Rump state

“The Archaeology of Byzantine Anatolia” ὁ τίτλος. Κακὴ ἀρχή. “Anatolia” εἶναι μεταβυζαντινὸς ὅρος. Ἐπεξηγεῖται:

In principle, “Anatolia” and “Asia Minor” are synonymous terms. However, in a Mediterranean context the scholarly literature tends to prefer “Asia Minor,” for example with reference to ancient harbor cities like Ephesus and Miletus. “Anatolia” is more often employed when the focus is on the inland, in particular the central Anatolian High Plateau.

Μικρὴ ἡ παρηγοριά. Γιατὶ ξέρουμε ὅτι οἱ Τοῦρκοι ἔχουν ἐμμονὴ μὲ τὸν ὅρο Ἀνατολία. Τὸ Μικρὰ Ἀσία παραεῖναι ἑλληνικό, ἐνῶ λίγοι ξέρουν ὅτι τὸ Anadolu εἶναι ἑλληνικό. Καὶ στὸ βιβλίο γράφουν κάμποσοι Τοῦρκοι.

Ἀλλὰ προηγουμένως, μᾶς ἀποτελείωσε:

Once the Roman Empire had given way to the Barbarians, Byzantium  seems to have survived for another half- millennium mainly because it was small enough not to be in anybody’s way. The caliphate could expand in other directions, showing little interest in permanently occupying Anatolia with its alien Greek- speaking and Christian population. Thus, when the Turks arrived on the scene in the later eleventh century, the marginalized and impoverished Byzantine rump state was the weakest player in the region and gave way first

Κανεὶς δὲν ἀσχολιόταν μὲ τὸ Βυζάντιο, ἔμενε ἀόρατο κι ἔτσι τὴ γλίτωνε. Ὄχι ὅτι ἦταν στὸ ἐπίκεντρο τῶν εἰσβολῶν καὶ τῶν πολέμων, ὄχι ὅτι βρισκόταν διαρκῶς σὲ πολέμους μεταξὺ 500-1040, οὔτε ὅτι νικοῦσε ἢ ἀπέκρουε τὶς εἰσβολές. Ἔλα μωρέ, ποιὸ Βυζάντιο; Ὁ πιὸ ἀδύναμος τῆς περιοχῆς ἦταν. Οὔτε ποὺ καταδέχτηκαν οἱ Ἄραβες νὰ τοῦ ἐπιτεθοῦν, προχώρησαν ἀλλοῦ. (Ἡ Βόρεια Ἀφρικὴ δὲν ἦταν Βυζαντινή, ἦταν τῶν Ζουλού.) Ὅταν ἔφτασαν οἱ Τοῦρκοι, ἔκαναν μιὰ χαψιὰ τὸ Βυζάντιο. Σὲ 300 χρόνια καὶ μὲ τὴ βοήθεια τῆς Δύσης. Τόσο εὔκολα, τόσο γρήγορα.

Βεβαίως, δὲ θέλω νὰ δώσω καθόλου τὴν ἐντύπωση ὅτι τὸ βιβλίο εἶναι κακό. Τὸ ἀντίθετο, καὶ εἶναι πάρα πολὺ ἐνδιαφέρον γιὰ ὅσους θέλουν νὰ μάθουν γιὰ τὴ βυζαντινὴ Μικρὰ Ἀσία πέρα ἀπὸ τὶς γνωστὲς γραπτὲς πηγές. Ἡ ἀπώλεια τῆς Μικρασίας, πραγματικοῦ κέντρου τοῦ εὐρωπαϊκοῦ πολιτισμοῦ (λίκνου τῆς φιλοσοφίας καὶ πατρίδας πολλῶν Πατέρων τοῦ 4ου αἰ.) πρέπει νὰ εἶναι ἡ μεγαλύτερη τραγωδία τοῦ ἑλληνορωμαϊκοῦ κόσμου. Συνεπῶς, καὶ μὲ δεδομένο ὅτι οἱ περισσότεροι Τοῦρκοι δὲν ἔχουν κανέναν καημὸ νὰ φέρνουν στὸ φῶς τὸ Βυζάντιο (μόνο ἂν τὸ ὀνοματίσουν ρωμαϊκό, ἠρεμοῦν), ὅ,τι μαθαίνουμε εἶναι εὐτυχία.

Ὡστόσο, πάντα εἶχα τὴν ἀπορία πῶς οἱ «μὴ ἰδεολογικὰ ἐνθουσιασμένοι μὲ τὸ Βυζάντιο» γίνονται βυζαντινολόγοι -πέρα ἀπὸ βιοποριστικοὺς λόγους. Ἐδῶ ποὺ χρειάζεται ἡ ψυχολογία, οἱ ὁπαδοί της ἀπουσιάζουν ἐπιδεικτικά -θὰ θυμοῦνται τὸν χωροφύλακα καὶ τὸν παπὰ / δάσκαλο νὰ τοὺς κουρεύει τὰ μαλλιά. Ἡ «ἀρχαία» ἀρχαιολογία εἶναι τόσο προχωρημένη κι ἔχει ψάξει καὶ σκάψει τόσο πολὺ τὰ πάντα, ὥστε γιὰ νὰ ἀνακαλύψεις καὶ νὰ δημοσιεύσεις κάτι πρωτοποριακὸ πρέπει νὰ γίνεις κάτι ἄλλο, π.χ. βυζαντινὸς ἀρχαιολόγος. Ἔλα ὅμως, ποὺ ἔχεις τὶς προκαταλήψεις τῆς κλασσικῆς φιλολογίας ἢ τὶς δυτικομεσαιωνικὲς καὶ πολυπολιτισμικὲς προκαταλήψεις. Καὶ πάλι, ὅμως, δὲν μὲ ἱκανοποιεῖ ἡ ἐξήγηση αὐτή. Οἱ Ἕλληνες, ξέρω, θέλουν νὰ φύγει ἡ ρετσινιὰ τοῦ θρησκόληπτου ποὺ ἡ Ἀριστερὰ χαχανίζοντας ἢ γρυλίζοντας τοὺς κόλλησε.

Τέλος πάντων, αὐτὰ τὰ μυστήρια εἶναι γιὰ μᾶς ποὺ δὲν ἔχουμε τὴν ἱκανότητα νὰ ἐπιλύσουμε τὰ σημερινὰ παγκόσμια κοινωνικά, πολιτικὰ καὶ φιλοσοφικὰ προβλήματα. Ἐν τῷ μεταξύ, νά ἕνα καημένο βυζαντινάκι τοῦ Ἀμόριου (10ος – 11ος αἰ.).

amorium

 

Advertisements
Posted in Δυτικοί, Μικρά Ασία, Τούρκοι | Tagged , , , , , | Σχολιάστε

Santiago del Arrabal – Τολέδο

Μέσα 13ου αἰ.

tolc3a8de_-_santiago_del_arrabal

 

19439868

Posted in Δύση | Tagged , | Σχολιάστε

«Ἐθνολαϊκισμὸς καὶ Θεσσαλονίκη»

Στὰ παλιά, καλὰ χρόνια πρὸ τοῦ 2010 (τὸ 2005) εἶχε κυκλοφορήσει ἕνα κείμενο μὲ τίτλο «Ἐθνολαϊκισμὸς καὶ Θεσσαλονίκη». Τὸ κείμενο ἔκανε ἐντύπωση, κυρίως γιὰ τὴν λέξη «ἐθνολαϊκισμός», ἡ ὁποία τότε εἰσήχθη στὴν Ἑλλάδα καὶ ἡ ὁποία ἔκτοτε εἶναι ἡ ἀγαπημένη λέξη ἀρκετῶν δεξιῶν φιλελεύθερων ἀρθρογράφων στὰ γνωστὰ ΜΜΕ (Καθημερινὴ κ.ἀ.). Τὸ παράδοξο τοῦ πράγματος ἔγκειται στὸ γεγονὸς ὅτι ὁ συγγραφέας εἶναι Ἀριστερός. Καθὼς ἡ Ἀριστερὰ ἐνδιαφέρεται νὰ ξεχειλώνει τὴν ἔννοια τοῦ φασισμοῦ, ποὺ τῆς φτάνει καὶ μὲ τὸ παραπάνω ὡς πολεμικὸς χαρακτηρισμὸς τῶν κάθε εἴδους ἀντιπάλων, ὁ ἐθνολαϊκισμὸς ἑνὸς βέρου ἀντιδεξιοῦ κατέληξε ὄχι ἀριστερὸ μὰ δεξιὸ φιλελεύθερο ἐργαλεῖο. Αὐτὸ συνάδει μὲ τὴ γενικότερη χρήση τῆς μετασοβιετικῆς Ἀριστερᾶς ὡς θεραπαινίδας τοῦ οἰκονομικοῦ φιλελευθερισμοῦ. Ὡς γραφείου ἰδεολογικῆς κατήχησής του. Ἀσφαλῶς, διάφοροι Ἀριστεροὶ νομίζουν ὅτι χρησιμοποιοῦν τὸν φιλελευθερισμὸ γιὰ νὰ προωθήσουν τὴν ὑπόθεση τῆς Ἀριστερᾶς. Βέβαια, εἴθισται ὁ ἀδύναμος, ὁ ἡττημένος, νὰ χρησιμοποιεῖται ἀπὸ τὸν νικητὴ καὶ ἰσχυρό, καὶ ὄχι τὸ ἀντίθετο. Ὅμως, ἡ ἀριστερὴ ἐλπίδα, ὡς μορφὴ παραίτησης, πεθαίνει τελευταία. Τὸ ὅτι, πάντως, ὁ οἰκονομικὰ φιλελεύθερος ἔχει ἀνάγκη τὸν Ἀριστερὸ στοχαστή, δὲν σημαίνει ὅτι υἱοθετεῖ καὶ προβάλλει τὶς ἰδέες τοῦ τελευταίου. Τὸν ἔχει ἀνάγκη ὅπως πρὶν ἀπὸ τὴν Κρίση ὁ πλούσιος Ἕλληνας εἶχε ἀνάγκη τὸν ἀλλοδαπὸ οἰκοδόμο: Τὸ ἐξοχικὸ ὅμως ἦταν τοῦ Ἕλληνα, ὁ ἀλλοδαπὸς ζοῦσε στὸ ἄθλιο «κοτέτσι». Ἔτσι κι ἡ ἀντιεθνολαϊκιστικὴ Ἀριστερά, γλύφει τὰ κόκκαλα ποὺ τῆς πετοῦν οἱ καθεστωτικοί, καὶ γι’ αὐτὸ εἶναι ἀναγκασμένη νὰ ἐπικαλεῖται καὶ τὸν ξεχειλωμένο φασισμό, ἐνίοτε μὲ πραγματικὴ λύσσα.

Ἀρχικὰ στὸ κείμενο, γίνεται μιὰ πολὺ γενικὴ παράθεση τῶν ἰδιοτήτων τοῦ λαϊκισμοῦ, κι ἀμέσως μετά παρατίθενται κάποια ὑποτιθέμενο ἰδιαίτερα χαρακτηριστικὰ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαϊκισμοῦ. Ὡστόσο, εἶναι ἄξιο ἀπορίας γιατί λ.χ. ἡ ἠθικολογία νὰ θεωρηθεῖ ἰδιαίτερο ἑλληνικὸ χαρακτηριστικό. Γιατί εἰδικὰ οἱ ἕλληνες ἐθνολαϊκιστὲς νὰ νοιάζονται γιὰ ἕναν ὁρισμένο τύπο κράτους, ποὺ θὰ βοηθᾶ ἄμεσα ὡς ἀρωγὸς στὶς «δικές τους» ὑποθέσεις ἀλλὰ στὶς ἄλλες ὑποθέσεις θὰ κάνει ὅ,τι θέλει τὸ ἴδιο; Αὐτὸ ἀκριβῶς π.χ. δὲν κάνουν οἱ δικαιωματιστές; Ζητοῦν τὸ κράτος ὡς ἀρωγὸ στὸ ἐπιμέρους αἴτημά τους (ὁμόφυλος γάμος κ.λπ.), ἐνῶ γιὰ τὰ ὑπόλοιπα ζοῦν σὲ μία κατάσταση ἀφασίας. Εἶναι ἐθνολαϊκιστὲς οἱ δικαιωματιστές; Κρίνοντας ἀπὸ τὴ χαλαρότητα τοῦ ὁρισμοῦ τοῦ κειμένου, εἶναι. Ἔπειτα, ἡ ἀναφορὰ στὸν συναισθηματισμὸ ὡς στοιχείου τοῦ ἐθνολαϊκισμοῦ εἶναι ἀνούσια, εἶναι κομματικὴ προπαγάνδα, ἀφοῦ ὅπως παραδέχεται τὸ ἄρθρο, ὅλες οἱ ἰδεολογίες ἔχουν ἰσχυρὴ δόση τοῦ συναισθήματος. Παραδόξως, μόνο στὸν ἐθνολαϊκισμὸ φαίνεται πὼς αὐτὸ εἶναι κακό. Ἡ ἄποψη τοῦ ἄρθρου ὅτι στὸν ἐθνολαϊκισμὸ ὑπάρχει «ἐργαλειακὴ χρήση τοῦ συναισθήματος» εἶναι κάτι παραπάνω ἀπὸ γενικολογία. Ἀκόμη κι ἡ Ἀριστερά (κι ὄχι μόνο ἡ ἑλληνική) χρησιμοποιεῖ κομματικὰ καὶ ἐργαλειακὰ τὸ συναίσθημα γιὰ νὰ τὸ πολιτικοποιήσει ὅπως αὐθαίρετα θέλει (θυμηθεῖτε τὸ πνιγμένο προσφυγόπουλο τοῦ 2015, γιὰ τὸ ὁποῖο σαφῶς δὲν ἔφταιγαν οἱ Ἕλληνες –κι ὅμως, ἐξαιτίας του ἡ ἑλληνικὴ Ἀριστερὰ τοὺς κατηγόρησε ὡς ἀδιάφορους ρατσιστές), ὅπως καὶ τὴν ἐπιστημονικότητα. Ἡ ἐργαλειακὴ χρήση τῶν συναισθημάτων, λοιπόν, δὲν εἶναι κάτι ἀξιοπερίεργο.

Τὸ κεντρικὸ συναίσθημα τὸ ὁποῖο χαρακτηρίζει τὸν «ἐθνολαϊκισμὸ» κατὰ τὸ κείμενο εἶναι ἡ περίφημη μνησικακία. Ἡ παραφιλολογία περὶ μνησικακίας φυσικὰ ξεκίνησε μὲ τὸν Νίτσε, τὸν ὁποῖο ἀναφέρει τὸ κείμενο, καὶ συνεχίστηκε μὲ ἄλλους: Ὁ μνησίκακος δὲν μπορεῖ νὰ ἀποκτήσει αὐτὸ ποὺ θέλει καὶ στὴ συνέχεια τὸ ὑποτιμᾶ / τὸ μισεῖ, ἐνῶ παράλληλα ἡ ἀδικία δὲν ἀποκαθίσταται κ.ο.κ. Καὶ σὲ αὐτὴν τὴν περίπτωση δὲν γίνεται κατανοητὸ γιατί ἡ μνησικακία ἀφορᾶ εἰδικὰ τὸν ἐθνολαϊκισμό (τὸ ἔθνος) κι ὄχι ὁποιαδήποτε κατάσταση ἀποτυχημένης μιμητικῆς ἐπιθυμίας, ἐπιθυμίας ποὺ ἀπέτυχε κι ἔγινε ἀρνητική. Σύμφωνα μὲ τοὺς συγγραφεῖς ποὺ τὸ κείμενο ἐπικαλεῖται, ἔχουμε μιὰ γενικὴ τάση τῆς μαζικοδημοκρατικῆς κοινωνίας γιὰ μνησικακία· κάτι τέτοιο δὲν εἶναι εἰδικὰ ἐθνικὸ φαινόμενο. Ἔτσι, φορτώνεται μόνο στὸ ἔθνος μιὰ κατάσταση ποὺ διατρέχει τοὺς πάντες καὶ τὰ πάντα. Μάλιστα, ἡ κατάσταση αὐτή, τῆς μνησικακίας, εἶναι κάτι τόσο παλιὸ ὅσο ὁ μύθος τοῦ Αἰσώπου μὲ τὴν κολοβὴ ἀλεποὺ ποὺ πρότεινε στὶς ἄλλες ἀλεποῦδες νὰ κόψουν κι αὐτὲς τὴν οὐρά τους. Οὐδὲν καινὸν ὑπὸ τὸν ἥλιο.

Τὸ κείμενο ἀποδίδει ὡς εἰδοποιὰ χαρακτηριστικὰ τοῦ ἐθνολαϊκισμοῦ καταστάσεις μνησικακίας ποὺ θὰ μποροῦσαν εὔκολα νὰ ἀνιχνευθοῦν σὲ ἀναρχικά, ἀριστερίστικα κἄ. ἰδεολογήματα. Ὅμως, σύμφωνα μὲ τὴν πολιτικὴ προκατάληψη τοῦ κειμένου, ἡ ἀνημποριὰ καὶ ἡ λύσσα δὲν θὰ χαρακτήριζαν ποτὲ ἕναν ἀντιρατσιστὴ – ἀντιφασίστα ἀναρχικὸ ποὺ καίει κάδους κι ἁμάξια κάθε Σαββατοκύριακο κι ἕναν Ἀριστερὸ ποὺ χτυπιέται σὰ χταπόδι βραχνιάζοντας στὶς «πορεῖες» καὶ τὶς «συγκεντρώσεις» κατὰ τοῦ ἰμπεριαλισμοῦ (π.χ. ὑπὲρ τῶν Παλαιστινίων) ἢ τῆς πλουτοκρατίας · οὔτε τὸ στοιχεῖο τῆς μνήμης· μὰ οὔτε ὑπάρχει στοὺς παραπάνω ἕνα «ένα αίσθημα απόλαυσης στη μνησικακία», ποὺ «οδηγεί σε ναρκισσιστικές παλινδρομήσεις». Ἐδῶ ταιριάζει τὸ «βγάλε πρῶτα τὸ δοκάρι ἀπὸ τὸ δικό σου μάτι κ.λπ.».

Κι ἀλήθεια, τί πιὸ ταιριαστὸ ἀπὸ τὴν καινοδιαθηκικὴ αὐτὴ προτροπή, ὅταν ὁ συγγραφέας τοῦ κειμένου ἔχει γράψει ἕνα χαρακτηριστικὰ μνησίκακο ποίημα ἀνημποριᾶς: «Τον Πόντιο μου τον παππού τον σκότωσαν στο ξύλο / Κι απ’ τη ζωή δεν πρόλαβε να δρέψει ούτε μήλο / Από’ τα βουνά της Λαζικής τον φεραν εδώ πέρα / Τον ρίξαν σ’ άνυνδρη γωνιά μα με βουνίσιο αέρα / Και στους καιρούς του Μεταξά του είπαν : ‘’Βγαλτα πέρα’’ / Κι ύστερα ηρθε η κατοχή κι ’έψαχνε τα παιδιά του / Που πήγαν στο αντάρτικο και ράγισε η καρδιά του / Όταν τον γυιο του τον μικρό πήραν στην Γερμανία / Τον έριξαν στην κόλαση να σκάβει στ’ ορυχεία / Και η μεγάλη κόρη του πήγε στους Ελασιτες / Και τον Παππού τον σκότωσαν ματοβαμμένοι Χιτες». Ἐδῶ μέσα ἔχουμε ὅλα τὰ στοιχεῖα μιᾶς ἀνήμπορης μνησικακίας, ποὺ κανονικὰ καὶ μὲ βάση τὸ κείμενο θὰ ἔπρεπε νὰ ἀνιχνεύεται μόνο στοὺς ἐθνολαϊκιστὲς καὶ τοὺς Χίτες καὶ Μεταξικούς. Σύμφωνα μὲ τὶς ἀπόψεις τῆς θρησκείας ποὺ λέγεται Ψυχολογία, θὰ μποροῦσαμε λοιπὸν νὰ κάνουμε λόγο γιὰ «προβολή»: ΕΜΕΙΣ εἴμαστε μνησίκακοι (ἀλλὰ «καλοὶ μνησίκακοι», γιὰ «δίκαιους λόγους» πάντα) καὶ γι’ αὐτὸ κατηγοροῦμε τοὺς Ἄλλους (τοὺς «ἐθνικιστές» τοῦ ἔθνους κ.λπ.) ὡς μνησίκακους (ἀλλὰ «κακῶς μνησίκακους»).

Ἀπὸ τὴ δική μου σκοπιά, ὅπου ὄντως τίποτα ἐντυπωσιακὰ καινούργιο δὲν ὑπάρχει, ἡ μνησικακία δὲν εἶναι οὔτε δηλητήριο οὔτε βλαβερὴ οὔτε ἀρετή. Εἶναι μιὰ κατάσταση, ἄμεσα σχετιζόμενη μὲ τὴ Μίμηση καὶ τὴν Ἰσχύ, δηλαδὴ δύο θεμελιώδη, παντοτινὰ χαρακτηριστικὰ τῆς κοινωνίας καὶ τῶν ἀνθρώπινων σχέσεων. Μπορεῖ κανεὶς νὰ συμπονέσει ἢ ὄχι τὸν μνησίκακο, νὰ τὸν γιατρέψει ἢ νὰ τὸν εἰρωνευτεῖ καὶ νὰ τὸν ἐξοντώσει. Δὲν εἶναι στὶς προθέσεις μου αὐτό, στὸ βαθμὸ ποὺ μέλημά μας εἶναι νὰ τὸν περιγράψουμε. Πάντως, ὅπως οἱ κυνηγοὶ μαγισσῶν παλαιότερων ἐποχῶν ἀντικαταστάθηκαν ἀπὸ «κυνηγοὺς κυνηγῶν μαγισσῶν» στὴ σύγχρονη χωρὶς νὰ ἀλλάξει ἡ δομὴ τοῦ κυνηγητοῦ καὶ τοῦ κυνηγοῦ, ἔτσι καὶ μὲ τὴ μνησικακία: Οἱ πεφωτισμενοι ἀντιλαϊκιστὲς ἐπικριτές της δὲν εἶναι λιγότερο μνησίκακοι ἀπὸ ὅ,τι οἱ ἀρχικοὶ μνησίκακοι.

Κατόπιν, διαβάζουμε γιὰ τὸν ἑλληνικὸ ἐθνολαϊκισμό. Διαβάζουμε γιὰ τὴν ἀντιδιαστολὴ μεταξὺ Δυτικῶν «συγκρούσεων» καὶ Ἑλληνικῶν «προστριβῶν»: Οἱ Δυτικοὶ συγκρούονται ἐνῶ οἱ Ἕλληνες συνηθίζουν τὶς προστριβές. Καὶ ποιὰ ἡ διαφορά; Οἱ συγκρούσεις ὀφείλονται σὲ «προθέσεις που είναι αρκετά σαφείς», ὥστε ὁ ἀντίπαλος νὰ γίνεται κατανοητὸς ὡς τέτοιος καὶ τὰ αἰσθήματα πρὸς αὐτὸν νὰ εἶναι σταθερά. Ἀντίθετα, οἱ «προστριβὲς» ἔχουν τὸ στοιχεῖο τῆς ἀβεβαιότητας. Ὅπως τὸ καταλαβαίνω ἐγώ, ἔχουμε τὴν ἔμμεση ἀλλὰ σαφὴ ἐξύμνηση τοῦ δυτικοῦ, ἀπόλυτου σταυροφορικοῦ πνεύματος (ὀρθολογικοῦ στὴ μέθοδο καὶ ἀπόλυτου στὶς ἀπόψεις του, δηλαδὴ ὁλοκληρωτικοῦ) σὲ ἀντίθεση μὲ τὸ πιὸ ρεαλιστικὸ ἑλληνικὸ πνεῦμα (ρεαλιστικὸ ὡς πρὸς τὴν περιγραφὴ τῆς ἀνθρώπινης κατάστασης), ποὺ κατανοεῖ ὅτι ὅλοι πάνω-κάτω ὑπόκεινται σὲ κοινὴ μοίρα, κι ὅτι ἀπόλυτες διαιρέσεις εἶναι σπάνιες. Στὴν Δύση, ὅπως σκηνοθετεῖται ἀπὸ τοὺς ἐφευρέτες καὶ κατήγορους τοῦ ἑλληνικοῦ ἐθνολαϊκισμοῦ, δὲν ὑπάρχει ἔντιμη διαφυγὴ ἀπὸ τὴν πάλη Καλοῦ – Κακοῦ, οἱ ἀντιθέσεις εἶναι ἀντικειμενικὲς ἀντιθέσεις. Ὑπάρχει Πόλεμος, κι ὁ ναρκισσισμὸς τοῦ Πολέμου, τῶν καιγόμενων Ι.Χ. κ.ο.κ. Ποιὰ εἰκόνα ὅμως εἶναι ρεαλιστικότερη περιγραφὴ τῆς ἀνθρώπινης κατάστασης; Ἐκείνη ποὺ δὲν σχηματοποιεῖ – ἀποστεώνει μὲ ὑποστασιοποιήσεις τὰ τμήματά της ἢ ἐκείνη ποὺ ἔχει μιὰ πιὸ δυναμικὴ ἀντίληψη γιὰ τὰ τμήματά της; Καὶ ποὺ βλέπει στὸν Ἄλλον μιὰ παρόμοια κατάσταση (στὸ κείμενο, ἐπικριτικὰ λέγεται: «ο μειονεκτών, που συγκρίνει τον εαυτό του με τον οιονεί αντίπαλο, συνθέτει την εικόνα ενός εαυτού παραγκωνισμένου από κάποιον που δεν υπερέχει ούτε διανοητικά ούτε ηθικά από αυτόν»), ἡ ἔκβαση τοῦ ἀνταγωνισμοῦ μὲ τὸν ὁποῖο εἶναι θέμα Τύχης καὶ συγκυρίας; Ἂς θυμηθοῦμε ὅτι ἡ ἑλληνικὴ λέξη γιὰ τὴν ἐπι-τυχία καὶ τὴν ἀπο-τυχία (ἄρα τὸν ἀδικημένο καὶ τὸν μειονεκτούντα) τονίζει τὸ στοιχεῖο τῆς ἀστάθειας, τῆς παροδικότητας, τῆς Τύχης –σὲ ἀντίθεση μὲ τὰ μὴ «ἐθνολαϊκιστικὰ» δυτικὰ πρότυπα τοῦ ὀρθολογικοῦ, μεθοδικοῦ κατορθώματος καὶ τῆς μαθηματικοποιημένης ἐξίσωσης ἐπιτυχίας / μεθόδου. Ἐξ ἀπόψεως ἐθνολαϊκιστικῆς ὁρολογίας, ὅσοι κάνουν τέτοια διάκριση μεταξὺ δυτικῆς σύγκρουσης καὶ ἑλληνικῆς προστριβῆς (ἄρα, καὶ τῶν πολιτισμικῶν προϋποθέσεών τους) μποροῦν νὰ χαρακτηριστοῦν Δυτικοὶ ἐθνολαϊκιστές.

Πρέπει –γιὰ νὰ κάνουμε μιὰ παρέκβαση– νὰ ὑπενθυμίσουμε σὲ αὐτοὺς ποὺ βλέπουν κάτι κακὸ στὴν ἀπουσία «συγκρούσεων», ἡ ὁποία ὁδηγεῖ στὸν (ἑλληνικὸ) ἐθνολαϊκισμὸ ἢ σχετίζεται μὲ αὐτόν, ὅτι μεταξὺ 1944-1949 ἡ ἑλληνικὴ κοινωνία δοκίμασε τὴν «σύγκρουση» μὲ τέτοια σφοδρότητα ὥστε κατέστη μαλθακὴ στὸ ἑξῆς -ἐκτὸς ἀπὸ ἀγιάτρευτα ἀνάπηρη καὶ κατεστραμμένη, μὲ τὸν πληθυσμό της ἀστικοποιημένο σὲ δύο μεγάλες πόλεις. «Ἀπὸ Ἐδῶ Ἐμεῖς, καὶ ἀπὸ Ἐκεῖ Ἐσεῖς», μὲ παγιωμένα χαρακτηριστικά, καὶ στὸ ἀνάμεσο ἡ Ἄβυσσος. Φυσικά, πίσω ἀπὸ τὴν ἔμμεση ἐξύμνηση τῆς «σύγκρουσης» δὲν ἔχουμε παρὰ τὴ μνησικακία τοῦ ἡττημένου. Ἡ γενικότερη ἐξύμνηση ἀπὸ Ἀριστεροὺς τῆς μυθολογίας τῆς βίας καὶ τῆς ἐμφύλιας, ταξικῆς σύρραξης (θυμηθεῖτε ἐδῶ τὰ περὶ «ἔθνους ὡς φωλιᾶς» τοῦ κειμένου καὶ ἀναδιατυπῶστε τα ὡς «Ἀριστερᾶς ὡς φωλιᾶς»: εἶναι τὸ ἴδιο πράγμα κι ἀπομένει νὰ διαλέξεις φωλιά) εἶναι τὸ γρύλισμα τοῦ ἡττημένου ποὺ δὲν μπορεῖ νὰ βιαιοπραγήσει (αὐτὸ εἶναι προνόμιο τοῦ νικητῆ) καὶ περιορίζεται σὲ μνησίκακες σκέψεις ἔναντι τῶν νικητῶν τοῦ Ἐμφυλίου. Ἐδῶ, κλείνει ἡ παρέκβαση.

Περίεργη εἶναι καὶ ἡ διάκριση Δύσης – Ἑλλάδας ὡς πρὸς τὴν ἀνημποριὰ τοῦ μειονεκτοῦντος. Ἀντίθετα ἀπὸ ὅ,τι πρεσβεύει τὸ κείμενο, ὄχι στὴν Ἑλλάδα μὰ στὴ Δύση αὐτὸς ποὺ μειονεκτεῖ ὄχι μόνο εἶναι ἀνήμπορος, ἀλλὰ χλευάζεται ὡς loser, καὶ ἐὰν λ.χ. εἶναι ἄπορος, ζεῖ καὶ πεθαίνει κάτω ἀπὸ μία γέφυρα. Αὐτὸ ὀφείλεται ἀκριβῶς στὴν δυτικὴ μαθηματικοποίηση τῆς σχέσης μεταξὺ μεθόδου / προσπάθειας καὶ ἐπιτυχίας: Ἐὰν θεωρηθεῖ ὅτι στὴ ζωὴ δὲν ὑπάρχει τὸ Ἀστάθμητο, τότε εἶσαι 100% φταίχτης γιὰ τὴν ἀποτυχία σου, εἶσαι ἄξιος τῆς μοίρας σου· δὲν ὑπάρχει χῶρος γιὰ γκρίνια / μνησικακία, αὐτὴ εἶναι ἀνεπίτρεπτη. Στὴν Ἑλλάδα, ἀκριβῶς ἐπειδὴ γνωρίζουμε πόσο ἀξίζει καὶ κυρίως πῶς ἀποκτᾶται ἢ χάνεται ἡ ἐπιτυχία, τὸ αἴσθημα τῆς πικρίας ἢ μνησικακίας θεωρεῖται λογικὴ ἀντίδραση. Ὁ Ἕλληνας ἀντιεθνολαϊκιστὴς εἶναι τὸ μοναδικὸ παράδειγμα ἑλληνικοῦ ἐθνολαϊκισμοῦ τὸν ὁποῖο παρατηρεῖ παντοῦ γύρω του, γιατὶ μνησικακεῖ στὸ διηνεκές, καὶ αὐτοδηλητηριάζεται δηλητηριάζοντας τὸν περίγυρο, γιὰ τὸ γεγονὸς ὅτι εἶναι ἀναγκασμένος (χωρὶς δυνατότητα σωτηρίας) νὰ ζεῖ μὲ τοὺς συγκεκριμένων πολιτισμικῶν χαρακτηριστικῶν ἀπαίσιους Ἕλληνες (κατ’ αὐτόν, μνησίκακους).

Τὸ ἀστεῖο εἶναι ὅτι στὸ κείμενο ἄθελα γίνεται λόγος γιὰ τὸν ἱκέτη, στὸν ὁποῖο ὁ μνησίκακος μετατρέπεται («Σε αυτή τη συσσωρευμένη επιθυμία (ανήμπορης ) εκδίκησης του αιτούντος πολίτη, που εν τέλει μεταβάλλεται σε ικέτη, βρίσκονται μάλλον τα αίτια της ελληνικής μνησικακίας»). Ὁ ἀνήμπορος Ἱκέτης εἶναι πανάρχαιο ἑλληνικὸ μοτίβο. Ἡ μνησικακία τοῦ ἀντιεθνολαϊκισμοῦ ἐναντίον τοῦ «ἑλληνικοῦ ἐθνολαϊκισμοῦ» πρέπει νὰ ἰδωθεῖ ὄχι ὡς διαμαρτυρία κατὰ τῆς μεταπολεμικῆς νεοελληνικῆς χαβούζας οὔτε γενικότερα τῆς νεοελληνικῆς «ἀνατολίτικης» χαβούζας. Ἀλλὰ ὡς δυτικὴ ἀντιπαλότητα γενικὰ κατὰ τοῦ («ἀρχαίου») ἑλληνικοῦ χαρακτήρα. Ἔχουμε τοὺς μισσιονάριους τῆς Δύσης, ποὺ παρουσιάζουν ὡς «ὀρθολογικὴ κριτικὴ» τὴν ἀπέχθειά τους γιὰ πράγματα ἁπλῶς πολιτισμικὰ ἀλλότρια γιὰ τοὺς ἴδιους καὶ τὸ γοῦστο τους· γιὰ πράγματα τὰ ὁποῖα εἶναι πέραν τῆς ὀρθολογικῆς κριτικῆς. Μπορεῖ στ’ ἀλήθεια νὰ ὑποβληθεῖ σὲ «ὀρθολογικὴ κριτικὴ» τὸ ὅτι οἱ μὲν ἀγαποῦν τὰ γεμιστὰ κι οἱ δὲ τὴν ἀγγλικὴ κουζίνα τους;

Προβληματικὸ εἶναι βέβαια, τὸ γεγονὸς ὅτι γίνεται ἀναφορὰ σὲ μιὰ σχέση Δύσης – Ἑλλάδας στὸ μαθηματικὸ κενό. Ὁ ντόπιος «ἐθνολαϊκισμὸς» γιὰ νὰ προσδιοριστεῖ χρειάζεται ἡ Δύση -ἀλλὰ γιατί ἡ Δύση κι ὄχι π.χ. καὶ τὰ Βαλκάνια; Γιατί ὁ «ἑλληνικὸς ἐθνολαϊκισμὸς» νὰ εἶναι ἄσχετος μὲ τὴν Ἀσία καὶ τὴ Βόρεια Ἀφρική, καὶ νὰ εἶναι μόνο ἀρνητικὸ παράρτημα τῆς Δύσης; Ἡ προκὰτ ἀπάντηση γιὰ τὴν κυριαρχία τῆς Δύσης δὲν ἐπαρκεῖ, γιατὶ ἡ Δύση κυριαρχεῖ καὶ στὰ Βαλκάνια καὶ στὴν Ἀσία. Ἡ ἀναφορικότητα μόνο σὲ σχέση πρὸς τὴ Δύση προκειμένου νὰ ὁριστεῖ ὁ ἑλληνικὸς «ἐθνολαϊκισμὸς» εἶναι σοβαρὴ ἔνδειξη προχειροδουλειᾶς.

Ἡ ἀναφορὰ τοῦ κειμένου στὸν «ἐκκλησιαστικὸ ἐθνολαϊκισμὸ» δὲν εἶναι παρὰ μιὰ σκανδαλοθηρία, ποὺ τὴ διακρίνει ἡ μνησίκακη ἀπόλαυση μπροστὰ στὸ «ξεγύμνωμα τοῦ Ἀντιπάλου» μὲ τὰ «σκάνδαλα» τοῦ 2005 (π.χ. Βατοπαίδι, ὅπου ὁ Ἐφραὶμ τελικῶς ἀθωώθηκε, ἀλλὰ ἂς μὴν ξύνουμε πληγές). Τέτοια ξεγυμνώματα καὶ ξεβρακώματα βεβαίως, σὲ πολὺ μεγαλύτερη ἔκταση ἔζησε πρώτη καὶ καλύτερη ἡ πεφωτισμένη (μὴ σταλινική) ἑλληνικὴ κι εὐρωπαϊκὴ Ἀριστερά, ποὺ «τότε διάβαζε» ὣς τὸ 1989-1991. Ἔτσι, κι ἐδῶ ἔχουμε τὸ παράδειγμα ὅπου ὁ ἀνήμπορος (ἀφοῦ ἡ Ἀριστερὰ ἔχασε καὶ τὸ 1949 καὶ τὸ 1991) γίνεται μνησίκακος – χαιρέκακος, παρηγορούμενος μὲ τὴν σκέψη ὅτι δὲν ἐξευτελίστηκε μόνον αὐτός, μὰ καὶ ὁ Ἐχθρός. Ἔτσι, ξανὰ δείχνεται ὁ ἀντιεθνολαϊκισμὸς ὡς ἡ κατεξοχὴν μνησικακία καὶ μοναδικὸ εὕρημα στὴν Ἑλλάδα τοῦ «ἐθνολαϊκισμοῦ ποὺ ἔχουν οἱ ἄλλοι». Ὅπως καὶ ἄλλοι ποὺ ἀνακάλυψαν ὄψιμα τὸν τροχό, τὸ κείμενο ἀνακάλυψε τὸν ρόλο τῆς τηλεόρασης. Ἡ τηλεόραση, βεβαίως, μόνο «ἐκκλησιαστικὴ» δὲν ἦταν –γιὰ νὰ θυμηθοῦμε τὶς σειρὲς τοῦ MEGA– στὴ δεκαετία τοῦ ’90. Τὰ «ἐλᾶτε ὅπως εἶστε» τοῦ Χριστόδουλου δὲν ἦταν ἀμερικανικὸς τηλευαγγελισμός (ἐκτὸς κι ἂν τὰ τοπικὰ κανάλια θεωρηθοῦν τόσο μεγάλης ἐπίδρασης), ἀφοῦ περισσότερο οἱ ἀρχαιολάτρες («Ε» κ.λπ.) κυριαρχοῦσαν στὰ ἰδιωτικὰ τοπικὰ κανάλια παρὰ οἱ ὀρθόδοξοι ἱεροκήρυκες, ἦταν μιὰ προσπάθεια ἐκσυγχρονισμοῦ σὲ ἐπιμέρους ζητήματα (ἀμφίεση / μόδα) ἢ μιὰ ἀποτυχημένη προσπάθεια νὰ διασωθοῦν τὰ βασικὰ μπροστὰ σὲ ὅ,τι ἐρχόταν (καὶ ἦρθε). Τέλος, προστίθεται στὸ κείμενο καὶ ἡ ἀπαραίτητη σάλτσα τῆς «ἐπινόησης», σύμφωνα μὲ τὴν τελευταία λέξη τῆς φιλοσοφικῆς μόδας.

Ἡ Θεσσαλονίκη, ἀγαπημένος στόχος τῶν ἁπανταχοῦ ἀθηνοκεντρικῶν καὶ «μορφωμένων», ἀνατέμνεται ψυχολογίστικα μὲ ἀναφορὲς στὶς «ματαιώσεις» καὶ τὶς «ἀπογοητεύσεις» τῶν κατοίκων της. Ὑποτίθεται ὅτι οἱ κάτοικοι πίστευαν ὅτι θὰ γίνονταν πρωτεύουσα τῶν Βαλκανίων, κι ἔπειτα ἀπογοητευθέντες ἔγιναν ἐθνολαϊκιστές, μνησίκακοι καὶ μίζεροι. Φυσικά, τέτοια περισπούδαστα ὁράματα ἐξαγγέλθηκαν ἀπὸ λίγους γιὰ λίγους. Φανφάρες πολιτικάντηδων καὶ ἄλλων, δὲν ἐνδιέφεραν κανέναν. Ἡ ἀποβιομηχάνιση ἦταν μεγάλη, ἀλλὰ ἀντίστοιχη ἦταν ἡ μοίρα ὅλης τῆς ἑλληνικῆς βιομηχανίας ἀπὸ τὸ 1979-81 κ.ἑ. Κυττώντας, μάλιστα, τὸ κείμενο αὐτό (γραμμένο τὸ 2005) ἀπὸ τὴ σκοπιὰ μιᾶς κοινωνίας μετὰ τὴν Κρίση, εἶναι νὰ εὐθυμεῖ καθένας μὲ τὶς μελαγχολικὲς διαπιστώσεις γιὰ «διάψευση ποὺ ἦρθε γρήγορα» κατὰ τὴ δεκαετία τοῦ ’90, ποὺ ἦταν στὴν πραγματικότητα μιὰ ἐποχὴ παχιῶν ἀγελάδων. Οἱ καημένες καμμένες ἐλπίδες τῶν γιατρῶν καὶ τῶν ἄνεργων δικηγόρων δὲν ἦταν Θεσσαλονικιώτικο χαρακτηριστικό, ἦταν ἕνα χαρακτηριστικὸ τῆς ἀποβιομηχανοποιημένης ἑλληνικῆς κοινωνίας, ποὺ εἶχε αὐξήσει τοὺς εἰσακτέους στὰ ΑΕΙ. Καὶ πάλι, τὸ μοτίβο τοῦ γενικοῦ ποὺ παρουσιάζεται ὡς εἰδικὸ κάνει γιὰ πολλοστὴ φορὰ τὴν παρουσία του στὸ κείμενο. Γιὰ νὰ εὐθυμήσουμε ξανά: Ὅτι ὁ ΠΑΟΚ ἀδικήθηκε, ναί, ὡς ὁ πιὸ ἐπικίνδυνος ἐπαρχιώτης κ.ο.κ.· ἀλλὰ ἡ ἰδεολογικοποίηση τῆς μνησικακίας κ.λπ. εἶναι πολὺ ἐπιφανειακὴ ὡς ἑρμηνεία.

Πολὺ ὡραῖο εἶναι τὸ κομμάτι γιὰ τὸν «εθνολαϊκισμό της εκκλησίας στη Θεσσαλονίκη», τὸ κέντρο τοῦ νεοελληνικοῦ Κακοῦ, ὡς τόπο ὅπου αὐτὸ εἶναι χημικὰ καθαρότερο (προσωπικά, τὴν Ἀθήνα βλέπω ὡς τέτοια), κατὰ τὶς σύμφωνες γνῶμες τῆς ἀθηναϊκῆς χαβούζας – Πειράματος καὶ τῶν ἐξόριστων στὴν Ἑλλάδα Ἑλληνοδυτικῶν. Ἐπιστρατεύονται λίγο ἀποφατικὸς Λακὰν καὶ λίγο παλαιολιθικὸς Ἀλτουσέρ, κι ἀναμειγνύονται μὲ τὸν Χριστόδουλο καὶ καθηγητὲς τῆς Θεολογικῆς ΑΠΘ (μαζὶ μὲ Γιανναρᾶ, προηγουμένως!), καὶ ἡ κατάσταση ξεκαθαρίζει. Ὁ ἐκκλησιαστικὸς λόγος γίνεται ἰδεολογικὸς λόγος (!), καὶ νομίζει κάποιος ὅτι στὸ σημεῖο αὐτὸ διαβάζει Κάντ. Ἡ «ἀναγνώριση», ἡ «υποταγή στο Yποκείμενο» καὶ ἡ «αναγνώριση του υποκειμένου από τον εαυτό του» σχηματίζουν μιὰ πρωτόγνωρη κατάσταση: Ἡ παράδοση περνᾶ μέσα ἀπὸ Ὀρθοδοξία κ.λπ., καὶ παραφράζοντας τὸ κείμενο, αὐτὴ εἶναι μιὰ «διαπίστωση που μπορούμε να αντιμετωπίσουμε μόνο αναφωνώντας: καθόλου προφανές! Ποτ! Σὲ καμμία περίπτωση! ἂν εἶναι δυνατόν!». Ἡ Ὑποταγή ξεπροβάλλει ὡς κίνδυνος· ἀρκεῖ ποὺ δὲν εἶναι ὁ «ὀρθολογισμὸς» καὶ ὁ «πολίτης», γιὰ νὰ δοῦμε τὸ «Ὑποκείμενο» (τὴν Ἐκκλησία) ὡς κίνδυνο. Ἐπίσης καινοφανὴς κι ἐπικίνδυνη θεωρεῖται ἀπὸ τὸ κείμενο ἡ διαπίστωση τοῦ Χριστόδουλου γιὰ τὴν προτεραιότητα τοῦ Τοπικοῦ ἔναντι τοῦ Διεθνοῦς, ἀφοῦ ξέρουμε ὅτι στὴ Δύση ὁ κανόνας εἶναι νὰ εἶσαι πρῶτα Εὐρωπαῖος καὶ μετὰ Γάλλος, Ἰρλανδὸς κ.λπ.! Ἔχουμε τὴν όφθαλμαπάτη τοῦ Ἑλληνοδυτικοῦ, ποὺ βλέπει ὡς ἕνα πράγμα τὴ Δύση.

Ἡ Ἐκκλησία χάρη στὴ διαμάχη μὲ τὸν ἐκπρόσωπο τοῦ Ἐκσυγχρονισμοῦ γιὰ τὶς ταυτότητες «εισβάλλει στη σφαίρα της εθνικιστικής ιδεολογίας», στὴν ὁποία ὣς τότε κατοικοῦσαν ἄγνωστο ποιοί. Ἐπαναλαμβάνονται λακανικοὶ χρησμοὶ περὶ «ἐπιθυμίας καὶ ἀπόλαυσης»· μένει κάποιος μὲ τὴν ἐντύπωση ὅτι ἕως τὴ διαμάχη γιὰ τὶς ταυτότητες ἀπουσίαζε «ἡ φαντασιακὴ ταύτιση μὲ τὴν ἴδια τὴν εἰκόνα» κι ὅτι ἕως τότε ὁ πιστὸς δὲν «ἀπολάμβανε» τὴν συμμετοχή του σὲ μιὰ κοινότητα· ἔπρεπε νὰ ἔρθει ἡ τηλεόραση κι ὁ τηλευαγγελιστὴς Χριστόδουλος γιὰ νὰ τὸ ἀνακαλύψει. Κενολογίες τέτοιου εἴδους εἶναι δύσκολο νὰ ἀπαντηθοῦν, γιατὶ προϋποθέτουν μιὰ ἀπόλυτη ἀσχετοσύνη μὲ αὐτὸ ποὺ ὑποτίθεται ὅτι ἀναλύουν.

Δὲν λείπουν καὶ οἱ (ὅπως μᾶς συμφέρει, βλ. ἀμέσως παρακάτω) μαξιμαλιστικές, ἀραχνιασμένες σπόντες περὶ ἀγάπης ποὺ ἀφορᾶ [μόνο] «όλους όσους, βέβαια, μας μοιάζουν». Ἀναμενόμενο τὸ μένος γιὰ τὴν «Ἀγάπη» ὡς ἔννοια, καὶ κοινὸς τόπος τῆς Ἀριστερᾶς (Καστοριαδικῶν, Μαρξιστῶν κ.λπ.) καὶ τῶν Ναζί. Μιλᾶμε γιὰ πολλοὺς ἀριστεροὺς ἀνθρώπους, ποὺ στὰ νειάτα τους «διάβαζαν» Διαλεχτὰ Ἔργα, ὅταν τὸ ’70 καὶ τὸ ’80 ἐκτελοῦνταν στὸ Τεῖχος ἢ στὰ ἑλληνοαλβανικὰ σύνορα οἱ «ἀντιφρονοῦντες» καὶ οἱ διωκόμενοι φυγάδες «πρόσφυγες», ἀλλὰ ποὺ τὸ 2015 –οἱ ἴδιοι Διαλεχτοὶ Ἀριστεροί– ἀνακάλυψαν καὶ διακήρυξαν τὸ δικαίωμα τοῦ «διωγμένου» νὰ περνᾶ τὰ σύνορα κρατῶν χωρὶς νὰ πυροβοληθεῖ, καὶ μάλιστα ἔκαναν καὶ κάνουν κήρυγμα «πραγματικῆς (ὄχι ὑποκριτικῆς) Ἀγάπης». Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀνυπόκριτη, μαξιμαλιστικὴ Ἀγάπη γιὰ τὴν ἔλλειψη τῆς ὁποίας κατηγοροῦν τὴν Ἐκκλησία γιὰ ὑποκρισία.

Τὸ κείμενο «Ἐθνολαϊκισμὸς καὶ Θεσσαλονίκη» εἶναι πραγματικὰ γεμᾶτο κλισέ, καὶ ἀπὸ γενικολογίες ποὺ παρουσιάζονται ὡς εἰδοποιὰ στοιχεῖα συγκεκριμένων καταστάσεων· ἡ μνησίκακη διάθεση τοῦ κειμένου κατηγορεῖ «ὅσους δὲν εἶναι σὰν κι αὐτήν» ὡς μνησίκακους· διαφαίνεται ἡ πολιτισμικὴ ἐμπάθεια κι ἔλλειψη κατανόησης (κι ἐνδιαφέροντος γιὰ κατανόηση) αὐτῆς. ‘Ἐπίσης ὑπάρχει μιὰ παράλογη ἐμμονὴ μὲ τὴν ἀνάλυση μὲ ὅρους ψυχολογικοὺς τοῦ ἔθνους κ.ἄ. Δηλαδή, μὲ αὐθαιρεσίες πρώτου βαθμοῦ, μὲ ταξινομήσεις ἀναπόδεικτες, μὲ γενικολογίες (τὸ ἔθνος ποὺ ἐξηγεῖται ὡς Ὄνειρο: ἐνῶ ἡ Ἀριστερὰ ἢ ὁποιαδήποτε ἄλλη κοινότητα δὲν ἐξηγεῖται ὁμοίως). Ἡ χρήση τέτοιων ἑρμηνειῶν δίνει τὴν ἐντύπωση πὼς πρόκειται γιὰ κάτι πολὺ σπουδαῖο. Ὅπως ὅμως ἀναφέραμε στὴν ἀρχή, ὁ ὅρος ἦταν τόσο ποθητός, ὥστε ἔγινε τῆς μόδας.

Βλέπουμε τὶς ἀναθυμιάσεις ἀπὸ τὸν βοῦρκο τῶν ἀριστεροφιλελεύθερων χλευαστῶν τοῦ ἔθνους. Ἡ ψηλὴ μύτη τους δὲν πέφτει μὲ τίποτε, ἡ μνησικακία εἶναι ἀγιάτρευτη. Οἱ φασίστες, βλέπεις, σκοτῶσαν τὸν παππού τους, καὶ πρέπει οἱ ἐγγονοὶ τοῦ φονευθέντος νὰ μᾶς σκοτώσουν συλλογικὰ καὶ συμβολικά. (Τὸ ἴδιο ἰσχύει καὶ γιὰ τοὺς ἀπογόνους τῶν «σκοτωμένων ἀπὸ κονσερβοκούτι».) Ἐμᾶς, τοὺς κατὰ πολὺ περισσότερους, τῶν ὁποίων τοὺς προγόνους ἔπρηξαν καὶ οἱ μὲν καὶ οἱ δὲ ἐπὶ Ἐμφυλίου, δὲν θὰ μᾶς λογαριάσει κανείς. Ἔστησαν ἕνα βάθρο στὸ βόθρο καὶ μιλώντας ἀκαταλαβίστικα παίρνουν τὴν ἐκδίκησή τους. Εἶναι Ἡμίθεοι μεταξὺ ἡμιόνων. Τὸ μόνο ποὺ μπορεῖ νὰ τοὺς παρηγορήσει εἶναι νὰ γίνουμε χαλὶ νὰ μᾶς πατᾶνε μὲ λύσσα. Νὰ χαίρονται κάθε φορά, μὲ τὰ πράιντ, τὴν ἀπώλεια τῆς Μακεδονίας, τὴν ἰσλαμοποίηση τῶν πόλεων. Δαιμονίζονται ἀπὸ χαρὰ μὲ τέτοια πράγματα.

 

Posted in παράδοση, παλιά και νέα θεότητα, πολυπολιτισμός, φιλελεύθεροι, φιλοσοφίες, Αριστερά, Δυτικοί, Δύση, Ελλάδα, Θεσσαλονίκη, κοινωνία | Tagged , , , , , , | Σχολιάστε

Σκυλάκια καὶ προσφυγάκια

Μεγάλη εὐαισθησία δείχνει ὁ πολιτισμένος κόσμος γιὰ τὸ δράμα τοῦ χωρισμοῦ τῶν γονέων προσφύγων ἀπὸ τὰ παιδιά τους στὶς ΗΠΑ. Ἀκόμη καὶ ναζιστικὸ τὸν χαρακτήρισαν, λὲς καὶ ἀνάγκασε κάποιος τοὺς γονεῖς νὰ φύγουν ἀπὸ τὴ χώρα τους καὶ νὰ ἀποχωριστοῦν τὰ παιδιά τους ἢ τοὺς τὰ ἀπέσπασε ἀπὸ τὴν ἀγκαλιὰ στὶς χῶρες καταγωγῆς τους, ὅπως οἱ Ναζί. Ὁ ἴδιος πολιτισμένος κόσμος σκοτώνει ἀγέννητα παιδιά (ἔχει καταντήσει μπανάλ, ἀλλὰ αὐτὸ εἶναι) καὶ προτιμᾶ νὰ ἀναθρέφει σκυλιὰ ἀντὶ γιὰ παιδιά (κι αὐτὸ χιλιοειπωμένο). Καλύπτει τὸν φιλοτομαρισμό του μὲ τὸ ἐνδιαφέρον γιὰ τὰ παιδιὰ τῶν ἄλλων. Ἄλλος π.χ. δὲν ἀναγνώριζε οὔτε ἔθρεφε τὸ παιδὶ ποὺ ἔσπειρε, καὶ μοῦ πουλοῦσε ἀνθρωπισμὸ μὲ διαφημίσεις γιὰ προμήθειες σκηνῶν γιὰ τὰ προσφυγόπουλα. Ἄνθρωποι ποὺ δὲν ἔχουν αἰσθανθεῖ ἀγωνία μὲ τὸ δικό τους παιδί, μαλλιοτραβιοῦνται βολεμένα ἀπὸ τὸ ἄγχος γιὰ ἕναν περαστικό. (Καὶ ρίχνουν καὶ ἐλιτιστικὲς κατάρες στοὺς ὑπόλοιπους.) Ἂς ἀφήσουμε τὸ κατὰ πόσο οἱ πολιτισμένοι σκέφτηκαν νὰ βελτιώσουν ἔστω καὶ λίγο (π.χ. διαγραφὴ χρέους τῶν χωρῶν) τὶς συνθῆκες διαβίωσης τῶν παιδιῶν στὶς χῶρες καταγωγῆς τῶν γονιῶν τους ὥστε νὰ μὴν ἀναζητοῦν μιὰ καλύτερη τύχη (κι αὐτὸ ἄπειρα κοινότοπο). Φαντάζει «πιὸ ἄμεση / βιωματικὴ» καὶ «πιὸ εὔκολη» ἡ μελοδραματικὴ «σωτηρία τὴν ὕστατη στιγμὴ στὰ σύνορα» ἀπὸ τὴ διαγραφὴ τοῦ χρέους τῶν ὑπανάπτυκτων χωρῶν. Σὰν κοινωνικὴ ταινία, στὸ σπίτι μὲ γύρο καὶ μπίρες, καὶ μετὰ φιλάκια.

Ὁ παραλογισμὸς τοῦ νὰ συρρεύσουν «τῆς γῆς οἱ κολασμένοι» (πρακτικά: 5,5 δισεκατομμύρια) σὲ ἕνα μέρος τῆς Γῆς ἀντὶ νὰ βελτιωθεῖ ἡ κατάσταση στὰ ὑπόλοιπα μέρη της, συνδυάζεται μὲ τὴν χρησιμοποίηση τῶν παιδιῶν ὡς πολιορκητικοῦ κριοῦ, γιὰ νὰ λάβει χώρα ἡ ἀδιανόητη αὐτὴ μετακίνηση, καθὼς καὶ μὲ τὶς προτροπὲς δουλεμπόρων (διακινητῶν – ΜΚΟ – δικηγόρων) καὶ δουλοκτητῶν (ἐργοδοτῶν – βιομηχάνων). Ὁποιαδήποτε πρακτικὴ «ἐπανένωσης» σημαίνει ὅτι ἐρχόμενος στὴ Δύση ἕνας ἄνθρωπος θὰ μπορεῖ νὰ φέρει μαζί του ἄλλους 10 (στενὴ οἰκογένεια). Οἱ ἀνθρωπιστὲς παρουσιάζουν τὸ φαινόμενο ὡς «νά, εἶναι λίγοι τώρα, ἂς μποῦν κι αὐτοὶ μέσα, χωρᾶνε», κι ὄχι ὡς αὐτὸ ποὺ εἶναι, μιὰ ἀσταμάτητη μετακίνηση πληθυσμῶν. Ἀποφεύγουν νὰ ἀπαντήσουν στὸ συγκεκριμένο ἐρώτημα ἢ δὲν μποροῦν νὰ τὸ συλλάβουν μὲ τὸ νοῦ τους.

Posted in παλιά και νέα θεότητα, φιλελεύθεροι, Αριστερά, Δυτικοί, Δύση, ανθρωπισμός, ανθρώπινα, κοινωνία | Tagged , , | Σχολιάστε

Μάχη τοῦ Κουλίκοβο (κινούμενα σχέδια)

Αὐτὸ ποὺ λείπει καλλιτεχνικὰ στὴν Ἑλλάδα. Ἀλλὰ θὰ μοῦ πεῖς, μήπως τῆς ἀπέμεινε καὶ τίποτε ὥστε νὰ τῆς λείπει μόνο κάτι;

Ἡ μάχη τοῦ Κουλίκοβο

Οἱ ρῶσοι στρατιῶτες θὰ ἔλεγα ὅτι εἶναι ἀπὸ 75 ὣς 100%  βυζαντινοί. Κι οἱ Τοῦρκοι λογικὰ τέτοιες φάτσες θὰ εἶχαν τὸν 13ο αἰ. καὶ ροῦχα (μογγολικά), ἀφοῦ δὲν εἶχε ὁλοκληρωθεῖ ἀκόμα ὁ ἐξισλαμισμὸς καὶ ἡ ἐπιμειξία στὴ Μικρασία. Εἶχα κάνει κι ἄλλοτε λόγο γιὰ τὴ δυνατότητα βυζαντινότροπων (περισσότερο ἢ λιγότερο ρεαλιστικῶν) κινουμένων σχεδίων. Καλλιτέχνης δὲν εἶμαι, στὶς βυζαντινοφάγες κλίκες τῶν κάθε εἴδους μπα-χάος καλλιτεχνῶν δὲν ἔχω πρόσβαση. Καὶ σίγουρα, ὅπως λέει ἡ Ν., οἱ Ρῶσοι ἔχουν μεγάλη παράδοση σὲ κινηματογράφο καὶ κινούμενα σχέδια. Σὲ κάθε περίπτωση ὅμως, τίποτε δὲν θὰ ἦταν δύσκολο: δυὸ – τρεῖς καλοὶ «καλλιτέχνες» Χριστιανοί, νὰ φτειάξουν τέτοια βίντεο, καὶ ἡ ἀπουσία κὶτς καὶ «Γκολφω-ισμοῦ» (δηλαδή, τῆς ἐγγενοῦς διάθεσης γιὰ γελοιοποίηση τοῦ καλλιτεχνικοῦ θέματος: ἄρρητης μὰ ὁλοφάνερης ἀπιστίας –ποὺ ἀναπόφευκτα γεννᾶ τὴν καλλιτεχνικὴ στειρότητα– πρὸς τὸ περιεχόμενο ποὺ ἀναπαριστᾶς ὡς καλλιτέχνης). Καὶ φυσικά, μιὰ γενναία ἐνίσχυση ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδας. Θὰ μοῦ πεῖς: Ἱερώνυμος. Αἴ, ναί, ὁ ἄνθρωπος ποὺ κάθισε μαζὶ μὲ τὸν ΓΑΠ καὶ σιώπησε γιὰ τὰ πάντα -ὣς καὶ τὸ σταυρό του ἔκρυψε. Πονοκέφαλος. Ἄρα, μόνο νὰ χαροῦμε τὸ βίντεο μποροῦμε (ἐξάλλου στὴν Ἑλλάδα, διαθέτουμε μόνο εἴτε πουτινολάτρες εἴτε σαββιδολογίες καὶ τάχα μου ὀρθολογικὴ κριτικὴ τοῦ ρωσισμοῦ), καὶ νὰ φαντασιωθοῦμε ὅτι κι ἐμεῖς –λέει…– εἴχαμε «τακτοποιήσει» τοὺς Μογγ.., συγγνώμη, τοὺς Τούρκους κάπου ἐκεῖ στὸ 1300 διώχνοντάς τους ἀπὸ τὴ Μικρασία. Εἶναι τὸ μόνο παράπονο ποὺ ἔχω, ἄλλωστε, ἀπὸ τοὺς Βυζαντινούς. (Σὰν τὴν κνίτικη παρουσίαση τοῦ κινηματογράφου τῆς Παρασκευῆς στὴν πασοκικὴ ΕΡΤ ἀκούγομαι!)

Posted in τέχνη, Ελλάδα, Ρωσία, θρησκεία | Tagged , , , , | 6 Σχόλια

J. S. Bach – BWV 1052 – 2 & 3

 

Posted in μουσική | Σχολιάστε

J.S. Bach, BWV 1067, 7 // Minuet in G major, BWV Anh 114

 

Posted in μουσική | Tagged | Σχολιάστε

Πραγματικὴ καὶ φαντασιακὴ πολιτική

Μὲ ἀφορμὴ αὐτό. Φυσικά καὶ εἶναι γνωστὸ ὅτι ἡ ἐθνικοφροσύνη δὲν συνεπάγεται ἀπαραίτητα ἢ πάντα (ἢ τὶς περισσότερες φορές) πράξεις. Ὑποτέλεια καὶ κοτζαμπασισμὸ συνεπαγόταν (1920, 1954, Δεκέμβριος 1967, 1974). Αὐτὸ ὅμως δὲν ἐπηρεάζει τὸ γεγονὸς ὅτι ὁ «ἐθνομηδενισμὸς» τις πιὸ πολλὲς φορὲς συνεπάγεται ἀντίστοιχες πράξεις («προδοτικές»). Δὲν ἀποδεικνύεται ὅτι οἱ Ἀριστεροὶ δὲν (θὰ) εἶναι «ἐθνομηδενιστὲς» ἐπειδὴ οἱ «ἐθνικόφρονες» δὲν εἶναι ἐθνικόφρονες. Τὸ τί κάνουν οἱ ἐθνικόφρονες καὶ οἱ «ὑπερπατριῶτες» καὶ οἱ «Ζήτω τὸ Ἔθνος» εἶναι ἄλλου παπᾶ εὐαγγέλιο, καὶ δὲν ἔχω καμμία ἀντίρρηση νὰ συμφωνήσω μὲ τὴν ἄποψη ὅτι δὲν κάνουν ὅσα λένε. Αὐτὸ ὅμως δὲν ἔχει καμμία ἐπίδραση, τὶς περισσότερες φορές, στὸ τί κάνουν οἱ ἐθνομηδενιστές. Ἡ ὑποκρισία / ἀσυνέπεια τοῦ ἑνὸς δὲν συνεπάγεται τὴν ὑποκρισία /ἀσυνέπεια καὶ τοῦ ἄλλου.

Ἂς μὴν ξεχνᾶμε ὅτι γιὰ διάφορους λόγους οἱ Ἕλληνες Ἀριστεροί ἱστορικῶς εἶναι λιγότερο «ἐθνικιστὲς» ἀπὸ τοὺς χοτζικοὺς Ἀλβανούς, τοὺς τιτοϊκοὺς Γιουγκοσλάβους, τοὺς βούλγαρους Κομμουνιστές, τοὺς ρώσους Κομμουνιστὲς κ.λπ.: Δὲν ἔχουν πίστη στὴ χώρα τους (στὰ συμφέροντά της) καὶ κυρίως εἶναι ἐξαιρετικὰ ἀφελεῖς ὥστε νὰ παίρνουν τοῖς μετρητοῖς τὶς ἰδεολογίες ποὺ τοὺς σερβίρονται ἢ διαβάζουν. Ὁ Χότζα κατέστρεψε τοὺς Ἕλληνες τῆς Β. Ἠπείρου κι ἑνοποίησε ἐθνικὰ τὴν Ἀλβανία, οἱ Βούλγαροι καταπίεσαν τοὺς Μουσουλμάνους τῆς χώρας τους, ἀλλὰ ὁ Ζαχαριάδης ὑποσχέθηκε αὐτονομία στοὺς «Μακεδόνες», ὅπως καὶ 20 χρόνια πρίν (ὅταν δὲν ὑπῆρχε ἔκτακτη ἀνάγκη).

Οἱ λόγοι, πράγματι, μπορεῖ νὰ ὀφείλονται σὲ γενικότερη δειλία κι ἔλλειψη ἐμπιστοσύνης στὸν ἑαυτό μας, τῶν Ἑλλήνων κι ὄχι μόνο τῶν ἀριστερῶν Ἑλλήνων. Ὅπως κάποιοι εἶναι κοσμοπολίτες, ἄλλοι εἶναι διεθνιστές. Γιατὶ δὲν πιστεύουν στὸν ἑλληνικὸ πολιτισμό, δὲν τὸν ἔχουν σὲ ἐκτίμηση. Τὸν βαρέθηκαν. Πατρίδα τους εἶναι κάτι ἄλλο, ἡ Ἑλλάδα εἶναι ἁπλῶς ὁ τόπος ἐφαρμογῆς ὅσων ἔμαθαν ἀπὸ τὴν Πατρίδα τους. Μόνο ὡς τόπος ἀναπαράστασης τῆς Πατρίδας ἀξίζει ἡ Ἑλλάδα. Ὑπὸ μία ἔννοια, οἱ Ἕλληνες πάντα παίρνουν τοῖς μετρητοῖς ὅ,τι διαβάζουν γιατὶ τοὺς ἐνδιαφέρει τὸ πρόβλημα τῆς ἀλήθειας καὶ τῆς οὐσίας τῶν ὄντων -ἐνῶ οἱ γείτονες λίγο ἕως καθόλου. Νά, οἱ Σλάβοι τῆς ΠΓΔΜ θὰ εἶναι τόσο καλοὶ ΝΑΤΟΪκοὶ ὅσο ἦταν καλοὶ ultra ἀγωνιστικοὶ Κομμουνιστές. (Πιὸ Μαρξιστὴς πεθαίνεις.) Συνείδηση ὑποκρισίας κι ἀντίφασης; Μηδενική. «Τί Κομμουνισμὸς καὶ κουραφέξαλα», σκέφτονται / σκέφτονταν. «Νὰ περνᾶμε καλά, καὶ νὰ ἁρπάξουμε ξένες χῶρες μόνο, νά ‘χαμε καὶ καμμιὰ ἔξοδο στὸ Αἰγαῖο κ.τ.λ.». Κι οἱ δικοί μας Ἀγαθοί, ὄχι μόνο παθιάζονται μὲ τὸ πρόβλημα τῆς Ἀλήθειας ἀλλὰ καὶ ἔπαιρναν στὰ σοβαρὰ τὶς διαβεβαιώσεις τῶν «Πιὸ Μαρξιστὴς πεθαίνεις». Τὸ τρίτο στάδιο εἶναι νὰ αὐτεξαπατηθοῦμε κι ἐμεῖς, καὶ νὰ πιστέψουμε ὅτι οἱ ἕλληνες Ἀριστεροὶ εἶναι κάτι ἄλλο, ἢ θὰ γίνουν στὴν κρίσιμη στιγμή, κάτι ἄλλο ἀπὸ αὐτὸ ποὺ περιγράφουμε.

Ἄρα, ἔχουμε μιὰ διαστροφική, αὐτοκαταστροφικὴ ἑλληνικότητα. Γι’ αὐτὸ καὶ οἰ Ἀριστεροὶ δὲν «θὰ σφάξουν» γιὰ χάρη τῆς Ἑλλάδας, ὅπως σφάζουν οἱ ἅγιοι Δυτικοὶ καὶ οἱ ὅσιοι Κομμουνιστές (Σλάβοι, Ἀλβανοὶ κ.λπ.) γιὰ τὰ κράτη τους. Καὶ μὴ μοῦ πεῖτε ὅτι «δὲν ὑπάρχουν περιθώρια» γιὰ ὅ,τι θὲς νὰ κάνεις. Καθένας ὅ,τι μπορεῖ κάνει -ἀρκεῖ νὰ τὸ θέλει. Δὲν τὰ πιστεύω αὐτὰ τὰ «ἡ Ἑλλάδα εἶναι μικρὴ χώρα». Μιὰ χαρὰ τὰ ἔκαναν κι ἡ Ἀλβανία καὶ ἄλλες χῶρες. Ἔχει συμβεῖ συχνά, ὅταν κάποιος προτείνει στὸν Ἕλληνα πρωθυπουργὸ κάτι, αὐτὸς νὰ τὸ μαρτυρήσει στοὺς Δυτικούς (π.χ. πρόταση γιὰ ἀπόπειρα διαμελισμοῦ τῶν Σκοπίων). Στὴ μαμά του. Μπορεῖ νὰ μὴν μποροῦμε νὰ μπουκάρουμε στὰ Σκόπια (ἄλλο ἂν εἶναι δίκαιο -δὲν τὸ θεωρῶ-, μόνο ὡς παράδειγμα τὸ λέω) ἀλλὰ μιὰ χαρὰ θὰ μποροῦσαμε νὰ ἐμποδίσουμε τὴν εἴσοδο «προσφύγων» στὸ Αἰγαῖο, ἢ νὰ διώχναμε τὸ Τουρκικὸ Προξενεῖο ἀπὸ τὴ Θράκη.

Τὸ συμπέρασμα ὅτι γενικὰ κι ἀόριστα, λοιπόν, ὁ ἀριστερισμὸς κι ὁ κομμουνισμὸς δὲν ἀποτρέπουν ἀπαραιτήτως ἀπὸ τὸν «ἐθνικισμὸ» καὶ τὴν «τουρκοφαγία» ἔχει μικρὴ ἀξία. Τὸ σημαντικότερο εἶναι τί συνεπάγονται στὴν Ἑλλάδα, καὶ ποιὸς ὁ τύπος τοῦ Ἕλληνα «ἐθνομηδενιστῆ» τώρα, κι ὄχι τὸ 1942. Ἒπειδὴ ξέρουμε ὅτι οἱ ΤΑλίτες καὶ οἱ Χίτες ἦταν προδότες καὶ συνεργάτες τῶν Γερμανῶν κατακτητῶν, δὲν σημαίνει ὅτι μὲ βάση 2,5 χρονάκια ἐπὶ Κατοχῆς (ποὺ τὰ τιμοῦμε καὶ πρέπει νὰ μᾶς ἐμπνέουν) θὰ ξεγελαστοῦμε γιὰ τὸν τρόπο μὲ τὸν ὁποῖο βλέπει τὴν Ἑλλάδα ὁ ὑπαρκτὸς Ἕλληνας Ἀριστερός, δηλαδὴ ὅτι θὰ ξεγράψουμε τὰ ὑπόλοιπα 97,5 ἀπὸ τὰ 100 χρόνια ὀργανωμένης Ἀριστερᾶς καὶ δὲν θὰ τὰ συνυπολογίσουμε.

Συνεπῶς, κι ἀφοῦ ξεκαθαρίσαμε ὅτι τὸ τί (δέν) κάνουν οἱ ἐθνικόφρονες δὲν ἔχει καμμία σχέση μὲ τὸ τί ἀναμένεται νὰ κάνουν οἱ «ἐθνομηδενιστές», τὸ ἀναμενόμενο εἶναι ὅτι οἱ σημερινοὶ «ἐθνομηδενιστὲς» δὲν πρόκειται νὰ μεταμορφωθοῦν τὴν κρίσιμη στιγμὴ σὲ πατριῶτες. Τὸ γεγονὸς ὅτι ἐξέλειπε ἡ ΕΣΣΔ (ὥστε νὰ πολεμήσουν τὸν ἐχθρό της, ποὺ εὐτυχῶς ἦταν κι ἑλληνικὸς ἐχθρός) καὶ ὁ ἑλληνικὸς λαός, ἐπιβεβαιώνει ἀκόμη περισσότερο τὴν ὑπόθεση γιὰ τὶς προθέσεις τῶν σημερινῶν «ἐθνομηδενιστῶν». Ἀκόμη κι ἂν τὰ δυτικά, πλέον, ἀφεντικά τους, τοὺς ἔρριχναν σὲ πόλεμο κατὰ τῆς φιλορωσικῆς Τουρκίας, αὐτοὶ (δηλαδή, ἡ βάση τους ποὺ κυριαρχεῖ) θὰ θυμόντουσαν τὸν ἀντιιμπεριαλισμό τους. Τὸ δίπορτο δὲν εἶναι πατριωτικὸ σὲ αὐτούς.

