικότητα» καὶ νομίζουν ὅτι τὴν ἐκφράζει συνολικὰ ὁ Πλάτων. (Φυσικά, δὲν ἰσχύει καὶ ἡ ἀντίθετη ἄποψη, ὅτι «Ὁ Πλάτων δὲν εἶναι ἑλληνικός».) Γιὰ τὶς ζωγραφικὲς ἀπεικονίσεις στὴν ἀρχαία Ἑλλάδα ἔχουμε οὐκ ὁλίγες μαρτυρίες (Παυσανίας, Πλίνιος κ.ἄ.), καὶ μᾶλλον οἱ Ἀρχαῖοι δὲν ἀκολούθησαν τὶς πλατωνικὲς συμβουλές. Ἔτσι, μποροῦμε νὰ ποῦμε ὅτι οἱ Ἄραβες σὰν τὸν ἂλ Φαραμπὶ ἀπὸ τὴν γεμάτη ἀπεικονίσεις ἑλληνικὴ Ἀρχαιότητα πῆραν τὸ κομμάτι της ἐκεῖνο, ποὺ ἀρνεῖται τὴ ζωγραφική. Παράλληλα, κατηγοροῦσαν τοὺς Ρωμαίους (Βυζαντινούς) ὅτι δὲν εἶναι πραγματικοὶ ἀπόγονοι τῶν ἀρχαίων Ἑλλήνων ἐπειδὴ ἐκχριστιανίστηκαν. (Ποιοὺς μοῦ θυμίζει αὐτό..) Τὸ παράδοξο τοῦ πράγματος μὲ τὴν πλατωνικὴ ἐπιχειρηματολογία τῶν Ἀράβων εἶναι προφανές: θὰ ἦταν ὡς ἐὰν οἱ Βυζαντινοὶ τοῦ 9ου αἰ. δικαιολογοῦσαν τὴν προτίμησή τους γιὰ εἰκόνες κι ὄχι ἀγάλματα μὲ ἐπιχειρήματα παρμένα ἀπὸ φιλοσόφους ποὺ ἐξέφραζαν παρόμοια θέση.

Posted in τέχνη, Άραβες, Αρχαιότητα, Ισλάμ | Tagged , , , , , , | Σχολιάστε

Τουρισμὸς κι ἐθνικισμός…

Ἀναρωτιέμαι ἐάν, ὅπως τὸ Πρόταγμα στὴν Ἑλλάδα, ὑπάρχουν ἄνθρωποι στὴν Τουρκία οἱ ὁποῖοι ψιλο-εἰρωνεύονται τοὺς Τούρκους ἐθνικοπατριῶτες ποὺ ἔρχονται γιὰ τουρισμὸ στὴ Θεσσαλονίκη ἢ τὰ ἑλληνικὰ νησιά, καθὼς καὶ τοὺς Τούρκους ἐθνικοπατριῶτες τῶν μικρασιατικῶν παραλίων ἢ τῆς Ἁδριανούπολης, οἱ ὁποῖοι ζοῦν ἀπὸ τὰ λεφτὰ καὶ τῶν Ἑλλήνωντουριστῶν.  Ἐὰν δηλαδή, τὸ «τουρκικὸ Πρόταγμα» θὰ κατηγοροῦσε τοὺς παραπάνω Τούρκους γιὰ ἀντίφαση μεταξὺ θεωρίας (ἀνθελληνισμός) καὶ πράξης (λεφτὰ πρὸς τοὺς Ἕλληνες ἢ λεφτὰ ἀπὸ ἕλληνες τουρίστες). Τὸ πρόβλημα τῶν ἀναλύσεων τοῦ Προτάγματος εἶναι ὅτι, σὲ πεῖσμα τῆς πραγματικότητας, ἀντιλαμβάνονται μονοσήμαντα τὴν «ἐθνικὴ ἰδεολογία» ποὺ ὁ τουρισμὸς προωθεῖ. Τὰ ἔχω ξαναπεῖ, βλέπε ἐδῶ.

Τώρα, μπορεῖ νὰ μὴ θεωρῶ τὸν ἑαυτό μου συντηρητικό (τέτοιοι εἶναι π.χ. οἱ κερατάδες ποὺ πιστεύουν στὸ θεσμὸ τοῦ γάμου, καὶ γενικὰ ὅσοι ἀντιμετωπίζουν τὰ ὅσια καὶ τὰ ἱερὰ μόνο ὡς λάβαρα καὶ ὄχι ὡς πίστη/πράξη καί, γι’ αὐτό, καὶ ὡς λάβαρα), οὔτε ἔχω ἐπισκεφτεῖ τὴν Τουρκία, ὡστόσο γιὰ τὸν τουρισμὸ τῆς μέσης δεξιᾶς ἢ γενικὰ τῆς συντηρητικῆς ἀντίληψης δὲν χρειάζεται νὰ εἶσαι «ἀντιεθνικιστὴς»  ἢ αὐτονομοκαστοριαδικὸς γιὰ νὰ ἐκπλήσσεσαι μαζί του. Αὐτὸ συνεπάγεται, φυσικά, ὅτι δίνω καὶ δίκαιο στὴν ἄποψη τοῦ Προτάγματος γιὰ τὸν τουρισμό, ἀλλὰ σὲ τελείως ἄλλα θεωρητικὰ πλαίσια. Ἀλλοῦ βρίσκεται ἡ ἀντίφαση καὶ ἡ ἀποτυχία τῶν «Μυρμιδόνων».

Ἔχω πάντως τὴν αἴσθηση ὅτι «τουρκικὸ Πρόταγμα», ποὺ νὰ ἔχει τέτοια ἄποψη μὲ τὸ Πρόταγμα γιὰ τὸν τουρισμὸ δὲν ὑπάρχει, ἀκριβῶς γιατὶ στὴν Τουρκία βιώνεται μιὰ ἄλλη ἀντίληψη γιὰ τὸν τουρισμὸ καὶ τὴ σχέση του μὲ τὸν ἐθνοπατριωτισμό.

 

Posted in παράδοση, Αριστερά, Αναδημοσιεύσεις, Ελλάδα, Τούρκοι, κοινωνία | Tagged , , , , | 1 σχόλιο

Πολιτικοὶ ἐπιστήμονες καὶ τὸ λογότυπο τοῦ ΑΠΘ

 

banner-horizontal-300ppi

Ὁ σύλλογός τῶν μεταπτυχιακῶν καὶ τῶν ὑποψήφιων διδακτόρων τῆς Σχολῆς Πολιτικῶν Ἐπιστημῶν τοῦ ΑΠΘ ἔβγαλε ἕνα πολὺ καίριο ψήφισμα:

Ψήφισμα της Γ.Σ του Συλλόγου σχετικά με την αλλαγή του λογότυπου του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης

Η γέννηση του Πανεπιστημίου σχετίζεται άρρηκτα με τη δημιουργία δημόσιου χώρου μεταξύ των πόλων εξουσίας(θρησκευτικής- πολιτικής). Χώρου, που κατοχυρώνει μία ιδιότυπη νέα ιδεολογική εξουσία μέσα από το δικό του λόγο-πράξη και σε ανοιχτή σύγκρουση με τα ιερά και τα όσια. Αυτή η βίαιη γέννα, απότοκο του αντιθρησκευτικού αγώνα, σχετίζεται με τον κλονισμό σε σειρά χωρών της κυρίαρχης θέσης του θρησκευτικού Ιδεολογικού Μηχανισμού στην προκαπιταλιστική ιστορική περίοδο. Θα λέγαμε πως το ενδεχομενικό, υπό τη μορφή του πανεπιστημίου, εμφανίζεται στο προσκήνιο και αυτό που φάνταζε ακλόνητο(αυτοκρατορίες, νομιμοποιημένες από το λόγο του θεού) κλονίζεται συθέμελα.

Παρόλα αυτά σήμερα, αιώνες μετά, η διεκδίκηση αυτού του δημόσιου χώρου παραμένει ενεργή. Η συμβολική επιβολή της εκκλησίας, συνεχίζει να αποτελεί κραταιά πραγματικότητα. Μεταξύ άλλων το γεγονός αυτό αντανακλάται στην χρήση του Αγίου Δημητρίου ως σύμβολο του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Η αντίφαση ανάμεσα σε τίτλο(Αριστοτέλειο) και απεικόνιση(Αγ. Δημήτριος) καθίσταται άμεσα ορατή. Στη δική μας κατανόηση το γεγονός αυτό δεν αποτελεί όμως προϊόν παρανόησης αλλά καταδεικνύει την εξουσία που συνεχίζει να διατηρεί το ιερατείο στα ακαδημαϊκά πράγματα. Άλλωστε, αν και το ξεχνάμε, εξακολουθούμε να ζούμε στο κράτος της Εκκλησίας της Ελλάδος.

Από την πλευρά μας διαλέγουμε να αναγνώσουμε αυτή την αντίφαση ως ανταγωνισμό. Επιλέγουμε έτσι το δρόμο της βεβήλωσης. Την τοποθέτηση του Αριστοτέλη στη θέση του. Αυτή η βεβήλωση, δηλαδή η απόδοση του συμβολικού χώρου στην ελεύθερη χρήση των πολλών, δεν τερματίζει τους ανταγωνισμούς(φυλής, φύλου, τάξης) που μαίνονται στις σχέσεις εντός της κοινότητας αλλά μας μαθαίνει πως μπορούμε να «παίζουμε» μαζί τους. Ακόμα, δεν τερματίζει την χρήση της επιστήμης ως εργαλείο νομιμοποίησης της βαρβαρότητας, αλλά φωτίζει το μη συνεκτικό εσωτερικό της ίδιας της επιστήμης. Αυτή η βεβήλωση αναστέλλει τη βεβαιότητα της κυριαρχίας και ανοίγει ένα έστω μικρό πέρασμα ελευθερίας μέσα από τη δράση των πολλών, μετατρέποντας το πανεπιστήμιο σε δικό μας χώρο.

Ως Σύλλογος Μεταπτυχιακών Φοιτητ(ρι)ών και Υπ. Διδακτόρων Πολιτικών Επιστημών Α.Π.Θ. διαλέγουμε να γίνουμε η αρχή χρησιμοποιώντας τον Αριστοτέλη στη θέση του Αγ. Δημητρίου. Καλούμε έτσι το τμήμα μας να πάρει με τη σειρά του θέση στο ζήτημα. Καλούμε τους Συλλόγους μεταπτυχιακών και προπτυχιακών φοιτητ(ρι)ών να τοποθετηθούν στη πράξη. Καλούμε τα υπόλοιπα τμήματα του πανεπιστημίου να πράξουν τα δέοντα. Τελικά για να αποδοθεί το κοινό του πανεπιστημίου στην κοινότητα, θα πρέπει η ίδια να αποφασίσει να κόψει τον ομφάλιο λώρο.

 

Φυσικά, ὅλοι γνωρίζουν ὅτι ἡ ἀρχικὴ ὀνομασία (1925) τοῦ Α.Π.Θ. ἦταν Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, κι ὅτι μόνο 30 χρόνια ἀργότερα προστέθηκε τὸ «Ἀριστοτέλειο» (1954). Ἀναμενόμενο λοιπὸν ἦταν ὅτι τὸ «Πανεπιστήμιο τῆς Θεσσαλονίκης» θὰ ἔχει ὡς λογότυπό του τὸν ἅγιο Δημήτριο: Τὸν πιὸ διάσημο Θεσσαλονικέα στὴν εὐρωπαϊκὴ ἤπειρο μαζὶ μὲ τοὺς θεσσαλονικεῖς Κύριλλο καὶ Μεθόδιο, ξακουστὸ ὣς τὴν Ρωσία, ἀλλὰ καὶ γνωστὸ κατὰ τὰ βυζαντινὰ χρόνια χάρη στὴν ὑπερεθνικῆς φήμης βυζαντινὴ ἐτήσια γιορτὴ τῶν «Δημητρίων». Συνεπῶς, τὸ λογότυπο τοῦ Πανεπιστημίου παρέμεινε τὸ ἴδιο παρὰ τὴν προσθήκη τοῦ «Ἀριστοτέλειο» τὸ 1954 στὴν ὀνομασία τοῦ πανεπιστημίου. Ἐπίσης, τίποτε τὸ περίεργο: Ἐξακολούθησε νὰ τιμᾶται ὁ πιὸ διάσημος πολίτης τῆς πόλης στὴν ὁποία ἑδρεύει τὸ Πανεπιστήμιο. Ἂν κάτι εἶναι τὸ πραγματικὰ παράδοξο, αὐτὸ εἶναι ὁ Ἀριστοτέλης στὴ Θεσσαλονίκη, στὴν πόλη στὴν ὁποία κατὰ γενικὴ παραδοχὴ δὲν ἔζησε ποτέ (ἀφοῦ αὐτὴ ἱδρύθηκε 6 χρόνια μετὰ τὸ θάνατό του), σὲ ἀντίθεση μὲ τὸν (τουλάχιστον, σύμφωνα μὲ τὴν ζώσα παράδοση τῶν τελευταίων 1.700-1.600 ἐτῶν) θεσσαλονικέα ἅγιο Δημήτριο.

Ὁ κάθε εἴδους (θεσμικὸς ἢ συνειδησιακός) ἀποχριστιανισμὸς τῆς Ἑλλάδας εἶναι τὸ πρῶτο βῆμα γιὰ τὸν ἐξισλαμισμό της. Αὐτὸ ἔγινε ἄλλωστε καὶ στὴ Δύση, ποὺ τὸν 19ο αἰώνα ἐκκοσμικεύτηκε καὶ σήμερα παραδίδεται, ὄντας ἄθρησκη καὶ μεταφυσικὰ ἄοπλη, στὰ ἑκατοντάδες τζαμιὰ καὶ στὰ ἀνὰ τὴν Δ. Εὐρώπη ἄτυπα γκέτο ὅπου ἰσχύει ὁ νόμος τῆς Σαρίας καὶ τῆς ὑποχρεωτικῆς μαντήλας. Γιατὶ, ἂν δὲν τὸ κατάλαβαν ἀκόμη οἱ πολιτικοὶ ἐπισήμονες, ἡ «ἐκκοσμίκευση» εἶναι μονόπλευρη καὶ ποτὲ δὲν θὰ λάβει χώρα στὴν ἰσλαμικὴ Μέση Ἀνατολή. Κοινωνίες δίχως θρησκεία καὶ δίχως κυρίαρχη (κρατική) θρησκεία εἶναι παροδικὰ φαινόμενα, μιᾶς «μεσοβασιλείας» 1-2 αἰώνων στὴ διάρκεια τῆς ὁποίας ὁ μηδενισμός, ὁ ἀτομικισμὸς κ.ἄ. (καὶ ἡ Ἀριστερά) χρησιμεύουν ἁπλῶς, καὶ μόνο, γιὰ τὴ μετάβαση ἀπὸ τὸν Παλαιὸ Κυρίαρχο στὸν Νέο. Αὐτὸ θὰ ὄφειλαν νὰ τὸ γνωρίζουν κι οἱ Πολιτικοὶ Ἐπιστήμονες. Ὁ λόγος ποὺ δὲν ἔχουν τέτοια ἀντίληψη εἶναι ὅτι πιστεύουν ἀκόμη στὰ ἀφηγήματα τῆς Προόδου καὶ τῆς Ἀπελευθέρωσης, ὅταν κάποτε μὲ τὸ καλὸ ἡ καλή (ἤ, τέλος πάντων, ἐπιδεχόμενη ἀπεριόριστη καλυτέρευση χάρη στὴν «Παιδεία») Ἀνθρωπότητα ἀποτινάξει τὰ παντοειδὴ δεσμά της.

Ἐννοεῖται ὡστόσο, ὅτι τὸ ἱστολόγιο αὐτὸ δὲν πετάει τὴ μπάλα στὴν ἐξέδρα μὲ τὰ «τί σᾶς πείραξε ξαφνικὰ τὸ λογότυπο;» (οἱ τρέχουσες πολιτικὲς στοχεύσεις τοῦ ψηφίσματος εἶναι ὁλοφάνερες μὰ τελείως τριτεύουσες ἐὰν δὲν γίνει παραδεκτὴ ἡ προτεραιότητα τῆς «πολιτικοποίησης») καταφεύγοντας στὴν δύναμη τῆς ἁδράνειας ἢ τὶς ἀοριστίες περὶ νεοελληνικῆς ταυτότητας. Τὸ ἀντίθετο (κι ἀκριβῶς ἐπειδὴ τὸ ψήφισμα μνημονεύει τὴν ὕστερη μεσαιωνικὴ Δύση), ἐπιθυμεῖ νὰ καταδείξει γιὰ ποιὸ λόγο δὲν μπορεῖ νὰ ὑπάρξει σύγκριση Δύσης-Ἑλληνορθόδοξου χώρου καὶ κατὰ συνέπεια οὔτε δίκαιη ἀπαίτηση γιὰ ἐξομοίωση τοῦ δεύτερου μὲ τὴν πρώτη: Τὰ βυζαντινὰ Πανεπιστήμια (Μαγναύρα, Πανδιδακτήριο κ.λπ.), κατὰ πολὺ προγενέστερα τῶν δυτικῶν, δὲν βίωσαν οὔτε ξεκίνησαν κανέναν ἀντιθρησκευτικὸ ἀγώνα, οὔτε ἡ γνώση καὶ διδασκαλία τῆς προχριστιανικῆς γραμματείας ἦταν προνόμιο τῶν βυζαντινῶν κληρικῶν -ὅπως ἦταν στὴ Δύση. Οἱ ἀντιλήψεις τῶν πολιτικῶν ἐπιστημόνων γιὰ τὸ Πανεπιστήμιο ὡς «δημόσιο χῶρο» ἀνάμεσα στὴ θρησκευτικὴ καὶ τὴν πολιτικὴ ἐξουσία παραπέμπουν σὲ δυτικομεσαιωνικὲς πολιτισμικὲς συνθῆκες τόσο ἄσχετες μὲ τὴν ἑλληνικὴ πολιτισμικὴ παράδοση ὅσο ἐκεῖνες τῶν Ἀζτέκων. Οἱ δυτικομεσαιωνικὲς διαμάχες Πάπα-γερμανοῦ Αὐτοκράτορα ἐξάλλου δὲν εἶχαν καμμία σχέση μὲ τὰ δυτικὰ πανεπιστήμια, τὰ ὁποῖα ἄλλωστε ξεκίνησαν ὡς λίγο-πολὺ θρησκευτικὰ μορφωτικὰ ἱδρύματα. Ἂν ἡ ἱστορία ἐπαναλαμβάνεται ὡς φάρσα ὅταν διακηρύσσεται ἡ πίστη στήν, σὲ πανανθρώπινη κλίμακα πιά, ἐπανάληψη τῆς διαδικασίας τῆς «ἐκκοσμίκευσης» ὅπως ἡ τελευταία ἐμφανίστηκε στὴν ὑστερομεσαιωνικὴ Δύση, τότε οἱ πολιτικοὶ ἐπιστήμονες τοῦ ψηφίσματος πρέπει νὰ εἶναι οἱ φαρσέρ, ποὺ παίρνουν ἐντελῶς στὰ σοβαρὰ τὴν ὑπόθεσή τους: Ἡ ἐπανάληψη τοὺς εἶναι ἀναγκαία προκειμένου νὰ ἰσχυρίζονται στὸν αἰώνα τὸν ἅπαντα, σὰν καλοὶ Διαφωτιστές, πὼς κινδυνεύει ἡ Πρόοδός τους, καθὼς καὶ ὅτι ἀκόμη δὲν ἔχουμε «ἀπελευθερωθεῖ» καὶ γι’ αὐτὸ ἀκόμη ἀγωνιζόμαστε, «αἰῶνες μετά», γιὰ τὸ «πέρασμα στὴν ἐλευθερία». Μόνο ἐὰν κάποιος σκηνοθετήσει ἕνα καθεστὼς «σκλαβιᾶς», «ἀφύσικης» κι «ἀναξιοπρεποῦς», στὸ ὁποῖο ζῆ αὐτὸς καὶ ἀνεπίγνωστα κι ἐμεῖς οἱ ὑπόλοιποι, τότε μόνο μπορεῖ νὰ (φαντασιώνεται ὅτι) ἀποτολμάει τὴν «βεβήλωση» παίρνοντας –νὰ τὸ ὑποθέσουμε– τρομερὰ ρίσκα, καὶ φυσικὰ ζώντας ὁριακὲς ἀνθρώπινες καταστάσεις ὕψιστης ὑπαρξιακῆς ἔντασης.

Οὕτως ἢ ἄλλως, τὸ Πανεπιστήμιο τῆς Ὀξφόρδης στὸ λογότυπό του ἔχει τὴ φράση «Ὁ Κύριος εἶναι τὸ φῶς μου». Τὸ πανεπιστήμιο τῆς Μπολώνιας (1088) ἔχει στὸ λογότυπό του τὸν ἅγιο Πέτρο καὶ ἄλλους ἁγίους. Τῆς Χαϊδελβέργης ἕναν ἅγιο. Τῆς Πάδουας τὸν ἀνεστημένο Χριστό. Τῆς Λειψίας ἁγίους καὶ σταυρούς. Τῆς Γένοβας ἕναν κληρικὸ ἢ ἅγιο. Συνεπῶς, παρὰ τὴν ἐκκοσμίκευσή της ἡ Δύση, στὰ πιὸ γνωστὰ κι ἀρχαῖα πανεπιστήμιά της, δὲν ἐγκατέλειψε τὰ χριστιανικὰ σύμβολα. Φαίνεται ὅτι οἱ ἕλληνες μιμητὲς τῆς Δύσης ἀγνοοῦν ἀκόμη καὶ τὸ νόημα τῆς σημερινῆς χρήσης τῶν χριστιανικῶν συμβόλων στὴν ἐκκοσμικευμένη Δύση. Αὐτὰ ὅλα δείχνουν ὅτι ἡ ἑρμηνεία γιὰ τὸ λογότυπο τοῦ Α.Π.Θ. ὡς συμβόλου «τῆς ἐξουσίας ποὺ ἔχει τὸ ἱερατεῖο στὰ ἀκαδημαϊκὰ πράγματα» εἶναι ἀβάσιμη κι ἀτεκμηρίωτη, ὅπως ἀβάσιμη εἶναι καὶ ἡ ἑρμηνεία τῆς ἀντίφασης μεταξὺ λογότυπου κι ὀνόματος ὡς ἀνταγωνισμοῦ.

Θὰ μοῦ πεῖτε, δὲν εἶναι ὅλοι ἴδιοι μὲ αὐτοὺς τοῦ ψηφίσματος. Συμφωνῶ ἀλλὰ ἀπαντῶ: οἱ λίγοι καλοί, ποὺ ἐξάλλου δὲν ἀκούγονται καὶ πάρα πολύ, δὲν μπορεῖ νὰ χρησιμοποιοῦνται ὡς αἰώνια δικαιολογία γιὰ νὰ μὴ συνειδητοποιοῦμε τὸν κανόνα.

Posted in παιδεία, παλιά και νέα θεότητα, Αριστερά, Δύση, Θεσσαλονίκη, αθεϊσμός, θρησκεία | Tagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 4 Σχόλια

Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, ἀντιμιλιταρισμός

Οἱ ἀλληλοσφαγὲς μεταξὺ ἐθνῶν ποὺ κατὰ βάση διῆγαν ἐλεύθερο βίο, σχεδὸν ἀπὸ τότε ποὺ θυμοῦνται τὸν ἑαυτό τους. Οἱ ἄγριες ἀλληλοσφαγὲς μεταξὺ ἐθνῶν τὰ ὁποῖα ποτὲ στὴν ἱστορία τους δὲν εἶχαν ὑποστεῖ κάποιο στυγνὸ πολιτισμικὸ ἐξευτελισμὸ καὶ βιολογικὴ ἀφαίμαξη, νὰ ζοῦν δηλαδὴ ἐπὶ αἰῶνες βρισκόμενοι στὸ ἔλεος κάποιου ψυχασθενῆ. Ἀλλὰ ἦταν ἀλληλοσφαγὲς μεταξὺ ἐθνῶν ποὺ ἁπλῶς εἶχαν κάποιες ἐδαφικὲς διαφορὲς τῆς πλάκας, γιὰ ἕνα Τυρόλο ἢ μιὰ Ἀλσατία, δηλαδὴ ἀλληλοσφαγὲς γιὰ ζητήματα περιφερειακὰ τῆς (οἰκουμενικὰ ἀναγνωριζόμενης) ὕπαρξής τους καὶ τοῦ (κατὰ τὰ ἄλλα, ἐκτὸς τῆς ἑκάστοτε Ἀλσατίας) γενικὰ ἀναγνωριζόμενου δικαιώματός τους σὲ ἕναν ἐλεύθερο, δικό τους ἐθνικο βίο. Κι ὄχι ἔθνη τῶν ὁποίων ὁ μισὸς καὶ πάνω πληθυσμὸς βρίσκονταν ὑπὸ καθεστὼς κυριολεκτικὰ δουλείας.

Καί –κατὰ συνέπεια– πρόκειται γιὰ ἔθνη τῶν ὁποίων ὁ κατοπινὸς τοῦ Α’ Παγκοσμίου ἀντιεθνικισμὸς καὶ ὁ ἀντιμιλιταρισμὸς καὶ ἡ «καταγγελία τοῦ πατριωτισμοῦ» καὶ τοῦ «σωβινισμοῦ» ἦταν κι αὐτά (ὅπως σχεδὸν ὅλες οἱ πόζες τους μετὰ τὸν Α’ Π.Π.) ἰδεολογίες τῆς συμφορᾶς, ἀρλοῦμπες καλοζωισμένων λαῶν, εἰδικὰ ἐπειδὴ τὰ ἔθνη αὐτὰ συνήθως εἶχαν καὶ ἀποικίες στὶς ὁποῖες ἔκοβαν χέρια καὶ πόδια ἰθαγενῶν· καὶ συνεπῶς, καλλιεργήθηκαν προτεσταντικὲς / νορδικές, refugees welcome ἐνοχές. Καί –ἐπίσης, κατὰ συνέπεια– ἔθνη τῶν ὁποίων ὁ ντεφετισμός, ὁ φιλελεύθερος σχετικισμὸς – ἀτομικισμὸς καὶ ὁ σοσιαλιστικὸς διεθνισμὸς κ.λπ. ἦταν ἐξυπνάδες τὶς ὁποῖες ἔκτοτε ὑφιστάμεθα ἂν καὶ ἤμασταν ἄσχετοι μὲ τὶς αἰτίες τους, πρὸς γνῶσιν καὶ συμμόρφωσιν, οἱ «Βαλκάνιοι», καὶ εἰδικὰ οἱ Ἕλληνες, χάρη στὸν ζαμανφοὺ δεξιὸ κοσμοπολίτη καὶ στὸν ἐπαγγελματία ἀριστερὸ ἀκτιβιστὴ-εὐχολογιστῆ τοῦ «Κάτω οἱ πόλεμοι καὶ τὰ ἔθνη» (ἀλλὰ «ζήτω οἱ πόλεμοι τῶν κρατῶν ποὺ ἔχουν μαρξιστικὴ διακυβέρνηση»,  ἢ «ζήτω ὁ πόλεμος γιὰ τὴν ἐγκαθίδρυση δημοκρατιῶν σὲ τριτοκοσμικὰ κράτη»).

 

Μετά τὸ 22:38:

Posted in παλιά και νέα θεότητα, Δυτικοί, Δύση | Tagged , , , , , , , | Σχολιάστε

Μονὴ Στουδίου

Ἐκεῖ ὅπου ὑπεράσπιζαν τὴν Ὀρθοδοξία καὶ συνέχιζαν τὴν λογοτεχνικὴ παράδοση τοῦ Ἑλληνισμοῦ.

607px-studite

Στὴ μονὴ Στουδίου ἀντιγράφηκαν διάφοροι ἀρχαῖοι συγγραφεῖς κατὰ τὴ διάρκεια τῆς «Μακεδονικῆς Ἀναγέννησης». Ἀκόμη καὶ συγγράμματα Παγανιστῶν ἀρνητικὰ διακείμενων στὸ Χριστιανισμὸ καὶ τὸν Κωνσταντίνο ἐκεῖ ἀντιγράφηκαν.

Κι αὐτὸ τὸ περίφημο μέρος, κατέληξε ἕνας τεκές, ἕνα ἐρειπωμένο τζαμί. Μὲ ἀνύπαρκτο φιλολογικὸ καὶ πολιτισμικὸ ἔργο:

33754_632_1080_2000

638e80d9ec99ebc4b77616ab926fc9ad1eeb04b8

virgin-mosaic-studios10thc-1

Sic transit gloria mundi

Posted in Ισλάμ, Ρωμανία, Τούρκοι, θρησκεία | Tagged , , , , , | Σχολιάστε

Δύο

Ἐνῶ μιλᾶς, τὰ λόγια σου βγαίνουν

σὰ φοῦσκες ἀέρα, γεμάτες νοήματα,

ἀπὸ τὸ στόμα σου.

Αἰωροῦνται στὸ κενὸ ἀνάμεσά μας.

Τὶς ἀφήνω νὰ δῶ ποῦ θὰ πᾶνε· τὶς φυσῶ.

Ἀκουμπᾶνε κάπου καὶ σκᾶνε.

Τὸ κενὸ γεμίζει μὲ νόημα.

 

 

«Αὐτὴ ἡ ζωὴ εἶναι κόλαση» φωνάζουν

ὅλοι.

Κατεβαίνουν σχοινιὰ

ἀπ’ τοὺς οὐρανούς.

Ἀκουμπώντας στὸ ἔδαφος

κουλουριάζονται σὰ φίδια.

ἄλλοι τὰ νομίζουν γιὰ σκάλες σωτηρίας·

κι ἄλλοι γιὰ νὰ κρεμαστοῦν μόνοι τους.

Posted in Χωρίς κατηγορία, κείμενα | Σχολιάστε

Καὶ ἄλλες πολεμολογίες..

Μὲ ἀφορμὴ μιὰ φράση ἑνὸς Τούρκου ὑψηλὰ ἱστάμενου ἀξιωματούχου, ὁ Μελέτης Μελετόπουλος γράφει ὅτι στριμωγμένη ἡ Τουρκία ἀπὸ διάφορες πλευρὲς, δὲν μπορεῖ νὰ κηρύξει πόλεμο στὴν Ἑλλάδα ἐκτὸς κι ἂν βρεῖ ἀφορμὴ ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα. Ἂν ζορίσει καὶ ἀναγκάσει ἡ Τουρκία τὴν Ἑλλάδα νὰ ρίξει τὴν πρώτη τουφεκιά, τότε οἱ Τοῦρκοι θὰ παρουσιάσουν τὴν τουρκικὴ ἐπίθεση ὡς αὐτοάμυνα. Διαφορετικά, δηλαδὴ ἂν ἡ Τουρκία ἄξαφνα κι ἀδικαιολόγητα ἐπιτεθεῖ στὴν Ἑλλάδα, τότε θὰ ὑποστεῖ τὰ ἑξῆς:

1. θα απομονωθεί αμέσως από την διεθνή κοινότητα. 2. θα οδηγήσει σε μεγάλη υπαρξιακή κρίση το ΝΑΤΟ. 3, θα οδηγήσει σε οριστικό τέρμα τις όποιες σχέσεις της με την Ευρώπη. 4. θα προκαλέσει την μήνι των ΗΠΑ, όπου άλλωστε υπάρχει πολιτικά και οικονομικά ισχυρό ελληνικό στοιχείο, το οποίο θα συσπειρωθεί και θα ενεργοποιηθεί αμέσως. 5. θα δώσει την  ευκαιρία στην Ρωσσία να παρέμβει σε ρόλο διαιτητού, κάτι στο οποίο είναι εντελώς αντίθετη η Δύση. 6. θα οδηγήσει το Ισραήλ σε άμεση στρατηγική ταύτιση πλέον, και όχι απλώς συμμαχία, με την Ελλάδα και την Κύπρο. 7. θα οδηγηθεί σε διπλωματική ρήξη με τις αραβικές χώρες. 8. θα διακυβεύσει τις εμπορικές σχέσεις της με την Κίνα.

 

Σωστά, κάποιος σχολιαστὴς τοῦ ἀντιτείνει ὅτι: Τὸ ΝΑΤΟ δὲν θὰ ἐμπλακεῖ σὲ σύγκρουση μεταξὺ δυὸ μελῶν του. (Συμπληρώνω: τὸ 1996 ἐνεπλάκη σὲ βάρος μας καὶ παραδώσαμε ἑλληνικὸ ἔδαφος.) Οἱ Ρῶσοι μετὰ χαρᾶς θὰ βοηθήσουν τὴν Τουρκία νὰ καταρρίψει τὰ νατοϊκῆς τεχνολογίας ἀεροπλάνα μὲ τὴ βοήθεια τῶν ρωσικῆς κατασκευῆς πυραύλων. Οἱ χῶρες τὴς Ε.Ε. ἔχουν ἐργοστάσια κι ἐμπορικὲς σχέσεις μὲ τὴν Τουρκία καὶ θὰ μείνουν οὐδέτερες. (Συμπληρώνω: Ἔχουν καὶ τεράστιες ἰσλαμικὲς μειονότητες, ποὺ ὑποκινούμενες ἀπὸ τοὺς Τούρκους θὰ τὰ κάψουν ὅλα στὸ Παρίσι κ.ἀ. ἐὰν κάποια δυτικὴ χώρα βοηθήσει τὴν Ἑλλάδα). Τὸ Ἰσραὴλ δὲν ἔχει κανένα μεγάλο καημὸ νὰ μᾶς βοηθήσει. Τοῦ ἀρκεῖ νὰ ἐξασθενίσει ἀπὸ τὸν πόλεμο ἡ Τουρκία. Καὶ ἡ Κίνα, μπορεῖ νὰ κλείνει σὲ στρατόπεδα συγκέντρωσης ἑκατομμύρια δυνητικοὺς στασιαστὲς Μουσουλμάνους, ἀλλὰ δὲν θὰ γίνει καὶ μαχητικὰ φιλελληνική. Ὁ Μ. Μελετόπουλος δὲν ἀπάντησε στὰ παραπάνω. Συμπληρώνω, ἐπίσης: Ἡ ἑλληνοαμερικανικὴ ὁμογένεια δὲν θὰ κάνει τίποτε σημαντικό, ὅπως δὲν ἔκαμε τὸ 1974. Φυσικά, οἱ ἀραβικὲς χῶρες δὲν θὰ κάνουν τίποτε ἐναντίον τῆς Τουρκίας. Σκέφτομαι τί θὰ κάνουν οἱ χιλιάδες Πακιστανοὶ τῆς Ἑλλάδας, οἱ ἄνθρωποι τοῦ Πακιστάν, τὸ ὁποῖο ἔχει ἀναγνωρίσει τὸ κατοχικὸ ψευτοκράτος στὴν Κύπρο, καὶ οἱ πολίτες τοῦ ὁποίου προσφάτως χοροπήδαγαν οὐρλιάζοντας γιὰ νὰ καταδικαστεῖ σὲ θάνατο γιὰ «βλασφημία» μιὰ πακιστανὴ Χριστιανή.

Ἄλλωστε, ἕνας πόλεμος δὲν εἶναι πάντοτε ὁ ἰδανικὸς τρόπος νὰ πάρει κάποιος ὅ,τι ἐπιθυμεῖ. Ἐὰν μπορεῖς νὰ πάρεις ὅ,τι θὲς διὰ τῆς εἰρηνικῆς ἀσφυξίας ποὺ προκαλεῖς στὸν ἀντίπαλο, καλύτερο γιὰ σένα εἶναι νὰ μὴν προκαλέσεις πόλεμο. Συγκεκριμένα, τὸ 1996 ἡ Τουρκία αἰσθανόταν ὅτι μόνο μὲ ἕναν μικρῆς διάρκειας πόλεμο θὰ κατακτοῦσε ἴσως τὴ Θράκη καὶ ὁρισμένα νησιὰ καὶ θὰ κρατοῦσε διὰ παντὸς τὰ κέρδη της, ὅπως στὴν Κύπρο τὸ 1974 κ.ἑ. Ἔκτοτε, ἄλλαξε στρατηγική. Ἀπὸ τὸ 2015, στέλνει Μουσουλμάνους στὰ νησιὰ καὶ στὴν ὑπόλοιπη Ἑλλάδα. Ἔτσι, στραγγαλίζει τὴν Ἑλλάδα μακροπρόθεσμα: Εἴτε θὰ ἐμφανιστεῖ ὡς προστάτις τῶν ἐν Ἑλλάδι Μουσουλμάνων, καὶ θὰ μπουκάρει γιὰ νὰ τοὺς προστατέψει ἐὰν συμβεῖ κάποια (ἀναπόφευκτη, κατὰ τὴν ἄποψή μου) προβοκάτσια σὲ βάρος τους, εἴτε, σὲ περίπτωση ἑλληνοτουρκικοῦ πολέμου, οἱ Μουσουλμάνοι τῶν νησιῶν καὶ τῶν δυὸ μεγάλων πόλεων θὰ κάνουν σαμποτὰζ τέτοιας ἔκτασης (βόμβες, δολοφονίες κ.λπ.), ὥστε τουλάχιστον στὰ νησιά θὰ εἶναι ἀδύνατο γιὰ τὸν Ε.Σ. νὰ ἀμύνεται καὶ κατὰ τοῦ τουρκικοῦ στρατοῦ ἀλλὰ καὶ κατὰ τῶν ἡμιτζιχαντιστῶν κατοίκων τῶν νησιῶν. Ἀντιθέτως, ἕνας πόλεμος τώρα θὰ διακόψει τὶς μουσουλμανικὲς ροὲς στὰ νησιά, κι ἔτσι τὸ τουρκικὸ σχέδιο τῆς εἰρηνικῆς ἐπιβολῆς στὴν Ἑλλάδα θὰ ἀποτύχει. Στὸ σημεῖο αὐτὸ ὁ Μ.Μ. ἔχει δίκαιο: Δὲν εἶναι ἀκόμη βέβαιο (ἀπὸ πλευρᾶς στρατιωτικῆς ὑποδομῆς καὶ ἐξοπλισμῶν) ὅτι ἡ Ἑλλάδα θὰ χάσει τὸν πόλεμο. Σὲ 2-3 δεκαετίες ὅμως θὰ εἶναι σίγουρα. Ἄρα, ἡ εἰρήνη συμφέρει τὴν Τουρκία: Ἀφενὸς ἐξοπλίζεται καὶ θὰ ξεπεράσει ὁλοκληρωτικὰ τὴν Ἑλλάδα, ἀφετέρου θὰ ἔχει διαλύσει τὴν ἑλληνικὴ κοινωνία μὲ ἑκατοντάδες χιλιάδες Μουσουλμάνους δυνητικοὺς πράκτορες καὶ κατάσκοπους, ποὺ τὴ στιγμὴ τοῦ πολέμου θὰ φανατιστοῦν κατάλληλα ὑπὲρ τῆς ἰσλαμικῆς τουρκικῆς ἐπίθεσης. Σ’ αὐτὸ τὸ σημεῖο, ἡ ἐκτίμηση τοῦ Μ.Μ., ὅτι ἡ Τουρκία ἔχει συμφέρον νὰ συντηρεῖ τὸν ἀτέρμονα διάλογο καὶ τὴν εἰρήνη, εἶναι ἐντελῶς σωστή.

Αὐστηρὰ ὑπὸ τὴν ἔννοια αὐτή, καὶ μόνον αὐτή, ἡ εἰρήνη δὲν εἶναι καλὴ γιὰ τὴν Ἑλλάδα. Ὑπὸ αὐτὴν καὶ μόνο αὐτὴν τὴν ἔννοια, καὶ φυσικά μόνο ἐὰν ἦταν σίγουρο ὅτι θὰ γίνει πόλεμος κάποια στιγμή, τότε εἶναι προτιμότερο νὰ γίνει πόλεμος τώρα ἢ σύντομα, π.χ. σὲ πέντε χρόνια, παρὰ νὰ γίνει σὲ τριάντα χρόνια ὑπὸ ἀκόμη χειρότερες γιὰ τοὺς Ἕλληνες συνθῆκες (ἐξοπλιστικὲς καὶ δημογραφικές). Βεβαίως, σκέφτεται καθένας: Πόσο κράτησαν τὰ εἰρηνικὰ διαστήματα στὶς σχέσεις Ἑλλάδας – Τουρκίας; Καὶ πόσο ρεαλιστικὴ εἶναι ἡ γενικότερη φιλοσοφικὴ ἄποψη πὼς (σ’ αὐτὸ τὸ στάδιο τῆς ἀνθρωπότητας) «πόλεμοι δὲν γίνονται πιά», καθὼς καὶ τὸ ἀριστερίστικο καὶ ἀριστεροφιλελεύθερο ναρκωτικὸ εὐχολόγιο, πὼς «οἱ λαοὶ δὲν ἔχουν νὰ χωρίσουν τίποτε»; (παρὰ τὴν ἄποψη τοῦ Μάρξ, ὅτι πόλεμοι γίνονταν καὶ μεταξὺ ἀταξικῶν πρωτόγονων κοινωνιῶν). Κατὰ διαβολικὴ σύμπτωση, δὲν ἦταν μόνο ὁ Μουσουλίνι ποὺ ἐξυμνοῦσε τὴν ὑποτιθέμενη «ὑγιεινὴ τοῦ Πολέμου», ἀλλὰ καὶ ὁ Μάρξ. Καθένας, φυσικά, παίνευε τὸν δικό του πόλεμο κι ὄχι τὸν ἀντίπαλο «κομμουνιστικὸ» ἢ τὸν «φασιστικό». Σημασία ἔχει, ὅτι σὲ κάθε περίπτωση ὁ πόλεμος εἶναι καλοδεχούμενος.

 

Φυσικά, καὶ ἡ δική μου ἄποψη προβάλλει στὸ μέλλον ὅ,τι συμβαίνει σήμερα: Δέχεται ὅτι δὲν θὰ γίνει τὸ θαῦμα τὸ ὁποῖο θὰ σταματήσει τὶς πληθυσμιακὲς ροὲς Μουσουλμάνων καὶ τὴ δημογραφικὴ καὶ οἰκονομικὴ κατάρρευση τῶν Ἑλλήνων. Ἐπίσης, ποιὸς μᾶς λέει ὅτι σὲ ἕναν ἄμεσο (ἢ ἐντὸς πέντε ἐτῶν) πόλεμο, ὁ Ε.Σ. θὰ ἀντιμετωπίσει μὲ ἐπιτυχία ὄχι μόνο τὸν τουρκικὸ στρατὸ ἀλλὰ καὶ τοὺς διάφορους ἀντίφα, ἰσλαμόφιλες ΜΚΟ κ.λπ.  ποὺ θὰ ὀργανώσουν στρατιωτικὰ σαμποτὰζ καὶ σαμποτὰζ ἐναντίων τῶν ἄοπλων Ἑλλήνων καὶ τῶν μὴ στρατιωτικῶν ὑποδομῶν;

Κυριολεκτικά, ἡ Ἑλλάδα ἀντιμετωπίζει τὸ δίλημμα «Μπρὸς γκρεμὸς καὶ πίσω ρέμα», κυριολεκτικὰ βρίσκεται ἀνάμεσα στὴ Σκύλλα καὶ τὴ Χάρυβδη. Σήμερα ἔχουμε τὶς ψυχολογικὰ εὐνουχισμένες καὶ ἀπαξιωμένες (μὲ τελικὸ ὑπεύθυνο, τὴ χούντα) ἔνοπλες δυνάμεις, τὸ λαὸ φτωχὸ καὶ μισὸ ἑκατομμύριο νέους (σὲ 8 μόλις ἔτη) φευγάτους καὶ τὴ διαλυτικὴ συνειδησιακὴ ἐπίδραση-ἀπειλὴ τῶν προσφυγο-ἰσλαμόφιλων (ἀναρχικῶν, ἀριστερῶν καὶ μητσοτακικο-ποταμίσιων), ἐνῶ σὲ 2-3 δεκαετίες θὰ ἔχουμε τελείως ἀνύπαρκτες ἔνοπλες δυνάμεις, κοινωνία κατὰ τὸ 1/3 ἰσλαμική, καὶ κατὰ τὰ 2/3 γερασμένη ἐντελῶς.

Γι’ αὐτὸ τὸ λόγο, οἱ πολεμολογίες, ὅσο ἐπιστημονικὲς καὶ ὀρθολογικὲς κι ἂν εἶναι, ἔχουν τόσο τεράστια κενά, ὥστε μοιάζουν λιγάκι μὲ τὶς προφητεῖες τῶν τηλεοπτικῶν καὶ διαδικτυακῶν προφητῶν. Στὴν ἔσχατη, ξέρουμε ὅτι ἀκόμη κι οἱ προσευχὲς τὸ μόνο ποὺ κατορθώνουν εἶναι ἁπλῶς νὰ ἀπομακρύνουν χρονικά, γιὰ χάρη τῶν δίκαιων, τὸ τελικὸ χειρότερο ἀναπόφευκτο κακό.

Posted in Αναδημοσιεύσεις, Ελλάδα, Τούρκοι | Tagged , , , , | 1 σχόλιο

Θάνατος στὸ Νεῖλο

Ἕνας μοναχὸς πηγαίνοντας πρὸς τὴ Σκήτη καὶ ἐρχόμενος στὸν Νεῖλο, ἐξασθένισε ἀπὸ τὴν ὁδοιπορία καὶ τὴ ζέστη τῆς ὥρας, κι ἔβγαλε τὰ ράσα του καὶ μπῆκε στὸ ποτάμι νὰ δροσιστεῖ. Ὅρμηξε τότε ἕνας κροκόδειλος καὶ ἅρπαξε τὸν μοναχό. Ἕνας χαρισματικὸς γέροντας περνώντας ἐκεῖ δίπλα καὶ βλέποντας τὸν μοναχὸ νὰ ἔχει πιαστεῖ ἀπὸ τὸν κροκόδειλο, φώναξε στὸ θηρίο: «Γιατί ἔφαγες τὸν μοναχό;». Ὁ κροκόδειλος τότε τοῦ ἀπάντησε μὲ ἀνθρώπινη φωνή: «Ἐγὼ δὲν ἔφαγα μοναχό. Ἐγὼ ἕναν λαϊκὸ συνάντησα, καὶ ἕναν λαϊκὸ ἔφαγα· ὁ μοναχὸς εἶναι ἐκεῖ» γνέφοντας πρὸς τὸ πεταμένο στὴν ὄχθη ράσο. Κι ὁ γέροντας ἀναχώρησε πενθῶν γιὰ τὸ συμβάν.

