Rump state

“The Archaeology of Byzantine Anatolia” ὁ τίτλος. Κακὴ ἀρχή. “Anatolia” εἶναι μεταβυζαντινὸς ὅρος. Ἐπεξηγεῖται:

In principle, “Anatolia” and “Asia Minor” are synonymous terms. However, in a Mediterranean context the scholarly literature tends to prefer “Asia Minor,” for example with reference to ancient harbor cities like Ephesus and Miletus. “Anatolia” is more often employed when the focus is on the inland, in particular the central Anatolian High Plateau.

Μικρὴ ἡ παρηγοριά. Γιατὶ ξέρουμε ὅτι οἱ Τοῦρκοι ἔχουν ἐμμονὴ μὲ τὸν ὅρο Ἀνατολία. Τὸ Μικρὰ Ἀσία παραεῖναι ἑλληνικό, ἐνῶ λίγοι ξέρουν ὅτι τὸ Anadolu εἶναι ἑλληνικό. Καὶ στὸ βιβλίο γράφουν κάμποσοι Τοῦρκοι.

Ἀλλὰ προηγουμένως, μᾶς ἀποτελείωσε:

Once the Roman Empire had given way to the Barbarians, Byzantium  seems to have survived for another half- millennium mainly because it was small enough not to be in anybody’s way. The caliphate could expand in other directions, showing little interest in permanently occupying Anatolia with its alien Greek- speaking and Christian population. Thus, when the Turks arrived on the scene in the later eleventh century, the marginalized and impoverished Byzantine rump state was the weakest player in the region and gave way first

Κανεὶς δὲν ἀσχολιόταν μὲ τὸ Βυζάντιο, ἔμενε ἀόρατο κι ἔτσι τὴ γλίτωνε. Ὄχι ὅτι ἦταν στὸ ἐπίκεντρο τῶν εἰσβολῶν καὶ τῶν πολέμων, ὄχι ὅτι βρισκόταν διαρκῶς σὲ πολέμους μεταξὺ 500-1040, οὔτε ὅτι νικοῦσε ἢ ἀπέκρουε τὶς εἰσβολές. Ἔλα μωρέ, ποιὸ Βυζάντιο; Ὁ πιὸ ἀδύναμος τῆς περιοχῆς ἦταν. Οὔτε ποὺ καταδέχτηκαν οἱ Ἄραβες νὰ τοῦ ἐπιτεθοῦν, προχώρησαν ἀλλοῦ. (Ἡ Βόρεια Ἀφρικὴ δὲν ἦταν Βυζαντινή, ἦταν τῶν Ζουλού.) Ὅταν ἔφτασαν οἱ Τοῦρκοι, ἔκαναν μιὰ χαψιὰ τὸ Βυζάντιο. Σὲ 300 χρόνια καὶ μὲ τὴ βοήθεια τῆς Δύσης. Τόσο εὔκολα, τόσο γρήγορα.

Βεβαίως, δὲ θέλω νὰ δώσω καθόλου τὴν ἐντύπωση ὅτι τὸ βιβλίο εἶναι κακό. Τὸ ἀντίθετο, καὶ εἶναι πάρα πολὺ ἐνδιαφέρον γιὰ ὅσους θέλουν νὰ μάθουν γιὰ τὴ βυζαντινὴ Μικρὰ Ἀσία πέρα ἀπὸ τὶς γνωστὲς γραπτὲς πηγές. Ἡ ἀπώλεια τῆς Μικρασίας, πραγματικοῦ κέντρου τοῦ εὐρωπαϊκοῦ πολιτισμοῦ (λίκνου τῆς φιλοσοφίας καὶ πατρίδας πολλῶν Πατέρων τοῦ 4ου αἰ.) πρέπει νὰ εἶναι ἡ μεγαλύτερη τραγωδία τοῦ ἑλληνορωμαϊκοῦ κόσμου. Συνεπῶς, καὶ μὲ δεδομένο ὅτι οἱ περισσότεροι Τοῦρκοι δὲν ἔχουν κανέναν καημὸ νὰ φέρνουν στὸ φῶς τὸ Βυζάντιο (μόνο ἂν τὸ ὀνοματίσουν ρωμαϊκό, ἠρεμοῦν), ὅ,τι μαθαίνουμε εἶναι εὐτυχία.

Ὡστόσο, πάντα εἶχα τὴν ἀπορία πῶς οἱ «μὴ ἰδεολογικὰ ἐνθουσιασμένοι μὲ τὸ Βυζάντιο» γίνονται βυζαντινολόγοι -πέρα ἀπὸ βιοποριστικοὺς λόγους. Ἐδῶ ποὺ χρειάζεται ἡ ψυχολογία, οἱ ὁπαδοί της ἀπουσιάζουν ἐπιδεικτικά -θὰ θυμοῦνται τὸν χωροφύλακα καὶ τὸν παπὰ / δάσκαλο νὰ τοὺς κουρεύει τὰ μαλλιά. Ἡ «ἀρχαία» ἀρχαιολογία εἶναι τόσο προχωρημένη κι ἔχει ψάξει καὶ σκάψει τόσο πολὺ τὰ πάντα, ὥστε γιὰ νὰ ἀνακαλύψεις καὶ νὰ δημοσιεύσεις κάτι πρωτοποριακὸ πρέπει νὰ γίνεις κάτι ἄλλο, π.χ. βυζαντινὸς ἀρχαιολόγος. Ἔλα ὅμως, ποὺ ἔχεις τὶς προκαταλήψεις τῆς κλασσικῆς φιλολογίας ἢ τὶς δυτικομεσαιωνικὲς καὶ πολυπολιτισμικὲς προκαταλήψεις. Καὶ πάλι, ὅμως, δὲν μὲ ἱκανοποιεῖ ἡ ἐξήγηση αὐτή. Οἱ Ἕλληνες, ξέρω, θέλουν νὰ φύγει ἡ ρετσινιὰ τοῦ θρησκόληπτου ποὺ ἡ Ἀριστερὰ χαχανίζοντας ἢ γρυλίζοντας τοὺς κόλλησε.

Τέλος πάντων, αὐτὰ τὰ μυστήρια εἶναι γιὰ μᾶς ποὺ δὲν ἔχουμε τὴν ἱκανότητα νὰ ἐπιλύσουμε τὰ σημερινὰ παγκόσμια κοινωνικά, πολιτικὰ καὶ φιλοσοφικὰ προβλήματα. Ἐν τῷ μεταξύ, νά ἕνα καημένο βυζαντινάκι τοῦ Ἀμόριου (10ος – 11ος αἰ.).

amorium

 

Advertisements
This entry was posted in Δυτικοί, Μικρά Ασία, Τούρκοι and tagged , , , , , , . Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s