Ὥστε ὁ ὄψιμος ἀντιτουρκισμὸς τῶν ἀντιμακεδόνων δὲν πρέπει νὰ πείθει κανέναν. Εἶναι τακτικισμὸς φοιτητικῶν παρατάξεων. Τὸ ἐννoοῦν στ’ ἀλήθεια γιὰ τὸν «τουρκικὸ κίνδυνο» αὐτοὶ ποὺ ἔκαναν κολοτοῦμπες γιὰ χάρη τῆς ἐξουσίας καὶ φόρτωσαν στὴν Ἑλλάδα ἄλλο τόσο χρέος καὶ Μουσουλμάνους; Εἶναι δυνατόν; Δηλαδή, τί ἄλλο χρειάζεται γιὰ νὰ ἀποδειχθεῖ ὁ χαρακτήρας καὶ ἡ πολιτική τους; Ἐγκεφαλογράφημα; γιὰ κολονοσκόπηση; Ἀφοῦ «οἱ φασίστες σκοτῶσαν τὸν παππού μου», λέμε. Τελεία καὶ παύλα. Μίσος ὑπαρξιακό.

Ἂν οἱ ἐθνικόφρονες στὴν πραγματικότητα ἦταν καὶ εἶναι μόνο ἀντικομμουνιστές (ἤ: εἶναι πρῶτα ἀντικομμουνιστὲς ἀκόμη καὶ σὲ βάρος τῆς Πατρίδας), οἱ Ἀριστεροί, τουλάχιστον τώρα καὶ στὴν πλειονότητά τους, εἶναι πρῶτα ἐνάντια στὴν Ἑλλάδα καὶ μετὰ κομμουνιστὲς ἢ ἀναρχικοί. Νά λέμε ὅτι «Κι ἐσεῖς σκοτώνετε Μαύρους» ἤ, πάλι, νὰ μιλᾶμε γιὰ τὴν ἀνυπαρξία ἑλληνικοῦ λαοῦ δίχως νὰ τὴν ἀποδίδουμε στὴ δράση κάποιων, εἶναι μονόπλευρο κι εὔκολο, ἀλλὰ δὲν βοηθᾶ στὴν κατανόηση τῆς πραγματικότητας.

Posted in Αριστερά, Ακροδεξιά, Δεξιά, Ελλάδα, Σλάβοι, Χωρίς κατηγορία, Χερσόνησος του Αίμου | Tagged , , | Σχολιάστε

δικαιολογίες καὶ τιμωρίες

Ἡ σωστὴ ἱεράρχηση τῶν προβλημάτων (ἡ Τουρκία εἶναι σοβαρότερο πρόβλημα ἀπὸ τὰ Σκόπια) ὅσο κι ἂν ἐξακολουθεῖ νὰ ἰσχύει, ἔχει τόσο καεῖ ἀπὸ τὴ χρήση της ἀπὸ ἀνθρώπους ποὺ δὲν πιστεύουν σὲ αὐτήν, ὥστε μόνο ὡς δικαιολογία γιὰ παράπλευρες καταστροφὲς ὑφίσταται καὶ συνεπῶς δὲν μπορεῖ νὰ ἀποτελεῖ ἐπιχείρημα τώρα. Δὲν πίστευαν οὔτε πιστεύουν, αὐτοὶ ποὺ ὑποστήριξαν στὸ ΣΥΡΙΖΑ καὶ τὰ παραρτήματά του, ὅτι ὑπάρχει τουρκικὸς κίνδυνος. Ἂς μὴν κρίνουμε μὲ βάση ἐξαιρέσεις, γιατὶ πάντα καὶ παντοῦ ὑπάρχουν ἐξαιρέσεις. Ὁ κανόνας εἶναι: Ἡ Ἑλλάδα εἶναι ἰμπεριαλιστική, εἶναι ἐξίσου ἐθνικιστικὴ μὲ τὴν Τουρκία κ.ο.κ., δὲν τίθεται ἑπομένως ζήτημα ἄμυνας ἀλλὰ ἐσωτερικῆς ἀποσάθρωσης. Τὰ σωστὰ ἐπιχειρήματα θέλουν καὶ τὴ σωστὴ στιγμή τους.

Ἔχουμε φτάσει στὸ σημεῖο ἀκόμη καὶ πραγματικὰ προβλήματα νὰ γελοιοποιοῦνται ὥστε στὸ μέλλον ἡ ἐπίκλησή τους νὰ μὴν πείθει κανέναν.

Ἡ μόνη περίπτωση ἀκύρωσης τῆς συμφωνίας αὐτῆς θὰ ἦταν ἡ τιμωρία ὅσων τὴν ὑπέγραψαν, καταρχὴν γιὰ παράκαμψη τῶν δημοκρατικῶν διαδικασιῶν. (Ἡ Βουλὴ ἔρχεται νὰ ἐπικυρώσει -κι ὄχι νὰ ἀποφασίσει- ἀφότου ὁ πρωθυπουργὸς ὑπέγραψε.) Ἀλλὰ μήπως τιμωρήθηκε ὁ Γιωργάκης γιὰ τὸ Μνημόνιο ἢ ὁ Καραμανλῆς γιὰ τὴν Κύπρο; Ἀκόμη καὶ Νόμπελ Εἰρήνης ἔχει προταθεῖ.

Posted in Ελλάδα, Μακεδονία, Τούρκοι | Tagged , , , | 1 σχόλιο

ξεκαθαρίσματα

Γενικότερο καλό: Βλέπεις τὸ ρόλο ποὺ παίζουν διάφοροι.

Βλέπεις πῶς ἀγωνιοῦν οἱ ἐκλεγμένοι ἐθνικοσοσιαλιστὲς νὰ ξελασπώσουν τὴν Ἀριστερά, ὥστε ἡ συζήτηση καὶ τὸ ἐνδιαφέρον τοῦ κόσμου νὰ μετατεθεῖ ἀπὸ τὸ τωρινὸ μακεδονικὸ ἔγκλημα τῆς κυβέρνησης στὴν ἐπανεκίνηση τοῦ παιχνιδιοῦ «Γράμμος – Βίτσι» σὲ βάρος τῶν ὑπόλοιπων. Ἄλλο ποὺ δὲν ἤθελε ἡ κυβέρνηση, νὰ ξεστριμωχτεῖ παρουσιαζόμενη ὡς δημοκρατική. Γιὰ νὰ παρουσιαστοῦν οἱ φιλοταγματασφαλίτες φασίστες ὡς πατριῶτες, καὶ οἱ νῦν ΝΑΤΟϊκοὶ σταλινογραικύλοι ὡς δημοκράτες. Ὄχι ὅτι δὲν τὸ ξέραμε: Τὸ ἴδιο ἔκαναν καὶ λίγο πρὶν τὶς ἐκλογὲς τοῦ 2015 δηλώνοντας στὴν κατάλληλη (γιὰ τὸν ΣΥΡΙΖΑ) στιγμὴ τὴν ἀνάληψη πολιτικῆς εὐθύνης γιὰ δολοφονία, ὥστε νὰ ἀνάψουν τὰ αἵματα τοῦ ἐμφυλιακοῦ πάθους, νὰ αὐξηθεῖ ἡ ἀριστερο-ἀντιφασιστικὴ συσπείρωση γύρω ἀπὸ τὸν ΣΥΡΙΖΑ καὶ νὰ βγεῖ πρῶτο κόμμα ἢ νὰ πάρει μεγαλύτερα ποσοστά. Τὸ ἔχουμε δεῖ αὐτὰ μὲ τὸ ΛΑΟΣ, ποὺ φτειάχτηκε ἀπὸ τὸ MEGA-ΠΑΣΟΚ γιὰ νὰ κόβει ψήφους ἀπὸ τὴ ΝΔ μέσῳ μιᾶς ἀκραίας ἢ φασιστικῆς Δεξιᾶς. Τὸ γεγονὸς ὅτι ἡ ἐνδυνάμωση τοῦ φασισμοῦ εἶναι δυστύχημα γιὰ τὴν Ἑλλάδα (εἶναι ἡ Σκύλα), οἱ MEGA-Ἀριστεροὶ (ἡ Χάρυβδις) τὸ ἔγραψαν στὰ παλιά τους τὰ παπούτσια.

Υ.Γ. Δὲν εἶναι τυχαῖο ὅτι οἱ ἐθνικοσοσιαλιστὲς θαυμαστὲς τῆς Χούντας «ξεχνᾶνε» ὅτι αὐτὴ ἔγραφε φαρδιὰ-πλατιὰ τὴν λέξη ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ στὴν περιοχὴ τῶν Σκοπίων στὰ σχολικὰ βιβλία τῶν Ἑλληνόπουλων: Ἀφοῦ ἴδιοι εἶναι μὲ τοὺς Ἀριστερούς, ποὺ φέρουν ὡς «ἀπόδειξη» τὰ χουντικὰ βιβλία!

Βλέπεις πῶς διάφοροι ψεκασμένοι Χριστιανοί, ἀπὸ τὸν πολὺ ἀντιπαγανισμό τους βρίζουν τὴν τωρινὴ Ἑλλάδα (ὄχι τοὺς θεούς, ὄχι τοὺς εἰδωλολάτρες -ὅπως πρέπει) καὶ χαίρονται μὲ τὴν ἥττα τῆς Ἑλλάδας. Γιατὶ στὸ χαλασμένο τους μυαλό, μιὰ ντετερμινιστικὴ ἁλυσίδα γεγονότων συνδέει τὴ διάλυση τῆς Ἑλλάδας μὲ τὴν ἀναγέννηση τῆς Ὀρθοδοξίας. Λίγα λόγια ἔχω γιὰ τοὺς έστέτ, φιλοσυριζαίους Χριστιανούς, ποὺ ποζάρουν μὲ καμάρι μαζὶ μὲ τὶς κρατικὲς σφραγίδες τους, καὶ ἀναρωτιοῦνται πονεμένα -νηπτικά, ὤ!- γιὰ τὰ προσφυγόπουλα, γιὰ τὴ ζωή, τὸ σύμπαν καὶ τὰ πάντα: Ἄλλοι ἴδιας νοοτροπίας, κάνουν ὅτι ζοῦν σὲ ἄλλη χώρα, τῆς ὁποίας ἡ ἱστορία δὲν ἀπειλεῖται. Ὁ συντεχνιασμός τους κάνει μπάμ. Ἠθικὰ εἶναι στὸ ἴδιο ἐπίπεδο μὲ τοὺς Συριζαίους. Περὶ ἀνέμων καὶ ὑδάτων, ἀρκεῖ νὰ μὴ θίξουμε τοὺς ψηφοφόρους μας, τοῦ συναφιοῦ.

Βλέπω (στὰ ΜΚΔ μου) καὶ κάτι γεροντοκόρες ποὺ ἐνῶ καίγεται ὁ κόσμος αὐτὲς γράφουν μελὼ ὑπαρξιστικὰ-χίπστερ δράματα καὶ παίζουν μὲ τὶς νοητικὲς Μπὶμπι-μπώ τους, μὲ τὰ αἰσθηματικά τους, μὲ τὰ γατόσκυλά τους, μὲ τὰ κείμενα καὶ τὶς ἐξετάσεις τους.  Κοστίζει πολύ, βλέπετε, νὰ σὲ πάρουν γιὰ διδακτορικό. Πρέπει νὰ κάθεσαι σούζα, γιατὶ καὶ οἱ τοῖχοι τῶν ΜΚΔ ἔχουν αὐτιά.

Βλέπεις τὰ ὀρθόδοξα ἀδέρφια μερικῶν (ποὺ ξεχάσαν πόσοι εἶναι πραγματικὰ Ὀρθόδοξοι -6%), Ρώσους καὶ Σέρβους, νὰ κάνουν σὰν νὰ μὴ συμβαίνει τίποτε, καὶ μετὰ πρέπει νὰ ἀντιμετωπίσεις τὰ ἐν Ἑλλάδι πρακτορεῖα ποὺ δικαιολογοῦν ὡς Ἅγιο καὶ Δίκαιο ὅ,τι πράττουν οἱ Σκύθες σὲ βάρος τῆς ἱστορίας καὶ τοῦ Δικαίου. Θὰ μᾶς σώσουν ἀφοῦ, οἱ Τριβαλλοί. Μόνο νὰ μυξοκλαίγονταν ἤξεραν, τὸ 1991-99 γιὰ νὰ φιλοξενοῦνται τὰ παιδάκια τους στὶς κατασκηνώσεις τῆς Ἑλλάδας ἢ νὰ πάρουν φιλοδώρημα στὴν Τσιμισκῆ καὶ τὸ Κολωνάκι. Μιὰ χαρὰ καὶ πολὺ καλὰ τοὺς ἔλεγαν οἱ Βυζαντινοὶ ὀχιὲς καὶ βάρβαρους καὶ ὅ,τι ἄλλο φαντάζεστε.

Βλέπεις καὶ μερικοὺς Κύπριους ἐπισήμους νὰ χαίρονται μὲ τὴ συμφωνία. Νὰ δίνουν συγχαρητήρια ὅπως οἱ Γερμανοί. Πρόσφυγες Κύπριους, πάντως, σὲ περίπτωση μελλοντικῆς νέας ἥττας μας στὴν Κύπρο κι ἐκδίωξης τῶν Ἑλλήνων, οἱ ὁποῖοι τώρα χαίρονται μὲ τὴν ἑλληνικὴ ἐπίσημη ἐκχώρηση τῆς μακεδονικότητας, προσωπικὰ δὲν θὰ δεχτῶ στὴν ἑλληνικὴ Μακεδονία. Θὰ τοὺς λέω, ἅμα τοὺς συναντῶ, νὰ γυρίσουν πίσω -νὰ σφαχτοῦν καὶ νὰ βιαστοῦν ἢ νὰ φαγωθοῦν ἀπὸ τὰ σκυλόψαρα, δὲν μὲ νοιάζει γιὰ τέτοιους Κύπριους. Μόνο γιὰ τοὺς ἄλλους, ποὺ τώρα ἐκνευρίστηκαν ὅσο ἐμεῖς (καὶ ποὺ εἶναι οἱ περισσότεροι Ἕλληνες στὴν Κύπρο, φυσικά) θὰ νοιαστῶ.

Posted in Αριστερά, Ακροδεξιά, Ελλάδα, Μακεδονία, Ρωσία, Σέρβοι, κοινωνία | Tagged , , , , , | Σχολιάστε

Ἰγνατίου M. CHANNEL

Τουλάχιστον, νοιώθω ὅτι ἐπιβεβαιώθηκα γιὰ ὅ,τι ἔλεγα ἐδῶ παλιότερα, μὲ ἀφορμὴ τὴν ἐκλογὴ Τράμπ, γιὰ τὸν Μιχάλη Ἰγνατίου, ὁ ὁποῖος ὑποστήριζε ἀδικαιολόγητα τὴν Κλίντον, ἡ ὁποία χρηματοδοτοῦσε τζιχαντιστὲς καὶ τοὺς «προσφυγοσῶστες» ποὺ ἁλωνίζουν στὴν Ἑλλάδα.

Τὸ πιὸ πατριωτικὸ ποὺ διάβασα ἀπὸ τὸν ἴδιο αὐτὲς τὶς μέρες ἦταν ὅτι «ἐντάξει, ἔχει δικαίωμα ὁ κόσμος νὰ διαμαρτύρεται, μὴν τὸν κατηγορεῖτε». Προφανῶς, ἡ ἐπιλογὴ τῶν ἄρθρων καὶ τῶν ἀπόψεων ποὺ ἀναδημοσίευε τὶς μέρες αὐτὲς ὁ Ἰγνατίου στὸν ἱστότοπό του δὲν εἶναι τυχαία. Καὶ ἀναδημοσίευε τί;

Λεπτομερεῖς ἀναφορὲς γιὰ τὰ συγχαρίκια ποὺ ἔδιναν στὴν Ἑλλάδα δέκα-δέκα οἱ ξένοι παράγοντες, Ἄγγλοι-Γάλλοι-Πορτογάλοι, ΝΑΤΟϊκοί, ὁ ἕνας χειρότερος τοῦ ἄλλου! Μεταφράσεις ἄρθρων γερμανικῶν ἐφημερίδων ποὺ ἔλεγαν πόσο καλὴ εἶναι ἡ συμφωνία, καὶ τί Ὡραῖα τί Καλά! Καὶ τὸ ὡραιότερο, ἐξοργιστικὲς συγκρίσεις μὲ τὸ Κυπριακό (ἡ Κύπρος εἶναι ἰδιαίτερη πατρίδα τοῦ Ἰγνατίου), τί ὑποτίμηση τοῦ Μακεδονικοῦ ὡς «ὀνόματος» σὲ σχέση μὲ τὴν κυπριακὴ «πατρίδα»: Στὸ Μακεδονικὸ χάνουμε ἕνα ὄνομα (ἁπλῶς!), στὴν Κύπρο μιὰ πατρίδα. Λὲς καὶ ἡ ἀναγνώριση μακεδονικοῦ ἔθνους σὲ τμῆμα τῆς Μακεδονίας δὲν συνιστᾶ κίνδυνο ἀπώλειας καὶ ἀπειλὴ ἐναντίον τοῦ ἑλληνικοῦ τμήματος τῆς Μακεδονίας! Λὲς καὶ ἡ μάνα Ἑλλὰς πρέπει νὰ ἀγαπᾶ μόνο τὴν Κύπρο σὲ βάρος τῆς Μακεδονίας -ἢ τὸ ἀνάποδο! Μόνο γιὰ τὸ χωριό του καίγεται ὁ κύριος δημοσιογράφος στὴν Οὐάσινγκτων. Γιὰ τὴ Μακεδονία ὅμως; Νὰ τὴ βράσω τὴ δουλειὰ ποὺ ἔκανε γιὰ τὴν Κύπρο, ἅμα εἶναι νὰ προκαλεῖ τοπικισμούς.

Καὶ μαζί, νὰ ἀναπαράγει – ἀναδημοσιεύει τὶς ἀσόβαρες ἀπόψεις, πὼς τάχα τώρα «ἀπελευθερωθήκαμε ἀπὸ ἕνα πρόβλημα» καὶ «θὰ ἀντιμετωπίσουμε μὲ ὅλες τὶς δυνάμεις μας τὴν Τουρκία». Αὐτοὶ οἱ πολιτικοὶ ποὺ ἀποδέχτηκαν τὸν πυρήνα τῆς ἄποψης τῶν ἀσήμαντων Σλάβων τῆς ΠΓΔΜ, αὐτοὶ δῆθεν θὰ ἀντιμετωπίσουν τὴν Τουρκία, καὶ θὰ σώσουν μάλιστα τὴν Κύπρο! Τί ἄλλο θὰ ἀκούσουμε. Πάντα, μέσῳ ἀναδημοσιευμένων ἄρθρων, ἔτσι; Αὐτὸ πιστεύει ἢ περιμένει νὰ πιστέψουμε ὅποιος τὰ διαφημίζει.

Ἀλλὰ τί νὰ πεῖς: Μιὰ φορὰ Mega Channel, γιὰ πάντα Mega Channel. Βιάζονταν καὶ οἱ Ἀμερικάνοι, ἄλλωστε, νὰ μποῦν στὸ μαντρὶ τὰ Σκόπια.

Posted in Ελλάδα, Μακεδονία | Tagged , , | Σχολιάστε

Μακεδονο-ΚΚΕδικα

Ἕνας λόγος ποὺ δὲν ἀξίζει νὰ παίρνει κανεὶς στὰ σοβαρὰ τὰ πατριωτικὰ τοῦ ΚΚΕ εἶναι ὅτι τὰ μέλη κι οἱ ὁπαδοί του δὲν τὰ πιστεύουν. Ἐννοῶ, ὅτι ἀνεξάρτητα γιὰ τὸν λόγο (κομματικὸ ἢ συνειδησιακό) γιὰ τὸν ὁποῖο ἡ ἡγεσία γράφει ὅτι «δεν υπάρχει μακεδονικό έθνος (και αντίστοιχα ύπαρξη μακεδονικής εθνικής μειονότητας«, οἱ ὁπαδοὶ καὶ τὰ μέλη δὲν τὸ πιστεύουν. Γιὰ παράδειγμα, ἀπὸ μελη ἢ ὁπαδοὺς διαβάζουμε γιὰ Μακεδόνες Σλάβους καὶ τὸ πόσο καταπιέστηκε ἡ γλώσσα τους. Παρ’ ὅλο ποὺ εἶναι γνωστοὶ τόσο οἱ σλαβόφωνοι Γραικομάνοι ὅσο καὶ τὰ ἑλληνικὰ «ἐθνικιστικὰ» δημοτικὰ τραγούδια τους γιὰ τὸ Μακεδονικὸ Ἀγώνα -ποὺ χαλᾶνε τὴ σούπα μὲ τοὺς «μακεδονόφωνους».

Ἕνας λόγος γιὰ τὴν ἄποψη αὐτὴ τῶν ὁπαδῶν καὶ μελῶν εἶναι ὅτι τὸ ΚΚΕ δὲν ἔδιωξε ποτὲ μὲ τὶς κλωτσιὲς ὅσους πιστεύουν τὸ ἀντίθετο. Αὐτὸ συμβαίνει γιατὶ πιθανὸν τὸ κόμμα θεωρεῖ τὸ συγκεκριμένο θέμα μικρῆς σημασίας, καὶ δὲν τοὺς δίνει «ἐντολὴ» νὰ ἀλλάξουν ἄποψη. Ἕνας ἄλλος λόγος εἶναι ὅτι κατὰ μεγάλα διαστήματα τὸ ΚΚΕ ὑποστήριζε τέτοιες ἀπόψεις. Ὅταν ἔχεις ἐκδώσει καὶ διαβάσει δεκάδες τόμους μὲ τὴν Χ θέση, δὲν μπορεῖς νὰ γράψεις καὶ νὰ πιστέψεις τὰ ἀντίθετα τῆς Χ, ἀκόμη κι ἂν τὸ θές. Βεβαίως, τὸ ΚΚΕ πιστεύει πὼς ὅ,τι διακηρύσσει εἶναι γιὰ τὸ συμφέρον τῆς ἐπανάστασης καὶ τῆς δημιουργίας τῶν προϋποθέσεών της: σὲ ἀντίθεση μὲ τοὺς Σκοπιανούς, ποὺ συντασσόμενοι  εἴτε μὲ τὸ ΝΑΤΟ εἴτε μὲ τὸν Κομμουνισμὸ κάνουν τὰ πάντα γιὰ τὸ συμφέρον τοῦ μακεδονισμοῦ. Ἡ διαφορὰ μεταξὺ ἠλιθίων καὶ ἔξυπνων, ἀντίστοιχα…

Ὥστε λοιπόν, γιὰ τοὺς ὁπαδοὺς καὶ τὰ μέλη του δὲν ἔχει σημασία τί λέει ἡ ἡγεσία τοῦ ΚΚΕ παρὰ τὸ ὅτι εἶναι θετικὸ γεγονὸς ἡ τωρινὴ ἄρνησή της νὰ δεχτεῖ ὕπαρξη μακεδονικοῦ ἔθνους συγκρινόμενη μὲ τὴν ὑπόλοιπη Ἀριστερά. Στὴν πράξη, ἡ ἄποψή της ἀκυρώνεται ἀπὸ τοὺς ὁπαδούς της, ποὺ δὲν διακρίνονται ἀπὸ τοὺς ὁπαδοὺς τῆς Ἀνταρσύα καὶ τῶν ἄλλων.

Posted in Αριστερά, Ελλάδα, Μακεδονία, Σλάβοι | Tagged , , , , , , | 2 Σχόλια

Τρία / Εἴκοσι τέσσερα

Ἀπόστολος Μαϊκίδης

ΤΡΙΑ

Ἥλιος. Ὥρα γιὰ ἀντιηλιακό.

Κρύο. Ὥρα γιὰ τὰ γάντια.

Βροχή. Ὥρα γιὰ τὴν ὀμπρέλα.

Θάνατος.

Σκέφτηκες, «τώρα δὲν ἔχω ὥρα γιὰ τίποτε»

ἀλλὰ ἀμέσως θυμήθηκες

τὸ τηλέφωνο τοῦ ἀσφαλιστῆ σου.

 

 

ΕΙΚΟΣΙ ΤΕΣΣΕΡΑ

Ἡ βεβαιότητα τοῦ τέλους

γίνεται τὸ τέλος

γιὰ κάθε βεβαιότητα.

Posted in ποίηση, Χωρίς κατηγορία | Σχολιάστε

Κατερίνα Καριζώνη, Αὐτὰ ποὺ μᾶς σκοτώνουν

Τὰ πράγματα ποὺ δὲν ὑπάρχουν

μᾶς φωνάζουν συνεχῶς

καὶ οἱ φωνές τους σκεπάζουν

ὅλα τὰ ἄλλα ποὺ ὑπάρχουν

ζοῦν μέσα στὰ δάκρυα

ξυπνοῦν τὶς νύχτες

ἀνάβουνε τὸ φῶς

ξεφυλλίζουν βιβλία

ἀνοιγοκλείνουν τὰ παράθυρα

ρωτοῦν ἀδιάκοπα γιατί.

 

Ἐκεῖνο τὸ φιλὶ ποὺ τότε ἀρνήθηκα,

τὸ ραντεβοὺ ποὺ κάποτε δὲν πῆγα

τὸ ποίημα ποὺ δὲν κάθισα νὰ γράψω

τὸ χέρι ποὺ ὅταν ἔπρεπε, δὲν ἔδωσα

τὰ λόγια ποὺ ἐνῶ θέλησα, δὲν εἶπα

καὶ τελικὰ εἶναι πιὸ πολλὰ

ὅσα δὲν ἔγιναν

ἀπὸ τὰ πεπραγμένα τῆς ζωῆς μας.

 

Τὰ πράγματα ποὺ δὲν ὑπάρχουν

πολεμοῦν μὲ αὐτὰ ποὺ ἀκόμα ὑπάρχουν

καὶ στὸ τέλος τὰ νικοῦν

γιατὶ πατρίδα τους εἶναι ὁ θάνατος

καὶ ἐμεῖς τὰ τελευταῖα λάφυρα τῆς μάχης

ποὺ παίρνουν ἐπιστρέφοντας μαζί τους

Posted in ποίηση, Χωρίς κατηγορία | Σχολιάστε

Τέλος τοῦ προγράμματος // Τὰ δανεικά

Χρίστος Λάσκαρης:

 

Συνεχίζει νὰ ζεῖ

 

ὅπως

μετὰ τὸ τέλος τοῦ προγράμματος

ἡ τηλεόραση

 

ποὺ τὴν ξεχάσαν ἀναμμένη.

 

//

Δὲν ἔχει τίποτα νὰ μοῦ δώσει πλέον ἡ ζωή.

 

Ὅσα μοῦ ἔδωσε,

γυρίζει ἕνα-ἕνα καὶ τὰ ξαναπαίρνει.

 

Ἦταν, μοῦ λέει, δανεικά.

Posted in ποίηση | Tagged | Σχολιάστε

θέμα Μακεδονίας

Κι ἄλλες φορὲς ἡ Μακεδονία «μετακόμισε» σὲ ἄλλες περιοχές. Πάντοτε ὅμως ἡ «μετακόμιση» γινόταν ἀπὸ Ἕλληνες. Τώρα εἶναι ἡ πρώτη φορὰ στὴν Ἱστορία ποὺ ἀναγνωρίζεται ἀπὸ Ἕλληνες ὅτι ἡ Μακεδονία σημαίνει μὴ ἑλληνικὴ ἱστορία, πληθυσμό, καὶ μάλιστα κατ’ ἀποκλειστικότητα. Γιατὶ, τί ἄλλο συνεπάγεται ἡ συμφωνία ποὺ λέει ὅτι τὸ κράτος ὀνομάζεται Βόρεια Μακεδονία ἀλλὰ οἱ πολίτες ἔχουν μακεδονικὴ ἰθαγένεια (κι ὄχι βορειομακεδονική), παρὰ τὴν ἀναγνώριση μακεδονικῆς ἐθνότητας διαφορετικῆς ἀπὸ τὴν ἑλληνική; Καὶ τί ἄλλο παρὰ ἀποκλειστικότητα σημαίνει ἡ μακεδονικὴ ἰθαγένεια;

Εἴπαμε, ὅμως: Ὅσοι τὸ 2014-2015 φαντάζονταν μιὰ Ἑλλάδα ποὺ φεύγει ἄμεσα ἀπὸ τὸ εὐρὼ καὶ τυπώνει δραχμὲς-χαρτιὰ ὑγείας χωρὶς πραγματικὸ ἀντίκρισμα στὴν οἰκονομία της, καὶ χωρὶς ἄλλες εὐρωενωσιακὲς χῶρες νὰ ἔχουν προηγουμένως ἀνοίξει τὸ δρόμο φεύγοντας πρῶτες ἀπὸ τὴν Ε.Ε. / εὐρώ – αὐτοί, λοιπόν, ψήφισαν τὸ κόμμα ποὺ ρητὰ στὸ προεκλογικὸ πρόγραμμά του ὑποστηρίζει τὰ ἀνοιχτὰ σύνορα.

1200px-byzantine_macedonia_1045ce_el-svg

Posted in Αριστερά, Ελλάδα, Μακεδονία, Σλάβοι, Χερσόνησος του Αίμου | Tagged , , , , , , | 11 Σχόλια

«Τελευταῖο καταφύγιο»

Якубовский Павел Геронтьевич 1891-1945 1921

Павел Геронтьевич Якубовский

1921

Posted in Ρωσία, ζωγραφική | Tagged | Σχολιάστε

Σηκωθεῖτε ἀπὸ καναπέδες, ντιβάνια, καρέκλες…

 

Posted in Ελλάδα, κοινωνία | Tagged , , | Σχολιάστε

Π. Κονδύλης, ἡ Φύση ὡς «Ὅλον»

Σὲ ἕνα ἀπὸ τὰ ὡραῖα τοῦ Κονδύλη στὸν Εὐρωπαϊκὸ Διαφωτισμό, βλέπουμε πῶς ἡ ἔννοια τῆς Φύσης, ἀπὸ τὴν αὐγὴ τῶν Νέων Χρονων καὶ ὕστερα, χρησιμοποιήθηκε καὶ τροποποιήθηκε κατὰ τὰ συμφέροντα τῆς ἀντιχριστιανικῆς πολεμικῆς. Ἀρχικά, ἡ Φύση θεωρήθηκε ὡς ἑνιαῖο πράγμα, ὡς Ὅλον, καὶ μάλιστα τέτοιο Ὅλον ὥστε νὰ εἶναι ἔλλογο καὶ φυσικομαθηματικῶς ἐρευνήσιμο· αὐτὴ ἡ θεώρηση σήμαινε καὶ τὴν ὀντολογικὴ ἀνατίμησή της σὲ βάρος τοῦ Θεοῦ, γιατὶ προγενέστερα ἡ (μὴ ποσοτικοποιημένη ἀπὸ τὴ Φυσικὴ καὶ τὰ Μαθηματικά) Φύση ἦταν ἕνα σύνολο ἀνόμοιων «οὐσιῶν» μὴ μετρήσιμων καὶ μὴ δυνάμενων νὰ κατανοηθοῦν -ἄρα δὲν εἶχε καὶ κανένα νόημα ἡ μελέτη τους. Μόνο ἡ θεο-λογία εἶχε νόημα. Στὸ ἑξῆς, ἕνας πολεμικῆς (ἀθεϊστικῆς ἢ ντεϊστικῆς) ὑφῆς ἀγνωστικισμὸς ὅσον ἀφορᾶ τὸ Θεό, ἄρα καὶ ὁ παραμερισμός τοῦ τελευταίου, θὰ συνδυάζεται μὲ τὴ διακήρυξη γιὰ τὴν βεβαιότητα τῆς γνώσης μιᾶς ἔλλογης καὶ μετρήσιμης Φύσης. Κατόπιν ὅμως, κι ἐπειδὴ ἡ «ἔλλογη δομὴ τῆς Φύσης» προκαλοῦσε συνειρμοὺς γιὰ ἕναν ἔλλογο δημιουργό της, ἄρα ἐνίσχυε ἐμμέσως τὴν πίστη σὲ Θεό (ἄρα, δυνητικὰ τὴν χριστιανικὴ πίστη), ἐπιχειρήθηκε ἀπὸ τοὺς Νέους Χρόνους καὶ τοὺς Διαφωτιστὲς ὁ τονισμὸς τῆς ὕπαρξης μέσα στὴ Φύση τοῦ τυχαίου, τῶν «τεράτων», τῶν κακῶν ἐξαιρέσεων, ὥστε νὰ ἀποδειχθεῖ ὅτι ποτὲ δὲν θὰ μποροῦσε ὁ καλὸς Θεούλης τοῦ Χριστιανισμοῦ νὰ κάνει «τόσο κακὰ πράγματα» -ἄρα, «δὲν ὑπάρχει».

Εἶναι αὐτὸ γιὰ τὸ ὁποῖο ἔκανα λόγο σὲ παλαιότερη ἀνάρτηση: ἔχουμε τὴν ἐπινόηση-κατασκευὴ τῆς «Φύσης» μὲ τέτοιο τρόπο ὥστε αὐτὴ (ἄλλοτε) νὰ συνιστᾶ ἕνα αὔταρκες Ὅλο τὸ ὁποῖο δὲν χρειάζεται κανέναν Θεό ἢ δημιουργό, ἀφοῦ στέκεται ἀπὸ μόνο του, ἢ (ἄλλοτε) νὰ παρουσιάζεται ἡ Φύση ὡς ἕνα Ὅλον ὅπου τὸ ἔλλογο, μαζὶ μὲ τὸ τερατῶδες καὶ τὸ ἀηδιαστικό, νὰ προκύπτουν ἀπὸ τὸ τυχαῖο, τὸ ἀδημιούργητο, τὸ ἀθέλητο, τὸ παράλογο (ἄρα τὸ ἀντίθετο κάθε χριστιανικοῦ Θεοῦ). Στὴν περίπτωση τῶν περίφημων Χορτοφάγων Οἰκολόγων, ἡ αὐτάρκης Φύση αὐτοφροντίζεται-αὐτορυθμίζεται: πεταλουδίτσες χαρωπὲς τρώγονται ἀπὸ λαίμαργα βατραχάκια ποὺ μὲ τὴ σειρά τους θὰ φαγωθοῦν ἀπὸ εὐτυχισμένα φιδάκια, ἀλλὰ κατόπιν τὰ φιδάκια δὲν βρίσκουν ἄλλα βατραχάκια νὰ φᾶνε κι ἔτσι ψοφᾶνε, ἔστω τὰ μισά, κ.ο.κ., κι ἡ Ἁρμονία αὐτὴ (τὸ ὅλον συγκρατεῖ τὰ μέρη του) δὲν ἔχει τέλος. Ὁ ἄνθρωπος ὡς (σύμφωνα μὲ τὸ Χριστιανισμό) σύνδεσμος νοητοῦ κόσμου καὶ αἰσθητοῦ κόσμου, προκαλεῖ αἰσθήματα ὀργῆς στοὺς Χορτοφάγους, γιατὶ χαλάει τὴν ἰδέα τοῦ Ὅλου. Εἰσάγει τὴν ἔννοια τοῦ πνεύματος (γι’ αὐτὸ κι οἱ περιοδικὲς διευρύνσεις-ξεχειλώματα τῆς ἔννοιας τοῦ «πνεύματος», π.χ. «καὶ τὰ ζῶα ἔχουν πνεῦμα», ὡς ἐναλλακτικὴ ἀπάντηση τῶν ἀθεϊστῶν), καὶ δὲν τρώγεται εὔκολα ὥστε ὁ πληθυσμός του νὰ μένει σταθερός, ἐνῶ ἀκόμη κι ἂν δὲν γεννᾶ παιδιά (ἄρα μένει πληθυσμιακὰ σταθερός) καταναλώνει καὶ καταστρέφει περισσότερα (ὅπως οἱ Δυτικοί).

Τὸ ἐνδιαφέρον φυσικὰ τῆς παράθεσης αὐτῶν τῶν ἀντιχριστιανικῶν παιχνιδιῶν μὲ τὴν ἔννοια τῆς Φύσης δὲν βρίσκεται σὲ κάποια φιλοχριστιανικὴ «ἀπάντηση» στὸ αἰώνιο αὐτὸ φιλοσοφικὸ παιχνίδι, ὅσο στὸ γεγονὸς ὅτι καὶ σήμερα ἀκόμη οἱ δυὸ παραλλαγὲς τῆς Φύσης χρησιμοποιοῦνται. Πότε μὲ τὴν ἐπίκληση τῆς βεβαιότητας τῶν Νόμων τῆς Φύσης (καὶ δὲν μᾶς χρειάζεται τίποτε καὶ κανεὶς θεὸς πέρα ἀπὸ τοὺς νόμους αὐτούς), καὶ πότε μὲ τὴν ἐπίκληση τοῦ Τυχαίου καὶ Ἀ-νόητου.

Σὲ κάθε περίπτωση, ὅποιος διαβάσει τὸν Εὐρωπαϊκὸ Διαφωτισμὸ τοῦ ἄθεου Κονδύλη ἀναγκαστικὰ ἀποδομεῖ τὸν ἀθεϊσμὸ ἢ τὸν πολεμικὸ ἀγνωστικισμὸ καὶ τὸν ντεϊσμὸ ὡς ἀκλόνητη ἐπεξεργασμένη γνώμη· ὄχι γιατὶ ἀποκτᾶ ἀπόδειξη γιὰ τὰ φιλοσοφικὰ ἐπιχειρήματα ὑπὲρ τοῦ Χριστιανισμοῦ (κάθε ἄλλο), ἀλλὰ γιατὶ ἀντιλαμβάνεται τὰ φιλοσοφικὰ κόλπα καὶ τὰ ρητορικὰ τεχνάσματα τῶν Νέων Χρόνων. Ὄχι ὅτι αὐτὸ ἀποδεικνύει ὅτι ὑπάρχει λάθος σὲ αὐτά, ἀλλὰ ὅτι τὰ νεοτερικὰ ἐπιχειρήματα καὶ τὰ λόγια τοῦ ἀέρα δὲν ἔχουν περισσότερο νόημα κι ἐγκυρότητα ἀπὸ τὶς θεολογικὲς κατασκευὲς τοῦ Μεσαίωνα (δυτικὲς κι ἀνατολικές) τὶς ὁποῖες κορόιδευαν οἱ Νέοι Χρόνοι. Μὲ ἄλλα λόγια, τὰ νεοτερικὰ ἐπιχειρήματα παρουσιάζονται ὅπως πραγματικὰ εἶναι, τεχνάσματα καὶ ρητορικὰ κόλπα, καὶ ὄχι «γεγονότα» καὶ «πραγματικότητα». Τὸ φωτοστέφανο τῆς ἐπιστήμης, ἡ κατασκευὴ τῆς «Φύσης» κατὰ πῶς μᾶς συμφέρει, κι ὅλα τὰ μοντέρνα ξόανα ἀπομαγεύονται, «ἀποαντικειμενοποιοῦνται».

Ξέροντας μάλιστα ὅτι ὅλο αὐτὸ τὸ φιλοσοφικὸ θέατρο χρηματοδοτήθηκε ἀπὸ τὸν δυτικὸ ἀστό (τὸ ἀναγνωστικὸ κοινὸ τῶν φιλοσόφων), τοῦ ὁποίου ὁ προπάτορας λεηλατοῦσε τὴν Κωνσταντινούπολη τὸ 1204 πετυχαίνοντας τὴν «πρωταρχικὴ συσσώρευση» τῆς Δύσης, σκέφτεται κανεὶς πόσο διαφορετικὰ θὰ μποροῦσαν νὰ εἶχαν πάει τὰ πράγματα.

 

Ἡ πεποίθηση πὼς ἡ Φύση (ὁ αἰσθητὸς κόσμος) εἶναι τὸ ἄξιο καὶ μάλιστα τὸ ὕψιστο δυνατὸ ἀντικείμενο ἀκριβοῦς καὶ ὁριστικῆς γνώσης … συλλαμβάνοντας τὴ Φύση ὡς αὐτοδύναμο Ὅλο. … Ἡ ἐξασθένιση τῆς δυαρχίας ὁδήγησε ἀπὸ μόνη της στὴν ἰδέα τοῦ αὐτοδύναμου Ὅλου κι ἔτσι δημιούργησε μιὰν ἐννοιολογικὴ δομή, ποὺ σὲ δεδομένο χρόνο συνδέθηκε ἀποκλειστικὰ μὲ τὴν ἔννοια τῆς Φύσης, καὶ μάλιστα στὴν ἀντίθεσή της πρὸς τὴν ἔννοια τοῦ Θεοῦ. Ἡ κοσμοθεωρητικὰ θεμελιωμένη αὐτάρκεια τῆς Φύσης τὴν ἔκανε, ἐπίσης, ἱκανὴ καὶ ἄξια γιὰ μιὰν αὐτάρκη, δηλαδὴ ὕψιστη καὶ ἀνεξάρτητη ἀπὸ τὴ θεολογία, γνώση …Τελικὰ ὑποστηρίζεται ἀπερίφραστα –καὶ ὁ Galilei εἶναι ὁ πιὸ εὔγλωττος στὸ σημεῖο αὐτό– ὅτι ἡ Φύση, ἀκριβῶς ὅπως παλιότερα τὸ ὕψιστο ἀντικείμενο τῆς θεολογικῆς μεταφυσικῆς, εἶναι σὲ θέση νὰ προσφέρει στὸν modus procedendi τὴν ἐπιθυμητὴ certitudo, ἐπειδὴ ἡ ἴδια εἶναι λογικὰ δομημένη, δηλαδὴ ἐπειδὴ ἀποτελεῖ ἕνα τέλεια ὀργανωμένο Ὅλο, ἐνεργεῖ μὲ ἀναγκαιότητα καὶ δὲν παραβιάζει ποτὲ τοὺς νόμους της, χρησιμοποιεῖ τὰ ἁπλούστερα μέσα κτλ κτλ. Ὕστερα ἀπὸ τή (σιωπηρή) κατάργηση τοῦ ὑποστατικοῦ ὑποβάθρου τῆς Φύσης, ἡ ὀντολογική της ἀνατίμηση ἦταν ἀναπόφευκτη. Γιατὶ ἀκριβῶς σὲ σύγκριση μὲ τὸ ὑποτιθέμενο ὑποστατικό της ὑπόβαθρο φαινόταν ὀντολογικὰ κατώτερη, ἄλογη καὶ ἀστάθμητη … Ἡ ποσοτικοποίηση καὶ μαθηματικοποίηση τῆς ἐμπειρίας ὕψωσε τὴ γνώση τῆς τελευταίας στὸ ἐπίπεδο τῆς ἀπόλυτης βεβαιότητας, καὶ ἔτσι μετέτρεψε τὴν ἐμπειρία, σὲ ἀληθινό, δηλαδὴ ἀναγκαῖο Εἶναι. Συνέπεια ἦταν ἡ ἑνοπποίηση τῆς κοσμοεικόνας διαμέσου τῆς ἰσοπέδωσης τῶν παλιῶν ἱεραρχιῶν, ποὺ στηρίζονταν στὴν ἀντίθεση ἀνάμεσα σὲ αἰσθητὰ καὶ νοητά …Μὲ τὴ θέση ὅτι οἱ φυσικοὶ νόμοι ἰσχύουν ἐξίσου γιὰ τὴ γῆ ὅσο καὶ γιὰ τὰ οὐράνια σώματα, ὁ Galilei καταργεῖ τὸν ἀριστοτελικὸ-πτολεμαϊκὸ μερισμὸ τοῦ σύμπαντος σὲ δύο ριζικὰ διαφορετικὲς περιοχές, καὶ κάνει τὸ ἀποφασιστικὸ βῆμα γιὰ τὴ σύλληψη τοῦ κόσμου ὡς ἑνιαίου, δηλαδὴ διεπόμενου ἀπὸ ἑνιαία νομοτέλεια Ὅλου … Ἐνῶ ἡ ἀριστοτελικὴ κίνηση εἶχε ἀρχὴ καὶ σκοπό, ἡ καινούργια εἶναι ἄ-σκοπη καὶ ἀκατάπαυστη· καὶ μάλιστα γίνεται ἄσκοπη ἀκριβῶς ἐπειδὴ εἶναι ἀκατάπαυστη…Στὸν Hobbes…ἡ στάση δὲν ὑπάρχει πιὰ οὔτε κἂν ὡς ἀντίθεση στὴν κίνηση…στάση προκαλεῖται μόνο μὲ ἀντίσταση, ποὺ μὲ τὴ σειρά της πρέπει νὰ εἶναι κίνηση. Τώρα πιὰ ἡ κίνηση γεννᾶ τὴ στάση -ὄχι ἀντίστροφα. A fortiori ἡ κίνηση μπορεῖ νὰ γεννηθεῖ μονάχα ἀπὸ κίνηση· τὸ πρῶτο κινοῦν δὲν μπορεῖ, λοιπόν, νὰ εἶναι τὸ ἴδιο ἀκίνητο κι ἔτσι χάνει ἀναγκαστικὰ τὴν παλιά του αἴγλη. Γιατὶ ἀκόμη κι ἂν δεχόμαστε ὅτι ὁ Θεὸς εἶναι πράγματι τὸ πρῶτο κινοῦν (φυσικὰ ὁ Hobbes ἐλάχιστα ἐνδιαφέρεται νὰ τὸ ἀποδείξει), θὰ ἔπρεπε νὰ κινεῖται ὁ ἴδιος καὶ νὰ εἶναι, ἔτσι, ἕνα σῶμα ὅπως καὶ ὅλα τὰ ἄλλα…Ὁ Θεὸς ἢ εἶναι τμῆμα τοῦ σύμπαντος ἢ τὸ ἴδιο τὸ σύμπαν…Ἂν εἶναι ἀναγκαῖα μέρος…τότε εἶναι ἀδύνατον νὰ ὑπάρχει πρὶν ἀπὸ τὸ σύμπαν καὶ νὰ τὸ ἔχει δημιουργήσει […] Ἡ ὀντολογικὴ τάση τοῦ 17ου αἰ….ἂν ἡ κίνηση ἢ ἡ δύναμη ἀποτελεῖ ἀρχέγονη ἰδιότητα τῆς ὕλης, τότε ἡ Φύση κλείνει ἐντός της τὴν αἰτία της.

Ἡ ἀνακάλυψη ἀτελειῶν στὸ μηχανισμὸ τῆς Φύσης χρησίμευσε συχνὰ γιὰ νὰ κλονίσει τὴ δυαρχία καὶ τὴ συναφὴ ἀντίληψη γιὰ τὸν Θεό. Συμβαίνει, λοιπόν, τὸ παράδοξο, ὅτι Ἡ Φύση θεωρεῖται (ἐν μέρει) ἄλογη, γιὰ νὰ μπρέσει νὰ κερδίσει τὴν πλήρη αὐτάρκεια καὶ αὐτονομία της ἀπέναντι στὸν Θεό· ἀπὸ πολεμικὴ ἄποψη αὐτὸ ἦταν ἀναπόδραστο, ἐφόσον ἡ τελειότητα τοῦ μηχανισμοῦ τῆς Φύσης θεωροῦνταν ἀπόδειξη τῆς πρόνοιας καὶ τῆς σοφίας τοῦ Θεοῦ…σημαντικοὶ ἐκπρόσωποι τῆς νέας βιολογίας τονίζουν τὸ τυχαῖο καὶ ἀστάθμητο στοιχεῖο στὴ Φύση… «Κάτι ἀνεπαίσθητο μπορεῖ νὰ διαταράξει τὴν ὀπτικὴ τῆς Φύση», γράφει ὁ La Mettrie, καὶ στὴ συνέχεια  ἀντιτάσσει στὴν τελολογικὴ ἀντίληψη, ποὺ βλέπει παντοῦ τὸν προνοητικὸ δάκτυλο τοῦ Θεοῦ, ὅτι ἡ σύμπτωση εἶναι γονιμότερη ἀπὸ τὴ σοφία. …Καὶ γιὰ τὸν Diderot, ἡ κατάλυση τῆς φυσικῆς τάξης μὲ τὴν ἐμφάνιση τεράτων π.χ. ἀποτελεῖ σίγουρη ἔνδειξη ἐναντίον τοῦ ἰσχυρισμοῦ ὅτι ἡ Φύση κατευθύνεται ἀπὸ τὴ σοφία τοῦ Θεοῦ. …Καὶ ὁ Hollbach, ποὺ ἐξίσου χρησιμοποιεῖ τὴν ἀταξία στὴ Φύση ὡς ἐπιχείρημα ἐναντίον τοῦ Θεοῦ, φρονεῖ παράλληλα ὅτι στὴν πραγματικότητα δὲν ὑπάρχουν τέρατα, ἂν ὡς κριτήριο πάρουμε τὴ φυσικὴ ἀναγκαιότητα καὶ ὄχι τὶς συνήθειες τῶν ἀνθρώπινων αἰσθήσεων.

Posted in παλιά και νέα θεότητα, φιλοσοφίες, αθεϊσμός, θρησκεία | Tagged , , , | Σχολιάστε

Greenpeace – «ἑβδομάδα χωρὶς κρέας»

Ἡ καλὴ ὀργάνωση καλεῖ τὸν κόσμο νὰ ζήσει μιὰ βδομάδα χωρὶς κατανάλωση κρέατος.

Κι ἀρχίζουν τὰ ὡραῖα:

Αὐτῶν ποὺ διακηρύσσουν –σὲ ἀνθρώπινα ὄντα καὶ ὄχι π.χ. τίγρεις, λιοντάρια κ.λπ.– πὼς κάνουμε λάθος ὅσοι πιστεύουμε ὅτι τὰ ζῶα ὑπάρχουν στὴ γῆ γιὰ νὰ μᾶς ἐξυπηρετοῦν. Ἡ τίγρη, πάλι, ἂν τῆς ἔλεγαν τέτοιες σοφίες, ὅτι «τὰ θηράματά της δὲν γεννήθηκαν γιὰ νὰ ἐξυπηρετοῦν τὴν πείνα της«, θὰ γέλαγε ἄγρια καὶ μετὰ θὰ ἔτρωγε τὸν χορτοκήρυκα -ἂν ἦταν ζῶο ἀπὸ τοὺς μύθους τοῦ Αἰσώπου. Ποῦ νὰ πιάναμε καὶ τὰ παμφάγα ζῶα συμβουλεύοντάς τα.

Στὴν πάνω σειρὰ τῆς παρακάτω εἰκόνας: Ἀριστερά, πῶς οἱ χορτοφάγοι φαντάζονται ὅτι οἱ ὑπόλοιποι ἄνθρωποι ἀντιλαμβάνονται τὴ «Φύση». Δεξιά, ἡ (ἀπατεωνίστικη – πολεμικῆς χροιᾶς) φιλοσοφικὴ ἐπινόηση-κατασκευὴ τῆς «Φύσης» ὡς «ἁρμονικοῦ αὐτάρκους Ὅλου». Στὴν κάτω σειρά: Μιὰ χλευαστικὴ ἀναπαράσταση, κατὰ τῶν χορτοφάγων, σχετικὰ μὲ τὸ πῶς κάθε ζῶο βλέπει τὰ λοιπὰ ἔμβια ὄντα.

33427323_899868856881468_2754923750301368320_n

Ἄλλοι ἀρχίζουν τὶς μελὼ ἱστορίες μὲ τὴ σαχαροποίηση τῆς Ἑλλάδας καὶ τοῦ Πλανήτη, τὴν ὁποία θὰ ἀποτρέψει ἡ κατανάλωση κρέατος ἀπὸ τὰ ἑλληνόπουλα ποὺ λιποθυμοῦν στὸ σχολεῖα (αὐτὸ λένε, ἂν δὲν τὸ κατάλαβαν) κι ἀπὸ οἰκογένειες ποὺ δὲν ἔχουν λεφτὰ γιὰ τὸ ρεῦμα.

Οἱ ἀνήξεροι, ποὺ δὲν ἔχουν ἀκούσει ποτέ τους γιὰ τὰ φυτοφάρμακα καὶ τοὺς καρκίνους ποὺ προκαλοῦν. Εἶναι ποὺ οἱ 29 κατασκευαστὲς συνειδήσεων δὲν ἔγραψαν τέτοιες μελέτες. Ἀλλιῶς, θὰ ξέραμε. Βέβαια, ἂν κάποιος εἶναι πλούσιος χορτοφάγος, μπορεῖ καὶ νὰ τρώει βιολογικά.

– Οἱ σοφίες αὐτῶν ποὺ θεωροῦν «ἄτομα» τὰ ζῶα, ἀλλὰ ὄχι τὰ φυτὰ οὔτε φυσικὰ τὰ σπιτικὰ ἔντομα (π.χ. σκουλίκια στὰ χαλασμένα τρόφιμα, πεταλοῦδες στὰ μακαρόνια, κατσαρίδες), καὶ παραθέτουν μελέτες ἔγκυρες, ποὺ θὰ ξεπεραστοῦν ἀπὸ ἀκόμη πιὸ ἔγκυρες μελέτες. Κοιτῶ τὸ χρυσόψαρο στὴ γυάλα, καὶ σκέφτομαι ν’ ἀρχίσω νὰ συγγράφω τὰ Δικαιώματα τοῦ Ψαριοῦ, ποὺ ἔχουν μοναδικὲς ἐπιθυμίες καὶ σκέψεις. Ἄσε τὸν Παπουτσωμένο Γάτο, ποὺ εἶχε καὶ μιλιά.

Μερικοὶ χορτοφάγοι προτείνουν νὰ δίνουμε συμπληρώματα διατροφῆς σὲ παιδιὰ κι ἐνήλικες, ἀντὶ γιὰ κρέας. Μὲ τέτοιον τρόπο ἡ «οἰκολογία» καὶ ἡ «χορτοφαγία» καταλήγει στὴ βιομηχανία τῆς διατροφῆς καὶ τῶν σκευασμάτων-συμπληρωμάτων. Κάπως πρέπει νὰ ζήσουν καὶ οἱ βιομήχανοι: Μὲ χαπάκια ποὺ θὰ παίρνουμε γιὰ νὰ μὴν τρῶμε κρέας. Μπορεῖ, βέβαια, ἐντέλει νὰ χάσουμε κανένα συκώτι (καὶ τὰ νεφρά μας νὰ μὴν καθαρίζουν τὸ αἷμα) ἢ νὰ βγάλουμε τρίτο στῆθος (πλούσιο), ἀλλὰ θὰ ἐμποδίσουμε τὴ σαχαροποίηση τῆς Ἑλλάδας.

Κανεὶς νὰ μὴν πειράζει κανέναν!  Κανεὶς νὰ μὴν τρώει κανέναν! Χάρε Κρίσνα! Ἐγὼ ξέρω ὅτι ἡ κίνηση εἶναι σχετική, τὸ ὁποῖο σημαίνει: ἂν κάνεις στὴν ἄκρη γιὰ νὰ μὴν πατήσεις τὸν πλησίον, θὰ πέσεις στὸν ἄλλον πλησίον σου, ποὺ κι αὐτὸς κάνοντας ἕνα βῆμα πίσω (ἀφοῦ κουβαλᾶ τὰ ἴδια μυαλὰ μὲ σένα) θὰ πέσει πάνω σου καὶ θὰ σὲ ποδοπατήσει. Χάρε – Χάρε!

Δὲν πᾶτε, λέω γώ, τῆς Greenpeace, στὴν Ἰνδία, νὰ λατρεύετε τὶς ἱερὲς ἀγελάδες; Γιατὶ περὶ θρησκείας πρόκειται, μὲ τὶς «μελέτες» καὶ τὰ συναφὴ τῶν ἰατρικῶν συλλόγων. Μεταλλαγμένος Ἰνδουισμός, σὰν τὴ σόγια, γιὰ ὅσους μικροαστοὺς ἀπομακρύνθηκαν ἀπὸ τὴν ἑλληνικὴ φύση καὶ ἀγροτικὴ ζωὴ καὶ τὴν αἰώνια καθημερινότητά της, καὶ ξέρουν γιὰ τὰ ζῶα μόνο ἀπὸ τὸ φυλακισμένο (ἀπὸ τοὺς ἴδιους) pet τους.

Ἀκούστηκε ποτὲ οἱ γιατροὶ ἐξεπίτηδες νὰ συνιστοῦν φάρμακα καὶ συμπληρώματα; ἀπαπαπά. Γίνονται τέτοια πράγματα; Ἡ Ἐπιστήμη ποτὲ δὲν ἐξαπατᾶ, ποτὲ δὲν ἐπηρεάζεται ἀπὸ οἰκονομικὰ συμφέροντα, ποτὲ δὲν ἐπιδροῦν πάνω της ἀξιολογικὰ μὴ οὐδέτερες (μὴ ἐπιστημονικές) κοσμοαντιλήψεις, κι εἶναι ἀλάθητη.

Ἄλλοι τέλος, δὲν θέλουν τὴ νηστεία γιατὶ δὲν τοὺς νοιάζει νὰ πᾶνε στὸν ἀνύπαρκτο Παράδεισο ἀλλὰ νὰ σώσουν τὴ Ζωή, καὶ μερικοὶ ξέρουν, ὡς παντογνῶστες ποὺ εἶναι, ὅτι ὅσοι νηστεύουν τρῶνε τὸ καταπέτασμα στὸ ὑπόλοιπο μέρος κάθε ἔτους. Ποὺ σημαίνει ὅτι δικαιούμαστε κι ἐμεῖς νὰ ποῦμε στοὺς χορτοφάγους ὅτι καὶ στὴν Κόλαση θὰ πᾶνε γινόμενοι ὁλοένα καὶ πιὸ ἀνύπαρκτοι, ἀφοῦ ἀρνοῦνται τὴ νηστεία, μὰ καὶ δὲν θὰ σώσουν τὴ Ζωή -ποὺ δὲ σώζεται ἀπὸ μόνη της. Καὶ εἴμαστε πάτσι, ἂν τὸ ζητούμενο εἶναι ἡ ποδοσφαιροποίηση, ποὺ ξεκινοῦν οἱ χορτοφάγοι, τῆς συζήτησης γιὰ τὴν ἀκρεοφαγία.

Ἄσε μας, Greenpeace, νὰ ὀνειρευόμαστε τὴν ἑλληνικὴ ὕπαιθρο, μὲ τὴ χριστιανικὴ νηστεία, τὸ λιτοδίαιτο, μὰ καὶ τὴ βρώση κρέατος σὲ ὅλες τὶς μεγάλες γιορτές, μὲ τὸ γάλα τῆς ἀγελάδας, τὰ ἀβγουλάκια καὶ τὸ κρεατάκι ἀπὸ τὶς κοτοῦλες (ἢ ὅ,τι εἶχε καθένας, π.χ. πρόβατα) τὸν λοιπὸ καιρό, καὶ τὸ σφάξιμο τοῦ γουρουνιοῦ τὰ Χριστούγεννα (ποὺ τὸ κράταγες παστωμένο γιὰ ἀρκετὸ ἀπὸ τὸν ἑπόμενο χρόνο) καὶ τοῦ ἀρνιοῦ τὸ Πάσχα. Ἀλλὰ εἶναι ποὺ βρίσκεις ἑκατομμύρια ἐκδυτικισμένους Ἕλληνες (στὴ Δύση, ἡ νηστεία εἶχε καταργηθεῖ ἢ περιοριστεῖ στὸ ἐλάχιστο ἀπὸ τὶς δυτικὲς «ἐκκλησίες»), καὶ τὰ λές.

Ἐπειδὴ λοιπόν, στὴν Ἰνδία ἔτρωγαν χόρτα καὶ στὴν Ἀφρικὴ τρῶνε χῶμα, πρέπει νὰ τρῶμε καὶ στὴν Ἑλλάδα χόρτα καὶ χῶμα. Στὴν Ἰνδία λοιπόν, μὲ τὶς κάστες (μόνο ἡ ἀνώτερη κάστα θὰ δικαιοῦται νὰ τρώει βιολογικὰ καλλιεργημένα φροῦτα καὶ λαχανικά) καὶ τὶς ἱερὲς ἀγελάδες.

Μαχαράσι – μαχασίσι.

 

Posted in παλιά και νέα θεότητα, φιλελεύθεροι, Δύση, Ελλάδα, Ινδία, αθεϊσμός, επιστήμη, κοινωνία, οικολογία | Tagged , , , , , , , , , , , , , , , , , | 3 Σχόλια

Istanbul not Constantinople

Istanbul was Constantinople
Now it’s Istanbul not Constantinople
Been a long time gone
Old Constantinople’s still has Turkish delight
On a moonlight night

Every gal in Constantinople
Is a Miss-stanbul, not Constantinople
So if you’ve date in Constantinople
She’ll be waiting in Istanbul

Even old New York was once New Amsterdam
Why they changed it, I can’t say
(People just liked it better that way)

Take me back to Constantinople
No, you can’t go back to Constantinople
Now it’s Istanbul, not Constantinople
Why did Constantinople get the works?
That’s nobody’s business but the Turks’

Instrumental interlude Istanbul!!
Instrumental interlude Istanbul!!

Even old New York was once New Amsterdam
Why they changed it, I can’t say
(People just liked it better that way)

Take me back to Constantinople
No, you can’t go back to Constantinople
Now it’s Istanbul, not Constantinople
Why did Constantinople get the works?
That’s nobody’s business but the Turks’

Posted in Αριστερά, Μακεδονία | Tagged , , | Σχολιάστε

μακεδονικὸς βοῦρκος

Ὅλα τὰ ὀνόματα ποὺ ἔχουν προταθεῖ καὶ ἀπὸ τὰ ὁποῖα θὰ διαλέξει ὁ πρωθυπουργὸς τῆς ΠΓΔΜ εἶναι τὸ ἕνα χειρότερο ἀπὸ τὸ ἄλλο. Νέα Μακεδονία παραπέμπει στὴν μακεδονικὴ Ἀρχαιότητα, ἀκριβῶς ὅπως οἱ Νεοέλληνες κατάγονται ἀπὸ τοὺς Ἀρχαίους Ἕλληνες. Δὲν εἶναι ἡ μακρινὴ Νέα Ἀγγλία, χιλιάδες χιλιόμετρα ἀπὸ τὴν Ἀγγλία. ΒόρειαἌνω, συνεπάγεται τὸ αἴτημα τῆς ἐπανένωσης μὲ τὴν «Κάτω» Μακεδονία, ὅπως τόσα «Ἀνατολικὰ» καὶ «Δυτικά», «Βόρεια» καὶ «Νότια» κράτη ἔχουν ἑνωθεῖ. Αὐτὸ ποὺ γίνεται τώρα εἶναι ἀντίστοιχο τῆς Συνθήκης τῆς Ζυρίχης στὴν Κύπρο. Ἀμέσως θὰ ξεπεταχτοῦν «Νεομακεδόνες» ἢ «Βορειομακεδόνες», μὲ τὴ σφραγίδα τοῦ ἑλληνικοῦ κράτους, θὰ προκύψει ζήτημα μειονότητας, συμφωνιῶν γιὰ τὴν «προστασία» της, καὶ προπαγάνδας μεταξὺ τῶν σλαβόφωνων Ἑλλήνων. Θὰ προκύψουν συμφωνίες γιὰ τὴν οὐδετεροποίηση τῆς μακεδονικῆς ἱστορίας ὥστε Ἑλλάδα καὶ Νέα Μακεδονία «νὰ μὴν προκαλοῦν ἡ μία τὴν ἄλλη» κ.λπ. Συμβιβασμὸς ποὺ δὲν ἀρνεῖται τὸν ἀλυτρωτισμὸ (ἱστορικό, γεωγραφικό) ἀλλὰ ἀφήνει χῶρο σὲ αὐτόν, εἶναι ἀπαράδεκτος.

Τὸ γεγονὸς ὅτι μιὰ δράκα «ἀντιεθνικιστὲς» καὶ ἀλλοπρόσαλλοι νατοϊκοὶ Ἀριστεροὶ μὲ τὴν μισο-κρυφὴ ὑποστήριξη τοῦ Μητσοτακισμοῦ κάνουν ὅ,τι θέλουν (ἔχουν βέβαια τὶς ἐπικοινωνιακὲς ἱκανότητες τοῦ Ἀριστερισμοῦ καὶ τὶς διασυνδέσεις), καὶ τίποτε δὲν τοὺς σταματᾶ, σημαίνει κάποια πράγματα γιὰ τὸ λαό. Ποὺ τοὺς ψήφισε, ποὺ 30 χρόνια υἱοθετοῦσε τὴν κοσμοεικόνα τους καὶ τὸν ἀριστεροφιλελεύθερο τρόπο ζωῆς. Σύριζα δὲν ψήφιζαν οἱ κάτοικοι τῆς Λέσβου; Δὲν ἀρκοῦν τὰ συλλαλητήρια, ἀφοῦ οἱ καθεστωτικοὶ σκέφτονται: «Κάντε ὅσα συλλαλητήρια θέλετε, ἐμεῖς θὰ κάνουμε τὴ δουλειά μας». Γιὰ τὴν ἀκρίβεια δὲν ἀρκεῖ τίποτα. Καὶ ποιὸς γνωστὸς πολιτικὸς φορέας θὰ τοὺς ἀντιμετώπιζε; οἱ ἐμφυλιακοὶ νεοδεξιοὶ μὲ τὰ κονσερβοκούτια τους; Τὰ δεξιὰ πρόβατα τῆς Νέας Δημοκρατίας ποὺ εἶναι μὲ ὅλα καὶ μὲ τίποτε, περιμένοντας τὴν κουτάλα τῆς ἐξουσίας; Ὁ Καμμένος ποὺ «θὰ καταψηφίσει» ἀλλὰ «δὲν θὰ ρίξει τὴν κυβέρνηση» μᾶλλον γιατὶ εἶναι μικρῆς σημασίας θέμα; Ἢ οἱ νεοναζὶ ποὺ ἐπιτέθηκαν μὲ κουκκοῦλες καὶ ρόπαλα ἐνάντια σὲ κόσμο ποὺ συμμετεῖχε στὸ συλλαλητήριο γιὰ τὴ Μακεδονία στὶς 21-1-2018; (Υ.Γ. προφανῶς πρὸς ὅσους ἀφελεῖς τὴ συμπαθοῦν τὸ γράφω -ὄχι ὅτι οἱ χιτλερικοὶ θὰ ἦταν ποτὲ ἕλληνες πατριῶτες.) Ἢ τὸ ΚΚΕ ποὺ (ξανα)ἀνακάλυψε καὶ ξαναδιακήρυξε τὴν ἀνυπαρξία τοῦ μακεδονικοῦ ἔθνους ἀποκλειστικὰ γιὰ λόγους ἐργαλειακῆς «κομματικότητας τῆς ἐπιστήμης», δηλαδὴ μόνο καὶ μόνο ἐπειδὴ ἡ λοιπὴ συριζαϊκὴ Ἀριστερὰ ὑποστηρίζει τὴν ὕπαρξη μακεδονικοῦ ἔθνους; Κι ἂς μὴν ξεχνᾶμε κάμποσα ἑκατομμύρια Ἀθηνέζων, ποὺ ἀπὸ τὴν ἀσφάλεια τῆς πρωτεύουσας γράφουν τὸ ζήτημα στὰ παλιά τους τὰ παπούτσια. Μεγάλωσε τὸ χωράφι τους τὸ 1920; Πάθαν τίποτα τὸ 1974 μήπως; Ἢ τὸ 2018 στὴ Λέσβο; Ἴσα-ἴσα, θὰ βγάλουν λεφτά, μερικοί.

Καὶ τί πταίει ἡ γλαῦξ, ἡ θρηνοῦσα ἐπὶ τῶν ἐρειπίων; Πταίουν οἱ πλάσαντες τὰ ἐρείπια

Posted in Αριστερά, Ακροδεξιά, Δεξιά, Ελλάδα, Μακεδονία, Σλάβοι, Χερσόνησος του Αίμου | Tagged , , , , , | 3 Σχόλια

Anthropologists

 

far-side-anthropologists

Posted in παράδοση | Tagged , | Σχολιάστε

ζωγραφικὴ πάνω σὲ ἱερογλυφικά

Ἐπὶ αἰῶνες ὁ ναὸς τοῦ Ἄμμωνα στὶς Θῆβες (Λοῦξορ) ἔστεκε ἀχρησιμοποίητος, ὥσπου ὁ Διοκλητιανὸς τὸν μετέτρεψε σὲ ναὸ τῆς ρωμαϊκῆς αὐτοκρατορικῆς λατρείας, καὶ ταυτόχρονα μετέτρεψε τὸ τέμενος σὲ ρωμαϊκὸ στρατόπεδο. Οἱ ρωμαϊκὲς ζωγραφιὲς καλλιτεχνήθηκαν πάνω ἀπὸ τὰ σκαλιστὰ ἱερογλυφικά:

prophets-lle-wm-2

Μετατρέποντας ὁ Διοκλητιανὸς τὴν εἴσοδο πρὸς τὸ ἄδυτο τοῦ ναοῦ τοῦ Ἄμμωνα σὲ κόγχη – τέρμα τοῦ ναοῦ τῆς αὐτοκρατορικῆς λατρείας, ἔβαλε νὰ ζωγραφίσουν τοὺς Τετράρχες σὲ αὐτήν. Νά ὅ,τι ἀπομένει σήμερα, μὲ τοὺς Αὔγουστους καὶ τοὺς Καίσαρες:

4103037517_42c04a15a3_b

dsc_2921

 

Posted in Αίγυπτος, Ρωμαίοι, ελληνορωμαϊκή τέχνη, ζωγραφική | Tagged , , , , | Σχολιάστε

Αναστήλωση και Αποκατάσταση Ιερού Ναού Ταξιάρχη (Άι Στράτηγου)

Λεπτομέρειες (μὲ φωτογραφίες).

DCIM100MEDIADJI_0168.JPG

Προηγουμένως:

26858331702_454687aa8e_b

Ὅπως γράφεται:

Η ιδιότυπη διάρθρωση των όψεων του μνημείου της Καστάνιας, άγνωστη εν γένει στην εκκλησιαστική αρχιτεκτονική, φαίνεται ότι εμπνέεται από τους φημισμένους αριστοκρατικούς οίκους της μέσης και της ύστερης βυζαντινής περιόδου, στις όψεις των οποίων σχηματίζονταν στοές και σειρές από εντυπωσιακά παράθυρα

 

 

 

 

Posted in παράδοση, Ελλάδα, βυζαντινή αρχιτεκτονική | Tagged , | Σχολιάστε

Καρα-χριστιανισμοί 2

Ὅπως ἔχει διαπιστωθεῖ,

Few people attend church, but most believe in God: Even though relatively few people in many countries across Central and Eastern Europe say they attend church weekly, a median of 86% across the 18 countries surveyed say they believe in God

Παρακάτω, πρόκειται νὰ κάνω μιὰ σύγκριση τῆς κατάστασης αὐτῆς μὲ τὴν Ὕστερη Ἀρχαιότητα, μιὰ ἐποχὴ «πολυπολιτισμικὴ» ἀπὸ ἄποψη θρησκευτική, μιὰ ἐποχὴ ἀνόδου τοῦ Χριστιανισμοῦ καὶ παρακμῆς τοῦ Παγανισμοῦ. Παλαιότερα, καὶ μὲ βάση τὸν Προτεσταντισμό (sola fide), νομιζόταν -ἀπὸ τοὺς ἐρευνητές- ὅτι ἡ ἀντιπαράθεση ἦταν βασικὰ μεταξὺ πιστῶν στὸ Δία ἢ ἄλλους θεοὺς καὶ πιστῶν στὸ Χριστό. Ἀργότερα, «ἀνακαλύφθηκε» ὅτι ὁ κλασσικὸς Παγανισμὸς ἦταν ὑπόθεση λατρείας κι ὄχι πίστης καὶ ἠθικοῦ κώδικα, καὶ συνεπῶς ὅτι ἡ ἀντιπαράθεση παγανιστικῆς – χριστιανικῆς πίστης δὲν εὐσταθεῖ. Μετά, διατυπώθηκε ἡ σωστὴ ἄποψη ὅτι καὶ ὁ Παγανισμὸς ἀπὸ τὸν 2ο μ.Χ. αἰ. ἄρχισε νὰ ἀλλάζει, νὰ ἀποκτᾶ χαρακτηριστικὰ «χριστιανικά», δηλαδὴ προσωπικῆς πίστης (κι ὄχι ἁπλῶς λατρείας) καὶ ἠθικῆς συμπεριφορᾶς. Ἀλλά -τί περίεργο, τί παράξενο- οἱ δυσκολίες τῆς διάκρισης μεταξὺ Παγανιστῶν καὶ Χριστιανῶν (ἕνεκα διάφορων φιλοσοφικῶν καὶ ἠθικιστικῶν ὁμοιοτήτων) ὁδήγησαν μερικοὺς ἐρευνητὲς νὰ τονίσουν τὴν λατρευτικὴ πρακτικὴ τοῦ Χριστιανισμοῦ κι ὄχι τὴν συνειδησιακή (πίστη): Χριστιανὸς ἦταν ὅποιος πήγαινε στὴν ἐκκλησία, Παγανιστὴς ὅποιος λάτρευε τοὺς θεούς, καὶ στὴ μέση ὅσοι ἔκαναν καὶ τὰ δύο. Φυσικά (πράγμα ποὺ δὲν γίνεται πάντα κατανοητὸ ἀπὸ ὁρισμένους ἐρευνητές), κάποιος ποὺ πήγαινε στὴν ἐκκλησία (δηλαδή, λάτρευε) ἤδη πίστευε στὸ Χριστό, ἀλλιῶς δὲν θὰ πήγαινε. Ἐνῶ στὸν Παγανισμὸ μποροῦσαν νὰ συνυπάρχουν «πίστη καὶ λατρεία», ἀπὸ τὴ μιά, μὲ τὴν «σκέτη λατρεία» καὶ τὴν ἀνταλλακτικὴ σχέση «λατρεύω γιὰ νὰ μοῦ δίνεις», ἀπὸ τὴν ἄλλη. Μὲ τὴν πάροδο τῶν αἰώνων καὶ τὴν ἀπαγόρευση τῶν παγανιστικῶν τελετουργικῶν, ὑπῆρχαν ἄνθρωποι ποὺ «πίστευαν στοὺς θεοὺς» ἀλλὰ δὲν ἀσκοῦσαν κανένα παγανιστικὸ θρησκευτικὸ τυπικό. Φυσικά, θρησκεία χωρὶς τυπικὸ δὲν μπορεῖ νὰ σταθεῖ γιὰ πολύ. Γίνεται φιλοσοφικὴ πεποίθηση (στοὺς μορφωμένους), ἢ μάγια καὶ ἀγροτικὲς προλήψεις (στὴ μεσαία τάξη καὶ τοὺς κατώτερους), καὶ χάνεται ὡς θρησκεία.