Ἀδελφός τις διαβαίνων πρὸς τὴν Σκῆτιν καὶ ἐλθὼν ἐπὶ τὸν Νεῖλον ποταμὸν καὶ ὀλιγοθυμήσας ἐκ τῆς ὁδοιπορίας καὶ ὥρας καύματος καταλαβούσης ἐκδυσάμενος τὰ ἱμάτια αὐτοῦ κατῆλθεν πρὸς τὸ λούσασθαι αὐτόν. Δραμὼν δὲ θηρίον ὁ λεγόμενος κροκόδειλος ἥρπαξεν αὐτόν. Γέρων τις διορατικὸς ἐκεῖσε παρελθὼν ἰδὼν τὸν ἀδελφὸν ἁρπαγέντα κράξας τὸ θηρίον λέγει αὐτῷ· Διὰ τί ἔφαγες τὸν ἀββᾶ; Τὸ δὲ θηρίον εἶπε πρὸς αὐτὸν ἀνθρωπίνῃ φωνῇ· Ἐγὼ ἀββᾶ οὐκ ἔφαγον, κοσμικὸν ηὗρον καὶ αὐτὸν ἔφαγον· ὁ δὲ μοναχὸς ἐκεῖ εστιν. Καὶ ἔνευε πρὸς τὸ σχῆμα. Καὶ ἀνεχώρησεν ὁ γέρων πενθῶν τὸ γεγονός.

 

Ἀποφθέγματα Πατέρων, ἔκδ. J.-C. Guy, Les apophthegmes des pères. Collection systématique [Sources Chrétiennes 498], τ. 3, Paris 2005, 53 (σσ. 134 – 135).

 

crocodile-in-nile-river

Posted in Ύστερη Αρχαιότητα, Αίγυπτος, Ιστορίες, Σαν παραμύθια, θρησκεία | Tagged , , , , , , | Σχολιάστε

μητέρα ασθενή

Γράφει στὸν τίτλο ἄρθρου της ἡ μονοτονικὴ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ὅτι ἔπεσε ταβάνι στὸ νοσοκομεῖο Νίκαιας καὶ τραυμάτισε «μητέρα ασθενή». Κι ἀναρωτιέται καθένας ποὺ διαβάζει μόνο τὸν τίτλο (καὶ δὲν μπαίνει στὸν κόπο νὰ ἀνοίξει τὸν δεσμό), ἐὰν ὁ τραυματισμὸς ἀφοροῦσε «μητέρα ἀσθενῆ» (μὲ περισπωμένη), δηλαδὴ τὴ μητέρα ἑνὸς ἀσθενῆ ἢ ἂν ἀφοροῦσε «μητέρα ἀσθενή» (μὲ βαρεία), δηλαδὴ μητέρα ἡ ὁποία ἀσθενοῦσε.  Μπορεῖ, φυσικά, τὸ «μητέρα ασθενή» νὰ ἀκούγεται λίγο πιὸ πεπαλαιωμένο ἀπὸ τὸ «ασθενή μητέρα», ὡστόσο χρησιμοποιεῖται ἀκόμη, π.χ. ὅπως θὰ μποροῦσε νὰ χρησιμοποιεῖται τὸ «μητέρα διερχόμενη» μὲ τὸ ἐπίθετο δεύτερο.

Μόνο ἕνας τρόπος ὑπάρχει νὰ γίνει ἡ φράση σαφὴς ἐὰν δὲν χρησιμοποιήσουμε τὸ μισητὸ φασιστικὸ πολυτονικό: Νὰ χρησιμοποιήσουμε τὴν καθαρεύουσα, καὶ νὰ γράψουμε «μητέρα ασθενούς», δηλαδὴ τὴ «μητέρα τοῦ / ἑνὸς ἀσθενῆ». Ἡ καθαρεύουσα, ἀσφαλῶς μιὰ φτιαχτὴ γλώσσα, ὄχι σπάνια ἦταν σαφέστερη νοηματικὰ ἀπὸ τὴν ἕτερη φτιαχτὴ μορφὴ γραπτοῦ λόγου, τὴ Δημοτικὴ τοῦ Τριανταφυλλίδη (καὶ ἄλλων δημοτικιστῶν). Φτιαχτὴ ἡ δημοτική, δημιούργημα λογίων κλεισμένων στὰ γραφεῖα τους;; ἀλίμονο, ἱεροσυλία. Ἀλλά, ἔτσι εἶναι. Στὸ χωριό μου (καί, φαντάζομαι, σὲ πολλὰ ἄλλα) ἔλεγαν χλιάρι κι ὄχι κουτάλι, λαβωματιὰ κι ὄχι τραῦμα.  Ἔτσι, οἱ δῆθεν φίλοι τοῦ δῆθεν «λαοῦ» (τῶν Ἀθηναίων) πρέπει νὰ χρησιμοποιήσουν εἴτε δημοτικὴ καὶ πολυτονικὸ εἴτε καθαρεύουσα.

Posted in Ελλάδα, γλώσσα | Tagged , , , , | Σχολιάστε

Ἕνα μεσαιωνικὸ κοιμητήριο

camb-2-480x559

Στὸ Καίμπριτζ τοῦ 13ου αἰώνα. Δίπλα σὲ μεσαιωνικὸ νοσοκομεῖο.

Τὸ μῆκος τῶν λάκκων παρατηρήθηκε ὅτι συχνὰ δὲν ταίριαζε μὲ τὸ ὕψος τῶν θαπτομένων, γιατὶ οἱ τάφοι σκάβονταν ἀρκετὰ προτοῦ ὁ χρήστης τους πεθάνει. Σκάβονταν δηλαδὴ γιὰ τὸν ὁποιονδήποτε πρῶτο θανόντα, σὲ συγκεκριμένες ἐποχὲς τοῦ χρόνου, γιατὶ ἁπλὰ τὸ χειμώνα ἦταν δύσκολο τὸ σκάψιμο τῆς παγωμένης ἀγγλικῆς γῆς.

Σὲ ἀρκετοὺς τάφους δὲν βρέθηκαν φέρετρα καὶ ἐνίοτε δὲν βρέθηκαν σάβανα, ὅπως δὲν βρέθηκαν καὶ πολλὰ κτερίσματα (ὁ σταυρὸς παραπάνω εἶναι ἕνα ἀπὸ αὐτά), πράγμα ποὺ σημαίνει ὅτι οἱ πεθαμένοι τοῦ νοσοκομείου ἦταν πολὺ φτωχοί.

Ἐπίσης, δὲν βρέθηκαν ταφὲς παιδιῶν καὶ γυναικῶν, κι ἀπὸ αὐτὸ οἱ ἀνασκαφεῖς συμπεραίνουν ὅτι τὸ κοιμητήριο, καθὼς καὶ τὸ παραδίπλα νοσοκομεῖο, ἦταν γιὰ φτωχοὺς λόγιους τοῦ πανεπιστημίου καὶ γενικὰ πολὺ φτωχούς. Δὲν βρέθηκαν τάφοι κληρικῶν. Στοὺς σκελετοὺς δὲν βρέθηκαν οὔτε ἐνδείξεις γιὰ θάνατο ἀπὸ πανούκλα, ἀλλὰ τὸ περίεργο εἶναι ὅτι οἱ σκελετοὶ γενικὰ δὲν ἔχουν ἐνδείξεις κάποιας ἀσθένειας τόσο σοβαρῆς ὥστε νὰ χρειάζεται ἡ περίθαλψη στὸ νοσοκομεῖο. Νὰ ἦταν νοσοκομεῖο «συνταξιούχων», σκέφτομαι.

Πηγή

Posted in Δύση, Μεσαίωνας, ανθρώπινα | Tagged , , , , , , | Σχολιάστε

Β.Η.

1914epirus

Ὅ,τι καὶ νὰ πεῖ κάποιος γιὰ τὴ Βόρειο Ἤπειρο, γιὰ μιὰ περιοχὴ ποὺ ἀπελευθερώθηκε τρεῖς φορές, καὶ ξαναδόθηκε στοὺς τοποτηρητὲς τῶν Ὀθωμανῶν, εἶναι πολὺ λίγο.  Οἱ Ἀλβανοί, πέρα ἀπὸ τοὺς (ἀρκετὰ σχετικά) φιλέλληνες χριστιανούς, δυστυχῶς εἶναι σὰν τοὺς Τούρκους, εἶναι πολιτισμικὰ ἐκπαιδευμένοι ἔτσι ὥστε νὰ κάνουν σὰν νὰ περιμένουν τὸ «μπράβο» ἀπὸ αὐτούς. Εἶναι ἀπίστευτο πόσο πιστοὶ τῶν Τούρκων παραμένουν. Καὶ γιὰ ὅσους συζητᾶνε ἢ μᾶλλον ἀερολογοῦν, ἐπικριτικὰ ἢ ἐπιδοκιμαστικά, γιὰ στρατιωτικὲς ἐνέργειες τῆς Ἑλλάδας: Τὴ στιγμὴ ποὺ οἱ Ἀλβανοὶ ἔχουν ἀλλάξει τὰ σύνορα στὸ Κοσσυφοπέδιο, ὁ ἀποπροσανατολισμὸς κάθε συζήτησης ἀπὸ τὸ ὅτι οἱ Ἕλληνες δὲν μποροῦμε νὰ κάνουμε τίποτε στὸ ἂν πρέπει ἢ δὲν πρέπει καὶ στὸ ἂν θέλουμε ἢ δὲν θέλουμε (!) νὰ κάνουμε κι ἐμεῖς τὰ ἴδια, εἶναι μιὰ ἀκόμη ἐπιβεβαίωση τῆς παρακμῆς μας.

Μπορεῖ ὁ Κατσίφας νὰ εἶναι ἀθάνατος, οἱ Ἕλληνες ὅμως δὲν μποροῦμε νὰ ἀναστηθοῦμε. Ὁ στοχευμένος θάνατος τοῦ ἥρωα ἄλλοτε προκαλεῖ γνήσια ἀγανάκτηση κι ἄλλοτε πάει στὸ βρόντο. Σήμερα, προκαλεῖ ἀγανάκτηση τοῦ διαδικτύου καὶ ξεσπάσματα στοὺς δρόμους. Κι ὅπως εἴδαμε τί καταφέρνουν οἱ ἀκτιβισμοὶ τῶν πολιτῶν (φέρνουν τὸ ΣΥΡΙΖΑ), θὰ αἰσθανθοῦμε τὴν ἴδια ἀδυναμία ὅταν ὁ ἑπόμενος πρωθυπουργὸς θὰ κάνει στὰ ἐθνικὰ καὶ πολιτισμικὰ θέματα ἀκριβῶς τὰ ἴδια μὲ τὸν τωρινό. Δὲν χρειάζεται, ἐννοεῖται, νὰ λερώσουμε τὴν ἀνάρτηση μὲ τὴν Ἀριστερὰ σημειώνοντας κάτι ἄλλο πέρα ἀπὸ τὴν ἀπουσία  συμπαράστασης (οὔτε κἂν τηλεφωνική) τοῦ πρωθυπουργοῦ στὴ μάνα τοῦ Κατσίφα. Ἡ ἀποσύνθεση εἶναι μόνο δική μας, ἡ ἄτεκνη, γερασμένη κοινωνία δὲν εἶναι ἀμφιθέατρο φοιτητικῆς σχολῆς γιὰ ἀσκήσεις ἐπὶ χάρτου οὔτε χούλιγκαν οὔτε φιλολογικὴ βραδιά.

Posted in Ελλάδα, Χερσόνησος του Αίμου | Tagged , , | Σχολιάστε

ἀγάλματα (κατασκευή)

 

 

Posted in ελληνορωμαϊκή τέχνη | Tagged | Σχολιάστε

Τοῦρκοι καὶ Βαυαροί

Πολυετὴς καὶ εἰλικρινὴς διάλογος πότε γινόταν, τόσα χρόνια, γιὰ τὸ ζήτημα τῆς μισθοδοσίας καὶ τῆς «ἀπο-δημοσιοϋπαλληλοποίησης» τῶν κληρικῶν καὶ δὲν τὸ κατάλαβε κανείς; Οἱ κληρικοὶ ὑποστηρίζουν ὅτι ὁ Ἱερώνυμος ένήργησε μόνος του.

Μὲ τὴ συμφωνία ἐμμέσως ἀπαγορεύεται ἡ αὔξηση τοῦ ἀριθμοῦ τῶν κληρικῶν (σημεῖο 8), ἀφοῦ τὸ διαθέσιμο ποσὸ δὲν θὰ ἀλλάζει. Κατὰ συνέπεια, δὲν εἶναι ἁπλῶς ὅτι οἱ κληρικοὶ δὲν θὰ εἶναι πλέον δημόσιοι ὑπάλληλοι μὲ τὴ Μεγάλη Σφραγίδα τοῦ Κράτους (μεγάλος ὁ καημός μας…), ἀλλὰ ὅτι ἐὰν κάποτε οἱ συνθῆκες καλυτερεύσουν καὶ ζητηθοῦν περισσότεροι κληρικοί, αὐτὸ θὰ ἀπαγορεύεται ἐκ τῶν πραγμάτων.

Φυσικά, ἄλλο πράγμα εἶναι ἕνα ἐτήσιο μισθολογικὸ κονδύλι ποὺ θὰ καθυστερεῖ (σκόπιμα, μάλιστα) ἢ δὲν θὰ καθυστερεῖ νὰ ἀποδοθεῖ στοὺς κληρικούς, καὶ ἄλλο ὁ τακτικὸς μισθός. Σωστὰ ἐπισημάνθηκε ὅτι μὲ τὴ συμφωνία τοῦ Ἱερώνυμου ἡ Ἐκκλησία θὰ εἶναι λιγότερο ἀνεξάρτητη σὲ σχέση μὲ τώρα. Ἐννοεῖται κι ὅτι ἔχουμε μιὰ μαζικὴ ἀπόλυση δημοσίων ὑπαλλήλων γιὰ νὰ προσληφθοῦν ἡμέτεροι, καὶ κανεὶς ἀριστερὸς δὲν μιλᾶ, γιὰ πρώτη φορὰ μετὰ τὴν θέσπιση τῆς μονιμότητας στὸ Δημόσιο. Ἡ χρησιμότητα τοῦ κλήρου, φυσικά, εἶναι ἄλλο ζήτημα, ἀφοῦ ἡ χρησιμότητα δὲν εἶναι πάντοτε ἀντικειμενική, ἔχει καὶ σχέση μὲ τὸ τί θέλει μιὰ κοινωνία, πῶς φαντάζεται τὸν ἑαυτό της κ.λπ. Εἶναι ἄραγε χρήσιμη ἡ ΕΡΤ τοῦ ΣΥΡΙΖΑ;

Τὸ πιὸ σημαντικὸ εἶναι ὅτι δημιουργεῖται ταμεῖο ἀξιοποίησης περιουσίας (σημεῖα 9-14) τῆς ὁποίας ἡ κυριότητα εἶναι ἕως σήμερα ἀμφισβητήσιμη. Δηλαδή, ἀντὶ πρῶτα νὰ ξεκαθαριστεῖ δικαστικῶς  σὲ ποιὸν ἀνήκει λ.χ. ἕνα χωράφι, Ἐκκλησία καὶ Κράτος θὰ τὸ «ἀξιοποιήσουν» κατὰ 50-50 προτοῦ ἡ δικαιοσύνη ἀποφασίσει. Ὅπως τὸ Ὑπερταμεῖο θὰ ἀξιοποιήσει τοὺς ἀρχαιολογικοὺς χώρους; Κι ἂν μετά, κάποτε, τὰ δικαστήρια ἀποφασίσουν ὅτι ἡ «κοινὰ ἀξιοποιήσιμη» περιουσία καὶ συγκεκριμένο τμῆμα της ἀνήκει στὸ Κράτος ἢ στὴν Ἐκκλησία λ.χ. σὲ ἀναλογία 70-30 (κι ὄχι 50-50), τί θὰ κάνει ὁ παρανόμως «ὠφεληθεὶς» τὰ κέρδη του; θὰ τὰ δώσει πίσω στὸν νόμιμο κάτοχο; Μπορεῖ νὰ ἀποκλειστεῖ ἡ περίπτωση νὰ χρησιμοποιηθοῦν ἀπὸ τὸ Κράτος τὰ κέρδη «του» γιὰ νὰ πληρώνει τοὺς δανειστές; Νὰ δώσει πρώην ἐκκλησιαστικὴ γῆ σὲ Γερμανοὺς ἢ σὲ ἀδέρφια μας, πρόσφυγες;

Οἱ ἀντικληρικαλιστὲς μαζὶ μὲ τοὺς χριστιανοκομμουνιστὲς εἶναι ἄθελά τους καλοὶ σύμμαχοι. Οἱ πρῶτοι εἴτε εἶναι φιλελεύθεροι τῆς κατηγορίας «Βάστα γερά, Μέρκελ» καὶ πατρίδα μας εἶναι ἡ Ε.Ε., καὶ νὰ καεῖ τὸ παληάμπελο, εἴτε εἶναι οἱ πάντοτε χρήσιμοι Ἀριστεροὶ τῶν ὁποίων ἡ τωρινὴ χρησιμότητα εἶναι νὰ δημιουργηθεῖ ἡ ἐντύπωση τῆς ἔλευσης τοῦ ἀταξικοῦ σοσιαλισμοῦ τὴ στιγμὴ ἀκριβῶς ποὺ ἡ ἐκκλησιαστικὴ περιουσία (ἡ «ἀμφισβητήσιμη» μερίδα της) θὰ ἀρχίσει νὰ διοχετεύεται –ἐμμέσως ἀπὸ τὰ κέρδη τοῦ Κράτους– στοὺς ὑπερεθνικοὺς δανειστὲς τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους. Οἱ δεύτεροι, οἱ χριστιανοκομμουνιστές, φαντασιώνονται πρωτοχριστιανικὲς κολλεκτίβες καὶ κοινόβια ἀναρχοχριστιανῶν νέων ἐνοριτῶν. Ἔτσι, ἕνα μεῖγμα μερκελιστῶν, «χριστιανῶν» καταληψιῶν τῆς ἐκκλησιαστικότητας καὶ σοσιαλιστῶν ἐπικροτεῖ τὴ λεηλασία ἑνὸς τουλάχιστον κομματιοῦ τῆς ἐκκλησιαστικῆς περιουσίας (ρητὰ ἢ μὴ ἐπικρίνοντάς την). Ὅσο γιὰ τοὺς Ἱεράρχες, ξέρουμε πόσο εὔκολα θὰ ἀποδεχτοῦν τὰ τετελεσμένα.

Ὁ μὴ χωρισμὸς Ἐκκλησίας – Κράτους εἶναι τὸ τελευταῖο κατάλοιπο τῆς ἑλληνικῆς πολιτισμικῆς ἀντίληψης γιὰ τὴ θρησκεία, ἐνάντια στὴν ἀτομοκεντρικὴ ἄποψη τῆς διάστασης θρησκείας – κράτους – κοινωνίας. Τὸ Κράτος (ἢ ἡ πόλη-κράτος) κατὰ τοὺς Ἕλληνες, ἔχει δικαίωμα νὰ ὑφίσταται μόνο ἐφόσον συμφωνεῖ μὲ τὸν πολιτισμό, τὶς ἀπόψεις καὶ τὴ θρησκεία τῆς κοινωνίας, καὶ τὰ προάγει. Εἰδάλλως, στέκεται ἀπέναντι, ἐχθρικά, στὴν κοινωνία, ὡς αὐτόνομο τάχα μέγεθος, ἕνα τέρας πού (ἔτσι, ἀποφάσισε μόνο του) δὲν πρέπει νὰ ἐμπλέκεται σὲ «ἰδεολογίες» καὶ  δῆθεν «μερικότητες». Στὴν ἀρχαία Ἀθήνα, ἡ θρησκεία χρηματοδοτεῖτο κανονικά (λειτουργία ναῶν, χρηματοδότηση πολυάριθμων γιορτῶν, τελετῶν κ.λπ.). Καὶ μπορεῖ στὸ Βυζάντιο νὰ μὴν ὑπῆρχε «Δημόσιο» μὲ τὴ σημερινὴ μορφή, δηλαδὴ ὑπῆρχαν λίγοι δημόσιοι ὑπάλληλοι, ὡστόσο γίνονταν συνεχῶς δωρεὲς τοῦ Κράτους πρὸς τὶς μονὲς καὶ τὴν Ἐκκλησία, οὕτως ὥστε αὐτὲς νὰ συνεχίζουν χωρὶς ὑλικὰ ἐμπόδια ἐπὶ 1.000 χρόνια τὸ κοινωνικὸ καὶ ἱεραποστολικὸ – ἐκπολιτιστικὸ ἔργο τους. Στὸν ἀντίποδα, τὸ οὐδετερόθρησκο Κράτος ροκανίζει τὶς πολιτισμικὲς βάσεις μιᾶς χώρας καὶ διαλύει πολιτισμικὰ τὴν κοινωνία (γιὰ τὴν ὁποῖα δῆθεν ἐπανιδρύθηκε ὡς οὐδετερόθρησκο) καὶ δημιουργεῖ ἀπειράριθμα  πολιτισμικὰ γκέτο, ὁμάδες κι ὁμαδοῦλες, τὶς ὁποῖες μιὰ ὡραία μέρα ἔρχεται καὶ καταβροχθίζει –ὅπως βλέπουμε νὰ γίνεται στὶς μέρες μας– ἕνας «μονομπλὸκ» νεοεισερχόμενος, τὸ Ἰσλάμ.

Σὲ κάθε περίπτωση, ἡ Ἐκκλησία ἐπὶ Τουρκοκρατίας προστάτευε στὸ μέτρο τοῦ δυνατοῦ τὶς ἑλληνικὲς περιουσίες ἀπὸ τὶς ἁρπαχτικὲς διαθέσεις τῶν Ὀσμανῶν, οἱ ὁποῖοι δεσμεύονταν νὰ μὴν ἁρπάζουν (μὲ τὴν ἴδια εὐκολία) ἐκκλησιαστικὲς γαῖες ὅπως ἅρπαζαν ἐκεῖνες τοῦ καθενὸς ραγιᾶ. Σὲ ἀντάλλαγμα οἱ Ἕλληνες ἔπαιρναν τὸ δικαίωμα νὰ νέμονται τὰ κέρδη ἀπὸ τὰ κτήματα ποὺ εἶχαν «χαρίσει» στὴν Ἐκκλησία προκειμένου νὰ τὰ γλιτώσουν ἀπὸ τὸ Ἰσλάμ. Τὸ ἴδιο θὰ ἔπρεπε καὶ θὰ μποροῦσε νὰ γίνει καὶ σήμερα, κατ’ ἀναλογία ἐννοεῖται, μὲ τὴν ἄρνηση νὰ παραχωρηθοῦν ἐκκλησιαστικὲς ἐκτάσεις καὶ λοιπὴ περιουσία στὸ Κράτος-Τρόικα. Ὅσον ἀφορὰ δὲ τοὺς ἀναρχο-«χριστιανο»-κομμουνιστές, ἂς τονιστεῖ ὅτι ἐὰν εἶναι οἱ Χριστιανοὶ νὰ δώσουμε σὲ κάποιον τὰ ἰδιωτικὰ λεφτουδάκια μας (ἄρα, ἐν τέλει, τὴν περιουσία τῆς Ἐκκλησίας μας) χάριν τῆς πρωτοχριστιανικῆς κοινοκτημοσύνης καὶ «γιὰ τὸ καλὸ τῆς κοινωνίας σὲ συνθῆκες κατάρρευσης» (πέρα ἀπὸ τοὺς συνήθεις φόρους κάθε πολίτη), τότε ὁ μόνος στὸν ὁποῖο ὀφείλουμε ὡς Χριστιανοὶ νὰ τὰ δώσουμε εἶναι ὁ ἐπίσκοπος, ἡ κατὰ τόπους Ἐκκλησία, καὶ ὄχι τὰ ἀλλεπάλληλα μνημόνια τῆς Ἀριστεροδεξιᾶς καὶ τὸ οὐδετερόθρησκο Κράτος, ποὺ οὔτε κἂν συσσίτια δὲν θὰ (μπορεῖ ἢ θὰ θέλει νά) παράσχει στοὺς ὑποσιτιζόμενους Ἕλληνες.

 

 

ieronumosgap

 

Μετά από έναν πολυετή, αναλυτικό και ειλικρινή διάλογο μεταξύ Πολιτείας και Εκκλησίας, διάλογο ο οποίος διεξήχθη σε κλίμα κατανόησης και σεβασμού, έχουμε σήμερα τη δυνατότητα να προχωρήσουμε σε συναινετικές και αμοιβαία αποδεκτές και επωφελείς πρωτοβουλίες που αφορούν τον εξορθολογισμό των σχέσεων μεταξύ μας.

Στόχος μας είναι να θέσουμε το πλαίσιο διευθέτησης και επίλυσης ιστορικών εκκρεμοτήτων, αλλά και να ενισχύσουμε την αυτονομία της Ελλαδικής Εκκλησίας έναντι του Ελληνικού Κράτους, αναγνωρίζοντας την προσφορά και τον ιστορικό της ρόλο στη γέννηση και τη διαμόρφωση της ταυτότητάς του.

Για τον λόγο αυτό, εκφράζουμε σήμερα την πρόθεσή μας να καταλήξουμε σε μια ιστορική Συμφωνία μεταξύ Εκκλησίας και Πολιτείας που θα πάρει τη μορφή νομοθετικής ρύθμισης και προτείνουμε:

1. Το Ελληνικό Δημόσιο αναγνωρίζει ότι μέχρι το 1939 οπότε εκδόθηκε ο αναγκαστικός νόμος 1731/1939 απέκτησε εκκλησιαστική περιουσία έναντι ανταλλάγματος που υπολείπεται της αξίας της.

2. Το Ελληνικό Δημόσιο αναγνωρίζει ότι ανέλαβε τη μισθοδοσία του κλήρου, ως με ευρεία έννοια, αντάλλαγμα για την εκκλησιαστική περιουσία που απέκτησε.

3. Το Ελληνικό Δημόσιο και η Εκκλησία αναγνωρίζουν ότι οι κληρικοί δεν θα νοούνται στο εξής ως δημόσιοι υπάλληλοι και ως εκ τούτου διαγράφονται από την Ενιαία Αρχή Πληρωμών.

4. Το Ελληνικό Δημόσιο δεσμεύεται ότι θα καταβάλλει ετησίως στην Εκκλησία με μορφή επιδότησης ποσό αντίστοιχο με το σημερινό κόστος μισθοδοσίας των εν ενεργεία ιερέων, το οποίο θα αναπροσαρμόζεται ανάλογα με τις μισθολογικές μεταβολές του Ελληνικού Δημοσίου.

5. Η Εκκλησία αναγνωρίζει ότι μετά τη Συμφωνία αυτή παραιτείται έναντι κάθε άλλης αξίωσης για την εν λόγω εκκλησιαστική περιουσία.

6. Η ετήσια επιδότηση θα καταβάλλεται σε ειδικό ταμείο της Εκκλησίας και προορίζεται αποκλειστικά για τη μισθοδοσία των κληρικών, με αποκλειστική ευθύνη της Εκκλησίας της Ελλάδος και σχετική εποπτεία των αρμόδιων ελεγκτικών κρατικών αρχών.

7. Με τη Συμφωνία διασφαλίζεται ο σημερινός αριθμός των οργανικών θέσεων κληρικών της Εκκλησίας της Ελλάδος, καθώς και ο σημερινός αριθμός των λαϊκών υπαλλήλων της Εκκλησίας της Ελλάδος.

8. Πιθανή επιλογή της Εκκλησίας της Ελλάδος για αύξηση του αριθμού των κληρικών δεν δημιουργεί απαίτηση αύξησης του ποσού της ετήσιας επιδότησης.

9. Το Ελληνικό Δημόσιο και η Εκκλησία της Ελλάδος αποφασίζουν τη δημιουργία Ταμείου Αξιοποίησης Εκκλησιαστικής Περιουσίας.

10. Το Ταμείο αυτό θα διοικείται από πενταμελές διοικητικό συμβούλιο. Δύο μέλη του Ταμείου θα διορίζονται από την Εκκλησία της Ελλάδος, δύο μέλη θα διορίζονται από την Ελληνική Κυβέρνηση, ενώ ένα μέλος θα διορίζεται από κοινού.

11. Το Ταμείο Αξιοποίησης Εκκλησιαστικής Περιουσίας θα αναλάβει τη διαχείριση και αξιοποίηση των από το 1952 και μέχρι σήμερα ήδη αμφισβητούμενων, μεταξύ Ελληνικού Δημοσίου και Εκκλησίας της Ελλάδος περιουσιών, αλλά και κάθε περιουσιακού στοιχείου της Εκκλησίας που εθελοντικά η ίδια θα θελήσει να παραχωρήσει στο εν λόγω Ταμείο προς αξιοποίηση.

12. Τα έσοδα και οι υποχρεώσεις του ΤΑΕΠ επιμερίζονται κατά ίσο μέρος στο Ελληνικό Δημόσιο και την Εκκλησία της Ελλάδος.

13. Τα ανάλογα ισχύουν και για τις περιουσίες των επιμέρους Μητροπόλεων, ήτοι των αμφισβητούμενων περιουσιών, αλλά και όσων οι Μητροπόλεις εθελοντικά παραχωρήσουν στο ΤΑΕΠ.

14. Η ήδη συσταθείσα με τον Ν.4182/2013 Εταιρεία Αξιοποίησης Ακίνητης Εκκλησιαστικής Περιουσίας μεταξύ Ελληνικού Δημοσίου και Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών εντάσσεται επίσης στο ΤΑΕΠ και διοικείται με το σημερινό κατά νόμο καθεστώς.

15. Οι παραπάνω δεσμεύσεις των μερών θα ισχύουν υπό την προϋπόθεση τήρησης της Συμφωνίας στο σύνολό της.

 

Πηγή

Posted in παλιά και νέα θεότητα, πολιτικά, Αριστερά, Δύση, Ελλάδα, Ρωμανία, θρησκεία, κοινωνία | Tagged , , , , | Σχολιάστε

παραῆταν ἔξυπνη

Ἡ Ποστούμια, μιὰ Ἑστιάδα Παρθένα, δικάστηκε γιὰ αἱμομιξία. Ἀθωώθηκε, ἀλλὰ ἤγειρε ὑποψίες ἐπειδὴ πάντοτε ντυνόταν μᾶλλον ὡραῖα καὶ ἐπειδὴ ἦταν ὑπερβολικὰ πνευματώδης γιὰ Ἑστιάδα. Ἀθωώνοντάς την ὁ ἀρχιερέας τῆς εἶπε, ἐκ μέρους ὅλου τοῦ ἱερατείου, νὰ σταματήσει νὰ λέει ἀστεῖα καί, ὅσον ἀφορᾶ τὴν ἐμφάνισή της, νὰ προσπαθήσει νὰ φαίνεται ἁγία [sanctus] κι ὄχι ἔξυπνη.

Τίτος Λίβιος, 4.44.11.

vestal-virgins-priestesses-in-ancient-rome-wood-engraving-published-1880-687096894-5b6e0b9846e0fb00251be731

Posted in Αρχαιότητα, Ρωμαίοι, θρησκεία | Tagged , , | 1 σχόλιο

ἰδεολογικὰ ρεύματα τῆς Ὕστερης Ἀρχαιότητας

…Μεταξὺ 235 καὶ 284 δὲν ὑπάρχει σχεδὸν καθόλου ἐθνικὴ λατινικὴ γραμματεία […] Ἡ Ρώμη, ὡς πνευματικὸ κέντρο, γνωρίζει σταδιακὴ παρακμή, καθὼς πολλοὶ συγγραφεῖς κατάγονται πλέον ἀπὸ τὴν Ἀφρική (2ος – 4ος αἰώνας) καὶ κατὰ δεύτερο λόγο ἀπὸ τὴ Γαλατία (5ος αἰώνας), τὴν Ἰταλία (6ος αἰώνας) καὶ τὴν Ἱσπανία (4ος – 8ος αἰώνας). […] …παρατηρουμε, λίγο πρὶν καὶ κατὰ τὴν ἐμφάνιση τοῦ χριστιανισμοῦ, τὴν κυριαρχία ἀντιλήψεων ποὺ ἐμμένουν κυρίως στὸ πρακτικὸ της μέρος, παρὰ στὸ θεωρητικό. Τόσο ὁ ἐπικουρισμὸς…ὅσο καὶ ὁ στωικισμός…ἑστιάζουν τὴ διδασκαλία τους περισσότερο στὶς ἠθικὲς στάσεις ζωῆς· δηλαδή, σὲ τρόπους ἀτομικῆς κυρίως συμπεριφορᾶς, τοὺς ὁποίους ὁ καθένας θὰ μποροῦσε σχετικὰ εὔκολα ν’ ἀκολουθήσει. […] Ἀπὸ τὸν δεύτερο αἰώνα καὶ μετά, σημειώνεται οὐσιαστικὰ τὸ τέλος τόσο τοῦ στωικισμοῦ, ὅσο καὶ τοῦ ἀριστοτελισμοῦ … μετὰ τὸ ἀριστοτελικὸ Ἀλέξανδρο Ἀφροδισιέα (Σχολάρχης Ἀθηνῶν 198-211), δὲν συναντοῦμε πιὰ στοχαστὲς ποὺ νὰ ἐκφράζουν σαφῶς αὐτὰ τὰ δυὸ μεγάλα ἰδεολογικὰ ρεύματα. Ἀλλὰ καὶ ὁ κύριος ἀντίπαλος τοῦ στωικισμοῦ, ὁ ἐπικουρισμός, μὲ τὴν ἀντίθεσή του…δὲν δίνει ὀνομαστοὺς φιλοσόφους μετὰ τὸν δεύτερο αἰώνα. […]

Ὅλοι οἱ μελετητὲς ἀναγνωρίζουν ὅτι ἡ γενιὰ ποὺ ἀκολούθησε τοὺς μαθητὲς τῶν ἀποστόλων γνώρισε μιὰ μεγάλη ἐσωτερικὴ κρίση. Οἱ διασπάσεις καὶ οἱ φατριασμοὶ μέσα στὴν χριστιανικὴ κοινότητα ἦταν, βέβαια, γεγονὸς ἤδη ἀπὸ τὴν ἐποχὴ τῶν ἀποστόλων. Φαίνεται, ὅμως, ὅτι ἰδιαίτερα κατὰ τὴν περίοδο 100 – 180 ἡ Ἐκκλησία εἰσῆλθε σ’ ἕνα σκοτεινὸ «τοῦνελ» ἐσωστρέφειας, μέσα στὸ ὁποῖο ἀντιμετώπισε τρομερὲς διαμάχες μὲ τὸν ἰουδαϊσμό –εἰδικὰ μετὰ τὴν καταστροφὴ τῶν Ἱεροσολύμων τὸ 70 μ.Χ. γιὰ τὴν ὁποία θεωρήθηκε «ὑπεύθυνη»– καὶ κυρίως μὲ τὸν γνωστικισμό. Σ’ αὐτὰ θὰ πρέπει νὰ προστεθεῖ καὶ τὸ ἀμείλικτο ἐρώτημα σχετικὰ μὲ τὴν καθυστέρηση τῆς ὑπεσχεμένης Δευτέρας Παρουσίας…

Τὸ τί συνέβη κατὰ τὴν περίοδο αὐτὴ δὲν εἴμαστε σὲ θέση νὰ τὸ γνωρίζουμε ἐπακριβῶς, κι ἴσως νὰ μὴν τὸ μάθουμε ποτέ. Γνωρίζουμε μόνο ὅτι βγαίνοντας ἀπ’ αὐτὴ τὴ δύσκολη ἀναμέτρηση, ἡ Ἐκκλησία εἶχε μιὰ διαμορφωμένη, σὲ μεγάλο βαθμό, διδασκαλία, ὁμολογία βαπτίσματος, κανόνα βιβλίων τῆς Καινῆς Διαθήκης καὶ νέα ἱεραρχικὴ ὀργάνωση μὲ ἐπισκόπους. […] Στὰ τέλη τοῦ 2ου αἰώνα, ὅμως, ἡ Ἐκκλησία παρουσιάζεται πιὸ σίγουρη γιὰ τὶς δογματικὲς διδασκαλίες της. Ἡ νίκη της στὴ μεγάλη μάχη μὲ τὴν ἀτομοκρατικὴ-πνευματοκρατικὴ αὐθαιρεσία τοῦ γνωστικισμοῦ…τῆς εἶχε ἐξασφαλίσει ἐπιπλέον ἕνα πολύτιμο θεσμό: αὐτὸν τοῦ μονάρχη ἐπισκόπου, τὴ συγκεντρωτική, δηλαδή, μορφὴ ἐξουσίας, ποὺ χρειαζοταν γιὰ νὰ…πειθαρχήσει τὶς φυγόκεντρες δυνάμεις. […]

Ἂν ὁ χριστιανισμὸς δὲν διεκδικοῦσε καὶ δὲν προστάτευε μὲ τόσο ἀσυμβίβαστα ἀπόλυτο τρόπο τὴν αὐτοτέλεια καὶ τὴν ἰδιαιτερότητά του, θὰ εἶχε ἐξελιχθεῖ σὲ μία ἀπ’ τὶς ἑκατοντάδες ἄλλες θρησκευτικὲς κοινότητες τῆς πλουραλιστικῆς ρωμαϊκῆς αὐτοκρατορίας ποὺ γρήγορα ἐνσωματώνονταν στὶς παλιότερες πεποιθήσεις, καλύπτοντας λατρευτικὰ κενὰ καὶ ἐλλείψεις θεοτήτων σὲ πιὸ ἐξειδικευμένους τομεῖς τῆς ζωῆς.

Δ. Ἀγγελῆς, Ἰδεολογικὰ ρεύματα τῆς Ὕστερης Ἀρχαιότητας, Ἀθήνα 2005, σσ. 29 – 56.

Ἡ θεωρία τῆς παρακμῆς προϋποθέτει ὅτι ὁ μετασχηματισμὸς συνιστᾶ παρακμή. Κι ὅτι ἦταν δυνατὴ ἡ συνέχεια τῶν ἴδιων πραγμάτων ἐπὶ 6, 7, 8 αἰῶνες. Προϋποθέτει ἐπίσης (ἄθελά της, χριστιανοκεντρικά), ὅτι ὁ Χριστιανισμὸς ἦταν ἡ μόνη διαθέσιμη θρησκευτικὴ-φιλοσοφικὴ ἐναλλακτικὴ στὴν «παρακμή», πράγμα ἐπίσης ἀμφισβητίσιμο. Γιατί, γιὰ παράδειγμα, ὁ Χριστιανισμὸς τοῦ 3ου αἰώνα πέτυχε ἐκεῖ ὅπου ἀπέτυχαν (ἢ πέτυχαν λιγότερο) ἄλλοι; Ἡ ἐξήγηση μὲ τὴν θεωρία τῆς βίαιης ἐπικράτησης, πάλι, ἔχει πλέον ὡς ἀντίθετή της ἐκείνη ποὺ ἐπισημαίνει τὴν ταχεία ἐξάπλωση τοῦ Χριστιανισμοῦ στὸν 3ο αἰώνα, ἐξάπλωση ἡ ὁποία τὸν κατέστησε ἀρχικῶς ὑπολογίσιμο μέγεθος καὶ κατόπιν ἐπιλέξιμο ἀπὸ τῆ ρωμαϊκὴ ἐξουσία καὶ μερίδα τῶν παγανιστῶν ἑνοθεϊστῶν.

Posted in Ύστερη Αρχαιότητα, Ρωμαίοι, θρησκεία | Tagged , , | Σχολιάστε

Ἡ κοινὴ σεξουαλικὴ χρήση τῆς γυναίκας

Μὰρξ – Ἔνγκελς, Κομμουνιστικὸ Μανιφέστο, 1848:

Κατάργηση της οικογένειας! Ακόμα και οι πιο ριζοσπάστες αγανακτούν γι’ αυτή την επαίσχυντη πρόθεση των κομμουνιστών. Πάνω σε ποια βάση στηρίζεται η σημερινή, η αστική οικογένεια; Πάνω στο κεφάλαιο, πάνω στο ατομικό κέρδος. Η οικογένεια αυτή σε ολόπλευρα αναπτυγμένη μορφή υπάρχει για την αστική τάξη. Εχει όμως το συμπλήρωμά της στην αναγκαστική έλλειψη της οικογένειας για τον προλετάριο και στη δημόσια πορνεία. Η αστική οικογένεια εξαλείφεται φυσικά μαζί με την εξάλειψη αυτού του συμπληρώματός της και τα δύο εξαφανίζονται μαζί με την εξαφάνιση του κεφαλαίου. Μας κατηγορείτε γιατί θέλουμε να καταργήσουμε την εκμετάλλευση των παιδιών απ’ τους γονείς τους; Το ομολογούμε αυτό το έγκλημα. Μας λέτε, όμως, ότι καταργούμε τις πιο προσφιλείς σχέσεις, αντικαθιστώντας τη διαπαιδαγώγηση στο σπίτι με την κοινωνική διαπαιδαγώγηση. Και μήπως και η δική σας διαπαιδαγώγηση δεν καθορίζεται από την κοινωνία; Μήπως δεν καθορίζεται από τις κοινωνικές συνθήκες μέσα στις οποίες ανατρέφετε τα παιδιά σας με την άμεση ή έμμεση ανάμειξη της κοινωνίας, με το σχολείο κλπ.; Την επίδραση της κοινωνίας στη διαπαιδαγώγηση δεν την εφευρίσκουν οι κομμουνιστές. Αυτοί μόνο το χαρακτήρα της αλλάζουν, αποσπούν τη διαπαιδαγώγηση από την επίδραση της κυρίαρχης τάξης. Οι αστικές φλυαρίες για την οικογένεια και τη διαπαιδαγώγηση, για τις προσφιλείς σχέσεις των γονιών με τα παιδιά, γίνονται τόσο πιο αηδιαστικές, όσο περισσότερο, εξαιτίας της μεγάλης βιομηχανίας, σπάνε όλοι οι οικογενειακοί δεσμοί για τους προλετάριους και τα παιδιά μεταβάλλονται σε απλά εμπορικά είδη και όργανα εργασίας.

Μα εσείς οι κομμουνιστές θέλετε να φέρετε την κοινοκτημοσύνη των γυναικών, φωνάζει “εν χορώ” ολόκληρη η αστική τάξη. Ο αστός βλέπει στη γυναίκα του ένα απλό εργαλείο παραγωγής. Ακούει να λένε πως τα εργαλεία παραγωγής πρόκειται να τα εκμεταλλεύονται από κοινού και φυσικά δεν μπορεί να σκεφτεί τίποτε άλλο, παρά το ότι η μοίρα της κοινοκτημοσύνης θα βρει και τις γυναίκες. Δεν υποπτεύεται καν πως πρόκειται ακριβώς να καταργηθεί η θέση της γυναίκας σαν απλό εργαλείο παραγωγής. Κατά τα άλλα, δεν υπάρχει τίποτα πιο γελοίο από την υπερηθική φρίκη που προκαλεί στους αστούς μας η δήθεν επίσημη κοινοκτημοσύνη των γυναικών από τους κομμουνιστές. Οι κομμουνιστές δεν έχουν ανάγκη να καθιερώσουν την κοινοκτημοσύνη των γυναικών: αυτή υπήρχε σχεδόν πάντα. Οι αστοί μας, μη όντας ευχαριστημένοι απ’ το γεγονός ότι έχουν στη διάθεσή τους τις γυναίκες και τις κόρες των προλετάριών τους, χωρίς καν να γίνεται λόγος για την επίσημη πορνεία, βρίσκουν μια ιδιαίτερη ευχαρίστηση να ξελογιάζουν ο ένας τη γυναίκα του άλλου. Ο αστικός γάμος είναι στην πραγματικότητα η κοινοκτημοσύνη των παντρεμένων γυναικών. Το πολύ-πολύ θα μπορούσαν να κατηγορήσουν τους κομμουνιστές ότι στη θέση μιας υποκριτικά καλυμμένης κοινοκτημοσύνης των γυναικών θέλουν να βάλουν μια επίσημη, ανοιχτόκαρδη κοινοκτημοσύνη. Αλλωστε είναι αυτονόητο πως με την κατάργηση των σημερινών σχέσεων παραγωγής εξαφανίζεται και η κοινοκτημοσύνη των γυναικών που απορρέει από αυτές, δηλαδή η επίσημη και ανεπίσημη πορνεία.