Μὲ βάση αὐτά, δυὸ παρατηρήσεις γιὰ τὶς θρησκευτικὲς ἐξελίξεις στὴν Ἀν. Εὐρώπη καὶ τὴν Ἑλλάδα. Ὑπάρχει στὴν πρώτη μιὰ τεράστια ἄνοδος τῶν αὐτοπροσδιοριζόμενων ὡς Ὀρθόδοξων καὶ «πιστῶν στὸ θεὸ», στὸ διάστημα 1991 – 2017, ποὺ εἶναι δυσανάλογα μεγάλη σὲ σχέση μὲ τὴν μικρὴ παρουσία στὶς ἐκκλησίες. Στὴν Ἑλλάδα, ὑπάρχει μιὰ μικρότερη μὰ πάλι δυσανάλογη σχέση. (Βλ. προηγούμενη ἀνάρτηση.) Στὸ μέλλον θὰ ἀποδειχθεῖ ἐὰν στὴν Ἀν. Εὐρώπη τὰ ποσοστὰ λατρείας τύπου Ρωσίας (6%) θὰ μεγαλώσουν ἐξαιτίας τῆς αὔξησης τοῦ ποσοστοῦ τῶν «ἔνθεων» / «Ὀρθοδόξων» κι ἄρα ἂν οἱ ρωσόφρονες εἶχαν δίκαιο. Ὅπως καὶ ἂν τὸ 17% τῆς Ἑλλάδας εἶναι ὁ πάτος ἢ ἀπὸ κάποια στιγμὴ καὶ μετὰ θὰ σπάσει κι ἡ τελευταία αὐτὴ ἀντίσταση. Κατὰ μία εἰρωνεία τῆς ἱστορίας, τὴ στιγμὴ ποὺ ἡ Κρίση καὶ ἡ εἰσβολὴ τοῦ Ἰσλὰμ ἀποτρέπουν στὴν Ἑλλάδα τὴν ὁλοκλήρωση τοῦ ἐκδυτικισμοῦ ποὺ συνιστᾶ ὁ ἔμπρακτος ἀθεϊσμός («νὰ φᾶμε καὶ νὰ πιοῦμε ἀμέριμνοι»), ἡ ἀντικληρικαλιστικὴ Ἀριστερὰ καὶ οἱ Μητσοτάκηδες τὰ δίνουν ὅλα γιὰ τὸν θεσμικὸ καὶ κατόπιν κοινωνικὸ θρίαμβο τοῦ ἰδεολογικοῦ ἐκδυτικισμοῦ – ἀθεϊσμοῦ. Τὸ σίγουρο εἶναι ὅτι ἡ ἔννοια τοῦ πολιτισμικὰ Ὀρθόδοξου εἶναι ἐφήμερη καὶ βασίζεται σὲ παρεξηγήσεις: Πολιτισμικὰ Ὀρθόδοξος μπορεῖ νὰ εἶναι κάποιος ἄθεος καὶ ἄθρησκος μόνο σὲ περιβάλλον (κοινωνία) πιστῶν Ὀρθόδοξων, ὥστε νὰ ἐκκοσμικεύει δημιουργικά (π.χ. Τσαρούχης, Θεοδωράκης) ὁρισμένα στοιχεῖα ἑνὸς ζωντανοῦ πολιτισμοῦ. Διαφορετικὰ πρόκειται -στὴν καλύτερη, δηλ. εἰλικρινέστερη, περίπτωση- γιὰ ἐντόπιο φολκλόρ, ὅμοιο μὲ τοῦ καλλιτεχνικοῦ ἐνδιαφέροντος γιὰ τὰ κείμενα καὶ τὴν τέχνη τῶν Ἴνκας, αὔριο τῶν Ζουλοὺ κ.ο.κ. Βεβαίως, ὅποιος δὲν εἶναι ἐναντίον μας εἶναι μαζί μας, ὡστόσο χρειάζεται καὶ μιὰ ὁρισμένη ἀκρίβεια στοὺς ὁρισμοὺς τῶν τάσεων καὶ τῶν καταστάσεων.

Posted in παλιά και νέα θεότητα, φιλελεύθεροι, Ύστερη Αρχαιότητα, Αριστερά, Ελλάδα, θρησκεία, κοινωνία | Tagged , , , , , , | 1 σχόλιο

Καρα-χριστιανισμοὶ στὴν Ἀνατολικὴ Εὐρώπη

Ποσοστὰ παρακολούθησης τῆς κυριακάτικης θείας λειτουργίας στὴν Ἀνατολικὴ Εὐρώπη:

pf-05-10-2017_ce-europe-00-18

Συνυπολογίστε καὶ τὸ ποσοστὸ τῶν προσευχόμενων Ρώσων, Σέρβων, Ἑλλήνων:

pf-05-10-2017_ce-europe-00-12

Πηγή

6% σημαίνει ἁπλὰ ὅτι στὴ Ρωσία δὲν δίνει κανεὶς δεκάρα γιὰ «τὴν Ὀρθοδοξία» ἢ ὅτι δίνει μὲ τὸν τρόπο τῶν ἐθνικοσοσιαλιστῶν τῆς Ἑλλάδας, ποὺ ἔγραφαν ποιήματα γιὰ τὸν Πάνα καὶ ἐπαινοῦσαν τὸν Ἰουλιανό, καὶ τώρα διαδηλώνουν ἔξω ἀπὸ θεατρικὲς παραστάσεις. Συναντᾶ καθένας στὸ διαδίκτυο πολλοὺς Σέρβους καὶ Ρώσους Ὀρθόδοξους, στὴν πραγματικότητα πανσλαβιστές, ποὺ ἐκλαμβάνουν τὶς χῶρες τους ὡς «καὶ πολὺ Ὀρθόδοξες» καὶ παράλληλα οἰκτίρουν τοὺς ἐκδυτικισμένους Ἕλληνες. Ρίχνει κάποιος μιὰ ματιά, κατόπιν, στὸ 6% Ρώσων καὶ Σέρβων ποὺ πᾶνε στὴν ἐκκλησία τέσσερις φορὲς τὸ μήνα, καὶ ἀναρωτιέται, σὲ ποιὸν πλανήτη ζοῦν οἱ Ἕλληνες τοῦ «Ὀρθόδοξου τόξου» (εἴτε ψεκασμένοι καὶ τηλεβιβλιοπῶλες εἴτε Χριστιανοί) ποὺ παίρνουν τοῖς μετρητοῖς τὶς διακηρύξεις τῶν Σλάβων αὐτῶν. Συνυπολογίζω τὸ γεγονὸς ὅτι οἱ κατὰ 17% ὀρθόδοξοι Ἕλληνες περιμένουν ἀπὸ τὴν κατὰ 6% ὀρθόδοξη Ρωσία νὰ τοὺς προστατέψει:

pf-05-10-2017_ce-europe-00-10

pf_17-05-10_centraleasterneurope_strongrussia420px

Βλ. καὶ τὰ συγκριτικὰ ποσοστὰ ἄθεων:

pf-05-10-2017_ce-europe-01-11

(Υ.Γ. Προσέξτε τὴ διαφορά: Οἱ Σέρβοι τῆς Σερβίας εἶναι στὸ 6%, ἐνῶ οἱ Σέρβοι τῆς βοσνιακῆς Republika Srpska, ποὺ ζοῦν ἀνάμεσα σὲ Κροάτες καὶ Μουσουλμάνους, εἶναι στὸ 10%). Ἡ ὑπαρκτὴ διαφορά Ἑλλάδας – Ρώσων / Σέρβων ἔγκειται στὸ ὅτι στὶς δυὸ σλαβικὲς χῶρες δὲν ἔχει καθίσει ὁριστικὰ κι ἀμετάκλητα στὸ σβέρκο τῆς χώρας ἡ ἰδεολογικὴ ἀτζέντα τῶν ἀριστεροφιλελεύθερων, ἐνῶ σὲ μᾶς εἶναι αὐτονόητη (ὅπως μπορεῖ νὰ δεῖ κάποιος ἀπὸ τὰ ὑψηλὰ ἑλληνικὰ ποσοστὰ ἀποδοχῆς τῆς ὁμοφυλοφιλίας καὶ τοῦ γάμου ὁμοφύλων). Ὅμως, ἀπὸ ὅ,τι φαίνεται αὐτὸ λίγη ἔμπρακτη σημασία ἔχει: Οἱ Ὀρθόδοξοι Ἕλληνες ὑπὸ «ἰδεολογικὴ δίωξη» 37 χρόνων εἶναι συγκριτικὰ τριπλάσιοι ἀπὸ τοὺς Ρωσο – Σέρβους ὑπὸ καθεστὼς 27 χρόνων ἀπουσίας ἐγχώριας ἀντικληρικαλιστικῆς Ἀριστερᾶς. Βεβαίως, ἄλλοι ὀρθόδοξοι λαοὶ ξεπερνοῦν τοὺς Ἕλληνες, ποὺ ἔχουν πλέον μιὰ user-friendly Ὀρθοδοξία. Ἀλλὰ δὲν διατυμπανίζουν τὴν Ὀρθοδοξία τους ὅπως Ρῶσοι καὶ Σέρβοι. Οἱ δὲ Ρῶσοι θεωροῦν τὴν Ὀρθοδοξία λιγότερο συνδεδεμένη μὲ τὴν ἐθνική τους ταυτότητα:

pf-05-10-2017_ce-europe-00-17

Αὐτὸ μπορεῖ ἄνετα νὰ ἐξηγηθεῖ ὡς ἑξῆς: Ἡ Ρωσικὴ Ὁμοσπονδία, σὲ ἀντίθεση μὲ ὅ,τι φανταζόμαστε, ἔχει μιὰ συγκριτικὰ μεγάλη ἰσλαμικὴ μειονότητα εἰδικὰ στὴν Ἀσία. Αὐτὸ σημαίνει ἀφενὸς ὅτι τὸ Ἰσλὰμ ἔχει τὴ Ρωσία πιασμένη ἀπὸ τὰ εὐαίσθητα σημεῖα τῆς δεύτερης, ἔτσι ὥστε ἡ Ρωσία νὰ μὴν κουνιέται καὶ πάρα πολύ (καὶ σὲ τέτοια βαθύτερα αἴτια ὀφείλεται καὶ ἡ σοβιετο-τουρκικὴ συμμαχία τοῦ 1920). Ἀφετέρου, ὅτι οἱ Σλάβοι τῆς Ρωσικῆς Ὁμοσπονδίας δὲν μποροῦν νὰ ἀγνοήσουν τὴν ἰσλαμικὴ παρουσία στὴ χώρα τους καὶ ὡς παράγοντα διαμόρφωσης τῆς ταυτότητάς της. Πράγματα λίγο-πολὺ ἄγνωστα στὴν Ἑλλάδα. Y.Γ. 2 Πράγματι, ἡ φιλοϊσλαμική, φιλοτουρκικὴ ἢ οὐδέτερη στάση τῆς σοβιετικῆς καὶ γελτσινικῆς – πουτινικῆς Ρωσίας (σὲ σύγκριση πρὸς τὴν ἀντιτουρκικὴ τῆς τσαρικῆς) εἶναι μυστήριο ἐὰν δὲν καταλάβουμε ὅτι οἱ Ρῶσοι εἶναι πλέον ἄθεοι καὶ μόνο ἕνα μικρότατο ποσοστὸ ἀπὸ αὐτοὺς συνεχίζει ὅ,τι ἐμεῖς κατανοοῦμε ὡς ὀρθόδοξη Ρωσία. Οἱ σκέψεις διάφορων ρώσων πολιτικῶν στοχαστῶν γιὰ συμμαχία μὲ τὴν Κίνα καὶ τὴν Ἀσία (ἀντὶ τῆς ἐμμονῆς στὴν βυζαντινὴ Ὀρθοδοξία) εἶναι κι αὐτὲς μιὰ ἔνδειξη -ποὺ μόνο ἐν μέρει ὀφείλεται στὴν παντοτινὴ καὶ σημερινὴ ἀντιρωσικὴ ὑστερία τῆς Δύσης.

Ὥστε οἱ ἡμιπαγανιστὲς Ἕλληνες περιμένουν τὴν ὀρθόδοξη βοήθεια τῶν ἄθεων εὐλαβῶν Ρώσων, ποὺ «ἐξάγουν Ὀρθοδοξία στὸν διεφθαρμένο ἄθεο δυτικὸ κόσμο». Γέλα με νὰ σὲ γελῶ, νὰ περνοῦμε τὸν καιρό, ποὺ λέμε στὸ χωριό μου.

Πάντως, οἱ Ἕλληνες διατηροῦν δυὸ θετικὰ πράγματα. Ἀφενὸς τὴν ἰδέα (πρῶτοι, μάλιστα) ὅτι ἡ κουλτούρα τους εἶναι ἀνώτερη, ἀφετέρου ὅτι ὑποστηρίζουν τὸν Πατριάρχη ἔναντι τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ συμπληρώματος τοῦ ἑκάστοτε ΓΑΠ / Τσίπρα (ἐκεῖ ἔγκειται τὸ θετικό, κι ὄχι στὸ γεγονὸς ὅτι ὁ Πατριάρχης συντάσσεται μὲ τοὺς Τούρκους θέλοντας καὶ μή).

Υ.Γ. Ἡ μελέτη ἐνέχει ὁρισμένες μπαροῦφες, ὅπως τὴ θεώρηση τῶν Ἀρμενίων ὡς Ὀρθόδοξων.

 

Posted in παλιά και νέα θεότητα, Ελλάδα, Ρωσία, Σέρβοι, Σλάβοι, αθεϊσμός, θρησκεία, κοινωνία | Tagged , , , , , , , , , , , , , | 1 σχόλιο

Κριτίας

Συνηθίζουν, «δημοκράτες» καὶ ἀντιδημοκράτες νὰ τονίζουν τὴ συνάφεια μεταξὺ θρησκείας καὶ ὀλιγαρχίας ἢ μοναρχίας, ἀπὸ τὴ μία, καὶ ἀθεΐας καὶ δημοκρατίας, ἀπὸ τὴν ἄλλη. Ὁ ἄθεος εἶναι δημοκράτης, ὁ θρῆσκος εἶναι ἀντιδημοκρατικός. Ἄλλοι πάλι, συμμεριζόμενοι τὴν πίστη τῆς Ἀριστερᾶς, πὼς ἡ μόρφωση (ἢ οἱ τέχνες) «σὲ κάνει ἄνθρωπο», θεωροῦν πὼς ὑπάρχει σχέση μεταξὺ μόρφωσης καὶ δημοκρατικότητας, καὶ ἀμορφωσιᾶς καὶ ἀντιδημοκρατικότητας. Βεβαίως, δὲν ἔχει νόημα καμμία φιλοσοφικὴ ἐπιχειρηματολογία ὑπὲρ ἢ κατὰ τέτοιων συναφειῶν. Ὅσοι μιλᾶνε κατὰ κύριο λόγο μὲ φιλοσοφικὰ κι ὄχι κατὰ κύριο λόγο μὲ ἱστορικὰ ἐπιχειρήματα, συνήθως δὲν λένε κάτι σπουδαῖο. Μόνο ἡ ἱστορία μπορεῖ νὰ δείξει ἂν τέτοια συνάφεια εἶναι νόμος στὰ μυαλὰ τῶν ἀνθρώπων ἢ ὄχι. Καὶ τὸ παράδειγμα ἀπὸ μιὰ σειρὰ ποὺ φτάνει τουλάχιστον στὸν Μακιαβέλλι εἶναι ὁ Κριτίας, ἕνας ἀπὸ τοὺς Τριάκοντα τυράννους:

Εἶχε ἄριστη παιδεία καὶ εἶχε διατυπώσει πλεῖστες ὅσες φιλοσοφικὲς θέσεις…

Ὅταν πέθανε ὁ Κριτίας, ἕνας ἀπὸ τοὺς Τριάκοντα, ἔστησαν στὸ μνῆμα του ἕνα ἄγαλμα, ποὺ παρίστανε τὴν Ὀλιγαρχία νὰ κρατάει ἕναν δαυλὸ καὶ νὰ βάζει φωτιὰ στὴ Δημοκρατία, καὶ χάραξαν τὸ ἀκόλουθο ἐπίγραμμα:

Αὐτὸ εἶναι τὸ μνῆμα ἀνδρῶν γενναίων, πού, ἔστω γιὰ λίγο, τιθάσσευσαν τὴν ἀλαζονεία τοῦ καταραμένου δήμου τῆς Ἀθήνας.

Ὁ Κριτίας, ἕνας ἀπὸ τοὺς ἐκπροσώπους τῆς τυραννίας στὴν Ἀθήνα, θεωρεῖται ὅτι ἀνήκει στὶς τάξεις τῶν ἀθέων, ἐπειδὴ εἶπε ὅτι οἱ παλαιοὶ νομοθέτες ἐπινόησαν ἕναν θεό, ἐπόπτη κατὰ κάποιον τρόπο τῶν ἀνθρώπινων θετικῶν ἐνεργημάτων καὶ σφαλμάτων, γιὰ νὰ διαφαλιστεῖ ὅτι κανένας δὲν θὰ ἀδικεῖ κρυφὰ τὸν πλησίον του, ἀπο τὸν φόβο μήπως τὸν τιμωρήσουν οἱ θεοί

(Diels – Kranz, Οἱ Προσωκρατικοί, τ. 2, μετ. Β. Ἀ. Κύρκος)

Τέτοια παραδείγματα ἔχουν ἀγνοηθεῖ ἀπὸ τοὺς ἀνὰ τοὺς δυὸ τελευταίους αἰῶνες τσαρλατάνους, ἀριστεροὺς μὰ καὶ ἀκροδεξιούς. Ὀνόματα δὲν λέμε, λερωμένες ὑπολήψεις δὲν θίγουμε κι ἄλλο.

Posted in παλιά και νέα θεότητα, φιλοσοφίες, Αρχαιότητα, Αριστερά, Ακροδεξιά, αθεϊσμός, ανθρωπισμός | Tagged , , , , , , | Σχολιάστε

Δημόκριτος

Μετάφραση Β. Ἀ. Κύρκος

Α

Ὁ Δημόκριτος πιστεύει ὅτι ἡ ψυχὴ εἶναι φθαρτὴ καὶ χάνεται μαζὶ μὲ τὸ σῶμα.

Τὰ νεκρὰ σώματα αἰσθάνονται, ὅπως νόμιζε ὁ Δημόκριτος

Β

Οἱ Ἀβδηρίτες δίκασαν δημόσια τὸν Δημόκριτο, ἐπειδὴ εἶχε σπαταλήσει τὴν πατρική του περιουσία, αὐτὸς ὅταν ὅμως τοὺς διάβασε τὰ συγγράμματά του «Μέγας Διάκοσμος» καὶ «Περὶ τῶν ἐν Ἅδου», τοὺς εἶπε ὅτι γι’ αὐτὰ τὰ ξόδεψε· καὶ ἐκεῖνοι τὸν ἀπάλλαξαν ἀπὸ τὴν κατηγορία.

Τὶς διηγήσεις τὶς σχετκὲς μὲ ὅσους φάνηκε ὅτι πέθαναν ἀλλὰ στὴ συνέχεια ἀναστήθηκαν, τὶς συγκέντρωσαν πολλοὶ ἄλλοι ἀπὸ τοὺς παλαιότερους, ἀλλὰ καὶ ὁ Δημόκριτος, ὁ φυσικὸς φιλόσοφος, στὸ σύγγραμμά του «Περὶ τῶν τοῦ Ἅδου»

(Πρόκλος, Εἰς Πολιτείαν Πλάτωνος)

Ὅσο γιὰ τοὺς πρώτους ἀνθρώπους, λένε ὅτι….ἡ φωνή τους ἦταν ἄναρθρη καὶ συγκεχυμένη, ἀλλὰ ἄρχισαν σιγὰ σιγὰ νὰ σχηματίζουν λέξεις, καὶ ὅρισαν μεταξύ τους σημάδια γιὰ κάθε πράγμα, ἔτσι ἔκαναν γνωστὴ μεταξύ τους τὴν ἐξήγηση ὅλων γενικὰ τῶν πραγμάτων. Ἐπειδὴ λοιπόν, δημιουργήθηκαν τέτοιες καταστάσεις σ’ ὅλον τὸν κατοικημένο κόσμο, δὲν εἶχαν ὅλοι τὴν ἴδια γλώσσα, ἀφοῦ ἡ κάθε ὁμάδα τοποθέτησε τὶς λέξεις ὅπως ἔτυχε· γι’ αὐτὸ ἄλωστε ὑπῆρξαν ποικίλα εἴδη γλωσσῶν καὶ οἱ πρῶτες γλωσσικὲς ὁμάδες ἀποτέλεσαν τὸ πρωταρχικὸ στάδιο ὅλων τῶν λαῶν.

Εἶναι κακὸ νὰ σὲ κυβερνάει κατώτερος

Γνώρισμα παιδιοῦ καὶ ὄχι ἄνδρα εἶναι τὸ νὰ ἐπιθυμεῖ χωρὶς μέτρο.

Οἱ ἀνόητοι δὲν διάσκονται ἀπὸ τὸ λόγο ἀλλὰ ἀπὸ τὶς συμφορές.

Ὁ κόσμος εἶναι μιὰ σκηνὴ θεάτρου, ὁ βίος πάροδος αὐτοῦ· ἦλθες, εἶδες, ἀπῆλθες

Ἦρθα στὴν Ἀθήνα καὶ κανεὶς δὲν μὲ ἀναγνώρισε

Ὁ ἴδιος ὁ Δημόκριτος ὅπως λένε, ἔλεγε «ὅτι ἤθελε περισσότερο νὰ βρεῖ τὴν αἰτιολογία γιὰ κάτι παρὰ νὰ ἀποκτήσει τὸ βασίλειο τῶν Περσῶν»

 «Ἂν τὸ σῶμα παρέπεμπε σὲ δίκη τὴν ψυχὴ γιὰ κάθε πόνο καὶ δυστυχία ποὺ δοκίμασε καθ’ ὅλη τὴ ζωή, καὶ τύχαινε ὁ ἴδιος [ὁ Δημόκριτος] νὰ ἐκδικάσει τὴν κατηγορία, τότε μὲ εὐχαρίστηση θὰ καταδίκαζε τὴν ψυχή…ὅπως θὰ ἔκρινε ἔνοχο ὅποιον μεταχειρίζεται ἀλόγιστα κάποιο ὄργανο ἢ σκεῦος ποὺ βρίσκεται σὲ κακὴ κατάσταση»

Ὁ Δημόκριτος ἐπιχείρησε νὰ ἐκθέσει τὴ γνώμη του γιὰ τὸ τί σημαίνει ἄνθρωπος, ἀλλὰ δὲν κατόρθωσε νὰ ἐκθέσει τίποτε περισσότερο ἀπὸ τὴν προσωπική του ἄποψη, ὅταν εἶπε: «Ἄνθρωπός ἐστιν ὃ πάντες ἴδμεν» (ὁ ἄνθρωπος εἶναι αὐτὸ ποὺ γνωρίζουμε ὅλοι)

Ὁ Δημόκριτος ἰσχυρίζεται ὅτι κάποια εἴδωλα πλησιάζουν τοὺς ἀνθρώπους, ἀπὸ τὰ ὁποῖα ἄλλα μὲν προκαλοῦν τὸ καλὸ καὶ ἄλλα τὸ κακό· γι’ αὐτὸ καὶ εὐχόταν «νὰ τοῦ παρουσιάζονται εἴδωλα ποὺ φέρουν καλὴ τύχη». Πίστευε ὅτι αὐτὰ τὰ εἴδωλα εἶναι μεγάλα, ὑπερφυσικά, ποὺ φθείρονται μὲν δύσκολα ἀλλὰ πάντως δὲν εἶναι ἄφθαρτα, καὶ ὅτι, ὅταν ἐμφανίζονται καὶ βγάζουν φωνές, προαναγγέλλουν στοὺς ἀνθρώπους τὰ μέλλοντα

Οὔτε ὁ καλὸς λόγος ἐξαφανίζει τὴν κακὴ πράξη, οὔτε ἡ καλὴ πράξη βλάπτεται ἀπὸ τὴν κακολογία

Ἡ παιδεία γιὰ τοὺς εὐτυχισμένους εἶναι στολίδι, ἐνῶ γιὰ τοὺς δυστυχισμένους εἶναι καταφύγιο.

Ἡ ἀνδρεία κάνει μικρὰ τὰ κτυπήματα τῆς μοίρας

Σοφία χωρὶς φόβο εἶναι ὅ,τι τὸ πιὸ ἀξιόλογο ἀνάμεσα σ’ ὅλα [γιατὶ εἶναι πολυτιμότατη]

Ἀπὸ τὴ φύση ἡ ἐξουσία ἀνήκει στὸν ἰσχυρότερο.

Ἡ γυναίκα ἔχει ἰσχυρότερη κλίση πρὸς τὶς κακὲς σκέψεις παρὰ ὁ ἄνδρας.

Ἡ ἀνατροφὴ τῶν παιδιῶν εἶανι κάτι τὸ ἀβέβαιο, ἂν δηλαδὴ πετύχει, τότε εἶναι γεμάτη ἀγῶνες καὶ φροντίδες. Ἂν ὅμως ἀποτύχει, δὲν μπορεῖ νὰ τὸ ξεπεράσει καμία ἄλλη ὀδύνη.

Posted in φιλοσοφίες, Αρχαιότητα | Tagged , , | Σχολιάστε

Sehr geehrte… usw

Οἱ συζητήσεις θὰ διαρκοῦν λίγο περισσότερο ἀπὸ ὅ,τι ἕως σήμερα.

Posted in παλιά και νέα θεότητα, σεξουαλικότητα, φιλελεύθεροι, Αριστερά, Γερμανία, Δυτικοί, γυναίκες, κοινωνία | Tagged , , | Σχολιάστε

Πικασισμός

οι λεπτεπίλεπτοι, οι πλούσιοι , οι αργόσχολοι για να ξεχωρίσουν από το λαό αναζητούν το καινούριο ,το παράδοξο , το ασυνήθιστο, το σκανδαλώδες. Και εγώ, από τον κυβισμό και έπειτα, ικανοποίησα τους σοφούς και τους κριτικούς με όλες τις ευμετάβλητες σαχλαμάρες που μου έρχονταν στο κεφάλι, και όσο λιγότερο με καταλάβαιναν τόσο περισσότερο με θαύμαζαν.

Θὰ ταίριαζε μὲ τὸν Μάρξ. Ὅ,τι νά ‘ναι ὁρισμοὶ τοῦ ἀνθρώπινου καὶ τοῦ πραγματικοῦ, χονδροειδεῖς ταυτολογίες, ποὺ θεωρήθηκαν μεγάλες ἀνακαλύψεις τοῦ Πνεύματος. Οἰκονομολογίες (δηλ. μαθηματικοποιημένα ψεύδη καὶ ταχυδακτυλουργισμοί) στὸν κύβο.

Ὅταν βέβαια, καταπιάνεται μὲ ποταπὰ πρακτικὰ ζητήματα τῆς παρούσης ζωῆς (στὴν προκομμουνιστικὴ κοιλάδα τοῦ κλαυθμῶνος), π.χ. τὴ δικαιολόγηση τῆς βρετανικῆς κατάκτησης τῆς Ἰνδίας, τῆς γαλλικῆς στὴ Βόρεια Ἀφρικὴ καὶ τῆς Ἀμερικανικῆς στὴν Καλιφόρνια, κι ὅταν γράφει τὰ χίλια μύρια ἄθλια γιὰ Σλάβους, Μαύρους, Ἑβραίους, Ἕλληνες κ.λπ. ἐπειδὴ ἁπλὰ φαντασιωνόταν, ἐπειδὴ πίστευε ὅτι αὐτοὶ τοῦ ἐμποδίζουν τὴν Ἐπανάσταση ποὺ νά ‘τη! ἐρχόταν στὸν καιρό του -ἀλλὰ δὲν ἦρθε, ἢ ὅταν σοῦ λέει μὲ τόση σιγουριὰ ὅτι στὴ μελλοντικὴ κομμουνιστικὴ κοινωνία θὰ βοσκᾶς τὰ ζῶα καὶ θὰ ἀσκεῖς κριτικὴ ἀλλὰ χωρὶς νὰ εἶσαι βοσκὸς καὶ κριτικός (θὰ εἶσαι παντογνώστης, ἀφοῦ), μόνο τότε ἔχει νόημα νὰ συζητήσεις στὰ σοβαρὰ γιὰ τὶς ἀπόψεις του, καὶ μόνο ἐκεῖ τὸ φωτοστέφανο τῆς διάνοιας χάνεται ἀμέσως. Ἐκεῖ, ξαφνικά, ὁ πολὺς θαυμασμὸς πέφτει στὸ γκρεμό. Δὲν εἶναι κι εὔκολο νὰ δικαιολογήσεις τὶς σφαγὲς στὶς παραπάνω περιοχὲς γιὰ χάρη τῆς εἰσόδου τῶν περιοχῶν αὐτῶν στὸν καπιταλισμό, εἴσοδος ἡ ὁποία θὰ ἦταν προϋπόθεση γιὰ τὴν παγκόσμια ἐπανάσταση, ἄρα μικρὸ τὸ κακό -παρ’ ὅλο ποὺ δὲν ἔγινε καμμία ἐπανάσταση καὶ ἡ ἀσιατικὴ δεσποτεία (ἐσωτερικευμένη) ταιριάζει γάντι μὲ τὸν καπιταλισμό. Στὴν πράξη φαίνεται ὁ ἄνθρωπος, καὶ πόσο δὲν ἄξιζε. Καὶ ἡ θεωρία εἶναι ἡ σκιὰ τῆς πράξης, ποὺ ἔλεγε πάλι ἕνας προσωκρατικός.

Ἀλλιῶς, νὰ εἴχαμε νὰ λέγαμε γιὰ «πραγματικοὺς ἀνθρώπους» καὶ «ἀφηρημένους φιλοσόφους». Ὁ ἄνθρωπος εἶναι αὐτὸ ποὺ ὅλοι ξέρουμε, ὅπως λέει ὁ Δημόκριτος. Τύφλα νά ‘χει ἡ Νέα Ἀριστερά. Ἀλλὰ εἴπαμε: Προσκυνᾶμε τὸ ἀκατανόητο, τὰ 10 μπράτβουρστ τῆς σκέψης ποὺ καταπίνουμε. Γιὰ νὰ μὴν τὰ καταλαβαίνω, πρέπει νὰ εἶναι πολὺ σοφά, σκέπτεται καθένας εὐλαβικά. Ἐμένα πολλὲς φορὲς τὰ γραπτά του μοῦ θυμίζουν κείμενα Γνωστικῶν καὶ Παγανιστῶν «ἁγίων» τῆς ὕστερης Ἀρχαιότητας, καθὼς καὶ κατάδεσμους τῆς ἐποχῆς ἐκείνης. Ἐγὼ εἶμαι ἡ μύγα, ἐγὼ κι ἡ μυγοσκοτώστρα, λοιπόν.

τρέλα

Ἡ ἀνθρώπινη οὐσία ἔγινε φύση γιὰ τὸν ἄνθρωπο. Οἱ ἀνάγκες τοῦ ἀνθρώπου ἔγιναν ἀνθρώπινες ἀνάγκες. Τὰ ζῶα δὲν ἔχουν πόρνες, ἔχουν χαρέμια, κοινωνία καὶ δὴ πολὺ ἀνεπτυγμένη ἔχουν καὶ κάποια ζῶα. Ὅταν συνουσιάζεσαι ἀνθρώπινα, κι ὄχι «ἀπανθρωπισμένα», ὅλη ἡ κοινωνία βρίσκεται μπροστά σας καὶ μέσα σας.

Δὲν καταλαβαίνουμε ὅλοι τὰ καλιαρντὰ ἢ τὰ ρεμπέτικα συνθηματικά. Ἀλλὰ δὲν χάνουμε καὶ κάτι, γιατὶ περιγράφουν μιὰ περιοχὴ τῆς ζωῆς λίγο-πολὺ ἀδιάφορη. Μὲ τὸν Μάρξ, χάνουμε τὴν εὐκαιρία νὰ μποῦμε στὸ κλὰμπ τῶν Ἑγελιανῶν καὶ νὰ τοὺς καταλάβουμε, ἐννοῶ τὰ καλιαρντὰ τῶν ἑγελιανῶν φιλοσόφων ποὺ κατέκρινε ὁ Μάρξ. Μικρὸ τὸ κακό -ἂν πιστεύεις ὅτι ἡ Οἰκονομία καὶ οἱ παραγωγικὲς σχέσεις δὲν εἶναι ἡ ἀπαρχὴ καὶ ἡ βάση, παρὰ μόνο ἕνα τμῆμα τοῦ Κοινωνικοῦ. Ἀλλὰ ἐδῶ μιλᾶμε γιὰ σοφίες, θὰ πεῖ κάποιος, σεῖς εἶστε ὁ βλάκας ποὺ δὲν καταλαβαίνει, ὄχι ἐμεῖς.

 

Posted in φιλοσοφίες, Αριστερά, Γερμανία | Tagged , | Σχολιάστε

«Ἡ μαμά μου μὲ ἀφήνει»

Γιὰ νὰ ποῦμε καὶ τὰ δικά μας, ἀπ’ ἔξω ἀπὸ τήν (μὲ κλειστὲς πόρτες) παιδικὴ χαρὰ ἀφήνει κάποιος ἕναν μεγάλο σκύλο. Οὔτε δέσιμο οὔτε καρτέλα, πέρα-δῶθε τὸ κοπρόσκυλο σ’ ἕνα πολὺ στενὸ πεζοδρομάκι. Μπαίνει μέσα ὁ γονιὸς καὶ κάθεται κοιτώντας τὸ παιδί του νὰ παίζει. Ἂν κάποια φορὰ στὸ ἑκατομμύριο, τοῦ κοπρόσκυλου τοῦ τὴ βιδώσει καὶ φάει κανὰ παιδὶ τὴ στιγμὴ ποὺ μπαίνει στὴν παιδικὴ χαρά, that’s all right. Πολὺ χαλαρός, σαγιονάρα, διαχυτικότητα, λίγο μαυριδερὸς Ἕλλην. Τοῦ λέει κάποιος γονιός, βάλε μιὰ καρτέλα στὸ σκύλο, τρομάξαμε, χαμογελᾶ ὁ τύπος: Σ’ ἄλλη γῆ, σ’ ἄλλα μέρη. Ἅμα ὅμως κάποιος ἄλλος γονιὸς πάρει τηλέφωνο τὸν μπόγια καὶ τοῦ πεῖ ὅτι ἕνα ἀδέσποτο ἐμποδίζει τὰ παιδάκια, καὶ τοῦ τὸ μαζέψουνε, δὲν θὰ τὸν χαλάσει καθόλου, τὸν σκυλοϊδιοκτήτη.

Μιὰ νεοελληνικὴ κριτικὴ ποὺ δὲν φολκλοροποιεῖ τὰ ἄσχημα χωρὶς νὰ τῆς τρέχουν τὰ σάλια γιὰ τὴν ἀγγλοσαξωνικὴ ἐκπαίδευση ἢ τὴ γαλλικὴ καὶ νορδικὴ οἰκογένεια μοῦ εἶναι ἄγνωστη, καὶ παραμένει ἀκόμη αἴτημα μετὰ ἀπὸ 200 χρόνια ἐκδυτικισμοῦ. Καὶ θὰ παραμείνει. Υ.Γ. Πάντως, τὰ πιὸ προβληματικὰ στοιχεῖα τοῦ τρέχοντος νεοελληνικοῦ πολιτισμοῦ, π.χ. τὸ ξεκατίνιασμα τῶν γονέων γιὰ τὸ τίνος παιδὶ «ξέρει τρεῖς γλῶσσες καὶ πάει ἀθλήματα ἀλλὰ δὲν στερεῖται τίποτε ὄντας μαθητὴς τοῦ 19 καὶ δὲν δημιουργεῖ προβλήματα» εἶναι εἰσαγόμενο, μιὰ ἀμερικανιά. Ὅμοια μὲ τῶν ἀμερικανικῶν «ἀστείων νεανικῶν» ταινιῶν ὅπου οἱ, ἀργότερα, ἔφηβοι 16χρονοι κοροϊδευουν ὅποιον συνομήλικο ἀκόμη «δὲν ἔχει ξεπαρθενιαστεῖ».

Posted in παλιά και νέα θεότητα, Δυτικοί, Ελλάδα, κοινωνία | Tagged , , , , | 6 Σχόλια

Γιατί τὰ Γαλλάκια δὲν κλαῖνε

Ἢ γιατί καταβροχθίζουν οἱ Ἕλληνες πιατέλες καὶ μπουφέδες ὁλόκληρους προπαγάνδας, καὶ μετὰ σοῦ τὶς ἐκσφενδονίζουν μὲ ἕνα ὕφος χιλίων καρδιναλίων ποὺ ζοῦν ἀνάμεσα σὲ τσαντήρια μὲ Ρομά, ἡμίθεοι μεταξὺ ἡμιόνων. Πάντως, δὲν εἶναι ὅτι εἶναι παγεροὶ σολιψιστές, ὁ λόγος ποὺ δὲν κλαῖνε οἱ Νορδικοί.

Οι Γάλλοι γονείς ποτέ δεν τιμωρούν τα παιδιά τους. Τα διαπαιδαγωγούν με όμορφο τρόπο ενώ παράλληλα τους μαθαίνουν ότι δεν είναι το «κέντρο του κόσμου». Τα παιδιά τους γνωρίζουν τι σημαίνει «όχι».

Ἔχουν ἀνώτερη ἐξυπνάδα τὰ Γαλλάκια. Μόλις γεννηθοῦν, κοιτᾶν τὴ μαμὰ καὶ τῆς λένε «ξέρω τί σημαίνει Ὄχι». Γι’ αὐτὸ μᾶς κατέκτησαν τὸ 1204, ἐμᾶς τοὺς Γρύπες (ὅπως μᾶς ἔλεγαν στὰ σχετικὰ ἀπομνημονεύματα). Ἐμεῖς ΟΧΙ εἴπαμε μόνο τὸ 1940, ποτὲ καθημερινά, στὰ σπίτια μας.

Τα απογεύματα είναι για τους γονείς. Για να περνούν χρόνο μαζί, οπότε αν τα παιδιά είναι μικρά, πηγαίνουν για ύπνο από τις 7 το απόγευμα ενώ αν είναι μεγάλα, κάθονται ήσυχα στο δωμάτιό τους και δεν ενοχλούν τους γονείς τους.

Κλειδῶστε τα στὸ δωμάτιο, γιατὶ τὰ παιδιὰ σοῦ πίνουνε τὸ αἷμα, ἀγαπητὴ ἀτομικίστρια μαμά. Τὰ παιδιὰ εἶναι δαίμονες. Ποῦ ἀκούστηκε νὰ παίξεις ἐπὶ ὧρες μαζί τους, νὰ ἀπολαύσεις τὸ προνόμιο τοῦ δημιουργοῦ, ποὺ συνίσταται στὸ νὰ διαπλάθεις χαρακτῆρες ἀνθρώπων (κι ὄχι σκυλιῶν); Τὴν ἡσυχία σου θές, τὶς πιλάτες σου, τοὺς κοτοειδεῖς καφέδες σου, τὶς κοτοτηλεοράσεις σου. Στεῖλε το τὸ τιμημένο τὸ παιδί σου καὶ «ἐσωτερικὸ» νὰ μὴ σὲ ἐνοχλεῖ, γιὰ νὰ συνουσιάζεσαι ὅ,τι ὥρα θὲς καὶ σὲ ὁποιοδήποτε μέρος τοῦ σπιτιοῦ. Ὁ χαρακτήρας δὲν διαπλάθεται ἀπὸ τὸν γονιό, κι αὐτὸς εἶναι ἀκόμη παιδὶ καὶ θέλει νὰ περνᾶ τὸν καιρό του ὅπως κατὰ τὴν ἐφηβεία του.

οι Γαλλίδες περνούν 6 μέρες την εβδομάδα στο μαιευτήριο μετά τον τοκετό, με gourmet μενού, συμπεριλαμβανομένου και κρασί [sic], ενώ τους κάνουν πλαστική στην κοιλιά δωρεάν, καθώς και φυσικοθεραπεία για να συσφίξουν γρήγορα την «κάτω περιοχή» ώστε να απολαύσουν ξανά το σεξ με τον σύντροφό τους

Στὴ σουίτα, πηγαινοέρχονται τὰ ἐκλεκτὰ πιάτα, τὸ 14ο πιάτο τοῦ Βασιληᾶ Ἥλιου. Μπριζόλες, κοντοσούβλια, γουρουνόπουλα φραγκικά (ὅλα στὸν ἀτμό), ὑψηλῆς αἰσθητικῆς ποιότητος ἡδύποτα σὲ κρυστάλλινα ποτήρια Βοημίας, πλυμένα μὲ ἀνθόνερο. Ἔπειτα, ὅλοι χορεύουν φραγκικοὺς χορούς, μὲ χάρη:

Ἀπὸ τὸν πολὺ χορὸ καὶ γιὰ νὰ μὴν βρωμᾶνε, ἀνακάλυψαν καὶ τὰ ἀρώματα οἱ Γαλλίδες, καὶ ἔτσι τὰ Γαλλάκια δὲν βρωμᾶνε οὔτε αὐτά.

(Αὐτό, ποὺ μᾶς ἔβριζαν οἱ Σταυροφόροι Φράγκοι ὡς θηλυπρεπεῖς (δηλ. μὴ αἱμοβόρους), μὲ βυζαντινισμοὺς καὶ «μὲ γελοῖα αὐλικὰ τελετουργικά», ἐνῶ μετὰ αὐτοὶ ἔκαναν χειρότερα -αὐτὸ εἶναι ἄλλο, καὶ δὲν μετρᾶ).

Γι’ αὐτὸ εἶναι ὅλες τους Μπριζὶτ Μπαρντώ καὶ τὰ Γαλλάκια τους Λουδοβίκοι. Κάνουν σύσφιγξη «ἐκεῖ κάτω» γιὰ νὰ αὐξηθεῖ ἡ ἀξία τῆς καθημερινῆς ἀπόλαυσης, τὸ νόημα τῆς ζωῆς. Μὴ χάσουν καὶ τὰ νειάτα τους. Γεννήσαμε, δὲν κάναμε κάτι ἰδιαίτερο π.χ. ἀλλάξαμε τόπο διαμονῆς, γιὰ νὰ ἀλλάξει ἡ ζωή μας. Ὁ κατακαημένος ὁ Πυθαγόρας, ποὺ εἶπε ὅτι ἤρθαμε στὸν κόσμο γιὰ νὰ τιμωρούμαστε, δὲν ἦταν Γάλλος οὔτε Καστοριάδης.

Οι Γάλλοι γονείς έχουν παιδιά που συμπεριφέρονται καλύτερα από τα αλλά [sic], γιατί βάζουν τους εαυτούς τους πάνω από όλα.

Πάνω ἀπὸ ὅλα τὸ Ἐγώ. California ὔμπερ ἄλλες. Ἐγώ, λοιπόν, λέω νὰ μεταναστεύσουν τὰ Γαλλάκια στὴν Ἑλλάδα καὶ νὰ πᾶνε τὰ τιμημένα τὰ Ἑλληνάκια στὴ Γαλλία. Νὰ γίνουν Γαλλοπουλάκια.

Posted in παλιά και νέα θεότητα, Δυτικοί, Δύση, Ελλάδα, γυναίκες, κοινωνία | Tagged , , , , , | 1 σχόλιο

Μὶςς Ἀμέρικα

muppets_from_space_-_kermit_26_miss_piggy_1999

Σὲ ἄλλα νέα, ἀπὸ τὸ ἐξωτερικό, κι ἀφοῦ ἀπολογούμενη ἡ ἑλληνικὴ οἰκογένεια γιὰ τὶς κατηγορίες ἐναντίον της ἀπὸ νορδικόφρονες φιλελέδες καταλήγει νὰ εἰσπράττει καὶ τὴν σφαλιάρα τῆς ἄγνοιας τῆς ἑλληνικῆς ἱστορίας, ἡ ὁποία ἄγνοια ἐμφανίστηκε καὶ γιγαντώθηκε μὲ τὴν Κρίση καὶ τὴν ἄμεσα προγενέστερη καλοπέραση:

Ὁ πλανήτης ποὺ προχτὲς παραληροῦσε ἐπαινώντας καὶ καλοτυχίζοντας τὸν νεκρὸ ἰδιοκτήτη τοῦ Πλέι Μπόι γιὰ τὴν παραδεισένια ζωὴ ποὺ ἔκανε ἐν ζωῇ, σήμερα πετᾶ τὴ σκούφια του γιατὶ στὰ καλλιστεῖα (!) οἱ κοπέλες θὰ ἐμφανίζονται σεμνὰ ἐνδεδυμένες χωρὶς μαγιό. Ὄχι ὅτι τὰ καλλιστεῖα ἔγιναν γιὰ νὰ παίρνουν μάτι κουτσοί, στραβοὶ καὶ κριτικὲς ἐπιτροπές. Γιὰ νὰ βλέπει ὁ κόσμος μέσα στὰ μυαλὰ τῆς κοπέλας ἔγιναν καὶ διαδόθηκαν.

Κατά τη διάρκεια αυτής της παρουσίασης, κάθε συμμετέχουσα θα μιλάει για τα κοινωνικά σχέδια, με τα οποία θα ήθελε να ασχοληθεί εφόσον νικήσει

Γιὰ παράδειγμα, μὲ τὰ λεφτὰ τοῦ βραβείου νὰ χειρουργηθεῖ γινόμενη μπρατσαρᾶς μπόξερ. Ἐναλλακτικά, θὰ μποροῦσαν νὰ γράψουν ἕνα διαγώνισμα ἱστορίας καὶ ἡ νικήτρια νὰ ἀνακηρυχθεῖ Μὶσς Ἀμερική. Ἂν δὲν ἔχεις κοινωνικὰ σχέδια, εἶσαι Κτῆνος. Ἡ «ἀμήχανη στιγμὴ» κατὰ τὴν ὁποία ἐνῶ δὲν ὑπερασπίζεσαι τὰ καλλιστεῖα, γιατὶ προάγουν ἀναγκαστικὰ σὲ κάθε μορφή τους τὴ λογικὴ τῆς τσόντας καὶ τοῦ ὁμιλοῦντος ἀντικειμένου, πρέπει νὰ ἐναντιωθεῖς σὲ ὅσους τὰ θέλουν «φεμινιστικὰ» (μὲ νικήτριες εὔσωμες, μὲ ξυρισμένο τὸ μισὸ κεφάλι κ.ο.κ.) καί, γιατί ὄχι, σεμνὰ καὶ «ἰσλαμικά» (μὲ μπούργκα), ἐπειδὴ θὰ ἤθελες τὴν (αὐτο)κατάργησή τους κι ὄχι τὴν δι’ αὐτῶν διοχέτευση τῆς ὁμοούσιας ἰσλαμο-ἀριστεροφιλελεύθερης προπαγάνδας ὅσον ἀφορᾶ τὰ γυναικεῖα πρότυπα. Καλλιστεῖα καὶ ἰσλαμο-φεμινισμὸς εἶναι ἐξίσου ἀπορριπτέα, στὴν πραγματικὴ ζωὴ ἡ ὀμορφιὰ συχνὰ δὲν παίζει κανένα ρόλο, δὲν θὰ χαλάσουμε ὅμως τὰ γυναικεῖα πρότυπα ὀμορφιᾶς προκειμένου νὰ μὴ νοιώσει ἀσχημότερη ἡ πατσούρω καὶ ἠθικὰ προσβεβλημένος ὁ πιθηκάνθρωπος.

Posted in παλιά και νέα θεότητα, σεξουαλικότητα, φιλελεύθεροι, Αριστερά, Δυτικοί, Δύση, γυναίκες | Tagged , , | Σχολιάστε

Ἀφήνοντας τὸ πατρικὸ σπίτι στὴν Ἑλλάδα -καὶ τὴ Δύση

Καθημερινή, βοηθώντας κι αὐτὴ στὴν ἀποδόμηση τοῦ μόνου θεσμοῦ ποὺ ἔχει μείνει ὄρθιος ἀκόμη στὴν Ἑλλάδα τῆς κρίσης, τῆς οἰκογένειας, σὲ δύο ἄρθρα ὀδύρεται γιὰ τὸ γεγονὸς ὅτι στὸ σύνολο τῶν εὐρωε:νωσιακῶν χωρῶν ἡ Ἑλλάδα εἶναι πέμπτη ἀπὸ τὸ τέλος ὅσον ἀφορᾶ τὴν ἡλικία τῶν παιδιῶν ποὺ ἐγκαταλείπουν τὴν οἰκογενειακὴ ἑστία.

s8_neoi_patriko_3005-thumb-large

Ἐπιστρατεύει καὶ τὴν ψυχολογία (μιὰ νεοτερικὴ θρησκεία μὲ ἀξιώσεις ἐπιστημονικότητας) γιὰ νὰ ἀποκαλέσει προβληματικὴ πραγματικότητα τὴν κατάσταση αὐτήν. Ἐπιστρατεύονται ὅλα τὰ ἀμφίβολης ποιότητας φιλοσοφικὰ ἐπιχειρήματα γιὰ τὰ ψυχολογικὰ προβλήματα ποὺ συνεπάγεται ἢ προϋποθέτει τέτοιος τρόπος ζωῆς.

Στὴ συνέχεια, ἀρθρογράφος τῆς Καθημερινῆς ὑποστηρίζει ὅτι μὲ τέτοια ἀνατροφὴ ἡ οἰκογένεια δὲν ἀφήνει τοὺς νέους νὰ ἀνοίξουν τὰ φτερά τους. Ἕνα παράδειγμα ποὺ παραθέτει εἶναι ὅτι κανεὶς νέος δὲν καταδέχτηκε νὰ μαζέψει κεράσια στὴν ἐπαρχία. Ὁ Μαοϊσμὸς τοῦ «νὰ πᾶμε στὰ χωριὰ νὰ διδαχτοῦμε ἀπὸ τὸ Λαὸ» ταίριαξε μὲ τὸν νεοφιλελευθερισμὸ τοῦ «μάζεψε κεράσια κι ἔτσι θὰ ἀνοίξεις τὰ φτερά σου -καὶ ἴσως βγάλεις τὸ πρῶτο σου ἑκατομμύριο».

Ἡ ἑλληνίδα μάνα εἶναι στὸ στόχαστρο ἐπίσης τοῦ δεύτερου ἀρθρογράφου: Δίνει τοῦ παιδιοῦ της πορτοκαλάδα παρουσιαζόμενη μέσα στὸ ψυγεῖο, ὅπως ἡ διαφήμιση μᾶς δείχνει. Προσφάτως, διάφοροι πολιτικοὶ χῶροι ἔκαναν μεγάλο ἀγώνα γιὰ νὰ ἐξαφανίσουν τὴ φυσικὴ ὕπαρξη τῆς μητέρας ὑποστηρίζοντας ὅτι γιὰ τὴν ὑγιὴ ἀναπτυξη τῆς προσωπικότητας τοῦ παιδιοῦ ἀρκοῦν δυὸ ἄντρες γονεῖς. Ἡ γυναίκα πρέπει νὰ εἶναι πρῶτα ἐργάτρια καὶ δεύτερον ἀντικείμενο σεξουαλικῆς διέγερσης καὶ χρήσης, ὄχι μητέρα ἢ μόνο τριτευόντως μητέρα. Πράγματι, ἡ μέση ἑλληνίδα μάνα δὲν ἔχει γίνει ἀκόμη εὐκατάσταση ψυχικὰ τσούλα ἀλλὰ οὔτε εἶναι μπουργκοφορούσα ἐξαρτημένη μεσανατολίτισσα. Ἡ ὁπτικὴ τῶν δύο ἄρθρων ἐκφράζει μιὰ νορδική (Βόρεια) πολιτισμικὴ προκατάληψη γιὰ τὸν «μέσο δρόμο» τῆς Ἑλληνίδας, ποὺ δὲν εἶναι ξυλοκοπούμενη σπερμοδόχος ἀλλὰ οὔτε ἔχει υἱοθετήσει (κρίνοντας ἀπὸ τὴν ἔντονη πολεμικὴ ἐναντίον της) τὸν καταστροφικὸ ἀτομικισμὸ τῆς Δύσης -πρὸς τὸ παρόν. Ἐνδιαφέρον εἶναι, ὅπως εἴδαμε καὶ σὲ παλιότερο ἄρθρο μας, ὅτι τὴν ἴδια νεοφιλελεύθερη ὁπτικὴ περὶ κακῶν παραδοσιακῶν γονιῶν ἔχουν καὶ οἱ νεολαῖοι χιπστεράδες ποὺ παραπονιοῦνται, ἀπὸ τὴ μιά, ὅτι «τὰ προσόντα τους δὲν ἀνταμείβονται δίκαια» καί, ἀπὸ τὴν ἄλλη, ὅτι οἱ καταπιεστικοὶ γονεῖς τοὺς ἀνάγκασαν (!) νὰ σπουδάσουν κάτι συγκεκριμένο (δηλ. νὰ ἀποκτήσουν αὐτὰ κι ὄχι ἄλλα προσόντα): Βεβαίως, οἱ νέοι αὐτοὶ δὲν τόλμησαν ποτὲ νὰ παρατήσουν τὶς καταναγκαστικὲς σπουδές, δηλαδὴ νὰ «τὰ σπάσουν» μὲ τοὺς γονεῖς τους, γιὰ νὰ γίνουν σπουδαῖοι καλλιτέχνες, μπαλαρίνες ἢ μαζευτὲς κερασιῶν. Ἐκ τῶν ὑστέρων μόνο μυξοκλαίγονται ἐς ἀεί, ζητώντας ἀπὸ τοὺς ἄλλους νὰ ἀναλάβουν πρωτοβουλία.

Καὶ τὰ δύο ἄρθρα ἐπιμένουν στὴν βολικὴ ψυχολογικὴ / ψυχολογίστικη ἑρμηνεία τοῦ ζητήματος. Μὲ αὐτὸν τὸν τρόπο κάνουν τρία πράγματα:

Πρῶτον, ἀποφεύγουν νὰ δοῦν τὸ στοιχεῖο τῆς οἰκονομικῆς κρίσης, ὅπου οἱ μισθοὶ τῶν 400-600 € δὲν ἐπαρκοῦν γιὰ νοίκι, ἐφορία καὶ γάμο. Οἱ δυτικοὶ νέοι, εἰδικὰ στὶς σκανδιναβικὲς χῶρες, μὲ τὴν ἐνηλικίωσή τους λαμβάνουν ἄμεσα ἀρκετὰ ἐπιδόματα ὥστε νὰ μποροῦν νὰ νοικιάσουν σπίτι καὶ νὰ  περνᾶνε σχετικὰ ἀνεκτὰ τὴ ζωή τους, ἀλλὰ σὲ κάθε περίπτωση νὰ ζοῦν μόνοι τους. Ἂν μάλιστα κάνουν παιδί, τὰ ἐπιδόματα πολλαπλασιάζονται. Ὥστε τὰ δύο ἄρθρα τῆς Καθημερινῆς παρουσιάζουν τὴ μισὴ ἀλήθεια ὅσον ἀφορᾶ τὴν Ἑλλάδα καὶ τὴ Δύση: Ἀποκρύβουν τὰ ποικίλα ἐπιδόματα ποὺ δὲν ὑπάρχουν στὴν Ἑλλάδα ἀλλὰ μόνο στὴ Δύση (οἱ νεοφιλελεύθεροι μισοῦν τὰ ἐπιδόματα χαρακτηρίζοντάς τα σοσιαλιστικῆς νοοτροπίας). Οἱ ἐν Ἑλλάδι δεξιοὶ «ἀπελευθερωμένοι» φιλελεύθεροι θέλουν καὶ τὴν πίτα (τῶν ἐπιδομάτων) ἀφάγωτη ἀλλὰ καὶ τὸ σκύλο χορτάτο.

Δεύτερον, ἀποφεύγουν νὰ δοῦν τὸ πολιτισμικὸ στοιχεῖο. Σύμφωνα μὲ τὴ συλλογιστική τους οἱ Νότιοι γονεῖς δημιουργοῦν νέους ἀνθρώπους ἀνίκανους νὰ ἀντιμετωπίσουν τὴν σκληρὴ πραγματικότητα τῆς κοινωνίας. Θὰ μποροῦσε ὡστόσο νὰ ἀντιπαραθέσει κάποιος στὴν παραπάνω συλλογιστικὴ τὴν ἄποψη ὅτι τὸ μοντέλο τῆς ἐκδίωξης τῶν παιδιῶν στὰ 18 ὁδηγεῖ σὲ κοινωνίες ἀκοινώνητες, ἀκραίου ἀτομικισμοῦ, ὅπου κυριολεκτικὰ ὅποιος δὲν ἔχει λεφτὰ «ψοφάει» χωρὶς βοήθεια ἀπὸ κανέναν. Σὲ κοινωνίες σκληρότητας, ἄρα κι ἐγκληματικότητας, ἄρα καὶ φόβου. Σὲ κοινωνίες χωρὶς ἀλληλεγγύη καὶ συνοχή, ποὺ πέφτουν εὔκολο θύμα τῶν κολλεκτιβιστικῶν ὑποσχέσεων ἢ τῶν ἀπειλῶν ἐκ μέρους τῶν κολλεκτιβιστῶν ποὺ διαμένουν ἐκεῖ. Τώρα πλέον, ποὺ τὸ κοινωνικὸ κράτος ὑποχωρεῖ ἐνῶ ἡ νοοτροπία τῆς ἐκδίωξης ἀπὸ τὸ σπίτι συνεχίζεται, θὰ ἔχουμε περισσότερους ἄστεγους, ὑπογεννητικότητα, ἐγκλήματα, διάλυση. Ἡ «σκληρὴ πραγματικότητα» ἐπιτείνεται, δηλαδή, καὶ δὲν καταπολεμᾶται μὲ τέτοιο οἰκογενειακὸ μοντέλο. Ἁπλά, οἱ ἀρθρογράφοι τῆς Καθημερινῆς βασίζονται σὲ καρικατοῦρες κι ἀκραῖες περιπτώσεις τοῦ ἀντίθετου μοντέλου. Συνεπῶς, κάθε μοντέλο «ἡλικίας ἐγκατάλειψης τῆς οἰκογενειακῆς ἑστίας» ἔχει τὰ θετικὰ καὶ τὰ ἀρνητικά του. Αὐτὸ εἶναι τόσο προφανὲς ὥστε εἶναι νὰ ἀπορεῖ κάποιος πῶς ἐπέζησαν ἐπὶ τόσους αἰῶνες καὶ χιλιετίες οἱ Νότιοι καὶ Βαλκανικοὶ εὐρωπαϊκοὶ λαοὶ ποὺ τάχα οἰκοδομοῦσαν κοινωνίες ἀνίκανες νὰ ἐπιβιώσουν καὶ νὰ ἀντιμετωπίσουν τὰ προβλήματά τους -ἂν πιστέψει τὴν μονομέρεια τῆς συλλογιστικῆς τῶν δύο ἄρθρων ποὺ θέλουν νὰ ὑπάρχει ἕνα καὶ μόνο πολιτισμικὸ μοντέλο ἡλικίας ἐγκατάλειψης τοῦ πατρικοῦ.

Ἄλλωστε, ἡ σύγκριση μεταξὺ τοῦ ΑΕΠ καὶ τῆς ἡλικίας ἀποχώρησης τῶν νέων ἀπὸ τὸ πατρικὸ δείχνει κάποια πράγματα δυσάρεστα γιὰ τοὺς φιλελεύθερους προοδευτικοὺς -καὶ γι’ αὐτὸ ἀποφεύγεται. Ἡ Ἰταλία ἔχει ὑψηλότερη ἡλικία ἀποχώρησης τῶν νέων ἀπὸ τὸ πατρικὸ σπίτι ἔναντι τῆς Ἑλλάδας, ἀλλὰ εἶναι σαφέστατα πιὸ πλούσια ὡς κράτος ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα: Σύμφωνα μὲ τὰ δυὸ ἄρθρα τῆς Καθημερινῆς θὰ περίμενε κάποιος ὅτι τὸ γεγονὸς πὼς οἱ ἰταλοὶ νέοι νταντεύονται περισσότεροι ἀπὸ τοὺς ἕλληνες θὰ δημιουργοῦσε μιὰ περισσότερο μαμόθρεφτη κοινωνία, ποὺ δὲν μπορεῖ νὰ ἀντιμετωπίσει «τὸ ἄγνωστο» / «τὶς προκλήσεις» -κι ὅμως, μπορεῖ. Ἀντίστροφα: ἡ Ἐσθονία, ἡ Λιθουανία, ἡ Τσεχία, ἡ Λετονία, ἡ Βουλγαρία, χῶρες-ναυάγια, ἔχουν μικρότερη ἡλικία ἀποχώρησης τῶν νέων τους ἀπὸ ὅ,τι ἡ Ἑλλάδα. Αὐτὸ θεωρητικὰ θὰ δημιουργοῦσε μιὰ κοινωνία ποὺ ξέρει νὰ ἀντιμετωπίζει «τὶς προκλήσεις», ποὺ δὲν δηλητηριάζει τὶς σχέσεις στὸ τρίγωνο «πατέρας-μητέρα-παιδί», μιὰ κοινωνία ποὺ λάμπει ἀπὸ τὴν πολλὴ διαύγεια τῶν ἄψογων σχέσεων μεταξὺ τῶν μελῶν της κ.λπ. Βεβαίως, οἱ χῶρες αὐτὲς εἶναι ἀδιόρθωτα κατεστραμμένες. Βεβαίως, οἱ νέοι σὲ αὐτὲς ἔχουν μάθει νὰ μαζεύουν τὰ ἑσπεριδοειδὴ ἢ νὰ γίνονται πόρνες, κι ἔτσι δὲν γεννᾶνε παιδιά, δὲν φροντίζουν γιὰ τοὺς γονεῖς, ὁ πληθυσμὸς μειώνεται καὶ ὅλα πᾶνε κατ’ εὐχήν. Συνεπῶς, τὸ τί κοινωνία, ἀνήμπορη καὶ ἐσωστρεφὴς ἢ δυναμικὴ καὶ ἐξωστρεφής, θὰ προκύπτει δὲν ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὸ ζήτημα αὐτό.

Τρίτον, τὰ ἄρθρα καταλήγουν νὰ χαρακτηρίσουν «ψυχικὰ προβληματικούς» (ἔμμεσα, ἀλλὰ σαφέστατα!) ὁλόκληρους πολιτισμοὺς καὶ λαούς. Βεβαίως, σὲ κάθε λαὸ ὑπάρχουν ψυχασθενεῖς κι ἀκραῖες ἐφαρμογὲς τοῦ ἰδίου πολιτισμικοῦ προτύπου, ἀλλὰ εἶναι ἐπιστημονικὰ ἀβάσιμο νὰ χαρακτηριστεῖ γενικὰ ἕνας λαὸς καὶ πολλοὶ λαοὶ ὡς τέτοιοι. Γιὰ παράδειγμα, οἱ βρετανοὶ γονεῖς κάποιας γνωστῆς τοῦ β’ ἀρθρογράφου ποὺ δὲν τῆς ἐπέτρεψαν νὰ διαμείνει στὸ δωμάτιο τοῦ πατρικοῦ της κατὰ τὰ Χριστούγεννα στὶς φοιτητικὲς διακοπές, παλιμπαιδίζουν καθὼς θέλουν γιὰ τὸν ἑαυτό τους (στὰ 50 τους) καὶ τὸ παιδικὸ δωμάτιο τῆς κόρης τους ἀκόμη καὶ κατὰ τὶς γιορτές. Γιατί τὸ χρειάζονται τόσο πολύ; Γιὰ τὶς γεροντο-περιπτύξεις τους, μήπως, ἢ γιὰ τὴ δεύτερη ἐφηβεία τους (party animals καὶ ξεμωραμένοι ποὺ «ἀπολαμβάνουν τὴ ζωὴ» λίγο πρὶν ἀπὸ τὸν τάφο -γιατὶ ἕως τώρα «ὑπέφεραν»); Μήπως ἡ γέννηση ἑνὸς παιδιοῦ «τοὺς κατέστρεψε» γιὰ δυὸ δεκαετίες τὴν ψυχικὰ διεστραμμένη φαντασίωση περὶ αἰώνιας νεότητας, χωρὶς ἄγχος γιὰ φροντίδα ἀνήμπορων τρίτων, καὶ παίρνουν τὴν ἐκδίκησή τους στὸν αἴτιο; Ποῦ βρίσκεται τὸ κακὸ στὸ ὅτι οἱ Ἕλληνες καὶ μὴ Νορδικοὶ γονεῖς «ἀρνοῦνται να αποχωριστούν τα βλαστάρια τους»; Μιλᾶμε γιὰ μιὰ σχέση ποὺ ὅμοιά της δὲν ὑπάρχει. Εἶναι ἀπόλυτα φυσιολογικὸ νὰ θὲς νὰ εἶσαι κοντὰ (ὄχι ἀπαραίτητα στὸ ἴδιο σπίτι) καὶ νὰ παρακολουθεῖς τὴν πορεία ἀνθρώπων ποὺ εἶναι σὰρξ ἐκ τῆς σαρκός σου. Νὰ χαίρεσαι ἔχοντάς τους κοντά, συνεχίζοντας τὴ σχέση ποὺ εἶχες μὲ ἄλλο τρόπο, κι ὄχι ἀντικρύζοντάς τους μιὰ φορὰ στὰ τρία χρόνια οὔτε μέσῳ τοῦ skype, σὰν τὶς ἀμερικάνικες ταινίες ὅπου ὁ γιὸς ξεχνάει νὰ πάρει τηλέφωνο τοὺς «γέρους» του τὰ Χριστούγεννα. Οἱ Ἕλληνες συνεχίζουν ἢ συνέχιζαν ἕνα πρότυπο συμβίωσης ὅπου οἱ γονεῖς βρίσκονται κοντὰ ἤ (σπανιότερα, πιά) στὸ ἴδιο σπίτι. Ἀκόμη καὶ στὰ χωριά, ὅπου τὰ παιδιὰ δούλευαν ἀπὸ μικροί, καὶ συνεπῶς δὲν ἐτίθετο ζήτημα τεμπελιᾶς καὶ μεταπολιτευτικῆς καλοπέρασης, ὄχι σπάνια τὸ νέο σπιτικὸ ἦταν δίπλα στὸ παλιό, τῶν γονιῶν. Γιατὶ ἁπλούστατα, ἡ ἰσχὺς ἦταν ἐν τῇ ἑνώσει, ἐνῶ ἀντιθέτως ὅσο περισσότερα ἄτομα ζοῦν μόνα τους τόσο περισσότερα σπαταλοῦν ἀνὰ ἄτομο. Ὅποιος μὲ τὸ μυαλό του ἔχει συνδέσει μονοσήμαντα τὴν εὐημερία τῆς κοινωνίας, τῆς κάθε κοινωνίας, μὲ τὸ νορδικὸ πρότυπο οἰκογένειας, σφάλλει.

Ἡ ἑλληνικὴ οἰκογένεια, ἐμποδίζει τὴν πλήρη ἐξατομίκευση – δουλοποίηση κατὰ τὰ δυτικὰ καὶ ἀσιάτικα πρότυπα. Ἡ ἑλληνικὴ οἰκογενειακὴ ἰδιοκτησία ἐμποδίζει τὴν προλεταριοποίηση ἄρα καὶ τὴν κινεζοποίηση -κατ’ ἄλλους, τὸν ἐρχομὸ τῆς Ἐπανάστασης). Ἡ ἑλληνικὴ οἰκογενειακὴ ἐπιχείρηση ἐμποδίζει τὴν κυριαρχία τῶν μεγάλων ὀλιγοπωλίων καὶ τῶν ξένων μεγάλων ἑταιρειῶν. Ἡ «ἑλληνικὴ» θρησκεία ἐμποδίζει τὶς κανιβαλιστικὲς τάσεις τῶν νορδικῶν κ.ἄ. θρησκειῶν. Βεβαίως, μιλᾶμε γιὰ ἕναν πολιτισμὸ ποὺ γιὰ ἀνώτερο ἄνθρωπο ἔχει μιὰ μητέρα, τὴν Παναγία, καὶ ποὺ ἀκόμα καὶ τὰ πιὸ λοῦμπεν κι αἱμοβόρα στρώματά του φωνάζουν τὴ μάνα τους:  «Ἂν εἶσαι μάνα καὶ πονεῖς, ἔλα στ’ Ἀνάπλι νὰ μὲ δεῖς, κλάψε νὰ μ’ ἀπαλλάξουνε». 29 εἰδικοί, ποὺ ἔχουν ἀλλαξοπιστήσει πολιτισμικά, ἔχουν δημοσιεύσει τὶς ἀποφάσεις τους. Ὁ ἑλληνικὸς πολιτισμὸς βλάπτει καὶ πρέπει νὰ πεθάνει.

Posted in παράδοση, φιλελεύθεροι, Δυτικοί, Δύση, Ελλάδα, κοινωνία | Tagged , , , , , , , , , , , | 3 Σχόλια

Λ.Δ. Κίνας, 5 Ἰουνίου 1989

Κανεὶς πιὰ δὲν μιλᾶ, ὅλοι (κατηραμένοι κακοὶ Δυτικοὶ παλιοϊμπεριαλιστὲς μὰ καὶ οἱ καλοὶ καρα-εὐλαβεῖς Ὀρθόδοξοι Ρῶσοι) κάνουν ἄριστες δουλειὲς μὲ τὰ ἑρπετοειδῆ (σκέφτηκα ὅτι ὁ χαρακτηρισμὸς αὐτὸς ταιριάζει καθὼς μοῦ ἦρθε στὸ νοῦ τὸ διήγημα «Ἡ πίστη τῶν Πατέρων μας» τοῦ Philip Dick), τοὺς μανδαρίνους κολλεκτιβιστές, ποὺ ὑποδύονταν ἐπὶ 40 χρόνια τοὺς κομμουνιστὲς μὲ ἐσὰνς macho ἀγροτο-ἀναρχισμοῦ καὶ ποὺ διέπονταν ἀπὸ τὴ λογικὴ τοῦ καψίματος (μοναστηριῶν, ἀγαλμάτων, βιβλίων, δασκάλων, ὅποιου διαφωνοῦσε κ.λπ.). Γιὰ νὰ δοῦμε σὲ ποιὸ βαθμὸ «κανένας δὲν μιλάει»: Τὸ ἀκατάσχετο δυτικὸ παραλήρημα περὶ τῆς πουτινολογίας, δηλαδὴ γιὰ τὸν αὐταρχισμὸ καὶ τὴν μπαμπουλίστικη φύση τοῦ τάχα τρομακτικοῦ ὀλιγαρχικοῦ ρωσικοῦ πολιτεύματος, εἶναι σαχλὸ παιδικὸ ἀνέκδοτο ἂν σκεφτεῖ κάποιος ὅτι στὴν Κίνα φέτος (2018) ζητήθηκε ἐπισήμως νὰ καταργηθεῖ τὸ «συνταγματικὸ» (χά, χά, ἔχουν καὶ σύνταγμα) ὅριο τῶν 10 ἐτῶν παραμονῆς τοῦ Κινέζου Προέδρου στὴν ἐξουσία (ἢ τὴν ἀνακήρυξη τῆς σκέψης του [!] σὲ καθοδηγητικὴ ἀρχὴ γιὰ τὸν «κινέζικο δρόμο πρὸς τὸν σοσιαλισμὸ») -τὴν ἡμέρα ἐκείνη τοῦ 2018, λοιπόν, ἦταν ἁπλῶς «Δευτέρα πρωί», ὁπότε κανένας δὲν παραξενεύτηκε, Δυτικὸς καὶ μή. (Υ.Γ. αὐτὰ δὲν σημαίνουν ὅτι ἡ Ρωσία εἶναι μιὰ δυτικὴ δημοκρατία.)

Οἱ «Κινέζοι Κομμουνιστὲς» δὲν ἦταν παρὰ ἡ ἑπόμενη αὐτοκρατορικὴ δυναστεία, ποὺ στὸ ἐσωτερικὸ «ἐκδημοκράτισε» καὶ «καλυτέρεψε» τόσο τὴν Κίνα ὅσο ἕνας αὐτοκράτορας θὰ μποροῦσε νὰ εἶναι «φιλάνθρωπος» καὶ νὰ χαρίζει στοὺς ἀγρότες τοὺς φόρους ἀπὸ τὶς κακὲς σοδειές. Μάλιστα, ἡ κινεζοποίηση τοῦ πλανήτη, μὲ ἀναλώσιμους (στὰ διὰφορα τεράστια περιβαλλοντικὰ ἀτυχήματα κάθε τόσο καὶ λιγάκι) ὑπήκοους – δούλους, ποὺ τοὺς κάνουμε ὅ,τι θέλουμε, ξεκίνησε ἀπὸ αὐτὴ τὴ χώρα κι ἐξαπλώθηκε πλέον στὴ Δύση, μὲ τὸν συνδυασμὸ τοῦ πανάρχαιου ὑπερμεθοδικοῦ ἀσιατικοῦ δεσποτισμοῦ καὶ τῆς μαρξιστικῆς ἐπιστημοσύνης. Ποιὸς νὰ τὰ βάλει τώρα πιά, μὲ μιὰ χώρα – τέρας;

tiananmen-square-protests-massacre-china-june-4-1989

 

 

Posted in Κίνα | Tagged , , , | Σχολιάστε

παιχνίδια ἐντοπιότητας

τῆς Ἀριστερᾶς τοῦ Καρανίκα: Οἱ Πόντιοι καὶ Μικρασιάτες κάτοικοι τῆς πεδιάδας τῆς Ἠμαθίας δὲν ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ φωνάζουν γιὰ τὴ Μακεδονία γιατὶ εἶναι πρόσφυγες κι ἄσχετοι μὲ τοὺς κατεξοχήν, δηλαδὴ τοὺς ἀρχαίους, Μακεδόνες. Οἱ Σλάβοι μιᾶς περιοχῆς πολὺ βορειότερης τοῦ ἐπίκεντρου τοῦ μακεδονικοῦ βασιλείου ἔχουν ὅμως τὸ δικαίωμα νὰ θεωροῦνται Μακεδόνες -λένε πολλοὶ ὁμοϊδεάτες τοῦ Καρανίκα- γιατὶ ζοῦν στὴν εὐρύτερη (ποιά;) Μακεδονία. Ὡραῖα τὰ διπλά κριτήρια, ἀλλὰ παράλογα.

Posted in Αριστερά, Μακεδονία | Tagged , , , | Σχολιάστε

Ὀρμπάν

Εὐτυχῶς, κι αὐτὸς συμπαραστέκεται στοὺς «Μακεδόνες», ὥστε τὰ ἑλληνικὰ σαΐνια ποὺ τὸν ὑποστηρίζουν ὡς πρότυπο καὶ σύμμαχο νὰ καταλάβουν ὅτι πράγματι οἱ κάθε εἴδους «καθεστωτικοὶ» τῆς Ε.Ε. (φιλελέδες, ἀριστεροί – ἀναρχικοί) θέλουν ἢ δὲν τοὺς νοιάζει ἡ Ἑλλάδα νὰ γονατίσει ἀπὸ τὶς ροὲς τοῦ Ἰσλάμ, ἀλλὰ ταυτόχρονα καὶ οἱ τάχα σύμμαχοι τῶν ἑλλήνων ἀκροδεξιῶν (καὶ τῆς Ἑλλάδας, σύμφωνα μὲ τοὺς ἕλληνες ἀκροδεξιούς) δὲν δίνουν δεκάρα γιὰ τὴν Ἑλλάδα. Ἀναμενόμενο εἶναι, καὶ κανεὶς δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ τοὺς κατηγορεῖ, ἀφοῦ κοιτάζουν τὰ συμφέροντά τους. Τὸ βλακῶδες ἔγκειται στὸ ὅτι τέτοιους ἀνθέλληνες ἀπὸ συμφέρον μερικοὶ Ἕλληνες τοὺς θεωροῦν συμμάχους μας. Ὅπως καὶ στὸ μεταναστευτικό, ὁ Ἰταλὸς ἢ ὁ Γερμανὸς ποὺ εἶναι ἐνάντιος στὶς ροὲς τοῦ Ἰσλὰμ δὲν ἔχει κανένα πρόβλημα νὰ γλιτώσει ἡ χώρα του σὲ βάρος τῆς Ἑλλάδας. Ὁ Ὀρμπαν δὲν θεωρεῖ ὅτι ἡ Ἑλλάδα πιέζεται νὰ ἐκχωρήσει κομμάτι τῆς ἱστορίας της, ἀλλά, ἀντιθέτως, ὅτι τὰ Σκόπια πιέζονται -κοντολογίς, οἱ Ἕλληνες εἶναι οἱ «ἰσχυροὶ» ἰμπεριαλιστές, ὅπως λένε οἱ Ἀριστεριστὲς τῆς Ἑλλάδας. Τὸ ἄλλο, ὅμως; Ὁ «καλὸς» Ὀρμπὰν καὶ ὁ ἀντίπαλός του, Σόρος, ὑποστηρίζουν καὶ οἱ δύο τὰ Σκόπια -συμφωνώντας μὲ τὴν ἑλληνικὴ Ἀριστερὰ καὶ τοὺς φιλελεύθερους. Πῶς γίνεται τὸ θαῦμα αὐτό; Ἁπλό: Ἂν ἔχεις τέτοιους συμμάχους (στὴν σαλεμένη φαντασία σου), τί νὰ τοὺς κάνεις τοὺς ἐχθρούς. Εἴπαμε: ἔχουμε γεμίσει θαυμαστὲς Οὔγγρων, Ἰταλῶν, Γερμανῶν, Ρώσων… καὶ Μουσουλμάνων καὶ Τούρκων, φυσικά!

Posted in Ακροδεξιά, Ισλάμ | Tagged , , | Σχολιάστε

Μαστοράκος

Στὴν ἀπάντηση «Καὶ γιατί δὲν θὰ μποροῦσαν νὰ γίνονται καὶ τὰ δύο;;» στὸ ἐρώτημα «Γιατί κοροϊδεύουν τοὺς πάντες  μὲ κινούμενα σχέδια ὅπως ὁ Μαστοράκος (Μεξικάνος), ἡ Ντόρα (ὁμοίως) καὶ ἡ Μικρὴ Γιατρός (μαύρη) ὅσον ἀφορᾶ τὴ θέση τῶν ἱσπανόφωνων καὶ μαύρων Ἀμερικάνων στὶς ΗΠΑ; Δεδομένου ὅτι τὸ ἐπίπεδο τῶν μειονοτήτων αὐτῶν εἶναι πολὺ χαμηλό, δὲν θὰ ἦταν καλύτερο -ἀντὶ νὰ παρουσιάζεται μιὰ ψευδὴς εἰκόνα περὶ μεσοαστῶν μορφωμένων μαύρων καὶ ἰσπανόφωνων, καὶ συνεπακόλουθα τῶν Μαύρων καὶ τῶν Ἰσπανόφωνων τῆς Ἀμερικῆς στὰ παιδιά- νὰ διατεθοῦν πόροι γιὰ τὴν ἄνοδο, πρῶτα, τοῦ ἐπιπέδου τῶν μειονοτήτων αὐτῶν καὶ ὕστερα γιὰ τὴν ἐξιδανίκευσή τους;», ἡ ἀπάντηση εἶναι:

«Ἐπειδὴ αὐτὸ ποτὲ δὲν θὰ γίνει, νὰ δοθοῦν λεφτὰ γιὰ κάτι οὐσιαστικό, καὶ γι’ αὐτὸ κοροϊδεύονται οἱ λευκοὶ γιὰ φανταστικοὺς ἰσπανόφωνους καὶ ἀφροαμερικάνους, καὶ κολακεύονται ὡς ἀφελεῖς οἱ μειονότητες αὐτές».

Ὁ ἐφιαλτικὸς κόσμος τῆς λατινικῆς Ἀμερικῆς (μαφία, φαβέλες, ἀνισότητα, θάνατος) μετατρέπεται μὲ μαγικὸ ραβδὶ σὲ ἕναν εὐγενικὸ Μαστοράκο καὶ μιὰ ἐξερευνήτρια Ντόρα. Φυσικά, ὅταν μιλᾶμε γιὰ νὰ «δοθοῦν λεφτὰ» ἤδη κοροϊδευόμαστε πιστεύοντας ὅτι τὰ λεφτὰ καὶ τὰ ἐπιδόματα ἀλλάζουν νοοτροπίες. Καὶ οἱ Κινέζοι, καὶ οἱ Ἕλληνες καὶ ἄλλοι ἔφτασαν στὶς ΗΠΑ πάμπτωχοι, λοιδωρούμενοι καὶ συχνὰ ξυλοκοπούμενοι, ἀλλὰ εἶχαν ἄλλη νοοτροπία ἀπὸ τῶν λατινοαμερικάνων καὶ τῶν Μαύρων, καὶ ἀνέβηκαν κοινωνικά. Αὐτὸ δὲν ἀποτελεῖ κατηγορία ἐναντίον τῶν δεύτερων. Ὅμως τὸ νὰ παρουσιάζεται, σὲ παγκόσμια κλίμακα (δηλαδὴ σὲ ὅλα τὰ παιδιὰ ποὺ βλέπουν τὶς σειρὲς αὐτές) μιὰ ἀφροαμερικάνικη καὶ λατινοαμερικάνικη πραγματικότητα τελείως ἀνύπαρκτη (ἢ σχεδὸν τελείως) προκαλεῖ περισσότερα προβλήματα -ὅταν ἀποκαλυφθεῖ ἐμπράκτως ὅτι συνιστᾶ ψέμμα- ἀπὸ τὴν δῆθεν ἐπίλυση τοῦ ρατσισμοῦ.

Posted in Αριστερά, Δυτικοί, Δύση, κοινωνία | Tagged , , , , , | Σχολιάστε

ἀεὶ παιδιὰ

οἱ ἀναρχικοί. Κάπως σὲ «Γαλάζια Λίμνη» ὁ συνειρμός. Ἡ ἀνευθυνότητα αὐτοχαρακτηριζόμενη ὡς ἐλευθερία. Πλατωνισμὸς παραλλαγμένος νά ὁ ἀναρχισμός, πλατωνικὲς βυζάχτρες κι ἀγέλες (ἢ ὁρδές;), ἡ δῆθεν ἐλευθερία γιὰ χάρη τῆς δῆθεν ἐλευθερίας. Οἱ ἄνθρωποι, ὅλοι, καὶ κατεξοχὴν οἱ μικροὶ ἄνθρωποι, τὰ παιδιά, δὲν κάνουν τίποτε ἄλλο παρὰ μιμοῦνται –ἀκόμη καὶ μὲ ἀρνητικὸ τρόπο– τὰ πρότυπα σκέψης καὶ συμπεριφορᾶς τῶν τριγύρω τους· ἀναγκαστικά, πάντοτε, ὡς ἐναλλακτικὸ τοῦ ἐνστίκτου ποὺ χάθηκε μετὰ τὴν ἀνθρωπογένεση. Ποιὸς θὰ δώσει πρότυπα στὰ παιδιά; τὰ μεγαλύτερα παιδιά; Οἱ ἀρκοῦδες; Θὰ γίνει ἀντικατάσταση μεγάλων γονέων ἀπὸ μικροὺς γονεῖς; Εἶναι τόσο ἄγνωστες οἱ ἱστορίες γιὰ τὶς φυλακὲς ἀνηλίκων μὲ ποικίλες ἡλικίες ἐγκλείστων καὶ τοὺς ἐκεῖ βιασμούς; Δὲν εἶναι γνωστὴ ἡ σκληρότητα τῶν παιδιῶν -στὰ σχολεῖα, στὴ φύση, πρὸς τὰ ζωάκια, πρὸς τὰ ἄλλα παιδάκια; Ἡ ἀνθρώπινη γλώσσα δὲν βγαίνει ὅπως τὸ γάλα ἀπὸ τὸ στῆθος δυὸ φορὲς τὴ βδομάδα. Ἡ κοινωνία εἶναι τὸ πλαίσιο, τὸ φόντο, ὅπου κάθε σχέση μεταξὺ δυὸ ἀνθρώπων ἢ παιδιῶν λαμβάνει χώρα: Ἀδιαμεσολάβητες σχέσεις ἐλευθερίας δὲν ὑπῆρξαν ποτέ. Νὰ πετούσαμε, λέει, στὰ σύννεφα. Ἐλπίζω νὰ γράφηκαν μόνο ὡς ἀστεῖο ἢ πρόζα αὐτά.

Posted in παλιά και νέα θεότητα, φιλοσοφίες, Αριστερά, κοινωνία | Tagged , , | Σχολιάστε

Ὁ Ἀσκληπιὸς – καὶ ὁ Καστοριάδης

Ὁ Ἀσκληπιὸς…ἔγινε χειρουργὸς κι ἀσκώντας τὴν τέχνη αὐτὴ γιὰ πολὺν καιρὸ ὄχι μόνο ἐμπόδιζε μερικοὺς ἀνθρώπους νὰ πεθαίνουν, ἀλλὰ ἀνάσταινε καὶ τοὺς πεθαμένους. Γιατὶ πῆρε ἀπ’ τὴν Ἀθηνὰ τὸ αἷμα τῆς Γοργόνας ποὺ ἔτρεξε ἀπ’ τὶς φλέβες της κι ἐκεῖνο ποὺ ἔτρεξε ἀπ’ τὶς ἀριστερὲς φλέβες τὸ χρησιμοποιοῦσε γιὰ τὴν καταστροφὴ τῶν ἀνθρώπων, ἐνῶ τὸ ἄλλο ποὺ ἔτρεξε ἀπ’ τὶς δεξιὲς τὸ χρησιμοποιοῦσε γιὰ τὴ σωτηρία τους καὶ μ’ αὐτὸ ἀνάσταινε τοὺς νεκρούς. Ἀνακάλυψα μερικοὺς ποὺ μνημονεύονται πὼς ἀναστήθηκαν ἀπὸ αὐτόν, τὸν Καπανέα λ.χ. καὶ τὸν Λυκοῦργο, ὅπως ἀναφέρει ὁ Στησίχορος στὴν Ἐριφύλη, τὸν Ἱππόλυτο, ὅπως λέει ὁ συγγραφέας τῶν Ναυπακτικῶν, τὸν Τυνδάρεω, ὅπως λέει ὁ Πανύασις, τὸν Ὑμέναιο κατὰ τοὺς Ὀρφικοὺς καὶ τὸ Γλαῦκο, τὸν γιὸ τοῦ Μίνωος, ὅπως ἀναφέρει ὁ Μελησαγόρας.

Ἔβαλα ἕνα τρίτο ἀπόσπασμα ἀπὸ τὴν μυθολογία τοῦ Ἀπολλόδωρου, σὲ συνέχεια ἑνὸς πρῶτου κι ἑνὸς δευτέρου, γιὰ νὰ δείξω, ἀποσπασματικὰ φυσικά, τὴν ποικιλία τῶν μύθων καὶ τὴν ἀ-νοησία ὁποιασδήποτε σύγχρονης ἄθεης ἑρμηνευτικῆς ἀπόπειράς τους. Κι ἔχω κατὰ νοῦ τὸν Καστοριάδη, ποὺ γράφει:

Προφανέστατα ὅλες οἱ μυθολογίες ὅλων τῶν λαῶν ἐκφράζουν σημασίες ποὺ στὶς περισσότερες περιπτώσεις εἶναι ὄμορφες, καὶ μάλιστα πολὺ ὄμορφες. Αὐτὸ ποὺ διακρίνει τὴν ἑλληνικὴ μυθολογία –ὡραία ἢ ὄχι, δὲν μᾶς ἀφορᾶ– εἶναι ὅτι εἶναι ἀληθινή. Οἱ ἑλληνικοὶ μύθοι εἶναι ἀληθινοί, ὁ μύθος τοῦ Οὐρανοῦ, τοῦ Κρόνου καὶ τοῦ Δία εἶναι ἀληθινός, ὁ μύθος τοῦ Οἰδίποδα εἶναι ἀληθινός, ὁ μύθος τοῦ Ναρκίσσου εἶναι ἀληθινός. Θέλω νὰ πῶ ὅτι ἐξακολουθεῖ νὰ εἶναι παρών […] Οἱ ἑλληνικοὶ μύθοι εἶναι ἀληθεῖς, διαπίστωση ποὺ…σημαίνει ὅτι τὸ οὐσιῶδες καὶ οἰκουμενικὸ στοιχεῖο τῶν ἑλληνικῶν μύθων ἰσχύει καὶ γιὰ μᾶς –καὶ ὄχι μόνο ἐπειδὴ προερχόμαστε ἀπὸ αὐτὴ τὴν παράδοση. Ἰσχύει γιὰ τοὺς πάντες. […] Οἱ ἑλληνικοὶ μύθοι εἶναι ἀληθινοὶ διότι ἀποκαλύπτουν μιὰ σημασία τοῦ κόσμου ποὺ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπαχθεῖ σὲ κανένα τύπο ὀρθολογικότητας, μιὰ σημασία ποὺ προβάλλει συνεχῶς τὸ νόημα πάνω σὲ φόντο μὴ-νοητοῦ, ἕνα φόντο μὴ-νοήματος, ἢ πάλι παρουσιάζει τὸ μὴ-νόημα σὰν νὰ διαποτίζεται παντοῦ ἀπὸ τὸ νόημα. […] Αὐτὸ ποὺ ἀποκαλύπτει ἡ ἑλληνικὴ μυθολογία γιὰ τὶς σημασίες δὲν εἶναι μιὰ ὀρθολογικότητα. Αὐτὸ ποὺ ἀποκαλύπτεται ὡς ὕστατη σημασία τοῦ κόσμου εἶναι τὸ μὴ-νόημα. […] Κι ἂν τύχει νὰ συναντήσω μιὰ μυθολογία, τὴν ἑλληνικὴ μυθολογία, ποὺ παρουσιάζει τὸ εἶναι ὡς χάος, καὶ τὸ νόημα νὰ ἀναδύεται πάνω σὲ φόντο μὴ-νοήματος, τότε μπορῶ νὰ ὑποστηρίξω ὅτι, ὑπὸ τὴν ἔννοια αὐτή, ἡ συγκεκριμένη μυθολογία εἶναι «ἀληθινή».

Κ. Καστοριάδης, Ἡ ἑλληνικὴ ἰδιαιτερότητα, τ. 1, Ἀθήνα 2007 (ἑλλην. μετ. Ξ. Γιαταγάνας), σσ. 149, 255-280.

Οἱ ἑλληνικοὶ μύθοι, μόνο αὐτοί, εἶναι –λέει– ἀληθινοὶ γιατὶ ἰσχύουν καὶ τώρα! Ἀλλὰ ὑπὸ ποία ἔννοια ὁ Κρόνος κι ὁ Οὐρανὸς εἶναι ἀληθινοί, δηλαδὴ (ἀποκλειόμενης τῆς πίστης ὅτι τὰ γεγονότα ἔλαβαν πραγματικὰ χώρα) δείχνουν κάποιο συμβολισμό; Κατὰ καμμία. Ἡ μυθολογία εἶναι τόσο πλούσια ὡς ἀφήγηση, ποὺ μιὰ συνεπὴς ἀπόπειρα νὰ ἐξηγηθεῖ συμβολικὰ μία-πρὸς-μία κάθε μυθολογικὴ διήγηση εἶναι ἀδύνατη λόγῳ τοῦ πλήθους τῶν μύθων καὶ τῶν παραλλαγῶν ἀλλὰ καὶ λόγῳ τοῦ ὅτι οἱ Ἕλληνες πίστευαν ὅτι τὰ γεγονότα τῶν μύθων εἶναι πραγματικὰ καὶ ὄχι συμβολικά (τὸ παραδέχεται κι ὁ Καστοριάδης, στὸ ἴδιο, σ. 138). Μόνο πολὺ μεταγενέστερα ὁ ἀποσυμβολισμὸς εἶναι ἡ κυρίαρχη τάση, ὡστόσο οἱ ἁπλοὶ ἄνθρωποι ἐξακολουθοῦσαν νὰ ἀντιλαμβάνονται τοὺς θεοὺς ὡς πρόσωπα κι ὄχι ὡς σύμβολα. Ἀκόμη κι ἂν κάποιος πεῖ ὅτι ὁ ἕνας ἢ ὁ ἄλλος μύθος δείχνουν κάτι γιὰ τὴν ἀνθρώπινη φύση κ.λπ., ἡ πλειονότητα τῶν μύθων εἶναι ἱστοριοῦλες, παραμυθάκια εὐχάριστα καὶ πολὺ ὡραῖα. Μοτίβα ἁρπαγῶν, γεννήσεων, πολέμων, παρεμβάσεων τῶν θεῶν ἐπαναλαμβάνονται περιοδικά. Τί μᾶς λέει ὁ μύθος τοῦ Ἀσκληπιοῦ ποὺ δὲν τὸν ἄφησε ὁ Δίας νὰ θαυματουργεῖ πέρα ἀπὸ τὴν κοινότοπη διαπίστωση ὅτι ὁ θεὸς πάντοτε ἔχει τὸ πάνω χέρι; Δὲν μπορεῖ λοιπὸν ἀπὸ τὶς μεμονωμένες περιπτώσεις νὰ συναχθεῖ συμπέρασμα γιὰ τὴν ἑλληνικὴ μυθολογία.

Δὲν καταγγέλλω ἐδῶ τὸν ἑλληνοκεντρισμὸ κι εὐρωκεντρισμὸ τοῦ Καστοριάδη, γιατὶ ἡ σχετικὴ ἀντιπαράθεση δὲν ἔχει νόημα. Ἄλλωστε, οἱ πανάρχαιοι ἑλληνικοὶ μύθοι εἶναι οἱ μόνοι ποὺ ἔχουν καταγραφεῖ καὶ διατηρηθεῖ τόσο συστηματικὰ ἐν συγκρίσει πρὸς τοὺς μύθους τῶν ἄλλων λαῶν, κάποιοι ἀπὸ τοὺς ὁποίους δὲν εἶχαν ποτέ τους γραφή. Εἰδικὰ ἡ ἐμμονὴ τοῦ Καστοριάδη νὰ ἀγνοεῖ τὴν προσωκρατικὴ λέξη «κόσμος», προκειμένου νὰ πείσει ὅτι γιὰ τοὺς Ἕλληνες ὁ κόσμος εἶναι χάος κι ὅτι ἡ πλατωνικὴ καὶ χριστιανικὴ ὀρθολογικότητα εἶναι μεταγενέστερες ἐκλογικεύσεις, εἶναι ἔκδηλη. Τὸ ἀρχαιοελληνικὸ Εἶναι δὲν εἶναι ὁμοιόμορφο, ὡστόσο ὑπάρχουν περιοχὲς ἀταξίας καὶ περιοχὲς τάξης, περισσότερης καὶ λιγότερης. Κάνοντας λόγο γιὰ Χάος ὁ Ἡσίοδος δὲν παρουσιάζει κάποιο Νόημα νὰ ἀναδύεται. Κανένα συμπαντικὸ-συνεκτικὸ νόημα δὲν ἀναδύεται ἀπὸ τὸ χάος, ἂν ὡς νόημα θεωρήσουμε π.χ. τὸν προδιαγεγραμμένο σκοπὸ τοῦ Θεοῦ τῆς χριστιανικῆς Ἁγίας Γραφῆς γιὰ δημιουργία τοῦ κόσμου καὶ τοῦ ἀνθρώπου· παρὰ θεοὶ ποὺ ἀντιμάχονται ἀναμεταξύ τους καὶ κατόπιν ἄνθρωποι ποὺ ἐπίσης ἀντιμάχονται ἀναμεταξύ τους.

Ἤ, πάλι:

Δὲν σκέφτηκα ποτὲ πὼς στὴν ἀρχαία Ἑλλάδα ἦταν σύνηθης ἡ περίπτωση τοῦ θρησκευομένου ποὺ πίστευε ὅτι τὸ τάδε ἄγαλμα…ἦταν ὁ ἴδιος ὁ θεός. […] Τουλάχιστον στοὺς Ἕλληνες, δὲν πρέπει νὰ…φανταζόμαστε ὅτι ὁ πιστὸς θεωροῦσε ἁπλῶς πὼς ἡ θεότητα βρισκόταν ἐκεῖ, μέσα στὸ ἄγαλμα. Ὄχι, ὑπῆρχε μιὰ σχέση, διαμεσολαβημένη ἀπὸ τὸ ἄγαλμα, δίχως πραγματικὴ παρουσία.

Στὸ ἴδιο, σσ. 224-226.

Ὁλόκληρη τελετουργία καὶ μαντική, δηλαδὴ θρησκευτικὰ ἐργαλεῖα ποὺ στόχευαν στὴν ἐγκατάσταση μιᾶς θεότητας στὸ ἄγαλμα καὶ στὸ μάντεμα ἐὰν τὸ τάδε ἄγαλμα ἦταν ἔμψυχο ἢ ἄψυχο (τὰ ἔχουμε πεῖ ἀλλοῦ), ἀγνοοῦνται ἀπὸ τὸν Καστοριάδη. Προφανῶς, κάνει τὸν ἐπίπλαστο οὐσιοκρατικὸ διαχωρισμὸ γιὰ τοὺς Ἕλληνες (δηλαδή, ὅτι μετὰ τὸ 300 π.Χ. «χάνεται», πάνω-κάτω ἡ ἑλληνικότητα, κι ὄχι ἁπλῶς κάποια ἀρχαϊκὰ καὶ κλασσικὰ ἰδιαίτερα χαρακτηριστικά της). Τὸ παράξενο εἶναι ὅτι ἀπορρίπτει τὴν ἀντίληψη τῶν σύγχρονων Δυτικῶν γιὰ τὴν Ἀρχαιότητα καὶ τὴν ἀντίληψή της ὡς ὀρθολογιστικῶν· ἐνῶ ταυτόχρονα ἀποδέχεται τὴν ἀντίληψη τῶν σύγχρονων Δυτικῶν γιὰ τὸν περιορισμὸ τῆς ἑλληνικότητας μόνο στὴν ἀρχαϊκὴ καὶ καὶ κλασσικὴ ἐποχή.

Ὁ Ἀχιλλέας ἀποκρίνεται στὸν Ὀδυσσέα: «Μὴν προσπαθεῖς νὰ μοῦ γλυκάνεις τὸ θάνατο, θὰ προτιμοῦσα νὰ ἤμουν ζωντανός, ἐργάτης μεροκαματιάρης ἑνὸς φτωχοῦ ἀγρότη, παρὰ νὰ βασιλεύω ἀνάμεσα στοὺς νεκρούς». Ἰδοὺ ἡ ἀλήθεια τῆς ἀνθρώπινης ὕπαρξης μέσα στὰ ἔπη: Ὑπάρχει σίγουρα ἐπιβίωση, ἡ ἐπιβίωση ὅμως αὐτὴ εἶναι ἀκόμα πιὸ ἄθλια καὶ ἀπὸ τὸν ἐπίγειο βίο. Ἀκόμα πιὸ ἄθλια· αὐτὴ εἶναι ὅλη κι ὅλη ἡ ὑπόσχεση.

Στὸ ἴδιο, σ. 157.

Οἱ διαφορὲς ποὺ ἐπισημαίνει ὁ Καστοριάδης μὲ τὴν χριστιανικὴ θεώρηση εἶναι ἐπιδερμικές. Ἀλλοῦ βρίσκονται οἱ διαφορές, ἀλλὰ ὄχι ἐδῶ, ὄχι στὴν ἀρχαιοελληνικὴ ἀπαξίωση τῆς ἰδέας τῆς μεταθανάτιας ὕπαρξης. Ὅπως εἶχε πεῖ κι ἕνας πανεπιστημιακὸς θεολόγος, τί νὰ τὴν κάνεις τὴν ἀθανασία χωρὶς Χριστό; Δὲν εἶναι ἡ μεταθανάτια ὕπαρξη ἀπὸ μόνη της αὐτὸ ποὺ εἶναι χριστιανικὰ οὐσιῶδες· ὅλοι εἶναι ἀθάνατοι, αὐτὸ εἶναι θείᾳ βουλήσει ἐξαρχῆς δεδομένο, καὶ τὸ ζήτημα εἶναι ἡ ποιότητα τῆς ἀθανασίας. Ὁ Καστοριάδης ἀγνοεῖ κι ἀποσιωπᾶ τὴν θεοποίηση τῶν ἡρώων ἀπὸ θεοὺς καὶ πόλεις, τὴν μετάβαση ὁρισμένων ἡρώων σὲ τόπους παραδεισένιους, τὰ ἀρχαία μυστήρια κ.λπ.· μόνο τὸ ἀνθρώπινο κακὸ τέλος τὸν ἐνδιαφέρει. Ἀλλὰ ἔτσι, δὲν περιγράφεται περιεκτικὰ ἡ ἀρχαιοελληνικὴ ἀντίληψη γιὰ τὴν ἀθανασία.

Ἄλλη περίπτωση παρανόησης καὶ φαντασίωσης μιᾶς ἀρχαίας καὶ χριστιανικῆς διαφορᾶς εἶναι ἡ εἰκόνα τοῦ Δημιουργοῦ. Ὁ πλατωνικὸς Δημιουργός, λέει ὁ Καστοριάδης, δὲν μπορεῖ νὰ ἐξαλείψει τελείως τὴν ἀντίσταση τοῦ ὑλικοῦ ὑποστρώματος τῆς δημιουργίας, ἐνῶ στὸν Χριστιανισμὸ κάτι τέτοιο εἶναι ἀδύνατο:

Δὲν ὑπάρχει ἁρμονία….Ὁ δημιουργὸς ἐπιβάλλει στὸν κόσμο τὴν τάξη κατὰ τὸ δυνατόν. Ὑπάρχει κάτι ἀνώτερο τῆς ἰσχύος τοῦ δημιουργοῦ: εἶναι ἡ ἀντίσταση ποὺ προβάλλει τὸ ὑπόστρωμα στὴν ἐπιβολὴ μιᾶς ἀπ’ ἄκρου εἰς ἄκρον τάξης. […] σὲ ἀντίθεση μὲ τὴ…σημασία ἑνὸς ἀπόλυτα ὀρθολογικοῦ Θεοῦ-δημιουργοῦ, σύμφωνα μὲ τὴν ὁποία, κατὰ μία ἔννοια, εἶναι ἀδύνατο νὰ ὑπάρξει ἔσχατη ἀνυπακοὴ τῶν δημιουργημάτων.

Στὸ ἴδιο, σσ. 270, 272

Ἡ διαφορὰ ἔγκειται στὸ ὅτι ὁ ἀρχαῖος κόσμος δημιουργεῖται ἀναγκαστικὰ ἀτελής, ἐνῶ ὁ κόσμος τοῦ χριστιανισμοῦ δημιουργεῖται ἐσκεμμένα ἀτελής (λίαν καλός). Ἡ διαφορὰ αὐτὴ ὅμως, εἶναι πρακτικὰ ἀνούσια. Καὶ στὶς δύο κοσμοαντιλήψεις ἔχουμε μπροστά μας ἕναν κόσμο ἀτελή, ποὺ μπορεῖ νὰ καλυτερέψει ἢ νὰ χειροτερέψει. Ἐπίσης, ὑπὸ μία ἄλλη ἔννοια στὸν χριστιανικὸ κόσμο, εἶναι, καὶ μὲ τὸ παραπάνω, δυνατὸν νὰ ὑπάρξει ἔσχατη ἀνυπακοὴ τῶν δημιουργημάτων. Μὲ συνέπειες, φυσικά (ἄλλωστε, τέτοιες συνέπειες ἔχουν καὶ οἱ Ἀρχαῖοι ὅταν ἀσεβοῦν στοὺς θεούς), ἀλλὰ πάντως εἶναι δυνατόν.

Ὁ Καστοριάδης ἔχει διαστρεβλώσει τόσο πολὺ τὴν ἀντίληψη γιὰ τὴν Ἀρχαιότητα, πρῶτα μὲ τέτοιες ἑρμηνεῖες καὶ δεύτερον μὲ τὴν οὐσιοκρατικὴ ἀντίληψη ὅτι μετὰ τὸν 4ο π.Χ. αἰ. δὲν εἶναι πραγματικὰ Ἕλληνες καὶ δὲν πρέπει νὰ τοὺς συμπεριλαμβάνουμε ὅταν μιλᾶμε γιὰ ἀρχαία Ἑλλάδα, ὥστε χρειάζονται (καὶ θὰ μποροῦσαν ἄνετα νὰ γραφοῦν) τόμοι σχετικά. Σὲ κάθε περίπτωση, συνοψίζει τὴν ἀποτυχία τοῦ ἑλληνοδυτικοῦ τύπου ἀνθρώπου νὰ ἀντιληφθεῖ τὴ θρησκευτικότητα καὶ τὴ θρησκεία, ἀκόμη καὶ μιὰ μὴ χριστιανικὴ θρησκεία.

Εἴχαμε τόσα χρόνια τοὺς πολύχρωμους καὶ πολυποίκιλους ἀρχαιολάτρες, μπλὲ καὶ κόκκινους, φασίστες κι ἀμεσοδημοκράτες, «καλοὺς καὶ κακούς», νὰ πολεμᾶνε τὸν χριστιανικὸ πολιτισμὸ καὶ θρησκεία, νὰ διαβρώνουν κι αὐτοὶ τὶς συνειδήσεις τῆς Δύσης σὰν καλοὶ προπομποὶ τοῦ Ἰσλάμ, ποὺ χρησιμοποιεῖ τὰ ἀντιχριστιανικὰ ἐπιχειρήματά τους (π.χ. κατὰ τῆς θεότητας τοῦ Χριστοῦ). Ἄλλωστε, οἱ πρῶτοι ποὺ ἀμφισβήτησαν τὴν ἑλληνικότητα τοῦ Βυζαντίου ἦταν οἱ Ἄραβες Μουσουλμάνοι.  Ἂν εἶναι νὰ ἀμφισβητηθεῖ ὁ χριστιανικὸς πολιτισμὸς ὡς ἀξία, στὰ τσακίδια νὰ πᾶνε οἱ πρωτοποριακὲς πολιτικὲς καὶ ἄλλες ἰδέες ὁποιουδήποτε, κι οἱ συζητήσεις γιὰ αὐτές. Κι ἂς λυπᾶμαι πολύ, γιατὶ σίγουρα θὰ ἐπιθυμοῦσα νὰ συμμετέχω σὲ τέτοιες συζητήσεις

Posted in παλιά και νέα θεότητα, φιλοσοφίες, Αρχαιότητα, αθεϊσμός, θρησκεία | Tagged , , , , , | Σχολιάστε

«Ἀρχιεπισκοπὴ Ἀχρίδας»

Τὴν ἴδια στιγμὴ ποὺ οἱ σλαβόφωνοι Ὀρθόδοξοι εἶναι ἐπισήμως πρόθυμοι νὰ ἀλλάξουν τὸ ὄνομά τους ἀπὸ Μακεδονικὴ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία σὲ Ἀρχιεπισκοπὴ Ἀχρίδας, οἱ Ἕλληνες πολιτικοὶ συζητοῦν τὴν ἀναγνώριση τῆς μακεδονικότητας κάποιας μορφῆς (ἀλύτρωτικῆς σίγουρα, ἐὰν ἔχει τὸν προσδιορισμὸ «Βόρεια» ἢ «Νέα») στὴν ΠΓΔΜ.

Πηγή

σχετίζεται με την πολεμική του Πατριαρχείου Μόσχας με το Οικουμενικό Πατριαρχείο, θέλοντας να αμφισβητήσει το δικαίωμα του λόγω του Πρωτοθρόνου, να δίνει αυτοκεφαλία. Το Πατριαρχείο Μόσχας είναι γνωστό ότι αντιδρά στο αίτημα της αυτόνομης Ουκρανικής εκκλησίας για Αυτοκέφαλο, και θέλοντας να προλάβει εξελίξεις και να δημιουργήσει αμφισβητήσεις, σύμφωνα με πληροφορίες κύκλοι της Ρωσικής εκκλησίας ήταν αυτοί που προέτρεψαν την σχισματική εκκλησία των Σκοπίων να απευθυνθεί αρχικά στο Πατριαρχείο Βουλγαρίας, ζητώντας ενσωμάτωση. Συγκεκριμένα Τον Νοέμβριο του 2017 οι Σχισματικοί υποβάλλουν αίτημα για να αναγνωρισθεί η Βουλγαρική Εκκλησία ως «Μητέρα Εκκλησία» αφού προηγουμένως αναγνωρίσει το Αυτοκέφαλο τους. Συναντούν την άρνηση. Τώρα απευθύνονται στο Φανάρι ζητώντας να μετανομαστούν και να ανγνωρισθούν. Όμως το όλο ζήτημα έιναι αν θα ζητήσουν αυτοκεφαλία  , θέλοντας να προκληθεί αντίδραση του Πατριαρχείου Σερβίας και επιδείνωση των σχέσεων του .

Σύμφωνα πάντα με πληροφορίες το Οικουμενικό Πατριαρχείο, αν και δήλωσε ότι θα εξετάσει το σχετικό αίτημα της σχισματικής εκκλησίας, το πιο πιθανό σενάριο είναι να επανεκκινήσει το διάλογο με την Εκκλησία της Σερβίας, βαζοντας όλα τα νέα δεδομένα στο τραπέζι, διαδραματίζοντας το ρόλο επιδιαιτησίας.

Posted in Μακεδονία, Σλάβοι, Χερσόνησος του Αίμου | Tagged , , , , | Σχολιάστε

Σειρὲς τοῦ μέγκα

Ἡ ἀναγούλα ποὺ πλέον παρουσιάζεται ὡς νοσταλγία τοῦ ἐμετοῦ μὲ τὸν ὁποῖο τὸ ἀκατονόμαστο κανάλι πότιζε καθημερινὰ τοὺς Ἕλληνες. Τοὺς τίτλους τῶν σειρῶν στὸ παρακάτω βίντεο προφέρουν μὲ αἰσθησιακὸ ὕφος οἱ πρωταγωνιστὲς καὶ μεγάλοι σκηνοθέτες -γιὰ νὰ ξανανοιώσουμε λίγη ἀπ’ τὴν ἡδονὴ τῆς Ἀναστασίας, ποὺ θέλει νὰ μᾶς δεῖ νὰ τὴν ψάχνουμε παίζοντας κρυφτό: Ἡ ἀκόλαστη ζωὴ τῶν σατανικῶν ἀγγέλων, Ἡ ζωή μας μιὰ παρτούζα, Ἀθέμιτοι ξεμωραμένοι ἔρωτες, Ἡ ζωή μας νὰ τριγυρνᾶς μ’ ἕνα οὐίσκι ἀνὰ χεῖρας, Ὁ κερατούκλης, Αὐτὸς παπάς – Αὐτὴ σαλαφίστρια, Τῆς γριᾶς κότας τὸ ζουμὶ κ.ο.κ.

Τὶς ἀγάπησαν ὅλοι (κι αὐτὲς τοῦ ἀντέννα), μὴν λέμε ψέματα. Ὁλόιδιοι ἔγιναν ὅλοι τῶν τηλεοπτικῶν χαρακτήρων. Γκόμενοι, ποὺ τοὺς γουστάρει μάνα καὶ κόρη, ὄχι ὅμως καὶ ἡ γιαγιά. Κάνε παιδί μου τὴ δουλειά σου κι αὔριο πάλι εἶμαι θειά σου. Ἡ γελοιότητα τῆς ἐρωτικῆς ἕλξης μεταξὺ τῶν «ἀνομοίων», ὁ «ἐξωτισμός», πέρασε ὅλα τὰ στάδια: Πλούσιος-φτωχιά, νέος-γριὰ καὶ γέρος-νέα, ξένος-Ἕλληνας κ.ο.κ., παράλληλα μὲ τὴν ὁλοένα καὶ κλιμακούμενη ἀντιπαράθεση τῶν «ὁμοίων» γιὰ τὸ ἴδιο ποθητὸ ἀντικείμενο: μπαμπὰς-γιός, μάνα-κόρη, ἀδελφοὶ ἀναμεταξύ τους, κι ἡ ἐξατομίκευση-ἀποδόμηση ἐξιδανεύτηκε. Ἐμεῖς ἔπρεπε νὰ κάνουμε στὴν ἄκρη, μὲ τὴν πλάτη τοῖχο-τοῖχο, γιὰ νὰ περάσουν οἱ (τόσοι) φαλλοφόροι ρεμπεσκέδες (πλούσιοι) μπεκρῆδες μὲ στοιχεῖα κουλτούρας π.χ. ζωγράφου καὶ χορεύτριας μοντέρνου χοροῦ. Μάθαμε τὶς σειρὲς ὅταν κατὰ λάθος τὸ ζάπινγκ ἔπεφτε γιὰ 5 δεπτερόλεπτα στὸ κανάλι, κι ὅταν τὶς συζητοῦσαν ὅλοι παντοῦ. Νά, σάν (γιὰ κακή μου τύχη) μιὰ σκηνὴ ὅπου Πρωτοχρονιὰ σὲ ἀθηναϊκὸ μποτιλιάρισμα μέσα στὸ ἁμάξι μὲ μιὰ κοπέλα καὶ δυὸ ἄντρες, ποὺ πᾶνε κι αὐτοὶ μαζικὰ νὰ «χαροῦν γιὰ τὸ νέο ἔτος» σὰν τὰ πρόβατα, κι ὁ μπαϊσέξουαλ γυρίζει καὶ τοὺς λέει «Δηλαδή, τώρα ἐγὼ πρέπει νὰ διαλέξω ἕναν ἀπὸ ἐσᾶς;». Μά, γιατί τέτοιος συντηρητισμός; μόνο μετὰ τοὺς 5 εἶναι σχέση. Ὑπῆρχε μιὰ κάποια ἀπροσδιόριστη ὑποχρεωτικὴ ποσόστωση ἀνὰ σειρὰ μὲ ὁμοφυλόφιλους (πάντα μὲ λεπτὸ χιοῦμορ ὅλοι τους…) καὶ κατὰ δεύτερον μὲ κοσμοπολίτισσες ξεψαρωμένες τύπισσες μὲ ἰσλαμικὴ μαντίλα. Καμμία τηλεοπτικὴ ποσόστωση ὅμως γιὰ φρικτὰ δύσμορφες, νάνους ἢ κουτσοὺς κι ἀνάπηρους. Κι ὅμως, στὶς ἀσπρόμαυρες ταινίες τοῦ ’50 – ’60, ὑπάρχουν ἄσχημες καὶ νάνοι ἐξαιρετικοὶ ἠθοποιοὶ χωρὶς ὡστόσο νὰ ὑποδύονται κάποιον μελοδραματικό («δικαιωματίστικο») καὶ μελαγχολικὸ ρόλο: φταίει ὅτι οἱ τιτάνες σκηνοθέτες τῆς ἰδιωτικῆς τηλεόρασης δὲν μποροῦσαν νὰ φιλοσοφήσουν ἀρκετὰ μὲ τέτοιους σωματότυπους καὶ ἠθοποιούς. Βεβαίως, γιὰ νὰ ἐπιμείνω, καμμιὰ ἕνωση ὁμοφυλόφιλων δὲν ἐπέκρινε τὴν προβολὴ τῶν ὁμοφυλόφιλων ρόλων ὡς λυσσασμένων γιὰ λοῦσα καὶ πέη ξεκατινιασμένων ἠλίθιων ἀτόμων. Προτιμοῦσαν κι αὐτὲς τὰ 10 λεπτὰ προβολῆς ἀνὰ ἐπεισόδιο στὰ μυαλὰ τῶν νοικοκυραίων -κατὰ τὰ ἄλλα, τοὺς φταῖν τὰ στερεότυπα τοῦ λαοῦ κι ὄχι οἱ προοδευτικοὶ σκηνοθέτες. Μικροαστισμὸς μὲ πολυκατοικίες, σόγια μὲ τὰ τρομερὰ μυστικά τους (πρόδρομοι τῶν δραμάτων τύπου Κυνόδοντα), τετριμμένος πασοκικὸς κοινωνικὸς προβληματισμὸς τοῦ ’80 ἢ ξανθοπουλικὸς τοῦ ’60 (τὸ ταξικὸ ζήτημα ἐπιλυόμενο διὰ τοῦ ἔρωτα τοῦ φτωχοῦ ρόκερ μὲ τὴν κακομαθημένη ἀστὴ φλῶρο), γριὲς γκόμενες ποὺ ἔχασαν τὰ νειάτα τους καὶ τώρα ξεσαλώνουν, «καλλιτεχνισμὸς» καὶ καλλιτέχνες γιὰ γέλια, Λονδίνο, Ἄμστερνταμ ἢ Βερολίνο. Οἱ φαντασιώσεις τῶν σκηνοθετῶν γιὰ τὸ ἐπίπεδο τῆς ζωῆς «ποὺ μᾶς ἀξίζει» ἐνσαρκώθηκαν ἀπὸ 10 ἑκατομμύρια δανειολῆπτες, τρελὰ ποσοστὰ ἀκροαματικότητας κ.λπ. Ζούσαμε ἀνάμεσά τους. Τώρα ποὺ ξέμειναν ἀπὸ λεφτά, καὶ τὸ κανάλι αὐτὸ πλάνταξε, ἔμεινε μόνο ἡ ὀσμὴ ἀπὸ τὰ βοθρολύματα, ποὺ δὲ φεύγει μὲ τίποτε. Ἀλλὰ ἡ διάχυτη νοσταλγία κι ὁ σεβασμὸς στὴν «παράδοση», κι αὐτὰ βρωμᾶνε. Ἐσεῖς μᾶς κάνατε Ἀνθρώπους, σειρὲς τοῦ μέγκα, καὶ σᾶς εὐχαριστοῦμε:

Posted in παλιά και νέα θεότητα, τέχνη, Ελλάδα, κοινωνία | Tagged , | Σχολιάστε

Κονδύλης καὶ ἔθνος

Ὁ Κονδύλης συνιστᾶ ἰδιαίτερη περίπτωση ὅσον ἀφορᾶ τὸν ἐθνικό του προβληματισμό. Ἐνῶ ἀρνήθηκε τὴν τρισχιλιετὴ συνέχεια τοῦ ἑλληνικοῦ ἔθνους καὶ τὸ θεώρησε σχετικὰ πρόσφατο δημιούργημα, τῆς δεύτερης μ.Χ. χιλιετίας, ὑποστήριξε τὴ συνέχεια τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας καὶ ὑπερασπίστηκε τὴν ὕπαρξη ἀλλὰ καὶ τὴν ἐπιβίωση τοῦ ἑλληνικοῦ ἐθνο-κράτους φτάνοντας μέχρι τοῦ σημείου νὰ προτείνει προληπτικὴ ἰσχυρὴ στρατιωτικὴ ἐπίθεση κατὰ τῆς Τουρκίας. Ἀκόμη περισσότερο, γιὰ τὸν λεγόμενο «Ἑλληνικὸ Διαφωτισμὸ» ὁ Π.Κ. σωστὰ ἀντιλαμβανόταν ὅτι εἶχε ἄλλες προθέσεις καὶ στόχους σὲ σχέση μὲ τοὺς Διαφωτιστές, κι ὅτι συνεπῶς ἀπὸ τὴν ἄποψη τῆς υἱοθέτησης τῶν εὐρωπαϊκῶν φιλοσοφικῶν ρευμάτων καὶ ἰδεῶν (τὴν ὁποία δηλώνει ἡ ταμπέλα «Διαφωτισμὸς» ποὺ λανθασμένα τοῦ κολλήθηκε) ἦταν ἱσχνὸς καὶ μέτριος. Ὁ ἑλληνικὸς «Διαφωτισμὸς» ἤθελε τὴν ἐκπαιδευτικὴ – ἐπιστημονικὴ ἀναγέννηση χωρὶς (μιλᾶμε γιὰ τοὺς περισσότερους καὶ κυριότερους ἐκπροσώπους του) ἀχριστιανικὲς (ντεϊστικὲς ἢ ἀθεϊστικές) στοχεύσεις, καὶ πολλοὶ ἐκπρόσωποί του ἦταν ὀρθόδοξοι κληρικοί, πράγμα ἀδιανόητο γιὰ τὴ Δύση τοῦ 18ου αἰ. Μὲ ἄλλα λόγια, ὁ Π.Κ. ἀρνεῖτο τὴν ἀριστερὴ ἄποψη ποὺ ἤθελε νὰ βλέπει «ἑλληνικὰ ἀντίστοιχα» τῶν εὐρωπαϊκῶν πνευματικῶν καὶ ταξικῶν ἰδεῶν καὶ πραγματικοτήτων, ἀντίστοιχα. Ἀπὸ τὴν ἄλλη, εἶχε καὶ δὲν εἶχε δίκαιο γιὰ τὸ χριστιανισμὸ τοῦ Κοραῆ.

Ἡ περίπτωσή του δὲν χωρᾶ σὲ κανένα ἀπὸ τὰ δύο γνωστὰ καλούπια -κι αὐτὸ δὲν τὸ λέω ἐδῶ οὔτε μὲ θαυμασμὸ ἀλλὰ οὔτε μὲ ἀρνητικὴ διάθεση γιὰ τὰ καλούπια. Δηλαδή, ἡ ἄποψή του ὅτι στὴν περίπτωση ποὺ ἡ Ἑλλάδα ἀντιληφθεῖ ὅτι ἕνας πόλεμος ἐκ μέρους τῆς Τουρκίας (τὸν ὁποῖο σκοπεύει νὰ ξεκινήσει ἡ Τουρκία) εἶναι ἀναπότρεπτος κι ἄμεσα ἐπικείμενος θὰ πρέπει νὰ ἐξαπολύσει τὸ πρῶτο συντριπτικὸ πλῆγμα αὐτὴ κι ὄχι ἡ Τουρκία δὲν τὸν ἔκανε νὰ πιστεύει στὴ συνέχεια τοῦ ἑλληνικοῦ ἔθνους. Θεωροῦσε τὸ ἕνα ζήτημα ἄσχετο μὲ τὸ ἄλλο. Ὅποιοι ἔχουν δεῖ μὲ τὰ μάτια τους τὶς σημειώσεις καὶ τοὺς ὑπογραμμισμοὺς τοῦ Κονδύλη στὶς σελίδες τῆς Ἱστορίας τοῦ Νεότερου Ἑλληνισμοῦ τοῦ Βακαλόπουλου τὴν ὁποία εἶχε στὴ βιβλιοθήκη του ὁ Π.Κ., οἱ ὁποῖες (σελίδες καὶ ὑπογραμμισμοί) ἀφοροῦν τὴν ἐγκατάσταση μὴ ἑλληνόφωνων / ἑλληνικῶν πληθυσμῶν στὴ νότια Ἑλλάδα καὶ ἀλλοῦ στὸν ἑλλαδικὸ χῶρο, διαπιστώνουν ὅτι ὁ Π.Κ. εἶχε τοὺς λόγους του (βάσιμους ἢ ὄχι, στὴν παρούσα ἀνάρτηση μᾶς εἶναι ἀδιάφορο) νὰ γράφει ὅτι τὸ ἑλληνικὸ ἔθνος εἶναι δημιούργημα τῶν τελευταίων αἰώνων καὶ ἡ δημιουργία του πρέπει νὰ ἰδωθεῖ σὲ συσχετισμὸ μὲ τὶς ἐθνογενέσεις τῶν λοιπῶν βαλκανικῶν ἐθνῶν.

Πρέπει νὰ σημειωθεῖ ὅτι ὁ Κονδύλης δὲν ἐπανῆλθε στὸ ζήτημα τῆς βιολογικῆς κι ἐθνικῆς ἑλληνικῆς συνέχειας, πράγμα ποὺ σημαίνει ὅτι δὲν ἄλλαξε ρητὰ τὶς παραπάνω ἀπόψεις του. Μάλιστα, τὶς ἐπιβεβαίωσε ἐμμέσως, ὅταν τὴ δεκαετία τοῦ ’90 ἔγραφε ὅτι δὲν πειράζει ἐὰν οἱ μύθοι ποὺ ἔχει γιὰ τὸν ἑαυτό του ἕνα ἔθνος δὲν βασίζονται στὴν ἱστορικὴ πραγματικότητα τοῦ παρελθόντος -ἀρκεῖ, ἔγραφε, νὰ ἀνταποκρίνονται στὴν τρέχουσα ὑλικὴ ἰσχύ του καὶ νὰ μὴν εἶναι ἁπλῶς ἡ ἀποπροσανατολιστικὴ παρηγοριὰ ἑνὸς παρακμιακοῦ ποὺ αὐτοϊκανοποιεῖται μὲ τὸ ἔνδοξο παρελθὸν μὴ κάνοντας τίποτε γιὰ τὸ θλιβερὸ παρόν. Δὲν ἔχει σημασία, ἔγραφε ἐπίσης, ἂν οἱ Τοῦρκοι πιστέψουν στὴν κεμαλικὴ ἢ τὴν ἰσλαμιστικὴ ἐκδοχὴ τοῦ ἐθνικοῦ ἑαυτοῦ τους, ἀλλὰ τὸ γεγονὸς τῆς τουρκικῆς ἐπιθετικότητας μὲ κεμαλικὰ ἢ ἰσλαμικὰ χαρακτηριστικά. Ἡ ἀντίθετη ἄποψη δύσκολα ἀποδεικνύεται. Σὲ κάθε περίπτωση, ἀκόμη κι ἂν ὁ Π.Κ. ὄντως εἶχε ἀλλάξει ἄποψη γιὰ τὴ διάρκεια τοῦ ἑλληνικοῦ ἔθνους, δὲν τὴ δημοσιοποίησε εἴτε ἀπὸ ἐγωισμὸ εἴτε γιατὶ θεωροῦσε τὸ ζήτημα δευτερεῦον πιθανὸν ἐπειδὴ κατ’ αὐτὸν προεῖχε τὸ ἀποτέλεσμα (ἡ ἐπιβίωση τοῦ τωρινοῦ ἑλληνικοῦ ἔθνους καὶ κράτους) κι ὄχι οἱ ἀπαρχὲς τοῦ ἔθνους. Ὑπὸ αὐτὴ τὴν ἔννοια, διαχωρίζοντας τὸ Πολιτικὸ ἀπὸ τὸ Πολιτισμικὸ καὶ ἀξιολογώντας ὡς ἀνώτερο τὸ πρῶτο, συνέχισε νὰ εἶναι ἀριστερός.

Ἂν κάτι λοιπὸν ἄλλαξε διαχρονικὰ στὴ σκέψη τοῦ Κονδύλη γιὰ τὸ ἑλληνικὸ ἔθνος, αὐτὸ εἶναι ἡ «ἀπελευθέρωση» τῆς γενικότερης προβληματικῆς ὅλων –καὶ τοῦ Π.Κ.– ἀπὸ τὸν κομμουνισμό (ἀπὸ ζητήματα ἐπαναστατικὰ ἢ σχετικὰ μὲ τὸ ἂν ἦταν πραγματικὰ κομμουνιστικὴ ἡ ΕΣΣΔ καὶ ἄλλα κράτη) μετὰ τὸ 1991 καὶ ἡ ἀνάδειξη τῶν πραγματικῶν προβλημάτων, δηλαδὴ τῶν προβλημάτων ποὺ ἀντιμετωπίζει μιὰ πραγματικὴ κοινωνία (κι ὄχι τὸ «παγκόσμιο προλεταριάτο» κι ἄλλα σοβαρὰ φαντάσματα), ἡ ἑλληνική, σὲ σχέση πρὸς τὴν τουρκική. Βεβαίως, ὁ Π.Κ. πρὸ πολλοῦ εἶχε ἐγκαταλείψει τὸν κομμουνισμό, ἀλλὰ ζοῦσε σὲ ἕνα πνευματικὸ καὶ κοινωνικὸ περιβάλλον τὸ ὁποῖο σκεφτόταν κι ἀγωνιοῦσε μὲ τὸν α ἢ β τρόπο γιὰ τὰ ζητήματα τοῦ σοσιαλισμοῦ κι ἄρα ἔθετε ἔτσι κι ἀλλιῶς σὲ δεύτερη μοίρα τὰ ζητήματα τοῦ ἑλληνικοῦ κράτους. Ἦταν ὄχι ἡ ἄποψη γιὰ τὴν προέλευση καὶ τὴ διάρκεια τοῦ ἑλληνικοῦ ἔθνους ποὺ ἄλλαξε στὸν Π.Κ., ἀλλὰ τὸ ἐνδιαφέρον γιὰ τὴν ἐπιβίωσή του ὅπως κι ἂν αὐτὸ γεννήθηκε ἢ ἔφτασε ὣς ἐδῶ.

Ὅμως, ὁ παραπάνω κονδυλικὸς συνδυασμὸς ἦταν ἀποδεκτὸς μέν (σιωπηρά, ὡστόσο) ἀπὸ τοὺς «ἐθνικιστές» –ἂν κι ἐφόσον κἂν ἦταν πληροφορημένοι γιὰ τὴν ὕπαρξή του–, ἀπαράδεκτος κι ἐξοργιστικὸς δὲ γιὰ τοὺς «ἀντιεθνικιστές». Οἱ τελευταῖοι ἀδυνατοῦσαν νὰ χωνέψουν καὶ νὰ ἀποδεχτοῦν πῶς ἕνας «φιλοσοφικὰ δικός» τους, δηλαδὴ κάποιος ποὺ ἀρνεῖται τὸ Τρισχιλιετὲς καὶ ζητοῦσε τὸ χωρισμὸ Κράτους – Ἐκκλησίας, πρότεινε ταυτόχρονα τὴν παύση τοῦ παρασιτικοῦ καταναλωτισμοῦ (τοῦ σημιτικοῦ ἐκσυγχρονισμοῦ-γλεντιοῦ) καὶ τὸ πρῶτο πλῆγμα στὴν Τουρκία. Βεβαίως, εἴτε τὸ ἐπιθυμεῖ κάποιος εἴτε ὄχι, εἶναι καὶ παραεῖναι ἐφικτὸς κάθε εἴδους συνδυασμὸς ποὺ δὲν εἶναι ἀντιφατικός, δηλαδὴ ποὺ δὲν λέει καὶ ξελέει τὸ ἴδιο πράγμα στὰ διάφορα στάδια τῆς σκέψης του. Ἁπλά, οἱ «ἀντιεθνικιστὲς» δὲν μποροῦσαν νὰ τὸ δεχτοῦν: Στὴ δική τους ἀντίληψη, ὅποιος ἀρνεῖται τὸ Τρισχιλιετὲς πρέπει νὰ πιστεύει καὶ στὴ φιλανδοποίηση ἢ τὴν εἰρηνικὴ ὑποταγὴ τῆς Ἑλλάδας στὴν Τουρκία, στὴ συνεκμετάλλευση τοῦ Αἰγαίου, στὰ κοινὰ ἑλληνοτουρκικὰ βιβλία ἱστορίας, στὴν ἰδέα τῆς ἐκδυτικιστικῆς ἐξημέρωσης τῆς Τουρκίας κ.ο.κ. Ἐννοεῖται ὅτι ὁ Π.Κ. δὲν ἔκανε σημαία τῆς πνευματικῆς του δραστηριότητας τὴν ἄρνηση τοῦ Τρισχιλιετοῦς ἢ τὸ χωρισμὸ Κράτους – Ἐκκλησίας, γιατὶ ἀσχολεῖτο μὲ ἄλλα πράγματα στὸ χῶρο τῆς φιλοσοφίας καὶ τῆς ἱστορίας τῶν ἰδεῶν. Ἡ μεταγενέστερη ἄποψή του, ὅτι θέλοντας καὶ μὴ ἐπὶ Τουρκοκρατίας ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία συσπείρωνε τὸν λαὸ ἐνάντια στὸν ἀλλόθρησκο κατακτητῆ, εἶναι ἄσχετη μὲ τὴν ἐπιδοκιμασία γιὰ τὸ αἴτημα (1991) γιὰ χωρισμὸ Κράτους  – Ἐκκλησίας. Ὡστόσο εἶχε ἐκδηλωθεῖ (μιὰ μόνη φορὰ ἀρκεῖ), καὶ τοὺς προδότες της κάθε παράταξη τοὺς ἀντιμετωπίζει μὲ μεγαλύτερη ὀργὴ ἀπὸ ὅ,τι τοὺς ἐχθρούς της. Γι’ αὐτὸ καὶ πετάχτηκαν κάποιος Ριχάρδος Σωμερίτης καὶ κάποιος Βασιλάκης καὶ τὸν ἔβαλαν στὴ θέση του.

Βεβαίως, δὲν θέλω νὰ πῶ, ὅταν συγκαταλέγω τὸν Κονδύλη στοὺς «ἀντιεθνικιστές» ὅτι ἦταν ἐντελῶς «φιλοσοφικὰ δικός τους». Κάθε ἄλλο. Γιατὶ ἡ ἔννοια τῆς ἀξιολογικῆς οὐδετερότητας συνιστᾶ ἔμμεσα ἐμπόδιο στὴν Ἐπανάσταση ἢ τὴν Πρόοδο: Οὔτε τὴν κατακρίνει μὰ οὔτε καὶ τὴν ἐπαινεῖ ὅπως οἱ ἐκπρόσωποί της θέλουν. Δὲν ἐπαινεῖ τὴν Ἐπανάσταση οὔτε –ἂν δὲν πετύχει ἀμέσως ἡ Ἐπανάσταση– τὴν Πρόοδο στὸ μεταξὺ καὶ μέχρι νὰ πετύχει ἡ Ἐπανάσταση, δὲν τὶς δίνει τὸ ἐπιστημονικὸ ἄλλοθι καὶ στήριγμα, δὲν ἀποδέχεται τὴν ἄποψη ὅτι ἀπὸ τὸ Εἶναι προκύπτει ἕνα συγκεκριμένο Δέον ἢ κἂν ὅτι προκύπτει κάποιο Δέον. Μιὰ ἀντίληψη ποὺ δὲν θεωρεῖ λιγότερο ὀρθολογιστὴ τὸν θεολόγο ἀπὸ τὸν ἀριστερὸ ἔκανε διάφορους νὰ δυσφοροῦν. Ἀλλὰ στὸ βαθμὸ ποὺ σὲ διάφορα συμβολικὰ ζητήματα ἦταν μαζί τους, ἡ πρόταση γιὰ πρῶτο ἀποφασιστικὸ πλῆγμα κατὰ τῆς Τουρκίας ἢ ὁ χλευασμὸς πρὸς τὴν ἰδέα τῆς σωτηρίας στὴν Εὐρώπη ἦταν προδοτικὴ καὶ οὕτως ἢ ἄλλως φάνηκε ἀπαράδεκτη καὶ ξεπέρασε τὴν ὁμοφωνία γιὰ τὰ ἄλλα θέματα. Πρὸ τῆς πτώσης τοῦ Ὑπαρκτοῦ ὁ μὲν Κονδύλης ἀσχολεῖτο μὲ φιλοσοφικὰ – κοσμοθεωρητικὰ ζητήματα ἐνῶ οἱ ὑπόλοιποι διανοούμενοι μὲ τὸ πότε θὰ κάνει ξαστεριὰ καὶ πότε θὰ γίνει ἐπιτέλους ἡ Ἐπανάσταση: καὶ πρὶν ὑπῆρχε ἀπόκλιση ἐρευνητικῶν ἐνδιαφερόντων.

Σὲ κάθε περίπτωση, ὁ Π.Κ. κάλυψε ἕνα μεγάλο εὖρος θεμάτων στὰ γραπτά του. Προσωπικά, θεωρῶ ὅτι ὁ «ἐθνικὸς» Κονδύλης μὲ ἐκφράζει λιγότερο ἀπὸ ὅ,τι ὁ καθαρὰ φιλοσοφικός, ποὺ εἶναι πολὺ πιὸ ἐνδιαφέρων γιὰ μένα, παρ’ ὅλο ποὺ προφανῶς συμφωνῶ καὶ μὲ τὶς ἀπόψεις του γιὰ τὴν ἐθνικὴ στρατηγική, τὴν Τουρκία, τὴν Ε.Ε. κ.λπ. Ἀναλυτὲς γεωπολιτικῆς ὡστόσο θὰ βρεῖ κάποιος πολλούς (λέμε, τώρα), ἐνῶ φιλοσοφικὰ Κονδύλη κανέναν. Κι ἡ κριτική του στὴν παγκοσμιοποιημένη Ἀριστερά, παρ’ ὅλο ποὺ εἶναι ὁλόσωστη, χάνεται στὸ βαθμὸ ποὺ μὲ τὶς δεκαετίες ἡ Ἀριστερὰ ἐξατμίζεται καὶ γίνεται ἕνα πράγμα μὲ τοὺς Φιλελεύθερους ἢ στὸ βαθμὸ ποὺ ἐξισλαμίζεται ἡ Δύση. Παρομοίως, ἡ ἐνασχόλησή του μὲ τὴν ἑλληνικὴ «προϊστορία» (ἐθνικὴ συνέχεια, Διαφωτισμὸς κ.λπ.) βρίσκω νὰ εἶναι λιγότερο ὀρθὴ ἀπὸ τὰ φιλοσοφικά του. (Υ.Γ. Δηλαδή, δὲν συμφωνῶ μαζί του γιὰ τὸ Τρισχιλιετὲς καὶ τὴ σχέση Κράτους – Ἐκκλησίας) Τὸ κυριότερο θετικὸ στὰ «ἑλληνικὰ» γραπτά του εἶναι ἡ ἀπαξίωση τῆς ἰδέας ὅτι τὰ ἀριστερὰ καὶ φιλελεύθερα σχήματα τῆς εὐρωπαϊκῆς ἱστορίας τῶν ἰδεῶν καὶ τῆς πολιτικῆς θὰ ἔπρεπε νὰ μεταφερθοῦν αὐτούσια στὴν Ἑλλάδα. Γοῦστα εἶναι αὐτά, φυσικά, καὶ τὸ ἕνα δὲν ἀποκλείει τὸ ἄλλο οὔτε ἀντιπαρατίθεται σὲ αὐτό.

Posted in φιλοσοφίες, Αριστερά, Ελλάδα | Tagged , , , | 3 Σχόλια

Καθημερινὸ ξυδάκι

Τί κι ἂν ἀνήμπορα –δηλαδὴ ἐπικαλούμενη ἱστορικοὺς τοῦ 18ου αἰ.– χλεύασε ἡ «Καθημερινὴ» τὴν ἄποψη τοῦ Προέδρου τῆς Δημοκρατίας γιὰ τὸ Βυζάντιο; Ἂς νευριάζει κι ἂς ξεφωνίζει ὅσο θέλει. Τὸ οὐσιῶδες εἶναι ποὺ ἔσκασε ἀπὸ τὸ κακό της.

Το Βυζάντιο -το οποίο όχι μόνο δεν είναι μέρος του Μεσαίωνα αλλά, ο αντίποδάς του, κυριολεκτικώς- αφενός συντήρησε τα βασικά χαρακτηριστικά τής πολιτιστικής κληρονομιάς της αρχαίας Ελλάδας και της αρχαίας Ρώμης και, αφετέρου, μέσω της χριστιανικής διδασκαλίας και παράδοσης, την εμπλούτισε με θεμελιώδεις αρχές και αξίες, οι οποίες σήμερα συνιστούν πραγματικές αντηρίδες του ευρωπαϊκού πολιτισμού.  Πρόκειται για τις αρχές και τις αξίες του ανθρωπισμού, της αλληλεγγύης, της ειρήνης και της δικαιοσύνης, μ’ έμφαση στον άξονα της κοινωνικής δικαιοσύνης

Posted in παλιά και νέα θεότητα, φιλελεύθεροι, Ελλάδα, Ρωμανία | Tagged , , , , , | Σχολιάστε

Ἡ τύφλωση τοῦ Τειρεσία

Γιὰ τὴν τύφλωση καὶ τὴ μαντική του λέγονται διάφορες ἱστορίες. Ἄλλοι λένε, ὅτι τὸν τύφλωσαν οἱ θεοί, γιατὶ φανέρωσε στοὺς ἀνθρώπους τὰ μυστικά τους, ὁ Φερεκύδης λέει ὅτι τυφλώθηκε ἀπὸ τὴν Ἀθηνά. Γιατὶ ἡ Χαρικλὼ ἦταν ἀγαπητὴ στὴν Ἀθηνά,  κι ὁ Τειρεσίας εἶδε τὴ θεὰ ὁλόγυμνη κι ἐκείνη σκέπασε μὲ τὰ χέρια της τὰ μάτια του καὶ τὸν ἔκανε τυφλό. Κι ὅταν ἡ Χαρικλὼ τὴν παρακάλεσε νὰ τοῦ ξαναδώσει τὸ φῶς του, ἐκείνη δὲν μποροῦσε νὰ τὸ πράξει αὐτό, τοῦ καθάρισε ὅμως τὰ αὐτιὰ καὶ τὸν ἔκανε ἱκανὸ νὰ διακρίνει καὶ νὰ ἑρμηνεύει ὅλες τὶς λαλιὲς τῶν πουλιῶν καὶ τοῦ χάρισε ἕνα ραβδὶ ἀπὸ κρανιά…Ὁ Ἡσίοδος λέει ὅτι ἀντίκρυσε στὴν Κυλλήνη δυὸ φίδια ποὺ ζευγάρωναν κι ἐπειδὴ τὰ τραυμάτισε ἔγινε ἀπὸ ἄντρας γυναίκα, ἀλλὰ ὅταν ξαναεῖδε τὰ ἴδια φίδια νὰ ζευγαρώνουν καὶ πάλι ξαναέγινε ἄντρας. Γι’ αὐτὸ ὅταν ἡ Ἥρα τὸν τύφλωσε, ὅμως ὁ Ζεῦς τοῦ χάρισε τὴ μαντική.

Ἀπολλοδώρου Βιβλιοθήκη, Μετάφραση Ἀ. Παπανδρέου

Posted in Αρχαιότητα, θρησκεία | Tagged , , , , | Σχολιάστε

Τὸ Ὡραῖο ἀβγό, ἡ Ἑλένη

Ὁ Ζεῦς μεταμορφωμένος σὲ κύκνο ζευγάρωσε μὲ τὴ Λήδα, μὲ τὴν ὁποία κοιμήθηκε τὴν ἴδια νύκτα κι ὁ Τυνδάρεως … Γιὰ ν’ ἀποφύγει ἡ Λήδα νὰ κοιμηθεῖ μὲ τὸ Δία μεταμορφώθηκε σὲ χήνα, ἀλλὰ μεταμορφώθηκε κι ὁ Ζεῦς σὲ κύκνο καὶ ζευγάρωσε μαζί της. Καρπὸς αὐτῆς τῆς ἕνωσης ἦταν ἕνα αὐγό, ποὺ τὸ βρῆκε στὰ δάση κάποιος βοσκὸς καὶ τὸ παρέδωσε στὴ Λήδα. Κι αὐτὴ τὸ φύλαγε σ’ ἕνα κουτὶ κι ὅταν ἡ Ἑλένη ἐκκολάφθηκε στὸν ἀπαιτούμενο χρόνο, ἡ Λήδα τὴ φανέρωσε καὶ τὴν ἀνέτρεφε σὰ σπλάγχνο της. … Κι ἔφτασαν στὴ Σπάρτη γιὰ νὰ διεκδικήσουν τὸ χέρι τῆς Ἑλένης οἱ βασιλιάδες τῆς Ἑλλάδας … Μόλις ἄκουσε τὴ συμβουλή του ὁ Τυνδάρεως…διάλεξε γαμπρό του τὸ Μενέλαο.