 

Πλάτων, Πολιτεία, 457 c10-d2, 460 b7-d1 (μτφ. Ν. Μ. Σκουτερόπουλος):

Οἱ γυναῖκες αὐτὲς τούτων τῶν ἀνδρῶν πρέπει ὅλες νὰ εἶναι κοινὲς γιὰ ὅλους, καὶ καμιά τους νὰ μὴ συζεῖ κατιδίαν μὲ κανέναν· καὶ τὰ παιδιά, πάλι, νὰ τὰ ἔχουν κι αὐτὰ ἀπὸ κοινοῦ, καὶ κανένας γονιὸς νὰ μὴν ξέρει τὸ παιδὶ ποὺ ἔχει γεννηθεῖ ἀπὸ αὐτὸν οὔτε καὶ κανένα παιδὶ τὸ γονέα του. […] Καὶ τὰ παιδιὰ ποὺ θὰ γεννιοῦνται κάθε φορὰ θὰ τὰ παραλαμβάνει ἡ δημόσια ἀρχή, ἡ ὁποῖα θὰ εἶναι ἁρμόδια γι’ αὐτό… […] Ὅσα παιδιὰ θὰ ἔχουν γεννηθεῖ ἀπὸ τοὺς γεροὺς γονεῖς, αὐτά, νομίζω, θὰ τὰ πάρουν καὶ θὰ τὰ πᾶνε στὸ «μαντρί», σὲ κάποιες παραμάνες, ποὺ θὰ ζοῦν χωριστὰ σὲ μιὰ ὁρισμένη περιοχὴ τῆς πόλης […] Αὐτοὶ θὰ φροντίσουν νὰ πηγαίνουν τὶς μητέρες στὸ μαντρί, ὅταν τὰ βυζιά τους θὰ εἶναι φουσκωμένα ἀπὸ γάλα, κι οἱ ἴδιοι πάλι θὰ σοφίζονται χίλιους δυὸ τρόπους, ὥστε καμιὰ μάνα νὰ μὴν ἀναγνωρίσει τὸ δικό της παιδί…

Τερτυλλιανός, Apologeticum, 39.11-13, 197 μ.Χ.:

Ὄντας ἕνας νοῦς καὶ μιὰ ψυχή, δὲν διστάζουμε νὰ μοιραζόμαστε ἀναμεταξύ μας τὰ ἀγαθά μας. Τὰ πάντα σὲ μᾶς εἶναι κοινά -ἐκτὸς ἀπὸ τὶς γυναῖκες μας. Σ’ αὐτὸ τὸ ζήτημα, παραιτούμαστε ἀπὸ τὴν κοινοκτημοσύνη, ἡ ὁποία εἶναι ἡ μόνη κοινοκτημοσύνη τὴν ὁποία ἀσκοῦν οἱ ἄλλοι ἄνδρες. Ὄχι μόνο χρησιμοποιοῦν τὶς γυναῖκες τῶν φίλων τους, ἀλλὰ μὲ μεγάλη ἀνεκτικότητα εὐχαριστοῦν τοὺς φίλους τους μὲ τὶς δικές τους γυναῖκες, ἀκολουθώντας τὸ παράδειγμα –πιστεύω– ἐκείνων τῶν σοφῶν ἀνδρῶν στὶς ἀρχαῖες ἐποχές, τοῦ Ἕλληνα Σωκράτη καὶ τοῦ Ρωμαίου Κάτωνα. Αὐτοὶ μοιράζονταν τὶς γυναῖκες τους μὲ τοὺς φίλους τους, μᾶλλον χάριν τῆς δημιουργίας ἀπογόνων γιὰ ὅλους. Δὲν γνωρίζω ἐὰν οἱ γυναῖκες τους εἶχαν ἀντίρρηση σ’ αὐτά. Γιατί ἄλλωστε αὐτὲς νὰ φρόντιζαν γιὰ τὴν ἁγνότητά τους, ἀφοῦ οἱ ἄνδρες τους τὴν παραχωροῦσαν τόσο εὔκολα; Ὤ, Ἀττικὴ Σοφία, ὢ Ρωμαϊκὴ Gravitas! Ὁ φιλόσοφος καὶ ὁ τιμητής –μαστρωποὶ κι οἱ δυό τους!

Γρηγόριος Ναζιανζηνός, Λόγος ΛΖ’, 6-7 (P.G., 36, 289A-C), 4ος αἰώνας μ.Χ.:

Γιὰ ποιὸ λόγο τιμωροῦν τὴ γυναίκα ἐνῶ συγχωροῦν τὸν ἄνδρα; Καὶ ἡ μὲν γυναίκα ὅταν προσβάλλει τὴν κοίτη τοῦ ἄνδρα της διαπράττει μοιχεία, καὶ ὁ νόμος τὴν τιμωρεῖ μὲ βαριὲς ποινὲς γι’ αὐτό, ἐνῶ ὁ ἄνδρας, ὅταν πορνεύει μὲ ἄλλες γυναῖκες, γιατί νὰ μένει ἀτιμώρητος; Αὐτὴν τὴ νομοθεσία δὲν τὴ δέχομαι καὶ τὴ συνήθεια αὐτὴν τὴν καταδικάζω. Ἄνδρες ἦταν ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἔκαμαν τοὺς νόμους, καὶ γι’ αὐτὸ ἡ νομοθεσία στρέφεται κατὰ τῶν γυναικῶν. […] Ὁ Θεὸς ὅμως, δὲν ἔκανε κάτι τέτοιο, ἀλλὰ εἶπε «Τίμα τὸν πατέρα σου καὶ τὴν μητέρα σου». […] Πῶς ζητᾶς ἀπὸ τὴ γυναίκα σωφροσύνη ὅταν ἐσὺ δὲν κάνεις τὸ ἴδιο; Πῶς ἀπαιτεῖς αὐτὸ ποὺ δὲν δίνεις; Πῶς, ἂν καὶ εἶσαι ὁμότιμο σῶμα μὲ τὴ γυναίκα, νομοθετεῖς ἄνισα;

ΣΧΟΛΙΑ

Φαίνεται στὸ σημεῖο αὐτὸ ὅτι ὁ κομμουνισμὸς δὲν εἶναι χριστιανικὸς ἀλλὰ πλατωνικός. Οἱ Μὰρξ – Ἐνγκελς ἐδῶ ἀντιγράφουν στὰ βασικὰ σημεῖα τὴν Πολιτεία τοῦ Πλάτωνα (ὁ ὁποῖος ἐν μέρει ἀντιγράφει καὶ «τελειοποιεῖ» τὴν ἀρχαία Σπάρτη): κοινοκτημοσύνη τῶν γυναικῶν διὰ νόμου, καὶ ἀνατροφὴ τῶν παιδιῶν ἀπὸ κοινοῦ ἀντὶ ἀπὸ τὴν οἰκογένεια. Ἂν ἀντέγραφαν τοὺς πρώτους Χριστιανούς, ἀντιθέτως, θὰ θέσπιζαν ἴδια τιμωρία ἀνδρῶν καὶ γυναικῶν γιὰ τὴ μοιχεία, καὶ θὰ ἐξαιροῦσαν ἀπὸ τὴν κοινοκτημοσύνη τῶν ἀγαθῶν τὶς συζύγους.

Φαίνεται ἐπίσης ὅτι εἶναι ἀβάσιμη ἡ ἄποψη, πὼς ἡ σημερινὴ ρὸζ μετασοβιετικὴ Ἀριστερὰ «δὲν εἶναι στὴν πραγματικότητα ἀριστερή». Αὐτὴ ἡ ἄποψη διακηρύσσεται ἐνίοτε μὲ σκοπὸ νὰ ἀθωωθεῖ ὁ «καλὸς Μὰρξ» κι ὄχι νὰ καταδικαστεῖ μαζὶ μὲ τὴν «κακιά, ἐκφυλισμένη Ἀριστερὰ τῶν ΜΚΟ». «Δὲν εἶναι αὐτὸ ποὺ νομίζεις», κι ὅμως, εἶναι: Ὅλοι οἱ ἀπίθανοι Ἀριστεροὶ στὸ διαδίκτυο κι ἐκτὸς διαδικτύου, ποὺ σοῦ λένε «νὰ καταργήσουμε τὸ ἕνα, νὰ καταργήσουμε τὸ ἄλλο κ.ο.κ. γιατὶ αὐτὰ εἶναι πράγματα καπιταλιστικά», ἢ λ.χ. τὰ σοσιαλδημοκρατικὰ σκανδιναβικὰ κ.ἄ. σύγχρονα δημόσια σχολικὰ πειράματα ὅπου παρὰ τὴν ἐνδεχόμενη ἀντίρρηση τῶν γονιῶν τὰ ἀγόρια τους ντύνονται μὲ κοριτσίστικα ροῦχα «χάριν τῆς ἰσότητας», -ὅλα αὐτὰ λοιπόν, δὲν εἶναι πράγματα ἀσύμβατα μὲ τὸν μαρξικὸ κομμουνισμὸ ἢ «μαζικοδημοκρατικά» / «δικαιωματιστικά», ἀλλὰ –στὴν οὐσία τους– καθαρὰ μαρξιστικά. Διάλυση τῆς οἰκογένειας, ἀνοιχτόκαρδη ἐλευθεριότητα (κοινοκτημοσύνη).  Τὸ γεγονὸς ὅτι οἱ κυρίαρχοι χρησιμοποιοῦν τοὺς ἡττημένους Ἀριστεροὺς γιὰ τοὺς δικούς τους (τῶν κυρίαρχων) σκοπούς, δὲν ἀποδεικνύει ὅτι οἱ Ἀριστεροὶ δὲν πρεσβεύουν διαχρονικὰ ἀκριβῶς αὐτὰ τὰ πράγματα.

Οἱ Μὰρξ – Ἔνγκελς νόμιζαν ὅτι οἱ ἀπάτες τῶν συγχρόνων τους «ἀστῶν» ἦταν φαινόμενο καινούργιο, συσχετισμένο εἰδικὰ μὲ τὸν καπιταλισμό, κι ἄρα φαινόμενο ἐπιλυόμενο διὰ τῆς κατάργησης τοῦ καπιταλισμοῦ. Στὴν πραγματικότητα, τὰ ἴδια πράγματα ἔκαναν τὰ ἀρχαῖα πρότυπά τους (ἀστῶν καὶ Μὰρξ – Ἔνγκελς), οἱ Ρωμαῖοι καὶ οἱ Ἕλληνες, σὲ μιὰ ἐποχὴ προκαπιταλιστικὴ καὶ ἄσχετη μὲ τὸν καπιταλισμό. Οἱ Μὰρξ – Ἔνγκελς (καὶ οἱ σημερινοὶ κομμουνιστές) δὲν ἀντιλαμβάνονταν ὅτι τὴν κοινωνικὴ ἀρχὴ τῆς συζυγικῆς πίστης καὶ τῆς ἀνατροφῆς τῶν τέκνων ἀπὸ τὴν οἰκογένειά τους δὲν τὶς διακήρυσσαν ἁπλῶς οἱ κακοὶ ἐκμεταλλευτὲς ἀστοί, ἀλλὰ καὶ οἱ ἀγρότες καὶ οἱ βοσκοὶ καὶ οἱ τεχνίτες, καὶ οἱ μισθωτοὶ καὶ ὅλοι γενικά, σὲ κάθε ἐποχὴ τοῦ ἑλληνοδυτικοῦ πολιτισμοῦ. Κι ὅτι, ἑπομένως, δὲν πρόκειται γιὰ «καπιταλιστικὲς» ἢ «ἀστικὲς» συνήθειες, ἄξιες νὰ ξεριζωθοῦν, μὰ γιὰ κάτι φυσιολογικὸ καὶ πανανθρώπινο. Ἕνα φαινόμενο ποὺ σχετίζεται μὲ τὴ μιμητικὴ ἐπιθυμία (τὸ ξένο εἶναι καλύτερο), δηλαδὴ μιὰ αἰτία ἀνθρωπολογικῆς ὑφῆς, οἱ Μὰρξ – Ἔνγκελς τὸ περιόρισαν σὲ ἕνα οἰκονομικὸ σύστημα 100-200 ἐτῶν. Ἀλλὰ τί ἄλλο νὰ περίμενε κανεὶς ἀπὸ πλατωνικούς;

Οἱ Μὰρξ – Ἔνγκελς, φυσικά, ἀγνοοῦσαν καὶ τὴ χριστιανικὴ κριτικὴ τῆς ἀνισότητας ὅσον ἀφορᾶ τὴν σεξουαλικὴ ἐλευθερία νὰ ἐξαπατᾶς τὸ σύζυγο. Γι’ αὐτὸ καὶ ἀπαντοῦσαν στὸ ἐπιχείρημα τῆς (ἐκ μέρους «τῶν ἀστῶν») «κοινῆς σεξουαλικῆς χρήσης τῶν γυναικῶν» μὲ ἕνα σοφιστικὸ τρόπο: «Ὅ,τι ὣς τώρα γινόταν ὑποκριτικά, τώρα θὰ γίνεται ἐπίσημα, καὶ μὲ τὸ νόμο». Τὸ μέγιστο πρόβλημα τοῦ πλανήτη καὶ τῆς Ἱστορίας κατ’ αὐτοὺς δηλαδή, εἶναι ἡ ὑποκρισία* –ὅπως κι οἱ Ἀριστεροχριστιανοὶ κ.ἄ. θαυμαστές τους πιστεύουν: Ὄχι ἡ τήρηση καὶ ἀπὸ τὰ δύο φύλα κάποιων γενικῶν παραδεκτῶν ἀρχῶν, ἀλλὰ ἡ κατάργηση τῶν ἀρχῶν αὐτῶν «ἐπειδὴ ὑπάρχει ὑποκρισία», εἶναι τὸ ζητούμενο. Ἀφοῦ ὑπῆρχε ἀπὸ πάντα ἡ κοινοκτημοσύνη τῶν γυναικῶν, ἂς τὴν καθιερώσουμε κι ἐπίσημα, μὴ χάνουμε καιρό. Γιατὶ ὄχι καί: ἀφοῦ ὑπῆρχε ἀπὸ πάντα ἡ ληστεία, ἂς τὴν καθιερώσουμε κι ἐπίσημα; Ἂν αὐτὸ δὲν εἶναι καθαγιασμὸς καὶ «ἐκδημοκρατισμὸς» μιᾶς φαύλης πρακτικῆς, ἡ κανονιστικὴ ἰσχὺς τῆς πραγματικότητας, τὸ Εἶναι ὡς Δέον, τότε τί εἶναι; Φυσικά, τὰ πράγματα εἶναι τελείως διαφορετικὰ ἀπὸ ὅ,τι φαντάζονται οἱ πραγματικοὶ Χριστιανοί (δηλ. ὅσοι ξέρουν ποιὸς εἶναι ὑποκριτὴς καὶ ποιὸς ὄχι) καὶ οἱ Κομμουνιστές. Ἡ κατηγορία γιὰ ὑποκρισία στρέφεται μόνο ἐναντίον τοῦ ὑποκριτῆ, καὶ δὲν δείχνει ὡς ἐσφαλμένη τὴν ἀρχὴ τὴν ὁποία αὐτὸς δὲν πραγματώνει.

* Διάφοροι Ἀριστεροχριστιανοὶ καὶ χριστιανοκομμουνιστὲς/χριστιανοσοσιαλιστὲς ὑποστηρίζουν ὅτι ὁ Χριστὸς κατήγγειλε ἰδιαίτερα τὴν ὑποκρισία. Αὐτὸ οἱ χριστιανοσοσιαλιστὲς τὸ ὑποστηρίζουν προκειμένου νὰ κατατροπώσουν τοὺς ἐνδοχριστιανικούς τους ἀντιπάλους, τοὺς συντηρητικούς. Ὡστόσο, ὁ Χριστὸς δὲν ζήτησε τὴν κατάργηση τῆς ὑποκρισίας διὰ τῆς κατάργησης τῶν ἠθικῶν ἀρχῶν/πρακτικῶν τὶς ὁποῖες ὑποκρίνονταν μερικοὶ ὅτι ἐφάρμοζαν στὴ ζωή τους -δὲν ζήτησε, δηλαδή, ὁ Χριστὸς αὐτὸ ποὺ ζήτησαν τὰ πολιτικὰ εἴδωλα τῶν χριστιανοσοσιαλιστῶν, οἱ Μὰρξ, Λένιν, Μάο κ.λπ.. Ἀντίθετα, εἶπε στοὺς ἀκόλουθούς του (Κατὰ Ματθαῖον 23.2-3): «Κάντε ὅσα διδάσκουν οἱ γραμματεῖς καὶ Φαρισαῖοι, μὴν κάνετε ὅσα κάνουν». Ἡ πραγματικὰ χριστιανικὴ ἀντιμετώπιση τῆς ὑποκρισίας δὲν ἔχει σχέση μὲ τὴν βολική (διὰ τῆς πλαγίας, ἡδονιστικὴ-μαζικοδημοκρατική) χριστιανοσοσιαλιστικὴ ἁπλὴ καταγγελία της.

Posted in φιλοσοφίες, Αρχαιότητα, Αριστερά, γυναίκες, θρησκεία, κοινωνία | Tagged , , , , , , , , , , , , | Σχολιάστε

Τὸ θαῦμα ποὺ ἦταν ἡ Νίκαια

Μέσα σὲ 40 χρόνια, ἀνέτρεψε κάθε ἀρνητικὸ συσχετισμό: Λατίνους παντοδύναμους, Τούρκους ποὺ προχωροῦσαν ἀσταμάτητα, Βούλγαρους ποὺ κατέβαιναν στὸ Αἰγαῖο. Ἕναν-ἕναν, πῶς τοὺς ἐξαφάνισε, πῶς τοὺς ἀκινητοποίησε, πῶς τοὺς ἀπώθησε. Πῶς ἀνέτρεψε τὴν σταυροφορία ὁλόκληρης Δύσης ἐναντίον μιᾶς χώρας χωρὶς νὰ ἀνοίξει ρουθούνι. Δὲν μπορεῖ κάποιος, ὅσο κι ἂν τὸ θέλει, νὰ ἀποφύγει τὴ θλιβερὴ σύγκριση μεταξὺ Νίκαιας καὶ Νεοελλάδας μετὰ τὸ 1922. Μεταξὺ 1204-1261 καὶ 1974-2018. Ἡ Νίκαια θὰ εἶναι πάντα ἐκεῖ, βουβή, μὲ φερετζέ, Ἰζνίκ, γιὰ νὰ μὴν ἔχουμε καμμιὰ δικαιολογία.

1212, ὀκτὼ χρόνια μετὰ τὴν Καταστροφή:

romanie1212

1228:

romanie1228

1237:

romanie1237

1255:

romanie1255

1261:

romanie1261

Πηγή

Posted in Δύση, Ρωμανία, Τούρκοι | Tagged , , , | 1 σχόλιο

Εὔρωμος

Στὴν Καρία. Ναὸς τοῦ Δία:

17146413769_0db33647e8_b

 

17146399079_a1e23d403f_b

 

17306652926_bb929e78bc_b

 

17306666866_9f6b57c7eb_b

 

44609273335_2a4e031776_b

Πηγή

the_temple_of_zeus_lepsinos_at_euromus

 

Posted in Μικρά Ασία, ελληνορωμαϊκή τέχνη | Tagged , , , | Σχολιάστε

Ἱερώνυμος – ἅλωση τῆς Ρώμης (410)

sack_of_rome_by_the_visigoths_on_24_august_410_by_jn_sylvestre_1890

…Ὅταν αὐτὰ τὰ πράγματα συνέβαιναν στὴν Ἱερουσαλήμ, μιὰ τρομερὴ φήμη ἦρθε σὲ μᾶς ἀπὸ τὴ Δύση. Ἀκούσαμε ὅτι ἡ Ρώμη πολιορκεῖτο, ὅτι οἱ κάτοικοί της ἐξαγόραζαν τὴν ἀσφάλειά τους δίνοντας χρυσάφι, κι ὅτι ὅταν μὲ τὸν τρόπο αὐτὸν τοὺς τελείωσαν τὰ πλούτη, πολιορκήθηκαν ξανά, ἔτσι ὥστε νὰ χάσουν ὄχι μόνο τὶς περιουσίες τους ἀλλὰ καὶ τὶς ζωές τους. Ἡ πόλη ποὺ εἶχε κυριεύσει ὅλον τὸν κόσμο, ἁλώθηκε. Ἔπεσε ἐξαιτίας τῆς πείνας προτοῦ καταληφθεῖ μὲ τὸ ξίφος. Λίγοι εἶχαν ἀπομείνει στὴν πόλη, ὥστε νὰ αἰχμαλωτιστοῦν. Ἡ τρέλλα τῆς πείνας βρῆκε διέξοδο σὲ φαύλη τροφή. Οἱ ἄνθρωποι κατέσχιζαν τὰ μέλη ἄλλων ἀνθρώπων, καὶ ἡ μητέρα δὲν λυπόταν τὸ βυζανιάρικο βρέφος της, κι εἰσήγαγε στὸ σῶμα της αὐτὸ ποὺ τὸ σῶμα της εἶχε γεννήσει. Ποιὸς μπορεῖ νὰ μιλήσει γιὰ τὴ νύχτα ἐκείνη, τῆς καταστροφῆς; ποιὸς θὰ μποροῦσε νὰ χύσει ἀρκετὰ δάκρυα γιὰ τοὺς θανάτους αὐτούς; Ἡ ἀρχαία πόλη, ποὺ γιὰ ἑκατονταετίες κυριαρχοῦσε στὸν κόσμο, ἔγινε ἐρείπια. Πτώματα εἶναι ριγμένα στοὺς δρόμους, καὶ τὸ ἀνθρώπινο μάτι ἀντικρύζει τὸ θάνατο σὲ κάθε σπιτικὸ ἀμέτρητες φορές.

Ἐπιστολὴ 127 στὴν Principia, 412 μ.Χ.

Posted in Ύστερη Αρχαιότητα, Δύση, Ιστορίες, Ρωμαίοι, Σαν παραμύθια | Tagged , , , , , , | Σχολιάστε

«Σώζου, Συρία»

Στὶς 30 Ὀκτωβρίου 637, ἔπειτα ἀπὸ σκληρὴ μάχη στὰ περίχωρα τῆς Ἀντιοχείας, οἱ Ρωμαιοὶ ἔχασαν καὶ μὲ συνθήκη ἄφησαν τὴν πόλη στοὺς Ἄραβες.

Λέγεται ὅτι ἐγκαταλείποντας τὴ Συρία, ὁ Ἡράκλειος γύρισε τὸ κεφάλι του πίσω καὶ εἶπε: Σώζου, Συρία.

Heraclius, empereur des Romains, voyant que le dévastasion s’étendait, partit avec tristesse d’Antioche et alla à Constantinople. D’après ce qu’on rapport, il avait dit adieu en partant, en s’écriant:  “Sozou Syria”, c’est- à -dire: “Demeure en paix, Syrie!”

Χρονικὸ τοῦ Μιχαὴλ τοῦ Σύριου, Chronique de Michel le Syrien, ἔκδ. M.Chabot, Paris 1901, B 424 (418).

Ὁ Ὀρόντης, στὴν Ἀντιόχεια:

orontes-river_dsc05866lmauldin

Posted in Άραβες, Ιστορίες, Ρωμανία, Σαν παραμύθια | Tagged , , , , , | Σχολιάστε

«Ὁ Χριστὸς ποὺ ἦταν ἕλληνας»

Ὁ Χριστός, ὡς σημεῖο φιλοσοφικὰ ἀντιλεγόμενο, μαζὶ μὲ τὸν περίφημο «ἀρχέγονο Χριστιανισμό», ἀναμενόμενο εἶναι νὰ διεκδικεῖται ἀπὸ μερικοὺς ἢ, ἀπὸ ἄλλους, νὰ καταδικάζεται. Ὡς γνωστόν, ἄλλοτε ὁ «ἀρχέγονος Χριστιανισμὸς» θεωρεῖται ἑβραϊκὸ ἢ ἰουδαϊκὸ παραπροϊόν, κι ἄλλοτε προϊὸν τῆς ἑλληνιστικῆς οἰκουμένης. Φυσικά, οἱ ἑρμηνεῖες καὶ παρερμηνεῖες αὐτὲς δὲν ἀφοροῦν μόνο τὸν «πρωτοχριστιανισμό», ἀλλὰ ἀκόμη καὶ τὸν μεταγενέστερο βυζαντινὸ Χριστιανισμό. Οἱ Δυτικοὶ π.χ. Προτεστάντες θεωροῦν τὴν βυζαντινὴ Ὀρθοδοξία «χριστιανοφανὴ Παγανισμό», ἐνῶ οἱ Ἕλληνες ἀρχαιοκεντρικοὶ θεωροῦν τὴ βυζαντινὴ Ὀρθοδοξία «ἑβραϊκή». Προφανὲς εἶναι ὅτι τέτοιες ἑρμηνεῖες ξεκινοῦν ἀπὸ τὴν γηπεδικὴ πολεμική.

Στὴν Ἑλλάδα, λόγῳ τοῦ ἰσχυροῦ μίσους πρὸς τοὺς Ἑβραίους (ἰσχυρότερου κι ἀπὸ ἐκεῖνο πρὸς τὸ Ἰσλάμ) ἐξαιτίας τῶν ἀντιιμπεριαλιστῶν Ἀριστερῶν μὰ καὶ τῶν καρα-βέρων Δεξιῶν, ἡ ἰδέα πὼς ἡ Ὀρθοδοξία εἶναι ἁπλὰ ἡ Καινὴ Διαθήκη μαζὶ μὲ τὸ ψητὸ ἀρνὶ τοῦ Πάσχα εἶναι κοινοτοπία. Ἀκοῦμε γιὰ τὸν «Χριστὸ ποὺ ἦταν Ἕλληνας», ἢ γιὰ τὸν ἐξελληνισμένο (θρησκευτικά) προχριστιανικὸ Ἰσραήλ, καὶ ὅλο αὐτὸ τὸ πράμα δὲν ἔχει τελειωμό, ἀκόμη καὶ μὲ διατυπώσεις παραπλήσιων ἢ λίγο διαφορετικῶν θέσεων. Γιὰ αὐτοὺς τους «φιλοχριστιανοὺς» δὲν ἀρκεῖ τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ Ὀρθοδοξία εἶναι γιὰ 1.600 χρόνια στοιχεῖο τῆς ἑλληνικῆς ταυτότητας, ἀλλά (σὲ ἕνα ἑπόμενο στάδιο) πρέπει νὰ βγεῖ καὶ ὑποχρεωτικὰ «ἑλληνικὸς» ὁ Πρωτοχριστιανισμός, καὶ εἰ δυνατὸν κι ὁ Χριστός. Μὴν τυχὸν χάσουν τοὺς «αὐτοχθονιστὲς» φίλους τους, καὶ δὲν προκόψουνε.

Στὴν πραγματικότητα ἡ Π. Διαθήκη εἶναι ἄρρηκτα συνδεδεμένη μὲ τὴν ἀναμονὴ γιὰ τὸ Χριστό-Μεσσία, κι ἔτσι τὸ φαινόμενο «Χριστὸς» καὶ «Χριστιανισμὸς τοῦ 1ου αἰώνα» ἐξηγεῖται θρησκευτικὰ ὄχι ἀπὸ τὸν ἑλληνιστικὸ καὶ κυρίως τὸν ἑλληνορωμαϊκὸ περίγυρο ἀλλὰ ἀπὸ τὴν Π.Δ. Ὅσοι μπερδεύουν τὸ θρησκευτικὸ μὲ τὸ κυρίαρχο καλλιτεχνικὸ – φιλοσοφικὸ πλαίσιο καὶ περίγυρο, ἀδυνατοῦν νὰ καταλάβουν τί συνιστᾶ μιὰ θρησκεία καὶ τί ὄχι, ποιὰ εἶναι τὰ κεντρικὰ καὶ ποιὰ τὰ περιφερειακὰ χαρακτηριστικά της.

Ἡ «ἑλληνικὴ» Καινὴ Διαθήκη, ἀπὸ τὰ Εὐαγγέλια ὣς τὴν Ἀποκάλυψη, περιέχει ἑκατοντάδες ἐδάφια καὶ παραφράσεις ἐδαφίων τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, μὲ μεγαλύτερη ἢ μικρότερη θεολογικὴ καὶ ἱστορικὴ βαρύτητα. Ἐπιπλέον, ἡ Κ.Δ. παρουσιάζει ὡς ἐκπλήρωση προφητειῶν τῆς Π.Δ. διάφορα περιστατικὰ τῆς ζωῆς τοῦ Ἰησοῦ. Ἐδῶ, δὲν ἔχει νόημα νὰ ἐξετάσει κάποιος τὴ σκέψη μήπως ὅλα αὐτὰ «τακτοποιήθηκαν» ἀπὸ τοὺς συγγραφεῖς τῆς Κ.Δ. ὥστε νὰ συνδέσουν τὸν ἱστορικὸ Ἰησοῦ μὲ τὴν Π.Δ., γιατὶ αὐτὸ δὲν ἀποδεικνύεται ἀρχαιολογικά – κειμενικά, καὶ παραμένει ἁπλὴ φιλοσοφικὴ ἢ «ἀστυνομικὴ» εἰκασία. Σημασία ἔχει ὅτι ἔτσι ὅπως τὴν ἔχουμε σήμερα (καὶ δὲν ἔχουν βρεθεῖ πάπυροι μὲ μιὰ «διαφορετική, ἀρχικὴ Κ.Δ.» ποὺ «ἀλλοιώθηκε στὴ συνέχεια») ἡ δῆθεν  «πολιτισμικὰ Ἑλληνικὴ Καινὴ Διαθήκη» εἶναι ἄρρηκτα συνδεδεμένη μὲ τὴν Παλαιὰ Διαθήκη καὶ τὸ θρησκευτικὸ – πολιτισμικό της περιεχόμενο. Ἔτσι, ὁ Χριστὸς τῆς «ἑλληνικῆς Καινῆς Διαθήκης» ἀκόμα καὶ γιὰ τὰ ἁπλὰ περιστατικὰ τῆς ζωῆς του βρίσκεται σὲ ἐξάρτηση ἀπὸ τὴν Παλαιὰ Διαθήκη: γεννιέται ἀπὸ παρθένο (Ἠσαΐας 7.14), στὴ Βηθλεέμ (Μιχαίας, 5.12), προερχόμενος ἀπὸ τὴ φυλὴ τοῦ Ἰούδα, προδίδεται γιὰ 30 ἀργύρια (Ζαχαρίας 11.12), αὐτὰ χρησιμοποιοῦνται γιὰ συγκεκριμένο σκοπό, βασανίζεται, καταδικάζεται σὲ σταυρικὸ θάνατο, ἀνασταίνεται κ.λπ. Ἡ Καινὴ Διαθήκη εἶναι γεμάτη ἀπὸ τὰ «ἵνα πληρωθῇ τὸ ῥηθέν» τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης. Ὁ Χριστὸς τῆς «ἑλληνικῆς Κ.Δ.» καὶ τοῦ «ἑλληνορωμαϊκοῦ πρωτοχριστιανισμοῦ» λέει ὅτι εἶναι ἕνα μὲ τὸν Θεὸ τῆς Π.Δ. (Ἰωάννης 10.30), κι ὅτι δὲν ἦρθε νὰ καταλύσει τὸ Μωυσὴ καὶ τοὺς Προφῆτες (Ματθαῖος 5.17).

Φυσικά, ἂν θέλουμε νὰ μάθουμε τί πίστευε γιὰ τὸν ἑαυτό του ὁ ἀρχέγονος Χριστιανισμός, καὶ ὄχι τὰ «τί πραγματικὰ λέει…» τῶν σημερινῶν, σημασία ἔχουν οἱ ἑρμηνεῖες τῶν ἴδιων Χριστιανῶν τῆς ἐποχῆς τοῦ «πρωτοχριστιανισμοῦ» γιὰ τὸ Χριστὸ καὶ τὴν Π.Διαθήκη, γιατὶ ἁπλούστατα τὸ ἀντικείμενο τῆς μελέτης εἶναι τὰ πιστεύω τοῦ πρωτοχριστιανισμοῦ, καὶ ὄχι ὁ 21ος αἰώνας. Ἀκόμη κι ἂν ἀντιπαραβάλλει κάποιος στὴν καινοδιαθηκικὴ ἑρμηνεία τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης τὴν τοτινὴ ἰουδαϊκὴ ἑρμηνεία της, δὲν ἀποδεικνύει ὅτι ὁ πρώιμος-καινοδιαθηκικὸς Χριστιανισμὸς καὶ Χριστὸς ἦταν ἢ ἐθεωρεῖτο θρησκευτικὸ δημιούργημα τῆς ρωμαϊκῆς-ἑλληνικῆς περιρρέουσας πνευματικῆς ἀτμόσφαιρας καὶ κοσμοαντίληψης (οὔτε κἂν οἱ Ἰουδαῖοι ἔλεγαν κάτι τέτοιο, τότε*), ἀλλὰ τὸ ἀντίθετο: Ὅτι οἱ πρῶτοι Χριστιανοί, καὶ ὄχι μόνο οἱ ἐξ Ἑβραίων πιστοί, ἔβλεπαν στὴν Κ.Δ. καὶ τὸν Χριστὸ τὴν ἐκπλήρωση τῶν ὑποσχέσεων τῆς Π.Δ. Ἀκόμη καὶ ὁ καινοδιαθηκικὸς «Λόγος» τοῦ Θεοῦ νὰ εἶναι ἀλεξανδρινός – ρωμαϊκός, χρησιμοποιεῖται γιὰ νὰ δειχτεῖ ὅτι ὁ Χριστὸς ἦταν ἀπὸ πάντα Θεός. Ἄλλο εἶναι τὸ μεταγενέστερο ἐπίπεδο τῆς φιλοσοφικῆς ἐπεξεργασίας, διατύπωσης κ.λπ. μιᾶς  θρησκείας, κι ἄλλο ἡ ρίζα της καὶ ἡ συνέχειά της.

Ἄλλος, ἐπίσης, εἶναι ὁ πραγματικὰ ὑφιστάμενος Ἑλληνισμὸς στὸν Χριστιανισμό, καὶ ἄλλα, τελείως ἐξωπραγματικά, πράγματα ἔχουν κατὰ νοῦ οἱ «Ὁ Χριστὸς / ὁ Πρωτοχριστιανισμὸς ἦταν [πολιτισμικὰ-θρησκευτικά, ἢ καὶ φυλετικά] Ἕλληνας / Ἑλληνικός». Ἡ ἑβραϊκὴ – ἰουδαϊκὴ παράδοση, προχριστιανικὴ ἀλλὰ καὶ τῆς ἐποχῆς τοῦ Χριστοῦ, εἶχε ὑποπαραδόσεις, π.χ. Φαρισαῖοι, Σαδδουκαῖοι κ.ἄ, ὅπως ἔχει –καὶ εἶχε– καὶ ἡ ἑλληνικὴ παράδοση, καὶ κάθε ἐθνικὴ παράδοση. Δὲν ἦταν μονοκόμματο πράγμα. Ἀντὶ νὰ φανταστοῦμε, ἐνάντια στὴν κοσμοπλημμύρα τῶν δεδομένων τῆς Κ. Διαθήκης καὶ τῆς συσχέτισής της μὲ τὴν Π. Διαθήκη, ἕναν «ἀποϊουδαιοποιημένο» αὐθεντικὸ Ἰησοῦ, θὰ ἦταν λογικότερο νὰ ὑποθέσουμε ὅτι ἕνα προφητικὸ ρεῦμα (τῶν προφητῶν τῆς Π.Δ.) καὶ μιὰ ἑρμηνεία τῆς Π.Δ., ὄντας θρησκευτικὴ ὑποπαράδοση (Ματθαῖος 23.30-31, 37) συνεχιζόταν καὶ ἀπὸ αὐτὴν προέρχεται θρησκευτικὰ ὁ ἀρχέγονος Χριστιανισμός.

* Ἄλλωστε, οἱ ἴδιοι ἐγκατέλειψαν τὴν μετάφραση τῶν Ο΄ πολὺ μετά, καὶ ὄχι πρίν, ἀπὸ τὴν ἐμφάνιση τοῦ Χριστιανισμοῦ.

Posted in παλιά και νέα θεότητα, Αρχαιότητα, Εβραίοι, θρησκεία | Tagged , , , , , , , , , | Σχολιάστε

Χριστιανισμός, ὕστερος Παγανισμός, ἐξουσία

«Κάθε ἄνθρωπος ἂς ὑποτάσσεται στὶς ἀνώτερες ἐξουσίες», εἴτε εἶναι ἀπόστολος, εἴτε εὐαγγελιστής, εἴτε προφήτης, εἴτε ὁποιοσδήποτε, γιατὶ ἡ ὑποταγὴ αὐτὴ δὲν ἀνατρέπει τὴν εὐσέβεια. […] «Γιατὶ δὲν ὑπάρχει ἐξουσία», λέγει, «παρὰ μόνο ἀπὸ τὸ Θεό». Τί λέγεις; Κάθε ἄρχοντας δηλαδὴ χειροτονεῖται ἀπὸ τὸ Θεό; Δὲν ἐννοῶ αὐτό, λέγει [ὁ ἀπ.  Παῦλος, κατὰ τὸ Χρυσόστομο]· οὔτε ὁ λόγος μου τώρα θὰ εἶναι γιὰ τοὺς ἄρχοντες χωριστά, ἀλλὰ γι’ αὐτὸ τὸ πράγμα. Γιατὶ τὸ νὰ ὑπάρχουν ἐξουσίες […] εἶναι ἔργο τῆς σοφίας τοῦ Θεοῦ. Γι’ αὐτὸ δὲν εἶπε «δὲν ὑπάρχει λοιπὸν ἄρχοντας, παρὰ μόνο ἀπὸ τὸ Θεό», ἀλλὰ μιλάει γενικὰ γιὰ τὸ πράγμα καὶ λέγει· «γιατὶ δὲν ὑπάρχει ἐξουσία, παρὰ μόνο ἀπὸ τὸ Θεό, καὶ οἱ ἐξουσίες ποὺ ὑπάρχουν ἔχουν ὁρισθεῖ ἀπὸ τὸ Θεό». Ἔτσι καὶ κάποιος σοφός, λέγοντας ὅτι «ἀπὸ τὸ Θεὸ συνάπτεται ἡ γυναίκα στὸν ἄνδρα», αὐτὸ ἐννοεῖ, ὅτι δηλαδὴ ὁ Θεὸς ἔκανε τὸ γάμο, καὶ ὄχι ὅτι αὐτὸς ἑνώνει τὸν καθένα ποὺ ἔρχεται σὲ σαρκικὴ μείξη μὲ γυναίκα

Ἰω. Χρυσόστομος, 23η ὁμιλία στὴν Πρὸς Ῥωμαίους ἐπιστολή, 1 (P.G., 60, 615).

Ὅπως λέει κι ὁ Βλ. Φειδᾶς, Ἐκκλησιαστικὴ Ἱστορία, τ. 1, σ. 130:

Ἡ διάκριση αὐτὴ μεταξὺ τῆς πολιτικῆς ἐξουσίας καὶ τῶν φορέων της ὑπῆρξε…καθοριστικὴ γιὰ τὴ διαμόρφωση τῶν σχέσεων τῆς Ἐκκλησίας πρὸς κάθε συγκεκριμένη πολιτικὴ πραγματικότητα […] Ἡ διάκριση ὅμως αὐτὴ δὲν ἦταν κατανοητὴ στὸν ἐθνικὸ κόσμο, ὁ ὁποῖος εἶχε δεχθῇ τὴ θεοκρατικὴ ἑρμηνεία τῆς πολιτικῆς ἐξουσίας ἀπὸ τὴ Στωικὴ καὶ τὴ Νεοπλατωνικὴ φιλοσοφία, γι’ αὐτὸ καὶ σὲ πολλὲς περιπτώσες ἡ ἀρνητικὴ στάση τῶν χριστιανῶν ἔναντι τῶν αὐθαιρεσιῶν τῶν ρωμαίων αὐτοκρατόρων ἑρμηνεύθηκε ἀπὸ τὶς ρωμαϊκὲς ἀρχὲς ὡς ἀμφισβήτηση τῆς ἴδιας τῆς ἐξουσίας.

Φυσικά, οἱ Ἔθνικοὶ συμμερίζονταν τὴν χριστιανικὴ ἄποψη γιὰ θεϊκὴ προέλευση τῆς Ἐξουσίας. Σύμφωνα μὲ τὴν Αἰκ. Χριστοφιλοπούλου, Βυζαντινὴ ἱστορία, τ. 1, σ. 115:

Τὴν ἐννοιολογικὴν προσέγγισιν τῶν ἀντιλήψεων χριστιανῶν καὶ ἐθνικῶν λογίων ἐπὶ τοῦ περιεχομένου τῆς αὐτοκρατορικῆς πολιτικῆς ἰδεολογίας ἀντικατοπτρίζει χωρίον τοῦ Θεμιστίου λέγοντος: «οὗ (sc. τοῦ Διὸς) γέννημα ἱερὸν καὶ εἰκὼν ἡ ἐπὶ τῆς γῆς βασιλεία» (Θεμιστίου, Λόγος 11, 143a).

Πράγματι, κι ὁ Ἰουλιανὸς ὑποστήριζε ὅτι ὁ αὐτοκρατορικὸς θρόνος τοῦ δόθηκε ἀπὸ τοὺς θεοὺς καὶ πρῶτο ἀπ’ ὅλους τὸν θεὸ Σέραπη:

Προσθήσω  δὲ ὅτι καὶ ἡμῶν, οὓς οἱ θεοὶ πάντες, ἐν πρώτοις δὲ ὁ μέγας Σάραπις, ἄρχειν ἐδικαίωσαν τῆς οἰκουμένης

Ἐπιστολὴ 60, Ἀλεξανδρέων τῷ δήμῳ, ἔκδ. J. Bidez, L’ empereur Julien Oeuvres complétes, τ. 12, Paris 1924, 69.7-9 (378d).

Ὁ Ἰουλιανὸς σὲ ἄλλη ἐπιστολή, πρὸς ἐθνικὸ ἱερέα, ὑποστήριζε ὅτι οἱ τιμὲς ποὺ πρέπει νὰ ἀπονέμονται στοὺς ἐθνικοὺς ἱερεῖς εἶναι τουλάχιστον ἴδιες μὲ αὐτὲς ποὺ ἀπονέμονται στοὺς πολιτικοὺς ἄρχοντες, ἴσως καὶ περισσότερες. Ἄλλωστε, κατὰ τὸν Ἰουλιανό, καὶ οἱ πολιτικοὶ ἄρχοντες εἶναι τρόπον τινὰ ἱερεῖς:

Εὔλογον δὲ καὶ τοὺς ἱερέας τιμᾶν ὡς λειτουργοὺς θεῶν καὶ ὑπηρέτας […] Δίκαιον οὖν ἀποδιδόνται πᾶσιν αὐτοῖς οὐκ ἔλαττον, εἰ μὴ καὶ πλέον ἢ τοῖς πολιτικοῖς ἄρχουσι τὰς τιμάς. Εἰ δέ τις οἴεται τοῦτο ἐπίσης χρῆναι νέμειν αὐτοὶς καὶ τοῖς πολιτικοῖς ἄρχουσιν, ἐπεὶ κἀκεῖνοι τρόπον τινὰ τοῖς θεοῖς ἱερατεύουσιν.

Ἐπιστολὴ 89b, ἔκδ. J. Bidez, L’ empereur Julien Oeuvres complétes, τ. 12, Paris 1924, 164.2-9 (296b-c).

Σύμφωνα, τέλος, μὲ τὸν Λιβάνιο, ὁ Ἰουλιανὸς χαιρόταν μὲ τὸ νὰ καλεῖται καὶ βασιλιὰς καὶ ἱερέας:

Χαίρει καλούμενος ἱερεὺς οὐχ ἧττον ἢ βασιλεύς

Λιβάνιος, Εἰς Ἰουλιανὸν αὐτοκράτοραν ὕπατον, 80, ἔκδ. R. Foerster, Libanii Opera, τ. 2, Leipzig 1904, 37.14-15.

 

Ὁ H.-G. Beck, Ἡ βυζαντινὴ Χιλιετία, σ. 109, κατανοεῖ ὅτι:

Ἀπὸ θεολογικὴ ἄποψη –στὰ πλαίσια τῆς βυζαντινῆς θεολογίας– ἡ εὐαρέσκεια τοῦ Θεοῦ δὲν χαρίζεται μόνιμα σὲ ἕναν ἄνθρωπο, γιατὶ ὁ ἄνθρωπος μπορεῖ νὰ γίνει κάποια στιγμὴ ἀνάξιός της.

 

Ἔτσι, παρ’ ὅλο ποὺ Ἐθνικοὶ καὶ Χριστιανοὶ συμφωνοῦσαν μεταξύ τους γιὰ τὴ θεία προέλευση τῆς Ἐξουσίας, διαφωνοῦσαν γιὰ τὴ σχέση ἀξιώματος – κατόχου του, ἀφοῦ μόνο οἱ Χριστιανοὶ διαχώριζαν τὸν κάτοχο τοῦ πολιτικοῦ ἀξιώματος ἀπὸ τὸ ἀξίωμα – ἐξουσία. Οἱ Ἐθνικοὶ ὄχι ἁπλῶς εἶχαν τὸν Αὐτοκράτορα-Θεό (καὶ ὑπέρτατο ἱερέα), ἀλλὰ πίστευαν ὅτι ἡ ἄρνηση λατρείας τοῦ αὐτοκράτορα συνιστᾶ γενικευμένη ἄρνηση τῆς ρωμαϊκῆς ἐξουσίας. Δὲν βλέπω τὸ λόγο γιατί νὰ μὴν ὑποστηρίξουμε τὴν ἄποψη ὅτι οἱ Ἐθνικοὶ ἦταν οἱ μόνοι πραγματικοὶ θεοκράτες, ἐνῶ οἱ Χριστιανοὶ ἦταν ἐνάντιοι στὴ θεοκρατία καὶ στὴ σύγχυση ἀξιώματος – φορέα του. Οἱ Χριστιανοὶ ἦταν θεοκεντρικοί, ἀλλὰ ὄχι πολιτικὰ θεοκράτες. Φυσικά, μιλᾶμε γιὰ τοὺς «μὲ σάρκα καὶ ὀστὰ» Ἐθνικοὺς καὶ ὄχι τὰ πλάσματα τῆς φαντασίας τῶν μεταπολεμικῶν διανοουμένων (εἰδικά, τῶν Ἑλλήνων), οἱ ὁποῖοι ἀνιστορικὰ ἀντιπαραθέτουν τὸν Αἰσχύλο καὶ τοὺς Σοφιστὲς στοὺς πατέρες τῆς Ἐκκλησίας. (Ἡ ἐπισήμανση αὐτὴ δὲν συνεπάγεται τὴν ἄποψη ὅτι οἱ πρῶτοι εἶναι καλύτεροι «ἂν καὶ οἱ δυὸ ζοῦσαν τὴν ἴδια ἐποχή».)

Posted in παλιά και νέα θεότητα, Ύστερη Αρχαιότητα, Ρωμαίοι, Ρωμανία, θρησκεία | Tagged , , , , , , , , , | Σχολιάστε

ἡ πολιτισμικὴ διχοτόμηση τῆς Εὐρώπης

pf-10-29-18_east-west_-00-03

Ὁ παραπάνω χάρτης σημαίνει γιὰ τοὺς Ἕλληνες εἴτε τὴν τζάμπα ψωροπερηφάνεια εἴτε τὴ δημιουργία (ἢ καλύτερα: τὴν διατήρηση) τῶν συνθηκῶν γιὰ μελέτη τῆς ἑλληνικῆς κουλτούρας καὶ γιὰ νὰ ζήσει κανεὶς σύμφωνα μὲ αὐτήν.

pf-10-29-18_east-west_-00-06

Ὁ παραπάνω χάρτης σημαίνει, συνυπολογίζοντας τὸ γεγονὸς τῆς φυγῆς στὴν Δύση τῶν (κυρίως) ἀλλο-πολιτισμικῶν Ἑλλήνων, ὅτι στὴν μελλοντικὴ Ἑλλάδα θὰ κυριαρχήσει μιὰ γενιὰ ἀρνητικὰ διακείμενη πρὸς τὴ νοοτροπία τῶν γονιῶν της. Τῆς γενιᾶς τοῦ ’70 καὶ ’80, ἡ ὁποία ἔτσι κι ἀλλιῶς πολιτικολογώντας γέννησε -συγκριτικά- λίγα παιδιὰ καὶ κάποτε θὰ μᾶς ἀφήσει.

pf-10-29-18_east-west_-00-00

Ὁ παραπάνω χάρτης δείχνει ὅτι οἱ Ἕλληνες δὲν ἔχουν ψευδαισθήσεις γιὰ τὸ Ἰσλὰμ καὶ τοὺς ἄκακους πρόσφυγες, ὅπως οἱ Δυτικοί. Βλέπε καὶ τὸ 7% τῶν Ἀρμενίων.

Κατὰ τὰ ἄλλα, «ὑπάρχει ἑνιαῖος εὐρωπαϊκὸς πολιτισμός». Καλύτερα θὰ ἦταν νὰ ποῦμε ὅτι ἐὰν ὑπῆρξε ποτὲ ἑνιαῖος εὐρωπαϊκὸς πολιτισμός, τότε ἐκεῖνοι ποὺ ἀποκόπηκαν ἀπὸ αὐτὸν εἶναι οἱ Δυτικοὶ Εὐρωπαῖοι. Αὐτὸ θὰ γινόταν ὁλοφάνερο, λ.χ. ἂν βλέπαμε τί ἴσχυε πρὶν ἀπὸ 40 χρόνια σὲ ὅλη τὴν εὐρωπαϊκὴ ἤπειρο γιὰ τὰ ἴδια ζητήματα. Δυστυχῶς, ὅπως μιὰ δημοκρατία δὲν μπορεῖ νὰ λειτουργήσει σὲ μιὰ χώρα ὅπου μόνο οἱ μισοὶ πολίτες τὴ θεωροῦν ὡς τὸ σωστὸ πολίτευμα, ἔτσι καὶ ἡ «Εὐρώπη» δὲν μπορεῖ νὰ γλιτώσει ὅταν οἱ μισοὶ Εὐρωπαῖοι ὑποστηρίζουν τὴν πολιτισμικὴ καὶ δημογραφικὴ αὐτοκτονία τους.

Μπορεῖ κάποιος νὰ καταχαρεῖ μὲ τὶς παραπάνω πληροφορίες γιὰ τοὺς Ἕλληνες ἢ νὰ λυπηθεῖ πολύ. Γοῦστα εἶναι αὐτά. Αὐτὸ μὲ τὸ ὁποῖο δὲν μπορεῖ κανεὶς νὰ διαφωνήσει εἶναι ἡ διαπίστωση ὅτι οἱ Δυτικοὶ εἶναι ἀντιφατικοί. Γιὰ παράδειγμα, οἱ Ἱσπανοὶ ἔχουν χαμηλὴ αὐτοεκτίμηση (20%), καὶ ἀντιφατικὰ ὑποστηρίζουν τόσο τὴν ἐγκατάσταση ἰσλαμικῶν πληθυσμῶν (74%) ὅσο καὶ τὸν γάμο τῶν ὁμοφυλοφίλων (93%), στὸν ὁποῖο προφανῶς ἀντιτίθενται οἱ  Μουσουλμάνοι «πρόσφυγες». Κάποια στιγμή, ἡ ἀντίφαση αὐτὴ θὰ φτάσει σὲ ὁριακὰ σημεῖα, ὅταν οἱ Δυτικοὶ θὰ κατανοήσουν πὼς οἱ «συγγενεῖς τους Μουσουλμάνοι» εἶναι ὑπὲρ τῆς θανατικῆς ποινῆς γιὰ τοὺς ὁμοφυλόφιλους, ὑπὲρ τῆς Σαρίας κ.ἄ. τέτοια. Τότε, θὰ εἶναι ἀργά, ὅμως, γιατὶ στὴν ἱσπανικὴ καὶ γενικὰ δυτικὴ κοινωνία θὰ ὑπάρχει ἕνα 15-30% (καὶ μιὰ γενιὰ μετά, 40-50%) τοῦ πληθυσμοῦ, τὸ ὁποῖο ἀμετακίνητα θὰ ὑποστηρίζει (καὶ θὰ ἐπιβάλλει) τὶς παραπάνω ἀντιλήψεις. Εἶναι θετικὸ τουλάχιστον ὅτι οἱ Ἕλληνες δὲν υἱοθετοῦν αὐτὴ τὴν ἀντιφατικὴ στάση τῶν Δυτικῶν.

Εἰδικὰ γιὰ τὴν τρίτη εἰκόνα, σημειώνεται:

not every country in Europe neatly falls into this pattern. For example, in the Baltic states of Latvia and Estonia, the vast majority of people say being Christian (specifically Lutheran) is not important to their national identity. Still, relatively few express willingness to accept Muslims as family members or neighbors.

Δηλαδή, δὲν εἶναι ἀπαραιτήτως ὁ Χριστιανισμὸς ἡ αἰτία τῆς ἀποστροφῆς γιὰ τὸ θρησκευτικὸ – πολιτισμικὸ πρότυπο τοῦ Ἰσλὰμ καὶ τῶν Ἀράβων.

 

Posted in παλιά και νέα θεότητα, πολυπολιτισμός, σεξουαλικότητα, Δυτικοί, Ελλάδα, Ισλάμ, κοινωνία | Tagged , , , , , , , , | Σχολιάστε

Χριστιανο-Πλατωνισμοί 2

Πολλοὶ ἀντιλαμβάνονται τὸν Χριστιανισμὸ ὡς παράρτημα ἢ συνέχεια τῆς ἑλληνικῆς φιλοσοφίας, ὅσον ἀφορᾶ ὄχι ἁπλῶς τὴ θεματολογία τῶν δογματικῶν ἐνασχολήσεων ἢ τὴν ἀνάπτυξη καὶ δομὴ τῆς ἐπιχειρηματολογίας του ἀλλὰ καὶ τὸ περιεχόμενο τῆς θεολογικῆς «φιλοσοφίας» του. (Πέρα ἀπὸ πανηγύρια καὶ ἔθιμα στὸ χωριό.) Ὁρισμένοι ἀπὸ αὐτοὺς τὸ κάνουν γιὰ λόγους «φιλοχριστιανικούς», λ.χ. γιὰ νὰ πείσουν διάφορους «αὐτοχθονιστὲς» νὰ ἀποδεχτοῦν τὸ Χριστιανισμὸ ὡς τμῆμα τῆς ἑλληνικότητας, καὶ ἐντόπιο στοιχεῖο. Ἄλλοι ὅμως, τὸ ὑποστηρίζουν γιὰ νὰ δείξουν ὅτι ὁ Χριστιανισμὸς εἶναι κακὸ ἀντίγραφο καὶ πλαστογραφία τοῦ Ἑλληνισμοῦ, τὸν ὁποῖο κατὰ συνέπεια πρέπει νὰ προτιμήσουμε ἐγκαταλείποντας τὸ κακέκτυπό του. Δὲν ἔχει σημασία ἡ ἄποψή μας, ὅτι καὶ οἱ δύο εἶναι στὴν πραγματικότητα ἐνάντιοι στὸ Χριστιανισμό, καὶ ὄχι μόνο οἱ δεύτεροι (μὲ διαφορετικές διαβαθμίσεις)· κι ὅτι μᾶς ἀφήνει ἀδιάφορους ὁ διάλογος αὐτὸς μεταξὺ ἀχριστιανῶν γιατὶ ἁπλούστατα ἐργαλειοποιεῖ τὸ Χριστιανισμὸ γιὰ χάρη ἄλλων, κατ’ αὐτοὺς «πιὸ πραγματικῶν», στοχεύσεων. Βεβαίως, ὑπάρχουν καὶ οἱ «διαχωριστὲς» ποὺ θέλουν νὰ ἀποκλείσουν κάθε σχέση Χριστιανισμοῦ καὶ Ἑλληνισμοῦ, ὥστε ὡς πατριῶτες (ἀκριβῶς, καὶ μόνο, γι’ αὐτὸν τὸν φιλοσοφικὸ λόγο) νὰ ἐπιλέξουμε, τὸ γηγενὲς προϊόν, τὴν ἀρχαία φιλοσοφία. Ἐδῶ, πάντως, δείχνονται 1 – 2 ζητήματα, ποὺ συνήθως καὶ οἱ δύο «παραρτηματιστὲς» ἀγνοοῦν.

1. Διάκριση κτιστοῦ – ἀκτίστου καὶ ὄχι ὑλικοῦ / αἰσθητοῦ – πνευματικοῦ / νοητοῦ:

Στὴ βυζαντινὴ θεολογία, ἡ διάκριση αἰσθητοῦ – νοητοῦ εἶναι δευτερεύουσα. Πρωτεύουσα καὶ κύρια εἶναι ἡ διάκριση κτιστοῦ – ἀκτίστου. Τὸ ἄκτιστο (ὁ Θεός) εἶναι τὸ μόνο ἄτρεπτο, ἐνῶ τὸ κτιστὸ εἶναι τρεπτὸ καὶ συμπεριλαμβάνει τόσο τὴν ὕλη ὅσο καὶ τὸ πνεῦμα. Κάτι τέτοιο διαφέρει ριζικὰ ἀπὸ τὴν ἀρχαία ἑλληνικὴ φιλοσοφία, ποὺ θεωρεῖ τρεπτὴ δηλ. μεταβαλλόμενη τὴν ὕλη, καὶ ἄφθαρτο μόνον τὸν νοητὸ κόσμο, καθὼς καὶ πρωτεύουσα διάκριση αὐτὴν μεταξὺ νοητοῦ καὶ αἰσθητοῦ. Στὴ χριστιανικὴ θεολογία, κτιστὰ εἶναι τὰ πάντα, καὶ τὰ νοητά, ἀπὸ ἕνα λιθαράκι ἕως ἕναν ἄγγελο καὶ μιὰ ἀνθρώπινη ψυχή. Ὅπως γράφει ὁ Ματσούκας:

Ὅσοι παραγνωρίζουν τούτη τὴ θέση κλειδί, τὴ διάκριση κτιστοῦ καὶ ἀκτίστου, πολὺ εὔκολα παραπλανῶνται καὶ κάνουνλόγο γιὰ ἐξελληνισμό, Πλατωνισμὸ καὶ Ἀριστοτελισμὸ τοῦ θεολογικοῦ και φιλοσοφικοῦ στοχασμοῦ τῶν πατέρων τῆς Ἐκκλησίας, ἀφοῦ νομίζουν ὅτι βασικὴ διάκριση κατὰ τὴ θεολογία εἶναι μεταξὺ αἰσθητοῦ καὶ νοητοῦ, γενητοῦ καὶ ἀγενήτου. Ὅμως καὶ ὁ νοητὸς κτιστὸς κόσμος, ὅπως ψυχή, νοῦς κτλ., βρίσκεται σ’ ἕνα γίγνεσθαι, ἐνῶ ἡ δυαρχικὴ φιλοσοφία κάτι τέτοιο γιὰ τὸ νοητὸ κόσμο θὰ τὸ θεωροῦσε βλασφημία!

Καὶ δίνει ἕνα παράδειγμα:

Ἄυλα καὶ ἀσώματα πράγματα δὲν ὑπάρχουν σὲ σχέση μὲ τὸ Θεό. Ὁ ἄγγελος εἶναι ἀσώματος, λέγει ὁ Δαμασκηνός, ἀλλὰ σὲ σχέση μὲ ἐμᾶς· σχετιζόμενος μὲ τὸ Θεό, εἶναι σωματικός. Καθετὶ ποὺ συγκρίνεται μὲ τὸ Θεὸ βρίσκεται παχὺ καὶ ὑλικό. […] Καὶ μὲ τοῦτα θὰ ἤθελα ἁπλῶς νὰ ἐρωτήσω: ποιὸς πλατωνικὸς ἢ νεοπλατωνικὸς φιλόσοφος θὰ ἔλεγε ὅτι ἡ ψυχὴ εἶναι σωματικὴ καὶ ὑλική; Ἄπαγε τῆς βλασφημίας!  Κατὰ τὰ ἄλλα, πλεῖστοι ὅσοι τοὺς Ἕλληνες πατέρες τοὺς βγάζουν νεοπλατωνικούς.

2. Ὡς συνέπεια τοῦ παραπάνω, τὸ κτιστὸ εἶναι καὶ μεταβλητό, δηλαδὴ τρεπτό, κι ἑπομένως ὑπόκειται εἴτε σὲ κακὴ ἀλλοίωση εἴτε σὲ καλή. Δὲν ὑπάρχει τὸ κακὸ ὡς πράγμα, στὴν χριστιανικὴ βυζαντινὴ θεολογία. Προηγεῖται ὡς πραγματικότητα τὸ κάθε κτιστὸ πράγμα, ποὺ φτειάχτηκε καλό, καὶ ἕπεται χρονικὰ ἡ κακὴ ἀλλοίωσή του κι ὁ ἐκμηδενισμός του. Αὐτὸ ἰσχύει, θεολογικά, λ.χ. ἀκόμη καὶ γιὰ τὸν Διάβολο. Κατὰ τὸν Ματσούκα:

Ἐδῶ νὰ παρενθέσω μιὰ βασικὴ ἀντιδιαστολὴ πρὸς τὴν ἀνάλογη θέση τῆς πλατωνικῆς καὶ νεοπλατωνικῆς φιλοσοφίας. Ἡ ἄποψη δηλαδὴ τῆς φιλοσοφίας ὅτι τὸ κακὸ εἶναι στέρηση τοῦ ἀγαθοῦ δὲν εἶναι διόλου ἡ αὐτὴ μὲ τὴ θέση τῆς βυζαντινῆς φιλοσοφίας. Κατὰ τὴ φιλοσοφικὴ ἄποψη, ὑπάρχει τὸ κακὸ ὡς πράγμα, ὡς στόφα κατώτερη, ὡς ἄμορφο ὑλικὸ στοιχεῖο κτλ. Μὲ ἕνα ἁπλὸ λόγο, τὸ κακὸ εἶναι τὰ ὑλικὰ πράγματα. Ὅταν στεροῦνται τὸ νοητὸ στοιχεῖο, ἐκπίπτουν στὴ φθορὰ καὶ στὸ φθοροποιὸ γίγνεσθαι, καὶ ἔτσι χάνουν τὸ εἶδος καὶ τὴν ὀμορφιά (τὴν εὐμορφία) τοῦ ἄφθαρτου νοητοῦ κόσμου. Τὸ κακὸ ἐκλαμβάνεται ὡς τὸ κατώτερο φθαρτὸ γίγνεσθαι τῶν ὑλικῶν πραγμάτων, ἐπειδὴ δὲν προϋποτίθεται ἡ δημιουργία ἐκ τοῦ μὴ ὄντως καὶ ἡ διάκριση κτιστοῦ καὶ ἀκτίστου. Κατὰ τὴ βυζαντινὴ φιλοσοφία, ἡ κάθε κατὰ φύση ἀγαθὴ κτιστὴ πραγματικότητα, ὑλικὴ καὶ νοητή, ἐξαιτίας τῶν παραπάνω προϋποθέσεων, τῆς τρεπτότητας καὶ τῆς αὐτεξούσιας κίνησης, μπορεῖ νὰ χάσει τὴν αὐξητικὴ πρόοδο καὶ νὰ καταπέσει στὴ μηδενιστικὴ ἀλλοίωση.

Ἐδῶ ἐμμέσως, γίνεται ἀναφορὰ στὴ θέση τοῦ Πλωτίνου ὅτι ἡ σκέτη ὕλη εἶναι τὸ κακό. Ἡ θέση αὐτὴ εἶναι βασικὴ καὶ σὲ ἑπόμενους Νεοπλατωνικούς, ποὺ ἀντιλαμβάνονται τὴν ἐνσάρκωση τῆς (προϋπάρχουσας) ψυχῆς ὡς πτώση. Γνωστὴ εἶναι ἡ ἀπέχθεια τοῦ Πορφύριου κ.ἄ. γιὰ τὴ σεξουαλικὴ ἐπαφή. Αὐτά, φυσικά, γιὰ τὸν Πλωτίνο ὡς πολέμιο τῶν Γνωστικῶν, εἶναι γνωστὰ ἀλλὰ δὲν πείθουν: Ὅποιος θεωρεῖ τὴν σκέτη ὕλη ὡς φύσει κακό, εἶναι ἀνεπίγνωστά του κατὰ κάποιον τρόπο κι αὐτὸς Γνωστικός.

Ὁ Ματσούκας δίνει κι ἕνα ἄλλο παράδειγμα τοῦ πόσο παρανοοῦν τὴ βυζαντινὴ θεολογία μερικοί. Τὶς ἀπόψεις τοῦ Γρηγόριου Νύσσης γιὰ τὴ δημιουργία:

Πάμπολλοι ξένοι ἐρευνητὲς καὶ κατὰ πόδας δικοί μας…κάνουν λόγο γιὰ δύο δημιουργίες, τὶς ὁποῖες δέχεται ὁ Γρηγόριος Νύσσης: μιὰ ἰδεατή (!) καὶ μία ἄλλη γήινη! Ὅμως ἡ ἄποψη αὐτὴ εἶναι παντελῶς ἐσφαλμένη. Ὁ Γρηγόριος Νύσσης μᾶς λέει ρητὰ καὶ κατηγορηματικὰ ὅτι πρῶτα κατακσυεάζεται σπερματικὰ τὸ καθόλου σύμπαν, κι ἔτσι σ’ αὐτὸ ἐντάσσεται, στὴν πρώτη δηλαδὴ κατασκευή, καὶ ὁ καθόλου ἄνθρωπος. Ἔπειτα οἱ καταβολὲς ἐξελίσσονται στὴν ποικιλία τῶν πραγμάτων τοῦ κόσμου καὶ τῆς ζωῆς καὶ στὴν ἐμφάνιση τοῦ συγκεκριμένου ἀνθρώπου, ὡς Ἀδὰμ καὶ Εὔας. Ἑπομένως τόσο γιὰ τὸ σύμπαν ὅσο καὶ γιὰ τὸν ἄνθρωπο εἰδικὰ δὲν ἰσχύουν δύο δημιουργίες, ἰδεατὴ καὶ γήινη, ἀλλὰ μιὰ σπερματικὴ σὲ πορεία δυναμικὰ ἐξελικτική. Ἡ θεωρία γιὰ τὶς δύο δημιουργίες προφανῶς πλάστηκε μὲ τὴν ἐπίδραση προκαταλήψεων ὅτι ὁ Γρηγόριος Νύσσης πλατωνίζει.

Ἀλλὰ καὶ ὅσον ἀφορᾶ τοὺς δημιουργικοὺς λόγους, τὰ πρότυπα μὲ τὰ ὁποῖα πλάστηκε ὁ κόσμος,

Δὲν ἀποτελοὺν μέρος τῆς [θεϊκῆς] βούλησης καὶ ἔτσι δὲν μποροῦν νὰ νοηθοῦν ὡς τύποι ἢ ἰδέες ἢ εἴδη κατὰ τὰ πρότυπα τῆς πλατωνικῆς καὶ ἀριστοτελικῆς φιλοσοφίας.

 

Posted in παλιά και νέα θεότητα, φιλοσοφίες, Αρχαιότητα, θρησκεία | Tagged , , , , , , | Σχολιάστε

H.A. Drake, Intolerance

Ἀπὸ ἄρθρο τοῦ συγγραφέα τοῦ Constantine and the Bishops. The Politics of Intolerance (2000),

Intolerance, Religious Violence, and Political Legitimacy in Late Antiquity, Journal of the American Academy of Religion, 79.1 (2011), 193-235:

Intolerance surely played a part in these developments, but closer investigation has raised questions that this model of tolerant pagans and intolerant Christians cannot answer. Why, for instance, did «tolerant» pagans in earlier centuries persecute «intolerant» Christians? More importantly, why did Christians in Late Antiquity abandon their hitherto unshakeable faith in the proposition that true belief could not be coerced? To the latter question, a common answer is that the change merely shows that Christians never really believed what they had been saying for three centuries. But long after Constantine, Christians continued to worry about the wisdom of coerced faith and, as this article will show, to resist aggressive actions. The intolerance argument is not so much wrong as incomplete […]. The result is a certain circularity: intolerance explains the religious violence of Late Antiquity, while the violence in turn proves the intolerance. It is more accurate, and ultimately more rewarding, to recognize that in Christianity, as in every organization, there are «hawks» and «doves.» To explain how the one prevails over the other calls for political and social, not theological, tools. In the case of post-Constantinian Christianity, this requires a close look at a worldview shared by Christians and those adherents to traditional religions that, for convenience, I will label «pagans.» Both groups shared a belief in the active intervention of deity in human affairs that made it harder than it is today to separate «religious» from «secular» functions. Comparative study is also useful, and Rome’s great neighbor and adversary, Persia, provides one. The Mazdaean faith that was the official religion of Persia’s shahs was not monotheistic but dualistic, positing a cosmic struggle between the god of light, Ahura Mazda, who was worshipped in temples that preserved his sacred fire, and his evil adversary, Ahriman, each of whom led a supporting cast of lesser deities. Nevertheless, Persian shahs frequently persecuted religious minorities. […]

Julian’s effect was not only to expand the definition of persecution and to polarize Christians and pagans, but also to polarize Christians themselves. By creating an environment in which aggressive and defiant Christians now shaped the definition between «real» and «nominal» members of the faith, his policies were at least partially responsible for aligning the definition of Christianity more closely to militant behavior. […] That debate was fueled almost entirely by the premise that «real» Christians were intolerant: since there is abundant evidence that Constantine refused to coerce others to convert, decriers—of whom Jacob Burckhardt is perhaps still the best known and most influential—argued that Constantine’s conversion was only meant to serve his political ambitions. […]

The ancient state was founded on an entirely different set of premises: that divinity did actively intervene in human affairs on a day-to-day basis, that these interventions manifested themselves not just in the bounty of crops but also in victory or defeat on the battlefield, and that it was the primary duty of the leaders of the state to assure that such interventions would be beneficial. When the gods were offended, they punished the entire community, not just the perpetrators; it was therefore incumbent upon civic leaders to maintain the goodwill of the gods. Under such circumstances, it is misleading to classify divine service as strictly a «religious» function, doubly so in the case of the Roman emperor, whose offices since the time of Augustus, the first emperor, included that of pontifex maximus, head of the state religion. This worldview explains pagan persecution of Christians far better than the one, preferred by Gibbon and others, that Christians brought it upon themselves by their rigid intolerance.

Posted in παλιά και νέα θεότητα, Ύστερη Αρχαιότητα, θρησκεία | Tagged , , , , | Σχολιάστε

Τσαρούχης 1940

 

1232b25287762529

 

Ἡ διαμάχη γιὰ τὸ 1940, ποὺ ἄλλοτε παρουσιάζεται ὡς μεταξικὸ – ἐλιτιστικὸ κι ἄλλοτε ὡς λαϊκὸ μὲ τὸν τοτινὸ λαὸ νὰ εἶναι στὴν πραγματικότητα Ἀριστερὸς δίχως κἂν νὰ τὸ ξέρει ὁ ἴδιος, καὶ ποὺ ἄλλοτε παρουσιάζεται ὡς ἐθνοκρατικὴ κι ἄλλοτε ἰδεολογικο-κομματική (φασίστες – ἀντιφασίστες), ἔχει ἐνδιαφέρον γιὰ τὰ κουλουβάχατα ποὺ προκαλοῦσε καὶ προκαλεῖ, τοὺς ὑπαρκτοὺς καὶ μελλοντικοὺς συνδυασμοὺς ἐπιχειρημάτων καὶ θέσεων. Νά, γιὰ παράδειγμα, σὲ τί διαφέρει στὸ διὰ ταῦτα τὸ ἐπιχείρημα τῶν Χιτλερικῶν, ὅτι οἱ κακοὶ Ἄγγλοι, δηλαδὴ «οἱ Ἑβραῖοι», μᾶς ἔσμπρωξαν ἐνάντια στὸν «φιλέλληνα» Χίτλερ, δηλαδὴ ὅτι καλύτερα νὰ μὴν πολεμούσαμε τὸν Ἄξονα, ἀπὸ τὸ ἐπιχείρημα κάποιων Ἀριστερῶν, ὅτι δυὸ φασίστες – ἰμπεριαλιστὲς μάλωσαν, καὶ τί κατάλαβε ὁ «λαὸς» μ’ αὐτό, δηλαδὴ ὅτι καλύτερα νὰ μὴν πολεμούσαμε τὸ 1940; Καὶ δὲν εἶναι μόνο αὐτό, βέβαια. Ὑποθετικὲς ἀλλὰ πολὺ ρεαλιστικὲς ἐρωτήσεις προκύπτουν: Θὰ πολεμοῦσαν «γιὰ τὴν πατρίδα» οἱ ἕλληνες Κομμουνιστὲς κι Ἀριστεροὶ ἐὰν ἡ ΕΣΣΔ τὸ 1945 περνοῦσε τὰ ἑλληνικὰ σύνορα ὅπως τὸ 1940 οἱ Ἰταλοί; Ἀπὸ τὴ σκοπιὰ τῆς αἰώνιότητας, δηλαδὴ τῆς ἀποσύνθεσης τῆς νεότερης Ἑλλάδας ἐκτὸς κι ἂν συμβοῦν μόνο δύο θαύματα, ὅλη ἡ διαμάχη, κι ἂς εἶναι κοκκορομαχία (ἐπειδὴ ἡ Ἑλλάδα ἀποσυντίθεται καὶ δὲν τρέχει τίποτε), ἔχει πολὺ ἐνδιαφέρον. Ἐννοεῖται, δὲν ἔχει κανένα  ἐνδιαφέρον (δὲν εἶναι οὔτε θεωρητικὰ παραγωγική) ἡ ἐμπλοκὴ σὲ διάλογο μὲ τὴν Ἀριστερὰ καὶ τὴν Ἀκροδεξιά, τὰ δύο βαμπίρ -ἐκτὸς ἀπὸ ὅσους κάνουν «ἐσωτερικὸ διάλογο» μὲ τ’ ἀδέρφια τους καὶ διαθέτουν χρόνο γιὰ χάσιμο.

Posted in φωτογραφίες, Ελλάδα | Tagged , | Σχολιάστε

Γιανναρᾶς ΗΠΑ

Ἀφοῦ ἀπέτυχε στὶς προβλέψεις του γιὰ τὸν Ἐρντογὰν ὁ Γιανναρᾶς, ὅπως καὶ ὅλοι ἐκεῖνοι ποὺ ζητοῦσαν νὰ ἐπανενταχθοῦμε σὲ ἕνα νεο-ὀθωμανικὸ κρατικὸ σχῆμα ὡς ἡ διανοούμενη τάξη-ἔθνος του, καὶ οἱ Τοῦρκοι νὰ μὰς σέβονται ὡς ἴσους, ἔκανε κάτι ἁπλό: Ἀντικατέστησε τὴν Τουρκία μὲ τὶς ΗΠΑ, ὅπου τάχα ἁκμάζει ἡ Ὀρθοδοξία καὶ μιλλιούνια Ἀμερικανῶν βαπτίζονται Ὀρθόδοξοι (κατὰ τὸν ἴδιο τρόπο ποὺ «ἄπειροι Μουσουλμάνοι γίνονται Χριστιανοί!»). Προφανῶς, ἡ εἴσοδος μιᾶς θρησκείας στὴν ἀμερικανικὴ πραγματικότητα δὲν σημαίνει τὴν «ἅλωση» τῆς δεύτερης ἀπὸ τὴν πρώτη. Ἂν αὐτὸ ἴσχυε γιὰ τὶς ΗΠΑ, τί νὰ λέγαμε γιὰ τὸ Ἰσλὰμ καὶ τοὺς προσήλυτούς του στὴ Δύση;

Ἐπειδὴ μικρὸς εἶναι ὁ κόσμος, πέρα ἀπὸ διάφορα μεμονωμένα ἄτομα ποὺ πραγματικὰ κάνουν τεράστιο ἔργο, εἶναι γνωστὰ τὰ οἰκονομικὰ προβλήματα (ὁ Χ. Γ. δὲν τὰ ἀναφέρει) τῆς Ἐκκλησίας στὶς ΗΠΑ. Εἶναι γνωστὸ ἐπίσης ὅτι οἱ ντόπιοι Ἀμερικάνοι ἐκχριστιανιζόμενοι ἐπιβάλλουν «εἰρηνικὰ» (π.χ. ὡς ἱερεῖς) στὶς κατὰ τόπους ἐνορίες τὸ προτεσταντικό τους πολιτισμικὸ ἦθος λ.χ. ἀντικαθιστώντας τοὺς βυζαντινοὺς ὕμνους (ποὺ ἐνέχουν ἕνα συγκεκριμένο θρησκευτικὸ ἦθος -δὲν μιλῶ ἁπλῶς μὲ βάση κάποια «ἐθνικιστικὴ ὑπερηφάνεια» γιὰ τὴν ἀρχαιότητα ἢ καλλιτεχνικὴ ἀξία τῶν ὕμνων) μὲ τραγουδάκια τῆς δικῆς τους παράδοσης (WASP ἢ ἐξωτικῆς, καὶ τὰμ-τάμ, καὶ γὰβ-γάβ [μέταλ]). Μὲ αὐτὸν τὸν τρόπο καὶ μὲ ἄλλους, οἱ νέοι Ὀρθόδοξοι, οἱ γηγενεῖς Ἀμερικανοί,  μετατρέπουν τὶς ἑλληνορθόδοξες ἐκκλησίες σὲ μαῦρες τρύπες στὶς ὁποῖες οἱ γνήσια Ὀρθόδοξοι Ελληνοαμερικάνοι πρέπει εἴτε α) νὰ πέσουν μέσα τους καὶ στὸ ἑξῆς νὰ ψέλνουν χοροπηδᾶν – τραγουδᾶν χαχαχούχα ΧΑλελούγιαΤζίζους, εἴτε β) νὰ φύγουν ἀπὸ τὸ ἴδιο τους τὸ σπίτι λ.χ. πηγαίνοντας σὲ ρώσικες ἐνορίες, ὡς ζητιάνοι τῶν Ρώσων κολλεκτιβιστῶν – μεσσιανιστῶν – ὀπτασιαστῶν. Τὰ ἑλληνικὰ τῆς θείας λειτουργίας, βεβαίως, τὰ εἶχαν ἐξωβελίσει οἱ ἴδιοι οἱ ἙλληνοἈμερικάνοι, ὥστε νὰ ἐκμηδενιστεῖ ἡ πιθανότητα οἱ γηγενεῖς Ἀμερικάνοι νὰ στραφοῦν, μέσῳ τῆς ἐκμάθησης τῶν ἑλληνικῶν τῆς λειτουργίας (προσοχὴ στὴ λεπτομέρεια, μὲ πλάγια), στὴν σὲ στέρεες βάσεις μελέτη τῆς πρωτοχριστιανικῆς γραμματείας. Βεβαίως μιλᾶμε γιὰ ἙλληνοἈμερικάνους ποὺ κάνουν μεικτοὺς γάμους καὶ δὲν δίνουν δεκάρα γιὰ τίποτε. Κατὰ τὸν Γιανναρᾶ, ὅλοι αὐτοί, ἙλληνοἈμερικάνοι καὶ Ἀμερικάνοι μὲ «γνήσιο ἐνδιαφέρον» γιὰ τὴν φιλοσοφικὴ-ὑπαρξιακὴ ὀρθόδοξη κοσμοαντίληψη, θὰ προκόψουν.

Εἶναι τὸ ἴδιο πρόβλημα τὸ ὁποῖο προσπαθεῖ (πιστὴ στὰ δόγματα τοῦ μαρξιστικοῦ διεθνισμοῦ) νὰ κάνει ὅτι δὲν ὑπάρχει, καὶ ἡ Ἀριστερὴ Νεορθοδοξία, παρ’ ὅλο ποὺ τὸ ἀναγνωρίζει ὡς ὑπαρκτό: Οἱ Τριτοκοσμικοὶ μὴ «ἙλληνοΡωμαῖοι», ὡς ἄσχετοι (ἱστορικά) μὲ τὴν Παιδεία, δὲν μποροῦν νὰ καταλάβουν τὶς αἰτίες καὶ τὰ πορίσματα τῶν κλασσικῶν πρωτοχριστιανικῶν καὶ βυζαντινῶν ὀρθόδοξων δογμάτων. Τὰ ἐκλαμβάνουν ὡς ἰμπεριαλισμὸ ἢ σχετικιστικά, καὶ τὰ ἀποδομοῦν.

Μὲ ἄλλα λόγια, εἶναι ἀδύνατο γιὰ τὸν Γιανναρᾶ, τὸν Θ. Παπαθανασίου καὶ ὅλους, νὰ ἀποφύγουν τὸ ζήτημα τῶν Ἑλλήνων. Καὶ τῆς Ἑλλάδας, ὡς ἄθεης-ἐγκοσμιοκρατικῆς (καὶ -κρατούμενης), ἀφελληνισμένης, ἐκδυτικισμένης, ροκ-σκυλαδοποιημένης, καὶ οἰκονομικὰ-κρατικὰ ἀδύναμης. Εἶναι ἀδύνατον νὰ ὀνειρευτοῦν ὑπαρξιακὲς ὀρθόδοξες καταστάσεις ἐρήμην τῶν Ἑλλήνων. Συνέχεια θὰ σκοντάφτουν ἐκεῖ. Δὲν μπορεῖ ὁ μαθητὴς νὰ ξεπεράσει ἢ νὰ ἀντικαταστήσει τὸ δάσκαλο ὅταν ἀρνεῖται ἤδη, αὖθις ἐξαρχῆς, τὰ πορίσματα τοῦ δασκάλου του.

Συμφωνῶ ὅτι στὴ συλλογιστική μου κρύβεται ὁ κουκουέδικος κι ἀριστερίστικος κίνδυνος «ἅμα γίνουμε πολλοί, πῶς θὰ ἀποτρέψουμε τοὺς νεοεισερχόμενους ἀπὸ τὸ νὰ τὰ ἀλλάξουν ὅλα;». Καὶ πάλι, τὸ πρόβλημα εἶναι ἡ Ἑλλάδα, οἱ Ἕλληνες. Κι ἐντέλει, κρύβεται τὸ πρόβλημα τῆς ἐνσάρκωσης αἰώνιων καταστάσεων. Σὲ κάθε περίπτωση: Δεῖξτε μας ἐσεῖς ἕναν ἄλλο λαὸ ποὺ ἔχει πάρει τὴ σκυτάλη ἀπὸ τὸν ἑλληνικὸ ὅσον ἀφορᾶ τὴν Ὀρθοδοξία (ὄχι βέβαια τοὺς Ρώσους τοῦ 6%, ἥμαρτον πιά), γιὰ νὰ ποῦμε ἐμεῖς: Εἴχατε δίκαιο. Εἰδάλλως, μὴν τριγυρνᾶτε ἀπελπισμένοι σὰν φαντάσματα, πότε στὴν Τουρκιά, πότε στὶς ΗΠΑ, πότε στοὺς Σλάβους, πότε στοὺς Τριτοκοσμικούς.

Posted in Δύση, Ρωσία, Τούρκοι, θρησκεία | Tagged , , , | Σχολιάστε

Γκρεμίσματα

Γκρέμισαν ἄλλο ἕνα παλιὸ σπίτι στὴ γειτονιά μου. Ὑποθέτω ὅτι κάθε φορὰ ποὺ γκρεμίζεται ἕνα σπίτι, καὶ προτοῦ γκρεμιστεῖ, οἱ ἰδιοκτῆτες ἢ οἱ γκρεμιστὲς ἀρχιτέκτονες δὲν ἐκπληρώνουν τὸ ἐλάχιστο ἀπαραίτητο πολιτισμικὸ καθῆκον: Νὰ καταγράψουν λεπτομερῶς τὸ ἀρχιτεκτονικὸ σχέδιο, τὶς κατασκευαστικὲς λεπτομέρειες, νὰ βγάλουν φωτογραφίες κ.ο.κ. Ὥστε, ὅταν κάποτε ἀπελευθερωθεῖ ἡ Ἑλλάδα (ἐντελῶς) νὰ ἔχουμε στὴ διάθεσή μας ἕνα ἀρχιτεκτονικὸ ἀρχεῖο (καὶ φωτογραφικό) μὲ τοὺς χώρους ἑνὸς σπιτιοῦ, τὴν αὐλή του, τὶς σκάλες του, τὶς βεράντες του, τὴν ἰδιαίτερη παλαιική του κοσμοθεώρηση τὴν ὁποία ἡ διαρρύθμιση κ.ἄ. πολλὰ ἐνέχουν, ἡ ὁποία δὲν εἶναι ἴδια μὲ τὴν κοσμοθεώρηση ποὺ ἕνα διαμέρισμα (ὡς διαρρύθμιση τῶν χώρων καὶ μόνο) ἔχει.

Posted in παράδοση, Ελλάδα, κοινωνία | Tagged , , | Σχολιάστε

Ρώμη

…Συνέπεια τῆς κατάστασης αὐτῆς ἦταν ὅτι ὅσοι Οἶκοι φημίζονταν παλιότερα γιὰ τὴν ἀφοσίωσή τους σὲ σοβαρὲς ἀσχολίες, τώρα εἶναι γεμάτοι ἀπὸ τὶς διασκεδάσεις τῆς ἀργίας, κι ἀντιλαλοῦν τοὺς ἤχους τῶν τραγουδιῶν καὶ τὰ παιξίματα τῶν φλογέρων καὶ τῶν λυρῶν. Ἐν συντομίᾳ, ἀντὶ γιὰ τὸν φιλόσοφο, προσκαλεῖται ὁ τραγουδιστής, καὶ ἀντὶ γιὰ τὸν ρήτορα ὁ δάσκαλος τῆς σκηνοθεσίας. Κι ἐνῶ οἱ βιβλιοθῆκες παραμένουν διαρκῶς κλειστές, σὰν τάφοι, κατασκευάζονται ὕδραυλεις καὶ λύρες τόσο μεγάλες στὸ μέγεθος ὅσο μιὰ ἅμαξα, καθὼς καὶ φλογέρες καὶ ὄργανα βαριὰ γιὰ τοὺς μίμους. […]

Μερικοὶ ἀπὸ αὐτοὺς μισοῦν τὴ γνώση ὅπως τὸ δηλητήριο, καὶ ἀναγιγνώσκουν μὲ ἰδιαίτερο ἐνδιαφέρον μόνο τὸν Ἰουβενάλη καὶ τὸν Μάριο Μάξιμο, καθὼς μέσα στὴν ἀπεριόριστη ἀπραξία τους δεν ἀνοίγουν κανένα ἄλλο βιβλίο ἐκτὸς ἀπὸ αὐτά, γιὰ λόγους ποὺ δὲν μπορῶ νὰ κρίνω μὲ τὸ φτωχό μου μυαλό.

Ἀμμιανὸς Μαρκελλίνος, Rerum Gestarum, 14.6.18 καὶ 28.4.14, γιὰ τοὺς πλούσιους τῆς Ρώμης κατὰ τὴν ἐποχή του (β’ μισὸ τοῦ 4ου αἰώνα).

Posted in Ιστορίες, Ρωμαίοι, Σαν παραμύθια, κοινωνία | Tagged , | Σχολιάστε

27 Ὀκτωβρίου 312, τὸ ὅραμα τοῦ Κωνσταντίνου – καὶ τὸ παγανιστικὸ ὅραμα τοῦ 310

Μέγας Κωνσταντίνος

Πηγή

6835407970_8ff976885b_b

Διάφοροι κατὰ καιροὺς ἔχουν διατυπώσει διάφορες ἐνστάσεις. Ὅτι δὲν μπορεῖ νὰ ὑπάρξει τέτοιο ὅραμα (ἄρα, ὁ Κωνσταντίνος καὶ οἱ διάφοροι χριστιανοὶ συγγραφεῖς ἐξαπάτησαν ὅλον τὸν πλανήτη), ἐνῶ εἶναι γνωστὸ ὅτι ἔχει παρατηρηθεῖ. Ἄλλοι ἔχουν διατυπώσει τὴν ἔνσταση ὅτι ὁ Κωνσταντίνος εἶχε δεῖ παρόμοιο ἀλλὰ παγανιστικὸ ὅραμα* (Panegyrici latini VI, 21.4-6, ποὺ ἐκφωνήθηκε τὸ 310 ἀπὸ ἄγνωστο ρήτορα), κι ἔτσι τὸ χριστιανικὸ ὄνειρο** (Λακτάντιος, De mortibus persecutorum, 44, περὶ τὸ 315) καὶ ὅραμα μὲ τὸ ἐν τούτῳ νίκα*** (Εὐσέβιος, Βίος Κωνσταντίνου, 28.2, περὶ τὸ 339) τοῦ 312 εἶναι ἐπεξεργασμένη ἐπανάληψη τοῦ πρώτου παγανιστικοῦ. Ὅμως, ὑπάρχουν κάποιες διαφορές: Στὸ παγανιστικὸ ὅραμα τοῦ 310, ὁ ρήτορας κάνει λόγο γιὰ δύο θεότητες (Ἀπόλλωνα – Ἥλιο, καὶ Νίκη), κάθε μία ἀπὸ τὶς ὁποῖες τοῦ ὑποσχέθηκε 30 χρόνια ζωῆς (καὶ βασιλείας), δηλαδή -ἐκείνη τὴν ἐποχὴ ὁ Κωνσταντίνος ἦταν τριαντάρης- τοῦ ὑποσχέθηκαν ὅτι ὁ Κωνσταντίνος θὰ ζοῦσε ὣς τὰ 90. Κάτι τέτοιο δὲν ὑπάρχει στὰ χριστιανικὰ ὄνειρα καὶ ὅραμα. Ἐπίσης, στὸ παγανιστικὸ ὅραμα, ὁ Κωνσταντίνος εἶδε τὸν ἑαυτό του νὰ μοιάζει μὲ τὸν Ἀπόλλωνα – Ἥλιο, πράγμα ποὺ ἐπίσης ἀπουσιάζει ἀπὸ τὸ χριστιανικὸ ὅραμα ποὺ ὁ Εὐσέβιος ἀναφέρει. Φυσικά, στὸ ὅραμα ποὺ περιγράφει ὁ Εὐσέβιος, σχηματίζεται ἕνας σταυρὸς ἢ τὸ χριστόγραμμα, ἐνῶ στὸ παγανιστικὸ ὅραμα ὑπάρχουν ἁπλῶς στεφάνια δάφνης στὸν οὐρανό, πέρα ἀπὸ τὶς θεότητες.

Ὅλοι οἱ προερχόμενοι ἀπὸ τὴν Ἀριστερὰ δύσπιστοι, ἐπειδὴ ἀντιλαμβάνονται μονόπλευρα, δηλαδὴ πολιτικά, κάθε ἔκφανση τῆς ζωῆς καὶ τῆς ἀνθρώπινης ἱστορίας, θεωροῦν ὅτι ὁ Κωνσταντίνος γιὰ πολιτικοὺς λόγους ἐπέλεξε τὸν Χριστιανισμό, καὶ βεβαίως κορόιδεψε μαζὶ μὲ τοὺς χριστιανοὺς συμβούλους του ὅλη  τὴν οἰκουμένη ἀπὸ τότε. Εἶναι ἡ ἀριστερὴ παραλλαγὴ τῆς διαφωτιστικῆς θεωρίας τῆς ἐξαπάτησης -τὴν ὁποία ἐξαπάτηση θὰ τερματίσει ἐργολαβικὰ ὁ σοφὸς Ἰακωβίνος σφαγέας. Φαίνεται ὅμως παράλογο καὶ αὐτοκτονικὸ ἀπὸ πολιτικὴ ἄποψη, ὁ Κωνσταντίνος νὰ ἀπομακρυνόταν ἀπὸ τὸ 90% τοῦ πληθυσμοῦ τῆς Αὐτοκρατορίας γιὰ πολιτικοὺς κυρίως λόγους. Ἐπιπλέον, τὰ δύο ὁράματα παρουσιάζουν μεγάλες διαφορές. Τὸ παγανιστικὸ εἶναι ἡ κλασσικὴ αὐλοκολακεία στὸν αὐτοκράτορα-θεό, ποὺ τοῦ χαρίζονται πολλὰ χρόνια ζωῆς. Τὸ χριστιανικὸ ἀφορᾶ θεϊκὴ βοήθεια σὲ συγκεκριμένη περίσταση.

* Μετάφραση C.E.V Nixon – B. Saylor Rodgers:

For you saw, I believe, O Constantine, your Apollo, accompanied by Victory, offering you laurel wreaths, each of one of which carries a portent of thirty years. For this is the number of human ages which are owned to you without fail –beyond the old age of a Nestor. And –now  why do I say “I believe”?–  you saw, and recognized yourself in the likeness of him to whom the divine songs of the bards had prophesied that rule over the whole world was due

 

**

Constantine was directed in a dream to cause the heavenly sign to be delineated on the shields of his soldiers, and so to proceed to battle. He did as he had been commanded, and he marked on their shields the letter X, with a perpendicular line drawn through it and turned round thus at the top, being the cipher of CHRIST. Having this sign, his troops stood to arms.

***

ἀμφὶ μεσημβρινὰς ἡλίου ὥρας, ἤδη τῆς ἡμέρας ἀποκλινούσης, αὐτοῖς ὀφθαλμοῖς ἰδεῖν ἔφη ἐν αὐτῷ οὐρανῷ ὑπερκείμενον τοῦ ἡλίου σταυροῦ τρόπαιον ἐκ φωτὸς συνιστάμενον, γραφήν τε αὐτῷ συνῆφθαι λέγουσαν· τούτῳ νίκα. Θάμβος δ’ ἐπὶ τῷ θεάματι κρατῆσαι αὐτόν τε καὶ τὸ στρατιωτικὸν ἅπαν, ὃ δὴ στελλομένῳ ποι πορείαν συνείπετό τε καὶ θεωρὸν ἐγίνετο τοῦ θαύματος.