Ἀπολλοδώρου Βιβλιοθήκη, Μετάφραση Ἀ. Παπανδρέου

Αὐτοὺ [ = στὸ ἱερὸ τῆς Ἰλάειρας καὶ τῆς Φοίβης] εἶναι κρεμασμένο ἀπὸ τὴν ὀροφὴ ἕνα αὐγὸ συγκρατούμενο μὲ ταινίες· λὲν πὼς εἶναι τὸ αὐγὸ ἐκεῖνο ποὺ κατὰ τὴν παράδοση εἶχε γεννήσει ἡ Λήδα

Παυσανίας, Λακωνικά, 16.1, μετάφραση Ν. Παπαχατζῆς.

 

Posted in Αρχαιότητα | Tagged , , , | Σχολιάστε

«Εἶναι μιὰ κακὴ μέρα γιὰ τὸ παγκόσμιο ἐμπόριο»

είπε ο Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, που χαρακτήρισε εντελώς απαράδεκτους τους επιβληθέντες δασμούς, προειδοποιώντας ότι μέσα στις επόμενες ώρες η ΕΕ θα ανακονώσει αντίμετρα.

Ἀλλὰ καὶ μιὰ πολὺ καλὴ μέρα γιὰ τὸ ἔθνος-κράτος. Μ’ ἀρέσει δέ, ποὺ κάτι δεξιοὶ νεοφιλελεύθεροι οἱ ὁποῖοι κατὰ τὰ ἄλλα μισοῦν τοὺς εὐρωπαϊστὲς νεοφιλελεύθερους (ΕΣΠΑτζῆδες καὶ «σοσιαλ-φιλελέδες» σὰν τὸν Γιοῦνκερ) φανερώνουν αὐθόρμητα τὴν ἰδεολογικὴ ἑνότητά τους μὲ τοὺς τελευταίους, παθαίνοντας φρίκη (καὶ οἱ τάχατες ἀντιφιλελέδες νεοφιλελεύθεροι καὶ οἱ εὐρωπαϊστὲς νεοφιλελεύθεροι) μὲ τοὺς δασμούς.

Posted in φιλελεύθεροι, Δύση, οικονομία | Tagged , , , | Σχολιάστε

Jurgen the German

Ἡ σημερινὴ διαμάχη λαϊκιστῶν – ἀντιλαϊκιστῶν στὴν Εὐρώπη, μὲ ἀφορμὴ τὴν Ἰταλία, εἶναι ἀνούσια. Αὐτοὶ ποὺ σήμερα ζητοῦν περισσότερα μέτρα κι ἀπειλοῦν τοὺς Ἰταλοὺς κ.ἄ., τὸ 2000 ζητοῦσαν νὰ δοθοῦν περισσότερα δάνεια σὲ ὅσο πιὸ πολλοὺς γίνεται. Οἱ ἀντιλαϊκιστὲς τοῦ σήμερα ἦταν οἱ χθεσινοὶ λαϊκιστές. Οἱ σημερινοὶ λαϊκιστὲς ὅμως, κι αὐτοὶ ἔχουν γλυκαθεῖ ἀπὸ τὴν μεταπολεμικὴ καλοπέραση. Δὲν πιστεύουν ὅτι ἡ Δύση πεθαίνει κι ὅτι δὲν θὰ μπορεῖ νὰ δικαιοῦται τὸ ἴδιο ἐπίπεδο εὐημερίας. Θεωροῦν ἀνθρώπινο δικαίωμα τὴν διαβίωση εὐρωπαϊκοῦ ἐπιπέδου. Ὡστόσο, δὲν ὑπάρχουν οὔτε μαγικὲς λύσεις οὔτε πεπατημένη ὁδός, δηλαδὴ οὔτε ἡ λιτότητα θὰ ἔχει ἀποτέλεσμα θετικό, γιατὶ τὰ προβλήματα δὲν εἶναι ἁπλῶς οἰκονομικοῦ χαρακτήρα. Ἡ Δύση μετὰ τὶς εἰσβολὲς τοῦ 400 μ.Χ. ἔκανε 2-3 αἰῶνες νὰ σταθεροποιηθεῖ καὶ 6 αἰῶνες νὰ ξεκινήσει τὴν ἀνοδική της πορεία. Στὴν Ὕστερη Νεοτερικότητα, αὐτὸ μπορεῖ νὰ βαστάξει λίγο, π.χ. 1 αἰώνα ὥσπου νὰ ἀποκατασταθεῖ κάποια σταθερότητα. Κι ὅπως ἔχει εἰπωθεῖ, δὲν ὑπάρχει λόγος γιὰ νὰ ἐπιδειχθεῖ ἀτομικὴ ἐγωιστικὴ ὀρθολογικότητα ὅταν ἀναμένεται ὅτι τὰ θετικὰ ἀποτελέσματά της θὰ φανοῦν σὲ διάστημα μεγαλύτερο μιᾶς ἀνθρώπινης ζωῆς ἢ μεγαλύτερο τῆς ζωῆς τῶν ἄμεσων ἀπογόνων. Γι’ αὐτό, ἂς τὸ διασκεδάσουμε, τουλάχιστον:

Posted in Γερμανία, Δυτικοί | Tagged , | Σχολιάστε

Ὁ Αὔγουστος καὶ ἡ ρωμαϊκὴ φυγοτεκνία

Προσέξτε πῶς ἀντιμετωπίζει ὁ αὐτοκράτορας Αὔγουστος τὴν φυγοτεκνία: Ὡς θρησκευτικῆς φύσης ἔγκλημα. Ὁ Αὔγουστος ἀπευθύνεται στοὺς Ρωμαίους:

Πηγή

Yet, if one were to name over all the worst crimes, the others are as naught in comparison with this one you are now committing, whether you consider them crime for crime or even set all of them together over against this single crime of yours. 2 For you are committing murder in not begetting in the first place those who ought to be your descendants; you are committing sacrilege in putting an end to the names and honours of your ancestors; and you are guilty of impiety in that you are abolishing your families, which were instituted by the gods, and destroying the greatest of offerings to them, — human life, — thus overthrowing their rites and their temples. 3 Moreover, you are destroying the State by disobeying its laws, and you are betraying your country by rendering her barren and childless; nay more, you are laying her even with the dust by making her destitute of future inhabitants. For it is human beings that constitute a city, we are told, not houses or porticos or market-places empty of men […] «Indeed, it was never permitted to any man, even in olden times, to neglect marriage and the begetting of children; but from the very outset, when the government was first established, strict laws were made regarding these matters, and subsequently many decrees were passed by both the senate and the people, which it would be superfluous to enumerate here. I, now, have increased the penalties for the disobedient, in order that through fear of becoming liable to them you might be brought to your senses; and to the obedient I have offered a more numerous and greater prizes than are given for any other display of excellence, in order that for this reason, if for no other, you might be persuaded to marry and beget children. 6 Yet you have not striven for any of the recompenses nor feared any of the penalties, but have shown contempt for all these measures and have trodden them all underfoot, as if you were not living in a civilized community. You talk, forsooth, about this ‘free’ and ‘untrammelled’ life that you have adopted, without wives and without children; but you are not a whit better than brigands or the most savage of beasts.  For surely it is not your delight in a solitary existence that leads you to live without wives, nor is there one of you who either eats alone or sleeps alone; no, what you want is to have full liberty for wantonness and licentiousness. 2 Yet I allowed you to pay your court to girls still of tender years and not yet ripe for marriage, in order that, classed as prospective bridegrooms, you might live as family men should; and I permitted those not in the senatorial order to wed freedwomen, so that, if anyone through love or intimacy of any sort should be disposed to such a course, he might go about it lawfully. 3 And I did not limit you rigidly even to this, but at first gave you three whole years in which to make your preparations, and later two. Yet not even so, by threatening, or urging, or postponing, or entreating, have I accomplished anything. 4 For you see for yourselves how much more numerous you are than the married men, when you ought by this time to have provided us with as many children besides, or rather with several times your number. How otherwise can families continue? How can the State be preserved, if we neither marry nor have children? For surely you are not expecting men to spring up from the ground to succeed to your goods and to the public interests, as the myths describe! And yet it is neither right nor creditable that our race should cease, and the name of Romans be blotted out with us, and the city be given over to foreigners — Greeks or even barbarians. 6 Do we not free our slaves chiefly for the express purpose of making out of them as many citizens as possible? And do we not give our allies a share in the government in order that our numbers may increase? And do you, then, who are Romans from the beginning and claim as your  ancestors the famous Marcii, the Fabii, the Quintii, the Valerii, and the Julii, do you desire that your families and names alike shall perish with you? 1 Nay, I for my part am ashamed that I have been forced even to mention such a thing. Have done with your madness, then, and stop at last to reflect, that with many dying all the time by disease and many in war it is impossible for the city to maintain itself, unless its population is continually renewed by those who are ever and anon to be born. 2 «And let none of you imagine that I fail to realize that there are disagreeable and painful things incident to marriage and the begetting of children. But bear this in mind, that we do not possess any other good with which some unpleasantness is not mingled, and that in our most abundant and greatest blessings there reside the most abundant and greatest evils. 3 Therefore, if you decline to accept the latter, do not seek to obtain the former, either, since for practically everything that has any genuine excellence or enjoyment one must strive beforehand, strive at the time, and strive afterwards. But why should I prolong my speech by going into all these details? Even if there are, then, some unpleasant things incident to marriage and the begetting of children, set over against them the advantages, and you will find these to be at once more numerous and more compelling. 4 For, in addition to all the other blessings that naturally inhere in this state of life, the prizes offered by the laws should induce each other to obey me; for a very small part of these inspires many to undergo even death. And is it not disgraceful that for rewards which lead others to  sacrifice even their lives you should be unwilling either to marry wives or to rear children?

1 «Therefore, fellow-citizens, — for I believe that I have now persuaded you both to hold fast to the name of citizens and to secure the title of men and fathers as well, — I have administered this rebuke to you not for my own pleasure but from necessity, and not as your enemy nor as one who hates you but rather loving you and wishing to obtain many others like you, in order that we may have lawful homes to dwell in and houses full of descendants, so that we may approach the gods together with our wives and our children, and in partnership with one another may risk our all in equal measure and reap in like degree the hopes we cherish in them. How, indeed, could I be a good ruler over you, if I could endure to see you growing constantly fewer in number? 3 How could I any longer be rightfully called father by you, if you rear no children? Therefore, if you really hold me in affection, and particularly if you have given me this title not out of flattery but as an honour, be eager now to become both men and fathers, in order that you may not only share this title yourselves but may also justify it as applied to me.»

Ἐδῶ, ὁ Δίων Κάσσιος παραθέτει διάφορα σχετικὰ μέτρα τοῦ Αὔγουστου:

10 1 Such were his words to the two groups at that time. Afterwards he increased the rewards to those who had children and in the case of the others made a distinction between the married men and the unmarried by imposing different penalties; furthermore, he granted a year’s time to those who were remiss in either respect, in which to obey him and thus escape the penalties. 2 Contrary to the Lex Voconia, according to which no woman could inherit property  to the value of more than one hundred thousand sesterces, he permitted some women to inherit larger amounts; and he granted the Vestal Virgins all the privileges enjoyed by women who had borne children. 3 Later the Lex Papia Poppaea was framed by Marcus Papius Mutilus and by Quintus Poppaeus Secundus, who were consuls at the time for a part of the year. Now it chanced that both of them were not only childless but were not even married, and from this very circumstance the need of the law was apparent. These were the events in Rome.

Πάντως, ἡ πρόβλεψη τοῦ Αὔγουστου (βλ. παραπάνω) ἐπαληθεύτηκε: Τὸ ὄνομα τῶν Ρωμαίων πέρασε στοὺς Ἕλληνες.

 

 

Posted in Αρχαιότητα, Ρωμαίοι, ιστορία, κοινωνία | Tagged , , , , , | Σχολιάστε

Κυττάζω ἢ κοιτάζω

Πηγή

1η Σχολή

Βερναρδάκης [Ν. Ημέρα 1885, – Φιλήντας Γλωσσογνωσία – Ανδριώτης – Κουκουλές

Το ετυμολογουν από το «κοίτη» (χώρος ή έπιπλο όπου κοιμάται κανείς), όπου ξαπλωμένος παρατηρούσε ο στρατιώτης, φρουρός ή φύλακας.

2η Σχολή

Χατζηδάκης [«Μεσαιωνικά και Νέα Ελληνικά» ], και ο Αδαμάντιος Κοραής [«Πρόδρομος Ελλ. Βιλιοθήκης»]

απο το κυπταζω (βλ.  Πατάκη-Τζιράκη «Λεξικό Ρημάτων της Αρχαίας Ελληνικής» στη λ.  κυπταζω =κύπτω, ερευνώ)

Ας δουμε τον Σταματακο [Λεξικό της Αρχαίας Ελληνικής σ.560]
Κυπτάζω, μέλ. -άσω. Θαμιστικόν του κύπτω= Κύ­πτω συνεχώς, σκαλίζω, μικροπραγμονώ, εξετάζω, ερευνώ λεπτομερώς γύρω από τι. πρβλ. κυττάζω).

Και αυτόθι [σ. 537]
Κοιτάζω βάλλω τινά εις την κοίτη (τ.ε. κλινην , να κοιμηθεί) κατακοιμίζω.

Το δικό μου σχόλιο

Ασχετα απο τους νεολεληνίζοντας γλωσσαμύντορες που αυθαίρετα γράφουν ότι τους κατεβάζει η κούτρα τους, ερωτώ τον νοήμονα αναγνώστη : « Η παρατήρηση, σαν ενέργεια, έχει περισσότερη σχέση με τον ύπνο (κοιτάζω) η με το σκύψιμο (κυττάζω<κυπταζω) που κάνει κάποιος για να πλησιάσει το αντικείμενο που προτίθεται να παρατηρήσει;»

Posted in παιδεία, γλώσσα | Tagged | Σχολιάστε

Ὅλα γιὰ τὸ πτυχίο (τῆς τρέλλας)

Στὴν Ἑλλάδα δὲν χρειάζεσαι πτυχίο γιὰ νὰ γίνεις ὑπουργός Παιδείας, ἀλλὰ στὴν Τουρκία τὸ χρειάζεσαι γιὰ Πρόεδρος.

Στὴν Τουρκία, ὡστόσο δὲν θὰ ἀκουγόταν ποτὲ ὡς ἐπιχείρημα αὐτὸ ποὺ λέγεται στὰ σοβαρὰ στὴν Ἑλλάδα, ὅτι «Η Αθήνα δεν έχει τον απαιτούμενο αριθμό φαντάρων γιατί το Πεντάγωνο μετακινεί φαντάρους στα σύνορα για τις ανάγκες του ελληνοτουρκικού ανταγωνισμού, για τις ΑΟΖ και τις πετρελαϊκές εταιρείες«. Αὐτὸ ἔλειπε δά, νὰ τεθοῦν σὲ προτεραιότητα οἱ στρατιωτικὲς ἀνάγκες στὸν Ἔβρο καὶ τὸ Αἰγαῖο μπροστὰ στὶς ἐπείγουσες ἀνάγκες τῶν στρατιωτῶν ἀρτοποιῶν στὴν Ἀθήνα. Γιὰ ποιὸ λόγο ὑπάρχει ὁ Στρατὸς ἂν ὄχι γιὰ τὸ ψωμί του; ♯Γιὰ τ’ ♬ ἀφέντη ♫ τὸ ψωμί… Κυριολεκτικά!.. Ἐθνικιστὲς ἐπαρχιῶτες, θέλετε καὶ φαντάρους ἐκτὸς Ἀθήνας.

Ἄλλωστε, δὲν πρέπει νὰ διαλέξεις ὡς μαθητὴς τὸ στρατό, π.χ. τὴ Σχολὴ Εὐελπίδων, γιατὶ ἐκεῖ ὄχι μόνο θὰ εἶσαι «Στρατιωτάκι Ακούνητο για το ΝΑΤΟ και τον Ευρωστρατό…Αναλώσιμος για τις ΑΟΖ και τα πετρελαϊκά κοιτάσματα, για τα συμφέροντα του Λάτση και του Βαρδινογιάννη…Ότι βάψεις [sic] τα χέρια σου στα αίμα του λαού της Λιβύης, του Αφγανιστάν, των λαών της Αφρική [sic] και των Βαλκανίων…Ότι θα κυνηγάς Πρόσφυγες και Μετανάστες… Ότι θα σπας ένοπλα Εργατικές Απεργίες και θα καταστήλλεις [sic] κοινωνικά κινήματα που θα τα θεωρείς και αντιμετωπίζεις ως Εσωτερικό Εχθρό και Ασύμμετρη Απειλή…», ἀλλὰ σοῦ κάνουν καὶ καψώνια γιὰ νὰ γίνεις ὅλα αὐτά.

Ποῦ πῆγαν αὐτοὶ οἱ εὐλογημένοι στρατοί, τροτσκιστικοὶ Ἐρυθροί, ἢ ἄλλων σοσιαλιστικῶν χωρῶν, ὅπου οἱ ἐξυπηρετικοὶ φαντάροι μὲ τριαντάφυλλα στὰ ὅπλα βοηθοῦσαν μεταναστάκια νὰ διασχίσουν τὰ σύνορα τοῦ Ἀν. Βερολίνου, καὶ περνάγανε ἀπέναντι στὸ δρόμο τὶς γριές; Καὶ ποῦ εἶναι αὐτὲς οἱ Ἐργατικὲς Ἀπεργίες (σὲ μιὰ χώρα ἀνέργων) ποὺ θὰ τὶς σπάσει ἔνοπλα ὁ Εὔελπις; Ὁ ὁποῖος δὲν ἱκανοποιεῖται βέβαια μὲ τὴν Ἑλλάδα, ἀλλὰ θέλει ἡ Ἑλληνικὴ Κοσμοκρατορία νὰ ἁπλωθεῖ ἀπὸ Λιβύη ὣς Ἀφγανιστάν (μὲ τὴ βοήθεια τῶν ΗΠΑ καὶ σὲ βάρος τῶν ἀθώων Ρώσων, φυσικά, ποὺ δικαιολογημένα κάνουν σύμμαχο τὴν Τουρκία), γιατὶ διψᾶ μὲ αἷμα -ὁ τωρινὸς μαθητής: Αἴ, βλέπει καὶ τόσα σπλάτερ κάθε Παρασκευή, λογικὸ εἶναι νὰ ἐπιθυμεῖ αἱμοβόρα ἐπαγγέλματα ἀντὶ τὰ ταπεινὰ προλεταριακὰ ποὺ ἐνισχύουν τὶς τάξεις τοῦ προλεταριάτου.

Ὅπως συνοψίζουν τὴ γραμμή τους (μὲ κόκκινο):

ΣΥΝΑΔΕΛΦΟΙ ΑΝΤΙΣΤΑΘΕΙΤΑΙ – Ενωθείτε Μαζί μας

Posted in τυχαίο, Αριστερά, Τούρκοι, κοινωνία | Tagged , , , | Σχολιάστε

σὰν ἀπὸ θαῦμα

Ἡ Ἅλωση, 565 χρόνια τώρα, παραμένει τόσο ἀπίστευτη, γιὰ ὅλους, ὥστε κι οἱ σημερινοὶ Τοῦρκοι παρουσιάζουν τοὺς Ὀθωμανοὺς νὰ τρέχουν ἔφιπποι πάνω στὴ θάλασσα, στὸν Βόσπορο καὶ τὸν Κεράτιο, σὰ θαῦμα.  Σατανικό, θὰ ἔλεγε κάποιος. Κι οἱ ἴδιοι δὲν μποροῦν νὰ πιστέψουν ὅτι τοὺς ἔτυχε αὐτὸ τὸ παγκόσμιο Λόττο. (Καὶ ἂς μὴν ἐκλάβει κάποιο βλῆτο τὸ βίντεο ὡς ἐθνικισμὸ τοῦ Ἐρντογάν -ὅλοι οἱ Τοῦρκοι τὸ ἴδιο βίντεο θὰ ἔφτιαχναν, ἴσως νὰ μὴν ἔβαζαν γκρίζους λύκους νὰ τρέχουν μαζὶ μὲ τοὺς ἱππεῖς.) Σὲ κάθε περίπτωση, εἶναι τόσο ἀπίστευτη –δὲν λησμονῶ τὸ γεγονὸς τῆς προηγηθεῖσας περικύκλωσης τῆς Πόλης καὶ τὴν προηγηθεῖσα ἀπώλεια τῆς Μικρασίας 1-2 αἰῶνες πρίν, ἀλλὰ τὸ συμπεριλαμβάνω στὸ «θαῦμα»–, ὥστε αὐτὴ τὴν ἔκπληξη κι ἄρνηση νὰ τὸ ἀποδεχτοῦν ἐκφράζουν τὰ δημοτικὰ τραγούδια μας. Τραγούδια ποὺ τραγουδιόταν 30, 50, 100 χρόνια πρίν, δείχνουν τέτοιο σὸκ σὰν νὰ πρόκειται γιὰ τραγούδια τοῦ 1454. Ὅσοι παραμένουν Ἕλληνες, θὰ συνεχίσουν νὰ τὸ ἀρνοῦνται. Ἔστω καὶ στὰ λόγια, ἔστω κι ὡς ἰδέα.

Υ.Γ. Τὸ βίντεο εἶναι κρατικό, ἐπίσημο ὅσο δὲν γίνεται ἄλλο.

Posted in 1453, Ελλάδα, Ρωμανία, Τούρκοι | Tagged , , , , | Σχολιάστε

«Ἐμεῖς δὲ θέλουμε τζαμιά» – Σκύρος, θρῆνος τῆς Ἅλωσης

Εμείς -μάνα μ’ – δε θέλουμε τζαμιά, χοτζάδες να λαλούνε,

μον’ θέλουμε τ’ Αγιά-Σοφιά, το μέγα μοναστήρι

Posted in 1453, Ελλάδα, Ισλάμ, Ρωμανία, Τούρκοι, μουσική | Tagged , , , , | Σχολιάστε

Ἀρχαῖα σπίτια

Μὲ αὐλή. Μὲ ψηλοὺς τοίχους ποὺ ἀποκλείουν τὴ θέα τῶν περαστικῶν στὴν αὐλή. Τὰ παράθυρα κοιτοῦν στὴν αὐλὴ καὶ ὄχι πρὸς τὰ ἔξω. (Τὸ βίντεο κάνει λάθος, ἐδῶ.) Οἱ ἐργασίες (μαγείρεμα) γίνονται στὴν αὐλή. Ἂν σὲ μερικοὺς θυμίζει τὰ ἑλληνικὰ σπίτια στὰ χωριὰ τῆς Β. Ἑλλάδας πρὸ τοῦ ’90 καὶ τοῦ γκρεμίσματος τῶν ψηλῶν τοίχων (καὶ τῆς ἀντικατάστασής τους μὲ κάγκελα), δὲν ἔπεσαν καὶ πολὺ ἔξω.

Posted in παράδοση, παλιά και νέα θεότητα, Αρχαιότητα, Ελλάδα | Tagged , , | Σχολιάστε

Ἀθήνα 1924

Ἡ Ἀθήνα στὰ 1924. Τὸ Ὄνειρο ἔχει τελειώσει, πρόκειται νὰ χλευάζεται ἐς ἀεί. Σκοπὸς τῆς ζωῆς μας: Νὰ πᾶμε ὅλοι στὴν Ἀθήνα, γιὰ νὰ ξεβλαχέψουμε, καὶ νὰ γνωρίσουμε σὲ βάθος τὴν εὐρωπαϊκὴ φιλοσοφία, τέχνες, γράμματα. 1.500 χρόνια ἱστορίας πρόκειται νὰ ξαναγραφοῦν ὡς γελοία ἠλιθιότητα. Τὸ ἔθνος-πόλη γεννήθηκε.

Posted in παλιά και νέα θεότητα, Αθήνα, Ελλάδα, κοινωνία | Tagged , | Σχολιάστε

Σταυροί

τοῦ αὐτοκράτορα ἢ τοῦ ἐρημίτη ἢ

Ἡ ἄποψη ὅτι κάθε τὶ ποὺ καθένας ὑφίσταται εἶναι ταιριαστὸ γιὰ αὐτόν, καὶ τίποτε λιγότερο ὀδυνηρὸ δὲν ὑπάρχει. Τέλος πάντων: Γιατί, σάμπως οἱ ὀρθολογικὲς ἑρμηνεῖες, τὰ  Ἀόρατα Χέρια μὲ τοὺς ἀόρατους (ὄντας ἀνύπαρκτους) Νόες καὶ τὰ πενταετὴ πλάνα ἢ τὶς ἐναλλακτικὲς-ἀναρχικὲς παρλαπίπες κι ἀγωνιστικὲς ἀγαποσύνες, εἶναι πιὸ ἀξιόπιστα ἢ λιγότερο παρανοϊκά;

Συνεπῶς: Μιὰ ποὺ στὴν Ρωσία φτιάχνουν τέτοια τέλεια βίντεο (μαζὶ μὲ S-400 γιὰ τὴν Τουρκία), ἐμᾶς –στὴν Ἑλλάδα– μήπως ὁ σταυρός μας (ἢ μήπως ἡ τιμωρία μας; ) εἶναι νὰ βλέπουμε τὸν Κυνόδοντα, τὶς γκέη (ἐννοῶ χαρούμενες) σειρὲς τοῦ MEGA καὶ τὶς ἀναρχικὲς φεμινίστριες – ἀντισπισίστριες, ὅπου κι ἂν γυρίσει τὸ τυφλὸ βλέμμα μας;

Posted in φιλοσοφίες, θρησκεία | Tagged , | 16 Σχόλια

Συρακοῦσες – λατομεῖα

Μιὰ τακτικὴ ἀπεξάρτησης ἀπὸ τὴν Ε.Ε. προϋπέθετε δύο πράγματα, γιὰ νὰ εἶναι πειστικὴ ὡς πολιτικὴ πρόταση. Ἀφενὸς καὶ προφανῶς μιὰ σχετικὴ σοβαρὴ οἰκονομικὴ προετοιμασία κάποιων χρόνων, πράγμα ποὺ πάντα ἔλειπε -ἀκόμη καὶ ὡς ἰδέα, τότε. Ἀφετέρου, τὴν κατάλληλη στιγμὴ γιὰ ἐπιλογὴ τῆς ἀπεξάρτησης. Ἡ στιγμὴ ἐκείνη δὲν θὰ μποροῦσε νὰ εἶναι ἄλλη ἀπὸ τὴ στιγμὴ ποὺ 2-3 μεγάλες εὐρωπαϊκὲς χῶρες θὰ ἔφευγαν ἀφήνοντας μόνη της τὴ Γερμανία. Γιατὶ τότε ἡ μικρὴ Ἑλλάδα δὲν θὰ ἐμφανιζόταν ὡς τεμπελχανὰς ἀποστάτης, μόνη της ἐνάντια στὴν καθυποταγμένη Εὐρώπη, ὅπως ἐμφανίστηκε, ἀλλὰ ὅτι δῆθεν «ἀκολουθεῖ τὴν εἰμαρμένη» καὶ τὴ πολιτικὴ μόδα. Πάνω της δὲν θὰ ξέσπαγε ἡ ναζιστικὴ κακία τῆς Γερμανίας – τουλάχιστον ἀποκλειστικὰ ἢ κύρια, γιατὶ ἡ Γερμανία θὰ εἶχε ἄλλους ἐχθροὺς νὰ καταπολεμήσει. Αὐτὰ φυσικά, δὲν τὰ λέω ἐγὼ τώρα -τὰ λέγαν ἄλλοι, τότε, κι ὅλος ὁ ψεκασμένος κόσμος τοὺς κατηγοροῦσε. Τώρα, ποὺ τὸ Τρομερὸ ἔχει συμβεῖ, οἱ εὐκαιρίες εἶναι φυσικὰ ἀνούσιες, καὶ δὲν εἶναι κἂν εὐκαιρίες, ὅπως οἱ ἀντιευρωπαϊστὲς θὰ ἤθελαν.

Posted in πολιτικά, Γερμανία, Δύση, Ελλάδα | Tagged , , | Σχολιάστε

Διαστρεβλώσεις τῆς ἑλληνικῆς αἰσθητικῆς

Ὁ Μεταξᾶς τὸ 1938 διέταξε νὰ ἀποχρωματιστοῦν τὰ σπίτια τῶν Κυκλάδων καὶ νὰ βαφτοῦν ὅλα ἄσπρα, μὲ ἀσβέστη, ἔπειτα ἀπὸ τὶς συμβουλὲς ἑνὸς διάσημου δυτικοῦ ἀρχιτέκτονα, τοῦ φιλοχιτλερικοῦ Le Corbusier. Ἡ πραγματικότητα εἶναι ὅτι τὰ σπίτια τῶν Κυκλάδων ἦταν βαμμένα μὲ μύρια ὅσα χρώματα. Σήμερα, ἡ χολέρα τοῦ λευκοῦ ἔχει καταβροχθίσει τὰ πάντα. Ἀκόμη καὶ περιοχὲς ποὺ εἶχαν προστατευτεῖ ἀπὸ τέτοιες ἐπεμβάσεις, ὅπως ἡ ἠπειρωτικὴ ΒΔ Ἑλλάδα (Δ. Μακεδονία, Ἤπειρος) κ.ἀ., γέμισαν μὲ ἄσπρα χρωματισμένα κτήρια, γιατὶ «τὸ πορτοκαλί, τὸ μὼβ καὶ τὸ πράσινο εἶναι τούρκικα χρώματα».

Παλαιότερη διαστρέβλωση, τῆς ἀρχαίας αἰσθητικῆς αὐτὴ τὴ φορά, εἶχε συμβεῖ μὲ τὸν ἱστορικὸ τῆς τέχνης Winckelmann, ποὺ στὰ μέσα περίπου τοῦ 18ου αἰ. φαντάστηκε ὅτι τὰ ἀρχαῖα καὶ ρωμαϊκὰ ἀγάλματα καὶ ἡ γλυπτικὴ ἦταν ἀχρωμάτιστα, λευκὰ μάρμαρα, καὶ ἐξύμνησε τὴ λευκότητά τους. Στὴν πραγματικότητα, ὅπως ἔδειξαν οἱ μεταγενέστερες ἀρχαιολογικὲς ἔρευνες, οἱ Ἕλληνες καὶ ἐνίοτε οἱ Ρωμαῖοι ἔβαφαν τὰ γλυπτά τους (ἀγάλματα καὶ μή). Ἀκόμη κι ὁ Παρθενώνας ἦταν βαμμένος γαλάζιος, ἡ ὀροφή του τουλάχιστον. Ὡστόσο, ἡ αἰσθητικὴ ἀντίληψη περὶ λευκοῦ χρώματος δὲν σταμάτησε, δὲν διακηρύχθηκε ὡς ἕνα ἀκόμα ψέμα τοῦ Διαφωτισμοῦ καὶ τοῦ Γερμανισμοῦ γιὰ τὸν Ἑλληνισμό, ἀλλὰ ὑφίσταται ἀκόμα στὶς φαντασιώσεις Ἑλλήνων καὶ τουριστῶν.

Μιὰ πιὸ ἄγνωστη περίπτωση παραχάραξης εἶναι αὐτὴ τῆς ὅψης τῶν βυζαντινῶν κτηρίων. Οἱ Βυζαντινοί, συχνὰ ἔκτιζαν μὲ τοῦβλα τὰ κτίσματά τους (ἀνάκτορα κ.λπ.) καὶ προτιμοῦσαν νὰ τὰ ἐπενδύουν μὲ μάρμαρο (ὀρθομαρμάρωση) ἤ, ἐναλλακτικά, τὰ ἐπέχριαν μὲ ἀσβέστη καὶ τὰ ἔβαφαν. Ὅμως, μὲ τὴν πάροδο τοῦ χρόνου, μὲ σεισμοὺς κ.λπ., τὰ κτίσματα κατέρρεαν, τὰ μάρμαρα ἔπεφταν ἀπὸ τοὺς ἐναπομείναντες τοίχους καὶ λεηλατοῦνταν, ὁ ἀσβέστης ἔπεφτε κι αὐτός. Ἔμεινε σήμερα, μόνο τὸ κοκκινωπὸ τοῦβλο. Ἔτσι, οἱ σημερινοὶ ἀρχιτέκτονες ἔμειναν μὲ τὴν ἐντύπωση πὼς αὐτὸ εἶναι ἡ ἀρχική, βυζαντινὴ ἀρχιτεκτονικὴ πρόταση γιὰ τὴν ἐμφάνιση τῶν κτηρίων. Κατὰ συνέπεια, ἄρχισαν νὰ χτίζουν δῆθεν βυζαντινότροπα δημόσια κτήρια μὲ γυμνὸ τὸ τοῦβλο. Παραδείγματα ἔχουμε στὴ Θεσσαλονίκη δύο, τὸ Μέγαρο Μουσικῆς καὶ τὸ Βυζαντινὸ Μουσεῖο.

Ἡ ζημιὰ βεβαίως, συνεχίζεται. Ὄχι μόνο γιατὶ ἡ ἀντίκρουσή της δὲν περνάει στὸ χῶρο τῆς ἐκπαίδευσης, ἀλλὰ γιατὶ οἱ ἀρχιτέκτονες στὴν Ἑλλάδα (προσοχή: δὲν λέω ἕλληνες ἀρχιτέκτονες) ἔχουν ἄλλους καημούς: νὰ μιμηθοῦν τὴ μοντέρνα σαβούρα μὲ γυμνὰ τσιμέντα, μὲ γυαλὶ κι ἀτσάλι. Ἐπιπλέον, ὁ χρωματισμὸς τῶν κτηρίων θεωρεῖται κίτς, λοῦμπεν κατάσταση κατάλληλη μόνο γιὰ ὑπανθρωπικὲς «ἐργατικὲς κατοικίες» τοῦ ’70. Σὲ ὅλη τὴν Ἑλλάδα ἀγαποῦν τὸ λευκό.

 

 

Posted in παράδοση, παλιά και νέα θεότητα, τέχνη, Αρχαιότητα, Δυτικοί, Θεσσαλονίκη, Ρωμανία, βυζαντινή αρχιτεκτονική, ελληνορωμαϊκή τέχνη | Tagged , , , , , , , | 2 Σχόλια

Ἰρλανδία,

ὄχι πιὰ Adieu, μὰ «Ἄι σιχτίρ». Γιατὶ τὸ νόημα τῆς ζωῆς εἶναι μιὰ ἀδιάκοπη προσπάθεια νὰ ἀποφεύγουμε τὶς συνέπειες τῶν πράξεών μας -ὄχι γιὰ νὰ γλιτώσουμε τὴ ζωή μας ἀλλὰ ἁπλὰ γιὰ νὰ καλοπερνᾶμε. Νὰ κολυμπᾶμε ἀλλὰ νὰ αἰσθανόμαστε πὼς παραβιάζεται τὸ δικαίωμά μας νὰ μὴν βρεχόμαστε. Νὰ πέφτουμε ἀπὸ τὸ βράχο καὶ νὰ καταγγέλλουμε τὸ νόμο τῆς βαρύτητας ὡς φασιστικό.

Ἡ ἔσχατη ἐπίκληση εἶναι «νὰ ἐλέγχει κάποιος τὴ ζωή του». Στὸ καντιανὸ σύμπαν, ὅπου ζοῦν οἱ συντάκτες τῆς παρακάτω προκήρυξης, ὅλες οἱ ἀποφάσεις εἶναι ὀρθολογικὰ σταθμισμένες, μὲ σκοπὸ τὴ νεύρωση τοῦ ἐλέγχου καὶ τελικὰ τῆς ἐξουσίας. Ὁ ἄνθρωπος δὲν εἶναι αὐτὸ τὸ ἀπροσδιόριστο μεῖγμα στρωμάτων ἀλόγου-λογικοῦ, ἀλλὰ αὐτοκατανοεῖται ὡς Λόγος ποὺ κάθε δευτερόλεπτο μπροστὰ σὲ κάθε δίλημμα, ἀπαριθμεῖ τὰ ἄπειρα στοιχεῖα κάθε μιᾶς ἀπὸ τὶς ἀντίθετες ἀπόψεις, τὰ ζυγίζει καὶ κρίνει. Ἡ αἴσθηση ἐλέγχου δημιουργεῖ κι ἐπιτείνει τὸ αἴσθημα πληρότητας κι εὐχαρίστησης. Ὅλη ἡ ζωὴ μὲ τὰ ἀπρόσμενα καὶ τὰ τραγικά της στριμώχνεται καὶ συνοψίζεται στὴν ἀπαίτηση γιὰ ὀρθολογικὸ ἔλεγχό της, καὶ σὲ ἐπιθυμίες – δικαιώματα. Ὁδηγεῖς καὶ ἔρχεται κατὰ πάνω σου ἡ νταλίκα. Περπατᾶς κι ἐκρήγνυται μιὰ αὐτοσχέδια βόμβα, εἶσαι στὸ ἀστικὸ κι ὁ ὁδηγὸς φρενάρει ἀπότομα: Τί σημασία ἔχουν ὅλα αὐτά! Σημασία ἔχει νὰ ἐλέγχεις τὴ ζωή σου ὅσο μπορεῖς!

αναρχικές φεμινίστριες

Διανθισμένη πίσω ἀπὸ ρητορεῖες γιὰ τὴν ἀνυπεράσπιστη ἔγκυο. Λὲς καὶ ἡ σκληρότητα τῆς κοινωνίας ἢ ἡ ἀδιαφορία τοῦ καλοπερασάκια ἐραστῆ δικαιολογεῖ (ἄλλο αἰτιολογῶ κι ἄλλο δικαιολογῶ) τὴ σκληρότητα πρὸς τὸν ἀμέσως ἑπόμενο ἀδύναμο, πράγμα ποὺ συνιστᾶ ἕνα πραγματικὸ λογικὸ ἅλμα στὴν ἐπιχειρηματολογία. Ὁ νόμος τοῦ ἰσχυρότερου. Πῶς μιλᾶνε μετὰ γιὰ «ταξικὴ» κ.ἄ. ἐκμετάλλευση; ἀφοῦ ἔτσι εἶναι ὁ νόμος τῆς ζωῆς: νὰ ποδοπατᾶ ὁ ἰσχυρὸς τὸν ἀνίσχυρο, ἀπὸ τὸν καπιταλιστὴ ὣς τὴν ἔγκυο ποὺ κάνει ἔκτρωση. Ὁ καθένας ἐκτείνει τὴν θέλησή του γιὰ δύναμη μέχρι ἐκεῖ ποὺ τὸν πάει. Ἡ ἐπίκληση γιὰ ἔλεος αὐτοκαταργεῖται.

Ἡ ἐπιχειρηματολογία ὑπὲρ τῆς νόμιμης ἔκτρωσης εἶναι «κυκλική». Δηλαδή, παλιότερα οἱ συνεπεῖς ὑπεραπιστές της ἔλεγαν ὅτι τὸ ἔμβρυο δὲν εἶναι παιδί, δὲν εἶναι ἄνθρωπος, κι ἔτσι ἡ ἔκτρωση δικαιολογεῖται. Σήμερα, ἀντιθέτως, λένε ὅτι ἡ βρεφοκτονία εἶναι ἁπλὰ ἡ ἔσχατη μορφὴ ἔκτρωσης. Μένει κάποιος μὲ τὴν ἀπορία ἂν ἡ ἐπιχειρηματολογία βασίζεται στὴ διάκριση «καλὴ ἔκτρωση – κακὴ βρεφοκτονία» ἢ στὸ «δὲν τρέχει τίποτε μὲ τὴν βρεφοκτονία γιατὶ εἶναι ἔκτρωση». Τὸ λογικὸ ἀδιέξοδο εἶναι προφανές: μὲ τὸ δεύτερο, πρόσφατο ἐπιχείρημα καταργεῖται ἡ διάκριση τοῦ πρώτου, παλαιότερου ἐπιχειρήματος, ποὺ δικαιολογοῦσε τὴν ἔκτρωση. Μιλᾶμε γιὰ ἕναν ὁλόκληρο πολιτισμὸ σοφιστῶν δολοφόνων (λὲς καὶ δὲν θὰ μποροῦσε νὰ δοθεῖ τὸ βρέφος γιὰ υἱοθεσία σὲ στείρους γονεῖς), ποὺ μάχαιρα ἔδωσε μάχαιρα θὰ λάβει. Καλῶς ἦρθες στὴν Κόλαση, Ἰρλανδία.

Posted in παλιά και νέα θεότητα, Αριστερά, Δυτικοί, Δύση, κοινωνία | Tagged , , , , | 1 σχόλιο

βελουτέλα

 

 

Posted in τυχαίο, Ελλάδα, κοινωνία | Tagged , | Σχολιάστε

Βιβλία στὴν πυρά

Βλέπουμε ὅτι ἡ θεωρία πὼς ἡ Ρωμαϊκὴ Αὐτοκρατορία γίνεται μισαλλόδοξη – «μονόδοξη» μόνο ἀπὸ τὰ μέσα τοῦ 3ου αἰ. καὶ μετά, ἔχει κάποια προβλήματα. Ἕνα ἀπὸ αὐτὰ ἔγκειται στὸ γεγονὸς ὅτι βιβλία μὲ μὴ ἀρεστὲς ἀπόψεις καίγονταν ἤδη ἀπὸ τὰ τέλη τοῦ 2ου αἰ. Παραλείπω τὶς διώξεις Ἑβραίων καὶ Ἐθνικῶν Γαλατῶν (Δρυίδων) κατὰ τὸν 1ο αἰ.

Βλ. J. Hahn, Public Rituals of Depaganization in Late Antiquity, στό: A. Busine (ἐκδ.), Religious Practices and Christianization of the Late Antique City (4th – 7th cent.), Leiden 2015, 133:

In Rome, such a procedure may have been applied for the first time in 181 BC when the senate ordered the burning of several newly discovered religious books, supposed to be writings of legendary king Numa, because they threatened to “dissolve religion”. Various other instances of public bookburning are on record in Republican and Imperial times. In all cases the public rite of burning was made a spectacle and represented a ritual at a chosen public place, sometimes underlined as a religious one by the use of ritually significant material for the pyre like fig wood, or the participation of sacrificial attendants to kindle it. The destruction of divinatory and astrological writings or magical handbooks of various sorts clearly required such distinctive ritual treatment in order to give a forceful public statement of power by the perpetrators, state officials, and to prove the powerlessness of the beliefs, prophesies, incantations and charms that were being burnt. Later, Diocletian proscribed Manichaean books as a threat to society and the same happened to Christian books after the edict which started the Great Persecution.

This well established tradition was kept up by Constantine. But his first documented measures now enforced decisions of church councils. Following the renewed condemnation of the Montanist and Gnostic sects by the council of Nicaea, he suppressed their assemblies and ordered that their books should be hunted out. The wording of his rescript commanding to search for and burn the books by the pagan Porphyry and Christian Arius has survived. However, most imperial initiatives against dangerous books after Constantine apply to magical works. More remarkable is that the initiative to search for ‘heretical’ as well as magical books passes over to the Christian ecclesiastical hierachy. And it is they who most often stage the books’ public burning.

Ἐθνικοί Χριστιανοί
Θρησκευτικὰ παγανιστικὰ βιβλία Αἱρετικὰ βιβλία (Μοντανιστές, Γνωστικοί, Ἀρειανιστές)
Ἀστρολογικὰ βιβλία (πρέπει νὰ προστεθοῦν)
Μαγικὰ βιβλία Μαγικὰ βιβλία
Μαντικὰ βιβλία (πρέπει νὰ προστεθοῦν)
Βιβλία Μανιχαίων (πρέπει νὰ προστεθοῦν)
Χριστιανικὰ ἱερὰ βιβλία Ἀντιχριστιανικὰ βιβλία Ἐθνικῶν
Posted in παλιά και νέα θεότητα, Ύστερη Αρχαιότητα, Αρχαιότητα, Ρωμαίοι | Tagged , , , , | Σχολιάστε

Καστοριά ἢ ἀρχιτεκτονική

Οἱ ἀρχιτέκτονες ποτὲ δὲν ἔψαξαν γιὰ τὸ ἑλληνικὸ ἀστικὸ σπίτι, ποτὲ δὲν τὸ μιμήθηκαν ἐπίμονα (γιὰ νὰ ἔχουν δικαίωμα νὰ τὸ ξεπεράσουν προσθέτοντας καινοτομίες). Οἱ χαμουτζῆδες χαρακτήριζαν τούρκικο ὁτιδήποτε παλαιότερο τοῦ Ὄθωνα. Πέρα ἀπὸ τὰ νεοκλασσικά, τὰ ἄλλα ἦταν τούρκικα. Ἀνεξήγητο μένει πῶς οἱ κάτοικοι τῆς στέπας εἶχαν τέτοια ἀρχιτεκτονική. Ἀπαράδεκτος ἐθνικισμὸς νὰ ὑπονοήσεις καὶ νὰ κάνεις κοινὸ τόπο μέσῳ τῆς σχολικῆς έκπαίδευσης, ὅτι οἱ Τοῦρκοι ἀντέγραψαν βυζαντινοὺς τύπους κατοικίας καὶ ὅτι δὲν τοὺς ἔφεραν στὴ Σμύρνη καὶ τὴ Μακεδονία. Ὅ,τι σήμερα θεωρεῖται ἐθνικισμός, νὰ διεκδικήσεις τὴν πλήρη (στὴν ἀρχιτεκτονικὴ καὶ στὴν ἐκπαίδευση) ἀποκατάσταση τῆς «ἑλληνικότητας» καὶ βυζαντινότητας τῶν σπιτιῶν τῆς Τουρκοκρατίας, τὸν 19ο αἰ. θεωρεῖτο ἀδιανόητο ἀκόμη καὶ ὡς «ἐθνικισμός» γιατὶ τὰ σπίτια αὐτὰ δὲν θεωροῦνταν ἑλληνικά. Ἀσφαλῶς, οἱ περισσότεροι ἀρχιτέκτονες σὲ κοιτᾶνε σὰν ἐξωγήινο ὅταν τοὺς προτείνεις νὰ χτίσουν σπίτια καὶ δημόσια κτήρια ὅπως τὰ παραπάνω. Ἐνῶ ἕνα τσιμεντένιο ἔκτρωμα μὲ μέταλλο καὶ γυαλὶ σὰν διάφορα δημόσια κτήρια; -αὐτὸ παίρνει καὶ βραβεῖο ἀρχιτεκτονικῆς. Πιὸ φουκαράδες κομπλεξικοί, πεθαίνουν. Ἄλλοι ἐπικαλοῦνται τὸ κόστος -λὲς καὶ πρέπει νὰ φτειαχτοῦν μὲ τὰ ἴδια ὑλικά. Δικαιολογίες νὰ ὑπάρχουν.

kastoria_bassara

Ἀνακαινισμένο (βεβαίως, τὰ σπίτια δὲν εἶχαν ἄσπρο χρῶμα!):

sam_4862

costume_museum_in_kastoria_building

45

kastoria-lake

 

Posted in παράδοση, τέχνη, Ελλάδα, Μακεδονία, Τούρκοι | Tagged , , , | Σχολιάστε

Μιχαὴλ Ἀτταλειάτης

Εὐτυχῶς, αὐτὸς πέθανε νωρίς.

Πηγή

Στην κωμόπολη της Αλάνια (αρχαίο Κορακήσιον) στην επαρχία της Αττάλειας, τα ξενοδοχεία «χαλάλ» προσφέρουν χαλί προσευχής σε κάθε δωμάτιο, χωριστές πισίνες και οργανωμένες παραλίες για άνδρες και γυναίκες, καθώς και κοινόχρηστους «μεικτούς» χώρους για οικογένειες. Το φαγητό στον μπουφέ είναι αυστηρά «χαλάλ», σύμφωνο με τις διατροφικές απαιτήσεις του Ισλάμ, ενώ το αλκοόλ απαγορεύεται σε κάθε χώρο του ξενοδοχείου.

Στο πολυτελές ξενοδοχείο Wome Deluxe, οι πισίνες για αποκλειστική χρήση των γυναικών φρουρούνται από γυναίκες-φύλακες, ενώ η παραλία των γυναικών διαθέτει ψηλούς φράκτες, που καθιστούν αδύνατη την πρόσβαση σε άνδρες. Οσοι επιθυμούν να επισκεφθούν τις παραλίες αυτές υποχρεούνται να παραδώσουν τα κινητά τους τηλέφωνα και τις φωτογραφικές τους μηχανές στο προσωπικό. Πολλοί από τους ξένους επισκέπτες έχουν καταγωγή από τον αραβικό κόσμο, αλλά γεννήθηκαν και μεγάλωσαν στη Δυτική Ευρώπη. «Πολλές δραστηριότητες είναι πια απαγορευμένες για τις μουσουλμάνες που φορούν μαντίλα στη Γαλλία, όπως η χρήση της μαντίλας στις δημοτικές πισίνες και τις παραλίες. Μόνο εδώ μπόρεσα να βρω τόπο διακοπών που υπακούει στις μουσουλμανικές ευαισθησίες», λέει η Ριχάμπ Χασαΐν, απολαμβάνοντας το μπάνιο με τις φίλες της στη γυναικεία πισίνα του Wome Deluxe.

Ὅπως ἡ ἐξάπλωση τοῦ τροχοῦ καὶ τῆς τεχνικῆς (σίδερο) δὲν ἄλλαξε τὰ ἤθη τῶν ἀνθρώπων, ἔτσι καὶ οἱ δυτικὲς συνήθειες ἐξισλαμιζόμενες δὲν συνεπάγονται μεταμοντερνισμό, ἀλλὰ μεταμορφώνονται. Οὔτε μουσουλμάνοι ἔγιναν οἱ Βυζαντινοὶ υἱοθετώντας στοιχεῖα τῆς ἰσλαμικῆς ἀρχιτεκτονικῆς, οὔτε βυζαντινοὶ οἱ Ἄραβες ζητώντας ψηφοθέτες καὶ ἀρχαῖα βιβλία ἀπὸ τὴν Κωνσταντινούπολη. Τὸ πράγμα αὐτὸ παρατηρεῖται ἐντονότερα στὴν Τουρκοκρατία ὅπου ὑπάρχει ἕνας θαυμασμὸς γιὰ τὰ χαρέμια καὶ τὴν ἐξωτικὴ ζωὴ τῶν πασάδων ἀλλὰ ἀντιπάθεια πρὸς τὸ Ἰσλὰμ καὶ ἄρνηση ἐξισλαμισμοῦ. Ὑπάρχει διάκριση τοῦ τρόπου μὲ τὸν ὁποῖο μιὰ πολιτισμικὴ ἀνταλλαγὴ λαμβάνει χώρα: Ἐπιλεκτικὰ ἢ μὲ τάσεις ἀλλοτρίωσης. Καὶ τὰ δύο φαινόμενα παρατηροῦνται. Τὸ δεύτερο ἦταν φαινόμενο τῆς ἀποικιοκρατίας κι ἀφοροῦσε λιγοστούς. Ἴσα-ἴσα, ἡ τεχνολογία σήμερα ἐπιτρέπει νὰ ζῆς στὴ Δύση καὶ νὰ εἶναι σὰ νὰ ζῆς στὸ Κάιρο -ἀρκεῖ νὰ ὑπάρχει ἕνα γκέτο: Νὰ διαβάζεις ἀράβικα, νὰ βλέπεις ἀράβικες ταινίες, νὰ βρίσκεσαι σὲ ἕναν ἀράβικο κόσμο, νὰ ζῆς μὲ τοὺς κανόνες τοῦ ἀραβικοῦ μεσαίωνα. Ὁ τροχός Τὸ κινητὸ μπορεῖ νὰ εἶναι εὐρωπαϊκό, ἀλλὰ ὅπως φτειάχτηκαν κινεζικὰ κινητά, θὰ φτειαχτοῦν καὶ ἀραβικά. Τὸ μέσο δὲν εἶναι τὸ μήνυμα, θρησκεία καὶ ἐπιστήμη δὲν εἶναι ἀσύμβατες, ὁ μεσσιανισμὸς τῆς τεχνολογίας κανονικὰ δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ πείθει.

Posted in παράδοση, πολυπολιτισμός, Ισλάμ, Χωρίς κατηγορία, επιστήμη | Tagged , , | Σχολιάστε

στὸ ἀστικό, ἡ ἀθανασία τῆς ψυχῆς

Δίνω τὴ θέση μου στὴν καλοντυμένη γριά, στὸ ἀστικό. Μοῦ χαμογελᾶ καὶ μοῦ ἀπαντᾶ «θὰ πᾶς στὸν παράδεισο», γιὰ νὰ συμπληρώσει γελώντας «Ἐδῶ εἶναι ὁ παράδεισος κι ἡ κόλαση». Δηλαδή, ἤμουν καὶ λίγο βλάκας, ποὺ ἐκχώρησα τὸν παράδεισο τῆς θέσης στὸ ἀστικό.

Ἑτοιμόλογος δὲν εἶμαι, δὲν θυμᾶμαι ἂν εἶχα ὄρεξη γιὰ κουβέντα. Πάλι καλὰ ποὺ δὲν μὲ ρώτησε ὅπως ὁ Πορφύριος, πῶς γίνεται νὰ ἀναστηθεῖ κάποιος ποὺ τὸν εἶχε φάει ψάρι τὸ ὁποῖο κατόπιν ψαρεύτηκε καὶ φαγώθηκε ἀπὸ ἄλλον ἄνθρωπο κ.ο.κ.

Posted in τυχαίο, αθεϊσμός, θρησκεία, κοινωνία | Tagged , | Σχολιάστε

πολυγαμικὸ ὄν

Αὐτὲς τὶς διαπιστώσεις τοῦ τύπου «ὁ ἄνθρωπος εἶναι πολυγαμικὸ ὂν γιατὶ δὲν μπορεῖ νὰ μὴν ἐπιθυμεῖ διαρκῶς ὅ,τι διαφορετικό βλέπει μπροστά του -κι ὄχι τὸ ἴδιο πρόσωπο», πῶς νὰ τὶς ἐκλάβω;

Ὡς ἀντίστοιχες τῆς ἄποψης «Ὁ ἄνθρωπος εἶναι δολοφονικὸ ὂν ἐπειδὴ δὲν μπορεῖ ἀπολύτως νὰ πάψει νὰ σκέφτεται ὧρες-ὧρες ὅτι θέλει νὰ κόψει τὰ κεφάλια μερικῶν συνανθρώπων του»; Καὶ τῆς ἄποψης «Ὁ ἄνθρωπος εἶναι ἁρπακτικὸ ὂν γιατὶ δὲν μπορεῖ νὰ μὴν θέλει τὰ ἀγαθὰ τῶν ἄλλων»;

Posted in φιλελεύθεροι, φιλοσοφίες, κοινωνία | Tagged , , | Σχολιάστε

Ἡ βία τῆς βίας ὦ βία

Μὲ ἀφορμὴ αὐτό.

Ἡ βία ὡς «μπούλινγκ», ὡς «τὴν πέφτουμε ὅλοι μαζὶ στὸν ἀνυπεράσπιστο» εἶναι πράγμα τόσο πανάρχαιο ὅσο ὁ ἄνθρωπος. Ἡ λογικὴ τοῦ ἐξαγνισμοῦ τῆς κοινότητας, τὸ «κάθαρμα», ὁ ἀποδιοπομπαῖος τράγος δὲν εἶναι μεταμοντέρνα φαινόμενα ἐπειδὴ συμβαίνουν ὅπως νά ‘ναι καὶ ἐκτὸς θρησκευτικοῦ πλαισίου. Ἡ ἀνωνυμία εἶναι βασικὸ στοιχεῖο τοῦ διαχρονικοῦ ὄχλου. Βαριά, νὰ κατονομάζεται κι ἕνας ἀρχηγὸς στὶς πηγές. Γεμάτη ἐπίσης ἡ ἱστορία ἀπὸ «κιότες» καὶ κλεφταρματωλοὺς ποὺ πότε γίνονταν Ἀρματωλοὶ φίλοι τῶν Τούρκων καὶ πότε Κλέφτες.

Θεωρῶ τόσο προφανὴ τὴν ὕπαρξη Ἀριστερᾶς καὶ Δεξιᾶς (ἄσχετα ἂν λιγοστοὶ στρατεύονται πλέον σὲ αὐτές), ὥστε ἡ ἀριστερὴ καὶ δεξιὰ βία εἶναι γιὰ μένα προφανὲς γεγονός. Στὴν Ἑλλάδα, γιὰ διάφορους λόγους, ἡ ἀριστερὴ βία ἔχει τα α, β, γ χαρακτηριστικὰ ἐνῶ ἡ (ἀκρο)δεξιὰ ἔχει κάποια ἄλλα. Πῶς νὰ τὸ κάνουμε. Αὐτὸ δὲν σημαίνει ὅτι οἱ μὲν εἶναι οἱ καλοί, μπρουτὰλ ἀλλὰ μὲ καλὲς προθέσεις, ἐνῶ οἱ ἄλλοι εἶναι οἱ κακοί. Νὰ τὸ ἀρνηθοῦμε γιὰ νὰ μὴ μᾶς ποῦν ἀντιαριστερούς; Νὰ τὸ ἀποκρύψουμε γιατὶ θὰ ποῦν ὅτι τάχα στὰ κρυφὰ θέλουμε «ἐπανόρθωση τῆς ἀδικίας» (δηλ. νὰ μὴν τιμωροῦνται οἱ ἀκρο-Δεξιοὶ ἢ νὰ τιμωροῦνται στὸ ἑξῆς καὶ οἱ Ἀριστεροί); Αἴ, ἂς τὸ ποῦνε. Νισάφι. Προσωπικά, δὲν θὰ λυπόμουν πολὺ ἂν ἕνα δημοκρατικὸ Κράτος μπαγλάρωνε Ἀριστεροὺς καὶ Ἀκροδεξιοὺς «ἀκτιβιστές», τραμπούκους, δολοφόνους (δὲν ἀναφέρομαι στὸ δικαίωμα τῆς ἔκφρασης ἀκόμη καὶ ἀλλοπρόσαλλης γνώμης), καὶ τοὺς ἀφαιροῦσε μὲ δημοκρατικὰ ψηφισμένες διαδικασίες τὰ πολιτικὰ δικαιώματα καὶ τὴν ἰθαγένεια, καὶ τοὺς ἔστελνε, βρὲ παιδάκι μου, διακοπὲς γιὰ πάντα ἐκτὸς Ἑλλάδας. Καταρχάς, ὅμως, κι ἐπειδὴ οἱ ἐπιθυμίες μου δὲν ἔχουν σημασία οὔτε θὰ πραγματωθοῦν καὶ γι’ αὐτὸ εἶναι καλὸ νὰ ξεχωρίζουμε τὴν φαντασίωση ἀπὸ τὴν πραγματικότητα, παραμένω στὸ ἐπίπεδο τῆς διαπίστωσης: Ἡ ἀριστερὴ βία ὑπάρχει καὶ διαφέρει ἀπὸ τὴν ἀκρο/δεξιά, ποὺ ἐπίσης ὑπάρχει. Τὸ τελετουργικὸ εἶναι παρόμοιο, ἀλλὰ δὲν εἶναι πρόσφατο. Τὸ νὰ λέμε ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀριστερὰ καὶ δεξιά (καὶ ἡ ἀντίστοιχη διακριτὴ βία) εἶναι μεταμοντερνισμός.

Posted in Αριστερά, Ακροδεξιά, Ελλάδα, κοινωνία | Tagged | 1 σχόλιο

ἀριστερὴ καὶ δεξιὰ βία

Ἡ διαφορὰ μεταξὺ τῆς (ἀκρο)Δεξιᾶς καὶ τῆς Ἀριστερᾶς ὡς πρὸς τὴ βία, πέρα ἀπὸ κάποια πράγματα ποὺ εἰπώθηκαν (πρὸς τὸ τέλος), ἔχει νὰ κάνει καὶ μὲ τὸν τρόπο ἄσκησῆς της. Κοντολογίς, ἡ Ἀριστερὰ ἀσκεῖ βία μὲ τρόπο τέτοιο ὥστε νὰ μὴν τὴν πιάσουν. Ἀντίθετα, ἡ (ἀκρο)Δεξιὰ δὲν μπορεῖ νὰ κάνει τὸ ἴδιο, καὶ κατὰ κανόνα συλλαμβάνεται. Αὐτὸ ὀφείλεται στὸ ὅτι –ἐκτὸς ἀπὸ τοὺς μάνατζερ– στὴν Ἀριστερὰ εὐδοκιμεῖ ὁ τύπος τοῦ ὀργανωτῆ καὶ τοῦ ἀκτιβιστῆ. Αὐτοὶ οἱ δυὸ μποροῦν νὰ ὀργανώσουν καὶ νὰ ἐκτελέσουν τὰ ἐγκλήματά τους (π.χ. Μαρφίν) ἀριστουργηματικά. Οἱ (Ἀκρο)Δεξιοὶ εἶναι ἀνοργάνωτοι, ἀφελεῖς (π.χ. χωρὶς κουκοῦλες) κι ἐνίοτε μποῦφοι, δροῦν μέρα μεσημέρι κ.λπ. Ἔχουν αὐτὴ τὴ θολούρα τοῦ ἀγανακτισμένου καθημερινοῦ ἀνθρώπου, ποὺ τὸν πνίγει τὸ ἄδικο καὶ χάνει τὸ ὅποιο δίκιο του. Δὲν ἔχουν τὴν Ἐπιστήμη στὸ αἷμα τους. Ἀντίθετα ἀπὸ γνωστοὺς τρομοκράτες τῆς Ἀριστερᾶς καὶ ἀναρχικοὺς ποὺ θὰ παρουσιαστοῦν στὸ δικαστήριο μὲ τὸ χαμόγελο στὰ χείλη καὶ μὲ ἀκράδαντη πεποίθηση στὴν ἀναγκαιότητα τῶν πράξεῶν τους παρὰ τὰ λάθη, οἱ (στὰ μυαλά) προνεοτερικοὶ χωριάτες (ἀκρο)Δεξιοὶ θὰ ζητήσουν συγγνώμη ἢ θὰ κλάψουν δημόσια. Βεβαίως, δὲν ἀμφισβητῶ τὴν ἱκανότητα τῆς (ἀκρο)Δεξιᾶς γιὰ ἐπιστημονικὴ βία. Μόνο ποὺ αὐτὴ ἀφορᾶ μιὰ μειονότητα. Ἡ ψυχασθένεια εἶναι ἐντονότερη στὴν Ἀριστερά. Ἄλλωστε, οἱ Ἀριστεροὶ πέρα ἀπὸ ὀργανωτικοὶ καὶ ἀκτιβιστές, εἶναι δεινοὶ ρήτορες, καὶ παρουσιάζουν τὸ μαῦρο γιὰ ἄσπρο.

Ἐννοεῖται ὅτι τὰ παραπάνω δὲν πρέπει νὰ ἐκληφθοῦν α. ὡς συμβουλές (τουλάχιστον γιατὶ κάθε συμβουλὴ ἔτσι κι ἀλλιῶς εἶναι μάταιη, μιὰ ποὺ περιγράφουμε τὴν «οὐσία» διάφορων ἀνθρώπινων τύπων) β. ὡς ἀποδοχὴ τῆς ἀριστερῆς ἢ τῆς ἀκροδεξιᾶς βίας, καὶ γ. ὡς παράπονο γιὰ τὴν ἀνισότητα τοῦ νὰ γλιτώνουν οἱ Ἀριστεροὶ καὶ νὰ παγιδεύονται οἱ (ἀκρο)Δεξιοί.

Δὲν βασίζω τὴ συλλογιστική μου στὸ δίπολο «συνέπεια – ἀσυνέπεια». Ἀντιλαμβάνομαι ὅτι σὲ κουλτοῦρες βίας (ὅπως τὴν ἀκροδεξιὰ καὶ τὴν ἀριστερή) ἡ ἔννοια τοῦ ἀνδρισμοῦ καὶ τῆς μαγκιᾶς παίζει ρόλο, π.χ. αὐτοταπεινώνεσαι ἂν κάνεις πὼς «δὲν ἤξερες, δὲν ξέρεις τίποτε». Φαντάζεστε ὅμως, τοὺς κερατάδες νὰ ἀναφέρουν εὐθαρσῶς κι ὑπερηφάνως «Ἀγάπη μου, εἶναι αὐτὸ ἀκριβῶς ποὺ νομίζεις»; Πέρα ἀπὸ τὴν πίστη στὴν ἐπιστημονικότητα τῶν ἐνεργειῶν της, ἡ Ἀριστερὰ ἔχει τὸ φωτοστέφανο τοῦ θύματος ἀκόμη κι ἂν εἶναι θύτης. Ἀναμενόμενο εἶναι, λοιπόν, νὰ ἔχει μεγαλύτερη ἐμμονὴ στὶς ἰδέες της ἀκόμη κι ὅταν συλληφθεῖ. Ὡστόσο, οἱ δηλωσίες καὶ ὑπογράψαντες στὶς διάφορες Μακρονήσους ἦταν πολὺ περισσότεροι ἀπὸ ὅσους ἔμειναν ἀμετάπειστοι κι ἀκέραιοι. Καταλαβαίνω ἀπόλυτα τὴν ἀνάγκη γιὰ προσαρμοστικότητα στὴ ζωή. Ἀπέτυχες; πρέπει νὰ προσαρμοστεῖς στὴ ζωή. Δὲν μιλᾶμε ἐδῶ γιὰ μιὰ συνέπεια χριστιανική (ποὺ βασίζεται στὴ διαβεβαίωση ὅτι ὅποιος χάσει τὴ ζωή του θὰ τὴν κερδίσει, θὰ πάει στὸν παράδεισο γινόμενος ἥρωας κ.λπ.), ἀλλὰ γιὰ μιὰ συνέπεια ὅπου πρέπει νὰ παραδεχτεῖς τὶς νέες καταστάσεις καὶ νὰ φερθεῖς μὲ τρόπο τέτοιο ὥστε νὰ ἐξασφαλίσεις τὴν αὐτοσυντήρησή σου, πράγμα ποὺ θὰ σοῦ δώσει τὸ δικαίωμα νὰ σώσεις δυνάμεις γιὰ τὸ μέλλον.

Posted in Αριστερά, Ακροδεξιά | Tagged | 1 σχόλιο

Π. Κονδύλης – Ἡ τεχνικὴ καὶ τὸ ἰδεῶδες

Πηγή

Βέβαια, παρά τις ιδεολογικές υπερασπίσεις της τεχνικής, το γόητρό της έχει μειωθεί στα τελευταία 20 χρόνια. Πρακτικά αποφασιστικό παραμένει ωστόσο το γεγονός ότι κανείς δεν έχει να προτείνει μια ρεαλιστική εναλλακτική λύση προς την τεχνική πρόοδο. Οσο καθαρότερα διαγράφεται πίσω από τον Προμηθέα ο μαθητευόμενος μάγος τόσο εντείνεται η εξάρτηση από τις εμπνεύσεις του. Εμπιστεύεται κανείς την τύχη του στην τεχνική χωρίς να την εγκωμιάζει και χωρίς να υπερβαίνει ολοκληρωτικά μιαν εσωτερική δυσπιστία. Οι πλείστοι άνθρωποι στις δυτικές κοινωνίες, αν καθόλου στοχάζονται πάνω σε τέτοια ζητήματα, ελπίζουν προφανώς ότι η τεχνική θα βρει εγκαίρως τις απαιτούμενες λύσεις. Η ελπίδα ως μορφή παραίτησης μοιάζει η ψυχολογικά προσφορότερη διέξοδος, όταν θέλει κανείς να αποφύγει μορφές παραίτησης πολύ χειρότερες.

Ετσι κι αλλιώς δεν υπάρχουν πολλές δυνατότητες επιλογής. Αν η τεχνική συνθηκολογήσει σε παγκόσμιο επίπεδο μπροστά στη δημογραφική και στην οικολογική επιβάρυνση, τότε σίγουρα μας περιμένει ο κανιβαλισμός.

 

Posted in φιλοσοφίες, επιστήμη | Tagged | Σχολιάστε

Οἱ Τοῦρκοι παραδέχονται τώρα…

Οι Τούρκοι παραδέχονται

 

Posted in Ελλάδα, Τούρκοι, Χωρίς κατηγορία, κοινωνία | Tagged , , | Σχολιάστε

Κορυφώ

Κρφ

 

Εικόνα | Posted on by | Tagged | Σχολιάστε

Σῶστε τὸν γαλαξία, τώρα!

Ἡ χαρὰ τοῦ ἀντισπισιστῆ οἰκολόγου. Ἡ Γῆ δὲν μᾶς χρειάζεται, ἐμεῖς τὴ χρειαζόμαστε, καταλήγει τὸ μήνυμα τῆς ἠθικολογίας. Save The Planet. Save the Planet, Kill yourself, λέω γώ. Αὐτὸ δὲν θά ‘ταν ἡ ἰδανικὴ κατάσταση γιὰ τὸν φιλόζωο; Ἡ ἀκαριαία αὐτοκτονία τῶν ἀνθρώπων. Γιὰ νὰ μὴν καταστρέφονται οἱ θάλασσες, ὁ ἀέρας καὶ ἐξαφανίζονται τὰ εἴδη. Ἀναπνέετε, καὶ μολύνετε τὴν ἀτμόσφαιρα, ἄνθρωποι. Πέρδεστε, καὶ μολύνετε τὴν ἀτμόσφαιρα. Τρῶτε ἕνα μπιφτέκι, καὶ πάλι μολύνετε τὴν ἀτμόσφαιρα. Γεννᾶτε (οἱ Δυτικοί… οἱ ἄλλοι συνεχίστε) καὶ σπαταλᾶται γήινο κεφάλαιο. Ὁ ἀνθρωποκεντρισμὸς σὲ νέο πλαίσιο: Δὲν εἶναι πιὰ ὁ Ἄνθρωπος ὁ ἰδιοκτήτης τοῦ σύμπαντος, ποὺ φτειάχτηκε γι’ αὐτόν: Ἀλλὰ εἶναι Αὐτὸς, καὶ κανένας ἄλλος, ποὺ καταστρέφει τὸ σύμπαν διὰ τῆς ἁπλῆς ὕπαρξής του. Ἂν ἔπαυε νὰ ὑπάρχει, ὅλα θὰ ἐπανέρχονταν στὴν παραδεισένια κατάστασή τους.

Βεβαίως, σκεπτόμενοι ὅτι οὕτως ἢ ἄλλως κάποια στιγμὴ ὁ πλανήτης θὰ κλατάρει ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους, δηλαδὴ ὅτι εἶναι  ἀδύνατο νὰ μὴ συμβεῖ κάποτε αὐτό, καὶ ὅτι παρ’ ὅλα αὐτὰ ὁ πλανήτης θὰ ξαναγεννηθεῖ (ὅπως τὸ βίδεο μᾶς πληροφορεῖ), γιατί νὰ ἀγχωνόμαστε; Τί 1.000 τί 10.000 χρόνια ἀπὸ τώρα. Τί θὰ ποῦν τὸ 9.999ο ἔτος οἱ τοτινοὶ ἄνθρωποι; «Δὲν πειράζει, ἀρκετὰ ζήσαμε»;; Σιγὰ μήν. Οἱ οἰκολογο-ἀντισπισιστὲς σὲ κάθε περίπτωση, ἔχουν ἄδικο, γιατὶ ἡ Γῆ θὰ ξαναγεννηθεῖ. Οὔτε ὁ ἄνθρωπος μπορεῖ νὰ ζήσει γιὰ πάντα (π.χ. 500 χιλιάδες χρόνια) οὔτε ἡ Γῆ θὰ καταστραφεῖ μὴ ἐπανορθώσιμα ἐξαιτίας του (ἀκόμη καὶ πυρηνικὸς πόλεμος νὰ γινόταν).

Ὅσοι πιστεύουμε ὅτι ἀκόμη καὶ ὠμὸ χορταράκι νὰ ἔτρωγαν ὅλοι οἱ ἄνθρωποι τὸ περιβάλλον δὲν «σώζεται», κι ὅτι στὸ μεταφυσικὰ κενὸ σύμπαν δὲν ὑπάρχει ἐλπίδα γιὰ καμμία παντοτινὴ σωτηρία του, δὲν ἔχουμε ἄγχος μὲ τὴν θανατηφόρα πλαστικὴ σακκούλα -εἰδικὰ τῆς Ἑλλαδίτσας (κι ὄχι λ.χ. τῆς Κίνας). Τὸ αὐτομαστίγωμα εἶναι καλὸ γιὰ ὅσους δὲν ἔχουν καταλάβει τὸ νόμο τῆς φθορᾶς, ὄχι γιὰ ὅσους δὲν πιστεύουν ὅτι οἱ φυσικὲς πηγὲς εἶναι ἀνεξάντλητες. Δὲν μολύνουμε σαδιστικά (ὅπως δὲν σκοτώνουμε παρὰ γιὰ νὰ φᾶμε), ὅμως δὲν πρέπει καὶ νὰ εἴμαστε μουρλοὶ γιὰ δέσιμο, Ἰνδουιστὲς καὶ Δυτικοί.

Posted in Χωρίς κατηγορία, κοινωνία, οικολογία | Tagged , , , | 3 Σχόλια

Πορφύριος, τὸ θαῦμα δήμου Βενέτων

Στον Πορφύριο, ηνίοχο των Βένετων

Ἐν γῇ κρατῆσας παντὸς ἁρματηλάτου
καλῶς ἐπήρθη καὶ πρὸς αἰθέρα τρέχειν,
Πορφύριος, τὸ θαῦμα δήμου Βενέτων˙
νικῶν γὰρ οἷτος πάντα γῆς διφρηλάτων,
ἄνεισιν, ὡς ἂν καὶ σὺν ἡλίῳ δράμοι

Posted in ποίηση, Ρωμανία | Tagged , , , , , | Σχολιάστε

Τὰ χελάνδια στὴ Δαμιέττη (853)

Τὸ 853, ἐπὶ βασιλείας Μιχαὴλ Γ’, προκειμένου νὰ ἐμποδίσουν τὸν ἀνεφοδιασμὸ τῆς ἀραβοκρατούμενης Κρήτης ἀπὸ τὴν Αἴγυπτο, οἱ Ρωμηοὶ ἐπιτέθηκαν αἰφνιδιαστικὰ καὶ κατέστρεψαν τὴν πόλη τῆς Δαμιέττης στὴν Αἴγυπτο ὅπου βρισκόταν πολεμοφόδια ἕτοιμα γιὰ νὰ ἀποσταλοῦν στὴν Κρήτη. Ὁ τόσο μακρινὸς στόχος δὲν ἦταν παράλογος, ἀφοῦ οἱ Ἄραβες τῆς Κρήτης ἐπέδραμαν σὲ ὅλο τὸ Αἰγαῖο σφάζοντας, παίρνοντας δούλους καὶ λεηλατώντας. Ἡ ἐπιτυχία τῶν προγόνων μας δείχνει πόσο τρομερὸς ἦταν ὁ βυζαντινὸς στόλος, ἀφοῦ μποροῦσε νὰ διαπλέει ὅλη τὴν ἀνατολικὴ Μεσόγειο. Μποροῦμε νὰ ἀναρωτηθοῦμε ποιὰ θὰ ἦταν ἡ μοίρα τῶν Βενετῶν καὶ τῶν Σταυροφόρων στὴν ἀναμέτρησή τους μὲ τὸ Βυζάντιο ἐὰν μετὰ τὰ τέλη τοῦ 10ου αἰ. οἱ αὐτοκράτορες δὲν παραμελοῦσαν τὸν στόλο καὶ συνεπῶς δὲν ἐπέτρεπαν τὴ ναυτικὴ κυριαρχία τῶν Λατίνων στὸ Αἰγαῖο καὶ τὴν Ἀδριατική. Κατὰ τὴν ταπεινή μου ἄποψη, ἐὰν ὁ στόλος παρέμενε τὸ ἴδιο μάχιμος, τότε οὔτε στὰ πιὸ τρελὰ ὄνειρά τους δὲν θὰ σκέφτονταν τὶς ἐπιθέσεις τοῦ 11ου, 12ου καὶ 13ου αἰ. οἱ Δυτικοί. Οὔτε βέβαια στὴν πολιορκία τῆς Κωνσταντινούπολης τὸ 1204 θὰ εἶχαν τὸ πλεονέκτημα τοῦ στόλου στὸν Κεράτιο. Δύο ἄραβες ἱστορικοὶ μονάχα ἀναφέρουν τὴν ἐπιχείρηση. Ἕνας ἀπὸ αὐτοὺς εἶναι ὁ πέρσης Ἀλ-Ταμπαρί -ὁ ἄλλος δὲν ἔχει μεταφραστεῖ ἀκόμη ἀπὸ τὰ ἀράβικα. Ἡ μετάφραση εἶναι τοῦ Joel Kramer.

Δαμιέτη

Δαμιέττη υποσημειώσεις

Posted in Άραβες, Αίγυπτος, Ρωμανία, ιστορία | Tagged , , , , , | Σχολιάστε

Παλαιὰ φρουρά

Ἐκδότης τοῦ Κονδύλη ἔχει ἄποψη γιὰ τὸ ἂν ὁ α ἢ ὁ β εἶναι πραγματικὰ κονδυλικὸς ἢ ἐπικριτὴς τοῦ Κονδύλη. Δεκτὸ καὶ φυσιολογικό, ἀπὸ κάποιον ποὺ ἔχει φάει τὰ μουστάκια του μὲ τὸν Κονδύλη. Ἀλλὰ ταυτόχρονα τὸ νὰ κρεμάει ὁ ἴδιος στὰ μανταλάκια τῶν ΜΚΔ –δημόσιες ἀναρτήσεις, δηλαδὴ ἀναρτήσεις ποὺ τὶς βλέπει κι ἡ κυρὰ Μάρω– φωτογραφίες τοῦ Κονδύλη ἀπὸ γλέντια κ.λπ. ἐνῶ ὁ Π.Κ. ἀρνεῖτο νὰ ἀναρτήσει τὴ φωτογραφία προσώπου του ἀκόμη καὶ στὰ φιλοσοφικὰ συνέδρια ὅπου συμμετεῖχε καὶ οἱ διοργανωτὲς τοῦ τὸ ζητοῦσαν -πῶς νὰ τὸ δῶ; Ὡς πραγματικὸ κονδυλισμό; Ὡς ἀπόδειξη ὅτι ὁ Π.Κ. δὲν ἦταν μονόχνωτος; Ὡς χαβαλέ, γιὰ νὰ μὴ χαθοῦν τὰ πολύτιμα ντοκουμέντα; Ὁ Π.Κ. τρώει σουβλάκια, λοιπόν. Ὁ Ἀριστοτέλης σκαλίζει τὴ μύτη του· ὁ Πλάτων μασουλάει κουλουράκια. Εἴμαστε ἡ ἀδικημένη γενιὰ τοῦ ’60 χωρὶς ρετσίνα, ποὺ λέει καὶ τὸ τραγούδι.

Posted in τυχαίο, κοινωνία | Tagged , | Σχολιάστε

Ἐθνοφυλετικά

Ἡ ἄγνοια τῆς ἀρχαίας καὶ μεσαιωνικῆς ἱστορίας εἶναι πηγὴ ἀπέραντης πρωτοτυπίας.

ο σιωνισμός είναι αίρεση του ιουδαϊσμού όπως ακριβώς είναι ο εθνοφυλετισμός για τον χριστιανισμό. Τα αίτια της παρακμής του χριστιανισμού στην Ευρώπη βρίσκονται ακριβώς στην ανάπτυξη της δημοκρατίας και του εθνικισμού πρώτα με τον προτεσταντισμό και κυρίως με την γαλλική επανάσταση. Στην ανατολή άργησε αυτό μέχρι τις αρχές του 20ου αι. χάρη στην οθωμανική αυτοκρατορία που συντήρησε τις εκκλησίες και τα μοναστήρια –γιατί το ισλάμ επειδή είναι και πολιτικό έχει κανόνες προστασίας των αλλόθρησκων (δεν χρειάζεται όπως ο χριστιανισμός ένα αυτοκρατορικό πολιτικό σχήμα για να επιβιώσει, επειδή το ενσωματώνει, αντιγράφοντας τις αυτοκρατορίες της εποχής). Οπότε όσοι Ευρωπαίοι εθνικιστές ή φιλελεύθεροι μας ξεφουρνίζουν το παραμύθι της «χριστιανικής Ευρώπης και των εθνών-κρατών» απλώς γελοιοποιούνται όπως ένα κείμενο «συντηρητικών» διανοουμένων που κυκλοφόρησε τελευταία και είναι ό, τι πιο διασκεδαστικό μπορεί να διαβάσει κανείς. Αν θέλουν τοπική θρησκεία, ας αρχίσουν να λατρεύουν τα βουνά τα δάση και τα ποτάμια.

Πηγή

Ὁ Σιωνισμὸς εἶναι κοσμικὸ κίνημα κι ὄχι θρησκευτικὴ τάση κι αἵρεση τοῦ Ἰουδαϊσμοῦ. Ὁ ἐθνοφυλετισμὸς ἀφορᾶ τὴ δυσμενὴ μεταχείριση ἀλλοεθνῶν ὁμοδόξων κι ὄχι τὸ φυσιολογικὸ γεγονὸς ὅτι διαφορετικὰ κράτη ἔχουν διαφορετικὴ ἐκκλησιαστικὴ ὀργάνωση, ὅπως συνέβη στὴ μεσαιωνικὴ Βουλγαρία. Ἡ παρακμὴ τοῦ Χριστιανισμοῦ, δηλαδὴ ἡ παρακμὴ μιᾶς θρησκείας ἔχει τόση σχέση μὲ τὴν παρακμὴ ἑνὸς πολιτεύματος, δηλαδὴ τὴν παρακμὴ τῆς ἐλέῳ θεοῦ δυτικῆς μοναρχίας -ποὺ δὲν ἔχει καμμία σχέση μὲ τὴν ἐκχριστιανισμένη ρωμαϊκὴ ἀπόλυτη μοναρχία-, ὅσο τὸ ποδήλατο μὲ ἕνα ψάρι. Παράδειγμα: ἡ παγανιστικὴ θρησκεία κατέρρευσε τὸν 4ο αἰ., ὄχι ὅμως τὸ ρωμαϊκὸ πολίτευμα (ἡ μοναρχία). Ὁ Προτεσταντισμὸς τοῦ Λούθηρου ἦταν τόσο δημοκρατικός, ὅσο ἕνα ψάρι, ὁμοίως. Ὥστε ἡ χριστιανικότητα τῆς Εὐρώπης δὲν ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὸ πολίτευμά της. Ἡ Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία προστάτεψε τόσο καλὰ τὸν Χριστιανισμὸ στὴν Ἀνατολή, ὥστε ἐξισλάμισε τὰ 9/11 τῶν κατοίκων τῆς Μικρασίας, γκρεμίστηκαν τὰ μοναστήρια της καὶ σοβατίστηκαν τὰ ψηφιδωτὰ τῆς Ἁγίας Σοφίας. Ἀπὸ τί ἀκριβῶς κινδύνευε στὴ Μικρὰ Ἀσία ὁ μικρασιατικὸς Χριστιανισμός (ἂν ὑποθέσουμε ὅτι καὶ δίχως τοὺς Σελτζούκους εἰσβολεῖς, δηλαδὴ δίχως τὴ διπλὴ πίεση ποὺ συνεπῶς ἀσκεῖτο στὴν Αὐτοκρατορία, θὰ ἔπεφτε ἡ Πόλη τὸ 1204) ὥστε νὰ τὸν διασώσει ἡ Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία; Δὲν θὰ εἴχαμε ἰσχυρὸ κράτος μήπως; Δὲν θὰ «παράγονταν» πολὺ περισσότεροι νέοι ἅγιοι (ἀσκητές, κ.λπ.) στὴ Μικρασία, καὶ ἀπὸ τὰ 9/11 τῶν μὴ ἐξισλαμισθέντων, καὶ τὰ Βαλκάνια, σὲ σχέση μὲ τοὺς ἁγίους ποὺ προέκυψαν ὑπὸ τοὺς Ὀσμανούς; Δὲν συντηροῦσε ἡ Αὐτοκρατορία (τῆς Νίκαιας, ἔστω) τὶς ἐκκλησίες καὶ τὰ μοναστήρια; Δὲν ἀντιστεκόταν στὸν Πάπα ὁ Ἰωάννης Βατάτζης; Προῆγε στὸν δημόσιο βίο τὸ Χαλιφάτο τὸν χριστιανικὸ πολιτισμό; Τὰ ἔθνη-κράτη γενικῶς καὶ ἀορίστως δὲν μᾶς κάνουν καμμιὰ ἐντύπωση, παράδειγμα τὸ τουρκικό. Τὸ ἑλληνικὸ καὶ τὸ κυπριακὸ κράτος μᾶς κάνουν καὶ μὲ τὸ παραπάνω.

Posted in παλιά και νέα θεότητα, φιλελεύθεροι, φιλοσοφίες, Δύση, Ισλάμ, Μικρά Ασία, Ρωμανία, Τούρκοι | Tagged , , | Σχολιάστε

Ὁμοφωνία καὶ διαφωνία στὰ ψηφίσματα τῶν ἑλληνιστικῶν πόλεων

Περιπτώσεις ὅπου γίνεται λόγος γιὰ ὁμοφωνία καὶ διαφωνία σὲ ψηφίσματα ἑλληνιστικῶν πόλεων, μὲ βάση τὸ Κ. Μπουραζέλης, Ἡ σαγήνη τῆς ὁμοφωνίας καὶ ἡ ἀνθεκτικότητα τῆς μειοψηφίας: Ἀπὸ τὴν ἱστορία τῆς δημοκρατίας στὶς πόλεις τοῦ ἑλληνιστικοῦ κόσμου, στό: Δ. Γ. Ἀποστολόπουλος – Ε. Χρυσός (ἐκδ.), Πρακτικὰ ἡμερίδας στὴ μνήμη Κ. Γ. Πιτσάκη. Ἡ τῶν πλειόνων ψῆφος κρατείτω. Ἡ τύχη τῆς ἀρχῆς τῆς πλειονοψηφίας ἀπὸ τὴ μετακλασικὴ περίοδο ὣς τοὺς νεότερους χρόνους, Ἀθήνα 2017, 15-27.

Ὁ Μπουραζέλης διακρίνει πέντε παραλλαγὲς τῆς διατύπωσης τοῦ ἀποτελέσματος τῶν ψηφοφοριῶν (Ἡ διατύπωση, σὲ ἐπιγραφή, γίνεται προφανῶς ὅταν κάποια πρόταση γίνεται δεκτή):

1. Δήλωση ἀπόλυτης ὁμοφωνίας. 2. Δήλωση τοῦ ἀριθμοῦ τῶν πλειοψηφούντων καὶ τῶν ἀρνητικῶν ψήφων. 3. Δήλωση τοῦ ἀριθμοῦ τῶν συμφωνούντων μὲ τὴν ἀναφορὰ ὅτι κανεὶς δὲν διαφώνησε. 4. Δήλωση τοῦ θετικοῦ ἀριθμητικοῦ ἀποτελέσματος χωρὶς ἀναφορὰ σὲ ὁμοφωνία οὔτε στὴν πιθανὴ ὕπαρξη ἀρνητικῶν ψήφων καὶ τὸν ἀριθμό τους. 5. Ἡ δήλωση ὅτι ἡ ψηφοφορία ἦταν μυστική (κρυφή), μὲ ἀναφορὰ στὶς θετικὲς ψήφους καὶ τὸν ἀριθμό τους ἐξυπονοώντας ἢ ἀφήνοντας νὰ ἐννοηθεῖ ἡ πιθανὴ ὕπαρξη ἀρνητικῶν ψήφων, ποὺ δὲν ἀναφέρονται (οὔτε ὡς ὕπαρξη οὔτε ὁ ἀριθμός τους).

Ἀπὸ χρονολογικῆς ἄποψης, ἡ δεύτερη περίπτωση μαρτυρεῖται: ἀπὸ τὶς πρῶτες δεκαετίες τοῦ 2ου π.Χ. αἰ. (πρὸ τοῦ 168 π.Χ.) ἕως τὶς ἀρχὲς τοῦ 1ου π.Χ. αἰ. Ἡ τρίτη περίπτωση ἀπαντᾶ στὸν 2ο π.Χ. αἰ. Ἡ τέταρτη περίπτωση μαρτυρεῖται ἤδη τὸν 4ο π.Χ. αἰ. καὶ ἕως τὸν 2ο καὶ 1ο π.Χ. αἰ. Ἡ πέμπτη περίπτωση μαρτυρεῖται ἀπὸ τὸν 4ο π.Χ. αἰ. ὣς τὸν 1ο π.Χ. αἰ. Ἡ πρώτη περίπτωση, ἡ δήλωση ὁμοφωνίας (χωρὶς ἀνάγκη νὰ δηλώνεται ὁ συνολικὸς ἀριθμὸς τῶν ψηφισάντων) γίνεται ὁ κανόνας στὰ αὐτοκρατορικὰ χρόνια (τέλη τοῦ 1ου π.Χ. αἰ.).

Ἡ ὁμοφωνία ὑφίσταται καὶ στὰ ἑλληνιστικὰ χρόνια, ἀλλὰ ἐπικρατεῖ μὲ τὴν κυριαρχία τοῦ Αὐγούστου, καὶ συμβαδίζει μὲ τὴν ἀνάγκη οἱ πόλεις φρόνιμα κι ὑπάκουα νὰ μὴν ἐγείρουν ὑποψίες στάσης. Βεβαίως, τὰ ψηφίσματα ἀφοροῦν τιμὲς σὲ διάφορα πρόσωπα κι ὄχι κάποια σοβαρότερα πολιτικὰ προβλήματα· ὡστόσο, δεδομένου ὅτι καθένα τιμώμενο πρόσωπο ἐξέφραζε τὴν α ἢ β ἄποψη, ἀκόμη κι αὐτὲς οἱ τιμὲς μποροῦσαν νὰ ἐκληφθοῦν ὡς ἐκδήλωση δυσαρέσκειας πρὸς μιὰ ἀνώτερη δύναμη, ἑλληνιστικὸ βασιλιὰ ἢ τὴ Ρώμη. Ἑπομένως, ἡ φρονιμάδα συνιστοῦσε τὴν ὁμοφωνία. Πέραν αὐτοῦ, ἡ ἐπίκληση καὶ δημοσιοποίηση τῆς ὁμοφωνίας ἔδειχνε τὴν τάση νὰ ἐπιτευχθεῖ ἑνότητα στὶς σχέσεις τῆς πόλεως μὲ ἄλλες δυνάμεις. Παρομοίως μὲ τὶς δηλωθέντες ὡς ὁμόφωνες ἀποφάσεις, ἔτσι καὶ ἐκεῖνες ὅπου δὲν δηλώνεται ὁμοφωνία ἀλλὰ οὔτε οἱ ἀριθμοὶ τῶν διαφωνούντων (περιπτώσεις 4 καὶ 5) λειτουργοῦν προστατευτικὰ γιὰ τοὺς τελευταίους.

Posted in πολιτικά, Αρχαιότητα, ιστορία | Tagged , , , , | Σχολιάστε

Παγκόσμια Τράπεζα καὶ Ὀρθοδοξία

…Ἡ ἑλληνικὴ περίπτωση εἶναι οὐσιωδῶς διαφορετική. … Διατηρῶ τὶς ἐπιφυλάξεις μου ἀπέναντι στὶς ἀπόψεις τοῦ Max Weber γιὰ τὶς αἰτιώδεις σχέσεις θρησκεύματος καὶ τρόπου τοῦ οἰκονομεῖν, καὶ γι’ αὐτὸ δὲν μπορῶ νὰ μιλήσω γιὰ παραδόσεις ποὺ ἔθεσαν «ἀξεπέραστα ἐμπόδια στὴν Ἑδραίωση τοῦ καπιταλισμοῦ»· ἴσως τὰ πράγματα νὰ ἦσαν ἀντίστροφα, ἴσως δηλαδὴ οἱ παραδόσεις αὐτὲς νὰ στάθηκαν ἰσχυρές, ἀκριβὼς γιατὶ ὁ καπιταλισμός, γιὰ λόγους ἀντικειμενικούς, παρέμεινε σὲ κατάσταση ὑποπλασίας. Ἐν πάσῃ περιπτώσει, ὁ συντηρητικὸς ἀντικαπιταλισμὸς πῆρε στὴν Ἑλλάδα μορφὲς πολὺ διαφορετικὲς ἀπ’ ὅ,τι στὴν Εὐρώπη. Ὅπως ἔλειψε ἡ συγκροτημένη καὶ ρηξικέλευθη ἀστικὴ τάξη ὡς αὐτοτελὴς παραγωγὸς καπιταλιστικῆς-φιλελύθερης ἰδεολογίας, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ εἰσαχθεῖ αὐτὴ κυρίως ἀπὸ τὸ ἐξωτερικό, ἔτσι καὶ δὲν ὑπῆρξε γαιοκτημονικὴ ἀριστοκρατία ὡς ἰδεολογικὸς ἐκπρόσωπος ἑνὸς συντηρητικοῦ ἀντικαπιταλισμοῦ. […] Ὁ συντηρητικὸς ἀντικαπιταλισμὸς ἀπετέλεσε ἀρχικά, καὶ γιὰ μεγάλο διάστημα, μετεξέλιξη καὶ ἀναπροσαρμογὴ κοινοβιακῶν ἰδεωδῶν τοῦ βυζαντινοῦ μοναστισμοῦ, συναφῶν μὲ ἐκστατικὲς καὶ ἀλλοκοσμικὲς τοποθετήσεις. Ἀργότερα, τὰ παμπάλαια καὶ πάντοτε ζωτικὰ γηγενὴ αὐτὰ ρεύματα ἐμπλουτίστηκαν καὶ συγχωνεύθηκαν μὲ τὰ ἰδεολογήματα τῶν σλαβοφίλων…Ἐδῶ ἀντιπαρατίθεται στὴ φυσικότητα καὶ στὴν ἀνθρωπιά, στὴν ἀλώβητη ψυχὴ τῆς ὀρθόδοξης Ἀνατολῆς ἡ ὑλοφροσύνη καὶ ὁ ὀρθολογισμὸς τῆς Δύσης· ὁ εὐρωπαϊκὸς καπιταλιστικὸς πολιτισμὸς θεωρεῖται διαβολικὴ δύναμη καὶ μοιραῖο παραστράτημα τῆς ἱστορίας

Π. Κονδύλης, Τὸ Ἀόρατο Χρονολόγιο τῆς Σκέψης, σσ. 127-128

Ἂν στὸν [τουρκοκρατούμενο χῶρο] ἡ οἰκονομικὴ ἄνοδος δὲν δημιούργησε μιὰν ἀστικὴ τάξη δυτικοευρωπαϊκῆς ὑφῆς, ὁ λόγος εἶναι ἀκριβῶς ὅτι ἐδῶ δὲν ὑπῆρξε οὔτε καὶ φεουδαλισμὸς δυτικοευρωπαϊκοῦ τύπου. Γιατὶ ἡ ἀστικὴ ἀνάπτυξη καὶ ἡ ἀστικὴ τάξη, μὲ τὴν εἰδοποιὸ ἔννοια τῶν ὅρων, συνιστοῦσαν ἀκριβῶς τὴ διαλεκτικὴ ἄρνηση τῆς δεουδαλικῆς οἰκονομικῆς καὶ κοινωνικῆς τάξης πραγμάτων καὶ μόνον αὐτῆς –καὶ ὅπου αὐτὴ ἔλειπε δὲν μποροῦσε φυσικὰ νὰ ἀνακύψει οὔτε καὶ ἡ ἄρνησή της. Ὅπως γνωρίζουμε σήμερα, ὁ φεουδαλισμὸς δυτικοῦ τύπου ἦταν ἡ ἀπαραίτητη ἀρνητικὴ προϋπόθεση γιὰ τὴν ἀνάπτυξη ἀστικῆς τάξης δυτικοῦ τύπου: αὐτὴ εἶναι ἡ ἀπάντηση στὸ πολυσυζητημένο ἐρώτημα, γιατί ὁ καπιταλισμὸς ἀποτελεῖ ἀρχικὰ καὶ οὐσιαστικὰ εὐρωπαϊκὸ φαινόμενο, γιατί δηλαδὴ δὲν εὐδοκίμησε στὴν Ἀσία ἢ στὴν Ἀφρική λ.χ., σὲ μερικὲς περιοχὲς τῶν ὁποίων οἱ παραγωγικὲς δυνάμεις, ἀπὸ τεχνικὴ τουλάχιστον ἄποψη, διόλου δὲν ὑστεροῦσαν σὲ σχέση μὲ ἐκεῖνες τῆς προκαπιταλιστικῆς Εὐρώπης […] οἱ εἰδοποιὲς ἀστικὲς ἀξίες τοῦ ἐργασιακοῦ ἤθους ἐλάχιστη ἀπήχηση βρῆκαν στὴ θεωρητικὴ καὶ λοιπὴ νεοελληνικὴ γραμματεία, καθὼς μάλιστα ἔρχονταν σὲ εὐθεία ἀντίθεση προς…βασικὰ στοιχεῖα τῆς ἑλληνικῆς παράδοσης, ἤτοι τὴν ὀρθοδοξία (περιφρόνηση τῶν ἐγκόσμιων ἀγαθῶν καὶ τάσεις πρὸς τὸν κοινοκτημονισμό) καὶ τὴν ἀρχαιότητα (ἀπέχθεια πρὸς τὶς βάναυσες ἐργασίες καὶ ὑπεροχὴ τοῦ θεωρητικοῦ βίου)

Π. Κονδύλης, Ἡ παρακμὴ τοῦ ἀστικοῦ πολιτισμοῦ, σσ. 17-18, 39

Εἰπώθηκε γιὰ τὸ Βυζάντιο πὼς εἶχε κατευθυνόμενη οἰκονομία, ἐπειδὴ ἡ παρέμβαση τοῦ κράτους εἶναι καταφανὴς ἀκόμη καὶ σὲ δραστηριότητες, ὅπως ἡ ἐμπορική, ποὺ συνήθως ξεφεύγουν ἀπὸ τοὺς ἐλέγχους. Ὁ χαρακτηρισμὸς ἐγκαταλείφθηκε, καὶ τώρα πλέον γίνεται λόγος γιὰ τὴ «συγκρατημένη» (ἀπὸ τὸ κράτος) βυζαντινὴ οἰκονομία, γιὰ μιὰ οἰκονομία δηλαδὴ ποὺ λειτουργεῖ μὲ βάση τὴν ἐλευθερία τῶν συναλλαγῶν, στὴν ὁποία ὅμως τὸ κράτος παρεμβαίνει γιὰ νὰ ἐμποδίσει τὴ μεγάλη συγκέντρωση πλούτου, τὴ συντριβὴ τῶν ἀδυνάτων καὶ τὴν ἐκμετάλλευση τῶν πολιτῶν / καταναλωτῶν. Ὡς πρὸς τὴν παρεμβατικότητά του, τὸ βυζαντινὸ κράτος διαφέρει οὐσιαστικὰ ἀπὸ τὰ μεσαιωνικὰ κράτη τῆς Δυτικῆς Εὐρώπης, ποὺ λειτουργοῦσαν σὲ καθεστῶς οὐσιώδους ἀποκέντρωσης

Ν. Οἰκονομίδης, Ὁ ρόλος τοῦ βυζαντινοῦ κράτους στὴν οἰκονομία, στό: Ἀ. E. Λαΐου (ἐκδ.), Οἰκονομικὴ Ἱστορία τοῦ Βυζαντίου ἀπὸ τὸν 7ο ἕως τὸν 15ο αἰώνα, τ. 3, Ἀθήνα 2006, 141.

Στὴ βιβλιογραφία ποὺ πραγματεύεται τὴ βυζαντινὴ οἰκονομία συναντοῦμε συχνὰ τὴ θεωρία ὅτι ὑπῆρχε σύγκρουση μεταξὺ κρατικῶν μηχανισμῶν καὶ δυνάμεων τῆς ἀγορᾶς, καθὼς καὶ τὴν ἄποψη ὅτι οἱ πρῶτοι σχεδὸν ἀποκλείουν τὶς δεύτερες. Ἔχει ὑποστηριχθεῖ ὅτι ὁ βυζαντινὸς «προστατευτισμὸς» ἦταν θετικός, ἀλλὰ καὶ ὅτι ἦταν ἀρνητικός· ὅτι ὁδήγησε τὸ Βυζάντιο στὴ δόξα ἢ ὅτι ἀπομύζησε τὸ δυναμισμό του. Ἔχει ἐπίσης ὑποστηριχθεῖ ὅτι ἡ βυζαντινὴ οἰκονομία κατέρρευσε ἐπειδὴ ἀνοίχτηκε στὶς δυνάμεις τῆς ἀγορᾶς ἤ, ἀντιθέτως, ὅτι τὸ πρόβλημα ἦταν πὼς ποτὲ δὲν ἄφησε ἀρκετὰ ἐλεύθερες τὶς δυνάμεις τῆς ἀγορᾶς. Εἶναι καιρὸς νὰ ἐγκαταλείψουμε τέτοιου εἴδους ἁπλοϊκὲς διατυπώσεις. Στὸ συλλογικὸ αὐτὸ ἔργο προσπαθήσαμε νὰ εἰσαγάγουμε σημαντικὲς ἀποχρώσεις καὶ τροποποιήσεις στὶς ἔννοιες τοῦ «προστατευτισμοῦ», τοῦ «ἐλέγχου» καὶ τῶν ἐλεύθερων ἀνταλλαγῶν στὸ Βυζάντιο. Πρέπει νὰ προχωρήσουμε ἀκόμη παραπέρα. Ἡ ἰδέα αὐτὴ καθαυτὴν ἑνὸς ἐγγενοῦς καὶ ἀναγκαίου ἀνταγωνισμοῦ μεταξὺ τῆς κρατικῆς παρέμβασης καὶ τῆς ἐλεύθερης διαμόρφωσης τῆς ἀγορᾶς θὰ πρέπει νὰ τροποποιηθεῖ. […] Κατὰ τὴν περίοδο τῆς ἀργῆς μεγέθυνσης, τὸ κράτος ὑποστήριξε τοὺς θεσμοὺς ποὺ προωθοῦσαν τὴ σταθερότητα, ἡ ὁποία ἀποκτᾶ οἰκονομικὴ ἀξία ὅταν τὸ σύστημα εἶναι εὔθραυστο· ὑποστήριζε δηλαδὴ τὸν μικρὸ παραγωγό, τὸ δίκαιο κέρδος καὶ τὶς δίκαιες ἀπολαβὲς τῆς ἐργασίας. Ἡ περίοδος τῆς ταχύτερης μεγέθυνσης εἶναι ἡ ἐποχὴ ποὺ τὸ χρῆμα εἰσρέει στὴν οἰκονομία, τὸ κεφάλαιο, ἐνεργοποιεῖται χάρη στὴν ἄνοδο τῶν ἐπιτοκίων, ἡ διαμόρφωση τῶν τιμῶν γίνεται μὲ μεγαλύτερη ἐλευθερία καὶ ἡ διαμόρφωση τοῦ κέρδους μέσῳ τῶν μηχανισμῶν τῆς ἀγορᾶς γίνεται εὐρύτερα ἀποδεκτή, ἂν καὶ πάντα μὲ ὁρισμένους περιορισμούς. Ὡστόσο, ἀκόμα καὶ αὐτὴν τὴν ἐποχὴ ἐξακολουθοῦν νὰ ἰσχύουν οἱ ἰδέες περὶ δίκαιων ἀνταλλαγῶν, ὁπωσδήποτε σὲ ὅ,τι ἀφοροῦσε τὴν ὑπερβολικὴ συσσώρευση. […] Τὸ ἀποτέλεσμα ἦταν μιὰ σχετικὰ ἰσορροπημένη οἰκονομία, τουλάχιστον ὣς καὶ τὸν 12ο αἰώνα. Ἐπέδειξε ἤρεμη καὶ συγκρατημένη ἀνάπτυξη καί, παρότι ἡ κοινωνικὴ ἀνισότητα αὐξήθηκε τὸν 12ο αἰώνα, δὲν σημειώθηκε ἀχαλίνωτη μεγέθυνση οὔτε ὑπέρμετρη δυσαναλογία. Τὰ προηγούμενα κεφάλαια δείχνουν ὄχι μόνο ὅτι ἡ βυζαντινὴ οἰκονομία λειτουργοῦσε καλά, ἀλλὰ ταυτόχρονα ὅτι ἐκπλήρωνε καὶ ἱκανοποιοῦσε ὁρισμένες σημαντικὲς ἀνάγκες τοῦ λαοῦ: τὶς βασικὲς ἀνάγκες, ἀλλὰ καὶ κάποιο πλεόνασμα σὲ πολλὲς περιπτώσεις, μιὰ σχετικὴ ἀσφάλεια, ἀρκετὰ καλὲς ἐπικοινωνίες, ἕνα ἐπίπεδο ζωῆς ποὺ συγκρίνεται πολὺ θετικὰ μὲ ἄλλες εὐρωπαϊκὲς περιοχὲς κατὰ τὸν Μεσαίωνα. Τόσο τὸ γενικὸ ὅσο καὶ τὸ ἀτομικὸ εἰσόδημα ἦταν ἐνδεχομένως ὑψηλότερο ἀπὸ ὅ,τι στὴ Δυτικὴ Εὐερώπη σὲ συγκρίσιμες ἐποχές, πιθανὸν δὲ νὰ ὑπῆρχε λιγότερη ἀνισότητα μεταξὺ διαφόρων κοινωνικῶν καὶ οἰκονομικῶν ὁμάδων, τουλάχιστον ὣς τὸν ὕστερο 12ο αἰώνα. […] Τὸ πῶς θὰ εἶχε ἀναπτυχθεῖ ἡ βυζαντινὴ οἰκονομία ἂν δὲν εἶχε ἐπέλθει ἡ ὀθωμανικὴ κατάκτηση… εἶναι ἕνα ἄσκοπο ἐρώτημα. … Ἐπίσης, τὸ ζήτούμενο δὲν εἶναι γιὰ ποιὸ λόγο δὲν ἐξελίχθηκε ἡ βυζαντινὴ οἰκονομία σὲ καπιταλιστική.

Ἀ. E. Λαΐου, Ἐπισκόπηση τῆς βυζαντινῆς οἰκονομίας, στό: Ἀ. E. Λαΐου (ἐκδ.), Οἰκονομικὴ Ἱστορία τοῦ Βυζαντίου ἀπὸ τὸν 7ο ἕως τὸν 15ο αἰώνα, τ. 3, Ἀθήνα 2006, 385 – 389 (ἑλλην. μετ. Ἑ. Μαχαιρᾶ – Odoni).

Στὸ Βυζάντιο ἡ ἐνασχόληση μὲ τὰ οἰκονομικὰ προβλήματα ἦταν πολὺ λιγότερο συστηματικὴ ἀπὸ ὅ,τι στὴ Δυτικὴ Εὐρώπη, ὅπου οἱ θεολόγοι, οἱ ρωμαϊστὲς καὶ οἱ κανονολόγοι συζητοῦσαν ἐκτενῶς τὰ πολυάριθμα ζητήματα ποὺ σχετίζονταν μὲ τὸ κέρδος, τὶς τιμές, τὸ ἐμπόριο καὶ τὸ δανεισμό. […] Ἐνῶ ἡ οἰκονομικὴ σκέψη ἀφορᾶ ζητήματα μὲ ἄμεσες συνέπειες στὶς οἰκονομικὲς πρακτικές (ὅπως τὰ ποσοστὰ κέρδους, τὰ ἐπιτόκια, ἡ διαμόρφωση τῶν τιμῶν), ἡ ἰδεολογία ἔχει πολὺ εὐρύτερο ὁρίζοντα διότι συμπεριλαμβάνει γενικότερα ζητήματα ποὺ ἅπτονται κοινωνικῶν, πολιτικῶν καὶ οἰκονομικῶν προβλημάτων. […]

Ἡ οἰκονομικὴ ἰδεολογία, ὅπως ἐξελίχθηκε στὸ Βυζάντιο, ὀφείλει πολλὰ στὴ χριστιανικὴ σκέψη καὶ τὶς ἀπόψεις τοῦ χριστιανισμοῦ γιὰ τὴν ἐγκόσμια ζωή. Καθοριστικὴ θέση κατέχει ἐδῶ ἡ χριστιανικὴ ἀντίληψη περὶ ἀπάρνησης τοῦ ἐπίγειου πλούτου, ἡ ὁποία προσδίδει μεγάλη ἀξία στὴ μὴ οἰκονομικὴ μεταβίβαση ἀγαθῶν μέσῳ τῆς φιλανθρωπίας, καὶ ἐξίσου μεγάλη ἀξία σὲ συμπεριφορὲς ποὺ εἶναι παράλογες μὲ οἰκονομικοὺς ὅρους ἀλλὰ ὀρθολογιστικὲς μὲ πνευματικοὺς ὅρους καὶ μέσα στὸ πλαίσιο τῆς θείας οἰκονομίας. Τέτοιου εἴδους συμπεριφορὲς ἐκθειάζονται συνεχῶς στοὺς Βίους ἁγίων…Βέβαια, τὰ θαύματα εἶναι ἀπὸ τὴ φύση τους σπάνια συμβάντα.

[…] Τὰ συγγράμματα τῶν πατέρων τῆς Ἐκκλησίας περιγράφουν πολὺ εὔγλωττα τὴ θέση τῆς Ἐκκλησίας ἀπέναντι στὶς οἰκονομικὲς καὶ παραγωγικὲς δραστηριότητες. Ἡ γεωργία θεωρεῖται σχετικὰ θεμιτὴ ἀσχολία ἐφόσον ἀφορᾶ τὸ μόχθο τοῦ φτωχοῦ ἀγρότη· κατακρίνονται ὅμως οἱ γιαοκτήμονες ποὺ ἐκμεταλλεύονται τὸν ἀγρότη καὶ κερδίζουν χρήματα ἀπὸ τὴ γῆ […] Στὴν ἀκραία της μορφή, αὐτὴ ἡ ἰδεολογία προσδίδει ὑπέρτατη ἀξία στὸ εἶδος τῆς ζωῆς ποὺ στερεῖται κάθε παραγωγικῆς δραστηριότητας ἢ οἰκονομικῆς ἐνασχόλησης· αὐτὴ ἡ ζωὴ συμπίπτει μὲ τὴν ἀσκητικὴ ζωή, ἡ ὁποία ὅμως δὲν ἦταν δυνατὸ νὰ προβληθεῖ ὡς ρεαλιστικὸ πρότυπο γιὰ τὴν ὑπόλοιπη κοινωνία. Γιὰ τὴν κοινωνία στὸ σύνολό της, τὸ πρότυπο εἶναι ἡ αὐτάρκεια καὶ οἱ ἀρετές της.

Ἡ αὐτάρκεια εἶναι ἕνα ἰδεολογικὸ ἰδεῶδες ποὺ ἀνάγεται στὴν Ἀρχαιότητα. Ἀργότερα ἐνισχύθηκε ἀπὸ τὰ ἠθικὰ διδάγματα τοῦ χριστιανισμοῦ. […] Ἦταν τόσο ριζωμένη ἡ ἰδεολογία (καὶ ἡ πρακτική) τῆς οἰκονομικῆς δραστηριότητας ποὺ ξεπερνοῦσε κατὰ πολὺ τὴν αὐτάρκεια, ὥστε ὁ ἅγιος Νεῖλος [† 1004] δὲν μποροῦσε νὰ ἐπινοήσει πιὸ αὐστηρὴ δοκιμασία τῆς ὑπακοῆς τῶν μοναχῶν του. Μὲ δυὸ λόγια, ἡ κυριάρχη ἰδεολογία σὲ αὐτὴ τὴν ἱστορία δὲν εἶναι ἡ αὐτάρκεια ἀλλὰ ἡ ἐπικερδὴς παραγωγή, καὶ ὁπωσδήποτε αὐτὴ ἦταν καὶ ἡ κυρίαρχη πρακτική. […] Ἡ αὐτάρκεια ἦταν μιὰ ἀνεκπλήρωτη ἐπιθυμία γιὰ τὴν πλειονότητα τῶν ἀγροτῶν καὶ ἕνα ἰδεῶδες ποὺ ἡ ἀριστοκρατία καὶ τὰ μοναστήρια τὸ σέβονταν μόνον εἰκονικά. Γιὰ τοὺς ἀγρότες, ὁ Ζὰκ Λεφὸρ ἔχει δείξει ὅτι, ἐνῶ δὲν μποροῦσαν ὅλοι νὰ ἔχουν πλεόνασμα ἢ νὰ βγάζουν τὰ ἔξοδά τους, ὑπῆρχαν καὶ μερικοὶ ποὺ ἀποκόμιζαν κάποιο κέρδος, ἀκόμα καὶ μετὰ τὴν πληρωμὴ τῶν φόρων, καὶ ὅτι τὸ κέρδος αὐτὸ μποροῦσαν νὰ τὸ ἐπενδύσουν. Εἶναι γεγονὸς ὅτι ἡ αὐτάρκεια ἐμφανίζεται ὡς ἰδανικὸ τῶν ἀγροτῶν στὶς περισσότερες προβιομηχανικὲς κοινωνίες. Ὡστόσο, δὲν ἀποτελοῦσε πραγματικότητα, καὶ οἱ ἀγρότες εἶχαν δοσοληψίες μὲ τὴν ἀγορά, ἂν καὶ ἡ ἐξάρτησή τους ἀπὸ αὐτὴν κυμαινόταν ἀνάλογα μὲ τὸν τόπο καὶ τὸ χρόνο. Ἡ πολυκαλλιέργεια ποὺ χαρακτηρίζει τὴ βυζαντινὴ γεωργία προωθεῖ τὴν αὐτάρκεια καὶ συγχρόνως τὴν ὑπερβαίνει…. Στὸν βυζαντινὸ Μεσαίωνα ἡ διαφοροποιημένη γεωργία περιλαμβάνει καὶ κάποια ἰδιαίτερα ἐμπορεύσιμα ἀγροτικὰ προϊόντα, τὰ ὁποῖα εἰσάγουν τὸν ἀγρότη στὴν ἀγορὰ καὶ τοῦ ἐπιτρέπουν νὰ ὑπερβεῖ τὰ ὅρια τῆς αὐτάρκειας.

Μὲ τὸ χρηματικό της πλεόνασμα ἡ ἀριστοκρατία ἔκανε ἐπενδύσεις σὲ ἐκχερσώσεις, καθὼς καὶ σὲ ἀστικὰ ἀκίνητα, σὲ βιοτεχνίες καί, ἀργότερα, στὸ ἐμπόριο. Τὸ ἴδιο ἴσχυε καὶ γιὰ τὰ μοναστήρια, ὅπου θὰ περίμενε κανεὶς ὅτι ἡ ἰδεολογία τῆς αὐτάρκειας θὰ εἶχε τὴ σαφέστερη ἐφαρμογή. … Ἡ σαφέστερη ἀπόδειξη ὅτι ἡ ἰδεολογία τῆς αὐτάρκειας δὲν ἦταν ἱκανὴ νὰ χωρέσει τὴ βυζαντινὴ πραγματικότητα βρίσκεται στὴν ἐξέλιξη τῶν μονῶν τοῦ Ἁγίου Ὅρους. Τὰ πρώιμα ἔγγραφα τοῦ Ἁγίου Ὅρους, συμπεριλαμβανομένου τοῦ τυπικοῦ ποὺ ἐξέδωσε ὁ ἅγιος Ἀθανάσιος (στὰ χρόνια 974-975), βρίθουν ὄντως ἀπὸ ἰδέες περὶ αὐτάρκειας ποὺ προβάλλουν τὴν ἀγροτικὴ δραστηριότητα καὶ ἀποκλείουν ὁποιοδήποτε κερδοφόρο ἐμπόριο. Ἑβδομήντα χρόνια ἀργότερα, οἱ μοναχοὶ πουλοῦσαν καὶ τὸ δικό τους καὶ ξένο πλεόνασμα, συμμετέχοντας ἔτσι πλήρως στὴν οἰκονομία τῶν ἀνταλλαγῶν. […] Ἡ αὐτάρκεια, ἀποτελοῦσε μᾶλλον φιλολογικὸ κατασκεύασμα παρὰ οἰκονομικὸ πρότυπο. […]

Ἡ ἐπιδίωξη τοῦ κέρδους, σύμφωνα μὲ τὴ σκέψη τῶν Βυζαντινῶν, ἀποτελεῖ τὸ ἰδιαίτερο χαρακτηριστιὸ τοῦ ἐμπόρου. Ἕνας κοινὸς τόπος, ἤδη ἀπὸ τὴν ἐποχὴ τῶν πατέρων τῆς Ἐκκλησίας, ἂν ὄχι παλαιότερα, ἴσως μάλιστα ἀπὸ τὴν Ἀρχαιότητα, συνδέει τὴν ἄγρα τοῦ κέρδους μὲ τοὺς κινδύνους ποὺ συνεπάγεται ἡ ἐμπορικὴ δραστηριότητα: ὁ ἔμπορος εἶναι ὁ ἄνθρωπος ποὺ εἶναι πρόθυμος νὰ διατρέξει ὁποιονδήποτε κίνδυνο γιὰ νὰ ἀποκομίσει κέρδος. Εἶναι εὐρέως γνωστό, καὶ δὲν χρειάζεται ἐδῶ ἄλλη ἐπεξήγηση, ὅτι οἱ πατέρες τῆς Ἐκκλησίας θεωροῦσαν ὅτι κινδύνους ἀπὸ τὸ ἐμπόριο διέτρεχε ὄχι μόνο τὸ σῶμα ἀλλὰ καὶ ἡ ψυχή, καθὼς καὶ ὅτι ἀποδοκίμαζαν τὸ κέρδος τοῦ ἐμπόρου. Δὲν συνέβαινε ὅμως τὸ ἴδιο στὸ Βυζάντιο, τουλάχιστον κατὰ τοὺς μέσους καὶ ὕστερους χρόνους, παρὰ μόνο σὲ κείμενα ἰδιαίτερα ἀδιάλλακτων συγγραφέων ποὺ προβαίνουν ἐσκεμμένα σὲ ἰδεολογικοὺς ἀφορισμούς. Δυὸ κείμενα (ἀπὸ τὸ δεύτερο μισὸ τοῦ 10ου αἰώνα καὶ τὶς ἀρχὲς τοῦ 11ου) μᾶς ὁδηγοῦν σὲ μιὰ πρώτη προσέγγιση τῶν ἀπόψεων τῶ Βυζαντινῶν γιὰ τὸ κέρδος. […] Καμιὰ ἀναφορὰ δὲν γίνεται στὸ κείμενο γιὰ τοὺς κινδύνους ποὺ συνεπάγεται γιὰ τὴν ἀθανασία τῆς ψυχῆς ἡ μεγιστοποίηση τῶν κερδῶν· ἀντίθετα, ὁ νωθρὸς ἔμπορος –τὸ παράδειγμα πρὸς ἀποφυγήν– εἶναι ἐκεῖνος πού, λόγῳ τῆς τεμπελιᾶς του, δὲν καταφέρνει νὰ ἀποκομίσει κέρδος. […] Τὸ νόημα εἶναι ἐξίσου σαφές. Τὰ χρήματα ποὺ δανείζεται κανεὶς γιὰ ἐμπόριο πρέπει νὰ χρησιμοποιοῦνται γιὰ κερδοφόρες ἐπενδύσεις· ἀντίθετα, ἂν χρησιμοποιηθοῦν γιὰ κατανάλωση δημιουργοῦν προβλήματα. Τὸ καταδικαστέο στὴν προκείμενη περίπτωση δὲν εἶανι τὸ κέρδος τοῦ ἐμπόρου, τὸ ὁποῖο θεωρεῖται θεμιτὸ μέρος τοῦ ἐπαγγέλματός του· ἡ ἐπιλήψημη συμπεριφορὰ τοῦ συγκεκριμένου ἐμπόρου ὀφείλεται στὴ φιλαργυρία του, καθὼς καὶ στὴ μὴ παραγωγικὴ χρήση τοῦ χρήματος ἐκ μέρους του. […]

Σύμφωνα μὲ τὴν οἰκονομικὴ σκέψη τῶν Βυζαντινῶν, τὸ κέρδος τοῦ ἐμπόρου ἦταν ἀπολύτως ἀποδεκτό, μὲ ὅλα ὅσα αὐτὸ συνεπάγεται. Δὲν βλέπουμε πουθενά, λόγου χάρη, νὰ καταδικάζονται τὰ κέρδη ἀπὸ ἐμπορικὲς ἐπιχειρήσεις ὡς βρόμικα χρήματα, ὅπως συμβαίνει καμιὰ φορὰ μὲ τοὺς θεολόγους τῆς Δυτικῆς Εὐρώπης. Οἱ Βίοι ἁγίων τῆς μέσης περιόδου (ἂν μπορεῖ νὰ θεωρηθοῦν σωστὸς ὁδηγός) μερικὲς φορὲς πράγματι ἀναφέρονται σὲ βρόμικο χρῆμα ποὺ δὲν πρέπει νὰ τὸ ἀγγίζουν οἱ εὐσεβεῖς, ἀλλὰ αὐτὸ δὲν εἶανι τὸ κέρδος τοῦ ἐμπόρου. Βρόμικο εἶναι τὸ χρῆμα ποὺ προέρχεται ἀπὸ ἐκβιάσμοὺς καὶ ἀπὸ τὴν ἄδικη μεταχείριση τῶν φτωχῶν· τέτοια ἀδικήματα διαπράττονται ἀπὸ κάποιους δημόσιους λειτουργοὺς ἢ δυνατούς, καμιὰ φορὰ ἀκόμη καὶ ἀπὸ τὸν ἴδιο τὸν αὐτοκράτορα […]

Οἱ Βυζαντινοὶ πίστευαν ὅτι τὸ κέρδος τοῦ ἐμπόρου ἦταν δίκαιο καὶ θεμιτό· διατηροῦσαν, ὡστόσο, ὅπως καὶ οἱ ἀρχαῖοι φιλόσοφοι, ὁρισμένες ἐπιφυλάξεις γιὰ τὴν τέχνη ποὺ ὁ Ἀριστοτέλης ὀνόμασε χρηματιστική. Στὴ σκέψη καὶ τὴν πράξη τους, ὅπως καὶ σὲ ὅλες τὶς κοινωνίες ποὺ ἦταν οἱ πολιτιστικοὶ κληρονόμοι τῆς ἀρχαίας φιλοσοφίας καὶ τοῦ χριστιανισμοῦ, ὑπῆρχε μιὰ συνεχὴς προσπάθεια ἐξισορρόπησης ἀνάμεσα στὴν ἰδέα τῶν ἐλεύθερων ἀνταλλαγῶν καὶ τὴ συγκρουόμενη ἰδέα τῆς κοινωνικῆς καὶ οἰκονομικῆς δικαιοσύνης. […]

Ἡ δίκαιη τιμὴ μπορεῖ νὰ εἶναι ἡ τιμὴ ποὺ συμφωνοῦν δύο συμβαλλόμενοι· μπορεῖ νὰ εἶναι ἡ τιμὴ τῆς ἀγορᾶς ποὺ προκύπτει ἀπὸ τὴ συλλογικὴ ἀλληλεπίδραση προσφορᾶς καὶ ζήτησης, ἀπὸ τὸ τελικὸ ἀποτέλεσμα, δηλαδή, τῶν διαπραγματεύσεων ἀνάμεσα σὲ πολλοὺς ἀγοραστὲς καὶ πωλητές· μπορεῖ νὰ εἶναι μιὰ τιμὴ ποὺ ἐπιβάλλεται μὲ διοικητικὴ πράξη· μπορεῖ νὰ εἶναι μιὰ τιμὴ ποὺ ἐλέγχεται ἀλλὰ δὲν ἐπιβάλλεται ἀπὸ διοικητικὴ πράξη. Σχεδὸν ὅλες αὐτὲς οἱ δυνατότητες εἶχαν προβλεφθεῖ ἀπὸ τοὺς Βυζαντινοὺς καὶ ἐμφανίζονται στὸ Βυζάντιο μὲ διαφορετικὴ βαρύτητα σὲ διαφορετικὲς χρονικὲς στιγμές. Ἡ μόνη ἐξαίρεση εἶναι ἡ τιμὴ ποὺ ἐπιβάλλεται μὲ διοικητικὴ πράξη, γιὰ τὴν ὁποία δὲν ὑπάρχουν οὔτε θεωρητικὰ οὔτε πραγματικὰ παραδείγματα. […].

Ἄρα στὸ Βυζάντιο συνυπάρχουν δύο συγκρουόμενες ἀντιλήψεις σχετικὰ μὲ τὴ δίκαιη τιμὴ καὶ τὴ διαμόρφωση τῶν τιμῶν: Ἡ μία βασίζεται στὴν ἐλεύθερη διαπραγμάτευση, ἡ ἄλλη θέτει ἠθικοὺς καὶ ἐνδεχομένως κοινωικοὺς περιορισμοὺς στὴ διαπραγμάτευση, ἔτσι ὥστε νὰ ἀποφεύγεται ἡ ὑπερβολικὴ ζημία γιὰ ἕναν ἀπὸ τοὺς συμβαλλόμενους. […]

Οἱ περιορισμοὶ ποὺ ἀπέρρεαν ἀπὸ τὴν ἔννοια τῆς ὑπέρογκης βλάβης ἐμφανίζονται κυρίως στὶς ἀγοραπωλησίες γῆς καὶ τὰ συμβόλαια ἐργασίας, καὶ βλέπουμε νὰ ἐφαρμόζονται εὐρέως κατὰ τὴ μέση περίοδο, ἐνῶ ἐξασθενοῦν τὴν ἐποχὴ τῶν Παλαιολόγων ἢ καὶ νωρίτερα. […] Ἂν διαπιστωνόταν ὅτι τὸ ἡμερομίσθιο ποὺ εἶχε συμφωνηθεῖ ὕστερα ἀπὸ διαπραγμάτευση ἦταν χαμηλότερο ἀπὸ τὸ μισὸ τοῦ δίκαιου ἡμερομισθίου, τὸ συμβόλαιο ἔπρεπε νὰ ἀκυρωθεῖ καὶ ἡ ἐργασία νὰ ἀποτιμηθεῖ· ἂν ὅμως τὸ διαπραγματευθὲν ἡμερομίσθιο ἦταν ὑψηλότερο ἀπὸ τὸ 50% τοῦ δικαίου, τὸ συμβόλαιο διατηροῦσε τὴν ἰσχύ του.

Ἑπομένως, στὴ μέση βυζαντινὴ ἐποχὴ ἡ ἐλεύθερη διαπραγμάτευση τιμῶν καὶ ἡμερομισθίων ἦταν δεδομένη, ἀλλὰ ταυτόχρονα μετριαζόταν ἀπὸ τὴν παρέμβαση τοῦ κράτους ποὺ ἐνεργοῦσε πρὸς ὄφελος τῆς κοινωνικῆς καὶ οἰκονομικῆς δικαιοσύνης, καὶ μὲ γνώμονα τὶς ἔννοιες τῆς δίκαιης ἀξίας καὶ τῆς δίκαιης τιμῆς. Ἀπὸ τὸν 11ο αἰώνα καὶ μετὰ ἡ προστασία τὴν ὁποία παρεῖχαν οἱ νόμοι περὶ ὑπερόγκου βλάβης ἀρχίζει νὰ παρουσιάζει σημαντικὴ κάμψη. … Ἡ τεκμηρίωση εἶναι σαφέστερη γιὰ τὸν 13ο αἰώνα καὶ μετά· τότε πλέον ἡ ἐλεύθερη διαπραγμάτευση ἔχει πρωταρχικὸ ρόλο στὴ διαμόρρωση τῆς τιμῆς πώλησης καὶ ἡ παρέμβαση ὑπὲρ τῆς οἰκονομικῆς δικαιοσύνης ἔχει ἐξασθενήσει. Ἐπίσης τότε, καὶ ὡς ἐξέλιξη μιᾶς τάσης ποὺ εἶχε ἀρχίσει τὸν 11ο αἰώνα, ἡ δίκαιη ἀξία καὶ ἡ δίκαιη τιμὴ ταυτίζονται μὲ τὴν ἀγοραία τιμή, παρὰ τὶς ἀντιρρήσεις τῶν ἠθικολόγων ποὺ κατὰ καιροὺς διαμαρτύρονται γι’ αὐτὸ τὸ φαινόμενο. […]

Ἡ κερδοσκοπία, τὸ νὰ ἐκμεταλλεύεται κανεὶς τὴ δυστυχία τῶν ἄλλων –πωλώντας, γιὰ παράδειγμα, σὲ πολὺ ὑψηλὲς τιμὲς σὲ περίοδο λιμοῦ ἢ ἀγοράζοντας γῆ σὲ ὑπερβολικὰ χαμηλὲς τιμὲς σὲ δύσκολους καιρούς– ἦταν ὄχι μόνο καταδικαστέες ἀλλὰ καὶ παράνομες ἐνέργειες· παράνομη ἐπίσης ἦταν ἡ συσσώρευση ἀποθεμάτων, εἰδικὰ τροφίμων, καθὼς καὶ ἡ ἀποθησαύριση ἐμπορευμάτων μὲ σκοπὸ τὴν αὔξηση τῆς τιμῆς καὶ τὴν ἀπόκτηση παραλόγου κέρδους. Αὐτὴ ἦταν ἡ σταθερὴ θέση τῆς Ἐκκλησίας καὶ τοῦ κράτους στὴ διάρκεια τῆς μεσοβυζαντινῆς ἐποχῆς καὶ ὣς τὶς ἀρχὲς τοῦ 11ου αἰώνα. … Στὸ Ἐπαρχικὸν βιβλίον τὰ ποσοστὰ κέρδους γιὰ τοὺς κρεοπῶλες, τοὺς ψαράδες, τοὺς ἀρτοποιοὺς καὶ τοὺς ἐμπόρους τροφίμων καθορίζονται ἀπὸ τὸ κράτος. Ἡ τιμὴ τοῦ κρασιοῦ πρέπει νὰ ἀποφασίζεται ἀπὸ κοινοῦ ἀπὸ τοὺς ταβερνιάρηδες καὶ τὸν ἔπαρχο, ἀνάλογα μὲ τὸ τίμημα ποὺ εἶχε καταβάλει ὁ ταβερνιάρης γιὰ νὰ τὸ προμηθευτεῖ. … Ἡ γενικὴ ἰδέα εἶναι προφανής: Ἡ μεγιστοποίηση τοῦ κέρδους μέσῳ τῆς πλήρους ἐκμετάλλευσης τῶν δυνάμεων τῆς προσφορᾶς καὶ τῆς ζήτησης δὲν ἐπιτρέπεται. Ἔτσι, παρότι στὸ Ἐπαρχικὸν βιβλίον δὲν ὑπάρχει ἔλεγχος τῶν τιμῶν, ὑπάρχει σαφῶς ἔλεγχος τοῦ κέρδους. … Τὸ ἀποτέλεσμα ἦταν ὅτι οἱ ἔμποροι μποροῦσαν νὰ μεγιστοποιήσουν τὸ κέρδος τους αὐξάνοντας κυρίως τὸν ὄγκο τῶν συναλλαγῶν τους, καὶ ὄχι ἐπωφελούμενοι τῶν διακυμάνσεων τῆς προσφορᾶς καὶ τῆς ζήτησης.

Ἐὰν τὸν 10ο αἰώνα ἡ ἔννοια τοῦ δίκαιου κέρδους ἐνσωματώνει ἀξίες ἀνεξάρτητες ἀπὸ τὸ μηχανισμὸ τῆς διαπραγμάτευσης, στὰ τέλη τοῦ 11ου αιώνα, ἀντίθετα, ἔχουμε ἐνδείξεις ὅτι κερδίζει ἔδαφος ἡ ἰδέα τῆς ἐλεύθερης διαπραγμάτεσης. … Ὁ Τζέτζης ἔχει ὑπόψη του ἕνα περιβάλλον ὅπου οἱ τιμὲς καθορίζονται συνήθως ἀπὸ τὴν ἀγορά… […]

Δὲν πρέπει νὰ μᾶς ἐκπλήσσει τὸ γεγονὸς ὅτι ὑπάρχει ἔνδεια καταφατικῶν τοποθετήσεων γύρω ἀπὸ τὸ «δίκαιο κέρδος» ἑνὸς ἐμπόρου, τοποθετήσεων δηλαδὴ ποὺ νὰ ἀποδέχονται ὅτι «δίκαιο» εἶναι τὸ κέρδος ποὺ προκύπτει ἀπὸ μιὰ ἔντιμη συναλλαγή, ἀνεξάρτητα ἀπὸ τὸ ὕψος του, ἢ ὅτι, κατ’ ἐπέκταση, δίκαιη εἶναι ἡ τιμὴ ποὺ προσδιορίζεται ἀπὸ τὸ μηχανισμὸ τῆς προσφορᾶς καὶ τῆς ζήτησης. Μιὰ τόσο ἀπροκάλυπτη διατύπωση θὰ προσέκρουε στὴν ἰσχυρὴ ἰδεολογία ποὺ ἐξακολουθοῦσε νὰ ἐπιβιώνει ἀκόμη καὶ μετὰ τὸν 10ο ἢ τὸν 11ο αἰώνα. … Ἡ ἰδεολογία περὶ δίκαιων ἀνταλλαγῶν ἦταν ὄντως ἰσχυρή, ἀκόμη καὶ ἀφοῦ ἡ δίκαιη τιμὴ εἶχε γίνει ἰσοδύναμη μὲ τὴν ἀγοραία τιμή. […]

Πρέπει νὰ σημειώσουμε μιὰ ἰδιαιτερότητα τοῦ Βυζαντίου: ἦταν τὸ μοναδικὸ κράτος, τόσο στὴ μουσουλμανικὴ Ἐγγὺς Ἀνατολὴ ὅσο καὶ στὴ Δυτικὴ Εὐρώπη, ποὺ ἐπέτρεπε τὸν ἔντοκο δανεισμό· ρύθμιζε, ἐπίσης, τὰ ἐπιτόκια. Ἔχει σημασία αὐτό, δεδομένου ὅτι οἱ Βυζαντινοὶ εἶχαν στὴ διάθεσή τους ἀκριβῶς τὰ ἴδια κείμενα τῆς Παλαιᾶς καὶ τῆς Καινῆς Διαθήκης στὰ ὁποῖα βασιζόταν ἡ ἀπαγόρευση τῆς τοκοληψίας στὴ μεσαιωνικὴ Δυτικὴ Εὐρώπη. Συγχρόνως, οἱ Βυζαντινοὶ καὶ οἱ Δυτικοὶ γνώριζαν τὰ ἴδια ἀριστοτέλεια κείμενα περὶ τοκληψίας. Ὑπῆρχε, ἀναμφίβολα, κάποια δυσπιστία ἀπέναντι στὸν ἔντοκο δανεισμό. […]

Ἡ πιὸ διαδεδομένη καὶ ἐπικρατέστερη θέση τῶν Βυζαντινῶν ἀπέναντι στὴ χριστιανικὴ καὶ τὴ βιβλικὴ ἀπαγόρευση τοῦ ἔντοκου δανεισμοῦ ἦταν ὅτι ἴσχυε μόνο γιὰ τὸν κλῆρο. Οἱ κοσμικοί, ἑπομένως, εἶχαν κάλλιστα τὸ δικαίωμα νὰ εἰσπράττουν τόκους γιὰ δάνεια. Ὁ ἔντοκος δανεισμὸς δικαιολογεῖται μὲ διάφορα ἐπιχειρήματα. Πρῶτον, μὲ τὸ οἰκονομικὸ ἐπιχείρημα ὅτι τὸ ἐπιτόκιο ἰσοδυναμεῖ μὲ εἰσοδήματα ἀπὸ τὸ δανειζόμενο ἀντικείμενο. Ἕνα δεύτερο, ἁπλὸ καὶ ρεαλσιτικὸ ἐπιχείρημα ἐμφανίζεται σὲ μιὰ νεαρὰ τοῦ Λέοντα Στ΄, ἡ ὁποία ἐπέτρεψε ξανὰ τὴν ἐπιβολὴ ἐπιτοκίων ὕστερα ἀπὸ τὴν ἀπαγόρευση τοῦ πατέρα του, τοῦ Βασιλείου Α΄: κανεὶς δὲν θὰ δάνειζε χρήματα ἂν δὲν μποροῦσε νὰ χρεώσει ἐπιτόκιο.

Ἀ. Ε. Λαΐου, Οἰκονομικὴ σκέψη καὶ ἰδεολογία, στό: Ἀ. E. Λαΐου (ἐκδ.), Οἰκονομικὴ Ἱστορία τοῦ Βυζαντίου ἀπὸ τὸν 7ο ἕως τὸν 15ο αἰώνα, τ. 3, Ἀθήνα 2006, 329- 350

Ἔτσι, τὸ Βυζάντιο δὲν ἦταν κάποιου εἴδους σοβιετικὸ κράτος (ὅπως παλιότερα θεωρήθηκε, εἰδικὰ ἀπὸ βυζαντινοφάγους Ἀγγλοσάξωνες, ποὺ ταύτιζαν Ρωσία καὶ ΕΣΣΔ μὲ τὴ Ρωμανία), ποὺ καθόριζε τὶς τιμὲς καὶ τὴν ποσότητα τῆς παραγωγῆς, ἀλλὰ οὔτε καὶ ἐλεύθερη ἀγορά. Ὑπῆρχε ἀντίθεση ἀνάμεσα στὴν ἰδεολογία τῆς αὐτάρκειας καὶ τῆς ἐναντίωσης στὴν αἰσχροκέρδεια (ἀντιλήψεις ποὺ ἦταν ὄχι μόνο χριστιανικὲς μὰ καὶ ἀρχαιοελληνικές) καὶ στὴν βυζαντινὴ πράξη, ὅπου παρατηρεῖτο τόσο ἡ ἀπουσία τῆς αὐτάρκειας ὅσο καὶ ἡ κυμαινόμενη (μεγάλη ἢ μικρή) ἀπόκλιση ἀπὸ τὸ ἰδεῶδες μιᾶς ἐξωαγοραίας ρύθμισης τῶν τιμῶν.

Ἄποψή μου εἶναι ὅτι γιὰ τὸ Βυζάντιο ἡ ἐπιβίωσή του εἶχε πολὺ σκληρότερους ὅρους / προϋποθέσεις, κι ἔτσι, ἡ οἰκονομία τῆς ἀγορᾶς ἡ ὁποία θὰ ὁδηγοῦσε σὲ ἀκραῖες κοινωνικὲς ἀνισότητες θὰ ἦταν ἀδύνατη. Γιὰ νὰ τὸ πῶ εὐθέως: Στὴ Δύση, δὲν ὑπῆρχαν συνεχῶς ἐπεδράμοντες βάρβαροι ἐξ Ἀνατολῶν (ἐπὶ 8 αἰῶνες), καὶ συνεπῶς ἐκεῖ ἡ μόνη ἀνησυχία τῶν ἀρχουσῶν ἢ ἀναδυόμενων ἀρχουσῶν τάξεων, ποὺ δὲν εἶχαν ἠθικὴ ἀντίρρηση στὴν καταπίεση τῶν ὑπολοίπων, ἦταν ἡ ἀντίδραση τῶν στρωμάτων ἀπὸ τὴν ἴδια τους τὴν κοινωνία, οἱ ἐξεγέρσεις τῶν λαϊκῶν στρωμάτων. Ἀντίθετα, στὸ Βυζάντιο, ἀποτελοῦσε –ὣς τὸν 11ο αἰ.– κοινὸ τόπο γιὰ τὴν κυβέρνηση ὅτι οἱ γεωργοὶ-στρατιῶτες ἀποτελοῦν τὸ στήριγμα τῆς βασιλείας κι ὅτι ἡ ἐξαφάνισή τους πρὸς ὄφελος τῶν Δυνατῶν θὰ εἶχε βλαβερὲς συνέπειες γιὰ τὴν ἄμυνα τοῦ κράτους. Δηλαδή, μιὰ κρατικὴ πολιτικὴ ἡ ὁποία θὰ ἐπέτεινε τὶς ἀνισότητες καὶ θὰ ἐπέτρεπε «νὰ πλουτίσει ὁ καθένας ὅσο μπορεῖ» θὰ εἶχε ὡς συνέπεια ὄχι ἁπλὰ λαϊκὲς ἐξεγέρσεις ἀλλὰ τὴ διάλυση τοῦ κράτους. Οἱ συνθῆκες ἦταν τελείως διαφορετικὲς μεταξὺ Δύσης καὶ Βυζαντίου. Στὴ μία, οἱ πλουτίζοντες μποροῦσαν ἀπεριόριστα νὰ ποδοπατοῦν ὁποιονδήποτε ταξικὰ κατώτερο· στὸ Βυζάντιο κάτι τέτοιο μόνο μὲ τίμημα τὴν ὁλοκληρωτικὴ καταστροφὴ μποροῦσε νὰ γίνει. Ὅπως κι ἔγινε: Ὅταν δηλαδή, ἐπικράτησαν πρακτικῶς οἱ ἀντιλήψεις γιὰ ἐλεύθερη ἀνταλλαγή, γιὰ τὸ δικαίωμα τῶν Δυνατῶν νὰ ἐξοντώσουν οἰκονομικὰ τοὺς φορολογούμενους γεωργοὺς-στρατιῶτες, γιὰ τὴν ἀκύρωση τῶν προνομίων στοὺς Ἀκρίτες, γιὰ τὴν ἀπόδοση ἐμπορικῶν προνομίων στοὺς Ἰταλοὺς ἐμπόρους σὲ βάρος τῶν Βυζαντινῶν ἐμπόρων, τὸ Κράτος μπορεῖ βεβαίως πρόσκαιρα νὰ ἀπέκτησε κέρδη ἀλλὰ ἐντέλει ἀναγκάστηκε νὰ καταφεύγει σὲ μισθοφόρους (π.χ. Καταλανούς), εἶδε τοὺς πληθυσμούς του νὰ παραμένουν σχετικὰ ἀπαθεῖς στὴν προέλαση τῶν Τούρκων, οἱ ὁποῖοι ὑπόσχονταν χαμηλότερη φορολογία καὶ ἀσφάλεια (ἀπὸ τὶς δικές τους, τουρκικὲς ἐπιδρομές…!), ὥσπου (οἱ πληθυσμοί) νὰ ἀντιληφθοῦν, συνήθως ἀργά, σὲ τί παγίδα εἶχαν πέσει, κ.ο.κ.

Μὲ ἄλλα λόγια, ἡ ἐξω-ἀγοραία οἰκονομικὴ ἀντίληψη τοῦ μεσοβυζαντινοῦ κράτους ἦταν ρεαλιστικότερη ἀπὸ τὴν ἀγοραία (τῆς ἐλεύθερης ἀγορᾶς) ἀντίληψη, ἡ ὁποία βεβαίως ἦταν ρεαλιστικότατη γιὰ τὴ Δύση καὶ τὶς ἀνερχόμενες τάξεις της, ἀφοῦ αὐτὲς δὲν εἶχαν νὰ ἀντιμετωπίσουν οὔτε Ἄραβες οὔτε Τούρκους. Βέβαια, δὲν θέλω νὰ καταλήξω σὲ μία θεολογικῆς ὑφῆς πολιτικὴ – οἰκονομικὴ ἱστορία τοῦ Βυζαντίου, ἀφοῦ τὸ τυχαῖο στὴν ἱστορία (π.χ. ἕνας ἠλίθιος αὐτοκράτορας ποὺ δημιουργεῖ κατόπιν μιὰ παράδοση σπατάλης τοῦ δημόσιου χρήματος κ.λπ., ἢ μιὰ ἀπρόσμενη προδοσία τμημάτων τοῦ βυζαντινοῦ στρατοῦ στὴ μάχη τοῦ Ματζικέρτ) μπορεῖ νὰ ἀνατρέψει ἕνα ὁλόκληρο οἰκοδόμημα. Ὑπάρχει ὡστόσο μιὰ μὴ γραμμικὴ σχέση μεταξὺ τῆς μὴ «καπιταλιστικῆς» ἀντίληψης καὶ τῆς σωτηρίας τοῦ κράτους καὶ τῆς κοινωνίας του.