Posted in παλιά και νέα θεότητα, Ιστορίες, Ρωμαίοι, Ρωμανία, θρησκεία, ιστορία | Tagged , , , , , , | Σχολιάστε

Οἱ Σύροι πρόσφυγες καὶ ὁ Ἅγιος Δημήτριος

Ἄρθρο, σύμφωνα μὲ τὸ ὁποῖο οἱ «Σύροι» πρόσφυγες τοῦ 7ου αἰώνα, φυγάδες ἐξαιτίας τῶν Ἀράβων, θεωροῦνται ἐμμέσως ἴδιοι μὲ τοὺς Σύριους πρόσφυγες τοῦ 21ου αἰώνα. Ἐπὶ λέξει: «Συνέβη δηλαδή πριν από 14 περίπου αιώνες το ίδιο που συμβαίνει και στις μέρες μας«. Πρόσφυγες οἱ μέν, τότε, πρόσφυγες καὶ οἱ δέ, σήμερα.

Στὴν πραγματικότητα, οἱ Σύροι πραγματικοὶ πρόσφυγες, τοῦ 7ου αἰ., ἦταν Χριστιανοὶ ποὺ σφαγιάζονταν ἀπὸ τοὺς προγόνους (Μουσουλμάνους καὶ ἀποστάτες, πρώην Χριστιανούς, Σύρους) τῶν σημερινῶν Σύριων Μουσουλμάνων, ποὺ κατακλύζουν τώρα καὶ τὴ Θεσσαλονίκη ὡς «πρόσφυγες». Ἐνῶ, ἀντίθετα, οἱ σημερινοὶ «Σύριοι» δὲν εἶναι Χριστιανοί, εἶναι Μουσουλμάνοι ποὺ ἦρθαν στὴν εὐρωπαϊκὴ ἤπειρο ἀφοῦ πρῶτα σφάγιασαν (τουλάχιστον, κάποιοι ἀπὸ αὐτούς, ἀφοῦ, ὅπως ἀναφέρθηκε, στὴν Ἑλλάδα ἐντοπίστηκαν τζιχαντιστές -καὶ σίγουρα οἱ πράξεις τῶν τζιχαντιστῶν ἐπιδοκιμάζονταν ἀπὸ τοὺς ἀντι-ἀσσαντικοὺς Σύριους Μουσουλμάνους) καὶ τοὺς σημερινοὺς Χριστιανοὺς τῆς Συρίας. Λόγῳ «αραβικής εισβολής» ἄραγε ἔφυγαν ἀπὸ τὴ Συρία οἱ τωρινοὶ σύριοι Μουσουλμάνοι, ὅπως τὸν 7ο αἰ.; Ἢ μήπως γιατὶ δὲν πέτυχε ἡ ἰσλαμιστικὴ ἀραβική τους ἄνοιξη, ποὺ τὴν ὑποστήριζαν ΗΠΑ καὶ ἕλληνες Ἀριστεροὶ καὶ Ἀριστεριστές;

Φυσικά, ὑπάρχει κι αὐτὸ τὸ γνωστότατο (ἀπὸ Ἀριστεροχριστιανούς) ἀνιαρὸ παιχνίδι μὲ τὴ λέξη «ξένος». Ξένος δὲν σημαίνει «ἐκτὸς Ρωμανίας» στὴν ἐπιγραφὴ τῆς ἐκκλησίας τὴν ὁποία ἐπικαλεῖται ὁ ἀρθρογράφος. Σημαίνει τὸν μὴ Θεσσαλονικέα, γιατὶ ἀντιπαραβάλλεται στὸ «πολίτης». Ξένος, δηλαδή, κατὰ τὴν βυζαντινὴ ἐπιγραφὴ ἦταν π.χ. καὶ ὁ Ρωμαῖος Χριστιανὸς κάτοικος τῆς Βέρροιας ἢ τῆς Κασσάνδρειας. Καὶ ὄχι π.χ. ὁ Κουτρίγουρος καὶ ὁ Οὐτίγουρος, ποὺ ἐπέδραμε, ἔκαιγε κι ἔσφαζε ἢ ἐχθρευόταν τὴ θρησκεία μας. Τόσο ἁπλά. Ἀλλὰ οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ὅπου ἀνακαλύψουν τὴ λέξη «ξένος», τὴν μεταφράζουν ἐξωιστορικὰ ὡς «Σουνίτης» καὶ «πρόσφυγας».

Λὲς καὶ δὲν μποροῦμε νὰ ξεχωρίσουμε τὰ θύματα Χριστιανοὺς ἀπὸ τοὺς θύτες Μουσουλμάνους, καὶ γι’ αὐτὸ συμπεραίνουμε ὅτι ἡ ἱστορία ἐπαναλαμβάνεται ἁπλὰ ἐπειδὴ (!) θύτες καὶ θύματα προέρχονται ἀπὸ τὴν ἴδια περιοχή.

Ἐνδεικτικά, ὁ ἴδιος ἀρθρογράφος γράφει ὅτι εἶναι πολλοὶ οἱ Μουσουλμάνοι ποὺ γίνονται Χριστιανοί. Ἄρα, θὰ μποροῦσε νὰ συμπεράνει κάποιος, δὲν ὑφίσταται πρόβλημα μὲ τὴν εἴσοδο τῶν ἰσλαμικῶν πληθυσμῶν στὴν δημογραφικὰ καταρρέουσα Δύση. Θὰ γίνουν Χριστιανοί, ἀργὰ ἢ γρήγορα. Ἂς ἔρθουν ὅσοι περισσότεροι γίνεται, λοιπόν.

Ἱστορία εἶναι, τὴν ἀγνοοῦμε (καὶ μὲ τὶς δύο σημασίες τοῦ ἀγνοῶ) γιὰ χάρη τῶν κοσμοαντιλήψεών μας, καὶ βγάζουμε ὅ,τι συμπέρασμα νά ‘ναι. Οἱ ἄνθρωποι θὰ ἀμφισβητοῦσαν ἀκόμη καὶ τὴν ἀλήθεια τοῦ πυθαγορείου θεωρήματος ἂν πίστευαν ὅτι αὐτὴ δὲν ἐναρμονίζεται μὲ τὶς πιὸ βαθιὲς ὑπαρξιακές τους προσδοκίες.

Μὲ αὐτὸν τὸν τρόπο, δὲν θὰ τὸ πάρουμε εἴδηση ὅταν οἱ ἐκκλησίες τῆς Θεσσαλονίκης καταστραφοῦν ἢ μετατραποῦν ξανὰ σὲ τζαμιά. Ὅπως καὶ αὐτὴ τοῦ Ἁγίου Δημητρίου. Κι ἐπειδὴ μ’ αὐτὰ καὶ μ’ αὐτά, ὁ Ἅγιος Δημήτριος μετατράπηκε ἀπὸ ἀπελευθερωτὴς ἀπὸ τοὺς Σουνίτες σὲ προστάτη τῶν Σουνιτῶν (ποὺ κι ἄλλοτε κατέστρεψαν τὴν πόλη του), ἐμεῖς ἂς θυμηθοῦμε καὶ μιὰ ἄλλη ἐπιγραφὴ στὸν Ἅη Δημήτρη:

Κτίστας θεωρεῖς τοῦ πανενδόξου δόμου ἐκεῖθεν ἔνθεν μάρτυρος Δημητρίου τοῦ βάρβαρον κλύδωνα βαρβάρων στόλῳ μετατρέποντος κ(αὶ) πόλιν λυτρουμένου

7ff1915bbe82b0a5ee6806371064f9cd

Υ.Γ. Μιὰ ποὺ μιλᾶμε γιὰ Χριστιανοὺς Πρόσφυγες, βλ. τὸ βίντεο αὐτό:
Posted in παλιά και νέα θεότητα, Άραβες, Θεσσαλονίκη, Ρωμανία, θρησκεία, ιστορία | Tagged , , , , | Σχολιάστε

«Τὰ ΟΧΙ θέλουν…

…προσκύνημα στὸν τάφο τοῦ εἰσβολέα στὴν Ἑλλάδα Μουσολίνι, καὶ τιμὲς στὴν σημαία αὐτῶν ποὺ κατέκτησαν τὴν Ἑλλάδα».

 

 

 

Οὔτε κἂν οἱ κοινοτοπίες τῆς ἀλήστου μνήμης ἐθνικοφροσύνης. Αὐτὰ μὲ τὰ ΟΧΙ ποὺ θέλουν τοὺς Μεταξάδες μᾶλλον πρέπει νὰ θεωροῦνται ἀπὸ τὴν Ἀκροδεξιὰ μπανάλ, πια.

 

Τὰ ΟΧΙ, λοιπόν, θέλουν χιτλερικούς, ποὺ ἀγαποῦν τοὺς κατακτητὲς τῆς  Ἑλλάδας, καὶ τροτσκιστὲς -ἀλλὰ καὶ Ἀριστερούς, γενικά- ποὺ παρουσιάζουν ὡς κύριο χαρακτηριστικὸ τοῦ πολέμου τὸν ἀντιφασισμό.

 

 

Posted in Ακροδεξιά, Ελλάδα | Tagged , , , , | Σχολιάστε

106

Πόσο πολὺ ἀγχωμένα προσπαθοῦν νὰ τὴν καταστήσουν στὴ συνείδηση τοῦ κόσμου γνωστὴ ὡς «προσάρτηση», «ἐνσωμάτωση», «παράδοση». Τὴν 26η Ὀκτωβρίου 1912. Καὶ μόνο ἕνας ὅμως νὰ τὴν πεῖ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ τῆς Θεσσαλονίκης, αὐτοὶ σκορπᾶνε, καίγονται, ἐξαερώνονται σὰ φτωχοδιάβολοι. Γιατὶ, γιὰ τοὺς «ἐνσωματιστές», στὴν πραγματικότητα, τὸ ζήτημα δὲν εἶναι «διαφορετικότητας» καὶ πεπολιτισμένης πολυγνωμίας, ἀλλὰ Κυριαρχίας. Κι ἂς τοὺς κρυφο-σιγοντάρουν αὐτοὶ ποὺ τότε ζητοῦσαν «αὐτονόμηση τῆς Θεσσαλονίκης (τους)», καὶ ἐκεῖνοι ποὺ ζητοῦσαν «σοσιαλιστικὴ βαλκανικὴ ὁμοσπονδία» (προκειμένου νὰ σφάζουν στὸ διηνεκὲς ἀτιμώρητα οἱ Ἐξαρχικοὶ καὶ νὰ ἁλωνίζουν  οἱ ρωσο-δυτικοὶ πράκτορες σὲ μιὰ ἑνιαία βαλκανικὴ περιοχή, ὅπως ἔκαναν ὣς τὸ 1911).

Κι ἂς ἔφτειαξαν, σὰν τὶς ἀπομιμήσεις ἐμπορικῶν μαρκῶν καὶ προϊόντων, «ἀπελευθέρωση τῆς Θεσσαλονίκης ἀπὸ τοὺς Ναζί», ἐννοώντας τὴν ἆρον-ἆρον φυγὴ τῶν Γερμανῶν (καὶ ὄχι «Ναζί», ἀφοῦ Κράτος, ἐθνικὸς στρατός, καὶ ὄχι ἁπλὰ Ἰδεολογίακομματικὸς μηχανισμὸς κατέκτησε μὲ στρατὸ τὴν Ἑλλάδα) ἀπὸ τὴν πόλη, ἄκαπνη φυγὴ φυσικά (ἤ, καλύτερα, ἀνεπηρέαστη ὡς πρὸς τοὺς λόγους της, ἀπὸ 2-3 ἀντιστασιακὲς τουφεκιές), γιὰ λόγους πραγματικῆς, ἀνωτέρας σοβιετικῆς βίας. Ἀφῆστε ποὺ οἱ τροτσκυστὲς – ἀναρχικοί & οἱ μὲ πολιτικὰ φίλοι τους κάνουν ἰδεολογικὴ κολοτούμπα μὲ τὸ ἀνταγωνιστικὸ «ἀπελευθερωτικὸ» ἀφήγημα γιὰ τὸ 1944, ἀφοῦ τότε οἱ ἰδεολογικοὶ πρόγονοί τους, οἱ ἕλληνες Τροτσκυστὲς τοῦ 1941-44, ἐναντιώνονταν στὴν ἔνοπλη ἀντίσταση κατὰ τῶν «γερμανόφωνων προλετάριων ἀδελφῶν» τους.

 

17

12186251_1199612116722322_8090650563299205134_o-600x818

 

thes

 

006ce91

 

elas-lyste_blogspot_gr

 

 

 

Posted in Ελλάδα, Θεσσαλονίκη, Μακεδονία, Τούρκοι, Χερσόνησος του Αίμου | Tagged , , , , , | 2 Σχόλια

ψάχνοντας για

Ἀποδιοπομπαίους τράγους. Πού, δὲν ἀντιλέγω, φταῖνε. Ὅμως, αὐτὸ ποὺ ἐξυπνοεῖται ἀπὸ τὸ λαϊκὸ πανηγύρι γιὰ τὶς φυλακίσεις, εἶναι ὅτι ἂν μποῦν φυλακή, τότε δὲν θὰ ξανακλέψει κανεὶς πολιτικός, καὶ ἡ διάλυσή μας θὰ εἶναι ὑποφερτή.

Posted in πολιτικά, Ελλάδα, κοινωνία | Tagged | Σχολιάστε

ναυάγια

Τὸ ἀρχαιότερο ναυάγιο τοῦ κόσμου εἶναι ἑλληνικό. Ἀλλὰ καὶ τὸ νεότερο, οἱ Νεοέλληνες. Καὶ ἄθικτο.

Posted in Ελλάδα | Tagged , | Σχολιάστε

Κωνσταντίνος Καραβίδας, «Δωρικὸν Ἄσμα»

Μετὰ προλόγου εἰσαγωγικῆς ἀναλύσεως καὶ σημειώσεων, Ἀθῆναι 1926

 

Νίκη

Στῆς Σαλονίκης τὰ νερρὰ ράξανε τὰ καράβια

τῆς γαλανόλευκης· μὲ βιᾶς ἡ ἄγκυρα ποντίζει

καὶ κρούει καὶ πιάνει σὲ βαθιὸν μαλαματένιο βράχο..

βόϊσμα βαρὺ τὸν ἔγκατον βυθὸν ἀντιταράζει

κι’ ὡς τοῦ Βωγιούσα τὴς πηγὲς σείστηκε ὁ τόπος ὅλος

καὶ ἀπὰ στ’ ἀτσάλι δέθηκεν μ’ ἄρραγον ἀρρεβῶνα.

 

Ἔδεσσα

Στὸ βράχο σου τὴν ἄνοιξι τ’ ἄγρια τὰ περιστέρια

συχνοπετᾶνε, ὦ Ἔδεσσα, βασιλικὴ κι’ ὡραία.

Στὸν κάμπο ἀνθοῦνε ἡ κερασιὲς κι’ ἀσπρογαλάζια λάμπουν·

πλούσιαν σπονδὴ τὰ θεῖα νερρὰ στοὺς ὄχτους σου ἴσια πέφτουν

κι’ ἀνάερα κρούσταλλα σκορποῦν κι’ ἄχνα λευκὴ στὸ χάος

κι’ ἀχοῦν μακρυάθε στὰ βαθιὰ τὰ ρέματα κυλῶντας.

Κι’ ἐσύ, ὦ! σὰ νύφη ἐξωτικὴ μέσ’ στὰ νερρὰ καὶ στ’ ἄνθια

σκύβεις καὶ καθρεπτίζεσαι καὶ ὀνείρεσαι…ποιὸς ξέρει!

[………………….]

Μέσ’ στὴν ἀνάρια καταχνιὰ σαλεύουν σηκωμένες

ἀπὸ τὰ βάθη τῶν καιρῶν ἡ σκυθρωπὲς κι’ ἀντρίκιες

τοῦ ἀρχαίου Φιλίππου ἡ φάλαγγες· καὶ στὴ σιγὴ τῶν αἰώνων

θαρρῶ ποῦ ἀκούω  τῆς σάρισσες ποῦ κρούονται καὶ βροντᾶνε

σὰν βόϊσμα ἀγέρα στὸ δρυμὸ μέσ’ στοῦ ἐλατιοῦ τὸ πλῆθος.

 

Posted in ποίηση | Tagged , , | Σχολιάστε

Χριστιανικὴ χορτοφαγία

…Ἡ χορτοφαγία, λοιπὸν ὁρίζεται ὡς ἡ τροφὴ τοῦ πρώτου ἀνθρώπου. Ἡ κρεοφαγία πρὶν ἀπὸ τὴν πτώση του, δηλ. στὴν πρωτοκοινωνία, δὲν ἀναφέρεται οὔτε ἐμμέσως. Πρώτη ἀναφορὰ ἔχουμε μετὰ τὸν κατακλυσμό, ἡ ὁποία σχετίζεται μὲ τὴ μεταπτωτικὴ κοινωνία τῶν ἀνθρώπων, στοὺς ὁποίους ἐπιτρέπεται ρητὰ ὄχι μόνο ἡ κατανάλωση χόρτου ἀλλὰ καὶ κρέατος [Γένεσις 9.3] Συνεπῶς, ὁ ἄνθρωπος, ὄντας κατ’ ἐντολὴ τοῦ Θεοῦ χορτοφάγος στὴν ἀρχή, δὲν εἶχε τὸ δικαίωμα, χρώμενος τῆς κυριαρχικῆς του ἐξουσίας πάνω στὰ ζῶα, νὰ τὰ φονεύει γιὰ νὰ διατρέφεται ἀπ’ αὐτὰ ἢ γιὰ ἄλλους λόγους. Ἐπιθυμία του ἦταν νὰ χρησιμοποιεῖ ὡς τροφή του μόνο φυσικοὺς σπόρους καὶ καρπούς. Τὸ αὐτὸ ἴσχυε καὶ γιὰ τὰ ζῶα, γιὰ νὰ μὴν ἐπιβουλεύονται τὸ ἕνα τὴ ζωὴ τοῦ ἄλλου. Ἔτσι ἄνθρωποι καὶ ζῶα μποροῦσαν νὰ συνυπάρξουν ἁρμονικὰ καὶ νὰ συμβιώνουν εἰρηνικά, χωρὶς ἡ ζωὴ τῶν ἀνθρώπων νὰ κινδυνεύει ἀπὸ τὸ ζωικό τους περιβάλλον καὶ ἡ ζωὴ τῶν ζώων ν’ ἀπειλεῖται ἀπὸ τὸν ἀλληλοσπαραγμό τους. Ἀπ’ αὐτὰ φαίνεται ὅτι τὸ πρῶτο στάδιο τῆς ἱστορίας τοῦ κόσμου –ὅταν τὰ πάντα στὴ δημιουργία ἦταν «καλὰ λίαν»– συνιστοῦσε μιὰ κατάσταση εἰρήνης καὶ ἁρμονίας στὸ ζωικὸ βασίλειο, ποὺ τὴν ἀντικατέστησε ὁ παράδεισος. […]

Κατ’ ἐντολὴ τοῦ Θεοῦ, ὅπως ὁ ἄνθρωπος, ἔτσι καὶ τὰ ζῶα θὰ λαμβάνουν τὴν τροφή τους ἀπὸ τὸ φυτικὸ βασίλειο. Θὰ διατρέφονται μὲ «χόρτον χλωρόν», μὲ τρυφερὸ χορτάρι τῆς γῆς, μὲ πρασινάδα. Αὐτὸ σημαίνει ὅτι καὶ τὰ ζῶα, σύμφωνα μὲ τὴ δημιουργικὴ ἐπιθυμία τοῦ Θεοῦ, ἔπρεπε στὴν ἀρχὴ νὰ περιορίζονται μόνο στὴ χορτοφαγία, ἄσχετα ἂν ἀργότερα στράφηκαν καὶ στὴν κρεοφαγία κατασπαράσσοντας τὸ ἕνα τὸ ἄλλο. Τὸ γεγονὸς πάντως ὅτι δὲν ὑπῆρξαν σαρκοβόρα ζῶα στὴν ἀρχὴ τῆς δημιουργίας μαρτυρεῖται ἀπὸ σχετικὲς ἐσχατολογικὲς ἀναφορές, οἱ ὁποῖες ἐμφανίζουν τὴ μεσσιανικὴ ἐποχὴ ἀπαλλαγμένη ἀπὸ φόνους καὶ σαρκοφαγία ἀκόμη καὶ στὸ ζωικὸ βασίλειο. Ἀφοῦ, τότε, ἀκόμη καὶ τὰ σαρκοφάγα ζῶα θὰ γίνουν φυτοφάγα, ἥμερα δὲ καὶ ἄγρια θὰ βόσκουν ἀπὸ κοινοῦ καὶ εἰρηνικά (Ἡσαΐας 65.25). Αὐτὴ ἡ κατάσταση τῆς εἰρήνεις καὶ τῆς ἁρμονίας τοῦ ζωικοῦ κόσμου –κατάσταση τὴν ὁποία ὁ Δημιουργὸς διακήρυξε ὡς «καλὴ λίαν»– χαρακτηρίζει τὴν πρώτη φάση τῆς ἱστορίας τοῦ κόσμου. Ἀπ’ αὐτὰ ἀντιλαμβάνεται κανεὶς ὅτι ἡ ἐπιβουλὴ καὶ ἡ ἀφαίρεση τῆς ζωῆς ὄχι μόνο τοῦ ἑνὸς ζώου ἀπὸ τὸ ἄλλο ἀλλὰ καὶ τοῦ ἀνθρώπου ἀπὸ αἱμοβόρα ζῶα, δὲν ἦταν ἀρχικὰ νόμος τῆς φύσεως, οὔτε βεβαίως θεῖος θεσμὸς βασισμένος στὴ δημιουργία καθ’ αὐτήν. Ἦταν μιὰ κατάσταση, ποὺ εἰσῆλθε στὸν κόσμο παράλληλα μὲ τὸ θάνατο, τὸν ὁποῖο ἐπέφερε ἡ πτώση τῶν πρωτοπλάστων καὶ ἐπεβλήθη στὴ φύση διὰ μέσου τῆς κατάρας τῆς ἁμαρτίας.

Σ. Ε. Καλαντζάκης, «Ἐν ἀρχῇ ἐποίησεν ὁ Θεός». Ἑρμηνευτικὴ ἀνάλυση τῶν περὶ δημιουργίας διηγήσεων τῆς Γενέσεως, Θεσσαλονίκη 2001, σσ. 300 – 303.

28india-facebookjumbo

Μπορεῖ κάποιος νὰ ἐκλάβει τὶς ἀπόψεις τῶν βήγκαν ὡς ἕνα μεῖγμα εἰσαγόμενου Ἰνδουϊσμοῦ καὶ χριστιανικῆς αἵρεσης. Ἰνδουισμοῦ εἰσαγόμενου χάρη στὴν γενιὰ τοῦ ’60 – ’70 (ποὺ ἀκόμη κι ὅταν πεθάνει, τὸ κακὸ ποὺ ἔκανε θὰ μείνει ἀνεξίτηλο ἀφοῦ αὐτὴ θὰ ἔχει δολοφονήσει τὸν εὐρωπαϊκὸ πολιτισμό): Δὲν τοὺς κάλυπτε ὑπαρξιακὰ – φιλοσοφικὰ ὁ δυτικὸς πολιτισμὸς καὶ ὁ δυτικοχριστιανισμός, καὶ τοὺς κάλυψε ἡ χώρα μὲ τὶς κάστες, τὴν αὐτοεκμηδένιση, τὶς τερατόμορφες θεότητες καὶ τὸ κάψιμο συζύγων στὴν πυρά. Χριστιανικῆς αἵρεσης; ὅπως τὸν 4ο αἰ. ἔλεγαν διάφοροι ὀρθόδοξοι συγγραφεῖς, καὶ οἱ αἱρετικοὶ νηστεύουν ἢ ἀσκοῦν τὴν παρθενία κ.ο.κ., ἀλλὰ ἡ ἀσκητικότητα αὐτὴ τῶν αἱρετικῶν δὲν ἄξιζε τίποτε γιατὶ ἐκκινοῦσε ἀπὸ λάθος ἀφετηρία καὶ συλλογιστική. Ξέρουμε ὅτι κι οἱ σημερινοὶ μοναχοὶ δὲν τρῶν κρέας, ὅμως δὲν εἶναι τὸ ἴδιο μὲ ἕναν βήγκαν ἀφοῦ ἡ ἴδια διατροφικὴ συνήθεια ξεκινᾶ ἀπὸ τελείως ἀντίθετες κοσμοθεωρήσεις. Ἐπιπλέον, ἡ χριστιανικὴ παραδείσια κατάσταση ὄχι μόνο ἔχει σαφὴ ἱστορικὸ προσδιορισμὸ καὶ χρονικὰ ὅρια (εἶναι μόνο προπτωτική, δηλαδὴ ὄχι μεταπτωτική), ἀλλὰ ἀφοροῦσε ὄχι μόνο τὸν ἄνθρωπο ἀλλὰ καὶ τὰ ζῶα. Ὅπως οἱ ἀριστεριστὲς καταργοῦν ἢ εἰσαγάγουν διάφορα πράγματα καὶ θεσμοὺς χωρὶς νὰ ἔχει ἐπέλθει ἡ ἐπανάσταση καὶ ἡ ἀταξικὴ κοινωνία ποὺ εἶναι ἀπαραίτητες γιὰ νὰ ὑπάρξουν καὶ νὰ ἔχουν νόημα αὐτά (δηλαδή, κοροϊδεύουν τὸν ἑαυτό τους καὶ παραποιοῦν τὸ πολιτικὸ πρόγραμμα ποὺ υἱοθετοῦν), ἔτσι καὶ οἱ βήγκαν ὑποστηρίζουν μιὰ διαστρέβλωση τῆς χριστιανικῆς παραδείσιας κατάστασης, ἀφοῦ προφανῶς ἀπὸ τὴ μιά, γιὰ τὸν ἄνθρωπο, τὴν πραγματοποιοῦν σὲ μεταπτωτικὲς συνθῆκες κι ἀπὸ τὴν ἄλλη δὲν θὰ καταφέρουν ποτὲ τὰ σαρκοβόρα ζῶα νὰ μὴν τρῶνε κρέας ἄλλων ζώων.

Posted in παλιά και νέα θεότητα, θρησκεία, κοινωνία | Tagged , , , , | Σχολιάστε

Παρανοήσεις τῆς Ἀρχαιότητας καὶ τοῦ Χριστιανισμοῦ: Κώστας Παπαϊωάννου καὶ Παλαιὰ Διαθήκη – Χριστιανισμός

6451335

Ὁ Κώστας Παπαϊωάννου (Κ. Π.) εἶναι ἕνας σχετικὰ ἄγνωστος στὴν Ἑλλάδα φιλόσοφος, καὶ αὐτὸ μᾶλλον ὀφείλεται στὸ γεγονὸς ὅτι ἐπέκρινε πολὺ νωρὶς τὸν σοβιετικὸ κομμουνισμό, καὶ δὲν ἦταν βιτριολικὸς στὶς ἐκφράσεις του οὔτε σφόδρα ἀντιχριστιανὸς ὅπως ὁ δημοφιλέστερος Καστοριάδης· ἄλλωστε, πέθανε σχετικὰ νωρίς. Ἀλλὰ ἐδῶ θὰ ἀσχοληθῶ μὲ τμῆμα τῆς κριτικῆς του πρὸς τὴν βιβλικὴ σκέψη. Πρῶτα, θὰ παραθέσω ἀρκετὰ μακροσκελὴ τμήματα δυὸ βιβλίων του, κι ἔπειτα θὰ τὰ σχολιάσω.

Ὁ Κ. Π. στὸ Τέχνη καὶ πολιτισμὸς στὴν Ἀρχαία Ἑλλάδα (1972, ἑλλην. μετ. Χ. Σταματοπούλου), σσ. 79-96, 123, 161, 166, 180, ἐπικρίνει τὴ βιβλικὴ σκέψη γιὰ τὴν ἀντίληψή της περὶ δημιουργίας καὶ τὴ συγκρίνει μὲ τὴν ἑλληνοπαγανιστικὴ ἀντίληψη, πρὸς τὴν ὁποία διάκειται θετικά:

Ἡ ἰουδαιο-χριστιανικὴ ἀντίληψη τῆς δημιουργίας ex nihilo καὶ τῆς θεϊκῆς ὑπερβατικότητας ἀπαξίωσε τὸν κόσμο μετατρέποντάς τον σὲ δημιούργημα, σὲ ἕνα ἀντικείμενο ποὺ δὲν ὑπάρχει παρὰ μόνο χάρις στὴ θέληση ποὺ τὸ δημιούργησε καὶ βρίσκεται ἐδῶ μονάχα ὡς μαρτυρία τῆς δόξας τοῦ Θεοῦ καὶ ταυτόχρονα τῆς ὑποστασιακῆς μηδαμινότητας του οἱουδήποτε ὄντος. […]  ἡ ἔννοια τῆς φύσεως; δὲν ἔγινε ποτὲ ἀντικείμενο ἐπεξεργασίας ἀπὸ τὸν λαὸ τῆς Βίβλου οὔτε ὡς νοητικὴ δομὴ οὔτε ὡς ἠθικὸ πρότυπο: ἡ λέξη ποὺ τὴν ὑποδηλώνει δὲν ὑπάρχει κἂν στὴν Παλαιὰ Διαθήκη. Ἐδῶ, τὸ αἴνιγμα ποὺ τίθεται ἀπὸ τὴν πορεία τοῦ κόσμου λύνεται μέσα στὴ βεβαιότητα τῆς θεϊκῆς παρουσίας καὶ τῆς ἄπειρης ἰσχύος του. […] Σὲ μιὰ τέτοια ἐσχατολογικὴ προοπτική, ὁ κόσμος μεταβάλλεται σὲ ἕνα ἁπλὸ ἐπεισόδιο, μέσα σὲ μιὰ ἱστορια ποὺ τὸν ξεπερνᾶ ἀπὸ παντοῦ, ἀφοῦ πρὶν ἀπ’ αὐτὸν ὑπῆρχε ἡ μοναξιὰ τοῦ Θεοῦ καὶ μετὰ ἀπ’ αὐτὸν θὰ ὑπάρχει ἕνα βασίλειο ποὺ δὲν θ’ ἀνήκει στὸν κόσμο ἐτοῦτο. Στὴν Καινὴ Διαθήκη, ἡ ἔκφραση ὁ κόσμος οὗτος καταλήγει νὰ γίνει συνώνυμο τοῦ ὁ αἰὼν οὗτος […] Τὸ πνεῦμα ἀποσπᾶται ἀπὸ τὸν κόσμο στὸν ὁποῖο δὲν βλέπει πιὰ ἕνα εἶναι, ἀλλὰ μονάχα μιὰ φευγαλέα κατάσταση […] Ἡ μοναδική του οὐσία εἶναι ἡ ἐπιθυμία ποὺ φυλακίζει τὴν ψυχὴ στὸ ἐνθάδε καὶ τὴν ἐκτρέπει ἀπὸ τὸ κέντρο της. Ὁ κόσμος εἶναι ἕνα ἐπιφαινόμενο ποὺ δὲν ἀποκτᾶ σάρκα καὶ ὀστὰ παρὰ μέσα ἀπὸ τὴ δουλεία τοῦ ἀνθρώπου περιορισμένου στὴ ζωὴ τῶν ἐπιθυμιῶν. […] Ἔτσι ὁ κόσμος ἀπογυμνώθηκε ἀπὸ τὴν ἱερότητά του, καὶ ὁ ἄνθρωπος πείστηκε πὼς μονάχα ἡ ψυχή του εἶναι θεία καὶ πνευματική. Ἀκριβῶς ἐνάντια σ’ αὐτὸν τὸν ἀνθρωποκεντρισμὸ καὶ σ’ αὐτὴν τὴν ἀναγωγὴ τοῦ Θεοῦ ἀποκλειστικὰ στὴ σχέση του μὲ τὸν ἄνθρωπο ὑψώθηκαν οἱ τελευταῖοι ἐκφραστὲς τοῦ ἑλληνισμοῦ. Ἰδού, ἔλεγε ὁ Πλωτίνος στὴ μεγάλη πραγματεία του κατὰ τῶν γνωστικῶν, « […] Γι’ αὐτούς, ἀκόμα καὶ οἱ χειρότεροι τῶν ἀνθρώπων ἔχουν μιὰ ἀθάνατη καὶ θεία ψυχή, καὶ ὁ οὐρανὸς ὁλόκληρος, μὲ τ’ ἀστέρια του, δὲν ἔχει ἀθάνατη ψυχή! […]»

Γιὰ τὸν Ἡσίοδο, αὐτὸ ποὺ ὑπῆρχε στὴν ἀρχὴ δὲν εἶναι κάποιος δημιουργὸς θεός, οὔτε κἂν κάποιος θεός, ἀλλὰ μιὰ ἄμορφη ὕλη, μιὰ κίνηση, τὸ εὖρος τῆς ὁποίας  αὐξάνεται κάθε στιγμή. […]

Οἱ θεοὶ εἶναι τὸ προϊὸν καὶ ὄχι ἡ ἀρχὴ αὐτῆς τῆς φύσεως, ποὺ συνιστᾶ ἀέναη κίνηση τὸ εὖρος τῆς ὁποίας αὐξάνεται κάθε στιγμή. […] Οἱ θεοὶ εἶναι τὸ προϊὸν καὶ ὄχι ἡ ἀρχὴ αὐτῆς τῆς φύσεως, ποὺ συνιστᾶ ἀέναη κίνηση τεκνογονίας. […] Πάνω ἀπὸ τοὺς θεοὺς βρίσκεται ἡ Μοίρα, τὸ πεπρωμένο, μιὰ ἀπρόσωπη καὶ ἀδιάφορη τάξη πραγμάτων ἀπὸ τὴν ὁποία κανένας δὲν μπορεῖ νὰ ξεφύγει καὶ ποὺ ὁριοθετεῖ κυριαρχικὰ τὴν ἰσχὴ καὶ τὴ διάρκεια τῶν ὄντων. […] Πέρα ἀπὸ τὸ ξεχωριστὸ πεδίο ποὺ τοὺς παρέχει ἡ παράδοση τῆς λατρείας, οἱ θεοὶ δὲν παίζουν θεμελιώδη ρόλο στὴν οἰκονομία τοῦ κόσμου. Οἱ Ἕλληνες δὲν ἀπαιτοῦν ἀπὸ τοὺς θεούς τους παρὰ νὰ εἶναι «αὐτοὶ ποὺ ζοῦν μὲ ἄνεση καὶ εὐμάρεια», ῥεῖα ζώοντες…Οἱ θεοὶ πραγματοποιοῦν πλήρως καὶ ἀενάως, χωρὶς διακοπή, αὐτὸ ποὺ οἱ ἄνθρωποι δὲν μποροῦν νὰ ἐπιτύχουν παρὰ μόνο κάποιες στιγμές. […] Σ’ αὐτὲς τὶς γιορτὲς…ἐκεῖνο ποὺ ἀπαιτοῦν οἱ θεοὶ εἶναι ἡ ἐπιβεβαίωση τῆς συλλογικῆς προσωπικότητας τῆς πόλεως ὡς ἰδιαίτερης ὀντότητας. […]

Στὴν Ἑλλάδα δὲν ὑπῆρχε συστηματικὴ θεολογία. Ἡ χώρα αὐτὴ δὲν γνώρισε ποτὲ τὴ θεοκρατία, τὴν πανίσχυρη κάστα τῶν ἱερέων ποὺ ἐπεμβαίνουν στὶς δημόσιες ὑποθέσεις, περιφρουρώντας ζηλότυπα τὰ προνόμιά τους. […] οἱ Ἕλληνες εὐνοήθηκαν ἰδιαίτερα ἀπὸ τοὺς θεούς τους. Ἡ θρησκεία δὲν εἶχε κάποιο δόγμα ἢ κάποια συστηματοποιημένη θεολογία. Ὄχι μόνο δὲν ὑπῆρχε ἱερατικὴ κάστα, ἀλλὰ τὸ ἴδιο τὸ ἱερατικὸ ἀξίωμα ἦταν τὶς περισσότερες φορὲς μιὰ κοινωνικὴ λειτουργία τὴν ὁποία ὅλοι οἱ πολίτες, κατ’ ἀρχήν, εἶχαν ἐξίσου τὴν ἱκανότητα νὰ ἀσκήσουν. […] ἡ ἐκπληκτικὴ πλαστικότητα τῆς μυθολογίας ἐπέτρεπε τὴν ἐλεύθερη ἐπινόηση καὶ μάλιστα καθιστοῦσε ἀναγκαῖο τὸν πλουραλισμὸ καὶ τὴν ἀντιπαράθεση. […]

Στὴν ἀντίληψή τους γιὰ τὴ δικαιοσύνη, οἱ Ἕλληνες ποιητὲς καὶ φιλόσοφοι ἀποκαλύπτονται στενοὶ συγγενεῖς τῶν ἑβραίων προφητῶν. Ὅπως ὁ προφήτης ἐμφανίζεται ἐκεῖ ποὺ σφάλλει ὁ λεβίτης γιὰ νὰ ἀποκαταστήσει τὴ Διαθήκη ἀνάμεσα στὸ Θεὸ καὶ τὸν λαό του, ἔτσι καὶ ἡ τραγωδία καὶ ἡ φιλοσοφία ἀναλαμβάνουν στὴν Ἑλλάδα….Ἐδῶ ὅμως ἐμφανίζεται μιὰ θεμελιώδης διαφορά. Ἡ σημασία ποὺ δίνει ὁ ἰουδαϊκὸς προφητισμὸς στὴ δικαιοσύνη προκύπτει ἀπὸ τὸ γεγονὸς ὅτι αὐτὴ εἶναι συνδεδεμένη μὲ μιὰ ἐσχατολογικὴ προοπτικὴ καὶ ἐπιτρέπει στὴν ἱστορία νὰ κυριαρχήσει πάνω στὴ φύση. Ἀλλὰ ἡ ὁραματικότητα, ποὺ στοὺς Ἰουδαίους σημαίνει τὴν προφητεία, στὴν Ἑλλάδα σημαίνει τὴ θέαση τῶν ἀίδιων οὐσιῶν· στὴν Ἑλλάδα, ἡ κριτικὴ τῆς ἀδικίας δὲν θεμελιώνεται στὸ ὅραμα μιᾶς Ἡμέρας Ὀργῆς ἱστορικὰ τοποθετημένης καὶ στὴν ἔλευση τοῦ ἐσχατολογικοῦ Μηδενός, ἀλλὰ στὴ θέαση τοῦ Ἀγαθοῦ, δηλαδὴ τοῦ πιὸ φωτεινοῦ καὶ ἔκδηλου, τοῦ εὐδαιμονέστερου καὶ ἐξαίρετου ποὺ ὑπάρχει μέσα στὸ εἶναι. Ἡ δικαιοσύνη ὡς ἀποκατάσταση τοῦ προνομιακοῦ δεσμοῦ ποὺ συνδέει τὸν Θεὸ μὲ τὸν περιούσιο λαό, σημαίνει στὸ Ἰσραὴλ τὸ ἀντίθετο τῆς πολιτικῆς καὶ τείνει νὰ μεταβάλλει τὸν ἰουδαϊκὸ λαὸ σὲ μιὰ ἐκκλησία ἢ σὲ ἕνα «ἔθνος ἱερέων». […]

ἐκεῖνο ποὺ ζητάει (ὁ Ἕλληνας) ἀπὸ τοὺς θεούς του δὲν εἶναι νὰ δροῦν ἢ νὰ παρεμβαίνουν πρὸς ὄφελός του, ἀλλὰ ἁπλὰ καὶ μόνο νὰ… «ζοῦν δίχως κόπο», δηλαδὴ νὰ ἐγγυῶνται, μὲ τὴν τελειότητα καὶ τὴν ὀμορφιά τους, τὶς ἁγνὲς μορφὲς τῆς ζωῆς ποὺ ὁ ἄνθρωπος δὲν μπορεῖ ποτὲ νἀ κατακτήσει ὁλοκληρωτικά […]

Ἡ ἰδέα τῆς προόδου…εἰσήχθησαν στὴ φιλοσοφία μονάχα μὲ τὸ Χριστιανισμό

Στὸ Βυζαντινὴ καὶ ρωσικὴ ζωγραφική (1965, ἑλλην. μετ. Ἑ. Νάκου – Χ. Σταματοπούλου), σ. 24, γράφει:

Αὐτὸ ποὺ μᾶς ἐντυπωσιάζει στὴ βυζαντινὴ πατερικὴ θεολογία εἶναι αὐτὴ ἡ παλιὰ ἑλληνικὴ πίστη στὴ φύση, ποὺ ἀκτινοβολεῖ στὸ ἔργο τοῦ Ἁγίου Βασιλείου, τοῦ Γρηγορίου Νύσσης ἢ τοῦ Μάξιμου τοῦ Ὁμολογητῆ. Γι’ αὐτούς, ὁ κόσμος δὲν εἶναι ἐκείνη ἡ ζοφερὴ φυλακὴ ποὺ ὁ πρῶτος χριστιανισμὸς καταδίκαζει στὴν ἀποκαλυψιακὴ συντριβή. Ὁ κόσμος εἶναι μιὰ «Θεοφάνεια», μιὰ «φανέρωση τοῦ Θεοῦ», λέει ὁ Διονύσιος ὁ Ἀρεοπαγίτης, ὁ πατέρας τοῦ χριστιανικοῦ μυστικισμοῦ. Εἶναι ἰδιαίτερα χαρακτηριστικὸ ὅτι αὐτὴ ἡ αἴσθηση ὑψηλοφροσύνης τοῦ φυσικοῦ κόσμου ὑπῆρξε τὸ ἐπιχείρημα τοῦ Μάξιμου ἐναντίον τοῦ Ὠριγένη. «Τίποτα δὲν πρέπει νὰ φοβᾶται κανεὶς περισσότερο», ἔλεγε, ἀπὸ τὴν ἀντίληψη ποὺ θεωρεῖ ὅτι «αὐτὸ τὸ μοναδικὸ δημιούργημα, ὁ ὁρατὸς κόσμος, στὸν ὁποῖο ὁ Θεὸς φανερώνεται μέσα ἀπὸ μία σιωπηλὴ ἀποκάλυψη, ἔχει ὡς μοναδικὴ αἰτία τὴν ἁμαρτία».

 

Καὶ τώρα, ἀρκετὰ σχόλια, σύμφωνα μὲ τὰ ἀποσπάσματα ποὺ προηγουμένως παρέθεσα.

Ὁ χαρακτήρας τοῦ κόσμου ὡς δημιουργήματος δὲν συνιστᾶ ἀπαξίωσή του, ὅπως θεωρεῖ ὁ Κ.Π. Ἕνας κόσμος «λίαν καλὸς» δὲν εἶναι ἀπαξιωμένος, καὶ ἡ ἀπαξίωσή του δὲν προκύπτει ἀπὸ τὸ γεγονὸς ὅτι μαρτυρεῖ τὴ δόξα τοῦ δημιουργοῦ του. Ἐκτὸς κι ἂν ἡ «ἀπαξίωσή» του προκύπτει ἀπὸ τὸ γεγονὸς ὅτι οἱ Χριστιανοὶ δὲν λατρεύουν διάφορα στοιχεῖα του (ποτάμια, ἀστέρια) ὅπως οἱ πολυθεϊστές. Ἕνας κόσμος ποὺ θὰ μποροῦσε νὰ μὴν ὑφίσταται ἀλλὰ ὅμως ὑφίσταται, εἶναι –μόνο γι’ αὐτὸ τὸ λόγο– κάτι πολύτιμο, ὅπως λ.χ. εἶναι πολὺ θετικὸ τὸ γεγονὸς ὅτι μιὰ γυναίκα ποὺ τὴν ἐρωτευτήκαμε μᾶς ἐρωτεύτηκε κι αὐτὴ μὲ τὴ σειρά της, ἐνῶ θὰ μποροῦσε νὰ μὴν μᾶς ἀνταποδόσει τὸν ἔρωτά μας ποτέ. Καὶ ποῦ θὰ ταξινομεῖτο ἡ ρήση τοῦ Ἡράκλειτου γιὰ τὸν κόσμο ὡς ἕνα σωρὸ ἀπὸ σκουπίδια; Ἡ παλαιοδιαθηκικὴ ἄποψη ἐπαναλαμβάνεται ἀπὸ τὸν Παῦλο, ὅτι τὰ πάντα ὅσα ἔκαμε ὁ Θεὸς εἶναι καλά, καὶ ἁγιάζονται «διὰ λόγου Θεοῦ καὶ ἐντεύξεως» (Α΄ Πρὸς Τιμόθεο 4.4-5).

Ὁ Κ.Π. ἐξισώνει τὸν πρωταρχικὸ Χριστιανισμὸ μὲ τὸν Γνωστικισμό, ὅταν φαντάζεται ὅτι κατὰ τὸν πρωτοχριστιανισμὸ ὁ κόσμος εἶναι μιὰ φυλακή. Ὅπως γράφει ὁ Θ. Ζιάκας, Αὐτοείδωλον ἐγενόμην, σ. 130:

α) Γιὰ τὸν Χριστιανὸ ὁ κόσμος δὲν εἶναι φυλακή. Εἶναι καλὸς λίαν. Δημιούργημα τοῦ Θεοῦ. β) Ματαιότης δὲν εἶναι συλλήβδην τὰ ἀνθρώπινα, ἀλλὰ μόνο τὰ ἔργα τοῦ κακοῦ. γ) Τὸ αὐθεντικό (τὸ μὴ ὀνειρικὸ καὶ ψεύτικο) δὲν βρίσκεται «κάπου ἀλλοῦ», σὲ ἕναν «ἐσωτερικὸ χῶρο», ἀλλὰ στὸ «ἐδῶ καὶ τώρα», στὰ ἔργα τοῦ καλοῦ. Ἡ ζωὴ δὲν εἶναι ὄνειρο καὶ ἐφιάλτης γενικά, ἀλλὰ μόνο ἡ ζωὴ ἡ βουτηγμένη στὸ κακό. […] Τέλος, ε) δὲν ἀπαξιώνει τὸ σῶμα, γιατὶ πιστεύει στὴν ἀνάσταση. […] Γι’ αὐτὸ καὶ ὁ Κέλσος φτάνει νὰ τοὺς κατηγορήσει γιὰ «φιλοσώματον γένος».

Ὅπως ὁ Ζιάκας προσθέτει, οἱ Γνωστικοὶ κατὰ τοὺς Διωγμοὺς δὲν διώκονταν γιατὶ θυσίαζαν, σὲ ἀντίθεση μὲ τοὺς Χριστιανούς. Δηλαδή, δὲν ἦταν Χριστιανοί. Ὁ Κ.Π. συμμερίζεται τὴν ἄγνοια τοῦ Πλωτίνου σχετικὰ μὲ τὴ σχέση Γνωστικισμοῦ – Χριστιανισμοῦ, ὅταν γράφει πὼς κατὰ τὸν Χριστιανισμὸ ἡ ἐπιθυμία φυλακίζει τὴν ψυχή. Ὁ Ἰωάννης Χρυσόστομος γράφει (ἑρμηνεία εἰς τὴν Πρὸς Γαλάτας, Ε΄, 3 (P.G., 61, 669)) γιὰ μιὰ πολὺ χαρακτηριστικὴ μορφὴ ἐπιθυμίας:

Τὸ νὰ μοιχεύεις δὲν εἶναι ἀποτέλεσμα τῆς φυσικῆς ἐπιθυμίας, ἀλλὰ τῆς ἀκολασίας, ἡ ὁποία εἶναι παρὰ φύσιν· διότι ἡ ἐπιθυμία ἐπιζητεῖ ἕνωση μόνο, ὄχι τέτοια ἕνωση.

Μὲ δυὸ λόγια, ἡ σχετικὴ φιλολογία τῶν Χριστιανῶν γιὰ τὴν ἐπιθυμία καὶ τὴ θέληση εἶναι παντελῶς ἄγνωστη στὸν Κ.Π., ποὺ ὁδηγό του ἔχει τὸν Πλωτίνο, αὐτὸν ὁ ὁποῖος ἔγραφε ὅτι ἡ ὕλη εἶναι ἡ αἰτία τῆς κακίας, ὅτι ἡ ψυχὴ «πέφτει» ὅταν εἰσέρχεται στὴν ὕλη. Προξενεῖ ἐντύπωση ὅτι ὁ Κ.Π. ἐνοχλεῖται ἀπὸ τὴν ἰουδαιοχριστιανικὴ «ἀπογύμνωση» τῆς ὕλης ἀπὸ τὸ πνεῦμα, ἀπὸ τὴν «ἀντικειμενοποίησή» της, ἐνῶ στὴν πραγματικότητα ὁ Πλωτίνος, τὸν ὁποῖο ὁ Κ.Π. θαυμάζει ὡς τελευταῖο ἐκφραστὴ τοῦ Ἑλληνισμοῦ, γράφει ὅτι ὁ κόσμος τῶν αἰσθήσεων (δηλαδή, ἡ σκέτη ὕλη) εἶναι τὸ μὴ ὄν, τὸ κακό, εἶναι τὸ στερημένο ἀπὸ τὰ πάντα.

Δὲν καταλαβαίνει κάποιος γιατί ὁ κόσμος χάνει κάτι σὲ ἀξία ὅταν δὲν ἀναγνωρίζεται ὡς ἀδημιούργητος κι αἰώνιος, κι ὅταν  δὲν ἀναγνωρίζεται ὅτι τὰ ἄστρα δὲν ἔχουν ἀθάνατη ψυχή. Τὸ ἀντίθετο ἰσχύει μᾶλλον. Γιατὶ ξέρουμε ὅτι ὁ Ἀναξαγόρας καταδικάστηκε ἀπὸ πολιτικὸ δικαστήριο ἐπειδὴ πίστευε ὅτι ὁ Ἥλιος δὲν ἔχει ψυχή, ἀλλὰ εἶναι μιὰ πύρινη σφαίρα (Διογένης Λαέρτιος, II.12-13). Ἡ ἄρνηση ἄλλωστε ἑνὸς δημιουργοῦ τοῦ κόσμου δὲν ἀποτρέπει ἀπὸ τὴν κατάφαση στὴν ὕπαρξη μιᾶς σκληρῆς καὶ τυφλῆς μοίρας – πεπρωμένου – κοσμικῆς τάξης ἀγνώστου προελεύσεως, καὶ πάνω ἀπὸ τοὺς θεούς, ὅπως κι ὁ Κ.Π.

Ὁ Κ.Π. κατηγορεῖ τὸν χριστιανικὸ ἀνθρωποκεντρισμό. Ὅμως ὁ ἄνθρωπος πλάστηκε λίγο κατώτερος ἀπὸ τοὺς ἀγγέλους (Ψαλμός 8.6). Δὲν βλέπει ὅτι γιὰ τοὺς Ἕλληνες ὑπῆρχαν ἡ φύση καὶ ἡ πόλις, κι ὅτι ἔξω ἀπὸ τὴν πόλη βρισκόταν ἡ βαρβαρότητα / ἀγριότητα καὶ τίποτε ἄλλο. Ἡ φύση ποτὲ δὲν στάθηκε γιὰ τοὺς Ἕλληνες, παρὰ στὰ ἑλληνιστικά, μὴ κλασσικά, χρόνια ἠθικὸς ὁδηγὸς καὶ κριτήριο σὲ ὁτιδήποτε. Μόνος «νόμος τῆς φύσης» γιὰ τοὺς κλασσικοὺς Ἕλληνες ἦταν ἡ ὑποταγὴ τοῦ ἀσθενέστερου στὸν δυνατότερο (Θουκυδίδης, 5.105). Ἡ ἀντίθεση νόμου / φύσεως εἶναι γνωστή. Ἄλλωστε, οἱ θεοὶ τῶν Ἑλλήνων ὄχι μόνο εἶναι οἱ κατεξοχὴν ἀνθρωπομορφικοὶ θεοί, ἀλλὰ κατέλαβαν τὴν ἐξουσία τοῦ κόσμου τούτου φονεύοντας τέρατα καὶ θηρία, τὰ ὁποῖα ἦταν μὴ ἀνθρωπομορφικά. Ἡ ἴδια ἡ ἑλληνικὴ μυθολογία συνίσταται στὴν κατανίκηση τῶν τεράτων, ἐν τέλει στὴν κατανίκηση σὲ περιορισμένο ἐπίπεδο τῆς φύσης, τὴν ὁποία τὰ τέρατα καὶ τὰ θηρία ἐκπροσωποῦν. Ὁ Σοφοκλῆς στὴν Ἀντιγόνη, 332 κ.ἑ. ἐμφανίζει τὸν ἄνθρωπο ὡς κυρίαρχο τῆς γῆς, τῶν ζώων, τῶν πουλιῶν καὶ τῶν ψαριῶν, τὰ ὁποῖα κυνηγᾶ, ἐνῶ ἐξημερώνει πρὸς δικό του ὄφελος ἄλλα ζῶα.

Ὁ Κ.Π. ἀποτυγχάνει νὰ ἀντιληφθεῖ τί σήμαιναν οἱ θεοὶ γιὰ τοὺς Ἕλληνες. Ἐπαναλαμβάνει τὴν ἄποψη ὅτι οἱ Ἕλληνες δὲν περίμεναν τίποτε ἀπὸ τοὺς θεούς, ὅτι δὲν τοὺς ζητοῦσαν τίποτε, κι ὅτι τάχα οἱ θεοὶ δὲν παίζουν κανένα ρόλο στὴ οἰκονομία τοῦ κόσμου. Ὑποτίθεται ἀπὸ τὸν Κ.Π. ὅτι οἱ Ἕλληνες ἤθελαν ἁπλῶς νὰ βλέπουν στοὺς θεοὺς τὸ ἰδεῶδες. Ἐδῶ ἔχουμε μιὰ τεράστια παρανόηση τῆς ἀρχαιοελληνικῆς θρησκείας. Τόσο στὸ ἐπίπεδο τῆς λαϊκῆς θρησκείας μὲ τοὺς μαγικοὺς παπύρους καὶ τοὺς –ἤδη στὸν 4ο π.Χ. αἰώνα (βλ. E. R. Dodds, Οἱ Ἕλληνες καὶ τὸ παράλογο, σ. 128)– κατάδεσμους. Οἱ Ἕλληνες, ἀντίθετα ἀπὸ ὅ,τι ὁ Διαφωτισμὸς καὶ οἱ ἐπίγονοί του πιστεύουν, δὲν ἔκαναν τίποτε χωρὶς νὰ συμβουλευτοῦν τοὺς θεούς, καὶ πάντοτε ζητοῦσαν τὴ βοήθειά τους. Τοὺς ρώταγαν ἂν πρέπει νὰ ἀγοράσουν πρόβατα, ἂν θὰ γίνουν ζητιάνοι ἢ θὰ πουληθοῦν γιὰ δοῦλοι. Οἱ συνελεύσεις τῆς Ἐκκλησίας τοῦ Δήμου σταματοῦσαν μὲ τὴ βροχὴ γιατὶ αὐτὴ θεωρεῖτο κακὸ σημάδι τοῦ Δία (Ἀριστοφάνης, Ἀχαρνῆς 170-171)· δὲν ἐξεστράτευαν ἐὰν οἱ θυσίες δὲν ἦταν καλές (Θουκυδίδης, 5.54.2· 5.55.3). Οἱ θεοὶ ἔκαναν θαύματα γιὰ χάρη τῶν Ἑλλήνων (π.χ. Ἡρόδοτος 8.38-39· 8.65. Παυσανίας, 8.8-9· 10.4.4· 10.40.2). Ὁ ἄνθρωπος κατὰ τοὺς Ἕλληνες ἦταν ἰδιοκτησία τοῦ θεοῦ, καὶ ὁ λόγος γιὰ τὸν ὁποῖο ἔπρεπε νὰ γεννιοῦνται  ἄνθρωποι εἶναι γιὰ νὰ λατρεύουν τοὺς θεούς (Πλάτων, Νόμοι, 902b· 906a. Ἰάμβλιχος, Βίος Πυθαγόρα, 18 -ὅπως στὸ βαβυλωνιακὸ ἔπος ὁ Marduk δημιούργησε τοὺς ἀνθρώπους γιὰ νὰ ὑπηρετοῦν τοὺς θεούς, νὰ χορεύουν ἀκόμη γιὰ χάρη τους). Οἱ θεοὶ τῶν ἀρχαίων Ἑλλήνων ὄχι μόνο πλάθουν τοὺς ἀνθρώπους, ἀλλὰ καὶ «ἀνησυχώντας ὁ Δίας μήπως χαθεῖ τὸ ἀνθρώπινο γένος» δίνει στοὺς ἀνθρώπους τὴν αἰδὼ καὶ τὴ δικαιοσύνη (Πλάτων, Πρωταγόρας, 322c). Ἐν τέλει, ὅπως γράφει ὁ De Ste Croix, Ὁ Χριστιανισμὸς καὶ ἡ Ρώμη, σ. 1, ὁ παγανισμὸς

ἦταν κατὰ βάση ἕνα συμβόλαιο, σύμφωνα μὲ τὸ ὁποῖο οἱ θεοὶ σὲ προσέχουν, μᾶλλον σὲ περιορισμένο βαθμό, μὲ τὴν προϋπόθεση ὅτι ἐσὺ τοὺς φροντίζεις, ἀποδίδοντάς τους τὴν ὀφειλόμενη λατρεία καὶ διατηρώντας ἔτσι τὴν pax deorum, δηλαδὴ τὴν ὀρθὴ καὶ ἁρμονικὴ σχέση ἀνάμεσα στοὺς θεοὺς καὶ τοὺς ἀνθρώπους.

Καταλαβαίνει καθένας ὅτι ἡ Διαφωτιστικὴ νεοτερικὴ ρητορεία περὶ παγανιστικῶν θεῶν ποὺ δὲν βοηθᾶν τοὺς ἀνθρώπους καὶ τὶς κοινότητές τους (πόλεις), καθὼς καὶ περὶ Ἀρχαίων ποὺ δὲν ζητᾶν τὴ βοήθεια τῶν θεῶν σὲ ἀντάλλαγμα γιὰ τὶς θυσίες πρὸς αὐτούς, δὲν στέκει σὲ καμμία περίπτωση. Εἶναι μιὰ ἔμμεση πολεμικὴ καὶ «ἰδεολογικὴ» ἐπίθεση κατὰ τοῦ Χριστιανισμοῦ, ἀβάσιμη καὶ ἀντιεπιστημονικὴ ὅμως.

Ὁ Κ.Π. θεωρεῖ θετικὸ ὅτι ἡ ἀρχαία ἑλληνικὴ δὲν εἶχε δόγματα καὶ συστηματικὴ θεολογία. Ἐμεῖς τουναντίον, τὸ θεωροῦμε ἀρνητικό, γιατὶ ἡ «δογματικὴ» ἀοριστία τῆς ἀρχαίας θρησκείας καθιστοῦσε εὐκολότερες τὶς διώξεις ἀντιφρονούντων, λ.χ. φιλοσόφων οἱ ὁποῖοι ἀρνοῦνταν τὴν θεϊκὴ φύση τοῦ ἥλιου, κι ἐπιστημόνων οἱ ὁποῖοι ἀρνοῦνταν τὸν γεωκεντρισμό (π.χ. ὁ Ἀρίσταρχος ὁ Σάμιος, βλ. Πλούταρχος, Περὶ τοῦ ἐμφαινομένου προσώπου τῷ κύκλῳ τῆς σελήνης, 6 (923a)). Μιὰ ἄγραφη αὐθεντία σὲ ὁρισμένες περιπτώσεις τουλάχιστον εἶναι περισσότερο ἄκαμπτη ἀπὸ μιὰ δικαιικὴ ἐξουσία. Ἄλλωστε, ἂν οἱ Ἀρχαῖοι δὲν εἶχαν ὀρθοδοξία, εἶχαν παρ’ ὅλα αὐτὰ ὀρθοπραξία στὴ θρησκεία τους (στὴν ὁποία μπορεῖ νὰ συμπεριληφθεῖ ἡ εἰσαγωγὴ ξένης λατρείας), ἡ παραβίαση τῆς ὁποίας ἐπέφερε μεγάλες τιμωρίες. Ἡ ὕβρις, ὄντας ἀόριστη, μπορεῖ νὰ ἐπέφερε πολὺ χειρότερες τιμωρίες ἀπὸ ὅ,τι ἡ σαφῶς ὁρισμένη ἁμαρτία. Γιὰ παράδειγμα, ἐνῶ δὲν ὑπῆρχε σχετικὸς νόμος, πολίτες καταδικάζονταν ἐκ τῶν ὑστέρων γιὰ ἀσέβεια (βλ. D. M. MacDowell, Τὸ δίκαιο στὴν Ἀθήνα τῶν κλασικῶν χρόνων, σ. 306-307). Ὅσο γιὰ τὴν ἱερατικὴ κάστα, ἡ ὕπαρξή της δὲν συνεπάγεται τὴν θεοκρατία. Οἱ ἑβραῖοι Κριτὲς καὶ Προφῆτες δὲν ἦταν ἱερεῖς, ὡστόσο οἱ δεύτεροι μποροῦσαν νὰ ἐπιτίθενται τόσο στὸν βασιλιὰ ὅσο καὶ στὸ ἱερατεῖο. Ἄλλωστε, οἱ Ἀρχαῖοι Ἕλληνες, τουλάχιστον μερικοὶ ἀπὸ αὐτούς, πίστευαν ὅτι οἱ νόμοι τους προέρχονται ἀπὸ τοὺς θεοὺς καὶ ἐκφράζουν τὴ θέλησή τους (βλ. Πλάτων, Νόμοι, 624. Ξενοφών, Λακεδαιμονίων Πολιτεία, 8.5). Στὴν πραγματικότητα κι ἀντίθετα ἀπὸ ὅ,τι ἀφήνει νὰ ἐννοηθεῖ ὁ Κ.Π., στὴν ἀρχαία Ἀθήνα τὸ γένος τῶν Εὐμολπιδῶν διατηροῦσε τὸ προνόμιο τῆς πρωθιερουργίας στὴν Ἐλευσίνα, τὸ γένος τῶν Λυκομιδῶν διατηροῦσε τὸ προνόμιο τῆς διαδουχίας· τὰ μυστήρια τῶν Φλυῶν ἀνῆκαν στὴν ἴδια οἰκογένεια· οἱ Ἑτεοβουτάδες ἔδιναν κληρονομικὰ τὴν ἱέρεια τὴς Ἀθηνᾶς Πολιάδας καὶ τὸν ἱερέα τοῦ Ποσειδώνα στὸ Ἐρέχθειο· οἱ ἐξηγητὲς τῶν ἱερῶν νόμων ἦταν πάντοτε μέλη τῆς ἀριστοκρατίας, ἐνῶ στὰ προκλασσικὰ χρόνια οἱ ἱερεῖς τῆς Ἀθήνας ἐλέγχονταν ἀπὸ τοὺς εὐγενεῖς (βλ. M. Nilsson, Ἡ ἀρχαία ἑλληνικὴ θρησκεία, σσ. 257 – 260. W. G. Forrest, Ἡ γένεση τῆς ἀθηναϊκῆς δημοκρατίας, σ. 77).

Ὁ Κ.Π. ἀναφέρεται στὴν πλαστικότητα τῆς μυθολογίας καὶ στὸν συνεπαγόμενο πλουραλισμὸ τῆς ἀρχαίας θρησκείας. Ὡστόσο, ἡ κριτικὴ τῶν μύθων ἦταν ἐπικίνδυνη, ἀφοῦ ὁ Ἡρόδοτος, 2.45, εὔχεται νὰ τὸν συγχωρέσουν οἱ θεοὶ καὶ οἱ ἥρωες ἐπειδὴ ἄσκησε κριτικὴ σὲ μερικοὺς περιθωριακοὺς μύθους. Τὰ ὁμηρικὰ κείμενα ἀπέκτησαν καθορισμένη μορφὴ τὸν 6ο αἰώνα.

Ὁ Κ.Π. ἀντιδιαστέλλει τὴν ἰουδαϊκὴ προφητεία ἀπὸ τὴν ἑλληνικὴ ποίηση σὲ ἕνα φανταστικὸ σύνολο παραγόντων. Οἱ Ἕλληνες, λέει, ζητοῦσαν τὴ δικαιοσύνη βασισμένοι στὴν θέαση τοῦ Ἀγαθοῦ. Τὸ Ἀγαθὸ ὁ Πλάτων ἀπέφυγε στὴν Πολιτεία νὰ τὸ ὁρίσει, ὅμως. Ἐνῶ οἱ Ἰουδαῖοι, κατὰ τὸν Κ.Π. βάσιζαν τὴν κριτική τους στὴν ἀδικία στὴν Ἡμέρα τῆς Ὀργῆς κι ἑνὸς ἐσχατολογικοῦ Μηδενός. Ποῦ στηρίζει τὴ θεωρία γιὰ τὸ «ἐσχατολογικὸ μηδέν», δὲν διευκρινίζει. Δὲν διακρίνει ὅμως μεταξὺ τῆς ἄτεγκτης κοσμικῆς ἑλληνοπαγανιστικῆς Δίκης, ποὺ δὲν ἔχει ἔλεος, καὶ τῆς παλαιοδιαθηκικῆς δικαιοσύνης ποὺ καὶ γιὰ δέκα, μόνο, δίκαιους δέχεται νὰ μὴν καταστρέψει μιὰ ἁμαρτωλὴ πόλη (Γένεσις 18.23-33, βλ. καὶ γιὰ Νινευή, Ἰωνάς, 4.10-11).

Ὁ Κ.Π. ἐπικρίνει τὴν παλαιοδιαθηκικὴ ἀντίληψη περὶ δικαιοσύνης λέγοντας ὅτι «τείνει νὰ μεταβάλλει τὸν ἰουδαϊκὸ λαὸ σὲ μιὰ ἐκκλησία ἢ σὲ ἕνα «ἔθνος ἱερέων»», ἐνῶ ὁ ἴδιος ἔχει πεῖ ὅτι «τὸ ἱερατικὸ ἀξίωμα ἦταν τὶς περισσότερες φορὲς μιὰ κοινωνικὴ λειτουργία τὴν ὁποία ὅλοι οἱ πολίτες, κατ’ ἀρχήν, εἶχαν ἐξίσου τὴν ἱκανότητα νὰ ἀσκήσουν». Ἄλλωστε, ἐὰν ὅλος ὁ ἰουδαϊκὸς λαὸς ἔτεινε νὰ μετατραπεῖ σὲ ἔθνος ἱερέων, τότε χάρη στὴν θρησκεία τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης δὲν ὑπῆρχε ὁ κίνδυνος τοῦ διαχωρισμοῦ μεταξὺ ἱερατείου καὶ λαοῦ. Βεβαίως, δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ θεωρηθοῦν ἀνώτερες οἱ ἐκκοσμικευτικὲς νύξεις.

Ὁ Κ.Π. ὑποστηρίζει τὴν ἀντίληψη ὅτι στοὺς Ἕλληνες δὲν ὑπῆρχε ἡ ἰδέα τῆς προόδου. Βεβαίως, τέτοια ἰδέα συνυπῆρχε στὴν κλασσικὴ Ἀρχαιότητα μαζὶ μὲ τὴν ἰδέα ὅτι δὲν ὑπάρχει πρόοδος (βλ. ἐδῶ, γιὰ περισσότερα). Πάντως, στοὺς Ἕλληνες, ἤδη ἀπὸ τὸν Ἡσίοδο, ὑπῆρχε μιὰ ἀρνητικὴ ἰδέα τῆς Προόδου, ἀφοῦ ἡ κατάσταση τοῦ ἀνθρώπινου γένους ὁδεύει ἀπὸ τὸ κακὸ στὸ χειρότερο μέχρι τὴν καταστροφή του ἀπὸ τὸν Δία.

Τὸ ὡραῖο εἶναι ὅτι ἑπτὰ χρόνια πρὶν ἀπὸ τὴν ἐνασχόλησή του αὐτὴ μὲ τὴν Ἀρχαιότητα, ὁ Κ.Π. εἶχε ἐπαινέσει τοὺς βυζαντινοὺς Χριστιανοὺς ὅτι ἀπαλλάχτηκαν ἀπὸ τὴ «μισοκοσμία» τοῦ αὐθεντικοῦ Χριστιανισμοῦ καὶ ἀποδέχτηκαν (!) τὴν παλιὰ ἑλληνικὴ πίστη στὴ φύση. Τί ἀκριβῶς ἀποδέχτηκαν ὅμως; Ὅτι ὁ κόσμος εἶναι ἀδημιούργητος (ἡ ὕλη) καὶ ἄφθαρτος – αἰώνιος, ἢ μήπως ὅτι τὰ ἄστρα εἶναι ἔμψυχα, καὶ ὅτι ἡ βαβυλωνιακῆς προέλευσης ἰδέα τῆς μετενσάρκωσης (ποὺ οἱ Νεοπλατωνικοὶ δῆθεν ὑπερασπιστὲς τοῦ Ἑλληνισμοῦ πρέσβευαν) εἶναι ὀρθή; Ὄχι. Βεβαίως, ἡ ἄποψη γιὰ ἀντίθεση μεταξὺ πρώιμων Ἀπολογητῶν καὶ τῶν κλασσικῶν θεολόγων τοῦ 4ου αἰώνα δὲν εὐσταθεῖ. Εἶναι μύθος. Σὲ τί ἀκριβῶς διαφέρει ἡ ἄποψη λ.χ. ὅτι ὁ κόσμος εἶναι μιὰ «θεοφάνεια» (τὴν ὁποία ἐπαινεῖ ὁ Κ.Π.) ἀπὸ τὸν Ψαλμὸ 18, ποὺ λέει ὅτι οἱ οὐρανοὶ διηγοῦνται τὴ δόξα τοῦ Θεοῦ; Ὅπως κοροϊδεύει λ.χ. ὁ Ἑρμείας (2ος αἰώνας) τὶς ἀλληλοσυγκρουόμενες ἀπόψεις τῶν φιλοσόφων, ἔτσι κι ὁ Μέγας Βασίλειος (4ος αἰώνας) ἔλεγε ὅτι δὲν χρειάζεται ν’ ἀναιρέσουμε τίποτα ἀφοῦ ἀπὸ μόνοι τους οἱ ἐθνικοὶ φιλόσοφοι ἀλληλοαναιροῦνται. Εἶναι ὁ γνωστὸς ἑλληνοχριστιανικὸς κι ἐμμέσως ἀντιπαλαιοδιαθηκικὸς μύθος. Οἱ Χριστιανοί, λέει ὁ μύθος, κάποτε διάβασαν Ἀρχαίους κι ἔγιναν πεφωτισμένοι ἱεράρχες. Σίγουρα, ἡ Ἀριστερὰ τὸν 19ο αἰ. ἀντιπαθοῦσε τοὺς Ἑβραίους, καὶ τὸν 20 αἰ. τὸ Ἰσραήλ, ἀλλὰ ἐδῶ μιλᾶμε ὅτι προσπαθεῖ νὰ διαστρεβλώσει καὶ τὸν Χριστιανισμό, γιὰ νὰ περισώσει μὲ ἀξιοπρέπεια τὸ ἰδεολογικό της πακέτο (τὸν ἀθεϊσμό της καὶ τὸν Διαφωτισμό) περιλαμβάνοντας ὅλη τὴν προνεοτερικὴ ἱστορία τοῦ πνεύματος, Ἀρχαιότητα καὶ Χριστιανισμό, στήν (ὅπως θά ἐπιθυμοῦσε περιεκτικὴ) νεοτερικὴ κοσμοαντίληψή της. Ἂς ἀσχολεῖται μὲ τὸν Χριστιανισμὸ καὶ τὴν Ἀρχαιότητα, ἀρκεῖ νὰ ἔχει μελετήσει τὸν πρῶτο. Ὁ Ὠριγένης, πάλι, πίστευε στὴν προϋπαρξη τῶν ψυχῶν, δηλαδὴ εἶχε αἱρετικὲς ἀπόψεις, ὅμοιες μὲ τῶν Νεοπλατωνικῶν. Αὐτὸ ποὺ μᾶς λέει ὁ Κ.Π. εἶναι ὅτι ὁ Ὠριγένης ἦταν «πρωτοχριστιανός» -πράγμα ποὺ σημαίνει ὅτι ὁ Κ.Π. ἀδυνατοῦσε νὰ ξεχωρίσει τοὺς ὀρθόδοξους Πρωτοχριστιανοὺς ἀπὸ τοὺς ἔχοντες αἱρετικὲς δοξασίες Πρωτοχριστιανούς, καὶ συνεπῶς τοὺς θεωροῦσε ὅλους τὸ ἴδιο, «Πρωτοχριστιανούς».

Ἀλλὰ ἡ ἀμφίσημη στάση τῶν Χριστιανῶν ἔναντι τῶν προχριστιανικῶν ἀπόψεων εἶναι σταθερὸ χαρακτηριστικό. Ἄλλες ἐπαινοῦνται κι ἄλλες ἐπικρίνονται. Δὲν ὑπῆρξε μιὰ πρωτοχριστιανικὴ περίοδος ὅπου ἁπλῶς ἐπικρίνονταν οἱ ἑλληνικὲς προχριστιανικὲς ἀντιλήψεις διαδεχόμενη ἀπὸ μιὰ ἄλλη περίοδο ὅπου ἁπλῶς ἐπαινοῦνταν οἱ ἑλληνικὲς προχριστιανικὲς ἀντιλήψεις χάρη σὲ μιὰ «συγκόλληση» Ἑλληνισμοῦ – Χριστιανισμοῦ (μιὰ μερίδα ἑλληνισμὸ καὶ μιὰ μερίδα χριστιανισμό). Πάντοτε διάβαζαν τοὺς Ἀρχαίους οἱ Χριστιανοί, καὶ πάντοτε καὶ ἐπαινοῦσαν καὶ κατέκριναν. Ἄλλη εἶναι ἡ ὑπαρκτὴ ἑλληνικότητα τοῦ βυζαντινοῦ – πατερικοῦ Χριστιανισμοῦ, τὴν ὁποία ὅμως δὲν θέλουν νὰ παραδεχτοῦν οἱ Μὴ Χριστιανοὶ διότι δὲν συνάδει μὲ τὴν ἀπόλυτη ἐναντίωσή τους στὴ βιβλικὴ κοσμοεικόνα, καὶ δὲν τοὺς συμφέρει νὰ τὴν ἀναδεικνύουν. Ἐννοεῖται ὅτι μόνο μισόκοσμη καὶ ἐχθρικὴ πρὸς τὴ φύση δὲν εἶναι ἡ παλαιοδιαθηκικὴ ἀντίληψη ποὺ ζητᾶ ἀπὸ τὸν ἄνθρωπο νὰ φυλάσσει τὴ φύση (Γένεσις, 2.15), νὰ προνοεῖ γιὰ τὴν ἀγρανάπαυση καὶ τὴν ξεκούραση τῶν ζώων ποὺ ὀργώνουν (Ἔξοδος 23.10 κ.ἑ.), νὰ μὴν κόβει τὰ δέντρα (Δευτερονόμιον, 20.19), νὰ ἐπιτρέπει τὴ συνέχιση τῶν εἰδῶν (Δευτερονόμιον, 22.6-7), ποὺ θεωρεῖ ὅτι ὁ «δίκαιος» δείχνει εὐσπλαχνία πρὸς τὰ ζῶα του (Παροιμίαι Σολομῶντος 12.10) καὶ ποὺ ἐμφανίζει τὸ Θεὸ νὰ φροντίζει γιὰ τὴν τροφὴ τῶν ζώων, πουλιῶν καὶ ψαριῶν (Γένεσις 1.30. Ψαλμός 103.11 κ.ἑ.) καὶ νὰ τὰ εὐλογεῖ νὰ αὐξάνονται καὶ νὰ πληθύνονται (Γένεσις 1.22)· οὔτε ἡ πρωτοχριστιανικὴ καινοδιαθηκικὴ ἀντίληψη, ποὺ ὑποστηρίζει ὅτι ἡ φύση ἀποθηριώνεται ἐξαιτίας τῶν ἀνθρώπινων ἁμαρτιῶν  (Πρὸς Ρωμαίους 8.22).

Προφανῶς, ὁ Κ. Π. δὲν ἦταν ἀντιχριστιανός. Ἐκτιμοῦσε ἀρκετὰ τὴν βυζαντινὴ τέχνη κι ἔγραψε σχετικὰ ἕνα βιβλίο. Ἂν κάτι δείχνει ἡ περίπτωσή του εἶναι σὲ τί βαθμὸ ἡ ἐκτίμηση γιὰ τὴ βυζαντινὴ τέχνη μπορεῖ νὰ συνδυαστεῖ μὲ τὴν ἄγνοια γιὰ τὴν βιβλικὴ κοσμοαντίληψη ἀλλὰ καὶ μὲ μιᾶς μορφῆς (συνάμα κλασσική, ὡστόσο) ἐξιδανίκευση τῆς Ἀρχαιότητας. Τίθεται, φυσικά, καὶ τὸ ἐρώτημα κατὰ πόσο μπορεῖ νὰ ἀντιληφθεῖ στὴν πληρότητά της τὴ βυζαντινὴ τέχνη κάποιος ποὺ ὄχι ἁπλῶς δὲν συμμερίζεται τὸ θρησκευτικὸ ὑπόβαθρο τῆς βυζαντινῆς τέχνης (αὐτὸ δὲν πειράζει τόσο), ἀλλά (καί) κυρίως δὲν τὸ ἔχει κατανοήσει.

Posted in Αρχαιότητα, θρησκεία | Tagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 1 σχόλιο

Καὶ ἄλλη λαϊκὴ ἀρχαία θρησκεία

Ξανά, ὅπως κι ἄλλες φορές, γιὰ τὰ λατρευτικὰ ἀγάλματα: Εἶναι ἢ δὲν εἶναι θεοί; Ὁ Πλούταρχος πιστεύει ὅτι δὲν εἶναι, ὅμως καταπολεμώντας τὴν ἀντίθετη ἄποψη ἀναγκάζεται νὰ πεῖ ὅτι ὑπάρχουν καὶ Ἕλληνες καὶ Αἰγύπτιοι –προφανῶς, ὁ λαός– ποὺ τὴν ἀσπάζονται:

…Ὅπως ἀκριβῶς καὶ ὅσοι ἀπὸ τοὺς Ἕλληνες δὲν ἔμαθαν κι οὔτε συνήθισαν νὰ λένε τὰ χάλκινα καὶ ἀνάγλυφα καὶ μαρμάρινα ἀγάλματα τιμὲς τῶν θεῶν ἀλλὰ θεοὺς καὶ ποὺ ὕστερα τολμοῦν νὰ λένε ὅτι ὁ Λάχαρης ξεγύμνωσε τὴν Ἀθηνᾶ, ὁ Διόνυσος κούρεψε τὸν Ἀπόλλωνα ποὺ εἶχε χρυσοὺς βοστρύχους, ὁ Δίας ὁ Καπελώνιος κατὰ τὸν ἐμφύλιο πόλεμο κάηκε καὶ καταστράφηκε, δὲ συνειδητοποιοῦν ὅτι παρασύρονται καὶ ἀσπάζονται ἐπικίνδυνες ἀπόψεις ὡς συνέπεια τῆς χρήσης τῶν λέξεων. Αὐτὸ ὄχι λιγότερο τὸ ἔχουν πάθει οἱ Αἰγύπτιοι ὅσον ἀφορᾶ τὰ τιμώμενα ζῶα. […] Οἱ πιὸ πολλοὶ ἀπὸ τοὺς Αἰγυπτίους, λατρεύοντας αὐτὰ τὰ ζῶα καὶ θεωρώντας τα ὡς θεούς, ἔχουν γεμίσει τὶς τελετουργίες τους ὄχι μόνο μὲ γελοιότητες καὶ χλευαστικὰ πράγματα…

Πλούταρχος, Ἴσις καὶ Ὄσιρις, 52-53 (μετ. Γ. Ἀ. Ράπτης).

Μιὰ συζήτηση γιὰ τὴν ἀρχαία θρησκεία βασιζόμενη στὶς ἀπόψεις τῶν λογίων εἶναι λανθασμένη γιὰ δύο λόγους. Πρῶτον, γιατὶ παραγνωρίζει τὶς δοξασίες καὶ τὶς λατρευτικὲς συνήθειες τῆς πλειονότητας γιὰ χάρη λίγων διανοουμένων. Δεύτερον, γιατὶ οἱ φιλόσοφοι καὶ διανοούμενοι τῆς Ἀρχαιότητας δὲν ἦταν τὸ ἀντίστοιχο τῶν χριστιανῶν Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας. Ἡ γνώμη τους δὲν ἦταν δεσμευτικὴ γιὰ κανέναν λάτρη τῶν θεῶν, ὅπως οἱ ἐκκλησιαστικοὶ κανόνες γιὰ τοὺς Χριστιανούς. Ἐπιπλέον, σὲ ἀντίθεση μὲ τοὺς χριστιανοὺς ἐπισκόπους καὶ Πατριάρχες, δὲν συγκαλοῦνταν σύνοδοι ἀρχαίων φιλοσόφων ὥστε νὰ ἀποφασίσουν γιὰ τὶς δέουσες θρησκευτικὲς ἀντιλήψεις καὶ πρακτικές. Ἄρα, αὐτὸ ποὺ μένει εἶναι τὰ δημόσια λατρευτικὰ τυπικὰ (τὸ μόνο γιὰ τὸ ὁποῖο ὑπῆρχε ὑποχρέωση τήρησης γιὰ ὅλους) καὶ οἱ ἰδιωτικὲς λατρευτικὲς ἀπόψεις καὶ συνήθειες.

Posted in Αρχαιότητα, θρησκεία | Tagged , , , | Σχολιάστε

Ἑλληνικοὶ μαγικοὶ πάπυροι ἤ: ἀρχαία θρησκεία

Εἶναι μιὰ συλλογή ἀπὸ ἑλληνόγλωσσους παπύρους ἀπὸ τὴν Αἴγυπτο. Ἂν κάτι δείχνουν, εἶναι ὅτι ἡ ἀρχαία θρησκεία ὅπως τὴν ἀντιλαμβανόταν ὁ μέσος ἄνθρωπος ἐκείνης τῆς ἐποχῆς, δὲν ἦταν οἱ ὑψιπετεῖς θεωρίες τῶν συγχρόνων του φιλοσόφων οὔτε οἱ φαντασιώσεις πολλῶν σημερινῶν ἄθεων (κάθε πολιτικῆς τάσης), ποὺ ἐντέλει ἀντιεπιστημονικὰ – πολεμικὰ ψάχνουν γιὰ ἕνα ἀντίπαλο δέος στὸν Χριστιανισμό (δὲν τοὺς καλύπτει ὁ Διαφωτισμός), ἀλλὰ κάτι πιὸ σκοτεινό. Χάρη στὶς ἀλλεπάλληλες καταστροφὲς τῶν μαγικῶν κειμένων ἀπὸ μορφωμένους Πολυθεϊστὲς (π.χ. Αὔγουστος) ἀλλὰ καὶ Χριστιανούς, δημιουργήθηκε –ἁπλὰ χάρη σὲ ὅσα προχριστιανικὰ κείμενα ἀπέμειναν– μιὰ στρεβλὴ εἰκόνα τῆς παγανιστικῆς Ἀρχαιότητας, ὡς ἐποχῆς ὀρθολογιστῶν καὶ διανοουμένων. Ἂς μὴν ξεχνᾶμε ὅτι στὸν παγανισμὸ δὲν ὑπῆρχαν δόγματα ἢ κανόνες ποὺ ἀπαγόρευαν τὴν μιὰ ἢ τὴν ἄλλη δοξασία, γι’ αὐτὸ καὶ ἡ μαγεία (ἐξαιρουμένης τῆς φαρμακείας) ἦταν κανονικότατο τμῆμα τῆς ἀρχαίας θρησκείας, συγκεκριμένα τῆς λαϊκῆς ἀρχαίας θρησκείας.

such literature is extremely important for the understanding of what people are really thinking and doing in a particular time, geographical area, or cultural context. Magical beliefs and practices can hardly be overestimated in their importance for the daily life of the people. The religious beliefs and practices of most people were identical with some form of magic, and the neat distinctions we make today between approved and disapproved forms of religion-calling the former «religion» and «church» and the latter «magic» and «cult» did not exist in antiquity except among a few intellectuals.

Thus the suppression of this magical literature has deprived us of one of our most important sources of ancient religious life. Modern views of Greek and Roman religions have long suffered from certain deformities because they were unconsciously shaped by the only remaining sources: the literature of the cultural elite, and the archeological remains of the official cults of the states and cities. […]

It is known that philosophers of the Neopythagorean and Neoplatonic schools, as well as Gnostic and Hermetic groups, used magical books and hence must have possessed copies. The Greek magical papyri are, however, original documents and primary sources. Their discovery is as important for Grcco-Roman religions as is the discovery of the Qumran tests for Judaism or the Nag Hanunadi library for Gnosticism […] throughout these sources we find citations of hymns, rituals, formulae from liturgies otherwise lost, and little bits of mythology called historiolae. These older materials are now embedded in a secondary contest, but by careful application of the methods of literary criticism they are often recoverable […]

Another interesting problem is posed by the fact that this material from Greco-Roman Egypt contains many sections that are Greek in origin and nature.» How did this older Greek religious literature find its way into Egypt? We do not, and probably never shall, know. In this older material, the Greek gods are alive and well. But Zeus, Hermes, Apollo, Artemis, Aphrodite, and others are portrayed not as Hellenic and aristocratic, as in literature, but as capricious, demonic, and even dangerous, as in Greek folklore. The gods and their activities resemble those in the popular myths and local cults, as reported by mythographers or by Pausanias. Therefore, strange as it may sound, if we wish to study Greek folk religion, the magical papyri found in Egypt are to be regarded as one of the primary sources.

H. Dieter Betz, Introduction to the Greek Magical Papyry, στό: H. Dieter Betz (ἐκδ.), The Greek Magical Papyri in transalation, including the demotic spells, Chicago 1986, σσ. xli – xlv.

Ἀλλὰ ἂς δοῦμε ὁρισμένα κείμενα.

In «King Pitys’ spell that leads (ἀγωγή) over any skull cup (σκύφος)» (IV. 1928-2005), the magician is instructed to recite a spell to Helios, in order that he may, as expressed, «give me power over this spirit that died a violent death (βιοθάνατον πνεῦμα), from whose dead body (σκῆνος) I hold this (skull cup)» (IV. 1947—50). Here the magician wants to have the power of the spirit of the dead body which, as we shall see, he intends to resurrect. […]  in a spell from the thirteenth magical handbook there is the only explicit implication of the PGM spells on that issue, as indicated in the title, «Resurrection of a dead body» («ἔγερσις σώματος νεκροῦ») (XIII.277-283). Here the magician conjures the «spirit» (πνεῦμα) roaming in air to enter the dead body, «fill it with the breath of life» (ἐνπνευμάτωσον), empower and resurrect it, and make it walk. This is an example of the magical process of ἐνπνευμάτωσις («filling with spirit»).

E. Pachoumi, Resurrection of the Body in the «Greek Magical Papyri», Numen 58.5/6 (2011), 729-740.

pgm lxvi

 

Posted in παλιά και νέα θεότητα, Αρχαιότητα, Αίγυπτος, θρησκεία | Tagged , , | Σχολιάστε

Μοζαραβικὰ χειρόγραφα: Ἀποκάλυψη

e2a7dbdf713af7ee3e02a95dd61fb333

violas_de_arco_en_un_manuscrito_del_an25cc2583o_900_-_950folio2b130r2bminiado2bdel2bbeati2bin2bapocalipsin2blibri2bduodecim

Beati in Apocalipsin libri duodecim

Posted in Δυτικοί, Μεσαίωνας, δυτική μεσαιωνική τέχνη | Tagged , , , | Σχολιάστε

χριστιανο-πλατωνισμοί

Gregory and Plato differ on whether the connection between the soul and the body is maintained after death. For Plato or the Platonists, death means a release of the soul from the body and its purification. The purification thesis of Phaedo, in which the pure soul should abandon the body as much as possible, reflects the cave allegory. In comparison, Gregory makes Macrina, a character in a play, say the following in relation to the thesis of Paul:

The Lord seems to be teaching that we who are living in the flesh (σάρξ) ought as much as possible to separate ourselves and release ourselves from its hold by the life of virtue, so that after death we may not need another death to cleanse us from the remains of the fleshly glue

We can say that, by replacing the word ‘body’ with ‘flesh’, Gregory introduces Paul’s distinction between the body and flesh, and thereby, modifies the theme of the soul’s purification of Plato. Specifically, while flesh is related to human nature in its sinfulness and needs to be purified likewise in the Platonic tradition, the resurrection body somehow retains its material elements that are united with the soul. As a biblical support, he quotes Paul’s assertion that “it is sown a physical body, it is raised a spiritual body” (1 Cor 15:42–44). Thus, unlike in the Platonic tradition, for Gregory the body, distinguished from flesh, need not be abandoned.

S. Tsuchihashi, The Likeness to God and the Imitation of Christ: The Transformation of the Platonic Tradition in Gregory of Nyssa, στό: G. Dunn – W. Mayer (ἐκδ.), Christians shaping identity from the Roman Empire to Byzantium : studies inspired by Pauline Allen [Supplements to Vigiliae Christianae : texts and studies of early Christian life and language 132], Leiden 2015, 113-114.

Κατὰ τὰ ἄλλα, ὁ Νύσσης πλατωνίζει. Συνεπῶς, πρέπει νὰ ποῦμε: Ὄχι μόνο ἡ χριστιανικὴ ἄποψη γιὰ τὸν ἄνθρωπο δὲν εἶναι ἀντιγραφὴ τῆς ἀρχαιοελληνικῆς, ἀλλὰ καὶ εἶναι καλύτερη τῆς ἀρχαιοελληνικῆς κι εὐτυχῶς ποὺ δὲν εἶναι ἀντιγραφή της. Ξεχνᾶνε, βέβαια, ὅλοι ὅτι στὸν Πλάτωνα ἡ μετενσάρκωση συνιστᾶ τιμωρία, καὶ ὄχι -ἀντίθετα μὲ τὶς σημερινὲς νεοεποχίτικες δοξασίες- μιὰ εὐχαριστη ἐναλλακτικὴ τῆς ἀνάστασης ἢ τοῦ ἀθεϊσμοῦ.