Ἐπαναλαμβάνω πάντως ὅτι οἱ ἀπόψεις γιὰ τὸ ρόλο τῆς Ὀρθοδοξίας στὴν οἰκονομία πρέπει νὰ ἀπαλλαχθοῦν ἀπὸ τὴ γνωστὴ συχνότατη ὀφθαλμαπάτη, ἡ ὁποία συνίσταται στὸ γεγονὸς ὅτι ἀπὸ τὸ Βυζάντιο μόνο ἡ Ὀρθοδοξία ἐπιβίωσε καὶ χάθηκαν ὅλα τὰ ὑπόλοιπα. Αὐτὴ ἡ ἄποψη δὲν ἰσχύει, γιατὶ ἡ Ὀρθοδοξία ἦταν ἕνα ζωντανὸ κομμάτι ἑνὸς ζωντανοῦ πολιτισμοῦ μὲ ζωντανὲς ρίζες στὸ προχριστιανικὸ παρελθόν του. Γιὰ τὸ λόγο αὐτόν, πρέπει νὰ καταλήξουμε ὅτι ἡ Ὀρθοδοξία γινόταν ἀντιληπτὴ διαφορετικὰ στὸ Βυζάντιο σὲ σχέση μὲ ὅ,τι καταλαβαίνουν σήμερα οἱ χριστιανοκομμουνιστὲς Νεορθόδοξοι καὶ οἱ ὀργανωσιακοὶ δεξιοὶ νεοφιλελεύθεροι· κι ἀμφιβάλλω ἂν οἱ τελευταῖοι εἶναι καλύτεροι ἑρμηνευτὲς τῆς Ὀρθοδοξίας ἀπὸ τοὺς Βυζαντινούς. Γιὰ παράδειγμα, οἱ Βυζαντινοὶ ἔκαναν ἕναν ἔμπρακτο διαχωρισμὸ μεταξὺ τῆς πλήρους ἀδιαφορίας γιὰ τὸ κέρδος καὶ τὰ ἐγκόσμια, τὴν ὁποία θεωροῦσαν παραδεκτὴ καὶ δέον γιὰ ἀσκητές, καὶ τῆς (ἔμπρακτης) ἔντονης συμμετοχῆς τοῦ Ἁγίου Ὅρους σὲ οἰκονομικὲς ἀνταλλαγὲς καὶ τὸ ἐμπόριο. Ἐὰν κάποιος δὲν ἀπαλλαχθεῖ ἀπὸ τὴν ὀφθαλμαπάτη νὰ συγχέει τὰ κείμενα μὲ τὴν πράξη καὶ τὴν μὴ συνειδητὴ ἰδεολογία τῆς πράξης, τότε θὰ ἀντιδιαστέλλει ἐπικριτικὰ ἢ ἐπαινετικὰ τὴν δυτικὴ ἐκδοχὴ τοῦ Χριστιανισμοῦ ἀπὸ τὴν Ὀρθοδοξία. Ἔτσι, ὅμως ξεχνᾶ ὅτι συγκρίνει δυὸ πολιτισμοὺς σὲ διαφορετικὲς ἐποχές, ἐνῶ τὸ ὀρθὸ εἶναι ἡ σύγκριση τῆς ἐπίδρασης ποὺ εἶχε στὴν οἰκονομικὴ σκέψη καὶ πρακτικὴ ἡ βυζαντινὴ Ὀρθοδοξία στὸ ἀκμάζον Βυζάντιο μὲ τὴν ἀντίστοιχη ἐπίδραση ποὺ εἶχαν ὁ Παπισμὸς καὶ ὁ Προτεσταντισμὸς κατὰ τὴν Ἀναγέννηση καὶ ἀργότερα γιὰ ὅσο καιρὸ ἦταν χριστιανικὴ ἡ Δύση. Εἶναι, μὲ ἄλλα λόγια, ἄτοπο νὰ συγκρίνεται ἀπὸ ἄποψη συμβολῆς στὴν οἰκονομικὴ σκέψη τῶν πιστῶν της ἡ σημερινὴ Ὀρθοδοξία μὲ τὸν σημερινὸ δυτικὸ Χριστιανισμό. Ὅσοι ἀποδίδουν στὸν ὀρθόδοξο ἀσκητισμὸ καὶ τὰ «ἀντι-πλουτοκρατικὰ» ἰδεώδη του τὴν ἔλλειψη καινοτομίας ἢ τὴν ἀνυπαρξία καὶ μὲ τὴ στασιμότητα τῆς οἰκονομικῆς ἀνάπτυξης τῆς νεότερης Ἑλλάδας, θὰ ἔπρεπε νὰ ἐξετάσουν, προτοῦ μιλήσουν, ἂν τὰ ἴδια ἰδεώδη εἶχαν θετικό, ἀρνητικὸ ἢ γενικότερα σημαντικὸ κι ὄχι ἀσήμαντο ρόλο στὴν οἰκονομικὴ ἀνάπτυξη τοῦ Βυζαντίου.

Ἐννοεῖται ὅτι ἔτσι κι ἀλλιῶς τὸ μηχανιστικὸ σχῆμα «δυτικὴ φεουδαρχία -> καπιταλισμός» σημαίνει ὅτι ἦταν ἀδύνατο νὰ ὑπάρξει καπιταλισμὸς στὸ Βυζάντιο. Οἱ κλαίοντες Ἕλληνες Δυτικιστὲς θὰ ἔπρεπε νὰ ζητᾶν (πιστεύω ὅτι μέσα τους αὐτὸ ζητᾶν) μιὰ ἐξέλιξη τῆς Ἀν. Ρωμαϊκῆς Αὐτοκρατορίας -οἰκονομικὴ καὶ πνευματική- ὅμοια μὲ ἐκείνη τῆς μεσαιωνικῆς Δύσης. Μιὰ τέτοια, ὅμως, ἐξέλιξη ἦταν ἀδύνατη γιὰ δυὸ λόγους: Πρῶτον, ἡ Ἀνατολικὴ Αὐτοκρατορία ἂν ἀποδυναμωνόταν θὰ ἔπεφτε ἀπὸ τὸ 500 μ.Χ. στὰ χέρια τῶν Σασσανιδῶν, δηλαδὴ τοῦ ἀσιατικοῦ κολλεκτιβισμοῦ. Δὲν θὰ γινόταν μεσαιωνικὴ Δύση ἀλλὰ Ἀσία. Δεύτερον, ὁ πνευματικὸς πολιτισμὸς ποὺ παρέλαβε ἡ Δύση τὸν 15ο αἰ. ἀπὸ τὸ Βυζάντιο καὶ ποὺ διαμόρφσε τὸ νεοτερικὸ δυτικὸ πολιτισμὸ θὰ εἶχε ἐξαφανιστεῖ γιατὶ τὰ ἀρχαῖα συγγράμματα δὲν θὰ εἶχαν διατηρηθεῖ ἀπὸ Ὀστρογότθους καὶ Σασσανίδες στὸ βαθμὸ ποὺ τὰ διατήρησε τὸ ἑλληνικὸ Βυζάντιο.

Τὰ παραπάνω παρατέθηκαν προκειμένου νὰ ἑρμηνευθοῦν οἱ ἀπόψεις δυὸ Βουλγάρων (ἑνὸς πρώην ὑπουργοῦ οἰκονομικῶν καὶ οἰκονομολόγου σὲ βουλγαρικὴ κυβέρνηση καὶ μιᾶς λέκτορος τῶν οἰκονομικῶν σὲ ἀγγλικὸ πανεπιστήμιο) γιὰ τὴ σχέση Ὀρθοδοξίας καὶ Οἰκονομίας. Τὸ ἐνδιαφέρον ἔγκειται στὸ γεγονὸς ὅτι οἱ ἀπόψεις αὐτὲς εἶναι δημοσιευμένες ἀπὸ τὴν Παγκόσμια Τράπεζα, δηλαδὴ ἀπηχοῦν στὸν α ἢ β βαθμὸ τὶς ἀπόψεις της γιὰ τὶς διαφορὲς στὴν οἰκονομικὴ σκέψη μεταξὺ Ὀρθόδοξων καὶ Δυτικῶν Χριστιανῶν. Βεβαίως, ἡ Παγκόσμια Τράπεζα ὑποστηρίζει τὸ τετριμμένο ὅτι οἱ ἀπόψεις τῶν δυὸ Βουλγάρων δὲν ἀποτελοῦν ἀπαραίτητα καὶ δικές της ἀπόψεις· ὡστόσο, τέτοιες ἀπόψεις δέχτηκε νὰ φιλοξενήσει στὸν ἱστότοπό της.

Οἱ δυὸ Βούλγαροι (κι Ὀρθόδοξοι; ) ἐρευνητὲς ἔχουν ταυτίσει τὸν κομμουνισμὸ μὲ τὴν Ὀρθοδοξία, ἴσως ἐξαιτίας τῆς νεοφιλελεύθερης ἀποστροφῆς τους γιὰ ὁτιδήποτε ὑφίστατο πρὸ τοῦ 1989 (θρησκευτικὰ ἢ πολιτικά) ἀρνούμενοι νὰ δοῦν ὅτι ὁ ὀρθόδοξος πολιτισμὸς ποικίλλει. Ἔχουν ἀποδεχτεῖ τὴν πρωτοκαθεδρία τῆς Δύσης καὶ συνάμα ἢ ἀναπόφευκτα καὶ τῶν ἐκδοχῶν τοῦ Χριστιανισμοῦ σὲ αὐτές. Παρ’ ὅλο ποὺ δὲν προσφέρουν κάποια σαφὴ καὶ ἱκανοποιητικὴ αἰτιολόγηση γιὰ τὰ αἴτια τῆς α ἢ β σύγκρισης μεταξὺ τῶν Ὀρθόδοξων καὶ τῶν Δυτικῶν, καταλήγουν στὸ συμπέρασμα ὅτι ὑπάρχει συσχέτιση μεταξὺ θρησκείας καὶ ἀντίλήψεων γιὰ τὴν οἰκονομία, τὸ κράτος ἢ τὴν εὐτυχία. Γιὰ παράδειγμα, πληροφορούμαστε ὅτι οἱ Ὀρθόδοξοι κάνουν λιγότερα παιδιὰ ἀπὸ τοὺς Δυτικοὺς Χριστιανούς (ἐννοοῦνται οἱ καθ’ ὁμολογίαν κι ὄχι ἐν γένει οἱ κάτοικοι τῆς Δύσης) ἢ ὅτι εἶναι λιγότερο ἱκανοποιημένοι ἀπὸ τὴ ζωή τους. Δὲν σκέφτονται μήπως οἱ ἐξωθρησκευτικοὶ παράγοντες ὅπως ἡ κατάρρευση τῶν ἀνατολικοευρωπαϊκῶν κοινωνιῶν καὶ οἰκονομιῶν ἀνάγκασαν τοὺς ἐκεῖ Ὀρθόδοξους νὰ μὴν κάνουν πολλὰ παιδιά· οὔτε μελετοῦν τὴν ἐπίδραση 45 καὶ 70 χρόνων ἀθεϊστικῆς  κοσμοαντίληψης (στὴν ἐκπαίδευση κ.λπ.) ἐπὶ τῶν ἐκεῖ Ὀρθόδοξων. Οὔτε βέβαια λαμβάνουν ὑπόψη ὅτι –μὲ βάση τὴν δική τους ἔρευνα (σ. 26)– ὁ ἐπιθυμητὸς ἀριθμὸς παιδιῶν κατὰ τοὺς Ὀρθόδοξους εἶναι ἴδιος μὲ ἐκεῖνον γιὰ τοὺς Δυτικοὺς Χριστιανούς: ἀντιθέτως, ἀποδίδουν τὴν ὀλιγοτεκνία στὴ διαφορὰ δόγματος.

Ἔχουν μιὰ ἀφελὴ ἀντίληψη γιὰ τὴν Ὀρθοδοξία καὶ τὸν Κομμουνισμό. Τὸ ὡραῖο εἶναι ὅτι ἡ βιβλιογραφία ποὺ παραθέτουν ὡς ἐπιχείρημα τῆς ἄποψης αὐτῆς εἶναι συχνότατα ὁ Berdyaev (π.χ. σσ. 4, 6-7 καὶ ἀλλοῦ), κοντὰ 100 χρόνων. Ἡ Ὀρθοδοξία δὲν πρεσβεύει τὴν βίαιη κολλεκτιβιστικὴ ἀντίληψη, καὶ στὴν λαμπρότερη ἐκδοχή της, τὴ βυζαντινή, δὲν εἶχε τέτοια πολιτικὰ ὁράματα. Ὄντας ὁπαδοὶ τοῦ καπιταλισμοῦ, καὶ σχετικοὶ μόνο μὲ τὴν Δυτικὴ Περίπτωση / Ἱστορία, στὸ ἀσφαλὲς ὑστερομεσαιωνικὸ καὶ μεταμεσαιωνικὸ ἀπροσπέλαστο φρούριό της, θεωροῦν ἀσυζητητὶ κατώτερη ὁποιαδήποτε σκέψη γιὰ παρέμβαση τοῦ κράτους ὥστε νὰ μὴν προκαλοῦνται ἀνισότητες τέτοιες ποὺ νὰ θέσουν σὲ κίνδυνο τὴ συνοχὴ τῆς κοινωνίας ἐνόψει ἀσταμάτητων ἐξωτερικῶν βαρβαρικῶν ἀπειλῶν. Ὁτιδήποτε δὲν συμφωνεῖ μὲ τὸν νεοφιλελευθερισμὸ εἶναι «κομμουνισμός». Τὸ νεοφιλελεύθερο Δικαστήριο τοῦ Παρόντος δικάζει καὶ καταδικάζει τὴν Ἱστορία γιὰ νὰ ἐπιβάλλει τὴ δική του ἐκδοχή της.

Γιὰ νὰ δοῦμε ὅμως τί λένε:

«Οἱ Ὀρθόδοξοι εἶναι λιγότερο εὐτυχισμένοι ἀπὸ τοὺς Καθολικοὺς καὶ τοὺς Προτεστάντες, καὶ μάλιστα τόσο ὅσο οἱ ἄθρησκοι» (σσ. 3, 26, 28).

«Τὰ σπίτια τῶν Δυτικῶν Χριστιανῶν εἶναι μεγαλύτερα καὶ ἔχουν περισσότερα παιδιὰ ἔναντι τῶν Δυτικῶν» (σ. 28).

«Οἱ Ὀρθόδοξοι κάνουν λιγότερα παιδιά» (σσ. 3, 26).

«Θέλουν νὰ ρισκάρουν λιγότερο, καὶ προτιμοῦν περισσότερο μιὰ ἀσφαλὴ δουλειά» (σσ. 3, 28).

«Ἡ Ὀρθοδοξία σχετίζεται μὲ πολιτικὲς προτιμήσεις πρὸς τὴν Ἀριστερὰ καὶ μὲ ἰσχυρότερη τάση ὑπὲρ τῆς κρατικῆς παρέμβασης στὴν οἰκονομία». Οἱ Ὀρθόδοξοι προτιμοῦν ὁ ἀτομικὸς πλουτισμὸς νὰ ἀποφεύγεται γιὰ τὴ μεγιστοποίηση τοῦ κοινοῦ καλοῦ ἐνῶ οἱ Προτεστάντες ὑποστηρίζουν ὅτι ὁ πλοῦτος μπορεῖ νὰ αὐξάνεται ἔτσι ὥστε νὰ ὑπάρχει ἀρκετὸς γιὰ ὅλους καὶ «δὲν συμφωνοῦν ὅτι ὁ πλουτισμὸς μπορεῖ νὰ συμβεῖ μόνο σὲ βάρος τῶν ἄλλων». Οἱ Δυτικοὶ Χριστιανοὶ συμφωνοῦν λιγότερο μὲ τὴν ὕπαρξη κρατικῆς ἰδιοκτησίας (Abstract καὶ σσ. 3, 32, 34, 35).

«Ὁ Δυτικὸς Χριστιανισμὸς ἔδωσε ἔμφαση στὸν ἀτομικιστικό, λεγκαλιστικὸ καὶ ὀρθολογιστικὸ χαρακτήρα τῆς ρωμαϊκῆς ἀρχαιότητας, ἐνῶ ἡ Ὀρθοδοξία ἐπηρεασμένη ἀπὸ τὶς ἑλληνικὲς παραδόσεις ποὺ τονίζουν τὸ κοινοτιστικὸ πνεῦμα» (σσ. 5, 10).

«Οἱ βαθιὲς θεολογικὲς διαφορὲς μεταξὺ Ὀρθοδοξίας καὶ Καθολικισμοῦ / Προτεσταντισμοῦ εὐθύνονται γιὰ τὶς διαφορὲς σὲ σύγχρονες συμπεριφορές. Ὁ Δυτικὸς Χριστιανισμὸς τονίζει τὸν ὀρθολογισμό…καὶ τὴν κριτικὴ τῶν καθιερωμένων αὐθεντιῶν. Ἡ Ὀρθοδοξία τονίζει λιγότερο τὸ νόμο, τὴ λογικὴ καὶ τὴν κριτικὴ τῶν αὐθεντιῶν» (σ. 5-6).

«Οἱ κομμουνιστὲς διατήρησαν τὶς ἐκφάνσεις τῆς Ὀρθόδοξης θεολογίας, συμπεριλαμβανομένης ἐκείνης στὴν παράδοση καὶ τὸν κοινοτισμό, ποὺ ἦταν πρόσφορες γιὰ τὴ διάδοση τῶν κομμουνιστικῶν ἰδεῶν. Νεολαιίστικες σοσιαλιστικὲς ὀργανώσεις, πανίσχυρες μυστικὲς ὑπηρεσίες, ἔλεγχος στὰ σύνορα καὶ τὸ ἐξωτερικό, ἦταν πολὺ συμβατὰ μὲ προϋπάρχουσες ὀρθόδοξες ἀντιλήψεις» (σ. 6). Οἱ κομμουνιστὲς προώθησαν το ἀκραῖο (extreme) κοινοτισμό (communitarianism) μὲ κατάργηση τῆς ἰδιωτικῆς περιουσίας κ.λπ. (σ. 12).

«Ὁ Καθολικισμὸς συνεισέφερε στὴ γένεση τοῦ ἀτομικισμοῦ στὴ Δύση μεταξὺ 6ου καὶ 11ου αἰ.» (σ. 8).

«Οἱ Βυζαντινοὶ Αὐτοκράτορες κι ὄχι ἡ Ἐκκλησία ἀποφάσιζαν γιὰ τὰ ἐκκλησιαστικὰ ζητήματα ἢ καὶ γιὰ τὴν αἵρεση καὶ τὸ σχίσμα» (σ. 9).

«Ὅπως λέει ὁ Huntington, ὁ Ὀρθόδοξος πολιτισμὸς κληρονόμησε πολὺ λιγότερα πράγματα ἀπὸ τὴν Ἀρχαιότητα ἀπὸ ὅ,τι ἡ Δύση. Λιγότερη ἔμφαση ἀπὸ τὴν Ὀρθοδοξία στὸ Νόμο καὶ τὴ Λογική. Περισσότερη στὴν Παράδοση καὶ τὶς κοινοτιστικὲς ἀξίες. Τὰ ἄτομα τείνουν λιγότερο νὰ ἐπιλέγουν ἐλεύθερα καὶ κριτικὰ καὶ νὰ ἀσκοῦν κριτικὴ στὶς ἀρχές» (σσ. 10-11, 26). Παρομοίως, οἱ κομμουνιστὲς δὲν ἐνθάρρυναν τὴν ἄσκηση κριτικῆς πρὸς τὶς ἀρχές (σ. 16).

«Ὑπάρχει μικρότερη ἔμφαση στὴν καινοτομία στὴν Ὀρθοδοξία, πράγμα ποὺ μᾶλλον εὐθύνεται γιὰ τὴν ἀπουσία δυτικοῦ τύπου ἐπιστημονικῆς ἐπανάστασης» (σ. 11). Οἱ ἀνατολικοευρωπαῖοι κομμουνιστὲς ὁμοίως κατέπνιγαν τὴν δημιουργικότητα, τὴν καινοτομία καὶ τὶς νέες ἰδέες (σ. 16).

«Ἡ Ὀρθοδοξία ἐνδιαφέρεται λιγότερο γιὰ τὰ νομικὰ δικαιώματα» (σ. 11) καὶ οἱ κομμουνιστὲς ἀποθάρρυναν τὶς ὑποχρεώσεις ποὺ γίνονταν μὲ βάση συμβόλαια καὶ νομικὰ συμφωνητικά (σ. 15).

Μὲ ἄλλα λόγια, οἱ κομμουνιστὲς προώθησαν πολιτικὲς ποὺ ἐνθάρρυναν τὶς Ὀρθόδοξες ἀξίες ὅπως τὸν κοινοτισμό, τὸν ἀντι-νομικισμό, τὴν ἀπουσία κριτικῆς τῶν ἀρχῶν καὶ τὴν ἔλλειψη δημιουργικότητας καὶ καινοτομίας (σ. 17)

Τὸ συμπέρασμα εἶναι ὅτι «οἱ θεολογικὲς διαφορὲς ἴσως ὁδήγησαν τὶς διάφορες χῶρες σὲ διαφορετικὲς ὁδοὺς ἀνάπτυξης προτοῦ ἐμφανιστεῖ ὁ κομμουνισμὸς καὶ ὅτι ἁπλὰ οἱ κομμουνιστικὲς ἡγεσίες ἐκμεταλλεύτηκαν τὸ ὀρθόδοξο πολιτισμικὸ περιβάλλον πρὸς ὄφελός τους» (σ. 35)

Ἕνα ἄλλο σφάλμα τῶν Βουλγάρων εἶναι ὅτι κρίνουν ἐξ ἰδίων τὰ ἀλλότρια: Παρ’ ὅλο ποὺ περιλαμβάνουν καὶ τοὺς Ἕλληνες (Ἑλλάδα – Κύπρος) στὴν ἔρευνα, βασίζονται ἀναγκαστικὰ στὴν ἀριθμητικὴ πλειονότητα τῶν σλάβων Ὀρθόδοξων, οἱ ὁποῖοι ὅμως ποιοτικὰ εἶναι πολὺ λιγότερο Ὀρθόδοξοι (δέχτηκαν ἕτοιμη τὴν Ὀρθοδοξία χωρὶς νὰ συμμετάσχουν στὴ διαμόρφωσή της, καὶ κυρίως χωρὶς νὰ ἔχουν προηγουμένως ὑποστεῖ παρόμοια μετάλλαξη μὲ τὴν πολιτισμικὴ μετάλλαξη στὴν ὁποία ὑπέβαλλαν οἱ Ἕλληνες τὸν ἑαυτό τους κατὰ τὴν ἑλληνιστικὴ ἐποχή -καὶ σήμερα ἔγιναν ultra Ὀρθόδοξοι ἔπειτα ἀπὸ 45-70 χρόνια ἀθεϊστικῆς κατήχησης) καὶ τοὺς ὁποίους Σλάβους ἠλίθιους τοὺς ἀνέβαζαν βάρβαρους τοὺς κατέβαζαν οἱ κατεξοχὴν Ὀρθόδοξοι, οἱ Βυζαντινοί. Κι ὄχι ἄδικα, γιατὶ τὸ ἐπίπεδο τῶν λαῶν αὐτῶν στὴν βυζαντινὴ περίοδο ἦταν ἐξαιρετικὰ χαμηλό, ἀφοῦ δὲν εἶχαν κἂν γραπτὸ λόγο. (Ἐννοεῖται ὅτι δὲν ἀναφερόμαστε στὸ σημερινὸ ἐπίπεδο τῶν ἴδιων λαῶν.)

Ἔτσι, ἡ ἀπουσία κριτικῆς πρὸς τὶς ἀρχὲς τὴν ὁποία ἐκλαμβάνουν ὡς πολιτισμικὸ ὀρθόδοξο γνώρισμα οἱ δυὸ Βούλγαροι ἔρχεται σὲ ἀντίθεση μὲ τὶς πάμπολλες λαϊκὲς ἐπαναστάσεις κατὰ τοῦ νόμιμου αὐτοκράτορα καὶ τὶς λαϊκὲς εἰρωνεῖες πρὸς τοὺς αὐτοκράτορες (Ἰουστινιανό, Φωκᾶ κ.ἄ.) καὶ τὸν κλῆρο (ἀνώτερο καὶ μοναχούς) ἐκ μέρους πεπεισμένων καὶ εἰλικρινὰ Ὀρθόδοξων στὸ Βυζάντιο. Ἐπειδὴ τὸ πολιτισμικὸ πρότυπο τῶν Σλάβων ἦταν καὶ εἶναι ὁ μογγόλος (θυμηθεῖτε τὴ μογγολικὴ κατάκτηση τῆς Ρωσίας ἐπὶ 200 ἔτη) Πατερούλης – Τσάρος, οἱ δυὸ Βούλγαροι ἐρευνητὲς νομίζουν ὅτι ἕνα προφανῶς σλαβικὸ πολιτισμικὸ γνώρισμα εἶναι πολιτισμικὸ γνώρισμα τῆς Ὀρθοδοξίας.

Ἡ ἀπουσία καινοτομίας καὶ δημιουργικότητας εἶναι ἐπίσης ἕνα ἄλλο σλαβικό (κι ὅλων τῶν ἄλλων μὴ ἑλληνικῶν ὀρθόδοξων λαῶν) χαρακτηριστικό, ποὺ δὲν μπορεῖ νὰ θεωρηθεῖ τάση τῆς Ὀρθοδοξίας. Οἱ Βυζαντινοὶ εἶχαν γιὰ τουλάχιστον ἐννιὰ αἰῶνες καλύτερο στρατό, καλύτερες πόλεις, καλύτερη οἰκονομία, ἀνώτερη τέχνη σὲ σχέση μὲ τοὺς Δυτικούς Χριστιανούς· οἱ μὴ ἕλληνες Ὀρθόδοξοι δὲν κατόρθωσαν ποτὲ τὸ ἴδιο. Ἐφευρέσεις ὅπως τὸ ὑγρὸ πῦρ (γιὰ νὰ μὴν ἀναφέρω ἄλλες) μόνο ἔλλειψη καινοτομίας καὶ ἀπουσία ἐπιστημονικοῦ πνεύματος δὲν δείχνουν.

Παρομοίως, ἡ δῆθεν ἀπουσία ἐνδιαφέροντος τοῦ Ὀρθόδοξου πολιτισμοῦ γιὰ τὸ Νόμο εἶναι κάτι τόσο γελοῖο, ὥστε θὰ ἔπρεπε κάποιος νὰ ἀνατρέξει στὴ βυζαντινὴ νομοθεσία ποὺ ὁρίζει πάμπολλες πτυχὲς τῆς ζωῆς βάσει τοῦ γραπτοῦ νόμου· ὁ ὁποῖος ἐνίοτε συγγράφεται στὴν καθομιλουμένη καὶ βεβαίως δὲν μένει ἀπαράλλακτος ἀλλὰ ὑφίσταται ἐπεξεργασία διὰ μέσου τῶν αἰώνων. Ἀσφαλῶς, ἡ Ὀρθοδοξία δὲν ἀντιμετωπίζει τὸ Θεὸ ὡς Δικαστή-Τιμωρό· ἀλλὰ αὐτὸ δὲν συνεπάγεται ὅτι ὡς ἰδανικὸ ἔχει μιὰ κοινωνία χωρὶς τὴ διαμεσολάβηση τῶν νόμων. Ἄλλο ἡ ἔρημος καὶ ἡ μονή, καὶ ἄλλο ἡ ὀρθόδοξη Αὐτοκρατορία. Τὸ βυζαντινὸ νομικὸ σύστημα τὸ ἀποδεικνύει, καὶ τὰ δικαιώματα καὶ οἱ ὑποχρεώσεις τῶν ἀτόμων εἶναι κάτι μὲ τὸ ὁποῖο καταπιάνεται ἀσταμάτητα.

Τέλος, οἱ Βούλγαροι (κι Ὀρθόδοξοι;) ἐπαινοῦν τὸν Παπισμὸ γιὰ τὴν συμβολή του στὴν γένεση τῆς ἐξατομίκευσης. Τὸ δόγμα ποὺ ἐπαίνεσε τὸν Φεουδαλισμό, δηλαδὴ δικαιολόγησε χριστιανικὰ τὸν κολλεκτιβισμὸ δυτικοῦ τύπου, καὶ τὸ δόγμα ποὺ ἤθελε τὴν Ἐκκλησία νὰ εἶναι κοσμικὸ κράτος. Ἐννοεῖται ὅτι ἀποσιωποῦν ἢ ἀγνοοῦν τὴν ἐπιτυχημένη ἀντίσταση Ὀρθόδοξων ἐνάντια σὲ αἱρετικοὺς ἢ φιλοδυτικοὺς αὐτοκράτορες ποὺ θέλησαν νὰ ἐπιβάλλουν τὶς ἀπόψεις τους ὡς δόγμα τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας.

Γραφικὴ εἶναι ἡ καταγγελία τῆς Ὀρθοδοξίας γιὰ τὸν κοινοτισμό της ὡς συμβατὸ μὲ τὸν κομμουνισμό. Πάντως, οἱ δυὸ Βούλγαροι ἀποδίδουν εὐθέως στὶς ἀρχαιολληνικές παραδόσεις τὸν ὀρθόδοξο κοινοτισμό, ἐρχόμενοι σὲ ἀντίφαση μὲ τὴν ὑποστήριξη ποὺ παρέχουν στὶς ἀπόψεις τοῦ Χάντιγκτον, πὼς ἡ Ὀρθοδοξία δὲν κληρονόμησε τόσο πολὺ τὸν πολιτισμὸ τῆς Ἀρχαιότητας. Βεβαίως, ἕνας τέτοιος πολιτισμὸς ποτὲ δὲν θὰ θεωροῦσε οἰκεία τὴν προτεσταντικὴ ἀντίληψη γιὰ τὸν πλουτισμό· χωρὶς νὰ εἶναι κομμουνιστὲς οἱ Ἀρχαῖοι Ἕλληνες. Βεβαίως, δὲν περιμέναμε βαθιὰ γνώση τοῦ Βυζαντίου καὶ τῆς Ἀρχαιότητας.

Ἰδιότητες ποὺ οἱ ἐρευνητὲς ἀνάγουν στὴν Ὀρθοδοξία ὅπως οἱ πανίσχυρες μυστικὲς ὑπηρεσίες εἶναι προφανὲς ὅτι ὑπῆρχαν καὶ σὲ Δυτικὰ κράτη. Γενικά, οἱ Βούλγαροι ἀντικομμουνιστές, ὅπως καὶ οἱ Ἕλληνες χριστιανοκομμουνιστές, παραλείπουν τὶς προφανεῖς διαφορές (παραχάραξη χριστιανικῆς ἐσχατολογίας, ὑλισμός, ἐπιστημονισμὸς κ.λπ.) καὶ ἁρπάζονται ἀπὸ δευτερεύοντα ζητήματα καὶ ὁμοιότητες· τὶς «ξεχειλώνουν» κατόπιν, προκειμένου λ.χ. νὰ ταυτίσουν τὴν μέριμνα γιὰ τὴν Κοινότητα καὶ τὴν ἀπουσία περιθωριοποιημένων κοινωνικῶν στρωμάτων μὲ τὴν κατάσχεση τῆς ἀτομικῆς ἰδιοκτησίας καὶ τὸν ὑποχρεωτικὸ κολλεκτιβισμό.

Στὰ ὅρια τοῦ γελοίου –ἂν δὲν ἦταν δημοσίευμα στὴν Παγκόσμια Τράπεζα– εἶναι ἡ ἀπόφανση ὅτι οἱ Ὀρθόδοξοι εἶναι λιγότερο «εὐτυχισμένοι», κάνουν λιγότερα παιδιὰ καὶ ρισκάρουν λιγότερο. Ἀντίθετα ἀπὸ ὅ,τι θὰ περίμενε κάποιος, τὸ γεγονὸς τῆς πραγματικῆς κοινωνικῆς διάλυσης (σὲ κομμουνιστικὴ Ἀνατολικὴ Εὐρώπη καὶ μὴ κομμουνιστικὴ Ἑλλάδα) μετατρέπεται σὲ ἀποτέλεσμα ὄχι ὑλικῶν καὶ πολιτικῶν ἀποφάσεων ἢ ἱστορικῶν συγκυριῶν ἀλλὰ τοῦ Ὀρθόδοξου Πολιτισμοῦ· οἱ Ὀρθόδοξοι λ.χ. τῆς Βουλγαρίας εἶναι λιγότερο εὐχαριστημένοι μὲ τὴ ζωή τους ἐπειδὴ εἶναι Ὀρθόδοξοι κι ὄχι ἐπειδὴ συνέβησαν το α, β, γ γεγονότα (κατάρρευση βιοτικοῦ ἐπιπέδου μετὰ τὸ 1990). Ἂν οἱ Ἕλληνες προτιμοῦν νὰ βολευτοῦν μαζικὰ στὸ Δημόσιο εἶναι ἐπειδὴ γιὰ διάφορους λόγους (Κρίση τοῦ ’70, εἴσοδος στὴν ΕΟΚ κι ἀνταγωνισμὸς μὲ βιομηχανικὲς χῶρες μὲ ἀποτέλεσμα τὴν ἀποβιομηχάνιση) δὲν βλέπουν ὡς «ρίσκο» ἢ «καινοτομία» τὸ νὰ δουλέψουν γιὰ 400 € ἀκόμη κι ἂν τὸ κάνουν· κι ὄχι γιατὶ ἡ Ὀρθοδοξία ἀσυνειδήτως, ὡς «ἐσώτατη πολιτισμικὴ φωνή», τοὺς προτρέπει στὴν ὀμφαλοσκόπηση καὶ τὸν θεωρητικὸ βίο στὰ μοναστήρια καὶ τὶς ἐρημιές -γιὰ νὰ θυμηθοῦμε καὶ τὸν Βαρλαὰμ τὸν Καλαβρό.

Εἶναι βέβαια κωμικὸ ὅτι οἱ ἀντι-Ὀρθόδοξοι ἔχουν τόσο ἀντιφατικὲς ἀπόψεις: Οἱ Βούλγαροι ἀντικομμουνιστὲς θεωροῦν κομμουνιστικὴ ἄρα σιχαμερὴ τὴν Ὀρθοδοξία, ἐνῶ οἱ Ἕλληνες Ἀριστεροὶ θεωροῦν ἀντικομμουνιστικὴ ἄρα σιχαμερὴ τὴν Ὀρθοδοξία. Μέσα στὴ λύσσα τους γιὰ τὸν κομμουνισμό (ἐννοεῖται, ὅπως εἴπαμε: Γι’ αὐτούς, ὅποιαδήποτε κοσμοαντίληψη δὲν συμφωνεῖ μὲ τὴ θεοποίηση τῆς Ἀγορᾶς εἶναι ὀπισθοδρομική, καὶ εἶναι καταδικαστέος κομμουνισμός) οἱ Βούλγαροι αὐτοὶ θεωροῦν ὅτι οἱ Ὀρθόδοξοι ἔχουν πολιτικὲς τάσεις «πρὸς τὰ Ἀριστερά». Δηλαδή, τὸ κοινὸ δυτικιστικὸ ὑπόβαθρο, στὸ ὁποῖο ὅποιος βρίσκεται σιχαίνεται τὴν Ὀρθοδοξία, λειτουργεῖ -κι ἑνώνει- κομμουνιστὲς καὶ ἀντικομμουνιστὲς διαφόρων ὁμοδόξων χωρῶν. Συνεπῶς, τὸ πρόβλημα δὲν βρίσκεται στὴν Ὀρθοδοξία ἀλλὰ στὴν ἀνιστορικὴ καὶ κοντόφθαλμη (μὲ μεταμοντέρνα, νεοφιλελεύθερα ἢ κομμουνιστικὰ γυαλιά) πολιτισμικὴ ἑρμηνεία της.

Σαφῶς οἱ παραπάνω Βούλγαροι ἐρευνητὲς ἔχουν ὁμοιότητες μὲ νεοφιλελεύθερους τῆς Ἑλλάδας καθὼς καὶ μὲ τὸ Ράμφο· μὲ τὴ διαφορὰ ὅτι οἱ Ἕλληνες ὁμοϊδεάτες τους βρίζουν καὶ τὴν ἑλληνικὴ οἰκογένεια ὡς παράγοντα παρακμῆς καὶ οἰκονομικο-κοινωνικῆς στασιμότητας. Ἐπίσης, ὅπως ἔχω παλιὰ γράψει, ὁ ἀκροδεξιὸς   «ἐθνικοφιλελευθερισμός» μὲ τὸν συνδυασμὸ παγανισμοῦ καὶ πίστης στὴν Ἀγορά, σιχαίνεται ἢ μόλις ἀνέχεται (γιὰ τὰ μάτια τῶν ἠλιθίων φίλων του) τὸ «ἑβραϊκό-σοβιετικὸ» Βυζάντιο. Εἶναι ἐνδιαφέρον λοιπόν, νὰ βλεπουμε ὅψεις τοῦ ἀντιβυζαντινισμοῦ καὶ τῆς ἐχθρότητας πρὸς τὴν Ὀρθοδοξία ἐκ μέρους τῶν σλαβικῶν ὀρθόδοξων λαῶν. Ἰδιαίτερα ἐνδιαφέρον εἶναι τὸ γεγονὸς ὅτι αὐτὲς οἱ ἀπόψεις σίγουρα θὰ ἀπηχοῦν (παρὰ τὶς διαβεβαιώσεις περὶ τοῦ ἀντι;θετου), ἔστω καὶ σὲ μικρότερο ἢ μεγαλύτερο βαθμό, τὶς πεποιθήσεις τῆς Παγκόσμιας Τράπεζας γιὰ τὴν «Ὀρθοδοξία». Γιὰ νὰ ξέρουμε τί πιστεύουν αὐτοὶ ποὺ τοὺς παρακαλέσαμε τόσες φορὲς νὰ μᾶς δανείσουν.

 

Posted in παλιά και νέα θεότητα, φιλελεύθεροι, Βούλγαροι, Δυτικοί, Δύση, Ελλάδα, Ρωμανία, Σλάβοι, αθεϊσμός, θρησκεία, οικονομία | Tagged , , , , , , , , , , , , , , , | Σχολιάστε

βασιλικοὶ γάμοι

Δὲν εἶμαι προληπτικός, ἀλλὰ τὸ πήλινο ποτήρι μὲ τὶς φάτσες Καρόλου καὶ Νταϊάνας, ποὺ μᾶς εἶχαν δώσει στὴν Ἀγγλία τὸ 1981 (σημαῖες παντοῦ σὲ ὅλους) -αὐτό:

1981-wedgwood-charles-diana-wedding-mug-blackandwhite-c_large

1981-wedgwood-charles-diana-wedding-mug-blackandwhite-a_large

– Αἴ, αύτό, λοιπόν, τὴ χρονιὰ ποὺ ἔσπασε, σκοτώθηκε κι ἡ Νταϊάνα! Ἂν μοιράσει λοιπόν, λ.χ. ἡ Καθημερινή, ἀναμνηστικὰ ἀπὸ τὸν σημερινὸ γάμο βασιλιάδων μιᾶς ξένης χώρας (στερητικὸ σύνδρομο λέγεται αὐτό), μὴν πάρετε.

Posted in Δύση | Tagged , , | Σχολιάστε

Δέκα δίκαιοι εἶναι ἀρκετοί

20 εἶπε δὲ Κύριος· κραυγὴ Σοδόμων καὶ Γομόρρας πεπλήθυνται πρός με, καὶ αἱ ἁμαρτίαι αὐτῶν μεγάλαι σφόδρα.

21 καταβὰς οὖν ὄψομαι, εἰ κατὰ τὴν κραυγὴν αὐτῶν τὴν ἐρχομένην πρός με συντελοῦνται, εἰ δὲ μή, ἵνα γνῶ.

22 καὶ ἀποστρέψαντες ἐκεῖθεν οἱ ἄνδρες ἦλθον εἰς Σόδομα. ῾Αβραὰμ δὲ ἔτι ἦν ἑστηκὼς ἐναντίον Κυρίου.

23 καὶ ἐγγίσας ῾Αβραὰμ εἶπε· μὴ συναπολέσῃς δίκαιον μετὰ ἀσεβοῦς καὶ ἔσται ὁ δίκαιος ὡς ὁ ἀσεβής;

24 ἐὰν ὦσι πεντήκοντα δίκαιοι ἐν τῇ πόλει, ἀπολεῖς αὐτούς; οὐκ ἀνήσεις πάντα τὸν τόπον ἕνεκεν τῶν πεντήκοντα δικαίων, ἐὰν ὦσιν ἐν αὐτῇ;

25 μηδαμῶς σὺ ποιήσεις ὡς τὸ ρῆμα τοῦτο, τοῦ ἀποκτεῖναι δίκαιον μετὰ ἀσεβοῦς, καὶ ἔσται ὁ δίκαιος ὡς ὁ ἀσεβής. μηδαμῶς· ὁ κρίνων πᾶσαν τὴν γῆν, οὐ ποιήσεις κρίσιν;

26 εἶπε δὲ Κύριος· ἐὰν ὦσιν ἐν Σοδόμοις πεντήκοντα δίκαιοι ἐν τῇ πόλει, ἀφήσω ὅλην τὴν πόλιν καὶ πάντα τὸν τόπον δι᾿ αὐτούς.

27 καὶ ἀποκριθεὶς ῾Αβραὰμ εἶπε· νῦν ἠρξάμην λαλῆσαι πρὸς τὸν Κύριόν μου, ἐγὼ δέ εἰμι γῆ καὶ σποδός·

28 ἐὰν δὲ ἐλαττονωθῶσιν οἱ πεντήκοντα δίκαιοι εἰς τεσσαρακονταπέντε, ἀπολεῖς ἕνεκεν τῶν πέντε πᾶσαν τὴν πόλιν; καὶ εἶπεν· οὐ μὴ ἀπολέσω, ἐὰν εὕρω ἐκεῖ τεσσσαρακονταπέντε.

29 καὶ προσέθηκεν ἔτι λαλῆσαι πρὸς αὐτόν, καὶ εἶπεν· ἐὰν δὲ εὑρεθῶσιν ἐκεῖ τεσσαράκοντα; καὶ εἶπεν· οὐ μὴ ἀπολέσω ἕνεκεν τῶν τεσσαράκοντα.

30 καὶ εἶπε· μή τι κύριε, ἐὰν λαλήσω; ἐὰν δὲ εὑρεθῶσιν ἐκεῖ τριάκοντα; καὶ εἶπεν· οὐ μὴ ἀπολέσω ἕνεκεν τῶν τριάκοντα.

31 καὶ εἶπεν· ἐπειδὴ ἔχω λαλῆσαι πρὸς τὸν κύριον· ἐὰν δὲ εὑρεθῶσιν ἐκεῖ εἴκοσι; καὶ εἶπεν· οὐ μὴ ἀπολέσω, ἐὰν εὕρω ἐκεῖ εἴκοσι.

32 καὶ εἶπε· μήτι κύριε, ἐὰν λαλήσω ἔτι ἅπαξ· ἐὰν δὲ εὑρεθῶσιν ἐκεῖ δέκα; καὶ εἶπεν· οὐ μὴ ἀπολέσω ἕνεκεν τῶν δέκα.

33 ἀπῆλθε δὲ ὁ Κύριος, ὡς ἐπαύσατο λαλῶν τῷ ῾Αβραάμ, καὶ ῾Αβραὰμ ἀπέστρεψεν εἰς τὸν τόπον αὐτοῦ.

Τὰ θεωτικὰ μαθηματικὰ εἶναι ἀλλιώτικα. Σὲ σημερινὴ γλώσσα, μποροῦμε νὰ κάνουμε λόγο γιὰ κρίσιμη μάζα, χάρη στὴν ὁποία δὲν καταστρέφεται μιὰ κοινωνία. Ὑπάρχει ἕνα δίλημμα, ἐὰν ἡ κρίσιμη μάζα λειτουργεῖ μόνη της, δηλαδὴ ἂν ἐξαιτίας τῶν δικῶν της ἐνεργειῶν σώζεται τὸ σύνολο, ἢ ἐὰν ἡ σωτηρία προκύπτει ἐξαιτίας τῆς ἁπλῆς ὕπαρξής της ἀνεξαρτήτως ἐνεργειῶν της. Ἂν γιὰ κάποιους ἰσχύει πάντοτε καὶ μόνο τὸ πρῶτο, τότε ἡ αὐτοκτονία εἶναι ὑποχρεωτικὴ ἐκτὸς κι ἂν ἐλπίζουν νὰ τὴ σκαπουλάρουν ἀτομικά (ἐν χρόνῳ ἢ ἐν ἄλλω τόπῳ). Ἄλλωστε, ἀπὸ ἕναν ἁγιάζονται οἱ πολλοί.

Posted in φιλοσοφίες, Ελλάδα, θρησκεία, κοινωνία | Tagged , , | 11 Σχόλια

Τὸ βυζαντινὸ Πάθημα: Οἱ ξένοι ἔμποροι.

Ἀπὸ τὴν ἄποψη τῶν εἰσοδημάτων τοῦ βυζαντινοῦ κράτους, σημαντικὸς εἶναι ὁ ρόλος τῶν φοροαπαλλαγῶν ποὺ παραχωρήθηκαν στοὺς Ἰταλοὺς καὶ ἀργότερα σὲ ἄλλους δυτικοὺς ἐμπόρους: Ὅσο μεγάλωνε ὁ κύκλος ἐργασιῶν τῶν προνομιούχων, τόσο αὐξάνονταν καὶ τὰ διαφυγόντα κέρδη τοῦ δημοσίου.

[…] Τὰ παραπάνω δοσίματα βάραιναν, σὲ βαθμὸ ποὺ μποροῦσε νὰ ποικίλλει κατὰ ἐποχὲς καὶ περιοχές, τοὺς βυζαντινοὺς ἐμπόρους. Τὰ πράγματα ἦσαν διαφορετικὰ γιὰ τοὺς ξένους, καὶ ἰδιαίτερα τοὺς Ἰταλούς, ποὺ κατάφεραν νὰ ἀποσπάσουν προνόμια … Μὲ τὴν ἄφιξη τῶν ξένων, ἡ Κωνσταντινούπολη ἔπαψε νὰ ἀποτελεῖ χωριστὴ οἰκονομικὴ περιοχὴ καὶ ἔγινε πιὸ προσιτή, ἀκόμη καὶ στοὺς ὑπηκόους τῆς αὐτοκρατορίας –ἄλλη μιὰ βυζαντινὴ ἰδιοτυπία, ποὺ εἶχε λειτουργήσει τόσο ἀποδοτικὰ ἐπὶ αἰῶνες, ἔπαψε νὰ ὑπάρχει.

[…] Τὸν 11ο αἰώνα τὰ πράγματα ἄλλαξαν δραστικά, διότι γιὰ πρώτη φορὰ οἱ ξένοι ἔμποροι ἀποκτοῦν σημαντικὰ προνόμια ποὺ τοὺς θέτουν σὲ σαφῶς πλεονεκτικὴ μοίρα ἔναντι τῶν Βυζαντινῶν.

Οἱ Βενετοὶ εἶχαν προνόμια σχετικὰ μὲ τὴ δασμολόγηση τῶν εἰσαγωγῶν / ἐξαγωγῶν τους στὴν περιοχὴ τῆς Κωνσταντινούπολης ἤδη ἀπὸ τὸν 10ο αἰώνα. Τὰ προνόμια αὐτὰ διευρύνθηκαν τὸ 992, ἀλλὰ παρέμεναν περιορισμένα καὶ σαφῶς ἐλεγχόμενα ἀπὸ τὶς βυζαντινὲς ἀρχές. Τὰ πράγματα ἄλλαξαν οὐσιαστικὰ τὸ 1082, ὅταν, ὑπὸ τὴν πίεση τῶν Νορμανδῶν, ὁ Ἀλέξιος Α΄ παραχωρεῖ στοὺς Βενετοὺς τὸ δικαίωμα νὰ ἐγκατασταθοῦν μόνιμα στὴν Κωνσταντινούπολη καὶ σὲ ἄλλες πόλεις τῆς Αὐτοκρατορίας, καὶ νὰ ἀσκοῦν ὁποιοδήποτε ἐμπόριο χωρὶς νὰ πληρώνουν τὸν παραδοσιακὸ δασμὸ τοῦ 10%, τὸ κομμέρκιο. Ἀργότερα δόθηκαν ἐπίσης προνόμια στὴν Πίζα (1111) καὶ τὴ Γένουα (1155): πλήρης ἀπαλλαγὴ ἀπὸ τὸ κομμέρκιο ἐπὶ τοῦ εἰσαγόμενου χρυσοῦ…, 4% (ἀντὶ τοῦ παραδοσιακοῦ 10%) ἐπὶ τῶν εἰσαγόμενων ἐμπορευμάτων καὶ 10% ἐπὶ τῶν ἐξαγωγῶν. Ἡ ἐξέλιξη καὶ ἡ πραγματικὴ ἔκταση τῶν προνομίων αὐτῶν ἀποτελοῦν ἀντικείμενο μιᾶς συζήτησης ποὺ συνεχίζεται. […]

Τὸ βυζαντινὸ κράτος ἀποπειράθηκε νὰ καταργήσει ἢ καὶ νὰ καταστρατηγήσει τὰ προνόμια τῶν Βενετῶν, ἀπαιτώντας τὸ πλῆρες κομμέρκιο ἀπὸ ὅσους ἀγόραζαν ἀπὸ αὐτούς· […]

Φαίνεται πὼς σὲ μιὰ πρώτη φάση, πρὶν προκαλέσει τὴ γενικὴ κατακραυγή, ἡ παρουσία τῶν λατίνων ἐμπόρων στὴν Κωνσταντινούπολη εἶχε εὐεργετικὰ ἀποτελέσματα γιὰ τὴν οἰκονομία τῶν ἀνταλλαγῶν, στὴν ὁποία ἔδωσε νέα ὤθηση. Οἱ βυζαντινὲς πηγὲς τονίζουν τὴν παρουσία στὴν πόλη πολυάριθμων ἐμπόρων ἀπὸ τὴ Δύση καὶ τὴν Ἀνατολή, μαζὶ μὲ τοὺς ὁποίους πλούτιζαν καὶ οἱ ἐντόπιοι. Τὸ κράτος πλούτιζε ἐπίσης. Ὁ Βενιαμὶν τῆς Τουδέλας διαβεβαιώνει πὼς ἡ Κωνσταντινούπολη ἀπέφερε στὸν Μανουὴλ Α΄ Κομνηνὸ 20.000 χρυσὰ νομίσματα κάθε μέρα ὡς εἰσόδημα ἀπὸ ἐνοίκια μαγαζιῶν καὶ ἀπὸ δασμοὺς ἐπὶ τοῦ ἐμπορίου.

[…] Μιὰ ἄλλη ἀπόπειρα ἀπαλλαγῆς ἀπὸ τὴν ἐκμετάλλευση τῶν Ἰταλῶν παρουσιάζεται στὴν Αὐτοκρατορία τῆς Νίκαιας, ὅταν ὁ Ἰωάννης Βατάτζης, υἱοθετώντας προστατευτικὰ μέτρα γιὰ τὴν οἰκονομία, ἀπαγόρευσε στοὺς ὑπηκόους του νὰ ἀγοράζουν εἰσαγόμενα προϊόντα πολυτελείας· θὰ ἔπρεπε νὰ ἀρκοῦνται σὲ ὅσα ἡ Ῥωμαίων γῆ γεωργεῖ καὶ ὅσα αἱ Ῥωμαίων ἀσκοῦσι χεῖρες. Ἡ πολιτικὴ αὐτή, ποὺ ἀπέδωσε σημαντικὰ καὶ ποὺ θεωρεῖται πὼς συνέβαλε οὐσιαστικὰ στὴν εὐμάρεια ποὺ γνώρισε ἡ Αὐτοκρατορία τῆς Νίκαιας, ἐγκαταλείφθηκε γρήγορα, καὶ δὴ μετὰ τὴν ἀνακατάληψη τῆς Κωνσταντινούπολης τὸ 1261.

Τὴν ἐποχὴ τῶν Παλαιολόγων, δύο μεγάλες οἰκονομικὲς δυνάμεις ἀπὸ τὴ Δύση ἔχουν ἐγκατασταθεῖ στὴν Κωνσταντινούπολη. Οἱ Γενοουάτες, χάρη στὴ συνθήκη τοῦ Νυμφαίου (1261), προσκλήθηκαν ἀπὸ τὸ Βυζχάντιο ὡς πιθανοὶ  ἀντίπαλοι τῶν Βενετῶν καὶ ὕστερα ἀπὸ διαπραγματεύσεις ἐγκαταστάθηκαν στὸν Γαλατά, στὴν ἄλλη πλευρὰ τοῦ Κερατίου, ὅπου ἵδρυσαν δική τους ἀποικία, μὲ ἐπικεφαλῆς ἕναν podesta. Μὲ τὸν καιρὸ οἱ Γενουάτες, ποὺ δὲν πλήρωναν τίποτε στὸν βυζαντινὸ αὐτοκράτορα, ἀπέκτησαν σοβαρὸ ἔλεγχο σὲ ὅλο τὸ ἐμπόριο τῆς Μαύρης Θάλασσας. Ἐπίσης οἱ Βενετοί, παρὰ τὴν ἀρχική τους ἀντίθεση πρὸς τὸ Βυζάντιο, γρήγορα ὑπέγραψαν συνθήκη μὲ τὸν αὐτοκράττορα (1265), ἐξασφαλίζοντας καὶ πάλι τὴ συνοικία καὶ τὶς λιμενικές τους ἐγκαταστάσεις, καθὼς καὶ τὴν πλήρη φοροαπαλλαγή τους καὶ τὴν αὐτόνομη διοίκησή τους ἀπὸ τὸν δικό τους bailo. […]

Καὶ οἱ Βενετοὶ καὶ οἱ Γενουάτες χρεώνουν ἐλάχιστα (1-2%) γιὰ δασμοὺς καὶ γιὰ τὴ χρήση τῶν λιμενικῶν τους ἐγκαταστάσεων· συνεπῶς εἶναι σὲ θέση νὰ προσελκύουν σημαντικὸ μέρος τοῦ διεθνοῦς ἐμπορίου κὰι ἐξαναγκάζουν τὸν αὐτοκράτορα νὰ τοὺς ἀκολουθήσει στὴν πολιτικὴ αὐτὴ γιὰ νὰ ἐνισχύσει τὴν οἰκονομικὴ ζωὴ τῆς Κωνσταντινούπολης μὲ ἄλλους ἐμπόρους. Ἔτσι, βαθμηδὸν φτάνουν στὸ Βυζάντιο καὶ ἄλλοι Δυτικοευρωπαῖοιι, χρησιμοποιοῦν τὶς βυζαντινὲς λιμνενικὲς ἐγκαταστάσεις καὶ πληρώνουν στὸν αὐτοκράτορα μόνο 2-3% […]

Τὰ ἰταλικὰ λιμάνια στὴν ἴδια τὴν Κωνσταντινούπολη προσελκύουν τὴ μεγαλύτερη κίνηση. Ὁ Νικηφόρος Γρηγορᾶς μᾶς πληροφορεῖ πὼς στὰ μέσα τοῦ 14ου αἰώνα οἱ Γενουάτες εἰσέπρατταν ἀπὸ τὸ τελεωνεῖο τους στὸν Γαλατὰ 200.000 χρυσὰ νομίσματα, ἐνῶ τὰ τελωνεῖα τῆς Κωνσταντινούπολης εἰσέπρατταν μετὰ βίας 30.000. … Στὴ σύγκριση τοῦ Γρηγορὰ δὲν λαμβάνονται καθόλου ὑπόψη οἱ Βενετοί, ποὺ εἶχαν τὰ ἴδια προνόμια καὶ ἀνάλογο ὄγκο ἐργασιῶν μὲ τοὺς Γενουάτες.

Τὰ πράγματα εἶχαν φτάσει σὲ ἀκραία κατάσταση ὅταν ὁ αὐτοκράτορας Ἰωάννης Στ΄ Καντακουζηνός, ποὺ μόλις εἶχε ἐπικρατήσει στὴν  Κωνσταντινούπολη ὕστερα ἀπὸ ἕναν καταστροφικὸ ἐμφύλιο πόλεμο, ἀποφάσισε πλέον νὰ πάρει μέτρα μὲ σκοπὸ νὰ ἐνισχύσει τοὺς βυζαντινοὺς ἐπιχειρηματίες. Ἐπέβαλε εἰδικὸ φόρο στὰ εἰσαγόμενα σιτηρά, καθὼς καὶ στὸ κρασί, δυὸ προϊόντα μεγάλης κατανάλωσης, τῶν ὁποίων τὸ ἐμπόριο πρὸς τὴν Κωνσταντινούπολη ἐλεγχόταν σημαντικὰ ἀπὸ τοὺς Γενουάτες. Καί, κυρίως, μείωσε τὸ βυζαντινὸ κομμέρκιο στὸ 2%, πιθανῶς τὸ 1349. Ἦταν ὅμως πιὰ ἀργὰ γιὰ νὰ ἀντιστραφεῖ τὸ ρεῦμα, δεδομένου μάλιστα ὅτι τὸ Βυζάντιο βγῆκε ἡττημένο ἀπὸ τὸν πόλεμο μὲ τοὺς Γενουάτες ποὺ ἀκολούθησε. Ἡ βυζαντινὴ οἰκονομία τῶν ἀνταλλαγῶν θὰ παραμείνει ὣς τὸ τέλος ἐξαρτημένη ἀπὸ τὴν ἰταλική, καὶ τὰ δημόσια ἔσοδα ἀπὸ αὐτὴν θὰ παραμείνουν ὣς τὸ τέλος ἐξαιρετικὰ περιορισμένα.

Ν. Οἰκονομίδης, Ὁ ρόλος τοῦ βυζαντινοῦ κράτους στὴν οἰκονομία, στό Ἀ. Ἐ. Λαΐου (ἐκδ.), Οἰκονομικὴ ἱστορία τοῦ Βυζαντίου ἀπὸ τὸν 7ο ἕως τὸν 15ο αἰώνα, τ. Γ΄, 242-249.

Ἀντίθετα ἀπὸ ὅ,τι οἱ ὁπαδοὶ τοῦ νεοελληνικοῦ φιλελευθερισμοῦ λένε, τὸ ἐλεύθερο ἀδασμολόγητο ἐμπόριο καὶ οἱ συναλλαγὲς δὲν βοηθᾶνε τοὺς πάντες, ἀλλὰ ἐν τέλει μόνο τὸν στρατιωτικὰ καὶ πολιτικὰ ἰσχυρότερο, ὁ ὁποῖος εἶναι σὲ θέση νὰ ἐπιβάλλει τοὺς ὅρους τοῦ ἐμπορίου. Ἂν γιὰ παράδειγμα οἱ Βυζαντινοὶ κέρδιζαν τὶς ναυμαχίες κατὰ τῶν Βενετῶν τὸν 11ο αἰ. καὶ τῶν Γενουατῶν τὸν 14ο αἰ., θὰ ἐπέβαλαν τὴν πολιτικὴ τῶν φθηνῶν δασμῶν στὰ βυζαντινὰ τελωνεῖα, πράγμα ποὺ θὰ εἶχε ὡς συνέπεια νὰ γέμιζαν τὰ βυζαντινὰ κρατικὰ ταμεῖα, κι ἔτσι τὰ εἰσοδήματά τους θὰ αὐξάνονταν, κι αὐτὸ μὲ τὴ σειρά του θὰ εἶχε θετικὲς συνέπειες γιὰ τὴν βυζαντινὴ πολεμικὴ μηχανὴ στὸν ἀγώνα της κατὰ Τούρκων καὶ ἄλλων. Ἕνα δεύτερο συμπέρασμα εἶναι ὅτι ἡ παρουσία τῶν ξένων ἔχει θετικὲς συνέπειες μόνο ὣς ἕνα σημεῖο. Καὶ γιὰ σχετικὰ λίγο διάστημα (ἕναν αἰώνα -μιλᾶμε γιὰ μιὰ Αὐτοκρατορία κι ὄχι μιὰ μικρή, πτωχευμένη καὶ γηρασμένη χώρα). Ἀπὸ αὐτὸ τὸ σημεῖο καὶ μετά, ἡ ἐγχώρια οἰκονομία δένεται χειροπόδαρα καὶ σέρνεται στὸν τάφο. Ἕνα τρίτο συμπέρασμα εἶναι ὅτι ἡ Κωνσταντινούπολη γιὰ αἰῶνες ἦταν ἀπαγορευμένη ζώνη γιὰ τὴ Δύση. Ἐπιτρεπόταν ὑπὸ αὐστηροὺς ὅρους τὸ ἐμπόριο, ἀλλὰ ποτὲ ἡ κατοχὴ ἐγκαταστάσεων (λιμανιῶν κ.λπ.). Δηλαδή, ἡ ἐγκατάσταση ξένων ὡς οἰκονομικῶν παραγόντων στὴ χώρα. Κανονικά, δὲν θὰ χρειαζόταν ἰδιαίτερη φιλοσοφία γιὰ τὰ αὐτὰ συμπεράσματα. Οὔτε κἂν γνώση τῆς βυζαντινῆς ἱστορίας.

Posted in παλιά και νέα θεότητα, φιλελεύθεροι, Δυτικοί, Δύση, Ρωμανία, οικονομία | Tagged , , , , , , , , , | 1 σχόλιο

Ἡ ἐπιστήμη σηκώνει ψηλὰ τὰ χέρια

Ὅταν πιστεύεις ὅτι Νετανιάχου καὶ Ἐρντογὰν εἶναι ἀμφότεροι ἐγκληματίες ποὺ κοροϊδεύουν τὸν κόσμο μὲ τὶς ἀλληλοκατηγορίες τους περὶ γενοκτονίας καὶ εἰσβολῆς, ἀλλὰ κατὰ βάθος συμμερίζεσαι τὴν ἄποψη τοῦ Ἐρντογὰν γιὰ τὰ Ἱεροσόλυμα

Ὅταν σιχαίνεσαι ἀπέραντα ὡς παράσιτα τοὺς Ἑβραίους καὶ κατανοεῖς τοὺς Ναζί, ἀλλά, καὶ πάλι, δὲν ἀντέχεις τοὺς Τούρκους καὶ τὸ Ἰσλάμ, καὶ δὲν ξέρεις τί νὰ κάνεις,

Ὅταν εἶσαι ταυτόχρονα Antifa καὶ Νο Borders, καὶ δὲν μπορεῖς νὰ διαλέξεις μεταξὺ προσφυγισμοῦ καὶ ἀντιαντιεβραϊσμοῦ.

Ὅταν σκοπεύεις νὰ βάλεις τοὺς ξένους (Ἰσραήλ, Κούρδους) νὰ σκοτώσουν τὸ Θεριὸ γιὰ χάρη σου,

Τότε ἡ κατάστασή σου εἶναι αὐτή:

tenor

Posted in πολυπολιτισμός, τυχαίο, Αριστερά, Ακροδεξιά, Εβραίοι, Ελλάδα, Ισλάμ, Παλαιστίνη, κοινωνία | Tagged , , , | Σχολιάστε

Ἀντιφάσεις

«Τί κι ἂν ἡ Ἑλλάδα ἔχασε στὴ Μικρὰ Ἀσία πρὶν ἀπὸ 70 96 χρόνια; Τί κι ἂν οἱ ἑλληνικοὶ πληθυσμοὶ ἔφυγαν; Ἡ γῆ ἐκείνη εἶναι δική τους. Δικαιοῦνται νὰ γυρίσουν πίσω καὶ νὰ κυριαρχοῦν σὲ αὐτή».

Οἱ Ἀριστεροὶ δὲν θὰ ἔλεγαν ποτὲ τὰ παραπάνω ὡς πολιτικὴ στόχευση. Καὶ καλὰ κάνουν, γιατὶ πρέπει νὰ σεβόμαστε τὶς συνθῆκες καὶ τὰ ἀποτελέσματα τῶν πολέμων -τουλάχιστον γιὰ ὅσο καιρὸ ἰσχύουν οἱ συνθῆκες. Γιατί τὰ λένε ὅμως γιὰ τὴν Παλαιστίνη τὸ Ἰσραήλ (Παλαιστίνη εἶναι ὄνομα ποὺ ἔδωσαν οἱ Ρωμαῖοι γιὰ νὰ ἐξαλείψουν τὴν ἑβραϊκὴ παρουσία στὴ χώρα ἐκείνη, μετὰ τὴν κατάπνιξη μιᾶς ἑβραϊκῆς ἐξέγερσης); Δὲν ἔκαναν πόλεμο οἱ Ἄραβες, καὶ τὸν ἔχασαν, μιά, δυό, τρεῖς φορές; Ἐπειδὴ δὲν τοὺς χωρίζει τὸ Αἰγαῖο Πέλαγος, συνεχίζουν; Τί 70, τί 100 χρόνια, θὰ ἔλεγε κάποιος.

Μαζὶ μὲ τοὺς Ἀριστερούς, εἶναι καὶ οἱ φιλελέδες, ποὺ εἶναι μὲ τὸ Ἰσλὰμ γιὰ τρεῖς λόγους. Πρῶτον, γιατὶ ὑπάρχει ἕνα παρελθὸν δουλοφροσύνης πρὸς τοὺς Ὀσμανούς: Τὸ τιμημένο τὸ χωριό τους («Κοινοτισμός»!) νὰ περνοῦσε καλὰ ἐπὶ Τουρκοκρατίας, ἢ Φαναριῶτες νὰ διορίζονταν οἱ ἴδιοι, κι ἂς σουβλίζονταν οἱ ἄλλοι Ἕλληνες. Δεύτερον, γιατὶ δὲν βλέπουν τίποτε κακὸ στὴν σεξουαλικότητα καὶ τὸν ἰδιαίτερο ἡδονισμὸ τοῦ Ἰσλάμ. Ἴσα-ἴσα, τὰ κρυφογουστάρουν (ξέρετε ποιά). Τρίτον, γιατὶ οἱ πρῶτοι Σιωνιστὲς στὸ Ἰσραὴλ ἦταν σοσιαλιστὲς ἢ κάτι τέτοιο. Ὕψιστη ἁμαρτία. Σοσιαλισμός; – θὰ ξεράσω. Οἱ φιλελέδες τῆς γ’ κατηγορίας νὰ ὑποθέσω ὅτι θεωροῦν τοὺς κολλεκτιβιστὲς Ἄραβες ὡς οἰκονομικὰ φιλελεύθερους. Εἴπαμε, οἱ πρῶτοι ποὺ θὰ τρέξουν νὰ τοὺς πετσοκόψουν τὸ πέος θὰ εἶναι Ἀριστεροὶ καὶ Φιλελεύθεροι. Ἐκτὸς κι ἂν στὸ μεταξὺ ἀπελευθερώσουμε τὴν Κωνσταντινούπολη καὶ ἐφαρμόσουμε τοὺς νόμους τῶν ἡμετέρων ἀειμνήστων Χριστιανῶν Αὐτοκρατόρων τῆς Κωνσταντινουπόλεως.

Ἐπὶ τῆς οὐσίας, ἡ Ἑλλάδα δὲν χρειάζεται νὰ διαλέξει στρατόπεδο. Ὄχι γιατὶ εἶναι ἀνήθικο νὰ διαλέξει τὸ α ἢ τὸ β. Ἀλλὰ γιατὶ ἡ στήριξή της ἔτσι κι ἀλλιῶς δὲν θὰ ἄλλαζε τὴν ἔκβαση τοῦ πολέμου, καὶ μάλιστα τὸ μόνο ποὺ θὰ πετύχαινε μὲ τὴν ὑποστήριξή της θὰ ἦταν τὸ μίσος τῆς πλευρᾶς τὴν ὁποία δὲν θὰ ὑποστηρίξει. Μιλᾶμε, βεβαίως, γιὰ τὴν τεράστια ἀποφασιστικὴ βοήθεια τοῦ κράτους-γίγαντα! Τὸ «Δίκαιο» εἶναι σὲ δευτερεύουσα θέση σὲ σχέση μὲ τὴν ἑλληνικὴ ἐπιβίωση. Ἄλλωστε, πρέπει πρῶτα νὰ συμφωνηθεῖ τὸ τί συνιστᾶ Δίκαιο σὲ τέτοια περίπτωση, πράγμα ποὺ ἀποκλείεται νὰ γίνει. Οἱ μικρὲς χῶρες δὲν μποροῦν νὰ διαπράττουν μεγάλες ἀτιμίες γιατὶ ἁπλούστατα, καὶ κατὰ κύριο λόγο, δὲν μποροῦν νὰ σηκώσουν τὸ στρατιωτικό, οἰκονομικὸ κ.λπ. βάρος τέτοιων ρίσκων καὶ ρήξεων. Κι ὄχι, κατὰ κύριο λόγο, γιατὶ πρόκειται γιὰ ἀτιμίες. Τρόποι νὰ μείνεις οὐδέτερος ὑπάρχουν πολλοί. Ἕνας ἀπὸ αὐτοὺς εἶναι νὰ τὸ βουλώσεις -ὡς κράτος. Ἄλλος εἶναι νὰ κάνεις τὸν διαμεσολαβητή.

Ἀλλὰ ἔτσι εἶναι οἱ Ἕλληνες. Δὲν μποροῦν ἂν δὲν σώσουν τὴν οἰκουμένη. Ἔτσι ἦταν, καὶ εἶναι, καὶ οἱ κομμουνιστές. Πῆραν ποτὲ τόσο πολὺ στὰ σοβαρά -σὲ βαθμὸ καταστροφῆς τοῦ κράτους τους- τὸν κομμουνισμὸ οἱ Ἀλβανοὶ διεθνιστές (!) καὶ οἱ Βούλγαροι σοσιαλιστές; Καὶ δὲν μιλῶ μόνο γιὰ τοὺς Ἀριστερούς. Καὶ δὲν ἐννοῶ, φυσικά, τὴν ἰδιωτικὴ ἔκφραση γνώμης.

Ἀφοῦ δὲν μπορεῖς νὰ σώσεις τὸν ἑαυτό σου, σῶσε τὸ Γαλαξία τουλάχιστον.

Υ.Γ. Ἐννοεῖται ὅτι τὸ March of Return δὲν εἶναι παρὰ τὸ No Borders σὲ περιβάλλον στεριανό. Οἱ ἀναρχικοὶ (ἀντιφά) βρίσκονται σὲ σύγχυση. Ὁπότε, τὸ καλύτερο ποὺ ἔχουν νὰ κάμουν εἶναι νὰ καταγγείλουν τὰ κράτη καὶ τὰ σύνορα. Πρὶν πᾶνε γιὰ μπύρες.

Posted in Άραβες, φιλελεύθεροι, Αριστερά, Εβραίοι, Ισλάμ, Παλαιστίνη | Tagged , | Σχολιάστε

Πῶς ὑπῆρχε

Πηγή

οι λεγόμενοι εθνοκεντρικοί δεξιοί, που θεωρούν τους εαυτούς τους «συντηρητικούς» είναι ουσιαστικά προγκρεσιβιστές του 1900. Αν τους πεις ότι παραδοσιακά ένας στρατηγός σε ένα κράτος μπορούσε να είναι ξένος –όπως ακριβώς ένας ποδοσφαιριστής σήμερα σε εθνική ομάδα– θα σε κοιτούν με ανοιχτό το στόμα. Οι άνθρωποι αυτοί δεν θα μπορούσαν να καταλάβουν πώς υπήρχε Ρωμαϊκή αυτοκρατορία στην Κωνσταντινούπολη –για αυτό προσπαθούν να την «ελληνοποιήσουν» και να την πετάξουν εκτός ιστορίας σαν καλοί αφελείς ρουφιάνοι των Φράγκων που ήσαν πάντα. Σήμερα υπερασπίζονται τους Σιωνιστές όχι μόνον επειδή τους μοιάζουν αλλά επειδή θεωρούν ότι αυτοί πετυχαίνουν αυτό που θέλουν να πετύχουν οι ίδιοι. Το θέμα είναι ότι οι Σιωνιστές πετυχαίνουν –για την ώρα– επειδή εκμεταλλεύονται αυτό στο οποίο αντιτίθεται ο ίδιος ο Σιωνισμός (δλδ ο εθνικισμός) : την Ιουδαϊκή διασπορά.

Πῶς ὑπῆρχε, λοιπὸν ἡ Ρωμαϊκὴ Αὐτοκρατορία στὴν Κωνσταντινούπολη; Νά πῶς: Δὲν ὑπῆρχαν «μὴ ξένοι». Ἐρχόταν στὸ ἀρχαῖο Βυζάντιο, στὴν ἀρχὴ ἕνας ξένος. Μετά, ἄλλος ἕνας. Μετά, κι ἀκόμη ἕνας κ.ο.κ. Καὶ ἔτσι, γίνονταν πολλοὶ οἱ ξένοι στὴν Κωνσταντινούπολη. Αἴ, στὸ τέλος, κάποιος ἀπὸ αὐτούς, ποὺ ἔρχονταν ἀσταμάτητα, διοριζόταν στρατηγός. Ἄλλος, Πατριάρχης, κ.ο.κ. Ἐννοεῖται ὅτι κυβερνοῦσαν καὶ πατριάρχευαν ἐπὶ ξένων ἀναμεταξύ τους. Κι αὐτὸ ἦταν ἡ Ὀσμαν… συγγνώμη ἡ Ρωμαϊκὴ Αὐτοκρατορία. Μάλιστα πρὸς τὸ τέλος, ἦρθαν καὶ κάτι Φράγκοι καὶ ἔπιασαν κορόιδα μερικούς (ξένους) πείθοντάς τους νὰ «ἑλληνοποιήσουν» τὴ Ρωμανία. Οὔτε Ρωμαῖοι ὑπῆρχαν οὔτε τίποτε. Μόνο κράτος καὶ ξένοι στρατηγοί, ποὺ τὸ ἔσωζαν.