Posted in παλιά και νέα θεότητα, Αρχαιότητα, θρησκεία | Tagged , , , | Σχολιάστε

βιβλία

(γιὰ πέταμα.) Ὁ σημερινὸς ἄνθρωπος προτιμᾶ νὰ διαβάσει ἕνα σοβαρὸ βιβλίο γιὰ τὸ δημογραφικὸ παρὰ νὰ κάνει παιδιά. Ἐπὶ 400 ὁλόκληρα χρόνια, μὲ λιμοὺς καὶ λοιμούς, χωρὶς ἐπίδομα τέκνων, οἱ Ἕλληνες ἔκαναν παιδιά, τὸ ἕνα τοὺς τὸ ἅρπαζε ὁ Τοῦρκος. Ἀλλὰ αὐτοὶ συνέχιζαν νὰ κάνουν παιδιά. Ὅμως, ὁ σημερινὸς Ἕλληνας διαβάζει ἕνα συνταρακτικὸ ἄρθρο γιὰ τὴ μελλοντικὴ μείωση τοῦ πληθυσμοῦ, λέει «πώ! πώ!», κουνᾶ σπαραχτικὰ τὸ κεφάλι, καὶ διαβάζει τὸ ἑπόμενο διαλεχτὸ βιβλίο γιὰ ἄλλο κοινωνικὸ πρόβλημα. Γιὰ νὰ σοῦ προτείνει λύσεις, σχέδια, χάρτες, σωληνώσεις, δίκτυα, ἐνῶ ἡ μόνη λύση ποὺ ὑπάρχει στὸ σύμπαν εἶναι νὰ κάνει αὐτὸς παιδιά. Ἡ θέση του, ποὺ πιστεύει πὼς τοῦ ἀνήκει, εἶναι στὸ πιλοτήριο, νὰ δίνει κατευθυντήριες γραμμὲς στὶς μάζες. Ὅπως παλιά, ποὺ φώναζες ΠΡΟΕΔΡΕ καὶ γυρνοῦσαν οἱ μισοὶ τὸ κεφάλι. Ἅμα δὲ τοῦ θίξεις τὶς ἐκτρώσεις, φεύγει τὸ δημοκρατικὸ μακιγιάζ ἀπὸ πάνω του, γιατὶ ἕνα ἕμβρυο εἶναι σὰν τὰ νύχια σου. Τὰ κόβεις. Ὑπερπληθυσμός, θὰ σοῦ πεῖ. Ὄχι τῶν Ἑλλήνων, ἀλλὰ τῶν Μουσουλμάνων καὶ Ἀφρικανῶν, νὰ τοῦ ἀπαντήσεις; μάταιο. Ἄσε ποὺ καὶ λίγοι νὰ εἴμαστε δὲν πειράζει γιατὶ κατ’ ἄλλους θὰ μᾶς προστατέψει ὁ Θεός. Λεπτομέρεια: ὁ Θεὸς δὲν θὰ προστατέψει ἕναν λαὸ ποὺ δὲν δίνει δεκάρα γι’ αὐτόν, ἀλλὰ οἱ λιγοπροστατευτάκηδες κάνουν σὰν νὰ μὴν ὑπάρχει αὐτὴ ἡ λεπτομέρεια. Τὸ ὅτι λιγοστεύουμε δὲν εἶναι ἡ ἀπόδειξη ἢ ἐγγύηση ὅτι «στὸν ἑπόμενο πόλεμο / συμφορά, ὁ Θεὸς θὰ μᾶς προστατεύσει θαυματουργικά» (θαυματολογία), ἀλλὰ ὅτι «μᾶς ἔχει παρατήσει, ὅπως κι ἐμεῖς αὐτόν» καὶ πᾶμε ἄκλαφτοι (ἀφοῦ δὲν ὑπάρχουν παιδιὰ καὶ παιδιὰ συγγενῶν, γιὰ νὰ φροντίσουν τὴν ταφή μας). Δὲν ὑπάρχει λατρεία χωρὶς θυσία, ποὺ λένε. Καὶ ἡ λατρεία τοῦ ἄτεκνου ἑαυτοῦ ἔχει θυσία μελλοντική. Τὸν ἑαυτὸ ὡς θύμα, ὡς πτῶμα ξεχασμένο γιὰ μέρες στὸ διαμέρισμά του ἢ στὸ γηροκομεῖο, σὲ ἀνώνυμο τάφο. Δὲ βαριέσαι, μιὰ ζωὴ τὴν ἔχουμε κι ἂν δὲν τὴ γλεντήσουμε καὶ δὲ διαβάσουμε κανὰ βιβλίο, τί θὰ καταλάβουμε.

Posted in Ελλάδα, κοινωνία | Tagged , , | Σχολιάστε

Χριστιανισμοὶ ἄνευ χριστιανῶν

Ἂν μιὰ μερίδα τῆς Ἀριστερᾶς (ἡ χριστιανική) θὰ ἤθελε ἐναρμονιζόμενη μὲ τὴν μόδα τῆς πολυπολιτισμικότητας νὰ ἐξοβελίσει τὸν Ἑλληνισμὸ ἀπὸ τὰ δόγματα (π.χ. οὐσία, ὑπόσταση) καὶ τὴ δογματικὴ ἀναζήτηση τοῦ ἱστορικοῦ Χριστιανισμοῦ (δηλ. τὸ γεγονὸς ὅτι μόνο οἱ Ἕλληνες καὶ οἱ φιλοσοφικὰ ἐξελληνισμένοι ἔθεσαν τέτοια φιλοσοφικὰ ζητήματα-ἐρωτήματα στὴ χριστιανικὴ θεολογία), μιὰ ἄλλη μερίδα τῆς Ἀριστερᾶς μαζὶ μὲ τὴν Ἀκροδεξιὰ ἐπιθυμεῖ τὸν ἐξελληνισμὸ τοῦ Χριστιανισμοῦ μὲ ἕναν τρόπο ἀντίστοιχο.  (Φυσικά, ὁ λόγος ποὺ τὸ ἐπιθυμοῦν δὲν εἶναι πάντα ὁ ἴδιος.) Εἴτε μὲ τὴν ἀναγωγὴ τῆς θεολογικῆς «οὐσίας» τοῦ Χριστιανισμοῦ σὲ ἀποκλειστικὰ ἱστορικοὺς παράγοντες (ἑλληνιστικὴ ἐποχὴ καὶ Ρώμη), εἴτε μὲ τὴ θεωρία -χάρη στὸ φιλοσοφικὸ ψάξιμο ψύλλων στ’ ἄχυρα- τῆς κλοπῆς ἰδεῶν ἀπὸ τὸν Ἑλληνισμό (τριάδα, φιλοσοφικὸς ἑνοθεϊσμός), εἴτε μὲ μιὰ μπακάλικη-γυράδικη ἀντίληψη περὶ σύνθεσης Ἑλληνισμοῦ-Χριστιανισμοῦ (2 μέρη Ἑλληνισμὸς καὶ 2 Χριστιανισμός, τί Ἄδωνις τί Χριστός κ.λπ.) εἴτε μὲ σύγχρονες ἐκδοχὲς τοῦ Μαρκιωνισμοῦ (ἀπόρριψη τῆς Π. Διαθήκης). Τὸ τελευταῖο, ἡ «ἀπο-παλαιοδιαθηκοποίηση» τοῦ Χριστιανισμοῦ, κατὰ παράδοξο τρόπο θὰ ἔβρισκε σύμφωνη καὶ μιὰ μερίδα ἐθνικιστῶν ἰουδαίων Ἑβραίων, ποὺ θὰ ἤθελαν νὰ ἐμφανιστεῖ καὶ νὰ γίνει κοινὰ ἀντιληπτὸς ὁ Χριστιανισμὸς ὡς ἄσχετος μὲ τὸ θρησκευτικὸ ὄραμα καὶ προσδοκίες τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης κι ἄρα ἀπονομιμοποιημένος μεταφυσικὰ καὶ θρησκευτικά. (Διότι οἱ ἄθεοι Ἕλληνες «ἀπο-παλαιοδιαθηκιστές» δὲν δίνουν δεκάρα γιὰ τὴν κύρια, θρησκευτική, πτυχὴ τοῦ Χριστιανισμοῦ, ἄρα γιὰ τὶς τύχες του ὡς θρησκείας-ζωντανῆς πίστης, καὶ τὸν βλέπουν μόνο ὡς παράδοση, τέχνη, ἔθνος καὶ πολιτική -ἐνῶ ἀντικειμενικὰ καταρχὰς ἡ πίστη ἐμπνέει καὶ παράγει τὴν παράδοση / τέχνη κι ὄχι τὸ ἀντίθετο) Φαντάζομαι ὅτι ὅλα τὰ ἐπιχειρήματα δὲν πείθουν τὴν ἀντίθετη πλευρά. Ἄσε ποὺ ὑπάρχει ἕνα πραγματικὸ ἀδιέξοδο σὲ κάθε μάταιη συζήτηση Χριστιανῶν καὶ μὴ Χριστιανῶν ποὺ πιστεύουν στὰ παραπάνω: Τὸ ἀδιέξοδο τῆς μεταφυσικῆς, στὴν ὁποία ἐντέλει βασίζεται κάθε ἐπιχείρημα καὶ τῶν δυὸ πλευρῶν. Οἱ μὲν δὲν βλέπουν κανένα θεὸ κι ἔτσι, σοῦ λένε, ὅλα αὐτὰ εἶναι μυθολογία, ἄρα ἐξηγήσιμα μὲ ἀποκλειστικὰ ἱστορικὰ αἴτια. Ἔτσι, λ.χ. ἡ Ρώμη γιὰ τοὺς ἄθεους ἔφτειαξε τὴν οὐσία τοῦ Χριστιανισμοῦ λ.χ. ὡς λατρεία τοῦ αὐτοκράτορα-θεοῦ. Γιὰ τοὺς Χριστιανοὺς ἀντίθετα, ἡ Ρώμη εἶναι ἁπλῶς τὸ ἑνοποιημένο πλαίσιο ὅπου ἡ ἐξάπλωση τοῦ Χριστιανισμοῦ μποροῦσε νὰ γίνει χωρὶς τὸ ἐμπόδιο τῆς ἐθνι(κιστι)κῆς κρατικῆς θρησκείας καθὼς καὶ ἕνα σύνολο ἀπὸ καλλιτεχνικὰ κ.ἄ. μοτίβα καὶ φιλοσοφικὰ ζητήματα μὲ τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ ἀσχοληθεῖ ὁ Χριστιανισμός, καὶ σὲ καμμία περίπτωση δὲν εἶναι ἡ ρωμαϊκότητα πηγὴ λ.χ. τῆς Ἀποκάλυψης, τῶν ποικίλων καὶ διαφόρων κεντρικῶν χριστιανικῶν ἀντιλήψεων, οὔτε ἦταν ὁ Χριστιανισμὸς ἕνα ἐπαναστατικὸ κίνημα ποὺ ξέπεσε σὲ ἠθικοθρησκευτικὸ ὅπως πίστευαν οἱ προπολεμικοὶ κομμουνιστές, οὔτε ἔγινε ἀποδεκτὴ ἡ ἀρειανικὴ συσχέτιση αὐτοκράτορα καὶ θεοῦ. Εἶναι ὁλοφάνερο τὸ χάσμα στὶς άντιλήψεις.

Εἶναι φανερὸ ὅτι μπορεῖς νὰ ἀναμετρηθεῖς μὲ μιὰ τέτοια ἄποψη μόνο ἱστορικά (δηλ. μὲ τρόπο ποὺ καταλαβαίνουν οἱ ἴδιοι οἱ μὴ Χριστιανοί -ἄλλο ἂν γιὰ τοὺς Χριστιανοὺς καὶ ὁ Χριστιανισμὸς εἶναι ἀποδείξιμος ἱστορικὰ κι ὄχι φιλοσοφικά) κι ὄχι θεολογικάμεταφυσικά. Καὶ συγκεκριμένα ὅσον ἀφορᾶ στὶς ἐγκόσμιες ἐκτιμήσεις τους. Πίστευαν ἢ ὄχι, ὅλοι αὐτοί, ἕως καὶ πρὶν ἀπὸ 30-40 χρόνια, στὸ βέβαιο τῆς κατάρρευσης τοῦ καπιταλισμοῦ ἐξαιτίας τῶν ἀντιφάσεών του; Πίστευαν ὅτι ἡ ἐπανάσταση ἐπίκειται ἄμεσα (ἤδη στὸν Μάρξ); Πίστευαν ὅτι τὰ γνωστὰ κράτη τους καὶ τὰ «κινήματα» θὰ ἔφερναν τὴν ἀλλαγὴ στὸν πλανήτη; Πίστευαν καὶ ὅτι ὅσα ἔκτροπα καὶ νὰ ἔγιναν σ’ αὐτὰ τὰ κράτη στὸ τέλος συμψηφιζόμενα τὰ ἀρνητικὰ μὲ τὰ θετικά, εἶχαν κοινωνικὰ-ἀνθρώπινα ἕνα θετικὸ ἄθροισμα; Πίστευαν ὅτι ἡ ἐκκοσμικευμένη δυτικοευρωπαϊκὴ κοινωνία εἶναι ἡ ὕψιστη βαθμίδα τοῦ πολιτισμοῦ, μὲ αὐταπόδεικτες κι ἐντέλει αἰώνιες – παγκόσμια ἀποδεκτὲς τὶς ἀξίες της; Πίστευαν στὴν θετικὴ ἐπίδραση τῆς ἐλεύθερης Ἀγορᾶς; Ὁ ἀρχαιοκεντρικὸς καὶ ἄθεος Δαυλὸς δὲν ἦταν ποὺ προφήτεψε τὸ 2001 (σὲ ἀνύποπτο ἀλλὰ καὶ διαφορετικὸ χρόνο μὲ τὸν ἀρχαιολάτρη Κεραμμυδά, ποὺ προφήτεψε τὸ ἴδιο) ὅτι ὁ «θρίαμβος τῆς Ἑλληνικότητας» θὰ λάμβανε χώρα γύρω στὸ 2011-2014, δηλαδή –ὅπως ἀποδείχθηκε μετά– στὰ χειρότερα (ἕως τώρα) χρόνια τῆς κρίσης καὶ ἑλληνικῆς παρακμῆς;; Ἂν λοιπὸν οἱ ἱστορικο-κοινωνικὲς ἐκτιμήσεις τῶν ἄθεων πῆγαν τόσο στράφι, ἂν ἔπεσαν τόσο ἔξω σὲ πράγματα τόσο ἁπλά, γιατί δὲν γίνονται πιὸ μετριοπαθεῖς ὡς πρὸς τὶς «ἀνακαλύψεις» καὶ τὶς ἀπόψεις τους γιὰ πολὺ πιὸ μυστήρια πράγματα, καὶ γιὰ τὸν Χριστιανισμό, ποὺ ξεπερνᾶ κατὰ πολὺ τὸν στενὸ νεοτερικὸ ὁρίζοντά τους; Καὶ τέλος, εἶναι ἕνα εἶδος φιλοσοφικῆς ἀγένειας νὰ προσπαθοῦν νὰ ἐξηγήσουν τὰ πάντα ὅσον ἀφορᾶ τὸ Χριστιανισμό, παρουσιάζοντάς τον διαφορετικὰ ἀπὸ ὅ,τι ὁ ἴδιος αὐτοπαρουσιάζεται. Κανεὶς Χριστιανὸς δὲν ἀποφάνθηκε ποιὰ ἐκδοχὴ τοῦ Μαρξισμοῦ / Ἀναρχισμοῦ εἶναι ἡ φιλοσοφικὰ ὀρθότερη καὶ ἡ συνεπέστερη,  ἄσχετα ἂν τὸν ἐπικρίνει στὰ κεντρικά του φιλοσοφικὰ σημεῖα καὶ δέχεται ὁρισμένα ἄλλα. Κατανοῶ τὴν ἀνάγκη τοῦ καθενὸς γιὰ μιὰ ὁλιστικὴ θεώρηση τῆς ἱστορίας ὥστε νὰ κατασκευαστοῦν ὅλα τὰ μεγάλα θεωρητικὰ οἰκοδομήματα τοῦ 19ου αἰ., ἀλλὰ θὰ ὑπάρχει πάντα ἀντίλογος σχετικὰ μὲ τὴν παρερμηνεία ποὺ κάνει ὁ καθένας. Ἔχω μεγαλύτερο πρόβλημα μὲ ὅσους ἄθεους θέλουν νὰ ποῦν, νὰ βγάλουν ἑτυμηγορία, μιὰ γιὰ πάντα, τί ἦταν «στὴν πραγματικότητα» ὁ Χριστιανισμός, παρὰ μὲ ὅσους γκρέμιζαν ἐκκλησίες καὶ σκότωναν παπάδες. Οἱ πρῶτοι έμπλέκονται σὲ ζητήματα ταυτότητας κοσμοσυστημάτων γιὰ τὰ ὁποῖα ἔχουν διαβάσει πολὺ λίγα πρωτογενὴ πράγματα ἢ καθόλου. Στὰ πεταχτὰ ἡ Καινὴ Διαθήκη. Δὲν ἔχουν διαβάσει Ἀπολογητές, δὲν ἔχουν διαβάσει Πατέρες, δὲν ἔχουν διαβάσει τὶς Συνόδους, δὲν ἔχουν διαβάσει ἐκκλησιαστικοὺς ἱστορικούς, δὲν ἔχουν διαβάσει μοναστικὰ κείμενα, δὲν ἔχουν διαβάσει βίους ἁγίων καὶ μαρτυρολόγια τῆς πρωτοχριστιανικῆς ἐποχῆς….ΔΕΝ. Οἱ δεύτεροι περιορίζονται κυρίως στὴν πολεμική.

Posted in παλιά και νέα θεότητα, αθεϊσμός, θρησκεία | Tagged , , , , | Σχολιάστε

Ὁ ἰουδαϊκὸς «ἀνθελληνισμός»

Συχνά, γίνεται λόγος γιὰ τὸν χριστιανικὸ «ἀνθελληνισμὸ» ποὺ συνέχισε τὸν ἑβραϊκὸ «ἀνθελληνισμό». Ὅμως, εἶναι περίεργο ποὺ οἱ τόσο καλοὶ μελετητὲς τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης οἱ ὁποῖοι κάνουν λόγο γιὰ ἀνθελληνισμὸ ξέχασαν νὰ διαβάσουν μερικὰ βιβλία της, πρὸς τὸ τέλος. Γιὰ νὰ δοῦν πόσο βίαια ὁ ἐκλεπτυσμένος, φιλοσοφημένος, μὴ δογματικός, μὲ κατάφαση πρὸς τὸ ἀνθρώπινο σῶμα κ.λπ. κ.λπ. ἑλληνιστικὸς Ἑλληνισμὸς φέρθηκε στοὺς Ἑβραίους, ὥστε ἀπὸ τότε νὰ τοῦ βγεῖ τὸ ὄνομα -τῶν «Ἑλλήνων». Πράγματι, σὲ ὅλες τὶς δημοφιλεῖς ἀφηγήσεις περὶ ἰουδαϊκοῦ καὶ κατόπιν χριστιανικοῦ «ἀνθελληνισμοῦ» μένει κανεὶς στὸ τέλος μὲ τὴν ἀπορία: γιατί ἔγιναν τόσο ἀνθέλληνες οἱ Ἰουδαῖοι τῶν ἑλληνιστικῶν χρόνων; Μύγα τοὺς τσίμπησε;

Ἀκόμη πιὸ ὄμορφο εἶναι τὸ γεγονὸς ὅτι οἱ συνήθεις «ἀντιρατσιστὲς» καὶ «ἐχθροὶ τοῦ ἀντισημιτισμοῦ», ἀφενὸς γοητευμένοι κι αὐτοὶ ἀπὸ τὸν «Ἑλληνισμό», δηλαδὴ τὸν (νεοτερικἀ – ἀντιχριστιανικὰ ἐκλαμβανόμενο) προχριστιανικὸ Παγανισμὸ καὶ τὸν προχριστιανικὸ Ἑλληνισμό, ἀφετέρου μαγεμένοι ἀπὸ τὸν ἀντιεβραῖο Μάρξ (καὶ τὸν ἀντιιμπεριαλιστικὸ πολιτικαντισμὸ τῆς ΕΣΣΔ), σιωποῦν ἐκκωφαντικὰ γιὰ περιπτώσεις σὰν τὶς παρακάτω. Αὐτοὶ οἱ ἐπαγγελματίες «ἀντιρατσιστὲς» εἶναι -βλέπετε- ἀντιρατσιστὲς μόνο στὶς περιπτώσεις ὅπου τοὺς συμφέρει πολιτισμικὰ καὶ πολιτικά, ἀκόμη καὶ γιὰ αὐτοὺς τοὺς Ἑβραίους: δηλαδή, μόνο ὅταν «Χριστιανοὶ» ἢ μᾶλλον πρώην Χριστιανοί (Γερμανοὶ μετὰ τὸν Kulturkampf τοῦ 19ου αἰ.) ἐκδηλώνουν ἔμπρακτα ἀντιεβραϊκὰ αἰσθήματα. Ποτὲ ὅμως δὲν ἐξεγείρονται οἱ «ἀντιρατσιστὲς», ὅταν τέτοια ἀντιεβραϊκὰ αἰσθήματα ἐκδηλώνουν οἱ Παγανιστές, Ρωμαῖοι ἢ ἀρχαῖοι Ἕλληνες. Ἂς διαβάσουμε λίγη Π.Δ. λοιπόν:

Α΄ ΜΑΚΚΑΒΑΙΩΝ, α΄

20 Ἀφοῦ κυρίεψε τὴν Αἴγυπτο, τὸ ἔτος 143 ὁ Ἀντίοχος γύρισε καὶ ἐπιτέθηκε ἐναντίον τοῦ Ἰσραὴλ καὶ τῆς Ἱερουσαλὴμ μὲ πολὺ στρατό.

21 Μπὴκε μὲ μεγάλη ἀλαζονεία στὸ ναὸ καὶ ἅρπαξε τὸ χρυσὸ θυσιαστήριο τῶν θυμιαμάτων, τὴ λυχνία καὶ ὅλα τὰ ἐξαρτήματά της.

22 Πῆρε ἐπίσης τὴν τράπεζα τῆς προθέσεως καὶ τὰ σκεύη ποὺ χρησιμοποιοῦνταν γιὰ τὶς σπονδές, τὶς φιάλες καὶ τὰ χρυσὰ θυμιατήρια, τὶς κουρτίνες καὶ τὰ στεφάνια καὶ τὶς χρυσὲς διακοσμήσεις ποὺ ὑπῆρχαν στὴν πρόσοψη τοῦ ναοῦ…

41 Ὁ βασιλιὰς Ἀντίοχος … διέταξε νὰ γίνουν ὅλοι οἱ λαοὶ ἕνας

42 καὶ νὰ ἐγκαταλείψουν ὁ καθένας ἀπ’ αὐτοὺς τοὺς δικούς του νόμους.

44 Ὁ βασιλιὰς ἔστειλε ἐπίσης ἐπιστολὲς μὲ ἀγγελιοφόρους στὴν Ἱερουσαλὴμ καὶ στὶς πόλεις τοῦ Ἰούδα καὶ διέταζε τοὺς Ἰσραηλίτες νὰ υἱοθετήσουν ξενόφερτα ἔθιμα στὴ χώρα.

45 Ἀπαγόρευσε τὴν προσφορὰ τῶν ὁλοκαυτωμάτων καὶ κάθε ἄλλης θυσίας καὶ σπονδῆς στὸ ναό. Ἐπέτρεψε τὴ βεβήλωση τῶν Σαββάτων καὶ τῶν ἑορτῶν

48 Τοὺς ἀπαγόρευσε νὰ κάνουν περιτομὴ στὰ παιδιά τους

49 ἀπαίτησε νὰ ξεχάσουν τὸ Νόμο καὶ νὰ ἀλλάξουν ὅλα τὰ ἔθιμά τους.

50 Ὅποιος δὲν θὰ συμμορφωνόταν μὲ τὴ διαταγὴ τοῦ βασιλιᾶ θὰ ἐτιμωρεῖτο μὲ θάνατο.

56 Ἐπίσης, ὅσα βιβλία τοῦ νόμου βρῆκαν, τὰ ἔσχισαν καὶ τὰ ἔκαψαν.

57 Ἂν κάποιος εἶχε ἕνα βιβλίο τοῦ νόμου ἢ τηροῦσε τὸ νόμο, αὐτὸν τὸν σκότωναν, σύμφωνα μὲ τὴ διαταγὴ τοῦ βασιλιᾶ.

58 Αὐτὰ λοιπὸν ἔκαναν οἱ ἀξιωματοῦχοι κάθε μήνα μὲ τὴν ἐξουσία ποὺ εἶχαν, στοὺς πιστοὺς Ἰσραηλίτες, ποὺ τοὺς ἀνακάλυπταν σ’ ὅλες τὶς πόλεις.

Β΄ ΜΑΚΚΑΒΑΙΩΝ, στ΄

1 Μετὰ ἀπὸ λίγον καιρὸ ὁ βασιλιὰς Ἀντίοχος ἔστειλε στὴν Ἱερουσαλὴμ ἕναν Ἀθηναῖο γέροντα γιὰ ν’ ἀναγκάσει τοὺς Ἰουδαίους νὰ ἐγκαταλείψουν τοὺς νόμους τοῦ Θεοῦ.

2 Ἐπίσης, εἶχε σκοπὸ νὰ βεβηλώσει καὶ τὸ ναὸ στὰ Ἱεροσόλυμα καὶ νὰ τὸν μετονομάσει σὲ ναὸ τοῦ Ὀλυμπίου Διός. Ἐπίσης τὸ ναὸ στὸ ὅρος Γαριζὶν ἤθελε νὰ τὸν μετονομάσει σὲ ναὸ τοῦ Διός, προστάτη τῶν ξένων.

6 Κανεὶς δὲν ἐπιτρεπόταν νὰ τηρεῖ τὴν ἀργία τοῦ Σαββάτου ἢ τὶς πατροπαράδοτες γιορτὲς οὔτε κἂν νὰ ὁμολογεῖ πὼς εἶναι Ἰουδαῖος.

7 …Κι ὅταν γιορτάζονταν τὰ Διονύσια, συμμετεῖχαν ὑποχρεωτικὰ στὴν πομπὴ πρὸς τιμὴν τοῦ Διόνυσου κρατώντας κισσοὺς στὰ χέρια.

8 Ἐπίσης μὲ σύσταση τοῦ Πτολεμαίου διατάχθηκαν οἱ γειτονικὲς ἑλληνικὲς πόλεις νὰ ὑποχρεώνουν τοὺς Ἰουδαίους νὰ τηροῦν τὰ ἔθιμα τῶν Ἐθνικῶν καὶ νὰ τρῶνε ἀπὸ τὶς θυσίες τους.

9 Ἐπίσης, διατάχθηκαν νὰ σκοτώνουν ὅσους Ἰουδαίους δὲν θὰ ἦταν πρόθυμοι νὰ υἱοθετήσουν τὰ ἑλληνικὰ ἔθιμα.

10 Δυὸ γυναῖκες ποὺ ἀνακαλύφθηκαν νὰ ἔχουν κάνει περιτομὴ στὰ παιδιά τους, διαπομπεύθηκαν στὴν πόλη μὲ τὰ βρέφη κρεμασμένα στὰ στήθη τους καὶ τέλος τὶς γκρέμισαν ἀπὸ τὸ τεῖχος.

11 Κάποιους ἄλλους, ποὺ εἶχαν καταφύγει ὁμαδικὰ στὶς γύρω σπηλιὲς γιὰ νὰ γιορτάσουν κρυφὰ τὸ Σάββατο, τοὺς κατήγγειλαν στὸ Φίλιππο καὶ τοὺς ἔκαψαν ὅλους μαζί.

 

Β΄ ΜΑΚΚΑΒΑΙΩΝ, ζ΄

1 Μιὰ ἄλλη φορά, συνελήφθησαν ἑφτὰ ἀδέρφια μαζὶ μὲ τὴ μητέρα τους καὶ πιέζονταν ἀπὸ τὸ βασιλιὰ μὲ μαστιγώσεις καὶ χτυπήματα νὰ φᾶνε χοιρινὰ κρέατα, ἀπαγορευμένα ἀπὸ τὸ νόμο μας.

3 … ὁ βασιλιὰς διέταξε νὰ πυρακτώσουν τηγάνια καὶ καζάνια.

4 Ὅταν αὐτὰ πυρακτώθηκαν, διέταξε ἀμέσως νὰ κόψουν μπροστὰ στὴ μάνα του καὶ στὰ ἕξι ἀδέρφια του τὴ γλώσσα αὐτοῦ ποὺ ἀντιμίλησε. Ἀκόμη διέταξε νὰ τοῦ βγάλουν τὸ δέρμα τοῦ κεφαλιοῦ του καὶ νὰ τοῦ κόψουν τὰ ἄκρα.

5 Ὅταν τὸν ἀχρήστεψαν ἐντελῶς, ὁ βασιλιὰς διέταξε νὰ τὸν ὁδηγήσουν ζωντανὸ ἀκόμα στὴ φωτιὰ καὶ νὰ τὸν τηγανίσουν.

7 … οἱ στρατιῶτες ἔφεραν τὸν δεύτερο γιὰ νὰ τὸν ἐμπαίξουν. Τοῦ ξερίζωσαν τὸ δέρμα τοῦ κεφαλιοῦ του μαζὶ μὲ τὸ τρίχωμα, καὶ τὸν ρωτοῦσαν: «Θὰ φᾶς ἢ ὄχι πρὶν σὲ βασανίσουμε σὲ κάθε μέλος τοῦ σώματός σου;»

 

Γ΄ ΜΑΚΚΑΒΑΙΩΝ, β΄

28 [ὁ Πτολεμαῖος ὁ Φιλοπάτωρ διέταξε] …νὰ καταγραφοῦν ὅλοι οἱ Ἰουδαῖοι σὲ καταλόγους καὶ νὰ γίνουν δοῦλοι. Καὶ ὅσοι ἀντιδροῦν, νὰ συλλαμβάνονται μὲ τὴ βία καὶ νὰ ἐκτελοῦνται

29 Αὐτοὶ ποὺ θὰ ἀπογράφονται, θὰ σημαδεύονται στὸ σῶμα τους μὲ πυρακτωμένο σίδερο καὶ μὲ τὸ σῆμα τοῦ θεοῦ Διόνυσου, δηλαδὴ ἕνα φύλλο κισσοῦ…

 

Αὐτὸς εἶναι ὁ πλουραλιστικός, οἰκουμενικὸς παγανιστικὸς ἑλληνιστικὸς Ἑλληνισμός, γιὰ τὸν κοσμοπολιτισμὸ καὶ τὴν ἀνεκτικότητα τοῦ ὁποίου φουσκώνουν τὰ νεοελληνικὰ στήθη μέχρι νὰ σκάσουν. Κι ὅμως, τὸ βιβλίο τῶν Μακκαβαίων δὲν εἶναι ἐγγενῶς ἀνθελληνικό. Στρέφεται κατὰ ὄχι τῶν Ἑλλήνων γενικά, μὰ κατὰ τῶν Ἑλλήνων ποὺ καταπίεζαν τοὺς Ἑβραίους. Στὸ Α΄ Μακκαβαίων ιβ΄, οἱ ἀρχαῖοι Σπαρτιάτες χαρακτηρίζονται ὡς ἀδέρφια τῶν Ἰουδαίων. Ἐνδιαφέρων εἶναι ὁ στίχος 19 κ.ἑ.:

19 Τὸ ἀντίγραφο τῆς ἐπιστολῆς ποὺ εἶχαν [οἱ Σπαρτιάτες] στείλει στὸν [ἰουδαῖο ἀρχιερέα] Ὀνία εἶναι τὸ ἑξῆς.

20 «Ὁ Ἄρειος, βασιλιὰς τῶν Σπαρτιατῶν, στέλνει χαιρετισμοὺς στὸν ἀρχιερέα Ὀνία

21 Βρέθηκε γραμμένο γιὰ τοὺς Σπαρτιάτες καὶ τοὺς Ἰουδαίους ὅτι εἶναι ἀδελφοὶ λαοὶ καὶ ὅτι κατάγονται καὶ οἱ δύο λαοὶ ἀπὸ τὸν Ἀβραάμ.

22 Ἐμεῖς σᾶς ἀπαντοῦμε ὅτι […] τὰ δικά μας εἶναι δικά σας […]».

Δὲν ἔχει σημασία, φυσικά, ἂν ὅλα αὐτὰ ἀληθεύουν, ἀλλὰ ὅτι οἱ «ἀνθέλληνες» Ἰουδαῖοι δὲν ἦταν γενικὰ ἀνθέλληνες, κι ὅτι διαμαρτύρονταν μόνο κατὰ τῶν Ἑλλήνων τῆς Συρίας καὶ τῆς Αἰγύπτου, ποὺ τοὺς καταπίεζαν στὸν τόπο τους. Φυσικά, ἄλλο τὸ βάρος τῶν ἑλληνιστικῶν γιγάντων κι ἄλλο τῆς Λακεδαιμονίας.

Posted in παλιά και νέα θεότητα, Αρχαιότητα, Εβραίοι, θρησκεία | Tagged , , , , , , , , , , | 4 Σχόλια

Ἡ ρωμαϊκὴ ἁρπαγὴ ἑλληνικῶν ἀγαλμάτων

S. E. Alcock, Graecia capta. The landscapes of Roman Greece, Cambridge 19963, σσ. 178-179:

The most common examples of cult displacement are undoubtedly the innumerable statues removed from Greek cities and sanctuaries as “plunder” by Roman troops or by greedy emperors. Many specific cases are recorded: the depredations of Mummius at Corinth supplied Rome with its “greatest number and best of the public monuments” (Strabo 8.6.23); Sulla’s snatching of the precious ivory image of Athena from Boeotian Alalkomenai led to the sanctuary’s subsequent neglect; and Nero, with his “universal irreverence”, appropriated no less than five hundred bronze statues, “some of gods, some of men,” from Delphi (Pausanias 10.7.1) and others from Olympia (Pausanias 5.25.9; 5.26.3). Nor were cult images the only target of these “looters”;  “among other Athenian treasures,” Sulla removed votive shields from the stoa of Zeus Eleutherios at Athens.

Two general points are worth making about such instances of “displacement”. First, the objects selected –cult statues, votives related to a people’s mythic or recent past– did not represent antiquites, curiosities or objets d’art to the Greeks, whatever the supposed Roman (or indeed modern) perception of them. As sacred things, they contained and declared the history and identity of individual civic entities, as well as of the Greeks as a whole. […]

If Greek responses to such actions have at times been underestimated, so too the intentions of the imperial agents (whether generals or emperors) have frequently been misinterpreted. Put simply, these actions have been taken far too inconsequentially and dismissed as the behavior of either of boors (Mummius) or of connoisseurs (Marcellus), men interested only in plunder or ornament. Other, more sinister motives lurk in the background: the source of Caligula’s (and later Nero’s) interest in the beautiful Eros from Thespiai, for instance, is all too clear. Yet while a fascination with Greek art and a lust for loot cannot be denied, Roman consciousness of exactly what they were taking from the Greeks must also be allowed. Depriving one’s enemy of sacred objects and possessing them yourself served two related purposes: defeating them in perpetuity and adding the power of their gods to your own symbolic arsenal. As Richard Gordon has observed, “there was a particular value in depriving a conquered city of its religious sculpture and painting, since this action ‘removed’ its gods, in much the same way that the traditional Roman practice of evocation removed the power of a divinity from the enemy to the Romans”.

 

Ὑπάρχει ἕνα ἰσχυρὸ ρεῦμα ποὺ σκίζει τὰ ροῦχα του ὀδυρόμενο γιὰ τὴν μεταφορὰ ἀγαλμάτων τῆς Ἑλλάδας γιὰ καλλιτεχνικοὺς λόγους ἀπὸ τὸν Μέγα Κωνσταντίνο στὴν Κωνσταντινούπολη, ἀλλὰ ἀποσιωπᾶ τὴν γιὰ παγανιστικοὺς – θρησκευτικοὺς καὶ ἄλλους λόγους μεταφορὰ πολλαπλάσιου ἀριθμοῦ ἀγαλμάτων ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα στὴ Ρώμη, ἀπὸ ρωμαίους «πολυθεϊστές». Εἶναι πολλὰ τὰ λεφτὰ ὅσων χρηματοδοτοῦν τρεῖς δεκαετίες τώρα τοὺς ἀγανακτισμένους ἕλληνες νεοπαγανιστές, βλέπεις.

Posted in τέχνη, Αρχαιότητα, Ελλάδα, Ρωμαίοι, θρησκεία | Tagged , , , , , , , , , , , , , | Σχολιάστε

Κωνσταντακόπουλος – Πατριαρχεῖο

Ἐκεῖ, στὸ κείμενο, ποὺ διαβάζω ὅτι οἱ Δυτικοὶ «χρειάζονται μιὰ Ἑλλάδα χωρὶς Ἕλληνες», καὶ περιμένω φυσιολογικὰ κατόπιν νὰ γίνει λόγος γιὰ τὰ κύματα νέων κατοίκων (Μουσουλμάνων) ἢ ἔστω τὴ φυγὴ τῶν φιλοπάτριδων νέων Ἑλλήνων (πού, ἔπειτα ἀπὸ προπαγάνδα 37 χρόνων κοσμοπολιτισμοῦ, ἔφυγαν μαζικά), τὸ κείμενο δὲν γράφει τίποτα. Συνεχίζει ἀκάθεκτο… Μόνο ὅ,τι ἀντέχει νὰ ἀκούσει ὁ ἀναγνώστης τοῦ Παρόντος.

Παραθέτει στὸ μισὸ σχεδὸν ἄρθρο τὸν Χάντιγκτον, ἐνῶ ὅ,τι συμβαίνει «σήμερα» δὲν εἶναι Χάντιγκτον, δηλ. ἐκδίωξη τῆς Ἑλλάδας ἀπὸ τὸ Δυτικὸ κόσμο ὥστε νὰ πάει μὲ τὴ Ρωσία, ἀλλὰ Μάρξ, δηλαδὴ ἐνσωμάτωση στὴ Δύση (ἀπὸ τὸ 1833) τῆς Ἑλλάδας καὶ διαχωρισμὸς Ἑλλάδας – Ρωσίας.

Κάνει λόγο γιὰ ἀλληλεγγύη μεταξὺ τῶν Ὀρθόδοξων λαῶν, ἐνῶ ὑπάρχουν μόνο «Μακεδόνες», σερβοβουλγαρικὴ ἀναγνώριση τῶν «Μακεδόνων», καὶ ρωσικὴ συμμαχία μὲ τὴν Τουρκία σὲ βάρος Ἑλλάδας καὶ Πατριαρχείου. Προσπερνᾶ χωρὶς κουβέντα τὸ καθεστὼς τοῦ Πατριαρχείου, τὸ ὁποῖο χωρὶς κράτος νὰ τὸ ὑποστηρίζει ἀναγκαστικὰ εἶναι ὑποχείριο εἴτε τῆς Τουρκίας εἴτε τῆς Δύσης. Ὁ τίτλος τοῦ ἄρθρου εἶναι περίεργος, γιατὶ ἔτσι κι ἀλλιῶς τὸ Πατριαρχεῖο σὲ μιὰ-δυὸ γενιὲς δὲν θὰ ἔχει πιστοὺς στὴν Κωνσταντινούπολη. Ἂν δηλαδή, ἦταν «φιλορωσικὸ» τὸ Πατριαρχεῖο, θὰ ἐπιζοῦσε κι ἄλλο;;

Ἀναγνωρίζει ὁ Κωνσταντακόπουλος γεωπολιτικὴ σημασία στὰ ἐκκλησιαστικὰ ζητήματα, μὲ βάση τὴν κλασσικὴ λαθεμένη ἀριστερὴ ἀντίληψη ποὺ βλέπει στὰ πάντα κατὰ κύριο λόγο προφάσεις γιὰ πολιτικὲς καὶ οἰκονομικὲς στοχεύσεις (ἢ σὰν τὸ μόνο καὶ κύριο ποὺ ἔχει σημασία να εἶναι τί οἰκονομικο-πολιτικὰ ἀποτελέσματα ἔχει κάτι) κι ὄχι πρωτευόντως ὅ,τι πραγματικὰ αὐτὰ εἶναι π.χ. ἐκκλησιαστικά γεγονότα. Γι’ αὐτὸ καὶ δὲν λέει ὅτι τόσο τὸ Πατριαρχεῖο ὅσο καὶ ἡ Μόσχα ἔχουν παρεκτραπεῖ. Ἔτσι, φυσικά, δὲν μπορεῖ νὰ ἐξετάσει γιατί τὸ Πατριαρχεῖο καὶ τὸ Πατριαρχεῖο Μόσχας φέρονται ἔτσι, τί ἐκκλησιαστικὰ ἐπιχειρήματα ἔχει καθένα τους, ποιὸς ἔχει δίκαιο. Κάνει σὰν νὰ μὴν ὑφίσταται πραγματικὸ πρόβλημα ἄλλο πέρα ἀπὸ τὴν κακιὰ Δύση, καὶ περιορίζεται σὲ εὐχολογικὲς ἐκτιμήσεις γιὰ τοὺς Ρώσους.

 

Posted in Δύση, Ρωσία, Σλάβοι, Τούρκοι, θρησκεία | Tagged , , , | Σχολιάστε

Domus del Chirurgo, Ρίμινι

5ος – 7ος αἰώνας (ταφές), φαίνεται ὅτι εἶχε καταστραφεῖ τὸν 3ο αἰ. ἀπὸ βαρβαρικὴ ἐπίθεση. Ὀνομάστηκε ἔτσι ἐπειδὴ βρέθηκαν σ’ αὐτὸ πολλὰ χειρουργικὰ ἐργαλεῖα.

12

Posted in Δύση, ελληνορωμαϊκή τέχνη | Tagged , | Σχολιάστε

Ὁ μύθος τοῦ Ἰωάννη Ἰταλοῦ

Ὁ Ἰωάννης Ἰταλὸς εἶναι ἕνας κρίκος στὴν φανταστικὴ ἁλυσίδα τῶν δῆθεν «Ἑλλήνων» Βυζαντινῶν, ποὺ κρύβονταν ἐπιτυχημένα ἢ μὴ ἐπὶ ἐννιὰ αἰῶνες στὸ μέσο καὶ ὕστερο Βυζάντιο. Οἱ ἱστορίες μυστηρίου μαγεύουν βαριεστημένες ἐποχὲς ἢ ἀκαδημαϊκοὺς ποὺ ψάχνουν γιὰ ἰδεολογικοὺς προγόνους σὲ κατὰ τὰ ἄλλα ἐχθρικὲς ἰδεολογικὰ ἐποχές.

Βέβαια, ὁ Ἰταλὸς δὲν ἦταν Παγανιστής, δηλαδὴ οὔτε κἂν κατηγορήθηκε γιὰ λατρεία τῶν θεῶν ἢ μαγεία, κι ἔτσι γλιτώνουμε ἀπὸ τὴν σχετικὴ προσπάθεια σύγχρονων λογίων. Ὅμως, μπορεῖ νὰ ἀνακαλυφθεῖ ξανὰ ἀπὸ ἀντιχριστιανοὺς ἀκαδημαϊκοὺς ἡ ἔννοια τοῦ «Ἕλληνα» (= Παγανιστῆ), τὴν ὁποία δὲν δημιούργησε ἀλλὰ ἀποδέχθηκε καὶ προώθησε ἡ Ἐκκλησία, καὶ ἔτσι νὰ γίνεται λόγος γιὰ «φιλοσοφικὰ Ἕλληνες». Ἡ ἐπανανακάλυψη εἶναι παράδοξη ἀφοῦ συνεπάγεται τὴν δίχως πολλὴ ἐξέταση παραδοχὴ τῆς ὀρθότητας τῶν ἐκκλησιαστικῶν ἀντιλήψεων καὶ ἰδεολογικῶν ὁριοθετήσεων, ὑπὸ μία ἔννοια. Ἐπίσης, φιλοσοφικὰ «Ἕλληνας» τὸ πλησιέστερο ποὺ μπορεῖ τελικὰ νὰ σημαίνει εἶναι «Νεοπλατωνικός». Δηλαδή, σημαίνει μιὰ ἰδιαίτερη ἑρμηνεία τοῦ Ἀριστοτέλη, μιὰ ἐπιλεκτικὴ ἀνάγνωση τοῦ Πλάτωνα, μιὰ διαφόρων βαθμῶν ἀπόρριψη τῶν Στωικῶν, τῶν Κυνικῶν καὶ τῶν Ἐπικούρειων. Ὡστόσο οἱ Νεοπλατωνικοὶ δὲν εἶχαν ἁπλῶς πλατωνικὲς δοξασίες ὅπως τῆς μετενσάρκωσης, ἀλλὰ λάτρευαν καὶ τοὺς θεοὺς τῆς ἐποχῆς τους (αἰγυπτιακούς, ἑλληνικοὺς κ.λπ.). Ὁ Ἰταλὸς δὲν εἶναι τέτοια περίπτωση. Εἶναι ἕνας μεταχριστιανικὸς διανοούμενος κι ὄχι ἕνας προχριστιανικὸς «Ἕλληνας», ἀφοῦ «Ἕλληνας» χωρὶς παγανιστικὲς τελετὲς δὲν νοεῖται.

Ἡ κυριότερη πηγὴ γιὰ τὸν Ἰταλὸ πέρα ἀπὸ τὰ γραπτά του εἶναι ἡ Ἄννα Κομνηνή. Ἐκεῖ μᾶς λέει δυὸ τρία σημαντικὰ πράγματα. Πρῶτον, ὅτι ἂν καὶ μαθητὴς τοῦ Ψελλοῦ, ὁ Ἰταλὸς συγκρούστηκε μαζί του καὶ τὸν «ἀντιμετώπιζε κάθε φορὰ μὲ δριμύτητα καὶ πάθος, μολονότι ἐκεῖνος σὰν ἀετὸς πετοῦσε πάντα πιὸ ψηλὰ ἀπὸ τὶς φλυαρίες τοῦ Ἰταλοῦ» (Ἀλεξιάς, 5.8.4). Μάλιστα, ἡ Κομνηνὴ ἐπαινεῖ τὴν μελέτη τῶν χαλδαϊκῶν γραμμάτων ἐκ μέρους τοῦ Ψελλοῦ (5.8.3). Κάτι τέτοιο εἶναι ἀκατανόητο: Δυὸ «κρυφοπαγανιστὲς» ἢ «φιλοσοφικὰ ‘Ἕλληνες’» διαφωνοῦν. Ἔπειτα, κάνει λόγο γιὰ τὸ περίεργο τοῦ χαρακτήρα του: «Αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος δὲν συζητοῦσε μόνο μὲ τὰ λόγια ἀλλὰ καὶ μὲ τὰ χέρια: δὲν ἄφηνε τὸν συνομιλητή του νὰ περιέλθει σὲ πλήρη ἀμηχανία καὶ δὲν τοῦ ἔφτανε νὰ κλείσει τὸ στόμα τοῦ ἀντιπάλου του καταδικάζοντάς τον σὲ σιωπή, ἀλλὰ ἅπλωνε παρευθὺς τὸ χέρι καὶ τὸν ἅρπαζε ἀπ’ τὰ γένια κι ἀπ’ τὰ μαλλιὰ ἐκτοξεύοντάς ἐναντίον του ἀπανωτὲς βρισιές […] μετὰ τὰ χτυπήματα κατασίγαζε ὁ θυμός του, τὸν ἔπαιρναν τὰ δάκρυα κι ἔδειχνε εἰλικρινὴ μεταμέλεια» (5.8.7). Τέτοια συμπεριφορὰ ἀναπόφευκτα δημιούργησε ἐχθρούς, περισσότερους ἀπὸ τοὺς ἐχθροὺς λόγῳ φιλοσοφικῶν ἀντιθέσεων. Ἐπιπλέον, ὁ Ἰταλὸς εἶχε ἐμπλακεῖ ἐπὶ Μιχαὴλ Ζ’ σὲ ὑπόθεση προδοσίας καὶ κατέφυγε στὴ Ρώμη γιὰ νὰ σωθεῖ (5.8.5) ἐπιστρέφοντας στὴν Κωνσταντινούπολη ἀφότου ζήτησε συγγνώμη, ἐνῶ ἦταν γνωστὸ ὅτι ἡ καταγωγή του ἦταν ἰταλική, μὴ ἑλληνική, ἀφοῦ μιλοῦσε τὰ ἑλληνικὰ σὰν Λατίνος. Πέρα ἀπὸ αὐτά, ὁ Ἰταλὸς φαίνεται ὅτι ἦταν παιδὶ τῆς βυζαντινῆς ἐποχῆς του, ἀφοῦ εἶχε εἰκονομαχικὲς τάσεις, σύμφωνα μὲ τὴν Κομνηνή (5.9.7).

Ἐρευνητὲς ἔχουν δείξει βασιζόμενοι στὰ συγγράμματα τοῦ Ἰταλοῦ ὅτι ὁ ἴδιος δὲν θεωροῦσε λογικὴ τὴν νεοπλατωνικὴ ἄποψη γιὰ τὴν αἰωνιότητα τοῦ κόσμου. Σὲ ἄλλο σύγγραμμα του, ὁ Ἰταλὸς λαμβάνει θέση κατὰ τῆς συναιωνιότητας τῆς ὕλης μὲ τὸν Δημιουργό, καὶ ἀρνεῖται τὴν ἰδέα ὅτι ἡ ὕλη γεννᾶται ἀπὸ μόνη της. Γιὰ τὸν Ἰταλό, ἡ «ὕλη» ὅπως  τὴν κατανόησαν οἱ Πλωτίνος καὶ Πρόκλος, δὲν μπορεῖ νὰ ὑφίσταται. Σὲ μιὰ ἀκόμη  πραγματεία του, ὁ Ἰταλὸς ἀπορρίπτει τοὺς ἀριστοτελικοὺς καὶ νεοπλατωνικοὺς ὁρισμοὺς τῆς Φύσης, προκειμένου στὸ τέλος νὰ προτείνει ἕναν ὁρισμό της σύμφωνο μὲ τῶν χριστιανῶν Πατέρων (S. Mariev, Neoplatonic Philosophy in Byzantium. An Introduction, στό:  S. Mariev (ἐκδ.), Byzantine Perspectives on Neoplatonism, τ. 1, Boston – Berlin, σσ. 11-12). Ὁ Ἰταλὸς ἐπίσης ρητά, κι ἄρα ὄχι ὡς «Παγανιστὴς ποὺ θολώνει τὰ νερὰ παριστάνοντας τὸν Χριστιανό» λέει ὅτι ἄλλη ἰδέα ἔχουν οἱ Χριστιανοὶ γιὰ τὰ ὄντα καὶ τὴ θεότητα καὶ ἄλλην οἱ «Ἕλληνες» (βλ. M. Mtchedlidze, Two Conflicting Positions Regarding the Philosophy of Proclus in Eastern Christian Thought of the twelfth Century, στό: S. Mariev (ἐκδ.), Byzantine Perspectives on Neoplatonism, τ. 1, Boston – Berlin, σ. 147). Ὅσον ἀφορᾶ τὴν ἄποψη τοῦ Ἰταλοῦ ὑπὲρ τῆς μετενσάρκωσης, ἔχει παρατηρηθεῖ ὅτι ὁ Ἰταλὸς κατηγορήθηκε τόσο γιὰ τὴν πλατωνικὴ θεωρία τῆς μετεμψύχωσης ὅσο καὶ γιὰ τὴν ἀριστοτελικὴ θεωρία περὶ καταστροφῆς τῆς ψυχῆς μετὰ τὸ θάνατο (βλ. A. Alexakis, Was There Life beyond the Life Beyond? Byzantine Ideas on Reicarnation and Final Restoration, DOP 55 (2001), 172). Κάτι τέτοιο δείχνει μιὰ κάποια ἀδυναμία τῶν συγχρόνων νὰ ἀντιληφθοῦν τί ἐννοοῦσε ὁ Ἰταλός, στὴν ὁποία ἴσως συνέβαλε ἐν μέρει κι ὁ ἴδιος. Ἐπίσης, ἐγείρει ἐρωτηματικὰ σχετικὰ μὲ τὸ σὲ ποιὸ βαθμὸ τὰ ἀναθέματα στὸ Συνοδικὸν τῆς Ὀρθοδοξίας ἀπευθύνονταν στὸν Ἰταλὸ καὶ σὲ ποιὸ βαθμὸ στοὺς πιὸ «προχωρημένους» μαθητές του, καὶ φυσικὰ κατὰ πόσο ἡ Κομνηνὴ εἶχε διαβάσει τὰ συγγράμματά του.

Μὲ ὅλα αὐτὰ δὲν ὑποστηρίζεται ἐδῶ ὅτι ὁ Ἰταλὸς ἦταν βέρος Ὀρθόδοξος, ὁ τυπικὸς ὀρθόδοξος Βυζαντινὸς λόγιος. Ἀλλὰ ὅτι τὰ πράγματα εἶναι πιὸ πολύπολοκα ἀπὸ τὴν πολεμικὴ ὅσων ψάχνουν γιὰ ἰδεολογικοὺς προγόνους καὶ πολέμιους τοῦ Χριστιανισμοῦ. Ἡ ἰδέα μάλιστα ὅτι οἱ λόγιοι αὐτοὶ θόλωναν τὰ νερὰ π.χ. ἀπορρίπτοντας ἐμφατικὰ συγκεκριμένες ἀντιλήψεις (π.χ. αἰώνιότητα ὕλης καὶ κόσμου), γιὰ νὰ συγκαλύψουν τὸν Πλατωνισμό τους ἢ καὶ τὸν Παγανισμό τους, πέρα ἀπὸ τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ ἀπόρριψη γινόταν φιλοσοφικὰ κι ὄχι πανηγυρικὰ ἢ ρητορικά, ἀφήνει ἀνεξέταστη μιὰ τρίτη περίπτωση: Ὅτι κάποιοι βυζαντινοὶ λόγιοι χωρὶς νὰ εἶναι «Ἕλληνες» (δηλ. Παγανιστές) ἢ «φιλοσοφικὰ Ἕλληνες», δὲν ἦταν καὶ Χριστιανοὶ ἢ ἦταν «ἡμι-Ὀρθόδοξοι» κατὰ περίπτωση. Στὸ θρησκευτικὸ πεδίο, εἶναι πλῆθος οἱ ἐνδιάμεσες τέτοιες περιπτώσεις (Βογόμιλοι, Παυλικιανοί, Μανιχαῖοι). Μόνο ἂν κάποιος ἀποφύγει τὴν «ὑποχρεωτικὴ πολεμικὴ» Παγανισμοῦ – Χριστιανισμοῦ μπορεῖ νὰ κάνει περισσότερες ὑποθέσεις σχετικὰ μὲ τὸν Ἰταλὸ κι ἄλλους βυζαντινοὺς παρεκκλίνοντες λογίους. Ἄλλωστε, τὸ βάρος τῆς ἀπόδειξης ὅτι ὁ Ἰωάννης Ἰταλὸς ἦταν κρυπτοπαγανιστὴς ἢ «φιλοσοφικὰ ‘Ἕλληνας’» πέφτει σὲ ὅσους διακηρύσσουν τέτοιες ἀπόψεις.

Posted in φιλοσοφίες, Ιστορίες, Ρωμανία, θρησκεία | Tagged , , , , , , | Σχολιάστε

14/10

Θὰ μποροῦσαν, ἀφοῦ σήμερα μνημονεύεται ἡ Ζ’ Οἰκουμενικὴ Σύνοδος, νὰ γίνονται συζητήσεις γιὰ τὸν ἀνεικονισμὸ καὶ τὴν εἰκονομαχία καθὼς καὶ γιὰ τὴν εἰκονοφιλία ὡς πρὸς τὶς ἱστορικὲς ἀλλὰ καὶ φιλοσοφικὲς καὶ θεολογικὲς πτυχὲς καὶ προϋποθέσεις τους. Νὰ γίνεται στὶς συζητήσεις αὐτὲς μιὰ σύγκριση μεταξὺ τοῦ μουσουλμανικοῦ καὶ τοῦ γερμανικοῦ καὶ προτεσταντικοῦ ἀνεικονισμοῦ, καθὼς καὶ μεταξὺ τοῦ ἀρχαιοελληνικοῦ καὶ τοῦ βυζαντινοῦ εἰκονισμοῦ. Ὅπως βέβαια θὰ μποροῦσε τὸ 2018 νὰ εἶναι Ἔτος Ἀλέξιου Α’ Κομνηνοῦ, γιὰ τὰ 900 χρόνια ἀπὸ τὸ θάνατό του (1118), τοῦ ἀνθρώπου ποὺ ἔδωσε -στὴν πραγματικότητα- ἄλλα 300 χρόνια ζωῆς στὴ Ρωμανία, στὰ ὁποῖα ὁ Ν. Σαρρῆς ἀποδίδει τὴν κατοπινὴ καὶ ἀλλιῶς ἀνεξήγητη ἀνθεκτικότητα τοῦ Νέου Ἑλληνισμοῦ ὑπὸ τοὺς Τούρκους. Ἢ ἔτος τῶν 1.000 χρόνων ἀπὸ τὴν βυζαντινὴ ἐπικράτηση ἐπὶ τῶν Βουλγάρων (ποὺ κατέστρεφαν τὸν ἑλλαδικὸ χῶρο μὲ τὶς ἀτελείωτες ἐπιδρομές τους) -ἀκριβῶς ὅπως ἡ κομμουνιστικὴ Βουλγαρία γιόρτασε ἐπισήμως τὸ 1986 τὰ 800 χρόνια ἀπὸ τὴν ἵδρυση τῆς δεύτερης βουλγαρικῆς «αὐτοκρατορίας».

Ἀντ’ αὐτοῦ, ἔχουμε τὴν «Ἀθήνα ἀντιφασιστικὴ πόλη», λὲς καὶ ἡ ἄκαπνη ἀποχώρηση τῶν Ναζὶ συνιστᾶ μεγάλο πολιτικο-στρατιωτικὸ κατόρθωμα τῆς Ἀριστερᾶς (σύγκρινέ την μὲ τοὺς παρτιζάνους τοῦ Τίτο) ἢ ἀφορᾶ τὴν ὑπόλοιπη Ἑλλάδα. Λὲς καὶ ἡ Ἀριστερὰ διαφέρει σὲ κάτι ἀπὸ τοὺς Ναζὶ πέρα ἀπὸ τὸ γεγονὸς ὅτι στὸ ἀριστερό της χέρι (μὲ τὸ ὁποῖο ὁ Ναζὶ κρατᾶ κομπολόι, τηλεκοντρὸλ ἢ γύρο) κρατᾶ βιβλίο ἐνῶ στὸ δεξὶ χέρι μαχαίρι (ὅπως ὁ Ναζί)· ἢ ἀπὸ τὸ γεγονὸς ὅτι ὁ Ἀριστερὸς σὲ σκοτώνει γιὰ καλοὺς σκοποὺς ἐνῶ ὁ Δεξιὸς γιὰ κακούς.

Ὅσο πιὸ ἀσήμαντοι γινόμαστε ὡς ἀπομεινάρια τῶν Ἑλλήνων, τόσο πιὸ πολὺ δὲν βλέπουμε τίποτε ἄλλο πέρα ἀπὸ τὴ μύτη μας, τίποτε πέρα ἀπὸ 100 χρονάκια, μιᾶς-μίας καὶ μισῆς ἀνθρώπινης ζωῆς, κι ἀπὸ τὸ κοντινότερο νετρόνιο. Ἕως ὅτου ἐξαϋλωθοῦμε ὁμαδικὰ σὲ ἐνέργεια, γιατὶ ὡς γνωστὸν «ὁ Ἑλληνισμὸς δὲν εἶναι ὕλη (βιολογία-βιοψυχικὴ δομή, χῶρος, πληθυσμός, παιδιά), εἶναι μόνο Πνεῦμα«. Καὶ Ἠθική.

Posted in παλιά και νέα θεότητα, Αριστερά, Ιστορίες, θρησκεία | Tagged , , , , , , | 8 Σχόλια

πλαίσια τῆς οἰκολογίας

Ἂν ἡ Οἰκολογία, ἡ Ἀριστερὰ κ.λπ. δὲν καταλαβαίνει τὴν χριστιανικὴ ἐμμονὴ νὰ τίθεται πρῶτα τὸ ζήτημα τῆς σχέσης τοῦ ἀνθρώπου μὲ τὸ Θεὸ καὶ μετὰ μὲ τὴ φύση, εἶναι γιατὶ δὲν μπορεῖ νὰ φανταστεῖ τὸ Θεὸ ἀλλιῶς. Ὡς τὸ «ἀληθινὸ» πλαίσιο, φόντο στὸ ὁποῖο πραγματοποιεῖται κάθε σχέση ἀνθρώπου – φύσης καὶ ἀνθρώπου – ἀνθρώπου. Ὅταν τίθεται ἕνα μὴ πραγματικὸ φόντο, μία φαντασία, ἕνα εἴδωλο (δὲν ἐννοῶ τὸ ἄγαλμα ἢ μιὰ ἄλλη θρησκεία ἀλλὰ κάτι γενικότερο), οἱ σχέσεις αὐτὲς εἶναι στρεβλές. Προφανῶς, τὸ «ἀληθινὸ πλαίσιο» δὲν εἶναι ἡ ἴδια ἡ κοινωνία ἢ ἡ «Ἱστορία», δὲν μπορεῖ κάποιος νὰ εἶναι τὸ πλαίσιο τοῦ ἑαυτοῦ του. Καμμία σχέση δὲν πραγματοποιεῖται στὸ κενό, ἀλλὰ σὲ ἕνα πλαίσιο. Ἐκτὸς ἀπὸ τὴν πρωταρχικὴ σχέση. Χωρὶς μιὰ σωστὴ σχέση ἀνθρώπου – Θεοῦ (ὅπως λ.χ. Γένεσις 2.15: «ἐργάζεσθαι αὐτὸν καὶ φυλάσσειν» ἢ ἡ νηστεία), δὲν μπορεῖ νὰ ὑπάρξει -πάντα, σύμφωνα μὲ τὶς χριστιανικὲς ἀντιλήψεις- μιὰ σωστὴ συμπεριφορὰ τοῦ ἀνθρώπου πρὸς τὴ φύση.

Θὰ μποροῦσα κονδυλικὰ νὰ συμμεριστῶ τὶς κοινωνιολογίες – ἀντεπιχειρήματα ἐνάντια στὴν παραπάνω θέση, ὅτι δηλαδὴ «ὁ κάθε θεὸς εἶναι ἀντανάκλαση τῆς κάθε κοινωνίας», μόνο ἐὰν ὅσοι τὶς ὑποστηρίζουν εἶναι συνεπεῖς καὶ τὶς υἱοθετοῦν μέχρι τελικῆς πτώσης: Δηλαδή, μόνο ἐὰν εἶναι ἐντελῶς σχετικιστὲς κι ἀρνοῦνται ριζικὰ κάθε «συνεννόηση» (μεταξὺ τῶν ἐπὶ μέρους κοινωνιῶν) στὴ βάση τάχατες «κοινῶν ἀνθρωπολογικῶν σταθερῶν» (γλώσσα, πνεῦμα, DNA κ.λπ.). Δηλαδή: Ὄχι νὰ ἀρνοῦμαστε λ.χ. τὸ θεὸ (ἕναν θεό, τῆς Π. καὶ Κ. Διαθήκης) προκειμένου μετὰ νὰ φτειάξουμε καὶ ἀποδεχτοῦμε ἕνα εἴδωλο, εἴτε αὐτὸ λέγεται «παγκόσμια εἰρήνη» εἴτε «ἀνθρωπότητα», «συναδέλφωση» κ.λπ. Γιατὶ κι ἐγώ, εἰλικρινά, λ.χ. βλέποντας τοὺς ἀσταμάτητους πολέμους (ποὺ κατὰ Μὰρξ γίνονταν καὶ μεταξὺ ἀταξικῶν κοινωνιῶν) δὲν πιστεύω οὔτε ὅτι «φταῖν τ’ ἀφεντικὰ» οὔτε ὅτι οἱ «λαοὶ εἶναι ἠλίθιοι» καὶ ὅτι ἡ καλὴ Παιδεία θὰ τοὺς διαφωτίσει, οὔτε ὅτι ὑπάρχει κάποια «ἀνθρωπότητα» ποὺ θέλει τὴν ἀγάπη καὶ τὴν εἰρήνη.

Posted in παλιά και νέα θεότητα, αθεϊσμός, θρησκεία, οικολογία | Tagged , , | 2 Σχόλια

Ἐμφύλιοι καὶ γιορτές

Παλιότερα, εἶχα ἐπισημάνει ὅτι τὸ κυνήγι μαγισσῶν ἔχει τουλάχιστον δύο ἐπίπεδα. Τὸ πρῶτο ἐπίπεδο εἶναι αὐτὸ στὸ ὁποῖο κάποιος κατηγορεῖ ἕναν ἄλλον ἢ ἄλλους γιὰ κάποια κακά, κοινωνικῶς καταστροφικὰ πράγματα. Τὸ κυνήγι μαγισσῶν συνεχίζεται σὲ ἕνα ἄλλο μετα-επίπεδο, ὅταν κάποιος κατηγορεῖ ἕναν ἄλλον ἢ ἄλλους ὡς «κυνηγοὺς μαγισσῶν». Δηλαδή, στὸ ἕνα ἐπίπεδο ἔχουμε τὸν κυνηγὸ μαγισσῶν, στὸ δεύτερο μεταεπίπεδο ἔχουμε τὸν κυνηγὸ κυνηγῶν μαγιστῶν κ.ο.κ. Ἀρκεῖ ἡ ἐπανάληψη-μίμηση τῆς καταγγελίας, γιὰ νὰ ἀνεβοῦμε ἕνα ἐπίπεδο σύγκρουσης παραπάνω.

Ἀναπόφευκτα, ὅπως συμβαίνει καὶ μὲ τὸ κυνηγητὸ καὶ μετα-κυνητικὸ μαγισσῶν, ἔτσι συμβαίνει μὲ τὸν Ἐμφύλιο στὴν Ἑλλάδα. Ὑπάρχει αὐτὸς ἢ αὐτοὶ ποὺ δημιουργοῦν ἐμφυλιοπολεμικὲς ἀψιμαχίες (π.χ. νεοδεξιοί, Ἀριστεροί) καταγγέλλοντας κάποιους ὡς Κακούς (π.χ. Δεξιούς, φασίστες κ.λπ.). Κατόπιν, σὲ ἕνα ἄλλο ἐπίπεδο (στὸ ὁποῖο λ.χ. βρίσκομαι κι ἐγώ, ὅταν καταγγέλλω κάποιον ὅτι ἀναβιώνει τὸ ἐμφυλιακὸ κλίμα) καταγγέλλονται ὡς διχαστικοὶ-ἐμφυλιακοὶ ἐκεῖνοι ποὺ εἶναι τέτοιοι. Ἀκόμη κι ἂν ἡ καταγγελία τοῦ β’ ἐπιπέδου εἶναι σωστή, ὁ ἀρχικὸς διχασμὸς-ἐμφύλιος τοῦ α’ ἐπιπέδου ἀποκρυσταλλώνεται ἐξαιτίας της. Θὰ πεῖς, καὶ τί νὰ κάνουμε, νὰ μὴν ποῦμε ὅτι κάποιος ξεκινᾶ ἐμφύλιο ὥστε νὰ μὴν ξεκινήσει «στ’ ἀλήθεια»; Τίποτε, δὲν προτρέπω στὴν μὴ ἐμφάνιση τοῦ β’ ἐπιπέδου. Ἁπλά, παρατηρῶ ὅτι μὲ τὸ β’ ἐπίπεδο καὶ ἀνεξάρτητα ἀπὸ τὶς καλὲς προθέσεις καὶ τὴν ἀντικειμενικὴ διαπίστωση ἐμφυλιακῶν τάσεων στὸ α’ ἐπίπεδο, ὁ ὁποιοσδήποτε (φανταστικὸς καὶ πραγματικός) διχασμὸς τοῦ α’ ἐπιπέδου παγιώνεται κι ἐπιβεβαιώνεται -θὰ μποροῦσε νὰ παγιωθεῖ κι ἀπὸ μόνος του, βέβαια.

Τὸ ζήτημα δὲν εἶναι μόνο ἂν κάποιος προκαλεῖ ἐμφύλιο κι ἀναβιώνει ἐκ τοῦ μηδενὸς ξεπερασμένες συγκρούσεις. Ἀφήνω στὴν ἄκρη τὸ γεγονὸς ὅτι τὸ τί πράμα θεωρεῖται ξεπερασμένο (καὶ τί ὄχι) εἶναι ὑποκειμενικό, μὲ τὴν ἔννοια λ.χ. ὅτι ἡ Ἀριστερὰ καὶ ἡ Ἀκροδεξιὰ δὲν ξεπέρασαν ποτὲ καθόλου τὸν Ἐμφύλιο.

Τὸ ζήτημα εἶναι ἂν ἀντικειμενικὰ ὑπάρχει διχασμὸς στὴν νεοελληνικὴ κοινωνία. Κατὰ τὴ  γνώμη μου, ὑπάρχει -ἀλλὰ μετριάζεται γιὰ κάποιους λόγους. Ἀπὸ τὴ μιὰ ὑπάρχουν οἱ «μικροαστοί», ἀπὸ τὴν ἄλλοι οἱ ἀριστεροφιλελεύθεροι. Κάθε φορὰ ποὺ ἐγκύπτει ἕνα πρόβλημα (ὁμοφυλόφιλοι, βήγκαν – νέα ἐποχή, θρησκεία, ἔθνος-σχολικὰ βιβλία, μετανάστες), ὁ διχασμὸς αὐτὸς εἶναι προφανέστατος. Δὲν εἶναι δημιούργημα τῆς στιγμῆς, ἀλλὰ ὑποβόσκει κι ἐκδηλώνεται. Τί εἶναι αὐτὸ ποὺ τὸν μετριάζει; Εἶναι ὅτι κατὰ βάση ὑπάρχει ἕνα κοινὸ στὺλ ζωῆς: Αὐτὸ τοῦ κατὰ βάσιν ἢ πρακτικὰ ἄθρησκου, ἄεθνου / κοσμοπολίτη, καὶ (σιγὰ-σιγά) ἄτεκνου / φυγότεκνου. Ἡ κοινότητα τῶν πρακτικῶν μεταθέτει τὸν διχασμὸ στὶς ἰδεολογικές, οὐράνιες σφαῖρες. Στὶς σφαῖρες τοῦ καφενείου, τοῦ «ἐλεύθερου χρονου», τοῦ βιβλίου, τοῦ χόμπυ. Δὲν ἀμφισβητῶ ὅτι οἱ ὁμοφυλόφιλοι καὶ οἱ ἀκτιβιστὲς ἀποτελοῦν ριζικὲς μορφὲς τοῦ παραπάνω τύπου ἀνθρώπου, στὴν χημικὰ καθαρή του μορφή (ἀπουσία οἰκογένειας καὶ μαχητικὸς ἀθεϊσμός). Ἐπίσης, δὲν ξεχνῶ ἕνα 17% ποὺ ἐκκλησιάζεται τακτικά (κι ἕνα μεγαλύτερο ποσοστό, ποὺ προσεύχεται), καὶ ποὺ ὑπὸ μία ἔννοια εἶναι ὁ (σὲ αὐτὸ τὸ πεδίο σύγκρουσης) πραγματικὰ ἄλλος πόλος τῆς ἑλληνικῆς κοινωνίας, σὲ σιωπηρὴ ἀντιπαράθεση μὲ τὸ λοιπὸ 83%. Ἂν κάτι «διχάζει», λοιπόν, εἶναι ἡ ὀξύτητα τοῦ χημικὰ καθαροῦ τύπου Νεοέλληνα (ἀριστεροὶ ἀκτιβιστές, καὶ ἀριστεροὶ ὁμοφυλόφιλοι – διότι καὶ οἱ ὁμοφυλόφιλοι ὑφίστανται τὴν ἀριστερὴ «κηδεμονία» ὅπως λ.χ. οἱ φοιτητές, καὶ δὲν εἶναι ὅλοι οἱ ὁμοφυλόφιλοι ἀριστεροί). Δείχνουν στοὺς ὑπόλοιπους, οἱ ὁποῖοι σὲ βασικὲς γραμμὲς δὲν ἀρνοῦνται τὴν νεοτερικὴ καὶ μαζικοδημοκρατικὴ κοσμοαντίληψη (ποὺ ἀναδεικνύει πρωταρχικὰ τὸ πρόβλημα τῆς Ἐλευθερίας κι ὄχι τὸ πρόβλημα τῆς Ἀλήθειας), τὶς ἔσχατες συνέπειες τοῦ κοινοῦ τους τρόπου ζωῆς -καὶ οἱ ὑπόλοιποι δὲν θέλουν νὰ τὸ παραδεχτοῦν. Θὰ μποροῦσα νὰ κάνω λόγο γιὰ πολυ-διχασμὸ τῆς ἑλληνικῆς κοινωνίας καὶ στὰ δύο ἐπίπεδα (πράξη λιγότερο, ἰδεολογία πιὸ πολύ).

Σὲ κάθε περίπτωση, ὁ διχασμὸς αὐτὸς γιὰ νὰ ἔρθει στὴν ὕπαρξη δὲν ἀπαιτεῖται ἡ ἐπιθετικότητα καὶ τῶν δύο μερῶν. Ἀρκεῖ τὸ ἕνα μέρος νὰ δείξει τὴν ἐπιθετικότητά του μὲ τρόπο ποὺ δὲν μπορεῖ νὰ ἀγνοηθεῖ ἀπὸ τὸ ἄλλο μέρος. Ὅταν δέχεσαι μπουνιά, εἶσαι τμῆμα μιὰς διαμάχης, ὑπάρχει διαμάχη εἴτε τὸ θὲς εἴτε ὄχι: ἀπομένει εἴτε νὰ φᾶς κι ἄλλες μπουνιὲς εἴτε νὰ γλιτώσεις (δίνοντας μπουνιὲς ἢ τρέχοντας). Ἔτσι καὶ μὲ τὸν ἐπιθετικὸ ἀκτιβισμὸ τῆς Ἀριστερᾶς στὴν ἑλληνικὴ κοινωνία: ἔχει δημιουργήσει διχασμό, ποὺ δὲν κουκουλώνεται.

Ἕνα ἀκόμη ζήτημα εἶναι ἂν ὁ διχασμὸς αὐτὸς τείνει νὰ προσλάβει ἐμφυλιακὲς διαστάσεις τηρουμένων τῶν ἀναλογιῶν. Εἶναι προφανὲς ὅτι ἂν μιὰ μειονότητα εἶναι ἀνίσχυρη, δὲν μπορεῖ νὰ προκαλεῖ κι ὅτι ὁ ἐξαιτίας της διχασμὸς δὲν μετατρέπεται σὲ ἐμφύλιο. Ὅμως, ἡ Ἀριστερὰ μὲ κάθε μορφή της δὲν εἶναι ἀνίσχυρη. Εἶναι τὸ ἰδεολογικὸ καθεστώς, κι ἐχει προσηλυτίσει ἀκόμη καὶ τὴ σημερινὴ νέα γενιὰ στὸν προαναφερθὲν τρόπο ζωῆς (στὴν ἤπια ἐκδοχή). Κάθε ἐκδοχὴ τοῦ μεταπολιτευτικοῦ δημόσιου βίου ἔχει τὴ σφραγίδα τῆς ἰδεολογίας της. Δὲν ἔφερε τὴν ἀταξικὴ κοινωνία, ἀλλὰ αὐτὸ δὲν σημαίνει ὅτι δὲν ἔχει ἐπιβάλλει περιορισμοὺς στὴ δημόσια ἀνακοινωμένη σκέψη κατὰ τὰ πρότυπά της. Ἑπομένως, ὑπάρχει ἀντικειμενικά, κι ὄχι ἄξαφνα, ἕνας ἐμφύλιος μικρῆς ἔντασης, καθὼς τὸ παλιό (ὁ μικροαστισμός) ὑφίσταται σφυροκόπημα ἀπὸ τρέντυ προσηλυτισμένους νέους καὶ τοὺς γέρους γονεῖς τους. Ἔκανα, βέβαια, λόγο γιὰ ἀριστεροφιλελεύθερους (γιὰ νὰ δείξω αὐτὴν τὴν ἀνάμειξη: ἀποτυχίας πραγμάτωσης τοῦ κομμουνισμοῦ καὶ ἐπιτυχίας ἐπιβολῆς τῶν ἰδεωδῶν του), δείχνοντας ἐμμέσως τὴν τεράστια συμβολὴ τῆς ΔΑΠ στὴ δημιουργία τοῦ μεταπολιτευτικοῦ πολτοῦ, τῆς ΔΑΠ λέγω, ὅπου ἔμπαινες χωριάτης πρωτόγονος καὶ χριστιανο-παγανιστής, κι ἔβγαινες Μητσοτάκης μὲ πάρτυ στὴ… «μονι» Βατοπεδίου, ὥστε μετὰ τὴν Κρίση νὰ πέσεις στὸν χρυσαυγιτισμὸ ἢ τοὺς ἀγανακτισμένους ποὺ τὸ 2011  ξύπνησαν.

Μάλιστα, ἐπειδὴ ὅλοι εἶναι καθ’ ὁμολογίαν φιλοαριστεροί, συμβαίνει τὸ παράδοξο νὰ παρατηρεῖται μιὰ ἐνδοαριστερὴ διαμάχη γιὰ τὰ ζητήματα τοῦ πατριωτισμοῦ κ.λπ. Ὅπως ἄλλοτε στὸ παλιὸ ΠΑΣΟΚ (τὸ ὀρθόδοξο) ἀναδεικνύονταν στὶς «τάσεις» του οἱ ἀντιθέσεις ὅλης τῆς ἑλληνικῆς κοινωνίας ὁπότε «ὅλοι» παίρναμε τὸ μέρος τοῦ τάδε ἢ τοῦ δείνα ΠΑΣΟΚ, ἔτσι καὶ τώρα. Τὸ ρόκ, τὸ σινεμά, τὸ μπαράκι, ἡ τηλεόραση, ἡ μπάλα κι ὁ καφὲς εἶναι ἴδιος γιὰ ὅλους -καὶ αὐτὰ δὲν εἶναι ἰδεολογικῶς οὐδέτερα πράγματα. Τὸ γεγονὸς αὐτὸ καθιστᾶ ἀκόμη πιὸ ὀξύτερο τὸ φαινόμενο τοῦ καφενείου. Ὅλοι πίνουν τὸν ἴδιο καφέ, παίζουν τὸ ἴδιο τάβλι, ἀλλὰ διαφωνοῦν γιὰ τὰ ὑπερουράνια ζητήματα τῆς συλλογικῆς ταυτότητας, ἡ ὁποία εἶναι κάτι γιὰ τὸ ὁποῖο «πληροφορούμαστε», κάτι τὸ ὁποῖο βάζουμε σὲ μουσεῖο. Ποιὰ ἡ ἀριστερὴ συζήτηση γιὰ τὴν νεοελληνικὴ ταυτότητα ὅταν αὐτὴ εἶχε ὣς τὸ 1940, καὶ σὲ μαζικὸ ἐπίπεδο, καθαρὰ θρησκευτικὲς πηγές (πέρα ἀπὸ ἀποξενωμένους λογίους, ἀρχαιολάτρες ἢ μοντερνιστές), δηλαδὴ πηγὲς ποὺ «ἐξαντικειμένου εἶναι ψευδεῖς καὶ ἀνύπαρκτες» καί, ὁπωσδήποτε, ἄσχετες μὲ τὶς βαθύτερες ἀριστερὲς προσωπικὲς κι ὑπαρξιακὲς ἀνάγκες, κι ἄρα πρέπει νὰ μουμιοποιηθοῦν;

Ὅπως ἔχω ἐπίσης παλιότερα πεῖ, οἱ «μεγάλοι» ἄθεοι κι ἄθρησκοι (Θεοδωράκης, Ἐλύτης κ.λπ.) μπόρεσαν νὰ «ἐκκοσμικεύσουν» τμήματα τῆς ὀρθόδοξης παράδοσης μόνο καὶ μόνο ἐπειδὴ ζοῦσαν καὶ κινοῦνταν σὲ μιὰ κοινωνία ποὺ ἀκόμη ἦταν σχετικὰ ὀρθόδοξη. Συνομιλοῦσαν μὲ κάτι ζωντανό, ἢ μᾶλλον μὲ κάτι ποὺ τοὺς περιέβαλλε κοινωνικά, καὶ γι’ αὐτὸ ἡ ζωτικότητα-συνεχὴς ἀπήχηση τοῦ ἔργου τους. Ἂν καὶ ἄθρησκοι, μποροῦσαν πραγματικὰ νὰ εἶναι «ἄθεοι Ὀρθόδοξοι». Σήμερα ὅμως, ποὺ ἡ κοινωνία ἔχει γίνει «ἄθεη», δὲν μπορεῖ νὰ ἔρθει κάποιος νέος «μεγάλος» ἄθεος κι ἄθρησκος καλλιτέχνης ἢ λόγιος (τουλάχιστον, μὲ τὴν ἐπίδραση τῶν παλιῶν) καὶ νὰ «ἀνανεώσει» τὴν ὀρθόδοξη παράδοση (δηλαδή: τὸ 70-80% τῆς ἑλληνικῆς παράδοσης τῶν τελευταίων 800-400 χρόνων ὣς τὸ 1941), γιατὶ αὐτὴν τὴν ἔχει ἐξοβελίσει ἀπὸ τὸ δημόσιο χῶρο ἡ Ἀριστερά (κι ὁ καλλιτέχνης / λόγιος), δηλαδὴ οἱ βαθύτερες ὑπαρξιακὲς ἀνάγκες καὶ ἡ λαχτάρα καθενὸς νεοέλληνα Ἀριστεροῦ, ποὺ δὲν νοιάζεται γιὰ φανταστικοὺς φίλους καὶ παραμύθια. Δὲν μπορεῖ νὰ μὴν ξεραθεῖ ἕνα ἄνθος ὅταν τὸ κόψεις, καὶ οἱ ρίζες τοῦ συγκεκριμένου ἄνθους εἶναι ἡ πίστη. Διαφορετικὲς ρίζες δίνουν διαφορετικὰ πράματα. Ἑπομένως, ἡ παράδοση ἔχει ἀπαξιωθεῖ ὁριστικά (μιλῶ γιὰ ὅσους δὲν τὴν συνεχίζουν σὲ ἐπίπεδο συνειδησιακό-πρακτικό), καὶ δὲν γίνεται οὔτε διάλογος μαζί της οὔτε ἀνανέωσή της ἀπὸ τὸν νέο τύπο Νεοέλληνα. Μόνο ἡ ἀριστερὴ παράδοση (δηλ. μετὰ τὸ 1940) σοβατίζεται κι ἐξυμνεῖται τακτικά, μὲ δόσεις ἀρχαιοκεντρικῆς ἢ εὐρωπαιοκεντρικῆς διανοουμενοσύνης.

Ἔτσι, ἡ συζήτηση τῆς Ἀριστερᾶς μὲ τὴν Ἀριστερά, ἡ ὑπενθύμιση τοῦ Βελουχιώτη, τοῦ ΕΑΜ κ.λπ., ὅσο ἱστορικὰ σωστὴ κι ἂν εἶναι, γίνεται πάνω στὸ ὑπαρξιακὸ κενό, ἀφοῦ δὲν ὑπάρχει ὁ χωρικὸς ποὺ ἐπάνδρωσε τὸ ΕΑΜ, δηλαδὴ δὲν ὑπάρχει τὸ χωριάτικο ἦθος. Χώρια ποὺ τοὺς συνειδησιακὰ Μὴ Ἀριστερούς δηλαδὴ τοὺς περισσότερους δὲν ἐνδιαφέρει ἡ μὲ ἀριστερὰ ἐπιχειρήματα ἀντιμετώπιση τοῦ κυρίαρχου ἀριστεροῦ μοντέλου σκέψης, γιατὶ πάλι ὅλα στὴν δεξαμενὴ τῆς Ἀριστερᾶς καταλήγουν, ὅπου νομοτελειακὰ κυριαρχεῖ ἡ «ὀρθόδοξη»-ἀπάτριδα ἄποψη. Δὲν μποροῦν 3-4 χρονάκια τοῦ ΕΑΜ νὰ τὴν ἀνατρέψουν (ἢ λόγῳ ὀππορτουνιστικῆς κομματικῆς ἀντίθεσης στὸ ΝΑΤΟ τὰ χρόνια τοῦ Κυπριακοῦ ἀγώνα -ἡ Ἀριστερὰ εἶχε πάρει ἐργολαβία τὴν Κύπρο, ἡ Δεξιὰ τὸ Μακεδονικὸ καὶ τὴν Β. Ἤπειρο, ἐνῶ καὶ οἱ δυὸ προσκυνοῦσαν τὸν Κεμάλ), πῶς νὰ τὸ κάνουμε, ὅσο κι ἂν προσπαθοῦμε, ἄδικος ὁ κόπος.

Προφανῶς, τὰ ἐπιχειρήματα ὑπὲρ τῆς ἐξαφάνισης τῆς 28ης Ὀκτωβρίου γιὰ χάρη τοῦ ἑορτασμοῦ τῆς λήξης τοῦ πολέμου δὲν στέκουν καὶ πολύ. Δὲν ἔχει σημασία, ὅμως. Σημασία ἔχει ὅτι ἐξαιτίας τῆς ἀριστερῆς αὐτονόμησης τοῦ Πολιτικοῦ ἀπὸ τὸ Μὴ Πολιτικό (π.χ. ἀκτιβισμός, ἀλλὰ καὶ νομικισμός), ὅποιος ἔχει τὴν ἐξουσία ἐντέλει θὰ ἐπιβάλλει καὶ τὴ γνώμη του.

Δὲν κατηγορῶ κανέναν, διαπιστώνω ὅμως τὰ ἀδιέξοδα τῆς μεταπολιτευτικῆς ἑλληνικότητας. Οἱ πολλὲς κουβέντες δείχνουν ὅτι βρισκόμαστε πίσω ἀπὸ τὰ γεγονότα, καὶ τὰ περιγράφουμε. Ἡ συζήτηση γιὰ τὴν ἑλληνορθόδοξη ταυτότητα ἀπὸ ὅλους ἔχει νόημα καὶ εἶναι δικαίωμα κάποιου ἐὰν αὐτὸς τὴ σέβεται καὶ σὲ προσωπικό, μὴ δημόσιο, ἐπίπεδο. Ἡ διαμάχη 12ης / 28ης Ὀκτωβρίου δείχνει τὸν μικρῆς ἔντασης ἐμφύλιο, φουσκωμένο λόγῳ τῆς ἀριστερῆς κυριαρχίας, ὁ ὁποῖος ὅμως ἐξαντλεῖται στὴ θεωρία. Ἡ ὕπαρξη τοῦ ἐμφυλίου αὐτοῦ εἶναι τετελεσμένο γεγονός, μὴ ἀντιστρεπτό, ὁπότε καθένας διαλέξει ἁπλῶς στρατόπεδο. Ὅσοι εἶναι ὑπαρξιακά (στὴν καθημερινότητα) ἀριστεροὶ μὰ συνειδησιακὰ / ἰδεολογικὰ μὴ ἀριστεροί (ἐνάντια στὴν Ἀριστερά – στὴν διαχρονικὰ κυρίαρχη μορφή της), βιώνουν ἕνα ἀφόρητο διχασμό. Δὲν λέω ὅτι δὲν ἔχει πρακτικὲς συνέπειες ὁ παραγκωνισμὸς τῆς δεύτερης γιορτῆς. Τὸ ζήτημα εἶναι ἂν αὐτὲς οἱ συνέπειες συνιστοῦν τὴν ὁριστικοποίηση-παγιοποίηση ἑνὸς ἤδη παραδεκτοῦ τρόπου ζωῆς ἢ τὴν ἀπαρχή του. Ἀσφαλῶς, ὑπὸ μιὰ ἄλλη ὀπτική, ἀφοῦ τὸ μόνο ποὺ ἀπέμεινε εἶναι ἡ θεωρία καὶ ἡ ρητορική, ὁ μόνος ἀγώνας ὅπου μπορεῖ κάποιος νὰ ἐκδηλώσει τὰ σώψυχά του εἶναι πλέον αὐτὸς στὸ πεδίο τῆς «καθαρῆς θεωρίας» καὶ τῆς ρητορείας. Εἴμαστε παιδιὰ τῶν Ἑλλήνων, ἄλλωστε. Ἀλήθεια, τί κατάφεραν ὅλοι αὐτοὶ οἱ ἀκτιβιστές, ἀφισοκολλητὲς καὶ λοιποὶ στὸ διάστημα 2011-2012 παρὰ νὰ φέρουν τὸν Τσίπρα καὶ νὰ ψεκαστοῦν στὶς Πλατεῖες καὶ ἀλλοῦ; Βεβαίως, ἡ ἐλπίδα ὡς μορφὴ παραίτησης πεθαίνει τελευταία, καὶ οἱ δικές μου ἐλπίδες δυστυχῶς δὲν βλέπω νὰ εἶναι τίποτε ἄλλο ἀπὸ μεταφυσικές, γιατὶ μόνο μὲ μόνο δύο θαύματα σώζεται ἡ Ἑλλάδα.

Posted in παλιά και νέα θεότητα, Αριστερά, Ελλάδα | Tagged , , , , | Σχολιάστε

μιὰ σωστὴ βυζαντινὴ πολιορκία

Ἂς ποῦμε ὅτι εἶσαι ἕνας βυζαντινὸς στρατηγὸς καὶ πολιορκεῖς μιὰ ξένη πόλη. Τί πρέπει νὰ προσέξεις;

1. Φτειάχνεις πρῶτα-πρῶτα ἕνα καλὸ στρατόπεδο, μὲ τάφρο, περιφραγμένο, γιὰ νὰ ἀποφύγεις τὴν αἰφνίδια ἐπίθεση τῶν πολιορκημένων. Κοντὰ στὶς πύλες τῆς πόλης ἐγκαθιστᾶς στρατιῶτες ποὺ θὰ ἀντιμετωπίσουν τέτοιες ἐπιθέσεις.

2. Θὰ ἐπιχειρεῖς νυχτερινὲς ἐφόδους, ὥστε νὰ μένουν ἄγρυπνοι οἱ πολιορκημένοι, ἀκόμη καὶ μὲ 1-2 στρατιῶτες σου, ποὺ θὰ ἐπιχειροῦν κάθε βράδυ νὰ σκαρφαλώσουν τὰ κάστρα. Μέσα στὴ σκοτεινὴ νύχτα, οἱ ἐχθροὶ θὰ νομίζουν ὅτι τοὺς ἐπιτίθεται ὅλος ὁ στρατός σου καὶ θὰ καταπτοηθοῦν. Θὰ καταπονεῖς τοὺς πολιορκημένους κάνοντας θόρυβο μέρα-νύχτα.

3. Θὰ συμμετέχεις κι ἐσὺ στὶς ἐπιχειρήσεις, ὥστε οἱ στρατιῶτες σου νὰ αἰσθάνονται ὅτι δὲν εἶναι ἐνεργούμενά σου, ἀλλὰ ὅτι ἀγωνίζονται μαζί σου ὅπως μὲ ἕναν φίλο. Ἡ αἴσθηση τῆς ἰσότητας ὁδηγεῖ σὲ μεγαλύτερη προθυμία.

4. Κόβεις τὸν ἐφοδιασμὸ τῆς πόλης μὲ νερὸ καὶ τροφές.

5. Παρατάσσεις τοὺς καλύτερους καὶ πιὸ ἄρτια ἐξοπλισμένους στρατιῶτες κοντὰ στὰ τείχη, ἐνῶ τοὺς κατώτερης ἀξίας πιὸ μακριά. Οἱ ἐχθροὶ θὰ νομίσουν ὅτι ὅλοι σοῦ οἱ στρατιῶτες εἶναι σὰν τοὺς πιὸ κοντινούς τους.

6. Προκειμένου νὰ διχάσεις τὸν ἐχθρό, στὴν ἀρχὴ τοῦ ζητᾶς κάποια πράγματα ποὺ εὔκολα δίνονται (π.χ. ἄλογα ἢ ἅρματα). Ἔτσι, μερικοὶ πολιορκημένοι θὰ πιστεύουν ὅτι δὲν ἀξίζει τὸν κόπο νὰ ὑποστοῦν πολιορκία τὴ στιγμὴ ποὺ γιὰ ψιλοπράγματα μποροῦν νὰ τὴν ἀποφύγουν παραδιδόμενοι. Ποτὲ δὲν θὰ προτείνεις καταρχὰς βαρεῖς ὅρους, γιατὶ οἱ πολιορκημένοι ὁμονοοῦν καὶ τοὺς ἀπορρίπτουν.

7. Χωρίζεις τὸ στρατό σου σὲ τμήματα. Ποτὲ δὲν πολεμοῦν ὅλοι μαζὺ τὴν ἡμέρα. Διάφοροι μόνο τὴ νύχτα κ.ο.κ. Ἔτσι, πολιορκεῖς τὴν πόλη ὅλο τὸ μερόνυχτο, καὶ οἱ ἐχθροὶ καταπονοῦνται. Ὡστόσο, θὰ ἦταν πολὺ καλὸ ἂν πολιορκήσεις μιὰ πόλη ἀπὸ ὅλες τὶς πλευρές, με μηχανήματα κ.ἄ.

8 Θὰ ἐπιλέξεις νὰ ἐπιτεθεῖς στὰ ὑποτιθέμενα ἀπόρθητα τμήματα τοῦ τείχους, μὲ τολμηροὺς ἄνδρες στοὺς ὁποίους θὰ ὑποσχεθεῖς τιμὲς καὶ χρήματα. Ἐπίσης, πρέπει νὰ βρεῖς καὶ νὰ καταλάβεις κάποιο ὕψωμα δίπλα ἢ μέσα στὴν πόλη, ὥστε ἀπὸ ἐκεῖ νὰ ἐπιτίθεσαι πιὸ ξεκούραστα.

9. Χρησιμοποιεῖς τοὺς προδότες στὶς τάξεις τοῦ ἐχθροῦ. Θὰ τηρεῖς τὶς ὑποσχέσεις σου πρὸς αὐτοὺς προκειμένου νὰ προσελκύσεις κι ἄλλους προδότες.

10. Γιὰ νὰ προκαλέσεις διχόνοια, θὰ διακηρύξεις στοὺς κατοίκους τῆς πόλης, στὴ γλώσσα τους, ὅτι ὅποιος πολιορ