Καὶ ἀκόμα γελᾶνε οἱ Ρωμαῖοι μὲ τὶς θεωρίες αὐτὲς περὶ ρωμαϊκότητας. Εἴμαστε ὅλοι μετανάστες, ποὺ λένε καὶ οἱ No Borders.

Ὅσο γιὰ τὸ ἄλλο, μὲ τὸν Τοτὸ καὶ τὸ Σιωνισμό: Ἂς εἴχαμε (οἱ Ἕλληνες) πετύχει τὸ ’22 αὐτὸ ποὺ θέλουμε νὰ πετύχουμε -καὶ μᾶς ἐμπόδισαν οἱ ἑλληνοτουρκιστές-, καὶ νὰ δεῖτε πῶς θὰ ἐξαφανίζονταν / μεταλλάσσονταν / ἀποκήρυσσαν τὴν ὀσμανολατρία τους μὲ δηλώσεις μετανοίας («Δὲν εἶναι αὐτὸ ποὺ νομίζεις») οἱ διάφοροι. Θὰ βγαῖναν πρῶτοι στὶς παρελάσεις, καὶ δὲν θὰ τὸ παίζανε οἰκουμενικοί.

Posted in παλιά και νέα θεότητα, Δεξιά, Εβραίοι, Τούρκοι | Tagged , , , | Σχολιάστε

Μιὰ φωτογραφία ποὺ τὰ λέει ὅλα

Τουρκία. Εὐχαριστῶ, δὲν θὰ διαδηλώσω μαζὶ μὲ τὸν Ἐρντογάν. Χάρισμά σας.

5af9f0d0dda4c8c4718b464a

Posted in Άραβες, Εβραίοι, Ινδία, Τούρκοι | Tagged , , , | 8 Σχόλια

Παρακμές

Στὴ μπάλα πάντοτε ἔτσι ἔκαναν. Ὄχι ὅμως μπροστὰ στὰ σύμβολα.

snip_20180514211609

Ἄσχετο: Ὁ ἑπόμενος πρωθυπουργὸς δὲν μπορεῖ ἀκόμη νὰ δέσει τὰ κορδόνια του, καὶ τοῦ ξελύνονται. Στεῖλτε τον στὸ νηπιαγωγεῖο, νὰ τὸν μάθει ἡ κυρία.

agnostos1-768x570

 

Πασὸκ καὶ πάσης Ἑλάδος ἅμα λάχει νἀ ‘οῦμε. Πατᾶμε καὶ σὲ τάφους. Ἐμπρός, Λαέ.

1016090_capture_23

Φιλελευθερισμός κι ἀνεμελιά.

Γιὰ τὸν Τσίπρα καὶ τοὺς ἀναρχικοὺς δὲν χρειάζεται νὰ πῶ κάτι.

Δὲν ἔχω κανένα καημὸ εἰδικὰ μὲ τὸ μνημεῖο αὐτό, ὑπὸ τὴν ἔννοια ὅτι σύμβολα ὑπάρχουν παντοῦ ἀνὰ τὴν Ἑλλάδα. Ἁπλά, εἶναι τὸ κεντρικότερο μνημεῖο. Ὄχι καὶ τόσο παλιά, τέτοιες συμπεριφορὲς δὲν θὰ γίνονταν ἀποδεκτές. Εἴτε θὰ ἔβριζαν αὐτὸν τὸν πολιτικὸ ποὺ θὰ ἔδειχνε ἀσέβεια καὶ οἱ δικοί του, εἴτε θὰ τὸν μάζευε -τὸν ἁπλὸ πολίτη- ἡ ἀστυνομία. (Φαντάζομαι δὲν θὰ εἶχαν καταργηθεῖ οἱ σχετικοὶ νόμοι ἀκόμα.)

Ἡ διαφορὰ μὲ διαδικτυακὸ φίλο ἔγκειται καὶ στὸ ὅτι ἂν δὲν κατονομάσεις τοὺς πρωταίτιους τῆς παρακμῆς, δηλαδὴ τὴν πασοκικὴ δεκαετία τοῦ ’80, τὴ μεταπολιτευτικὴ Ἀριστερά (ἂν ζοῦσαμε πρὸ τοῦ 1974, ἄλλοι θὰ ἦταν οἱ ἔνοχοι) καὶ τὰ ριζοσπαστικὰ μυαλὰ τοῦ ἀναρχισμοῦ κ.ο.κ., κάνεις μισὴ δουλειά, καὶ τὸ πρόβλημα τῆς παρακμῆς παρατείνεται. Τὸ ὅτι σήμερα ὁ καρκίνος ἔχει ἐξαπλωθεῖ παντοῦ δὲν σημαίνει ὅτι δὲν ἐξακολουθεῖ νὰ ἔχει 1-2 πηγές, ποὺ συνεχίζουν, σὰν τὴ Φουκουσίμα, νὰ διαχέουν τὴν παρακμή.

 

 

Posted in φιλελεύθεροι, Αριστερά, Ελλάδα, κοινωνία | Tagged , | 7 Σχόλια

Τὸ χέρι τοῦ Ἀρειανιστῆ

Στὸν Ἅγιο Ἀπολλινάριο τὸ Νέο, τῆς Ραβέννας, μιὰ ἐκκλησία τοῦ γότθου βασιλιᾶ Θεοδώριχου, τὸ χέρι ἑνὸς Ἀρειανιστῆ πάνω σὲ μιὰ κολώνα. Δὲν σβήστηκε μαζὶ μὲ τὴν ὑπόλοιπη αἱρετικὴ μορφή, κι ἔτσι μοιάζει σὰν ὁ αἱρετικὸς νὰ ξεπροβάλλει ἀπὸ τὰ σκοτάδια. Εἶχε ἔμπνευση ἢ μαῦρο χιοῦμορ ὁ ὀρθόδοξος ψηφοθέτης. Ἢ δὲν εἶχε λευκὲς ψηφίδες.

palatiumtheodoricmosaicdetail

Posted in παλιά και νέα θεότητα, τέχνη, Ύστερη Αρχαιότητα, Δύση, βυζαντινή τέχνη | Tagged , | Σχολιάστε

Ὁ πεθερὸς τῆς ἐμμέσως ἀπαγχονίστριας

Δὲν ἀπαγχόνισε, φυσικά, ἡ ἴδια τοῦς Καραολῆ – Δημητρίου κ.ἄ. Δὲν ἔδωσε, ὅμως, ὡς βασίλισσα τῆς Ἀγγλίας χάρη ἀποτρέποντας τὴν ἐκτέλεσή τους. Ὁ ἄντρας της εἶχε πρόβλημα μὲ τοὺς Ἕλληνες. Τί μικρὸς ποὺ εἶναι ὁ κόσμος, τελικά.

Πηγή

καταδικάστηκε σε «ισόβια υπερορία» (εφ’ όρου ζωής παραμονή εκτός των συνόρων της Ελλάδας) και διεγράφη από τα μητρώα των αξιωματικών του στρατού. Μάλιστα, την τελευταία στιγμή αποσοβήθηκε η καταδίκη του εις θάνατον, με την παρέμβαση των Βρετανών.

η Βρετανή μονάρχης έχει επισκεφθεί σχεδόν όλη την υφήλιο, ωστόσο ποτέ δεν επισκέφθηκε επισήμως την Ελλάδα, παρά μόνον ως διάδοχος του βρετανικού θρόνου, τον Δεκέμβριο του 1950, και μάλιστα ανεπισήμως. Ο σύζυγός της, δούκας του Εδιμβούργου, Φίλιππος, όπως ομολογούν, εξάλλου, ιστορικοί της μοναρχίας, δυσφορούσε διαχρονικά με τους Ελληνες. Αυτό που συνέβη με τον πατέρα του, πρίγκιπα Ανδρέα, είναι κάτι που φέρει βαρέως. «Οι Ελληνες ήθελαν να σκοτώσουν τον πατέρα μου», φέρεται να έχει δηλώσει ο πρίγκιπας Φίλιππος.

Posted in Δύση, Ελλάδα | Tagged , , , | Σχολιάστε

Παρακμὲς καὶ μπάλα: Καζακστὰν 3

Ὁ κόσμος γιὰ μᾶς ξεκίνησε τὸ 1950 ἢ βαριὰ στὴν βιομηχανικὴ ἐπανάσταση· πιὸ πρίν, τὸν κατοικοῦσαν πιθηκάνθρωποι, ποὺ δὲν ἔχουν καμμία σχέση μαζί μας. Γι’ αὐτὸ κι ὅλες αὐτὲς οἱ μεγάλες μελέτες γιὰ τὴν κατασκευὴ καὶ τὴν ἐπινόηση. Ἐμεῖς ἀνακαλύψαμε τὴν παρακμή, έπειδὴ παρακμάζουμε.

Ἂς ποῦμε, μὲ βάση τὴ γραμμικὴ σχέση ποὺ ἀποδίδεται στὴν ὁπαδικὴ ἰδεολογία καὶ συμπεριφορὰ καὶ στὴν παρακμὴ μιᾶς χώρας, οἱ ταραχὲς στοὺς ἀνὰ τὴν ἐπικράτεια τῆς Βυζαντινῆς Αὐτοκρατορίας ἱπποδρόμους (προφανῶς, ὄχι μόνο σὲ αὐτὸν τῆς Πόλης καὶ ὄχι μόνο ἐπὶ Ἰουστινιανοῦ) συνιστοῦν δεῖγμα ἀθεράπευτης ἢ ἀηδιαστικῆς παρακμῆς. Πράγμα ποὺ ἀδυνατῶ νὰ κατανοήσω, γιατὶ ἱστορικὰ θεωρῶ δεδομένο ὅτι γηπεδικὲς συμπεριφορὲς ὑπῆρχαν καὶ θὰ ὑπάρχουν. Μιλᾶμε γιὰ τὴν ἐποχὴ «παρακμῆς», στὴν ὁποία νομοθετεῖται ὁ Ἰουστινιανὸς Κώδικας, ποὺ χτίζεται ἡ Ἁγία Σοφία, ποὺ συγγράφουν οἱ Ἀγαθίας καὶ Προκόπιος, ποὺ ἐπανακτᾶται ἡ Δύση. Μὴν ξεχνᾶμε ὅτι οἱ Πράσινοι κι οἱ Βένετοι εἶχαν παρόμοιες ὑψηλὲς ἰδεολογίες καὶ δικαιολογίες (χριστιανικὸ δόγμα). Ὑπάρχει, λοιπόν, ὑπῆρχε μᾶλλον, πάντοτε ἕνα κομμάτι τῆς πραγματικότητας ὅπου τέτοιες συμπεριφορὲς ἦταν κατανοητές, καὶ μποροῦσαν νὰ ἐκφράζουν σὲ γραφικὴ καὶ λοῦμπεν μορφὴ κι ἄλλες (μὴ ἱπποδρομιακές) ἀντιπαραθέσεις στὴν κοινωνία.

Μιὰ πιὸ εύρεία αἴσθηση τῆς ἱστορικῆς ἀπεραντοσύνης προφυλάσσει ἀπὸ κλαυθμοὺς καὶ ὀδυρμούς. Εἶναι ἄλλο πράγμα ὅτι ἡ Ἑλλάδα παρακμάζει. Κι ἄλλο νὰ βλέπεις φαινόμενα τοῦ ποδοσφαίρου ὡς ἐκδήλωση τῆς παρακμῆς. Εἶναι ὀφθαλμαπάτη.

Posted in παλιά και νέα θεότητα, Ελλάδα, κοινωνία | Tagged , | 2 Σχόλια

Trionfo della Morte (1446)

 

1200px-trionfo_della_morte2c_gic3a0_a_palazzo_sclafani2c_galleria_regionale_di_palazzo_abbatellis2c_palermo_28144629_2c_affresco_staccato

Posted in τέχνη, Δύση | Tagged , | Σχολιάστε

Καζακστάν 2 ἢ ἀνακαλύπτοντας τὸν τροχό

1990: Κυνήγι καὶ ξύλο (ΟΣΦΠ – Ἀθηναϊκὸς) σὲ πρώην (!) παίχτη τοῦ ΠΑΟ.

epistimones

1988, ΟΣΦΠ  – ΟΦΗ

hqdefault

1975, ὁ διαιτητὴς μὲ τὸ ἕνα αὐτί.

diaititis_rammos

1930: Τὰ πρῶτα καταγεγραμμένα ἐπεισόδια μεταξὺ ὁπαδῶν ΟΣΦΠ –  ΠΑΟ

Τὸ ἦθος τοῦ Παπαδιαμάντη, ποὺ ἔψαχνε κι ὁ Γιανναρᾶς, προτοῦ ἔρθει καὶ μᾶς τὸ χαλάσει ὁ Ἰβὰν Σαββίδης καὶ ἡ μεταμοντέρνα κρίση. Ἄ, ξέχασα!  Εἶχαν καὶ τότε κρίση, δὲν μετράει.

Εἴπαμε, ἡ Θεσσαλονίκη ὅταν κάνει ἐπεισόδια εἶναι σὰ τὴ μύγα στὸ γάλα καὶ προκαλεῖ παγκόσμιο ἀποτροπιασμό. Ἐντάξει, ὡραία εἶναι νὰ ἀνακαλύπτουμε τὴν παρακμὴ καὶ στὸ ποδόσφαιρο στὴν Ἑλλάδα τῆς κρίσης, γιατὶ κάνει ὡραία σαλάτα μὲ τὰ λοιπὰ προβλήματα ἀλλὰ χάνουμε ἀρκετὰ ἐπεισόδια τῆς Ἑλλάδας καὶ τῆς παρακμῆς.

Posted in Αθήνα, Ελλάδα, κοινωνία | Tagged , | Σχολιάστε

Kazakhstan You Very Nice Place

 

Kazakhstan friend of all except Uzbekistan

Posted in τυχαίο, Αθήνα, Ελλάδα, Θεσσαλονίκη, κοινωνία | Tagged , | 3 Σχόλια

ο Μάης του ’68 στο εδώλιο

Πηγή

ορισμένοι φθάνουν να συγκρίνουν την απόρριψη των παιδοφίλων με τους διωγμούς των Εβραίων, εξομοιώνουν την οικογένεια με «γκουλάγκ» ή επιτίθενται λυσσαλέα στον «φασισμό των μητέρων».

Οταν το 1977 τρεις άντρες καταδικάζονται σε τριετή φυλάκιση για χάδια και φιλιά σε παιδιά 13 και 14 ετών, γνωστοί διανοούμενοι εξεγείρονται εναντίον της «βαριάς ποινής» και ζητούν να αναγνωριστεί το δικαίωμα των παιδιών να έχουν ερωτικές σχέσεις με οποιονδήποτε θελήσουν. Ποιοι υπογράφουν το δημοσιευμένο στην εφημερίδα «Λε Μοντ» κείμενο; Οι Ζαν-Πολ Σαρτρ, Σιμόν ντε Μποβουάρ, Ρολάν Μπαρτ, Μισέλ Φουκό, Λουί Αραγκόν, οι μετέπειτα υπουργοί Τζακ Λανγκ και Μπερνάρ Κουσνέρ… Η «Λιμπερασιόν» δεν θα μείνει πίσω. Το 1979, δημοσιεύει ανοικτή επιστολή των Πασκάλ Μπρυκνέρ, Ζορζ Μουστακί και άλλων στην οποία υπερασπίζονται παιδόφιλο που ζει με κοριτσάκια ηλικίας 6 έως 12 χρονών

Posted in φιλελεύθεροι, Αριστερά, Δυτικοί, Δύση, κοινωνία | Tagged , | Σχολιάστε

ΤΙΝΑΦΤΟΡΕ

https://cdn1.bbend.net/media/com_news/story/2018/05/12/884309/main/telikos-kipellou.jpg

ΑΥΤΟ εἶναι ἕνα κύπελλο Ἑλλάδος.

Παρὰ τὶς παρλαπίπες γιὰ «βαρβαρότητα» τῶν ὁπαδῶν τοῦ ΠΑΟΚ καὶ γιὰ ρωσικὴ μαφία (τὰ ἀντανακλαστικὰ τοῦ ἀντιμαφιοζισμοῦ μόνο ὅταν πρόκειται γιὰ τὴ Θεσσαλονίκη ἐκδηλώνονται ἀπὸ τὰ ΜΜΕ), οἱ ὁποῖοι δὲν δύνανται μὲ τίποτα νὰ ξεπεράσουν τὸ βόθρο τῶν φασιστῶν καὶ τῶν ἀντιφὰ τῶν γνωστῶν ἀθηναϊκῶν ὁμάδων ἢ τὰ χασίσια καὶ τὸ λαθρεμπόριο, αὐτὴ τὴ φορὰ οἱ Ἀθηναῖοι δὲν γινόταν νὰ παραστήσουν ξανὰ (ἔπειτα ἀπὸ δύο ὁλόιδες θεατρικὲς παραστάσεις στὴ Θεσσαλονίκη, τὴ μία μετὰ τὴν ἄλλη) τὶς τρομαγμένες παρθενόπες ποὺ βρέθηκαν στὴ ζούγκλα τῆς Τούμπας παρέα μὲ  κανίβαλους γυμνοὺς βιαστές. Ὑπέστησαν ἕναν ποδοσφαιρικὸ ἐξευτελισμὸ κι ἀπέδειξαν ὅτι ἡ Ἀθήνα μόνο μὲ ὑπουργοὺς καὶ μαφιόζους παίρνει τὰ πάντα, πρωταθλήματα -ὅπως τὸ φετινό- καὶ μή. Μπορεῖς νὰ ξεγελᾶς κάποιον γιὰ πάντα ἢ πολλοὺς γιὰ λίγο, ἀλλὰ ὄχι καὶ νὰ ξεγελᾶς τοὺς πάντες γιὰ πάντα.

Posted in Θεσσαλονίκη, κοινωνία | Tagged , | Σχολιάστε

Οἱ ἔρωτες καταλήγουν σὲ γάμους

Σχολεῖον τῶν ντελικάτων ἐραστῶν: Ἤτοι βιβλίον ἠθικὸν περιέχον τὰ περίεργα συμεβηκότα τῶν ὡραιοτέρων γυναικῶν τοῦ Παρισίου, ἀκμαζουσῶν κατὰ τὸν παρόντα Αἰώνα. Ἐκ τῆς Γαλλικῆς διαλέκτου νῦν πρῶτον μεταφρασθὲν παρὰ τοῦ Ρήγα Βενλενστινλῆ Θετταλοῦ ἐν Βιέννῃ τῆς Αοὐστρίας 1790.

Ἡ ἄκρα ἔφεσις ὁποῦ ἔχω εἰς τὸ νὰ δώσω μίαν ἀμυδρὰν ἰδέαν τῶν κατὰ τὴν Εὐρώπην ἡδονικῶν ἀναγνώσεων, αἱ ὁποῖαι καὶ εὐφραίνουσι, καὶ τὰ ἤθη τρόπον τινὰ ἐπανορθοῦν, μὲ παρεκίνησε νὰ ἀναλάβω τὴν μετάφρασιν τῶν ἱστοριῶν τούτων, ὁποῦ ἐνταυτῷ νὰ ἡδύνω, καὶ νὰ ὠφελήσω τὸν ἀναγνώστην μου.

Ἀλλ’ ἐπειδὴ καὶ δὲν παύουν πάντοτε οἱ φιλοκατήγοροι νὰ ἐφευρίσκουν αἰτίας, διὰ νὰ ἐξασκοῦν τὴν γλῶσσαν τους, νομίζω ὅτι θέλουν μεμφθῇ καὶ ἐμέ, πῶς ἔκλεξα ἐρωτικὴν ὕλην (πρᾶγμα ὁποῦ συνειθίζεται ἀπὸ κάθε τάγμα ἀνθρώπου τώρα εἰς τὸν αἰῶνα μας, καθὼς εἶναι γνωστόν) ἐρωτικὴν λέγω ὕλην διὰ γύμνασιν τῆς φιλοπονίας μου, καὶ ὄχι ἄλλην. Ἀποκρίνομαι λοιπόν, ὅτι οἱ ἐμπεριεχόμενοι τῷ παρόντι βιβλίῳ ἔρωτες, εἰς ὑπανδρείαν καταντοῦν, ἡ ὁποία εἶναι μυστήριον, καὶ ἂς μὴν πολυλογοῦν. […]

Τελευταῖον· λαμβάνω τὴν τόλμην νὰ προσφέρω αὐτὴν τὴν ἀπαρχὴν τῶν κόπων μου εἰς ὅλαις ταῖς αἰσθαντικαῖς νέαις καὶ νέους (ὡσὰν ὁποῦ ὅλον τὸ βιβλίον ἐνάγεται εἰς τὴν νεανικὴν ἡλικίαν) οἱ ὁποῖοι ἐλπίζω πῶς θέλουν τὴν δεχθῇ εὐμενῶς, διὰ νὰ μὲ παρακινήσουν μὲ τοῦτο, νὰ ἐπιχειρισθῶ καὶ ἄλλο πόνημα· ἔῤῥωσθε

Ο ΡΗΓΑΣ

 

Posted in Ελλάδα, κείμενα | Tagged , | Σχολιάστε

Στὰ κρεματόρια

Λήθη τοῦ θανάτου; 

Ναί, ἐσκεμμένη λήθη τοῦ θανάτου, ἀφοῦ ἡ τέφρα μπορεῖ νὰ σκορπιστεῖ. Δὲν θὰ ὑπάρχει κάποιο μέρος νὰ ἐπισκεφτεῖς τὸ νεκρό. Χωρὶς νεκροταφεῖα σκέφτεσαι λιγότερο τὸ θάνατο, κι αὐτὸ εἶναι πολὺ καλὸ γιὰ τὴν καταναλωτικὴ ἰδεολογία τοῦ αἰώνιου παρόντος. Καὶ γιὰ τὴν Πρόοδο τῆς ριζοσπαστικῆς Ἀριστερᾶς. Κάθε εἴδους Πρόοδο, ἐννοεῖται· ἀκόμα καὶ γιὰ τὸ χειρότερο.

Προσβολὴ πρὸς τὸ σῶμα;

Ναί, ἀφοῦ καὶ μετὰ τὴν καύση τὰ κόκκαλα (ἰδίως τὸ κρανίο) δὲν διαλύονται. Πρέπει λοιπόν, ἕνας ἐργάτης νὰ σοῦ σπάσει τὸ κρανίο. Οὔτε αὐτὸ ἐπαρκεῖ ὅμως, ἀφοῦ πρέπει τὰ κόκκαλα ποὺ ἀπομένουν νὰ μποῦν στὸ μίξερ, γιὰ νὰ γίνουν πούδρα. Τὰ σκουληκάκια σᾶς πείραξαν.

Σὲ ἀντίθεση μὲ μεταμοντέρνους «πλατωνικούς» Μετανθρώπους, ποὺ θὰ ἤθελαν νὰ μετακομίζουν ἀπὸ σῶμα σὲ σῶμα ἢ ἀπὸ μηχανὴ σὲ μηχανή, τὸ σῶμα εἶναι μοναδικὸ καὶ πολύτιμο. Δὲν εἶναι γιὰ νὰ πετιέται σὲ φούρνους σὰν τὴν ἐνεργειακὴ ἐκμετάλλευση ἀστικῶν ἀπορριμμάτων. Εἶναι γιὰ νὰ τιμᾶται. Ὁ ἄνθρωπος δὲν εἶναι μόνο συνείδηση – «ψυχή». Εἶναι καὶ σῶμα, καὶ ἡ τιμὴ πρὸς αὐτὸ πηγαίνει στὸν ἄνθρωπο. Ἡ πούδρα στὸ βαζάκι δὲν εἶναι ἄνθρωπος, τὰ κόκκαλα στὸ κουτὶ ὅμως εἶναι γιατὶ ἔχουν κάτι ἀπὸ τὴ μορφὴ τοῦ ζωντανοῦ ἀνθρώπου.

Γελοία ἀπομίμηση παγανιστικῶν καὶ ἰνδουιστικῶν τελετῶν;

Ναί, γελοία ἀπομίμηση: Γιατὶ οἱ ἰνδουιστικὲς τελετὲς γίνονται στὸ ὕπαιθρο, μπροστὰ σὲ συγγενεῖς τοῦ νεκροῦ καὶ ἱερεῖς, εἶναι τελετὲς κι ὄχι βιομηχανικὴ κατασκευὴ κονσέρβας σὲ ἕνα φοῦρνο. Καὶ γιατὶ τὸ ἴδιο γινόταν καὶ στὴν ἑλληνικὴ Ἀρχαιότητα.

Εἶναι ἐπίσης δεῖγμα ἐσφαλμένης ἢ ψευδοῦς ἀντίληψης τῶν ἄθεων γιὰ τὴν Ἀρχαιότητα, γιατὶ ἡ ἀποτέφρωση ἔπαψε νὰ εἶναι δημοφιλὴς πρὶν ἐπικρατήσει ὁ Χριστιανισμός, καὶ θάβονταν καὶ οἱ ἀρχαιόθρησκοι τὸν 3ο μ.Χ. αἰ.

Βεβαίως, ἡ -διὰ τῆς βιομηχανικῆς ἀποτέφρωσης- λήθη τοῦ θανάτου μόνο ἔνδειξη ἀχριστιανικῆς, παγανιστικῆς κοσμοαντίληψης δὲν ἀποτελεῖ: Οἱ Ἀρχαῖοι Ἕλληνες ἀποκαλοῦσαν «θνητὸ» τὸν ἄνθρωπο. Ὁ θάνατος εἶναι τὸ ὑπέρτατο ἐμπόδιο στὴν ἀτομικὴ παντοδυναμία. Ὅσο περισσότερο ξεχνιέται ὁ θάνατος, χωρὶς μνήματα καὶ τελετές, τόσο περισσότερο χάνεται ἡ αἴσθηση τῆς θνητότητας. Κατὰ τὰ ἄλλα, εἶναι ἀντιχριστιανοί νοσταλγοὶ τῆς Ἀρχαιότητας οἱ ὁπαδοὶ τῆς βιομηχανικῆς ἀποτέφρωσης.

Κοστοβόρο;

Προφανῶς. Θὰ εἶναι δημοτικὰ-κρατικὰ τὰ ἀποτεφρωτήρια. Δηλαδή, θὰ πληρώνουμε ἔμμεσα ἢ ἄμεσα γιὰ τὴ συντήρηση καὶ λειτουργία τους. Βλάκας εἶναι ὁ ἰδιώτης νὰ ἀνοίξει κατάστημα; Ἔπειτα, σοῦ λέει ὁ ἔξυπνος, «δὲν θέλω νὰ πληρώνω τὸ μισθὸ τῶν παπάδων» -τὸ ὁποῖο εἶναι ψέμα γιὰ λόγους γνωστούς. Θὰ πληρώνουμε ὅμως ἐμεῖς ὅλοι τὸ λογαριασμὸ γιὰ τὸ ἀποτεφρωτήριο τῶν λίγων ἐπειδὴ ὁ ἄλλος θέλει «νὰ τὴν πεῖ» στὴν Ἐκκλησία ἢ ἐπειδὴ φοβᾶται τὴν ἰδέα ὅτι θὰ τὸν σιγοτρῶνε τὰ σκουλήκια ἢ ὅτι θὰ μείνει ἄλειωτος, λὲς καὶ οἱ νεκροὶ αἰσθάνονται τὰ σκουλήκια νὰ τρυπώνουν στὸ πτῶμα τους ἢ ὅτι μένουν ἄλειωτοι. Σάμπως θὰ σὲ βλέπουν νὰ ἀποσυντίθεσαι οἱ συγγενεῖς σου; Ἀφοῦ χωμένος στὸ χῶμα θὰ εἶσαι. Πολὺ εὐαίσθητα στομάχια ἔχει ὁ κόσμος, ποὺ βλέπει σπλατεριὲς καὶ βαμπὶρ στὰ θρίλερ τῆς Παρασκευῆς. Πόσο ἀλλοπρόσαλλη μπορεῖ νὰ εἶναι ἡ ἀθεϊστικὴ αἴσθηση καὶ διακήρυξη ἀθανασίας, πιά.  Ὁ Ἡράκλειτος τουλάχιστον ἔχει πεῖ ὅτι ἕνα πτῶμα δὲν εἶναι καλύτερο ἀπὸ ἕνα σωρὸ κοπριά. Δὲν ἀμφιταλαντευόταν.

Ἐπικίνδυνο;

Σαφῶς: Θὰ δηλώνεις σὲ συμβολαιογράφο ὅτι θέλεις νὰ ἀποτεφρωθεῖς, λέει. Λὲς καὶ δὲν ὑπῆρξαν ποτὲ κρούσματα πλαστογράφησης τῆς βούλησης πεθαμένων, γιὰ περιουσιακὰ ἢ ἄλλα ζητήματα.

Ὅσο γιὰ τὴ ληξιαρχικὴ πράξη θανάτου, ὅπου θὰ ἀναγράφεται ἡ αἰτία θανάτου, ὑπάρχουν περιπτώσεις ὅπου ἰατροδικαστὴς διέταξε (μετὰ ἀπὸ ἀρκετὸ καιρό) τὸ ξεθάψιμο τοῦ νεκροῦ, ὥστε νὰ διαπιστωθεῖ λ.χ. ἐὰν δηλητηριάστηκε ἢ ἐὰν φέρει σημάδια πάλης κ.ο.κ. Στὶς περιπτώσεις ἐπανεξέτασης δολοφονιῶν ἢ ἀνεξήγητων θανάτων, ἡ ὑπόθεση δικαστικῶς θὰ κλείνει ὁριστικὰ ἐξαιτίας τῆς ἀποτέφρωσης. Χαρὰ στοὺς δηλητηριαστὲς καὶ τοὺς δολοφόνους ποὺ θὰ γλίτωσαν στὸ πρῶτο στάδιο τῆς ἔρευνας.

Ἀτομικισμός;

Ναί. Σὲ ἀπόλυτη ταύτιση μὲ τὸν νομικισμὸ τοῦ «τὸ νόμιμο εἶναι καὶ ἠθικό», οἱ συγγενεῖς τοῦ πεθαμένου δὲν ἔχουν δικαίωμα νὰ θάψουν τὸ νεκρό τους. Ἡ ἀποκοπὴ τοῦ νεκροῦ ἀπὸ τὴν κοινότητά του.

Στοχευμένη λήθη τοῦ θανάτου, λοιπόν, ἀλαζονεία νιότης καὶ κατανάλωσης, προσβολὴ πρὸς τὸ σῶμα, σαχλεπίσαχλη ἀπομίμηση προχριστιανικῶν ἐθίμων, κοστοβόρα διαδικασία ἐπιβαρυντικὴ γιὰ τὴν πολιτεία, ἐπικίνδυνη σὲ περιπτώσεις ἐξιχνίασης φόνων, δικαίωση τοῦ ἀτομικισμοῦ.

Posted in παλιά και νέα θεότητα, φιλελεύθεροι, Αρχαιότητα, Αριστερά, Ελλάδα, Ινδία, αθεϊσμός, θρησκεία, κοινωνία | Tagged , , | Σχολιάστε

Ὁ ναζισμὸς μετὰ τὴν ἥττα τοῦ ναζισμοῦ

Σὰν σήμερα ξεπερνώντας τὶς διαφορές τους, ΕΣΣΔ καὶ Δυτικὲς Δυνάμεις ἀπέτρεψαν τελειωτικὰ τὴν παγκόσμια ἐπικράτηση μιᾶς πρωτοφανοῦς τυραννίας. Γιὰ δεύτερη φορὰ στὸν 20 αἰ. ὁ Γερμανισμὸς ἐμποδίστηκε ἀπὸ τὸ νὰ ἐπαναλάβει ὅ,τι διέπραξε τὸν 4ο αἰ. μ.Χ. κ.ἑ. (Ἀλάριχος, Βάνδαλοι, «Μεγάλη μετανάστευση τῶν λαῶν»). Ὡστόσο, κάτι τέτοιο ἀπέχει πολὺ ἀπὸ τὴν πολιτισμικὴ κατατρόπωση τοῦ Ναζισμοῦ. Ἕνας σωρὸς ἀπὸ ἰδιοτροπίες, ἀντιλήψεις, πρακτικὲς καὶ συνήθειες προσφιλεῖς στὸν ἐθνικοσοσιαλισμὸ ἢ τὸν ἴδιο τὸ Χίτλερ ἐπιβίωσαν κι ἐπικράτησαν στὴ Δύση. Βέβαια, δὲν ἐπικράτησαν χάρη στὴ νίκη τοῦ ἐθνικοσοσιαλισμοῦ ἀλλὰ παρὰ τὴν ἥττα του· αὐτὴ εἶναι ἡ παράδοξη διαφορά. Σαφῶς ὑπάρχουν πάρα πολλὲς διαφορές· θὰ ἦταν κρίμα ἐξαιτίας αὐτῶν νὰ ἀγνοηθοῦν οἱ ὁμοιότητες (γιὰ τὴ φύση τῶν ὁποίων, βλ. σημείωση 1), ὅμως.

Α΄) Ἡ ἀρχὴ τοῦ ὁλοκληρωτικοῦ πολέμου, ὅπου οἱ ἄμαχοι ὁλόκληρων περιοχῶν θανατώνονται εἴτε σὲ μαζικὰ ἀντίποινα εἴτε κατὰ τὶς πολεμικὲς ἐπιχειρήσεις, καὶ ὅπου τὰ θύματα ἐκ τῶν ἀμάχων εἶναι πολλαπλάσια τῶν στρατιωτῶν, ἡ ὁποία εἰσήχθη πρώτη φορὰ μετὰ τὸν 19ο αἰ. στὴν πεπολιτισμένη, διαφωτισμένη Εὐρώπη στὸν Β΄ Π.Π. ἀπὸ τοὺς Ναζί, καλὰ κρατεῖ ὡς δυτικὴ πρακτική, καὶ τὰ παραδείγματα τέτοιας συμπεριφορᾶς εἶναι τόσα, εἰδικὰ μετὰ τὸ 1990, ποὺ δὲν ἀξίζει νὰ ἀναφερθοῦν.

Β΄) Οἰκονομισμὸς μέχρις τοῦ σημείου νὰ συλλέγονται καὶ νὰ ἀξιοποιοῦνται τὰ χρυσὰ δόντια τῶν δολοφονημένων, νὰ βγαίνει κέρδος ἀπὸ παντοῦ.

Γ΄) Παράλληλα μὲ τὸν τεχνοφασισμό, ἡ ἄριστη, γκαιμπελικὴ διαχείριση τῆς κοινῆς γνώμης ἀπὸ τοὺς νικητὲς (φιλελεύθερους καὶ κομμουνιστές) δείχνει ὅτι ἐνσωμάτωσαν τὰ χιτλερικὰ πορίσματα γιὰ τὴ διαχείριση τῶν ἀνθρώπων τόσο καλὰ ὅσο καὶ τὸ ὅτι ἔδωσαν δουλειὰ σὲ ναζιστὲς ἐπιστήμονες.

Δ΄) Μιὰ ἀντιφατικὴ σύγχρονη λατρεία γιὰ τὰ γονίδια. Ἂν οἱ Ναζὶ πίστευαν στὴ «φυλή», ἡ σημερινὴ ἐπιστήμη κάθε τόσο ἀνακαλύπτει γονίδια ποὺ φταῖνε γιὰ τὸ χ κακὸ ἢ στὰ ὁποῖα ὀφείλεται τὸ ψ καλό. Στὸν κατὰ συρροὴν δολοφόνο λείπει τὸ τάδε ἔνζυμο, καὶ δὲν μπορεῖ νὰ μπεῖ στὴ θέση τοῦ θύματός του.

Ε΄) Λατρεία γιὰ τὴν ταχύτητα καὶ τὸ Ι.Χ.: Ἡ ἐθνικοσοσιαλιστικὴ Γερμανία γέμισε μὲ Autobahn καὶ τὸ «κατσαριδάκι» ἦταν ἰδιαίτερα ἀγαπητὸ στὸν Χίτλερ.

Στ΄) Ἡ «ὑγιεινὴ διατροφή», ἡ ἀποστροφὴ γιὰ τὸ κάπνισμα, ἦταν ἀγαπημένες ἀντιλήψεις τοῦ Χίτλερ. «Ὁ κόσμος στὸ μέλλον θὰ εἶναι χορτοφαγικός», ἔλεγε (2) ὁ Χίτλερ στοὺς κρεοφάγους, κι ὁ Γκαῖμπελς ἔγραφε ὅτι μετὰ τὴ λήξη τοῦ Β΄ Π.Π. ὁ Χίτλερ «θὰ κανόνιζε τὸ ζήτημα» (3). Τὸ ναζιστικὸ καθεστὼς θέσπισε νόμους ὑπὲρ τῶν ζώων, περιορισμοὺς στὸ κυνήγι κ.ἄ.

Ζ΄) Ὁ Χίτλερ θεωροῦσε δυστύχημα τὸ γεγονὸς ὅτι οἱ Ἄραβες νικήθηκαν στὸ Πουατιέ: ἂν νικώντας ἐξισλάμιζαν τοὺς Γερμανούς, οἱ τελευταῖοι θὰ ἀποκτοῦσαν ἕνα ἀκαταμάχητο ἰδεολογικὸ ὅπλο (τζιχάντ) γιὰ τὴν παγκόσμια ἐπικράτηση. Ἐκτιμοῦσε τὸ πολεμικὸ-ἐπιθετικὸ πνεῦμα τοῦ Ἰσλὰμ καὶ σιχαινόταν τὴν σχετικὴ φιλειρηνικότητα τῶν Χριστιανῶν. Σήμερα, οἱ πολυπολιτισμικοὶ Ἀριστερο-Φιλελεύθεροι ἐξυμνοῦν τὴν μεσαιωνικὴ ἀραβικὴ Ἀνδαλούς (Ἱσπανία) καὶ διαβεβαιώνουν πόσο κατώτερος / ἀμόρφωτος / βάρβαρος ἦταν ὁ μεσαιωνικὸς Χριστιανισμὸς σὲ σχέση μὲ τὸ Ἰσλάμ. Ὁ Χίτλερ ἔλεγε ἐντελῶς τὰ ἴδια (4), δηλαδή, δὲν ἐκτιμοῦσε μόνο τὶς πολεμικὲς ἀρετές τοῦ Ἰσλάμ. Ἐνδεικτικὸ τοῦ πόσο ἄλλαξαν μεταπολεμικὰ οἱ δυτικὲς ἀπόψεις (ἀριστερο-φιλελεύθερες) καὶ συνέπεσαν μὲ τὶς ναζιστικές, εἶναι ὅτι ἀντιθέτως πρὸς τοὺς σημερινοὺς Ἀριστερούς, οἱ Μὰρξ – Ἔνγκελς θεωροῦσαν τὴν ἥττα τῶν Ἀράβων στὸ Πουατιὲ σωτήρια γιὰ τὴν ἐξέλιξη τῆς Εὐρώπης (5).

Η΄) Σὲ μιὰ ἰδιότυπη συνέχεια τοῦ Kulturkampf, ὁ ἐθνικοσοσιαλισμὸς θέλησε νὰ ἀντικαταστήσει τὰ Χριστούγεννα μὲ προχριστιανικὲς τελετές, νὰ «ἀποεβραιοποιήσει» τὸν Χριστιανισμό, εἰσήγαγε στὴν γερμανικὴ ἐκπαίδευση τὸ 1938 τὴν χρονολόγηση «ΚΕ» (Κοινὴ Ἐποχή) καὶ «ΠΚΕ» (πρὸ Κοινῆς Ἐποχῆς) ἀντὶ τοῦ «μ.Χ.» καὶ «π.Χ.» (6). Καὶ μεταπολεμικά, ἡ ἀποστροφὴ γιὰ τὸν «Ἰουδαιοχριστιανισμὸ» ὡς πηγὴ τοῦ Κακοῦ μὲ παράλληλη ἐξύμνηση τῆς παγανιστικῆς Ἀρχαιότητας ὄχι ἁπλῶς συνεχίστηκε ἄμεσα, ἀλλὰ εἶναι διαδεδομένη ἄποψη, ἂν σκεφτεῖ κάποιος τὸν Δαυλό (ποὺ ἐξυμνοῦσε τοὺς Ἄραβες) ἀλλὰ καὶ τὸν Καστοριάδη, ἐνῶ ἡ χρήση τῶν ΚΕ / ΠΚΕ (CE, Common Era / BCE, Before Common Era) κάνει θραύση στὴ Δύση. Ὁ Χίτλερ ἐκτιμοῦσε τὶς ἀπόψεις τοῦ –στὶς μέρες μας, θεωρούμενου ἡρωομάρτυρα– Ἰουλιανοῦ, καὶ συμμεριζόταν τὴν ἄποψη πολλῶν τωρινῶν καὶ παλιῶν ἑλλήνων Ἀριστερῶν ἀλλὰ καὶ ἑλλήνων ἀρχαιολατρῶν ὅτι ὁ Παῦλος διέστρεψε τὸ Χριστιανισμό μὲ σκοπὸ νὰ καταστρέψει τὴ Ρώμη, τὴν ἄποψη τῆς ἀντίθεσης Ἑλληνισμοῦ – Χριστιανισμοῦ, κι ὅτι ὁ Ἰησοῦς δὲν ἦταν Ἑβραῖος, ἀντίστοιχα (7).

Θ΄) Σὰν τοὺς σημερινοὺς (κεντρο)δεξιοὺς πολιτικάντηδες καὶ κάμποσους «βέρους συντηρητικούς», ἦταν ὁ ναζιστικὸς δημόσιος «σεβασμὸς στὴ θρησκεία», ἀρκεῖ αὐτὴ νὰ μὴν περιεῖχε τὴν ἀπαίσια Παλαιὰ Διαθήκη (βλ. «πατριωτικὲς» τηλεπερσόνες τῆς ἑλληνικῆς τηλεόρασης, ποὺ δηλώνουν «Ὀρθόδοξοι» ἀλλὰ κάνουν ἐμετὸ στὸ ἄκουσμα τῆς Π.Δ.)· καὶ σὰν τὴν ἀντικληρικαλιστικὴ Ἀριστερὰ καὶ τὸ φιλελεύθερο «Νέο Ἀθεϊσμό», ἦταν ὁ χιτλερικὸς ἐπιστημονισμὸς καὶ πίστη στὴν ἀντίθεση θρησκείας-ἐπιστήμης (8).

Ι΄) Τὸ πρῶτο στὴν δυτικὴ ἱστορία δικαστήριο ποὺ ἐνέκρινε καὶ προωθοῦσε τὶς ἐκτρώσεις γιὰ λόγους ὑγείας ἦταν τὸ ναζιστικὸ «δικαστήριο γενετικῆς ὑγείας» (Τὸ “Erbgesundheitsgericht“: Βλ. Μ. Burleigh – W. Wipperman, The Racial State: Germany 1933-1945, Cambridge 1991, σ. 141) τὸ 1934.  Μία ἀπὸ τὶς πρῶτες πράξεις τῶν Γερμανῶν στὴν κατεκτημένη Πολωνία τὸ 1939 ἦταν νὰ ἐπιτρέψουν πλήρως τὶς ἐκτρώσεις γιὰ ὅσες Πολωνὲς τὸ ἐπιθυμοῦσαν. Ὅσο λιγότεροι Σλάβοι γεννιόντουσαν τόσο πιὸ εὔκολα θὰ διατηρεῖτο ἡ γερμανικὴ κατοχὴ τῆς Πολωνίας γιὰ πάντα. Ἡ ναζιστικὴ προτροπὴ ὑπὲρ τῶν ἐκτρώσεων ὀνομάστηκε «ἐπιλογὴ τῆς ἐλευθερίας» (Auswahlfreiheit), ἀφοῦ ὣς τότε ἡ ἔκτρωση ἀπαγορευόταν στὴν καθολικὴ Πολωνία. Σὲ λόγο του ὁ Χίτλερ τὸ 1942 εἶχε πεῖ γιὰ τοὺς κατεκτημένους λαούς: «μὲ κάθε τρόπο πρέπει νὰ ἐθίσουμε τὸν πληθυσμὸ στὴν ἰδέα ὅτι εἶναι ἐπικίνδυνο νὰ κάνεις πολλὰ παιδιά, ὅτι τὰ ἔξοδα εἶναι πολλὰ καὶ ὅτι ἡ πολυτεκνία εἶναι βλαβερὴ γιὰ τὴν γυναικεία ὑγεία» (Βλ. T. Chelouche, Doctors, Pregnancy, Childbirth and Abortion during the Third Reich, The Israel Medical Association Journal 9.3 (2007), 203). Ἡ Ἀριστερὰ κι οἱ Φιλελεύθεροι μεταπολεμικά, παρουσίασαν ὡς ἠθικὴ τὴν ἔκτρωση καὶ τὴν θεσμοθέτησαν, ἐπιστρέφοντας ὅπως καὶ οἱ Ναζὶ στὴν καθημερινὴ προχριστιανικὴ ἠθική (ἀποσιωπώντας ὡστόσο τὸν μὴ χριστιανὸ Ἱπποκράτη, ποὺ τάχθηκε κατὰ τῶν ἐκτρώσεων) καὶ κάνοντάς την ἐπίσημο δόγμα.

 

Ὅπως προαναφέρθηκε, δὲν ὑπάρχουν μόνον ὁμοιότητες. Μία ἀπὸ τὶς πολλὲς διαφορὲς εἶναι ἡ μέριμνα γιὰ τὰ θύματα, τὴν ὁποία ὡς ἀρχὴ ἐχθρεύτηκε καὶ καταπολέμησε ὁ ναζισμός, προσπαθώντας νὰ ἀντιστρέψει τὴ δεοντολογία τοῦ δυτικοῦ πολιτισμοῦ. Ἡ προσπάθεια αὐτὴ τοῦ ναζισμοῦ ἀπέτυχε καὶ δὲν ἐνσωματώθηκε στὴν κοσμοθεώρηση τοῦ μεταπολεμικοῦ κόσμου. (Δὲν ἔχει ἐν προκειμένῳ σημασία ἐὰν ἡ μέριμνα ἦταν μόνο σὲ ἐπίπεδο διακηρύξεων ἢ ὄχι.) Ἐξαιτίας ὅμως τῆς μετατροπῆς τῆς μέριμνας αὐτῆς σὲ νέα ἱερὰ ἐξέταση, ὁ μεταπολεμικὸς κόσμος πέρασε ἀπὸ τὸ ναζιστικό (καὶ προναζιστικό) κυνήγι «μαγισσῶν» / θυμάτων, σὲ ἕνα κυνήγι ὑποτιθέμενων «κυνηγῶν μαγισσῶν»· ἁπλῶς μετέθεσε τὸ κυνήγι μαγισσῶν σὲ ἕνα ἄλλο ἐπίπεδο. Ἄλλωστε, ἡ καταγγελτικὰ ἀντιχριστιανικὴ μορφὴ τῆς μεταπολεμικῆς μέριμνας γιὰ τὰ θύματα εἶναι πρακτικὰ ἀσύμβατη μὲ τὴν μεταπολεμικὴ «ἀπελευθέρωση ἀπὸ τὶς ἀπαγορεύσεις» (ἡ ὁποία εἶναι ἐπιδεικτικὰ ἀχριστιανική): Ἡ «ἀντιαπαγορευτικὴ» ἀπεριόριστη ἐκδίπλωση τῆς μιμητικῆς ἐπιθυμίας ( = «ἐπιθυμῶ ὅ,τι [ἔχει / ἐπιθυμεῖ] ὁ πλησίον»), ἄρα καὶ τοῦ ἀνταγωνισμοῦ, πολλαπλασιάζει τὶς συγκρούσεις γιὰ τὸ κοινὰ ἐπιθυμητὸ ἀντικείμενο, καὶ συνεπῶς τὰ θύματα, τὰ ὁποῖα κατόπιν τρέχει (καὶ δὲν προφταίνει) νὰ φροντίσει ὁ ἀπελευθερωμένος ἀπὸ ἀπαγορεύσεις κόσμος.

Ἡ ἐνδεχόμενη ἔνσταση, ὅτι μιλᾶμε γιὰ τὰ ἰδιωτικὰ γοῦστα τοῦ ἡγέτη τοῦ ναζισμοῦ κι ὄχι γιὰ διαδεδομένες ναζιστικὲς πρακτικές, φαίνεται νὰ μὴν λαμβάνει ὑπόψη της ποῦ «θὰ τὸ πήγαιναν» οἱ Ναζὶ ἂν νικοῦσαν: «θὰ τὸ πήγαιναν» καὶ κατὰ τὰ ἰδιωτικὰ γοῦστα τους, φυσικά, ὅπως φαίνεται παραπάνω.

Ἡ ἀνησυχία διαφόρων ἀντιεθνολαϊκιστῶν δημοδιδάσκαλων τοῦ Γένους γιὰ τὸν φασισμὸ ποὺ ἔρχεται (ἀλλὰ ποτὲ δὲν φτάνει νὰ γίνει καθεστώς, πέρα ἀπὸ τραμπουκισμοὺς ἢ καὶ περιστασιακοὺς φόνους) σκοντάφτει στὸ γεγονὸς ὅτι συγκεκριμένα στοιχεῖα τοῦ φασισμοῦ (εἴτε ἐγγενῶς φασιστικὰ εἴτε πνευματικὰ προϊόντα τῆς ἐποχῆς τοῦ φασισμοῦ) ἔχουν ἐνσωματωθεῖ στὸν μεταπολεμικὸ κόσμο -αὐτὰ βέβαια, εἶναι ἀδύνατον τόσο νὰ ἐκριζωθοῦν ὅσο καὶ νὰ ξαναπολιτικοποιηθοῦν ὅπως ἐπὶ Μεσοπολέμου: Οἱ καθεστωτικὲς καὶ συμβολικὲς πλευρὲς τοῦ ναζισμοῦ εὐτυχῶς δὲν θὰ ἐπανέλθουν ποτέ (π.χ. ὅσο ἡ Δύση παραμένει δυτική, θὰ ὑπάρχει ἐλευθερία ἐκλογῶν, γνώμης, τὰ βασανιστήρια θὰ θεωροῦνται ἀπάνθρωπα, δὲν θὰ ἐξοντώνονται Ἑβραῖοι κ.ἄ.). Ὅσο κι ἂν ὑπάρχουν ἢ πληθαίνουν οἱ ρετρὼ γραφικοὶ φιλοχουντικοί, δὲν θὰ γίνουν ποτὲ ἰσχυρὴ μειοψηφία. Ἡ μετασοβιετικὴ «φασιστικὴ ἀντίδραση» πέρα ἀπὸ ὑπαρκτοὺς ρεβανσισμοὺς τῶν ἀκροδεξιῶν πρέπει νὰ συσχετιστεῖ καὶ μὲ τὴν προγενέστερη ἀδιάκοπη διακήρυξη τῆς Ἀριστερᾶς νὰ ὁρίζει αὐτή, καὶ μόνον αὐτή, τί εἶναι φασισμός. Τὸ ξεχείλωμα τῆς ἔννοιας τοῦ φασισμοῦ ὥστε νὰ περιλαμβάνει πάρα πολλὰ μὴ φασιστικὰ πράγματα δὲν ὁδήγησε στὴν ἐκμηδένιση τῆς ἀπήχησης τοῦ φασισμοῦ ἀλλὰ στὸ νὰ ταυτιστοῦν ἕνα σωρὸ φυσιολογικὰ πράγματα μὲ τὸν φασισμό. Γιὰ παράδειγμα, ὅταν ἡ δημοκρατικὴ κρατικὴ βία ἐνάντια στὴν παραβίαση τῶν συνόρων ἀπὸ ἄοπλους (νὰ μὴ θυμίσω πῶς φέρονταν ὅλα τὰ κομμουνιστικὰ καθεστῶτα σὲ τέτοιες περιστάσεις, γιατὶ τῷ καιρῷ ἐκείνῳ μερικοὶ Ἕλληνες συμπαθοῦντες -ἢ οἱ πατεράδες τους- «διάβαζαν») ἢ ἔνοπλους χαρακτηρίζεται «φασισμός», τότε ὁ πραγματικὸς φασισμὸς δὲν ἐξουδετερώνεται ἀλλὰ βοηθᾶται νὰ ἀναγεννηθεῖ γιατὶ ταυτίζεται μὲ τὸ φυσιολογικὸ καὶ πανανθρώπινο: Κανεὶς δὲν ἔχει δικαίωμα, γιὰ κανέναν ἀπολύτως λόγο, νὰ μπαίνει στὴν περιοχὴ κάποιου (εἴτε αὐτὴ εἶναι χώρα εἴτε τὸ σπίτι) χωρὶς τὴν ἄδειά του, ἡ ὁποία βεβαίως μπορεῖ νὰ ἀνακληθεῖ ἀνὰ πᾶσα στιγμὴ χωρὶς προαπαιτούμενα. Βεβαίως, πίσω ἀπὸ τέτοιες θεωρίες κρύβεται μιὰ ὁρισμένη ἀντίληψη περὶ κράτους καὶ ἐξουσίας ὡς κακῶν: Στὴν πραγματικότητα, ὅποτε ὁπαδοὶ τέτοιων ἀντιλήψεων περὶ «Ἐξουσίας» καὶ τοῦ «Κράτους» ἀπέκτησαν τὴν ἐξουσία σὲ διάφορα μέρη τῆς ὑφηλίου, τὰ δικά τους καθεστῶτα ἦταν πολὺ πιὸ «κρατικιστικὰ» κι ἀπείρως ἐξουσιαστικότερα ἀπὸ τὰ ἀστικὰ δυτικά.

Ἔτσι κι ἀλλιῶς, ἡ συνηθισμένη ἄποψη τῆς Ἀριστερᾶς γιὰ διάφορους ἡγέτες καὶ καθεστῶτα σὲ ὅλα τὰ μήκη καὶ πλάτη τῆς Γῆς βασίζεται ὄχι σὲ ἀναμενόμενα ἐπιχειρήματα περὶ τῆς πραγμάτωσης τῆς ἀταξικῆς κοινωνίας ἢ τῆς ἐξάλειψης τῆς ἐξουσίας στὶς χῶρες ἐκεῖνες χάρη στὰ καθεστῶτα ἐκεῖνα, μὰ σὲ ἐπιχειρήματα ποὺ χρησιμοποιοῦσαν καὶ ἀποδέχονται καὶ οἱ φασίστες καὶ οἱ ἐθνικοσοσιαλιστές: ἐθνικι(στι)κὴ ἀνεξαρτησία, ἄνοδος τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου, ὑγεία – ἀσφάλιση – παιδεία – σιγουριά, τὰ τραῖνα ποὺ ἔρχονται στὴν ὥρα τους κ.ο.κ. Ἡ τάση τῆς Ἀριστερᾶς νὰ οἰκειοποιεῖται ἐτσιθελικὰ τὸν ἀντιφασισμὸ τοῦ Β΄ Π.Π. ἢ περιορίζοντάς τον στὰ μέτρα της νὰ τὸν συνδέει μὲ πρόσφατα πράγματα παραγνωρίζει ὅτι οἱ δυτικὲς δημοκρατίες τοῦ Β΄ Π. Π. ἦταν ἐξίσου ἀντιφασιστικὲς χωρὶς νὰ πιστεύουν στὴν ἀταξικὴ κοινωνία ἢ τὴν κατάργηση τῶν συνόρων-χαρακιῶν καὶ τῆς ἐξουσίας.

Τὰ παραπάνω δὲν συνεπάγονται ὅτι ἡ Ἀριστερὰ εἶναι ἴδια μὲ τὸ φασισμό, ὅπως ἡ θεωρία τῶν δύο ἄκρων (ἀλλὰ καὶ ὁρισμένοι ἀκροδεξιοί) ὑποστηρίζει. Γιατὶ ἐνῶ ὁ φασισμὸς σὲ ἐξαερώνει γιὰ κακοὺς σκοπούς (φυλετικὲς διώξεις, τυραννία, μιλιταρισμός κ.λπ.), ἡ Ἀριστερὰ-Ἀναρχία σὲ σκοτώνει γιὰ καλούς (κατάργηση μισθωτῆς ἐργασίας, ἐξουσίας, ἀταξικὴ κοινωνία) κι ὄχι λ.χ. γιὰ νὰ βγάλει λεφτὰ (γιὰ τὰ ὁποῖα σὲ σκοτώνει ἡ δυτικὴ δημοκρατία) -κι ἡ παραπάνω διάκριση δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ γίνει ἀντιληπτὴ ὡς εἰρωνεία γιὰ κανένα στοιχεῖο της, συμπεριλαμβανομένης τῆς ἠθικῆς ἀξιολόγησης τῶν σκοπῶν. Ἢ μᾶλλον: ἡ εἰρωνεία ἕπεται ἀλλὰ πρωταρχικῶς συνιστᾶ γεγονὸς ὅτι ἡ τυραννία κι οἱ διώξεις εἶναι κακοὶ σκοποὶ ἐνῶ ἡ ἀταξικὴ κοινωνία καλός. Ἂν οἱ Ἀκροδεξιοὶ δίνουν ἔμφαση στὸ ὅτι καὶ Ἀριστερὰ καὶ Ναζισμὸς σκοτώνουν, ἐνῶ οἱ Ἀριστεροὶ δίνουν ἔμφαση στὸ ὅτι Ἀριστερὰ και Ναζισμὸς ἔχουν ἄλλες ἐσχατολογίεςκοσμοθεωρήσεις, εἶναι ζήτημα γούστου: Ὅποιος δὲν εἶναι (ἀκρο)δεξιὸς ἢ ἀριστερός, βλέπει καὶ τὶς δυὸ ὁπτικὲς καὶ δὲν κλείνει τὰ μάτια στὴ μιὰ χάριν τῆς ἄλλης. Τὸ ὅτι ἡ Ἀριστερὰ πολέμησε τὸν φασισμὸ στὸν Β’ Π.Π., εἶναι βεβαίως ἀπόδειξη γιὰ τοὺς μὴ Ἀριστεροὺς καὶ μὴ Ἀκροδεξιοὺς ὅτι ἡ Ἀριστερὰ δὲν εἶναι «φασισμός». Ὡστόσο μὲ βάση τὰ κριτήρια ἑνὸς Ἀριστεροῦ, ὁ ἀντιφασιστικὸς ἀγώνας τῆς Ἀριστερᾶς εἶναι γεγονὸς ποὺ πρέπει νὰ ἑρμηνευτεῖ ἔχοντας ὑπόψη τὸ ὅτι ἡ ἴδια δὲν θεωρεῖ τὴν καταπολέμηση τοῦ φασισμοῦ ἐπαρκὴ ἀπόδειξη ἀντιφασιστικῶν πεποιθήσεων, ἀφοῦ ἡ Ἀριστερὰ κατ’ ἐπανάληψη ἔχει θεωρήσει φασίστες τοὺς μὴ Ἀριστερούς (δυτικὲς δημοκρατίες καὶ φιλελεύθερους) παρ’ ὅλο ποὺ κι αὐτοὶ πολέμησαν μαζί της τὸν φασισμό. Ἄρα τὰ ἀντιφασιστικὰ παράσημα ποὺ ἐπιδεικνύει ὁ Ἀριστερὸς δὲν θὰ ἔπρεπε νὰ τὸν κάνουν νὰ διακηρύσσει πὼς αὐτὸς εἶναι ἀντιφασίστας, ἀκόμη κι ἂν οἱ μὴ Ἀριστεροὶ ἀναγνωρίζουν ὅτι εἶναι.

Πάντως, ἡ δυστυχῶς ἀναμενόμενη ἄνοδος τοῦ ἀντισημιτισμοῦ ἢ οἱ μελλοντικὲς διώξεις ὁμοφυλόφιλων στὴ Δύση (στὶς ὁποῖες πρωτοστατοῦσε καὶ τὸ Γ΄ Ράιχ) δὲν θὰ προκληθοῦν κυρίως ἀπὸ ἀκροδεξιοὺς καὶ (φιλο)φασίστες, τουλάχιστον σὲ σχέση μὲ ὅ,τι γινόταν ὣς σήμερα: Προετοιμάζονταν ἐπὶ μισὸν αἰώνα ἀπὸ τοὺς συντρόφους τῶν «ἀντιρατσιστῶν» (ἀπὸ τότε ποὺ ἡ ΕΣΣΔ ἀλλάζοντας πολιτικὴ ἀποκήρυξε τὸ Ἰσραὴλ ὡς κακὸ κράτος), καὶ κατὰ κύριο λόγο θὰ πραγματοποιηθοῦν κάποτε ἀπὸ τὸ εὐρωπαϊκὸ Ἰσλάμ, ὅταν οἱ πιστοί του, ὡς νοικοκύρηδες – συνιδιοκτῆτες πλέον στὸν νέο σπιτικό τους, ἀποφασίσουν ὅτι ἦρθε ἡ ὥρα ἡ νέα πατρίδα τους νὰ λειτουργεῖ ὅπως ἡ παλιά: ὄχι ὡς «τόπος ἁμαρτίας» καὶ ὄχι ἐλεγχόμενη ἀπὸ ἀπίστους καὶ δὴ ἄθεους, δηλαδὴ μὲ βάση τὰ πρότυπα τῶν ἀπίστων καὶ τῶν ἀθέων. Οἱ τελευταῖοι ἄλλωστε δὲν γεννοῦν. Πράγμα ποὺ σημαίνει: Ἡ ἐπικράτηση τοῦ εὐρωπαϊκοῦ Ἰσλὰμ ἁπλῶς θὰ ἐπιταχύνει τὴν ἐξαφάνισή τους –δὲν θὰ εἶναι αὐτὴ ποὺ θὰ τὴν προκαλέσει ὅμως– καὶ θὰ ξαναφέρει λησμονημένες πρακτικὲς τοῦ ἐθνικοσοσιαλισμοῦ μὲ τελείως ἄλλη ἀφετηρία.

(1) Δύο διευκρινίσεις γιὰ τὶς ὁμοιότητες. i) Ἡ ὕπαρξη ὁμοιοτήτων ἀσφαλῶς δὲν συνεπάγεται ἀπαραίτητα σχέση αἰτίας – ἀποτελέσματος· μπορεῖ νὰ σημαίνει ὅτι προϋπάρχει ἕνα κοινὸ ρεῦμα. Νὰ λέγεται ὅμως ὅτι σὲ κάθε περίπτωση ὑπῆρξαν μόνο παραλληλίες καὶ οὐδέποτε σχέσεις αἴτιου-αἰτιατοῦ μεταξὺ ναζιστικῆς καὶ μεταπολεμικῆς νοοτροπίας, προϋποθέτει ὅτι δὲν διαποτίστηκαν ἑκατομμύρια Εὐρωπαῖοι τοῦ Μεσοπολέμου μὲ τὶς ναζιστικὲς ἀντιλήψεις, καὶ ὅτι τάχα τὶς ἔδιωξαν ἀπὸ τὸ μυαλό τους τὸ 1945. ii) Δὲν ὑποστηρίζεται, φυσικά, ἐδῶ ὅτι ὅποιος ἀρέσκεται στὸ α ἢ β προαναφερθὲν μεμονωμένο πράγμα εἶναι δυνάμει Ναζί· ἀλλὰ ὅτι ἡ ταυτόχρονη παρουσία ὅλων αὐτῶν τῶν ἀντιλήψεων τοῦ μεταπολεμικοῦ κόσμου μόνο στὸν χιτλερικὸ «κόσμο» ἔχει προηγούμενο. Βέβαια, ἂν κάποιοι ἔχουν 90 κι 100% ταύτιση μὲ τὰ κοινὰ στοιχεῖα, δὲν τοὺς φταίει κάποιος.

(2) H. R. Trevor-Roper, Hitler’s table talk 1941-1944. His private conversations, Ν. Ὑόρκη 2003, σ. 125, “there’s one thing I can predict to eaters of meat, that the world of the future will be vegetarian!”. Τύφλα νά ‘χουν οἱ ἀντισπισιστές.

 (3) The Goebbels Diaries 1942-1943, ed. L. P. Lochmer, Ν. Ὑόρκη 1948, στὶς 26-4-1942 (σ. 188): “Fuehrer believes more than ever that meat-eating is harmful to humanity. Of course he knows that during the war we cannot completely upset our food system. After the war, however, he intends to tackle this problem also”.

(4) Βλ. Albert Speer, Inside the Third Reich: memoirs by Albert Speer, Ν. Ὑόρκη 1970, σ. 96. Καὶ H. R. Trevor-Roper, Hitler’s table talk 1941-1944. His private conversations, Ν. Ὑόρκη 2003, σ. 667: “Only in Spain under Arab domination has culture been a potent factor. Under the latter, the standard of civilisation attained was wholly admirable; to Spain flocked the greatest scientists, thinkers, astronomers and mathematicians of the world, and side by side there flourished a spirit of sweet human tolerance and a sense of the purest chivalry. Then, with the advent of Christianity, came the barbarians. Had Charles Martel not been victorious at Poitiers —already, you see, the world had fallen into the hands of the Jews, so gutless a thing was Christianity!—then we should in all probability have been converted to Mohammedanism, that cult which glorifies heroism and which opens the seventh Heaven to the bold warrior alone. Then the Germanic races would have conquered the world. Christianity alone prevented them from doing so”.

(5) Engels, “Der magyarische Kampf“, ἐφ. Neue Rheinische Zeitung, φ. 194, 13-1-1849, Karl Marx, Friedrich Engels, Werke, Berlin 1961, τ. 6, σ. 170. Ἑλλ. μετ. ἀπὸ τὸν Π. Κονδύλη, στὸ Ἑλλάδα, Τουρκία, Ἀνατολικὸ ζήτημα.

(6) Βλ. περ. Weiße Blätter, Μάιος 1938, σ. 149, καὶ TIME Magazine, 7-3-1938, ἄρθρο: “Germany: Jewish joke”.

(7) H. R. Trevor-Roper, Hitler’s table talk 1941-1944. His private conversations, Ν. Ὑόρκη 2003, σσ. 76: “I didn’t know that Julian the Apostate had passed judgment with such clear-sightedness on Christianity and Christians. You should read what he says on the subject.” καὶ 76-78, 722.

(8) H. R. Trevor-Roper, Hitler’s table talk 1941-1944. His private conversations, Ν. Ὑόρκη 2003, σ. 59-60: “it’s not opportune to hurl ourselves now into a struggle with the Churches. The best thing is to let Christianity die a natural death. A slow death has something comforting about it. The dogma of Christianity gets worn away before the advances of science. Religion will have to make more and more concessions. Gradually the myths crumble. All that’s left is to prove that in nature there is no frontier between the organic and the inorganic. When understanding of the universe has become widespread, when the majority of men know that the stars are not sources of light but worlds, perhaps inhabited worlds like ours, then the Christian doctrine will be convicted of absurdity”.

Posted in Ακροδεξιά, Γερμανία, Δυτικοί, Δύση, Ρωσία, ιστορία | Tagged , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , | 3 Σχόλια

Γλαῦξ

Oi μεγάλες νίκες τοῦ 2004 καὶ 2007, μὲ τὴν ἀπόρριψη τοῦ σχεδίου Ἀνὰν καὶ τὰ σχολικὰ βιβλία ἱστορίας, ἀποδείχτηκαν ἄγονες. Παρὰ τὴ σφαλιάρα ποὺ ἔφαγαν οἱ Ἀριστεροφιλελεύθεροι, ἀνασυντάχθηκαν κι ὀργανώθηκαν καλύτερα εἰδικὰ στὸ πολιτισμικὸ πεδίο. Σήμερα, βασιλεύει μιὰ κατάσταση πολὺ χειρότερη τῶν ἐποχῶν ἐκείνων, κι ἔχει ριζώσει στὴν κοινωνία. Ὁ Ἕλληνας ξέρει νὰ πεθαίνει ἢ καὶ νὰ σκοτώνει γιὰ τὴν πατρίδα του (ἢ κυρίως νὰ διαδηλώνει γι’ αὐτήν), ἀλλὰ δὲν μπορεῖ νὰ ζῆ μὲ αὐτήν, οὔτε ξέρει. Δὲν ὑποτιμῶ διόλου τὴ σημασία τοῦ νὰ πεθαίνεις ἢ νὰ σκοτώνεις (ἂν ἀπειλοῦνται οἱ συνάνθρωποι τῆς πατρίδας σου μὲ θάνατο καὶ ταπείνωση) γιὰ τὴν Ἑλλάδα. Ἀλλὰ ἂν δὲν μάθεις / θελήσεις νὰ ζῆς ὡς Ἑλληνας (ποὺ σημαίνει, σὲ πρώτη φάση, προτιμᾶς ὁτιδήποτε ἑλληνικό –εἰδικὰ τὸ παλιᾶς ἀντίληψης– ἀπὸ τὸ νέο ξένο, εἴτε εἶναι βούτυρο εἴτε πνευματικὸ ἀγαθό), αὐξάνεται ἡ συχνότητα μὲ τὴν ὁποία θὰ πρέπει νὰ ξεσηκώνεσαι γιὰ νὰ πεθάνεις ἢ νὰ σκοτωθεῖς. Ἀπὸ τὸ 2007, ἔχουμε δεῖ χιλιάδες ὧρες τουρκικῶν σειρῶν. Ὁ κλιντονισμὸς – ὀμπαμισμὸς ἦρθε, μὲ τὸ γνωστὸ ἐπαρχιώτικο dt, στὴν Ἑλλάδα, κι ἐπιβάλλει τὶς «ἔμφυλες» κι «ἀντιρατσιστικὲς» ἀντιλήψεις του. Σὲ λίγο, θὰ ζητᾶνε νὰ γκρεμιστοῦν ἀγάλματα τοῦ ’21 καὶ τοῦ Μακεδονικοῦ Ἀγώνα, ὅπως ἀντίστοιχα στὶς ΗΠΑ. Οἱ συμβολικοὶ ἀγῶνες (Μακεδονικό, Τοῦρκοι) ἔχουν φθάσει στὸ ὅριό τους ἀκριβῶς γιατὶ –διόλου δὲν ἀρνοῦμαι τὴν ὑπαρκτὴ σχετικὴ ἀπειλή– δὲν μπορεῖ νὰ τοὺς ὑποστηρίξει ἡ κοινωνία. Μοιάζουμε μὲ σπίτια ποὺ χτίζονται πάνω ἀπὸ σπηλαιώδεις περιοχές. Ξαφνικά, καταρρέουμε. Βέβαια, δὲν μπορεῖ νὰ πεῖ κάποιος ὅτι δὲν βγάλαμε τὰ ματάκια μόνοι μας: Οἱ συριζοψηφοφόροι τῆς Λέσβου, οἱ ἀνοιχτόμυαλοι τῆς Ἐρεσοῦ, τώρα πλέον –ποὺ εἶναι ἀργά– τὰ σπᾶνε.

Posted in Ελλάδα, κοινωνία | 2 Σχόλια

All apologies // Clocks

 

Posted in μουσική | Σχολιάστε

Στὸ κέντρο τοῦ κόσμου

Ὅταν ἡ New York Times γράφει ὅτι μέχρι τὸ Μάη τοῦ ’68 ἡ Γαλλία, τὸ πνευματικὸ κέντρο τῆς νεοτερικῆς Δύσης, ζοῦσε στὸν προμοντέρνο κόσμο της. Τέτοια χωριατιά, μόνο οἱ liberals τοῦ Νέου Κόσμου θὰ μποροῦσαν νὰ τὴν ποῦν. Ἡ ἀνατροπή! Ὤ, μὰ ἡ ἀνατροπή! μαγικὲς λέξεις. Σημασία ἔχει κάθε μέρα, κάθε ὥρα, κάθε βδομάδα, νὰ γίνονται Ἀνατροπές, Ἀλλαγές, Μεταρρυθμίσεις, ὅ,τι κι ἂν ἀλλάζουν ἢ ἀνατρέπουν αὐτές, Καλὸ ἢ Κακό: δὲν ἔχει σημασία γιατὶ στὸ τέλος ἀκόμη καὶ τὸ Κακὸ ποὺ θὰ προκύψει ἀπὸ τὶς «ἀλλαγές», θὰ μᾶς βγεῖ σὲ Καλό. Θέλει δὲ θέλει. Σὰν τὴ Γαλλία, ποὺ ἐνῶ πήγαινε κόντρα στὶς ΗΠΑ μὲ τὸν Ντὲ Γκώλ, τώρα γλύφει τοὺς ἡττημένους Γερμανοὺς καὶ εἶναι (κι αὐτὴ) χειροπόδαρα δεμένη στὸν ἱστὸ τοῦ Ἰσλάμ.

Posted in Δυτικοί, Δύση, κοινωνία | Tagged , | 2 Σχόλια